Batumelebi

გერმანიის კანცლერი ოლაფ შოლცი აცხადებს, რომ ვლადიმერ პუტინთან პირდაპირი კავშირის შენარჩუნება მნიშვნელოვანია, რადგან „მან უნდა იცოდეს, რას ვითხოვთ მისგან“.

როგორც სააგენტო „უნიანი“ წერს, ოლაფ შოლცი პუტინთან დიალოგის აუცილებლობის შესახებ გამოცემა Dagens Nyheter-ს უთხრა.

შვედ ჟურნალისტებთან საუბრისას, ოლაფ შოლცმა ხაზი გაუსვა, რომ „კრიზისის“ დროს კომუნიკაციის შენარჩუნება სირთულეების მიუხედავადაც განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რადგან პუტინმა გზავნილები პირადად უნდა მიიღოს და პასუხისმგებლობაც პირადად უნდა აიღოს უკრაინაში წამოწყებულ ომზე.

„ჩემი ცხადი გზავნილი მისადმი იმაში მდგომარეობს, რომ მისი სტრატეგია უკრაინასთან მიმართებაში არ იმუშავებს. პუტინმა უნდა იცოდეს, რას ვითხოვთ მისგან. ამიტომ ვარ დარწმუნებული, რომ რუსეთის პრეზიდენტთან დიალოგის გაგრძელება აუცილებელია,“ – ამბობს შოლცი.

გერმანიის კანცლერი დასძენს, რომ რუსეთთან ურთიერთობების ნორმალიზება უახლოეს მომავალში შეუძლებელი იქნება: „ვიდრე რუსეთი მისაღები პირობებით მშვიდობას არ დათანხმდება, ურთიერთობის ნორმალიზებაზე ფიქრის შესაძლებლობასაც კი ვერ ვხედავ.“

გუშინ ესტონეთის პრემიერმა კაია კალასმა დასავლეთის ლიდერებს მოუწოდა, შეწყვიტონ პუტინთან რეკვა. მისი აზრით, რუს დიქტატორს უჩნდება შეგრძნება, რომ ის ყურადღების ცენტრშია.

მანამდე, პუტინთან კავშირის შენარჩუნების გამო საფრანგეთის პრეზიდენტი გააკრიტიკა პოლონეთის პრემიერმა, რომელმაც ხაზი გაუსვა, რომ „ჰიტლერთან მოლაპარაკებებს არავინ დაიწყებდა. დამნაშავეებთან არა მოლაპარაკება, არამედ ბრძოლაა საჭირო“.

ლვოვის სამიტზე, რომელშიც უკრაინის პრეზიდენტი ვოლოდიმირ ზელენსკი, თურქეთის პრეზიდენტი რეჯეფ თაიფ ერდოღანი და გაეროს გენერალური მდივანი ანტონიუ გუტიერეში მიიღებენ მონაწილეობას, რუსეთ-უკრაინის ომის „დიპლომატიური გზებით“ დასრულების შესაძლებლობები განიხილება.

როგორც თურქეთის პრეზიდენტის საიტზე გამოქვეყნებულ რელიზშია ნათქვამი, 18 აგვისტოს რეჯეფ თაიფ ერდოღანი სამუშაო ვიზიტით ეწვევა უკრაინის ქალაქ ლვოვს.

„მოლაპარაკების ფარგლებში, ლიდერები ისაუბრებენ თურქეთ-უკრაინის სტრატეგიული პარტნიორობის ყველა ასპექტზე. ასევე, სამმხრივ სამიტზე განიხილავენ იმ პოტენციურ ნაბიჯებს, რომლებიც შეიძლება გადაიდგას უკრაინული ექსპორტის მხარდასაჭერად და რუსეთ-უკრაინის ომის „დიპლომატიური გზებით“ დასასრულებლად“, – ნათქვამია განცხადებაში.

18 აგვისტოს ლვოვში ჩავა გაეროს გენერალური მდივანი ანტონიუ გუტიერეშიც, რომელიც ვოლოდიმირ ზელენსკის შეხვდება და სამმხრივ სამიტში მიიღებს მონაწილეობას. 19 აგვისტოს გუტიერეში ოდესის პორტს მოინახულებს, შემდეგ კი გაემგზავრება თურქეთში, იმ საკოორდინაციო ცენტრის სანახავად, რომელიც უკრაინის ექსპორტის საკითხებზე მუშაობს.

თურქეთის პრეზიდენტი რეჯეფ თაიფ ერდოღანი 5 აგვისტოს სოჭში ვლადიმერ პუტინს შეხვდა. მეორე დღეს ერდოღანმა განაცხადა, რომ თურქეთი თანახმაა, რუსული გაზის საფასური ნაწილობრივ რუბლებში გადაიხადოს.

მთავარი ფოტო: Anadolu agency

უკრაინის პრეზიდენტის მრჩეველი მიხაილო პოდოლიაკი The Guardian-თან ინტერვიუში ყირიმის ხიდს „უკანონო მშენებლობას“ უწოდებს და მიანიშნებს, რომ უკრაინა მას ლეგიტიმურ სამხედრო სამიზნედ განიხილავს.

„ეს უკანონო მშენებლობა და მთავარი გზაა ყირიმში რუსეთის არმიის მოსამარაგებლად. ასეთი ობიექტები უნდა განადგურდეს,“ – ეუბნება ბრიტანულ გამოცემას პოდოლიაკი.

პრეზიდენტის მრჩეველი The Guardian-თან კიდევ ერთხელ იმეორებს რამდენიმე დღის წინ, „საკის“ აეროდრომზე მომხდარი აფეთქების კომენტირებისას ნათქვამს, რომ ყირიმში ასეთი „პატარა დეტონაციები“ „მომდევნო ორ-სამ თვეში კიდევ უფრო გახშირდება“.

პოდოლიაკის თქმით, ჯანკოიში საბრძოლო მასალების საწყობში მომხდარი ხანძარი კიდევ ერთი შეხსენებაა იმისა, რომ „რუსების მიერ ოკუპირებული ყირიმი ნიშნავს საწყობების აფეთქებას და სიკვდილის საფრთხეს დამპყრობლებისა და ქურდებისთვის“.

The Guardian-ი აღნიშნავს, რომ უკრაინის ხელისუფლებას ყირიმის ინციდენტებზე პასუხისმგებლობა არ აუღია, თუმცა „შესაძლებელია, ამგვარი განცხადებების გაგება იმის აღიარებად, რომ უკრაინა ქვეყნის სამხრეთში სრულმასშტაბიანი კონტრშეტევისთვის ემზადება“.

16 აგვისტოს, რუსეთის მიერ ანექსირებულ ყირიმში ქალაქ ჯანკოიში, მაისკოეს დასახლების სიახლოვეს, სამხედრო საწყობი აფეთქდა. დაზიანდა ახლომდებარე ელექტროსადგური და სარკინიგზო კვანძიც. იმავე დღეს, აფეთქება მოხდა სიმფეროპოლის რაიონში, გვარდეისკოეს სამხედრო ბაზაზე.

რუსეთმა მომხდარს ამჯერად დივერსია უწოდა.

The New York Times-ის ცნობით, როგორც მათ უკრაინის ხელისუფლების მაღალჩინოსანმა უთხრა ანონიმურად, რომ ჯანკოიში მომხდარი აფეთქებები „მტრის ზურგში უკრაინის ელიტარული დანაყოფის მუშაობის შედეგია“.

ჯანკოის ინციდენტამდე რამდენიმე დღით ადრე, 9 აგვისტოს, რამდენიმე აფეთქება მოხდა ასევე ყირიმში, ნოვოფედოროვკასთან მდებარე „საკის“ სამხედრო ავიაბაზაზე.  რუსეთის თავდაცვამ განაცხადა, რომ მომხდარი უკრაინულ მხარეს არ უკავშირდებოდა და აეროდრომზე საავიაციო საბრძოლო მასალები აფეთქდა.

დიდი ბრიტანეთის დაზვერვისა და კიდევ რამდენიმე წყაროს ცნობით, აფეთქებების შედეგად სულ მცირე 8 რუსული სამხედრო თვითმფრინავი განადგურდა.

პირველი განცხადება, რომ ყირიმის ხიდი შესაძლოა უკრაინელთა სამიზნე გახდეს, ევროპაში აშშ-ს შეიარაღებული ძალების სარდლობისა და NATO-ს ძალების ყოფილი მეთაურმა, გენერალი ფილიპ ბრიდლავმა ჯერ კიდევ ივლისის დასაწყისში გააკეთა.

„ქერჩის ხიდი ლეგიტიმური სამიზნეა“, – თქვა გენერალმა და დასძინა, რომ გაუგებარია მსჯელობა იმაზე, მართებული იქნება თუ არა უკრაინის მხრიდან ასეთი ქმედება და დაუჭერს თუ არა მას მხარს დასავლეთი. – „ეს მსჯელობა არ მესმის. რუსეთი შეიჭრა უკრაინაში, აწყობს თავდასხმებს არამხოლოდ უკრაინის ტერიტორიაზე, არამედ რუსეთიდან, ბელარუსიდან, ყირიმიდან და შავი ზღვიდან და უკვე მოკლა ათობით ათასი ადამიანი“

აშშ-ის ომის კვლევის ინსტიტუტმა თავის უახლეს ანგარიშში განმარტა, რომ უკრაინელთა დარტყმები ყირიმის ლოგისტიკურ სამიზნეებზე არ დაარღვევს უკრაინელთა შეთანხმებას დასავლეთ პარტნიორებთან, გამოიყენოს მათ მიერ მიწოდებული შეიარაღება უკრაინის ტერიტორიის დასაცავად და წართმეულ რეგიონებზე კონტროლის დასაბრუნებლად, რადგან ყირიმი უკრაინის ტერიტორიაა.

ყირიმის, იგივე ქერჩის საავტომობილო და სარკინიგზო ხიდი, რომელიც რუსეთს ოკუპირებულ ყირიმთან აკავშირებს, 2016-2018 წლებში აშენდა და ის 3,5 მილიარდი დოლარი დაჯდა. მისი სიგრძე დაახლოებით 18 კილომეტრია.

დიდი ბრიტანეთის დაზვერვის შეფასებით, რუსეთის სარდლობა სერიოზულად უნდა იყოს შეშფოთებული ყირიმში მომხდარი ინციდენტებით, რადგან ოკუპირებული ნახევარკუნძული მათი საომარი მიზნებისთვის სტრატეგიული მნიშვნელობის ადგილია და დღემდე ის უსაფრთხო ზურგად მიიჩნეოდა.

16 აგვისტოს როგორც რუსეთის, ისე უკრაინის ხელისუფლებამ განაცხადა, რომ ყირიმის ჩრდილოეთში, ჯანკოის რაიონში საბრძოლო მასალების საწყობი აფეთქდა. დაზიანდა ახლომდებარე სარკინიგზო ხაზი და ელექტროსადგურიც.

რუსულმა მედიამ ასევე გაავრცელა ინფორმაცია, რომ კვამლი გაჩნდა გვარდეისკოეს საავიაციო ბაზაზე, ყირიმის ცენტრში.

„ჯანკოიში და გვარდეისკოეში რუსეთის ორი ყველაზე მნიშვნელოვანი სამხედრო აეროდრომია. ჯანკოი ასევე მნიშვნელოვანი სატრანსპორტო და სარკინიგზო მონაკვეთია, რომელიც სამხრეთ უკრაინაში მიმდინარე საბრძოლო ოპერაციების მხარდაჭერაში მნიშვნელოვან როლს ასრულებს,“ – წერს უწყება 17 აგვისტოს რელიზში.

დაზვერვა აღნიშნავს, რომ ინციდენტების მიზეზი და ზარალი ჯერჯერობით უცნობია, თუმცა რუსეთის სარდლობა შეშფოთების სერიოზული საფუძველი აქვს, რადგან ყირიმში მისი ბაზების უსაფრთხოება დაირღვა.

16 აგვისტოს, რუსეთის მიერ ანექსირებულ ყირიმში ქალაქ ჯანკოიში, მაისკოეს დასახლების სიახლოვეს, სამხედრო საწყობი აფეთქდა. რუსეთმა მომხდარს ამჯერად დივერსია უწოდა.

The New York Times-ის ცნობით, როგორც მათ უკრაინის ხელისუფლების მაღალჩინოსანმა უთხრა ანონიმურად, ჯანკოიში მომხდარი აფეთქებები „მტრის ზურგში უკრაინის ელიტარული დანაყოფის მუშაობის შედეგია“, თუმცა უკრაინის ხელისუფლებას ამ აფეთქებებზე პასუხისმგებლობა ოფიციალურად არ აუღია.

უკრაინის შეიარაღებული ძალების საჰაერო ძალების პრესმდივანმა  ოკუპირებულ ყირიმში მომხდარ აფეთქებებს „სახანძრო უსაფრთხოების წესების დარღვევის შედეგი“ უწოდა. უკრაინის პრეზიდენტის ადმინისტრაციის მრჩეველმა მიხაილო პოდოლიაკმა კი ტვიტერზე დაწერა, რომ „დემილიტარიზაცია დაწყებულია.“

ჯანკოის ინციდენტამდე რამდენიმე დღით ადრე, 9 აგვისტოს, რამდენიმე აფეთქება მოხდა ასევე ყირიმში, ნოვოფედოროვკასთან მდებარე „საკის“ სამხედრო ავიაბაზაზე.  რუსეთის თავდაცვამ განაცხადა, რომ მომხდარი უკრაინულ მხარეს არ უკავშირდებოდა და აეროდრომზე საავიაციო საბრძოლო მასალები აფეთქდა.

დიდი ბრიტანეთის დაზვერვისა და კიდევ რამდენიმე წყაროს ცნობით, აფეთქებების შედეგად სულ მცირე 8 რუსული სამხედრო თვითმფრინავი განადგურდა.

აშშ-ის ომის კვლევის ინსტიტუტი თავის უახლეს ანგარიშში განმარტავს, რომ უკრაინელთა დარტყმები ყირიმის ლოგისტიკურ სამიზნეებზე არ დაარღვევს უკრაინის შეთანხმებას დასავლეთ პარტნიორებთან, გამოიყენოს მათ მიერ მიწოდებული შეიარაღება უკრაინის ტერიტორიის დასაცავად და წართმეულ რეგიონებზე კონტროლის დასაბრუნებლად, რადგან ყირიმი უკრაინის ტერიტორიაა.

პუტინის გეგმები უცვლელი რჩება: მიაღწიოს ხელისუფლების შეცვლას კიევში და კონტროლქვეშ მოაქციოს უკრაინის უდიდესი ნაწილი – მიიჩნევს აშშ-ის ომის კვლევის ინსტიტუტი, რომლის უახლეს ანგარიშშიც ნათქვამია, რომ კრემლი თავისი რეალური გეგმების შენიღბვას ცდილობს.

ISW-ი წერს, რომ 15 აგვისტოს, „არმია 2022-ის“ ფორუმზე, ომზე ლაპარაკისას პუტინს არ უხსენებია უკრაინის დანარჩენი ტერიტორია დონეცკისა და ლუგანსკის ოლქების გარდა. მან თავისი გამოსვლა დაასრულა სიტყვებით – „ჩვენი მეომრები დონბასის მებრძოლებთან ერთად ღირსეულად ასრულებენ საკუთარ მოვალეობას, იბრძვიან რუსეთისთვის და მშვიდობისთვის დონეცკისა და ლუგანსკის რესპუბლიკებში, ზუსტად ასრულებენ მათ წინაშე დასმულ ამოცანებს, ნაბიჯ-ნაბიჯ ათავისუფლებენ დონბასის მიწას“.

„ასეთი განცხადება პირდაპირ ეწინააღმდეგება რუსეთის მანამდე დეკლარირებულ მიზნებს – უკრაინის „დენაციფიკაციასა“ და „დემილიტარიზაციას“. პუტინის გამოსვლის ტექსტი ასევე წინააღმდეგობაში მოდის რუსეთის ქმედებებთანაც „შეიერთოს“ ხერსონისა და ზაპოროჟიეს ოლქების ოკუპირებული ნაწილები,“ – აღნიშნავენ ინსტიტუტის ანალიტიკოსები.

ISW-ის ანგარიშის კიდევ ერთი აქცენტი ყირიმში, ჯანკოის რაიონში მომხდარი აფეთქებებია, რომლებმაც სერიოზული ზიანი მიაყენა რუსეთის მარაგებსა და ლოგისტიკას.

„რუსეთის ძალები ჯანკოის იყენებდნენ როგორც სარკინიგზო კვანძს თავისი სამხედრო ძალების გადასაყვანად და ზაპოროჟიეს ოლქის, მათ შორის მელიტოპოლის მოსამარაგებლად. რუსეთის ხელისუფლებამ დროებით შეაჩერა სამოქალაქო სარკინიგზო რეისები რუსეთიდან ყირიმის მიმართულებით“, – აღნიშნავენ მკვლევრები.

The New York Times-ის ცნობით, როგორც მათ უკრაინის ხელისუფლების მაღალჩინოსანმა უთხრა ანონიმურად, ჯანკოიში მომხდარი აფეთქებები „მტრის ზურგში უკრაინის ელიტარული დანაყოფის მუშაობის შედეგია“. თუმცა უკრაინის ხელისუფლებას ამ აფეთქებებზე პასუხისმგებლობა ოფიციალურად არ აუღია.

აშშ-ის ომის კვლევის ინსტიტუტი განმარტავს, რომ უკრაინელთა დარტყმები ყირიმის ლოგისტიკურ სამიზნეებზე არ დაარღვევს უკრაინელთა შეთანხმებას დასავლეთ პარტნიორებთან, გამოიყენოს მათ მიერ მიწოდებული შეიარაღება უკრაინის ტერიტორიის დასაცავად და წართმეულ რეგიონებზე კონტროლის დასაბრუნებლად, რადგან ყირიმი უკრაინის ტერიტორიაა.

თუმცა როგორც ISW-ი დასძენს, არ არსებობს არანაირი მტკიცებულება, რომ ყირიმზე თავდასხმისთვის უკრაინის ძალებმა აშშ-ის შეიარაღება გამოიყენეს.

რაც შეეხება უშუალოდ საბრძოლო მოქმედებებს, ინსტიტუტის ანალიტიკოსების ცნობით, რუსეთის ძალები იწყებენ შეტევებს ბახმუტის გარშემო, ავდეევკისა და დონეცკის სამხრეთ-დასავლეთით. რუსებმა რამდენიმე წარუმატებელი შეტევა მიიტანეს ხერსონის ოლქის ჩრდილო-დასავლეთითაც.

5 მილიარდზე მეტი ადამიანი დაიღუპება შიმშილით შეერთებულ შტატებსა და რუსეთს შორის სრულმასშტაბიანი ბირთვული ომის შემთხვევაში – წერს ამერიკული გამოცემა The Hill-ი ჟურნალ Nature food-ის მიერ გამოქვეყნებულ კვლევაზე დაყრდნობით.

ასეთია ყველაზე უარესი სცენარი იმ პუბლიკაციის თანახმად, რომლის მიზანიც იყო გაერკვია, რა არაპირდაპირი შედეგები შეიძლება გამოიწვიოს ატომურმა ომმა და რა ზიანი შეიძლება მოუტანოს მსოფლიოს ჭვარტლმა, რომელიც ქალაქებისა და ტყეების გადაწვის შემდეგ ატმოსფეროში გაჩნდება.

„რუთგერის უნივერსიტეტის ჯგუფი ასეთ დასკვნამდე მას შემდეგ მივიდა, რაც გამოთვალა, რა მოცულობის მოსავალი დაზიანდება გლობალურად, თუკი კვამლის ღრუბლები დაფარავს მზეს და საკვებს შეუწყვეტს მცენარეს, რომლითაც შემდეგ ადამიანები იკვებებიან,“ – წერს The Hill-ი.

მკვლევრებმა, პირველ რიგში, შეაფასეს და განსაზღვრეს იმ ფერფლის სავარაუდო რაოდენობა, რომელიც ბირთვული ომის შემთხვევაში დიდი ქალაქების გადაწვის შედეგად წარმოიქნება. მაგალითად აიღეს ინდოეთის, პაკისტანის, შეერთებული შტატებისა და რუსეთის მთავარი ქალაქები. შემდეგ, იმის გასარკვევად, თუ როგორ იმოძრავებს ეს ფერფლი დედამიწის გარშემო და რა ზიანს მიაყენებს ის მოსავალს. ეს მონაცემები აშშ-ის კლიმატის პროგნოზირების სახელმწიფო პროგრამაში შეიყვანეს.

„პროგრამამ დაადგინა, რომ აშშ-სა და რუსეთს შორის ბირთვული ომის შემთხვევაში, ქარი კვამლის ღრუბლებს მოაგროვებს სურსათის ისეთი უდიდესი ექსპორტიორი ქვეყნების თავზე, როგორებიც აშშ, ჩინეთი, გერმანია და დიდი ბრიტანეთია.

ამ ქვეყნებში მცენარეული კულტურების მოსავლის კატასტროფული შემცირება სათავეს დაუდებს მოვლენათა ჯაჭვს, რომელიც მსოფლიოს სასურსათო კრიზისამდე მიიყვანს. სურსათის ექსპორტის შეჩერება კი გამოიწვევს შიმშილს აფრიკასა და ახლო აღმოსავლეთში, სადაც მთლიანად ექსპორტირებულ პროდუქციაზე არიან დამოკიდებული,“ – აღნიშნავს გამოცემა.

ამ სცენარით, დედამიწის მოსახლეობის ¾ ომის დამთავრებიდან კიდევ ორი წლის შემდეგაც იშიმშილებს. ბირთვული შეტაკებიდან სამი ან ოთხი წლის მერე კი 90 %-ით იქნება შემცირებული მცენარეული კულტურების მოსავალი და ხორცისა და თევზის მარაგი, რაც გლობალურად შიმშილსა და თანმდევ ქაოსს გამოიწვევს.

„მაგალითად, სტრატოსფეროს გაცხელება გაანადგურებს ოზონის ფენას, გააძლიერებს მზის ულტრაიისფერ რადიაციას და ჩვენ უნდა გვესმოდეს ამის გავლენა სურსათის მარაგებზე,“ – ამბობს ლილი შია, რუთგერის უნივერსიტეტის კვლევის თანაავტორი.

კვლევის თანახმად, ყველაზე მცირე მასშტაბის ლოკალური ბირთვული ომიც კი, მაგალითად ინდოეთსა და პაკისტანს შორის, ჰაერში იმდენ ფერფლსა და კვამლს წარმოქმნის, რომ მოსავლის მოცულობა გლობალურად 7 %-ით შემცირდება. ეს მაჩვენებელი ბევრად მცირეა იმ შედეგზე, რომელიც შესაძლოა აშშ-ისა და რუსეთის ბირთვულმა ომმა მოიტანოს.

NASA-ს შარშანდელი კვლევის თანახმად, მსოფლიოში 2030 წლიდან ისედაც მოსალოდნელია მცენარეული და მარცვლეული კულტურების მოსავლის შემცირება, რადგან „ადამიანის მიერ გამოწვეული კლიმატური ცვლილებების შედეგი უფრო ადრე დადგება, ვიდრე ამას თავიდან ვარაუდობდნენ.“

„ახალი კვლევის დასკვნა ნათელია: ბირთვული ომი მსოფლიოს სასურსათო სისტემას მიწასთან გაასწორებს,“ – ამბობს კვლევის კიდევ ერთი თანაავტორი ალან რობოკი.

„რადგან ბირთვული იარაღი არსებობს, ეს ნიშნავს, რომ მისი გამოყენება შესაძლებელია. სამყარო არაერთხელ დადგა ბირთვული ომის საფრთხის წინაშე,“ – დასძენს რობოკი. – „ერთადერთი გრძელვადიანი გამოსავალი ამ იარაღის აკრძალვაა“.

რობოკი იხსენებს ბირთვული იარაღის აკრძალვის შესახებ გაეროს შეთანხმებას, რომელიც 66 ქვეყანას აქვს რატიფიცირებული და რომლის ხელმომწერთა შორის არ არიან ბირთვული იარაღის მფლობელი ქვეყნები.

„ჩვენი ნამუშევარი ცხადს ხდის, რომ დროა, ამ 9 ქვეყანამ ყური დაუგდოს მეცნიერებას, დანარჩენ მსოფლიოს და ხელი მოაწეროს ამ შეთახნმებას,“ – ამბობს რობოკი.

ბირთვულ იარაღს დღეს მსოფლიოში ცხრა ქვეყანა ფლობს: შეერთებული შტატები, რუსეთი, ბრიტანეთი, საფრანგეთი, ჩინეთი, ინდოეთი, პაკისტანი, ისრაელი და ჩრდილოეთ კორეა.

ვლადიმერ პუტინი უკრაინის დიდი ნაწილის დაპყრობას, კიევის სამ დღეში აღებას, პრეზიდენტ ზელენსკის ხელისუფლებიდან ჩამოშორებას და „თუ საჭირო გახდებოდა“ მის მკვლელობასაც გეგმავდა – წერს The Washington Post-ი თავის ექსკლუზიურ მასალაში აშშ-ის, უკრაინის, ევროპისა და NATO-ს მაღალჩინოსნებზე დაყრდნობით.

გავლენიანი ამერიკული გამოცემის ვრცელი სტატია 2021 წლის ოქტომბერში თეთრ სახლში შეკრებით იწყება. აშშ-ის უმაღლესი სადაზვერვო სამსახურების ხელმძღვანელები პრეზიდენტ ჯო ბაიდენს ხვდებიან და დაზვერვის საიდუმლო ცნობებს გადასცემენ. დაზვერვის ცნობები სატელიტურ ფოტოებს, სატელეფონო საუბრებსა და სხვა წყაროებს ეყრდნობა – ყველაფერი მიუთითებს, რომ პუტინი უკრაინაში სრულმასშტაბიან სამხედრო აგრესიას გეგმავს.

აშშ-ის ოფიციალური პირების თქმით, ამერიკულმა დაზვერვამ ინფორმაციის მიღება შეძლო რუსეთის პოლიტიკური ხელმძღვანელობის, ჯაშუშური აპარატისა და სამხედროების რიