Batumelebi

10 ბინა და 7 სარდაფი ბათუმში, 1 სახლი კურორტ ბეშუმში, მიწის ნაკვეთები ქობულეთში და ნახევარი მილიონი ლარი ქეში – ეს პარლამენტარ გიორგი ჭყონიას ქონების არასრული ჩამონათვალია.

„ქართული ოცნების“ დეპუტატმა ქონებრივი დეკლარაცია 31 იანვარს შეავსო, საჯარო კი პირველ აპრილს გახდა.

დეკლარაციის მიხედვით, გიორგი ჭყონია ასევე ფლობს 8 ავტომობილს, რომელთა ჯამური ღირებულება 385 ათასი დოლარია.

ყველაზე ძვირადღირებული, 140 000 აშშ დოლარად შეფასებული Lexus LX600-ია, შემდეგ მოდის 70 000 აშშ დოლარად შეფასებული Porsche Cayenne. 50 ათას 50 ათასი აქვს გადახდილი Land Rover Defende-სა და Audi A8-ში.

„ქართული ოცნების“ დეპუტატი გიორგი ჭყონია წერს, რომ 650 000 ლარს ნაღდი ფულის სახით ინახავს.

საბანკო ბარათებზე კი, დეკლარაციის შევსების მომენტში, 11 460 დოლარი, 218 ათასი ლარი და 21 320 ევრო ჰქონდა.

გიორგი ჭყონია დეკლარაციაში უთითებს, რომ წილებს ფლობს არაერთ კომპანიაში. თუმცა ეს წილები გადაცემული აქვს სხვა პირებზე სამართავად.

კერძოდ, გიორგი ჭყონია 100%-იან წილს ფლობს მემედ აბაშიძის ქუჩაზე მდებარე კაფე „ცენტრალში“, შპს „შალე კვირიკეში“, შპს „სახლი ძველ ბათუმში“, შპს „გზაში“, შპს „შატო კვირიკეში“, შპს „ცენტრალ მენეჯმენტ გრუპ საქართველოში“, შპს „თაუერ ჯგუფი პანორამა ლისიში“.

დეპუტატი 50 %-იან წილს ფლობს შემდეგ კომპანიებში: შპს „მობილია ბათუმი“, შპს „დიდი სახლი“, შპს „თ.გ. ჯგუფი საქართველო“.

გიორგი ჭყონიას შემოსავალი მისი დეკლარაციის მიხედვით, სახელმწიფო ბიუჯეტიდან 112 689 ლარი იყო. ეს თანხა მან, როგორც დეპუტატმა მიიღო.

რაც შეეხება ბიზნესს, ბიზნესიდან გიორგი ჭყონიას შემოსავალმა 6 მილიონზე მეტი ლარი შეადგინა.

კერძოდ: შპს „გზა“ – 5 340 000 ლარი, შპს „ფიგოილი“ – 633 888 ლარი და შპს „სახლი“ – 230 000 ლარი.

დეპუტატს ყველა დიდი ბიზნესი ბანკ „ქართუში“ აქვს დაგირავებული.

მაგალითად, „შატო კვირიკეს“ 100 პროცენტი წილი მთლიანად ბიძინა ივანიშვილის ბანკ “ქართუშია” დაგირავებული. 

„ქართუშია“ დაგირავებული შპს „გზას“ 100 პროცენტი წილიც. 

გიორგი ჭყონიას „ქართუში“ კიდევ ორი კომპანიის: „ფიგოილის“[50%] და „ბათუმი ცენტრალის“[45%] წილებიც აქვს ჩადებული.

ამ თემაზე ნახეთ სტატია: 

დეკლარაციის მიხედვით, გიორგი ჭყონიას ორ ბანკში აქვს სასესხო ვალდებულებები.

კერძოდ,  თიბისი ბანკში აქვს იპოთეკური სესხი 800 ათასი ევროს ოდენობით 2034 წლამდე, იპოთეკური სესხი 165 ათასი ევროს ოდენობით 2030 წლამდე  იპოთეკური სესხი 150 ათასი ევროს ოდენობით (2031 წლამდე) და ორი სამომხმარებლო სესხი 200 ათასი (2031 წლამდე) და 250 ათასი ევროს (2033 წლამდე) ოდენობით.

საქართველოს ბანკში აქვს იპოთეკური სესხი 557 500 ევროს ოდენობით (2035 წლამდე), იპოთეკური სესხი 189 000 აშშ დოლარის ოდენობით (2031 წლამდე),  სტანდარტული სესხი 150 000 აშშ დოლარის ოდენობით (2032 წლამდე) და 80 000 აშშ დოლარი (2032 წლამდე).

გიორგი ჭყონია დეკლარაციაში არ უთითებს ოჯახის არცერთ წევრს.

თბილისში, ბეთლემის ქუჩაზე მდებარე მუშარაბიან სადარბაზოში ფოტოების გადაღება ერთ-ერთი ყველაზე მოთხოვნადი ადგილია ფოტოსესიისათვის.

საქართველოში ჩამოსული ტურისტებისთვის კი ვიტრაჟებიანი სადარბაზოს ნახვა, ქვეყანაში აუცილებლად სანახავ ობიექტთა სიაშია.

რომ არა ნორვეგიის კულტურული მემკვიდრეობის დირექტორატისა და ნორვეგიის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ფინანსური მხარდაჭერა, თბილისს შეიძლება ვერ გადაერჩინა ძველი ქალაქის კულტურული მარგალიტი – მუშარაბიანი სადარბაზო.

ეს არის ერთი მცირე ნიმუში იმისა, დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ, როგორ დაეხმარნენ ევროპის ქვეყნები საქართველოს საკუთარი კულტურული მემკვიდრეობის გადარჩენაში.

ბეთლემის უბნის კომპლექსური კვლევა, კონსერვაციის გეგმა სრულად უცხოური დაფინანსებით მოხდა.

აქ ჩართული იყო მსოფლიო ძეგლთა ფონდი, სამუელ ჰ. კრესსის ფონდი, UNESCO კულტურული მემკვიდრეობის დივიზია და შვეიცარიის საგანგებო ვითარებათა ფონდი.

ხოლო ბეთლემის უბნის რევიტალიზაციის პროგრამაში – ბეთლემის უბნის ისტორიული ნაწილის აღდგენასა და მის კულტურულ-ტურისტულ სივრცედ გარდაქმნაში, ნორვეგიის კულტურული მემკვიდრეობის დირექტორატმა [Riksantikvaren] 846 329 აშშ დოლარი დახარჯა.

ხევსურეთში, არხოტის თემში, სოფელ ახიელში ცისკარაულების საგვარეულო კოშკის გადარჩენაც, ევროპული ფონდების დახმარებით მოხერხდა.

საქართველო-რუსეთის საზღვართან მდებარე შუა საუკუნეების კოშკის გამაგრება-რეაბილიტაცია საერთაშორისო ფონდმა ალიფმა (Aliph Foundation) დააფინანსა.

ფონდის პარტნიორები კი დიდი გამოცდილების მქონე ეროვნული ფონდების საერთაშორისო ორგანიზაცია (International National Trusts Organization (INTO) და ფრანგული კულტურული მემკვიდრეობის სფეროში მოქმედი ორგანიზაცია – რამპარი (Rempart) იყვნენ.

ევროკავშირის და ევროკავშირის ქვეყნების როლი საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვასა და კულტურული იდენტობის შენარჩუნებაში მნიშვნელოვანია.

წლების განმავლობაში ათობით მილიონია დახარჯული იმისათვის, რომ კონკრეტული ისტორიული ძეგლები გადაერჩინათ.

ეკლესიების, ციხე-სიმაგრეების თუ ძველი ქალაქების ცალკეული უბნების გადარჩენაში ათობით ევროპული ფონდი იყო ჩართული. ამ სტატიაში მხოლოდ რამდენიმეს შესახებ მოგიყვებით, რადგან სია ვრცელია.

მაგალითად, ნიდერლანდური პრინცი კლაუსის ფონდის დაფინანსებით აღადგინეს ერთ-ერთი უძველესი საეპისკოპოსო რეზიდენცია ნიქოზში, მას შემდეგ, რაც იქ რუსეთმა ბომბები ჩამოყარა.

მეხუთე საუკუნეში აგებული ეკლესია და სამონასტრო კომპლექსი, 2008 წლის 10 აგვისტოს დაიბომბა, რუსეთ-საქართველოს ომის დროს. დაბომბვის შედეგად დაიწვა ნიქოზის ისტორიული საეპისკოპოსო სასახლის ნაწილი.

საეპისკოპოსო სასახლის აღდგენა ნიდერლანდური ფონდის – პრინცი კლაუსის კულტურული მემკვიდრეობის გადარჩენის სწრაფი რეაგირების პროგრამის საშუალებით გახდა შესაძლებელი.

ასევე პრინცი კლაუსის ფონდის მიერ არის დაფინანსებული აბრეშუმის სახელმწიფო მუზეუმის დრენაჟის სისტემის რეაბილიტაციის სამუშაოები, კასპის მუნიციპალიტეტში მდებარე იკვის XI საუკუნის წმ. გიორგის სახელობის ტაძრის გადაუდებელი სარეაბილიტაციო სამუშაოები.

ნიდერლანდებთან ერთად ნორვეგია ის ქვეყანაა, რომელსაც რამდენიმე მილიონი კრონი აქვს დახარჯული საქართველოში კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების აღდგენა-გადარჩენაში.

საქართველოში ნორვეგიის საელჩოს მიერ „ბათუმელებისთვის“ მოწოდებული ინფორმაციის თანახმად, ნორვეგიის კულტურული მემკვიდრეობის დირექტორატმა საქართველოში დაფინანსდა შემდეგი პროექტები:

• 2024 წელს 42 314 აშშ დოლარით დააფინანსა ხის კონსერვაციის კურსი საქართველოში.
• 2005-2019 წლები -„საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის არქივის დიგიტალიზაცია“ –  Riksantikvaren საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნულ სააგენტოსთან 2005 წლიდან თანამშრომლობდა ეროვნულ, რეგიონულ და ადგილობრივ დონეზე მემკვიდრეობის მართვისა და მმართველობის გასაძლიერებლად. ნორვეგიამ ეს გრძელვადიანი თანამშრომლობა დაახლოებით 10.5 მილიონი ნორვეგიული კრონით (1 077 744 აშშ დოლარი) დააფინანსა.
• 2017-2021 წლებში 546 523 აშშ დოლარით დაფინანსდა თბილისის ისტორიულ ნაწილში, მეფე სოლომონ ბრძენის ქ. #33-ში მდებარე, ტრადიციული თბილისური საცხოვრებლის რესტავრაცია -კონსერვაცია.

• 2004-2011 წლებში ბეთლემის უბნის რევიტალიზაცია დაფინანსდა 846 329 აშშ დოლარით.
• 2012-2014 წლებში განხორციელდა პროექტი რეგიონული თანამშრომლობა კულტურული მემკვიდრეობის განვითარებისთვის. პროექტის 80% [400 001 ევრო] დააფინანსა EuroEast Culture-მ. პროექტში თანადამფინანსებელი იყო ნორვეგიული Riksantikvaren [30 000 ევრო].
• 2007-2008 წლებში 61 000.00 აშშ დოლარით დაფინანსდა გიორგი ჩიტაიას სახელობის ეთნოგრაფიული მუზეუმის რესტავრაცია. იუნესკოს/ნორვეგიის FIT პროექტის ფარგლებში.

გარდა ევროპის ცალკეული ქვეყნებისა და ფონდებისა, კულტურული მემკვიდრეობის გადარჩენა-რესტავრაციაში მილიონობით ევრო აქვს დახარჯული თავად ევროკავშირს.

ევროკავშირმა საქართველოში დააფინანსა ისტორიული ძეგლების რესტავრაცია – კონსერვაცია (ეკლესიები, ციხე-სიმაგრეები, ძველი ქალაქის უბნები).  

ევროკავშირის და აღმოსავლეთ პარტნიორობის კულტურის და შემოქმედებითი პროგრამის ფარგლებში კი გააძლიერა კულტურის სექტორი, დაეხმარა მუზეუმებსა და არქივებს განვითარებაში და მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა კულტურული მენეჯმენტის განვითარებაში.

საქართველოში ევროკავშირის მიერ დაფინანსებული და განხორციელებული პროექტების შესახებ ინფორმაცია შეგიძლიათ ნახოთ აქ.

ცნობისათვის, 1992 წლიდან დღემდე ევროკავშირმა საქართველოს 2.1 მილიარდ ევროზე მეტი ფინანსური დახმარება გამოუყო. 

აქედან, მხოლოდ კულტურის სფეროში განხორციელებული პროექტებისათვის 30 მილიონი ევრო დაიხარჯა.

ეს თანხა დაიხარჯა კულტურული მემკვიდრეობის რეაბილიტაციისთვის, სამუზეუმო სივრცეების განახლებისათვის, ასევე შემოქმედებით ინდუსტრიებსა და კულტურულ ტურიზმში.

„ბათუმელებმა“ ამ ეტაპისათვის მხოლოდ 2021-2022 წლებში განხორციელებულ პროექტებში დახარჯული თანხების მოძიება შეძლო.

ჯამურად 2 წლის განმავლობაში ევროკავშირს 25 490 996 ლარი აქვს დახარჯული სამუზეუმო სივრცეების რეაბილიტაციაში, საბავშვო ბაღებისა და სკოლების მშენებლობა-რემონტში, სპორტული დარბაზების მშენებლობასა და ინფრასტრუქტურის მოწყობაში.

გთავაზობთ მხოლოდ კულტურული დანიშნულების ობიექტების ჩამონათვალს, რომელთა რეაბილიტაციაშიც ევროკავშირის ფული დაიხარჯა.

მაგალითად:

• ევროკავშირმა 2021-22 წლებში 465 012 ლარით დააფინანსა გურჯაანში, ჯონ მალხაზ შალიკაშვილის სახელობის ქართული მხედრული ისტორიის მუზეუმის რეაბილიტაცია.
• ევროკავშირმა 815 131 ლარით დააფინანსა გურჯაანის კულტურის სახლის რეაბილიტაცია.
• ევროკავშირმა 827 057 ლარით დააფინანსა საჩხერეში, კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის-  „მოდინახეს ციხის“ მისასვლელისა და მიმდებარე ტერიტორიის კეთილმოწყობის სამუშაოების.
• ევროკავშირმა 1 040 000 ლარით დააფინანსა ზესტაფონში, სოფელ ცხრაწყაროში ვარინკა წერეთლის სახელობის თეატრონის რეაბილიტაცია.

• ევროკავშირმა 264 999 ლარით დააფინანსა დაბა ხარაგაულში მდებარე დევების ქანდაკებებისა და მიმდებარე სკვერის რეკონსტრუქცია.
• ევროკავშირმა 1 092 914 ლარით დააფინანსა თერჯოლაში, მერიის ადმინისტრაციული შენობის მიმდებარედ არსებული ღია ამფითეატრისა და მასთან არსებული შენობა-ნაგებობების ფასადებისა და სკვერის მოწყობა-რეაბილიტაცია.
• ევროკავშირმა 249 999 ლარით დააფინანსა ჩოხატაურში, ნოდარ დუმბაძის სახლ-მუზეუმის რეაბილიტაცია და ეთნოგრაფიული სივრცეების მოწყობა.
• ევროკავშირმა 4 997 921 ლარით დააფინანსა  ქუთაისის ცენტრალურ მოედანზე მდებარე მუზეუმის ნაცვლად, რეკრეაციული ინფრასტრუტურის – მულტიფუნქციური საგამოფენო სივრცის მოწყობა.
• ევროკავშირმა 742 501 ლარით დააფინანსა ახმეტის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ქისტაურში რაფიელ ერისთავის სახლ-მუზეუმთან მისასვლელი გზის რეაბილიტაცია და თანმხლები ინფრასტრუქტურის მოწყობა.
• ევროკავშირმა 613 168 ლარით დააფინანსა ლაგოდეხის მუსიკალური სკოლის რეაბილიტაცია.
• ევროკავშირმა 279 175 ლარით დააფინანსა თელავში ისტორიულ ძეგლებსა და ტურისტულ საინფორმაციო დაფებზე QR კოდების განთავსება. ასევე QR კუბების და ენერგოეფექტური სკამების განთავსება ქალაქში.

ეს არ არის სრული ჩამონათვალი იმ მუზეუმებისა და კულტურული ცენტრებისა, რომელთა მშენებლობა, რეაბილიტაცია და განვითარება საქართველოში ევროკავშირის ფულით მოხდა.

პროგრამის EU4CULTURE ფარგლებში დამატებითი 7.85 მილიონი ევროს ინვესტიცია ჩაიდო საქართველოს რეგიონებში.

ამ პროგრამის ფარგლებში დაფინანსდა კულტურული ღონისძიებები და ფესტივალები, მხარდაჭერა მიიღეს ცალკეულმა არტისტებმა და კულტურის სფეროს პროფესიონალებმა.

პროგრამის ერთ-ერთი მთავარი მიმართულება იყო რეგიონული ქალაქების გაძლიერება. შეიქმნა კულტურული განვითარების სტრატეგიები და ქალაქებს გამოუყეს გრანტები 30 ათასიდან 300 ათას ევრომდე.

პროგრამის ფარგლებში გადამზადდა ათობით საჯარო მოხელე და კულტურის სფეროს წარმომადგენელი.

• როგორ დაეხმარა ევროკავშირი საქართველოს ქალაქებს

პროგრამის EU4CULTURE ფარგლებში 5-მა ქალაქმა საქართველოში – ახალციხემ, ქუთაისმა, ფოთმა, თელავმა და ზუგდიდმა მიიღო გრანტი 10 ათასი ევროს ოდენობით, რომლის მიზანი იყო რეგიონების ქალაქებში კულტურის განვითარებაში დახმარება.

მოგვიანებით სამ ქალაქს – ქუთაისს, ფოთსა და ზუგდიდს 30-30 ათასი ევროს გრანტი გადასცეს.

ფინალურ ეტაპზე კი 300 ათასი ევროს დაფინანსება მოიპოვა ზუგდიდმა კულტურის სტრატეგიის განსახორციელებლად.

ევროკავშირმა პროგრამის „უნარები დასაქმებისთვის“ ფარგლებში საქართველოს მოქალაქეებზე 48.9 მილიონი ევრო დახარჯა.

ეს არის ევროკავშირის მხარდაჭერილი პროგრამა, რომელიც მიზნად ისახავს ადამიანების დასაქმების შესაძლებლობების გაუმჯობესებას, განსაკუთრებით ისეთ ქვეყნებში, სადაც შრომის ბაზარი სწრაფად იცვლება.

სტატიაში მოყვანილია ევროკავშირის და ევროპის სხვადასხვა ქვეყნის მიერ საქართველოსადმი გაწეული დახმარების მხოლოდ მცირე ნაწილი.

„ბულვარის გენგეგმა არ არის მთელი ქალაქის გენგეგმა, ძალიან მარტივი იქნებოდა მასში შესატანი ცვლილებების საავტორო ჯგუფთან შეთანხმება. ყოველ შემთხვევაში, შეიძლებოდა ცვლილებების აუცილებლობის დასაბუთება – ესა და ეს გვინდა შევცვალოთო… ვეტყოდით ჩვენს აზრს: მისაღებია, თუ არ არის მისაღები ან როგორ იქნებოდა მისაღები“, – განმარტა ირაკლი ჟვანიამ, ბათუმის ბულვარის გენგეგმის ერთ-ერთმა ავტორმა „ბათუმელებთან“ სატელეფონო საუბარში. 

ირაკლი ჟვანია არქიტექტორი და ქალაქმგეგმარებელია. მას, როგორც ბათუმის „ბულვარის გენგეგმის“ ერთ-ერთ ავტორს ვკითხეთ, რამდენად მისაღებია, როცა გენგეგმას, სპეციალისტების მიერ შექმნილ დოკუმენტს, მუნიციპალიტეტი თვითნებურად ცვლის და ავტორების მოსაზრებით საერთოდ არ ინტერესდება.

ბათუმის ბულვარის გენგეგმაში ცვლილებები საკრებულომ 30 მარტს დაამტკიცა.

სხდომაზე განმარტეს, რომ დოკუმენტი მუნიციპალიტეტს ეკუთვნის და ცვლილების შეტანის უფლებაც აქვს.

ურბანისტი და არქიტექტორი ირაკლი ჟვანია „ბათუმელებთან“ განმარტავს, რამდენად მნიშვნელოვანია გადაწყვეტილების მიღება სპეციალისტების ჩართულობითა და მათი რეკომენდაციების გათვალისწინებით.

„საქართველოში ათწლეულებია მთელი პრობლემა ზუსტად იმაშია, რომ მუნიციპალიტეტის დონეზე მუდმივად იცვლება ის გეგმები, რომლებიც დამუშავებულია პროფესიონალების მიერ. არ ხდება ამ გეგმების სწორი აღსრულება, მუდმივად რაღაც ცვლილებები შეაქვთ. ვიმეორებ, შეიძლება იურიდიულად ჰქონდეთ ამის უფლება, მაგრამ არასწორია.

ქალაქის გენგეგმაც რომ ავიღოთ, ზონების ცვლილება იქნება თუ სხვა, საკრებულოს და მერიის სამსახურებს აქვთ პრეროგატივა, რომ შეცვალონ. ეს გასაგებია, რომ შეიძლება ყველა ცვლილება ავტორთან ვერ გაიარო, მაგრამ ბულვარი არ არის მთელი ქალაქი.“

ბათუმის ბულვარის გენგეგმის მომზადებაზე ბულვარის ადმინისტრაციამ ტენდერი 2019 წლის ივლისში გამოაცხადა. 27 სექტემბერს ხელშეკრულება „ბაუ დიზაინთან“ გააფორმეს. ამ კომპანიასთან ერთად იმუშავა „ურბიტექტურამ“.

დოკუმენტის მოსამზადებლად ბიუჯეტიდან ნახევარი მილიონი ლარი დაიხარჯა, გენგემა ბულვარის ადმინისტრაციამ ჩაიბარა, ჩატარდა საჯარო განხილვები, რამდენიმე საკითხი კონსულტაციების შემდეგ დააზუსტეს, საბოლოოდ კი ბათუმის საკრებულომ ბულვარის განაშენიანების გეგმა 2022 წელს ხმაურისა და პროტესტის ფონზე დაამტკიცა.

ეს იმის გამო, რომ მის დამტკიცებამდე დოკუმენტში შპს „ამბასადორი ბათუმის“ მშენებარე ობიექტის შესახებ არსებული ჩანაწერი ამოიღეს. დოკუმენტში ეწერა, რომ ამბასადორის მშენებარე შენობა ბულვარისთვის შეუსაბამო იყო.

ბულვარის დამცველებმა „ამბასადორი ბათუმის“ სასტუმროს მშენებლობა ბულვარში უკანონოდ მიიჩნიეს და გადაწყვეტილება სასამართლოში გაასაჩივრეს, თუმცა უშედეგოდ. კულტურული მემკვიდრეობის შესახებ კანონი ძეგლის ტერიტორიაზე მსგავსი მასშტაბის შენობაზე ნებართვის გაცემა არ უშვებს.

სასამართლომ საჩივარი „თაროზე დადო“ და განხილვა დღემდე არ დაუწყია, უზრუნველყოფის ღონისძიების სახით კი ნებართვის მოქმედება არ შეაჩერა – ბიზნესს ხელს ვერ შევუშლიო. სხვათა შორის, იგივე პოზიცია ჰქონდა აჭარის განათლების მინისტრს, როგორც კულტურული მემკვიდრეობის სააგენტოს ზემდგომი უწყების ხელმძღვანელს. ამასობაში, „ამბასადორი ბათუმმა“ სასტუმროს მშენებლობა უკვე დაასრულა.

წელს კი, გენგეგმის შეცვლის პარალელურად, როგორც ბათუმის მერია ამბობს, ბულვარს „უსახური და უნებართვო“ ობიექტებისგან ათავისუფლებს – აქამდე არსებული კაფეები, კლუბები და ჯიხურები ბულვარის იერ-სახეს არ შეესაბამებაო.

თუმცა, საიჯარო ხელშეკრულებების ვადების გაგრძელებას წელსაც ითხოვეს მოიჯარეებმა, მაგრამ მათი ობიექტები უკვე დაანგრიეს [სხვათა შორის, ბევრ მესაკუთრესთან გაფორმებული საიჯარო ხელშეკრულებებს ვადა დიდი ხნის წინ გავიდა]. საიჯარო ხელშეკრულებების გაგრძელებაზე თანხმობა მხოლოდ „დიდი ფულის ძალის“ მქონე კომპანიებმა მიიღეს – შპს „ამბასადორი ბათუმმა“ და „სან-რემოს“ მფლობელმა კომპანიამ შპს „ხიდი 2006“-მა.

ბულვარის გენგეგმის თანახმად კი, ერთიანი მიდგომა უნდა იყოს კომერციული დაწესებულებების მიმართ, რომლებიც ძველ ბულვარში კაპიტალურ შენობებს ფლობენ.

რეალურად მუშაობს მერია უკვე დამტკიცებულ გენგეგმასთან თანხვედრაში რომ მოიყვანოს ბათუმის ბულვარი, თუ საქმე გვაქვს გავლენების მორიგ გადანაწილებასთან აჭარის ახალი თავმჯდომარისა და ბათუმის ახალი მერის პირობებში? – ეს მალე უფრო კარგად გამოჩნდება. ბულვარში მიწის ნაკვეთების ნაწილი აჭარის მთავრობის ბალანსზეა.

არქიტექტორი ირაკლი ჟვანია გვიხსნის, რომ ბულვარის მიმართ დამოკიდებულება გამოჩნდა ჯერ კიდევ მაშინ, როცა ბათუმის მერიამ დოკუმენტს სახელი შეუცვალა, საკრებულომ კი ის ახალი სახელით დაამტკიცა:

„განაშენიანების გეგმა არის საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული ქალაქმშენებლობითი დოკუმენტი. დამტკიცებამდე რამდენიმე თვით ადრე, თუ უშუალოდ დამტკიცების პროცედურის წინ, მას შეუცვალეს სათაური და დაარქვეს განვითარების გეგმა.

ეს იმას ნიშნავს, რომ ხელშეკრულება ფაქტობრივად დარღვეულია. ასეთ დოკუმენტს საქართველოს კანონმდებლობა არ იცნობს და ის შესასრულებლად სავალდებულო აღარ არის – სარეკომენდაციო ხასიათი აქვს.

ჩვენთან ასეთი რამ თავის დროზე არ ყოფილა შეთანხმებული. პირველივე ცვლილება, რაც დამტკიცებამდე გააკეთა საკრებულომ იყო ის, რომ „ამბასადორზე“ ჩანაწერი ამოიღეს. „ამბასადორი“ ჩვენ გვქონდა მონიშნული, როგორც შეუსაბამო ბულვართან და მისი კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსთან, ეს ამოიღეს.

ამ ორი ცვლილების გამო ჩვენ გამოვთქვით პროტესტი იმით, რომ განხილვაზე მიწვეულები ვიყავით, ვემზადებოდით ჩასასვლელად და აღარ ჩავედით, რადგან ეს ჩვენი დოკუმენტი აღარ არის. ჩვენ ვერ მოვაწერდით ხელს იმას, რომ დოკუმენტს სახელი შეუცვალეს და ამბასადორზე ჩანაწერი ამოიღეს. ამიტომ აღარ მიკვირს, თუ იქ დაუკითხავად რაღაცებს ცვლიან.“ 

ბოლო ცვლილება ბულვარის განაშენიანების გეგმაში 30 მარტს დაამტკიცა საკრებულომ. ამ ცვლილებით, კაფე „არტ ბულვარი“ – იგივე „ჩაიხანა“ ფასადის ცვლილების ნაცვლად ექვემდებარება დემონტაჟს, როგორც ვიზუალით და ფუნქციით შეუსაბამო ობიექტი. მშენებარე რესტორანი „სან-რემო“ კი ბულვარის განაშენიანების გეგმაში აისახა, როგორც არსებული ობიექტი. გარდა ამისა, „ჰოლანდიური სახლი“ ექვემდებარება რეკონსტრუქციას, ნაცვლად ფასადის ცვლილებისა – გადაწყვიტა ბათუმის მერიამ და საკრებულოც დაეთანხმა.

ამ საკითხის განხილვისას ოპოზიციის წარმომადგენელს, რომელიც ცვლილების წინააღმდეგ გამოვიდა, ბათუმის საკრებულოს თავმჯდომარის მოადგილემ, ლევან დავითაძემ უპასუხა:

„ვეთანხმები ვაჟას, [გულისხმობს ოპოზიციონერ ვაჟა დარჩიას], რომ ძალიან მნიშვნელოვანი დოკუმენტია მიღებული, თუმცა არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ ნებისმიერი დოკუმენტი, რომელიც საპროექტო იქნება, გენერალური გეგმა თუ რაც იქნება, განიცდის ცვლილებას. არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ  სწორედ ამ დოკუმენტზე დაყრდნობით ქალაქის ტერიტორიაზე უსახური, ვადაგასული ობიექტების დემონტაჟი ხორციელდება. რაც მნიშვნელოვანია ჩვენი ქალაქის იერ-სახისა და განვითარებისათვის“, – აუხსნა ლევან დავითაძემ საკრებულოს წევრებს.

ლევან დავითაძეს არ უთქვამს, როცა თავად იყო ვიცე-მერი რა გააკეთა იმისთვის, რომ ქალაქში, მით უმეტეს ძეგლის სტატუსის მქონე ბულვარში, უკანონო შენობები არ ყოფილიყო. ის ვიცე-მერად ყოფილმა მერმა – არჩილ ჩიქოვანმა 2021 წელს დანიშნა. 

რაც შეეხება გონივრულ დასაბუთებას, ლევან დავითაძის განმარტება ასეთია:

„მსგავს ობიექტებს შორის არსებობს სივრცეები, რომლებსაც აქვთ მიმდინარე საიჯარო ხელშეკრულებები და ბათუმის ურბანულ მეხსიერებაში განსაკუთრებულ ადგილს იკავებენ, მათ შორის განსაკუთრებული სიმბოლური მნიშვნელობა აქვს ბათუმში რესტორან სან-რემოს, ჩემს ბავშვობაში, ჩვენი მამების და თითოეული ჩვენგანის მეხსიერებას ალბათ ახსოვს რესტორანი სან-რემო, რომელიც იყო და არის ქალაქის ერთ-ერთი სავიზიტო ბარათი.

შესაბამისად, ქალაქის ინტერესებიდან გამომდინარე დღეს ვმსჯელობთ გადაწყვეტილებაზე, რომელიც ეყრდნობა გრძელვადიან სტრატეგიულ ხედვას და უზრუნველყოფს თანამედროვე მაღალი სტანდარტების ობიექტის შექმნას ქალაქში. ინვესტორი განახორციელებს მინიმუმ 10 მილიონ ლარზე მეტ ინვესტიციას, რაც ქალაქისთვის მნიშვნელოვან ეკონომიკურ სარგებელს ნიშნავს“, – თქვა ლევან დავითაძემ და ისევ ჩამოთვალა სიკეთეები, რაც „ქალაქმა და ბიუჯეტმა“ უნდა მიიღოს „სან-რემოს“ მშენებარე რესტორნის პროექტიდან.“

ლევან დავითაძეს, როგორც საკრებულოს თავმჯდომარის მოადგილეს, ბიუჯეტის და ქალაქის ქონების, ასევე ქალაქთან დაკავშირებული სხვა მნიშვნელოვანი საკითხების მართვა და კონტროლი ევალება. თუმცა, მას კითხვა არ უჩნდება, როგორ მოახერხა ერთმა კომპანიამ საიჯარო ხელშეკრულების 49 წლით მიღება და მეორემ ვერ? ქალაქში სივრცეების გადანაწილებას მხოლოდ „დიდი ფული“ განაპირობებს?

არც იმაზე უჩნდება კითხვა, ბულვარში სასტუმროს აშენების ნებართვა ვინ და როგორ გასცა? ვინ აპატია ამბასადორს არაერთი სანებართვო პირობის დარღვევა?

როცა ლევან დავითაძე ურბანულ მეხსიერებაზე საუბრობს და სან-რემოზე აკეთებს აქცენტს, რა პასუხი აქვს იმ მოქალაქეებისთვის, რომელთა ურბანულ მეხსიერებას შემორჩა, მაგალითად, კაფე „ტყუპები“ და არა „სან-რემო“? მხოლოდ ლევან დავითაძის ურბანული მეხსიერებაა მნიშვნელოვანი, თუ მისი ამომრჩევლისაც?

როცა ამბობს, გრძელვადიან სტრატეგიულ ხედვას ვეყრდნობითო, საინტერესოა ასეთი დოკუმენტი არსებობს ბულვართან დაკავშირებით, თუ თავის ხედვას გულისხმობს?

ვაჟა დარჩიას უნდოდა ამ კომენტარის შემდეგ მისთვის კითხვები დაესვა, მაგრამ საკრებულოს თავმჯდომარე ზედმიწევნით აქტიურად იცავს რეგლამენტს: „ორჯერ უკვე მოგეცი სიტყვა და რეგლამენტს ვერ დავარღვევო“.

იმედია, ის ანალოგიური მონდომებით ეცდება ქალაქის დაცვას  უკანონობისგან, როგორც რეგლამენტის დაცვას ცდილობს.

___

ბევრი ვერსია არსებობს იმის შესახებ, თუ რატომ გადაწყვიტეს წელს ბულვარში კაფეების და სხვა ობიექტების დაშლა.  აქამდე, საიჯარო ხელშეკრულების გასვლის შემდეგ, მოიჯარეები დაცლილ ინფრასტრუქტურაში ტოვებდნენ მეორად სამშენებლო მასალებს და გამოუსადეგარ ნივთებს, რაც შემდეგ სეზონამდე ბულვარის იერ-სახეს ამახინჯებდა. წლობით რჩებოდა კაპიტალური შენობები, ზოგჯერ შემოღობილი პლაჟით ამ შენობების გაგრძელებაზე და მასთან დაკავშირებული ნარჩენებიც.

პრაქტიკა აჩვენებდა იმასაც, რომ ახალ საკურორტო სეზონზე ამ შენობებში იგივე მოიჯარეები ბრუნდებოდნენ, მიუხედავად იმისა, რომ კაფეების ბევრ მესაკუთრესთან გაფორმებული საიჯარო ხელშეკრულების ვადა დიდი ხანია იყო გასული.

მათ შორის იყვნენ ისინიც, რომელთა წინააღმდეგ ბათუმის მერიამ 2020 წელს, ლაშა კომახიძის მერობის დროს, სამართლებრივი დავა დაიწყო სახელმწიფოს ქონების არამართლზომიერი სარგებლობის მოტივით. დავის პარალელურად მოიჯარეები მუშაობას აგრძელებდნენ.

არ ვიცით, დასრულდა თუ არა ეს დავა, ბათუმის მერიაში ამ კითხვაზე არ გვიპასუხეს.

4 აპრილს მიუსაფარი ცხოველების დაცვის საერთაშორისო დღე აღინიშნება.

საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია ეხმიანება ამ დღეს და სოლიდარობას უცხადებს ცხოველთა დამცველებს.

მათ, ვინც ყოველდღიურად იბრძვის მიუსაფარი ცხოველების გადარჩენის და მათთვის არსებული მძიმე ვითარების შესამსუბუქებლად.

„ბოლო დღეები განსაკუთრებით მძიმე აღმოჩნდა ცხოველთა დამცველებისთვის. მიუსაფარი ცხოველების გაუჩინარების, მათ მიმართ სასტიკი მოპყრობის და გულგრილობის შესახებ საჯარო წყაროებში გავრცელებულმა ცნობებმა შეძრა საზოგადოების დიდი ნაწილი.

მიუსაფარი ცხოველების პრობლემების მიმართ სახელმწიფოს და საზოგადოების ნაწილის გულგრილმა დამოკიდებულებამ დღეს დაგვაყენა იმ მძიმე რეალობის წინაშე, რაც ქუჩაში მცხოვრები ცხოველების ყოველდღიურ ყოფაში მკაფიოდ იკვეთება – კერძოდ: მათი უკონტროლო გამრავლება, შიმშილი და წყლის დეფიციტი, დაავადებების ფართო გავრცელება, უფასო სამედიცინო სერვისების არარსებობა, ცხოველების მიმართ ძალადობისა და სასტიკი მოპყრობის გახშირებული შემთხვევები.

კრიზისს სავარაუდოდ იწვევს, ასევე, თავშესაფრების გადატვირთულობა და არასაკმარისი რესურსები, მუნიციპალური და სამედიცინო სერვისების არათანაბარი განვითარება რეგიონებში და მათ შორის, ცხოველთა იდენტიფიკაციისა და რეგისტრაციის სისტემის მიმართულებით არსებული კრიტიკული გამოწვევები, კანონის აღსრულების მექანიზმების გამართული სისტემური ჯაჭვის არარსებობა, ასევე საზოგადოების ნაწილში დაბალი ინფორმირებულობა პასუხისმგებლიანი პატრონობისა და ჰუმანური დამოკიდებულების შესახებ, რაც კიდევ უფრო ამძიმებს არსებულ მდგომარეობას,“- წერს საია.

საიას განცხადებით, მიუსაფარი ცხოველების პრობლემის მოგვარება სახელმწიფოს მხრიდან უნდა ეფუძნებოდეს ჰუმანურობის პრინციპს, რაც გულისხმობს არა ძალადობრივ ან ფორმალურ, არამედ გრძელვადიან, ეთიკურ და ეფექტიან მიდგომებს, როგორიცაა მასშტაბური სტერილიზაცია/კასტრაცია, დიაგნოსტიკა, ვაქცინაცია, თავშესაფრების განვითარება და საზოგადოების ინფორმირებულობის ამაღლება, მიუსაფარ ცხოველებთან მომუშავე პირების შესაბამისი კვალიფიკაცია.

„ამ პროცესში განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რომ პოლიტიკის შემქნელი და აღმასრულებელი აცნობიერებდეს, რამდენად ძლიერი სტრესია ცხოველისთვის მისი ბუნებრივი გარემოდან მოწყვეტა, გადაყვანა და შემდეგ სხვა ადგილას დაბრუნება, ან მისთვის უცნობ გარემოში მოთავსება.

მიუსაფარი ცხოველების პრობლემის მართვა საზოგადოებრივი უსაფრთხოების ინტერესის გათვალისწინებით უნდა მოხდეს მხოლოდ ეთიკური და ჰუმანური მიდგომების გამოყენებით. მიუსაფარ ცხოველბთან დაკავშირებული გამოწვევები არ გადაიჭრება მათი ერთი ადგილიდან გაქრობით და სხვა ადგილას გადაყვანით.

მით უფრო, იმ პირობებში, რომ გაურკვეველია სად უნდა მოხდეს აღნიშნული ცხოველების გადაყვანა და როგორ შეძლებენ კვებითი საჭიროების ან/ და სხვა გამოწვევების ფონზე გადარჩენას.

ამასთანავე, არსებითი მნიშვნელობა აქვს პროცესის გამჭვირვალობას და საზოგადოებრივი ჯგუფების ჩართულობას.

კერძოდ, ცხოველთა მოყვარულების, მოხალისეებისა და მიმკედლებლების ჩართულობა, მათთვის დროული და სრული ინფორმაციის მიწოდება მნიშვნელოვანია, რათა ჩამოყალიბდეს პროცესის მიმართ ნდობა და უზრუნველყოფილი იყოს თითოეული ცხოველის კეთილდღეობის კონტროლი.

ნებისმიერი ქმედება, რომელიც უკავშირდება სისასტიკეს ან არაჰუმანურ მოპყრობას, არა მხოლოდ არღვევს ცხოველთა დაცვის კანონმდებლობას და წარმოადგენს დანაშაულს, არამედ აზიანებს საზოგადოების მორალურ ფუნდამენტებსაც, ამიტომ სახელმწიფოს პოლიტიკა უნდა იყოს მკაფიოდ ორიენტირებული სიცოცხლის დაცვაზე, ტკივილის შემცირებაზე და პასუხისმგებლიანი, ცივილური გარემოს შექმნაზე.

აქვე, ხაზგასმით აღვნიშნავთ შემდეგს: 2024-2025 წლებში ქვეყანაში დემონსტრანტების მიმართ განხორციელდა სისტემური წამება/არასათანადო მოპყრობის შემთხვევები.

ერთი მხრივ, სახელმწიფოს მხრიდან გამოვლენილი ძალადობა და, მეორე მხრივ, ამ ფაქტების გამოუძიებლობა, კიდევ უფრო აძლიერებს განცდას, რომ, იქ სადაც, დაუცველია ადამიანი, დაუცველია ცხოველიც.

ამიტომ, ადამიანის უფლებების დაცვა და სამართლიანობის უზრუნველყოფა მხოლოდ ინდივიდების უსაფრთხოებას არ ემსახურება. ეს არის საფუძველი ჰუმანური, პასუხისმგებლიანი და თანასწორი საზოგადოების ჩამოყალიბებისთვის,“ – ნათქვამია საიას განცხადებაში.

საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია წერს, რომ ცხოველების მიმართ ჰუმანური დამოკიდებულება არის ის მინიმალური სტანდარტი, რომლის მიხედვითაც შესაძლოა შეფასდეს, რამდენად ცივილიზებული და პასუხისმგებლიანია სახელმწიფო და საზოგადოება.

ამავე თემაზე:

საქართველოში ბავშვებზე ძალადობის, მათ შორის, სექსუალური ძალადობის შემთხვევები ისევ მაღალია. მაგალითად, ომბუდსმენის ანგარიშის მიხედვით, 2025 წელს ოჯახში ძალადობის საფუძვლით 533 ბავშვი ცნეს დაზარალებულად.

აქედან, 219 ბავშვი განაცალკევეს ბიოლოგიური ოჯახისგან.

დაზარალებულად ცნობილი ბავშვებიდან 76 ბავშვი 5 წლამდე ასაკისაა, 188 ბავშვი 5-იდან 10 წლამდე, 191 ბავშვი 11-15 წლის და 78 ბავშვი, რომელზეც იძალადეს, 16-17 წლისაა. 

როგორც სახალხო დამცველი წერს ანგარიშში, ეს მონაცემები მაინც არ ასახავს რეალურ სურათს, სტატისტიკის წარმოებასთან დაკავშირებული პრობლემების გამო.

„2025 წლის საქმისწარმოების ფარგლებში, 70 საქმე შეეხებოდა ბავშვთა მიმართ ოჯახში სხვადასხვა ფორმით ძალადობას. შესწავლის შედეგები მიუთითებს პოზიტიური მშობლობის კუთხით არსებულ გამოწვევებზეც.

განსაკუთრებით პრობლემურად რჩება ორივე მშობელთან ურთიერთობის საქმეები, სადაც, უმეტეს შემთხვევაში, ბავშვები წლების განმავლობაში განიცდიან ფსიქოლოგიურ ძალადობასა და მანიპულირებას მშობლებისა და ოჯახის სხვა წევრების მხრიდან.

ეს გამოწვეულია შესაბამისი სერვისების სიმწირით, დაგვიანებული და არაეფექტიანი რეაგირებით,“- წერს ომბუდსმენი.

სქესობრივი ძალადობა

სახალხო დამცველის ანგარიშის თანახმად, 2025 წელს ბავშვთა მიმართ სექსუალური ძალადობის სხვადასხვა ფორმის და სექსუალური ექსპლოატაციის 176 შემთხვევა გამოვლინდა, რომელიც გადამისამართდა სახელმწიფო ზრუნვის სააგენტოში.

„გენერალური პროკურატურის მონაცემებით, სქესობრივი თავისუფლებისა და ხელშეუხებლობის წინააღმდეგ მიმართულ დანაშაულებზე 189 ბავშვი ცნეს დაზარალებულად.

კონკრეტული ნაბიჯები ბავშვთა მიმართ სექსუალური ძალადობის შესახებ ეროვნული კანონმდებლობის დასახვეწად თუ არსებული პრაქტიკის, სერვისების გასაძლიერებლად, არც 2025 წელს გადადგმულა,“- წერს სახალხო დამცველი.

მისივე ანგარიშის მიხედვით, ბავშვთა მიმართ სექსუალური ძალადობისა და სექსუალური ექსპლოატაციის შესახებ ეროვნული კანონმდებლობა, კვლავ საჭიროებს დახვეწას საერთაშორისო სტანდარტებთან დაახლოების მიზნით.

„პრობლემას წარმოადგენს ძალადობაზე, ძალადობის მუქარასა და უმწეო მდგომარეობის გარემოებებზე დაფუძნებული კვალიფიკაცია, აგრეთვე ქვედა ასაკობრივი ზღვრის არარსებობა, რომლის ქვემოთ ბავშვთან სექსუალური ხასიათის შეღწევა პირდაპირ გაუპატიურებად დაკვალიფიცირდება.

უნდა აღინიშნოს, რომ  ბავშვთა მიმართ სექსუალური ძალადობის დანაშაულებთან ბრძოლის მიმართულებით, მათ შორის, პოლიტიკის გამკაცრების, მონიტორინგის მექანიზმის დანერგვის, პრევენციისა და ბავშვების მხარდაჭერის კუთხით, ჯერ კიდევ 2024 წელს ინიცირებული ღონისძიებები ამ დრომდე არ განხორციელებულა.

წლიდან წლამდე გამოწვევად რჩება სექსუალურ ძალადობა განცდილი ბავშვებისა და მათი ოჯახების მდგრად მხარდაჭერასა და რეაბილიტაციაზე ორიენტირებული სერვისების მისაწვდომობა.

ერთადერთი სერვისი, რომელიც ბავშვთა მიმართ სექსუალური ძალადობის დანაშაულებზე მართლმსაჯულების განხორციელების პროცესში საგამოძიებო-საპროცესო მოქმედებების შედარებით ბავშვზე მორგებულ გარემოში წარმართვის შესაძლებლობას იძლევა და მათ გრძელვადიანი რეაბილიტაციის მომსახურებას აწვდის, „ძალადობის მსხვერპლი ბავშვებისთვის ფსიქოსოციალური მომსახურების ცენტრია”, რომელიც მხოლოდ თბილისში ფუნქციონირებს.

შესაბამისად, სერვისი გეოგრაფიულად მისაწვდომი არ არის,“- ნათქვამია ანგარიშში.

ამასთანავე, როგორც ომბუდსმენის ანგარიშში წერია, არასრულწლოვნის გამოკითხვის პროცესთან დაკავშირებული  გამოწვევები კვლავ უცვლელია.

„სასამართლო სამედიცინო ექსპერტიზის საჭიროების შემთხვევაში, რეგიონში მყოფ ბავშვებს ისევ საათობით უწევთ მგზავრობა ცენტრში მისასვლელად, რაც ცალსახად არ შეესაბამება მსხვერპლზე მორგებულ, ბავშვზე ორიენტირებულ მიდგომასა და მნიშვნელოვნად ზრდის მეორეული ვიქტიმიზაციის რისკს,“-ნათქვამია ომბუდსმენის ანგარიშში.

_____________________

მსგავს თემაზე:

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის ინფორმაციით, ქრთამის აღების ფაქტზე საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს სამხედრო ჰოსპიტლის ქუთაისის სამედიცინო ცენტრის განყოფილების უფროსი დააკავეს.

„ბრალდებულმა, წვევამდელთა ეროვნული სამხედრო სამსახურისთვის თავის არიდების მიზნით, 3 000 ლარის სანაცვლოდ, წვევამდელ პირზე ყალბი მონაცემების შემცველი სამედიცინო დასკვნის გაცემა უზრუნველყო, რის საფუძველზეც ეს უკანასკნელი სამხედრო ვალდებულებისგან გათავისუფლებას შეძლებდა.

სასამართლოს განჩინებების საფუძველზე განხორციელებული ფარული საგამოძიებო მოქმედებების შედეგად, მოპოვებულია აღნიშნული დანაშაულებრივი ქმედების ამსახველი აუდიო და ვიდეომტკიცებულებები“-აცხადებს საგამოძიებო სამსახური.

მათივე ინფორმაციით, გამოძიება მიმდინარეობს საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 338-ე მუხლის პირველი ნაწილით, რაც სასჯელის სახით ითვალისწინებს თავისუფლების აღკვეთას 6-დან 9 წლამდე ვადით.

მზია ამაღლობელის საქმე ე.წ. უდოს კომისიაზე განიხილეს და გამოიტანეს გადაწყვეტილება, რომ პატიმარი არ შეიძლება ვადაზე ადრე გათავისუფლდეს, რადგან ის „დღემდე არ ნანობს მის მიერ ჩადენილ ქმედებას“.

მზია ამაღლობელი წელიწადი და სამი თვე უკანონო პატიმრობაშია. მას ორი წელი აქვს მისჯილი ბათუმის პოლიციის უფროს ირაკლი დგებუაძისათვის სილის გაწვნის გამო.

მოქმედი კანონმდებლობით, ნაკლებად მძიმე დანაშაულში მსჯავრდებულები შესაძლებელია პატიმრობიდან ვადაზე ადრე გათავისუფლდნენ, თუკი სასჯელის ნახევარი მოიხადეს.

პატიმრების საქმეებს სპეციალური კომისია განიხილავს, რომელსაც ოფიციალურად სპეციალური პენიტენციური სამსახურის მსჯავრდებულთა საქმეების განხილვის ადგილობრივი საბჭო ჰქვია, თუმცა საქართველოში ე.წ. უდოს კომისიას ეძახიან.

უდოს კომისიაზე პატიმრის ვადაზე ადრე გათავისუფლების შუამდგომლობას აყენებს ციხის ადმინისტრაცია.

მზია ამაღლობელის პირობით ვადამდე გათავისუფლების შუამდგომლობით #5 პენიტენციურმა დაწესებულებამ უდოს კომისიას მიმდინარე წლის 12 იანვარს მიმართა.

შუამდგომლობაში #5 პენიტენციური დაწესებულება მიუთითებდა შემდეგ გარემოებებზე:

„დაწესებულებაში ყოფნის პერიოდში მზია ამაღლობელი ძირითადად სარგებლობს საბიბლიოთეკო მომსახურებით, თავისუფალ დროს დაკავებულია კითხვით და წერით. ამჟამად დაასრულა იაპონური ენის შემსწავლელი ონლაინკურსი. აღიარებს მომხდარ ფაქტს, თუმცა ამ შემთხვევას არ მიაკუთვნებს სისხლის სამართლის დანაშაულს.

ფსიქოლოგთან ინტერვიუირების პროცესში არ გამოკვეთილა მიდრეკილება ემოციური აგრესიისაკენ, ანტისოციალური ქცევისაკენ, ფსიქოლოგიური მოწყვლადობისაკენ. არ გამოკვეთილა რომელიმე ეს რისკ-ფაქტორი.

არის კეთილგანწყობილი თანამოსაუბრის მიმართ. ვიზუალურად მოწესრიგებული. დიალოგში ერთვის მარტივად, თხრობის სტილი თანმიმდევრული, ლოგიკურად აყალიბებს არგუმენტებს, ჯანსაღი კოგნიტური და სოციალური უნარებით.

აქვს მომავლის გეგმები. პირველ რიგში ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული გამოწვევების გამკლავება, უნდა აღიდგინოს შრომისუნარიანობა, ასევე გააგრძელოს მოღვაწეობა პროფესიულ ნიშაში.

შეთავაზებულ იქნა შემთხვევის მართვის პროცესში ჩართვა, თუმცა მან მოცემულ ეტაპზე უარი განაცხადა, რის მიზეზადაც მიუთითა მიმდინარე სასამართლო პროცესები, ხოლო პროცესების დასრულების შემდეგ, მან გამოხატა მზაობა ჩაერთოს ფსიქო-სარეაბილიტაციო პროგრამებში.

სასჯელის მოხდის პერიოდში დისციპლინური სახდელი არ დაკისრებია, ადმინისტრაციის მიერ წახალისებულია ორჯერ ხანმოკლე პაემნის უფლებით.

შემჩნეული არ არის დაწესებულების დღის განრიგის და რეჟიმის დარღვევებში, ასრულებს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ მოვალეობებს.

კარგი ურთიერთობა აქვს მსჯავრდებულებთან, არ არის კონფლიქტური, თავაზიანია თანამშრომლებთან მიმართებაში. წარსულში არ არის ნასამართლევი“.

შუამდგომლობა  2026 წლის 9 მარტს განიხილა პენიტენციური სამსახურის ქალ მსჯავრდებულთა საქმეების განხილვის ადგილობრივმა საბჭომ, რომელიც 4 წევრისაგან შედგება:

• საბჭოს თავმჯდომარე თამარ გელოვანია (სპეციალური პენიტენციური სამსახურის წარმომადგენელი)
• წევრები: მარინა ყუფარაძე (სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი),
• ხატია თადიაშვილი (პრობაციის ეროვნული სააგენტოს წარმომადგენელი)
• დავით ბუღაძე (საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი, იუსტიციის სასწავლო ცენტრი).

მიუხედავად პენიტენციური დაწესებულების მიერ წარდგენილი დადებითი დახასიათებისა, კომისიამ უარი თქვა ვადაზე ადრე  გათავისუფლებაზე.

გადაწყვეტილებაში კი მიუთითა, რომ სასჯელის მოხდისას წახალისების ზომების გამოყენება არ მიაჩნია ამაღლობელის გათავისუფლების გადაწყვეტილებისთვის გასათვალისწინებელ გარემოებად.

საბჭოს გადაწყვეტილება მზია ამაღლობელს 30 მარტს ჩაჰბარდა.

„პენიტენციური დაწესებულების ადმინისტრაციიდან მოწოდებული მასალების თანახმად, მზია ამაღლობელი დღემდე არ ნანობს მის მიერ ჩადენილ ქმედებას – ანუ კვლავ დემონსტრაციულად რჩება იმ აზრზე, რომ მისი ქმედება არ წარმოადგენს დანაშაულს.

ასევე იგი სხვადასხვა მიზეზის მოშველიებით არ ერთვება ადმინისტრაციის მხრიდან მისთვის შეთავაზებულ სოციალურ პროგრამებში, რაც პირდაპირპროპორციულად არის დაკავშირებული მსჯავრდებულის რესოციალიზაციის პროცესთან.

ამ კრიტერიუმზე მსჯელობისას საბჭომ განსაკუთრებული ყურადღება მიაქცია სწორედ იმ გარემოებას, რომ დღეის მდგომარეობით, სასჯელის მოხდილმა ნაწილმა არანაირი გავლენა არ მოახდინა მზია ამაღლობელის რესოციალიზაციის პროცესზე,“ – წერია პენიტენციური სამსახურის ქალ მსჯავრდებულთა საქმეების განხილვის ადგილობრივი საბჭოს გადაწყვეტილებაში.

თავის გადაწყვეტილებაში საბჭო მიუთითებს, რომ „სასჯელის მიზანს წარმოადგენს სამართლიანობის აღდგენა. სამართლიანობის აღდგენის მიზანი კი მიღწეულია მაშინ, როცა სასჯელი საზოგადოებასა და დაზარალებულ პირს უბრუნებს სამართლიანობის უზენაესობის შეგრძნებას”.

საბჭომ დაადგინა, რომ მზია ამაღლობელის პირობით ვადამდე გათავისუფლების გადაწყვეტილების მიღება “იქნება იმ მრავალრიცხოვანი სამართალდამცავის უპატივცემულობა, რომლებიც იცავენ ქვეყნის მართლწესრიგისა და კანონისადმი პატივისცემას“.

პენიტენციური სამსახურის ქალ მსჯავრდებულთა საქმეების განხილვის ადგილობრივმა საბჭომ დააადგინა, რომ მზია ამაღლობელის მიერ მოხდილმა სასჯელმა (14 თვე პატიმრობა) ვერ უზრუნველყო მზია ამაღლობელის მიერ ჩადენილი ქმედების გაცნობიერება, საზოგადოებრივი უშიშროების დაცვა და სამართლიანობის აღდგენა.

ცნობისათვის, პირობით ვადამდე გათავისუფლების საკითხის განხილვა საბჭოს მიერ დანიშნული სასჯელის ნახევრის მოხდის შემდგომ ნაკლებად მძიმე დანაშაულის ჩადენის შემთხვევაში (მზია ამაღლობელისთვის ბრალად შერაცხული ქმედება, სსკ-ის 353 ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული ქმედებაა) არის სისხლის სამართლის საპროცესო კანონმდებლობის და პენიტენციური კოდექსის იმპერატიული ნორმა, დანაწესი ,რისთვისაც არ მოითხოვება მსჯავრდებულის ან მისი ადვოკატის მიმართვა ან თანხმობა.

საკითხი განიხილება სასჯელის მოხდის დაწესებულების შუამდგომლობის საფუძველზე.

სასჯელაღსრულების დაწესებულება ვალდებულია ამგვარი შუამდგომლობით მიმართოს საბჭოს სასჯელის ნახევრის მოხდისთანავე.

პირობით ვადაზე ადრე გათავისუფლებისთვის კანონი არ ითხოვს დანაშაულის აღიარებას ან სინანულს.

მზია ამაღლობელის დაპატიმრების და შემდეგ მთელი სასამართლო პროცესების განმავლობაში „ქართული ოცნების“ მაღალჩინოსნები საჯარო განცხადებებში მისგან ბოდიშის მოხდას და მონანიებას ითხოვდნენ.

2 აპრილის მდგომარეობით, მზია ამაღლობელის სახელით ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოში გაგზავნილი და რეგისტრირებულია სამი საჩივარი. 

მზია ამაღლობელი ბათუმის საქალაქო სასამართლოში გაასამართლეს ბათუმის პოლიციის უფროსის, ირაკლი დგებუაძისათვის სილის გაწვნის გამო. 2025 წლის 6 აგვისტოს მოსამართლე ნინო სახელაშვილმა მზია ამაღლობელს 2 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა.

განაჩენი ძალაში დატოვა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლომ. გადაწყვეტილება სამმა მოსამართლემ მიიღო- ნიკოლოზ მარგველაშვილმა, მარინა სირაძემ და ნანა ჯოხაძემ. უზენაესმა სასამართლომ კი მზია ამაღლობელის საჩივარი საერთოდ არ განიხილა.

ეს გადაწყვეტილება უზენაესი სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის სამმა მოსამართლემ – ლევან თევზაძემ, მერაბ გაბინაშვილმა და მამუკა ვასაძემ მიიღო.

საქართველოში მზია ამაღლობელის საქმის განხილვა ყველა ინსტანციის სასამართლოში დასრულდა.

დავა სტრასბურგში გრძელდება.

სახალხო დამცველის ახალი ანგარიშის მიხედვით, ე.წ. ქურდულ სამყაროს ისევ აქვს გავლენა ციხეებში. ომბუდსმენს პატიმრებმა უთხრეს, რომ პრივილეგირებული პატიმრები „მაღალი კრიმინალური სტატუსის გამოყენებით“ ციხის ადმინისტრაციასთან არიან დაახლოებული.

„ამ პრაქტიკის არსებობა – ადმინისტრაციასთან დაახლოებული, პრივილეგირებული პატიმრები, მაღალი კრიმინალური სტატუსის გამოყენებით, გავლენას ახდენენ სხვა პატიმრებზე, აგვარებენ კონფლიქტებს და, მათ შორის, იძულების გზით აგროვებენ ე.წ. ობშიაკს, – დაადასტურეს იმ პატიმრებმა, რომლებსაც 2025 წელს მოუწიათ ზემოაღნიშნულ დაწესებულებებში ყოფნა,“ – აღნიშნულია სახალხო დამცველის ახალ ანგარიშში, სადაც 2025 წლის მონაცემებია მოცემული.

ციხეებში გავრცელებული პრაქტიკა აღწერილია ომბუდსმენის ანგარიშის სქოლიოში.

სახალხო დამცველის ინფორმაციით, ე.წ. მაყურებლების გავლენა პრობლემაა მე-14, მე-15 და მე-17 დაწესებულებებში.

„პატიმრების ძალადობისგან დაცვის თვალსაზრისით კვლავ გამოწვევად რჩება №14, №15 და №17 დაწესებულებებში პრივილეგირებული პატიმრების [ე.წ. მაყურებლების] დაწესებულებების მართვაში არაფორმალური მონაწილეობა, რაც არასათანადო მოპყრობის სერიოზულ საფრთხეს წარმოშობს და პატიმართა შორის ფიზიკურ და მძიმე ფსიქოლოგიურ ძალადობას იწვევს.

განსაკუთრებით საყურადღებოა, რომ სპეციალურმა პრევენციულმა ჯგუფმა პატიმრებისგან №11 არასრულწლოვანთა სარეაბილიტაციო დაწესებულებაში პატიმართა არაფორმალური იერარქიის არსებობის შესახებაც მიიღო ინფორმაცია.

არასრულწლოვან პატიმრებს შორის კრიმინალური სუბკულტურის გავლენების და მისი დაძლევის აუცილებლობაზე საუბრობდა ამავე დაწესებულების ერთ-ერთი თანამშრომელიც.

წამების პრევენციის ევროპული კომიტეტი თავის ანგარიშებში არაფორმალური ლიდერებისთვის უფლებამოსილების დელეგირების ფაქტებსა და ნახევრად ღია ტიპის დაწესებულებებში დამკვიდრებულ კრიმინალურ სუბკულტურაზე მიუთითებს. №17 და №14 დაწესებულებებში პატიმრების არაფორმალური იერარქიის აშკარა ნიშნებზე საუბრობს გაეროს წამების პრევენციის ქვეკომიტეტიც,“ – აღნიშნულია ომბუდსმენის ახალ ანგარიშში.

———

ამ თემაზე:

ბათუმელი ექიმი თამარ ნაკაშიძე ცხოველთა მოყვარულებს ძაღლების საყელოების გრავირებას უფასოდ სთავაზობს.

მისი თქმით, გრავირებული საყელოები ცხოველებს დაიცავს იმისგან, რომ ისინი ვინმემ დაუკითხავად არ აიყვანოს ქუჩიდან და არ დატოვოს მიუსაფარ ადგილებში.

„მთელი ოჯახი შეშფოთებული ვართ იმით, რაც ჩვენი ოთხფეხა მეგობრების ირგვლივ ხდება, რადგან მეც მყავს სახლში ორი ძაღლი.

მე და ჩემი მეუღლე ექიმები ვართ, მაგრამ ბათუმში გვაქვს დანადგარი და ვამზადებთ შინაური ცხოველებისთვის გრავირებულ ჟეტონებს, რომელზეც ცხოველის სახელი და მეპატრონის ტელეფონის ნომერია ამოტვიფრული.

ეს ჩვენი პატარა ოჯახური ბიზნესი და ჰობია. თუმცა, შეგვიძლია ბათუმში მცხოვრებ ცხოველთა მოყვარულებს უფასოდ დავუმზადოთ ასეთი ჟეტონები და ასე დავიცვათ ისინი, რომ აღარ აიყვანონ ისინი ქუჩიდან.

ძაღლი, რომელიც დადის ქუჩაში და არ აქვს რაიმე ნიშანი, რომ მას ჰყავს მეპატრონე ან შემკედლებელი, ხელს ჰკიდებენ და მიჰყავთ. მაგრამ თუ ძაღლს ექნება ჟეტონი, უნებართვოდ ვეღარ გადაიყვანენ“, – ამბობს „ბათუმელებთან“ თამარ ნაკაშიძე.

რა მოხდება იმ შემთხვევაში, თუ ჟეტონზე ვინმე თავის ნომერს მიუთითებს, თუმცა შემდეგ აღარ იზრუნებს ამ ძაღლზე? – ვკითხეთ თამარს.

მისი თქმით, თუ საზოგადოება გარკვეულ პასუხისმგებლობას არ იგრძნობს მიუსაფარი ცხოველების მიმართ, მაშინ ისინი მძიმე მდგომარეობაში აღმოჩნდებიან.

„მათი ბოლო იქნება კრემატორიუმი. როგორმე გავერთიანდეთ ბათუმელები და ერთად მოვიფიქროთ რამე. მე და ჩემმა მეუღლემ, ამჯერად ეს მოვიფიქრეთ – ჟეტონების გაკეთება ძაღლებისთვის, რომ ამ ფორმით მაინც შევძლოთ მათი გადარჩენა. ვიფიქრეთ, რომ თუ საყელური ექნება ძაღლს, მას გვერდს აუვლიან და აღარ გადაიყვანენ სხვაგან“, – ამბობს თამარ ნაკაშიძე.

მისი აზრით, მიუსაფარ ცხოველებთან დაკავშირებული პრობლემების მოგვარება სახელმწიფოს პირველ რიგში მეპატრონეების აღრიცხვიდან უნდა დაეწყო, რომ სცოდნოდა რამდენი ძაღლი ცხოვრობს შინაურ გარემოში და ქუჩაში აღმოჩენის შემთხვევაში ადვილად მომხდარიყო მეპატრონის იდენტიფიცირება.

„მეპატრონეებიდან უნდა დაწყებულიყო აღრიცხვა და კონტროლი, რომ ეს ძაღლები სახლიდან ქუჩაში აღარ აღმოჩნდნენ. ჩვენც ვხედავთ რამდენი ძაღლი დარბის ქალაქში. რამდენი ჰასკი გამოაგდეს გარეთ – მობეზრდათ. არ ვიცი, ეს როგორი ადამიანობაა.

ბევრს საყელოს გარეშე ჰყავს გაშვებული ძაღლი და ასეთი ცხოველებიც მიჰყავთ ხოლმე. ამიტომ, აუცილებელია პატრონიან ძაღლებსაც ჰქონდეთ ჟეტონი, სადაც ეწერება ძაღლის სახელი და პატრონის ნომერი.

კარგი იქნებოდა სახელმწიფოს ამაშიც ჩაედო გარკვეული რესურსი საწყის ეტაპზე მაინც, სანამ პირდაპირ ცხოველების დაჭერაზე გადავიდოდა. დარწმუნებული ვარ, გამოუჩნდებოდათ ამ ძაღლებს მზრუნველები“, – გვეუბნება ის.

თამარ ნაკაშიძე ბათუმში, ლუკა ასათიანის 105 ნომერი ცხოვრობს. „აქ გვიდგას გრავირების დანადგარიც და თუკი ვინმეს სურს, შინაური ან მიკედლებული ცხოველისთვის ჟეტონი დავუმზადოთ, შეუძლიათ დაგვიკავშირდნენ“, – ამბობს თამარი.

სურსათის ეროვნულმა სააგენტომ ძაღლის საიდენტიფიკაციო საყურეების [ბირკა/საჭდე] და საყურის დასამაგრებელი ხელსაწყოს – აპლიკატორის შესყიდვაზე ელექტრონული ტენდერი გამოაცხადა.

სააგენტო 43 500 კომპლექტს საყურეს და 30 ცალ აპლიკატორს მაქსიმუმ 44 237 ლარად იყიდის. ტენდერში წინადადებების მიღება 2026 წლის 12 აპრილს დაიწყება და 14 აპრილს დასრულდება.

ტენდერის პირობის მიხედვით:

„საყურე ნიშანი უნდა შედგებოდეს ყვითელი ფერის, ერთი და იგივე საიდენტიფიკაციო ნომრის მქონე, ერთმანეთთან შეერთებადი/ჩაკეტვადი დედალი და მამალი ნაწილებისაგან. უნდა იყოს ელასტიკური, დამზადებული თერმოპლასტიკური პოლიურეთანის მასალისაგან, რომელიც შესაძლოა, შეიცავდეს უჟანგავი ლითონის ჩანართებს, ან დაბოლოებებს. უნდა იყოს ერთჯერადი გამოყენებისა და მდგრადი მაღალი და დაბალი ტემპერატურის მიმართ.

ამასთან, უნდა იძლეოდეს მასზე დატანილი ინფორმაციის წაკითხვის შესაძლებლობას ცხოველის სიცოცხლის განმავლობაში. საყურე ნიშანი დამაგრებისას არ უნდა საჭიროებდეს ცხოველის ყურის წინასწარ სავალდებულო დამუშავებას, დამაგრების შემდეგ არ უნდა იწვევდეს ტკივილს, ალერგიულ რეაქციებს, შეშუპებას, ანთებით პროცესებს, დაჩირქებას, ქსოვილის ნეკროზს და სხვა.

საყურის დიამეტრი უნდა იყოს – არანაკლებ 28 მმ – არაუმეტეს 30 მმ; ცხოველის იდენტიფიკაციისათვის არ უნდა გააჩნდეს ასაკობრივი შეზღუდვა. შეერთების/ჩაკეტვის შემდეგ დედალ და მამალ ნაწილებს შორის მანძილი უნდა იყოს არანაკლებ 7 მმ;

საყურე ნიშნის ორივე ნაწილზე აღნიშნული უნდა იყოს ცხოველის საიდენტიფიკაციო 8 ციფრიანი ნომერი არაბული ციფრებით. საყურე ნიშნები მარკირებული უნდა იყოს შემდეგი არაგანმეორებადი, მზარდი, თანამიმდევრული ნუმერაციით: GE 439 04001-დან GE 439 47500 ჩათვლით; ამოტვიფრული სიმბოლოები უნდა იყოს გარჩევადი წყლით, ან თეთრი სპირტით სველი ჩვრით გაწმენდის შემდეგაც…

მწარმოებელმა უნდა გასცეს საგარანტიო წერილი, რომლითაც აიღებს ვალდებულებას, იგივე მარკირებით არ დაამზადოს საყურე ნიშნები სხვა დამკვეთისთვის. მიმწოდებელი ვალდებულია, უზრუნველყოს აღნიშნული საგარანტიო წერილის წარმოდგენა“.

ტენდერში მონაწილე პრეტენდენტმა, „ფასების ცხრილის უნდა მიუთითოს შესყიდვის ობიექტის დასახელება/მოდელი, იმ შემთხვევაში თუ შემოთავაზებულ შესყიდვის ობიექტს არ გააჩნია მოდელი, უნდა გააკეთოს ჩანაწერი აღნიშნულის შესახებ, მაგ: „ცხოველის საყურე/ბირკა (მოდელი არ გააჩნია)“.

სააგენტომ საყურეები და აპლიკატორები ტენდერში გამარჯვებულთან ხელშეკრულების გაფორმებიდან 60 დღის ვადაში უნდა მიიღოს.

• სურსათის ეროვნული სააგენტოს ძაღლის დასაჭერი სახელურიანი 364 ცალი მარყუჟის შესყიდვაზეც აქვს ტენდერი გამოცხადებული.

მარყუჟების შესყიდვაზე სააგენტომ ელექტრონული ტენდერი 436 800 ლარით გამოაცხადა, ანუ 1 ცალი მარყუჟის შესყიდვის მაქსიმალური ფასი 1 200 ლარია.

ამ თემაზე: სურსათის სააგენტო ძაღლის დასაჭერ მარყუჟებს ყიდულობს – ტენდერი 436 800 ლარით

განახლება: ტენდერებში წინადადებების მიღება 2026 წლის 14 აპრილს დასრულდა.

• შესყიდვების პორტალის მიხედვით ამ დროისთვის სააგენტოს შპს „ჯგ 20.26“ მარყუჟებს 95 500 ლარად სთავაზობს. აღნიშნული კომპანია 2026 წლის 10 მარტსაა რეგისტრირებული, ანუ ტენდერის გამოცხადებამდე 15 დღით ადრე. კომპანიის წილებს ფლობენ მარიამი ჭიპაშვილი /საქართველო/და ირაკლი ჯალაღონია /ორმაგი მოქალაქე საქართველო, რუსეთის ფედერაცია/. კომპანიის დირექტორია ირაკლი ჯალაღონია.
• ძაღლის საიდენტიფიკაციო საყურეებს კი სააგენტოს შპს „უნიფორმ თრეიდი“ სთავაზობს 19 575 ლარად. ეს კომპანია 2024 წელსაა რეგისტრირებული. მისი მესაკუთრე და დირექტორია ჯუმბერ ყიფიანი.
• ორთავე კომპანია სააგენტოს ჩინურ პროდუქციას სთავაზობს.
• ტენდერები შერჩევა-შეფასების ეტაპზეა, შესაბამისად, ჯერ უცნობია მონაწილეობენ თუ არა მათში სხვა პრეტენდენტებიც.

სურსათის ეროვნული სააგენტო აცხადებს, რომ მიუსაფარი ცხოველების ჰიპერპოპულაციის მართვის პროგრამა მიმდინარეობს, რომელიც ითვალისწინებს მიუსაფარი ცხოველების ცოფის საწინააღმდეგო ვაქცინაციას, კასტრაცია/სტერილიზაციას და ერთიან ბაზაში რეგისტრაციას.

თუმცა, როგორც ცხოველთა უფლებადამცველები აცხადებენ, სააგენტო ქუჩიდან აყვანილ ძაღლებს ბუნებრივ არეალში აღარ აბრუნებს და ხშირად მიტოვებულ ადგილებში ტოვებს, რაც ცხოველების მიმართ არაჰუმანური მოპყრობაა. ისინი ცხოველების გაუჩინარებაზეც საუბრობენ.

რა ხდება მიუსაფარ ძაღლებთან დაკავშირებით

თბილისში, ფილარმონიასთან მოქალაქეები გამოექომაგნენ მიუსაფარ ძაღლს, რომელიც ცხოველთა მონიტორინგის სამსახურმა დაიჭირა და წაიყვანა. სამსახურის წარმომადგენელმა მათ უთხრა, რომ ძაღლი ცოფზე ასაცრელად მიჰყავდა.

მოქალაქეები პროცესს ეჭვის თვალით უყურებდნენ ბოლო დღეებში გავრცელებული ცნობების ფონზე:

დღეს, 2 აპრილს, მოქალაქეები თბილისში ცხოველთა მუნიციპალურ თავშესაფართანაც შეიკრიბნენ:

მოგვიანებით თბილისის მერია გამოეხმაურა ცხოველთა თავშესაფართან მიმდინარე აქციას და განაცხადა, რომ მოქალაქეთა ჯგუფი შენობაში თვითნებურად შეიჭრა და ხელი შეუშალა თავშესაფრის ვეტერინარებს საქმიანობაში.

სურსათის ეროვნული სააგენტო ცხოველების გაქრობის / შესაძლო დაწვის შესახებ ინფორმაციას უსაფუძვლოს უწოდებს და აცხადებს, რომ „მსგავსი ხასიათის ტყუილების ტირაჟირება ყოველგვარ მორალურ ზღვარს სცდება და წარმოადგენს საზოგადოების შეცდომაში შეყვანის მიზანმიმართულ მცდელობას“.

აქციებს პერიოდულად მართავენ ცხოველთა მოყვარულები, დამცველები და კინოლოგები ბათუმშიც.

მათი მთავარი მოთხოვნა ამ ეტაპზე არის ის, რომ კანონმდებლობიდან ამოიღონ ჩანაწერი, რომელიც ქუჩაში აყვანილი ცხოველის გარკვეულ ლოკაციაზე უკან დაბრუნებას გამორიცხავს.

ამ თემაზე: „ამოიღეთ ძაღლების გაქრობის მუხლი კანონიდან“ – ცხოველთა დამცველების პროტესტი ბათუმში

„თუ ჩვენ გვექნება სწორი პოლიტიკა, აღვრიცხავთ ყველა პატრონიან ძაღლს და კატას, გვეცოდინება რამდენი პატრონიანი შინაური ცხოველი გვყავს ქვეყანაში, ავტომატურად ყველა მიტოვებულ შინაურ ცხოველზე გვექნება ინფორმაცია, თუ ვინ მიატოვა და მისი მეპატრონეები შესაბამის სანქციებს მიიღებენ.

თუ ქუჩაში არსებული მიუსაფარი მდედრი ძაღლების 70% გასტერილდა, მიუსაფრების რაოდენობა საგრძნობლად დაიკლებს და რა თქმა უნდა, შედეგი დაიდება. ამათ კი ყველაფერი დაიწყეს უკუღმა და არასწორად“, – ამბობს ცხოველთადამცველი მარიამ შეყილაძე.

ამ თემაზე:

დღეს, 2 აპრილს, აჭარის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარის პოსტზე „ქართული ოცნების“ წევრი ცოტნე ანანიძე აირჩიეს. ანანიძის გარდა სხვა კანდიდატურა არ ყოფილა წარდგენილი.

ყოფილმა თავმჯდომარემ, დავით გაბაიძემ ეს პოსტი 30 მარტს დატოვა. გაბაიძე ჯერჯერობით რჩება უმაღლესი საბჭოს რიგით წევრად, თუმცა როგორც მან ბრიფინგზე განაცხადა, არ არის გამორიცხული, რომ წევრის სტატუსიც დატოვოს.

დავით გაბაიძე აჭარის მთავრობის ყოფილი თავმჯდომარის, თორნიკე რიჟვაძის ახლობელია. რიჟვაძემ, ოფიციალური ვერსიით, გასული წლის 7 ივლისს ცეცხლსასროლი იარაღით თვითმკვლელობა სცადა. თორნიკე რიჟვაძე სამკურნალოდ გერმანიაში გადაიყვანეს, თუმცა ამ ეტაპზე უცნობია, სად იმყოფება ის თავის ოჯახთან ერთად.

დავით გაბაიძის თანამდებობიდან წასვლას სწორედ რიჟვაძის ირგვლივ განვითარებულ მოვლენებს უკავშირებენ, თუმცა თავად დავით გაბაიძე ამას გამორიცხავს.

რაც შეეხება ცოტნე ანანიძეს, ის „ოცნების“ უმაღლეს საბჭოში ადამიანის უფლებათა დაცვის კომიტეტის თავმჯდომარის პოსტს იკავებდა, ამ თანამდებობაზე ის ასევე „ოცნების“ წევრმა, ლაშა სირაბიძემ შეცვალა.

_______________

ამ თემაზე:

2 აპრილი აუტიზმის შესახებ ცნობიერების ამაღლების მსოფლიო დღეა.

სპეციალისტების განმარტებით, აუტიზმი ნეიროგანვითარების თავისებურებაა, რომელიც გავლენას ახდენს ადამიანის სოციალურ კომუნიკაციაზე, ურთიერთობებსა და გარემოს აღქმაზე.

აუტიზმის შესახებ ცნობიერების ამაღლებაზე საუბრობს „ბათუმის დამოუკიდებელი ცხოვრების ცენტრი“.

მათი განმარტებით, „აუტიზმი ყველა ადამიანში სხვადასხვანაირად ვლინდება. ზოგს შეიძლება ჰქონდეს განსაკუთრებული ნიჭი მათემატიკაში ან ხელოვნებაში, ზოგს კი სჭირდებოდეს მხარდაჭერა ყოველდღიურ კომუნიკაციაში. თუმცა, ყველას აერთიანებს ერთი რამ – სამყაროსთან ურთიერთობის ინდივიდუალური გზა“.

ცენტრის განცხადებით, აუტიზმთან დაკავშირებით არაერთი მითია გავრცელებული. მაგალითად, ის, რომ აუტიზმი დაავადებაა.

„სინამდვილეში, აუტიზმი არის ნეიროგანვითარების თავისებურება, რაც იმას ნიშნავს, რომ აუტიზმის მქონე ადამიანების ტვინი განსხვავებულად „მუშაობს“ და აღიქვამს სამყაროს.

„სხვაგვარად ფიქრი“ ნიშნავს ახალ იდეებსა და უნიკალურ ხედვას, რაც ჩვენს საზოგადოებას მხოლოდ ამდიდრებს. ამიტომ შეეცადეთ დააფასოთ ნეირომრავალფეროვნება.

აუტისტური სპექტრის მქონე ადამიანებს ისევე სჭირდებათ სიყვარული და მეგობრობა, როგორც ყველას. თუმცა, შესაძლოა კომუნიკაციისთვის განსხვავებულ ფორმებს იყენებდნენ.

მითია ისიც, რომ აუტიზმი არის აღზრდის ბრალი. რეალურად, აუტიზმის განვითარებაში მოქმედებს გენეტიკური და ბიოლოგიური ფაქტორების ერთობლიობა და მას არანაირი კავშირი არ აქვს მშობლების აღზრდის მეთოდებთან“.

ცენტრის განმარტებით, მნიშვნელოვანია საზოგადოებამ მხარი დაუჭიროს აუტიზმის მქონე ადამიანებს და „გაგებით მოეკიდონ ატიპურ ქცევას“.

„ხშირად ხმაური, მკვეთრი განათება ან ხალხმრავალ გარემოში ყოფნა აუტიზმის მქონე ადამიანისთვის შესაძლოა, სტრესული აღმოჩნდეს. შესაბამისად, მნიშვნელოვანია ამ ფაქტორების უარყოფითი გავლენის შემცირებაზე ფიქრი“.

აშშ-ს დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრების (CDC) (2020 წლის) მონაცემებით, აუტიზმის შემთხვევების დინამიკა მზარდია.

სახალხო დამცველის 2026 წლის ანგარიშის მიხედვით, საქართველოში აუტიზმის მქონე პირები მათი უფლებებისა და თავისუფლებების განხორციელების პროცესში კვლავ არაერთი სისტემური გამოწვევის წინაშე დგანან.

„ამ დრომდე არ არის დანერგილი აუტიზმის მქონე პირთა ოჯახების ფსიქო-სოციალურ მხარდაჭერაზე ორიენტირებული სერვისები. საზოგადოებაში არსებული სტიგმის შემცველი დამოკიდებულება, გადაწყვეტილების მიღების პროცესში ჩართულობა და ინფორმაციის ნაკლებობა მნიშვნელოვნად აფერხებს აუტიზმის მქონე პირთა პოტენციალის სრულყოფილად რეალიზებას.

განსაკუთრებულ პრობლემას წარმოადგენს აუტიზმის მქონე პირთა ჯანმრთელობის დაცვის სერვისებზე წვდომა. სომატური ჯანმრთელობის სერვისების დაგეგმვის დროს უნივერსალური დიზაინის გაუთვალისწინებლობა, შემთხვევათა მოქნილი და მულტიპროფილური მართვის სისტემის არქონა, სამედიცინო სერვისების მიწოდების პროცესში გონივრული მისადაგების პრინციპის უგულებელყოფა, სამედიცინო პერსონალის ნაკლები ინფორმირებულობა და სათანადო კომუნიკაციის უნარ-ჩვევების არქონა – არსებითად აფერხებს აუტიზმის მქონე პირთა სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის უფლებების დაცვას“ – წერს ომბუსმენი.

მისივე შეფასებით, მწვავედ დგას გეოგრაფიულად მისაწვდომის, ინდივიდუალურ საჭიროებებზე მორგებული, დამოუკიდებელი ცხოვრების ხელშემწყობი სერვისების დეფიციტი.

„მუნიციპალიტეტებში არსებული სამიზნე პროგრამები სრულყოფილად ვერ ფარავს აუტიზმის მქონე ბავშვთა საჭიროებებს, ხოლო აუტიზმის მქონე ზრდასრულ პირთა აბილიტაცია-რეაბილიტაციის პროგრამები კვლავ არ არის დანერგილი.

ხარისხიანი და უწყვეტი ინკლუზიური განათლების უზრუნველსაყოფად აუცილებელია სკოლამდელი აღზრდისა და ზოგადი განათლების მიწოდების პროცესში აუტიზმის მქონე ბავშვთა საჭიროებების სრულყოფილად გათვალისწინება. ასევე, ქცევის პოზიტიური მართვის მხარდამჭერი, ეფექტური, მიზნობრივი პროგრამების დანერგვა. მნიშვნელოვანია სახელმწიფოს მიერ მოხდეს აუტიზმის მქონე პირთა ღია შრომის ბაზარზე დასაქმების აქტიური ხელშეწყობაც“ –  ნათქვამია ომბუდსმენის შეფასებაში.

__________________

ამ თემაზე:

ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ მზია ამაღლობელის სახელით გაგზავნილი მესამე საჩივარი დაარეგისტრირა, რომელიც 2025 წლის 12 იანვარს განხორციელებულ არასათანადო მოპყრობას ეხება.

საჩივარი საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციამ 2026 წლის 4 მარტს გაგზავნა და ევროპულმა სასამართლომ საქმე 1 კვირაში, 2026 წლის 11 მარტს, უკვე დაარეგისტრირა.

ინფორმაცია რეგისტრაციის შესახებ ორგანიზაციას 1 აპრილს ეცნობა.

სტრასბურგის სასამართლოში საიას გასაჩივრებული აქვს მზია ამაღლობელის კიდევ 2 საქმე: პირველი საქმე (no. 13661/25) ეხება მზია ამაღლობელის მიმართ აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობის უკანონო გამოყენებას, სადაც საიამ უკვე წარადგინა წერილობითი შეპასუხება სახელმწიფოს პოზიციაზე, ხოლო მეორე საქმის საჩივარი (no. 36304/25), რომელიც უკავშირდება მზია ამაღლობელის ადმინისტრაციულ დაკავებას და მასთან დაკავშირებულ დარღვევებს, ასევე, დარეგისტრირებულია

რაც შეეხება 4 მარტს გაგზავნილ საჩივარს:

„2025 წლის 12 იანვარს, დაახლოებით ღამის პირველ საათზე, აჭარის პოლიციის დეპარტამენტის შესასვლელთან პოლიციამ მზია ამაღლობელი უკანონოდ და ძალადობრივი მეთოდებით დააკავა, რის შედეგადაც მან ფიზიკური დაზიანება მიიღო და დაეხა ქურთუკი. პოლიციის დეპარტამენტის ეზოში შეყვანისას, ბათუმის პოლიციის უფროსი ირაკლი დგებუაძე, მას სიტყვიერ შეურაცხყოფას აყენებდა, აგინებდა და „სისხლით დაჭერით“ ემუქრებოდა. მან პოლიციის დეპარტამენტის ეზოში მზია ამაღლობელზე ფიზიკური ძალადობაც სცადა, თუმცა თანამშრომლებმა შეაკავეს.

მზია ამაღლობელის მიმართ არასათანადო მოპყრობა პოლიციის დეპარტამენტის შენობაში გაგრძელდა. გარდა ამისა, მზია ამაღლობელს რამდენიმე საათის განმავლობაში არ მიეცა უფლება, ესარგებლა ადვოკატის მომსახურებით, მას ჩხრეკა ადვოკატების დასწრების გარეშე ჩაუტარდა და ხელბორკილები, დამცირების მიზნით, ზურგს უკან დაადეს, იმის გათვალისწინებით, რომ ამის არანაირი საჭიროება არ ყოფილა,“ – წერს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია მზია ამაღლობელის დაკავების დეტალების აღწერისას.

ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოში წარდგენილი მესამე საჩივრით საია დავობს, რომ მზია ამაღლობელის მიმართ დაირღვა კონვენციით გათვალისწინებული ფუნდამენტური უფლებები:

• მე-3 მუხლის მატერიალური ნაწილი (წამების, არაადამიანური და დამამცირებელი მოპყრობის აკრძალვა) მე-14 მუხლთან ერთობლიობაში (დისკრიმინაციის აკრძალვა),
• მე-3 მუხლის პროცედურული ნაწილი (არაეფექტიანი გამოძიება),
• მე-8 (პირადი ცხოვრების დაცულობის უფლება),
• მე-14 მუხლთან ერთობლიობაში (დისკრიმინაციის აკრძალვა),
• მე-13 (სამართლებრივი დაცვის ქმედითი საშუალების უფლება) მე-3 მუხლთან ერთობლიობაში.

საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია განმარტავს:

„დამამცირებელი მოპყრობა (მე-3 მუხლის მატერიალური ნაწილი მე-14 მუხლთან ერთობლიობაში): პოლიციის მხრიდან გამოყენებული გაუმართლებელი ფიზიკური ძალა, რამაც სხეულის დაზიანებები გამოიწვია, სახეში შეფურთხება, წყლის მიწოდებისა და საპირფარეშოთი სარგებლობის აკრძალვა და გენდერული ნიშნით განხორციელებული მძიმე სიტყვიერი შეურაცხყოფა წარმოადგენს ღირსების შემლახველ მოპყრობას.

აღნიშნული ქმედებები მიზნად ისახავდა მზია ამაღლობელის დამცირებას დისკრიმინაციული მოტივით.

არაეფექტიანი გამოძიება (მე-3 მუხლის პროცედურული ნაწილი): სახელმწიფომ ვერ უზრუნველყო მზია ამაღლობელის მიმართ განხორციელებული არასათანადო მოპყრობის დამოუკიდებელი და ობიექტური გამოძიება, კერძოდ, საგამოძიებო უწყებამ შეისწავლა მხოლოდ პოლიციის დეპარტამენტის ერთი შესასვლელის ვიდეოჩანაწერი, საიდანაც მზია ამაღლობელი შენობაში საერთოდ არ შეუყვანიათ.

გამოძიების არაეფექტიანობას კიდევ უფრო მკაფიოს ხდის ის გარემოება, რომ ადვოკატის წერილზე, არსებობდა თუ არა შენობის პერიმეტრზე ვიდეოჩანაწერები, შსს-ს საზოგადოებრივი უსაფრთხოების მართვის ცენტრმა „112“-მა უპასუხა, რომ მოთხოვნილი პერიოდის ჩანაწერები საერთოდ არ მოიპოვებოდა.

გამოძიებამ არ გამოითხოვა ბათუმის მერიიდან დოკუმენტაცია, რომლითაც დადასტურდება, რომ გარე სათვალთვალო კამერა, რომელიც ბათუმის პოლიციის დეპარტამენტის შესასვლელსა და ეზოს აღბეჭდავს, დამონტაჟდა 2025 წლის 11 იანვრის შემდგომ.

ასევე არ შეისწავლა მზია ამაღლობელის დაცვის უფლების დარღვევის მიზეზები და რეალური გარემოებები. ასევე არ არის მიღებული ერთ-ერთი ექსპერტიზის პასუხი.

გამოძიებამ რეაგირების გარეშე დატოვა პოლიციელთა ცრუ ჩვენებები: ირაკლი დგებუაძე ამტკიცებდა, რომ დაკავების შემდეგ აქციაზე დარჩა, თუმცა ვიდეოკადრებში ჩანს, რომ იგი მზიას ეზოში გაჰყვა და აგინებდა.

ასევე, ბერდია ფერაძე და გიორგი ბჟალავა თავს დამკავებლებად ასახელებენ, მაშინ, როცა კადრებით დასტურდება, რომ ბჟალავას დაკავებაში მონაწილეობა არ მიუღია.

გამოძიებამ არ დააიდენტიფიცირა და არ გამოკითხა რეალური დამკავებლები, რომლებიც მზიას მიმართ განხორციელებული არასათანადო მოპყრობის უშუალო მოწმეები არიან.

მიუხედავად იმისა, რომ სასამართლო პროცესზე ირაკლი დგებუაძემ აღიარა, რომ სწორედ ის აგინებს მზია ამაღლობელს, მზია ამაღლობელი დღემდე არ არის დაზარალებულად ცნობილი.

პირადი და ოჯახური ცხოვრების დაცულობის ხელყოფა (მე-8 მუხლი მე-14 მუხლთან ერთობლიობაში): პოლიციის შენობაში, ადვოკატის გარეშე ჩატარებული ჩხრეკა და ხელბორკილების გამოყენება ყოველგვარი უსაფრთხოების რისკის არარსებობის პირობებში, წარმოადგენს პირადი ცხოვრების დაცულობის უფლებაში გაუმართლებელ და არაპროპორციულ ჩარევას. ვინაიდან ეს ზომები მზია ამაღლობელის მიმართ მხოლოდ მისი დამცირების მიზნით, ცინიკური და გენდერულად დისკრიმინაციული მოტივით იქნა გამოყენებული და სცილდებოდა სამართლებრივ ფარგლებს.

სამართლებრივი დაცვის ქმედითი საშუალების უფლება (მე-13 მუხლი მე-3 მუხლთან ერთობლიობაში): ქვეყნის შიგნით არ არსებობს ეფექტიანი მექანიზმი, რათა პირმა მიიღოს დაზარალებულის სტატუსი.

მას შემდეგ, რაც სპეციალური საგამოძიებო სამსახური გაუქმდა, საქმე აჭარის პროკურატურამ გადაიბარა და გამოიკვეთა მანკიერი პრაქტიკა.

კერძოდ, პროკურატურა მომჩივნის ადვოკატის მოთხოვნებს დაზარალებულის სტატუსის მინიჭების შესახებ წერილობით არ პასუხობს, სასამართლო კი, თავის მხრივ, ფორმალისტური მიდგომით უარს ამბობს საჩივრის განხილვაზე იმ მოტივით, რომ არ არსებობს პროკურატურის წერილობითი უარი. პროკურატურის მხრიდან პასუხის გაუცემლობამ და სასამართლოს ამგვარმა პოზიციამ მზია ამაღლობელი დატოვა დაცვის რეალური საშუალების გარეშე, რამაც შეუძლებელი გახადა დარღვეული უფლებების აღდგენა ეროვნულ დონეზე“.

მზია ამაღლობელი ბათუმის საქალაქო სასამართლოში გაასამართლეს ბათუმის პოლიციის უფროსის, ირაკლი დგებუაძისათვის სილის გაწვნის გამო. 2025 წლის 6 აგვისტოს მოსამართლე ნინო სახელაშვილმა მზია ამაღლობელს 2 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა.

განაჩენი ძალაში დატოვა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლომ. გადაწყვეტილება სამმა მოსამართლემ მიიღო- ნიკოლოზ მარგველაშვილმა, მარინა სირაძემ და ნანა ჯოხაძემ. უზენაესმა სასამართლომ კი მზია ამაღლობელის საჩივარი საერთოდ არ განიხილა.

ეს გადაწყვეტილება უზენაესი სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის სამმა მოსამართლემ – ლევან თევზაძემ, მერაბ გაბინაშვილმა და მამუკა ვასაძემ მიიღო.

  ამავე თემაზე: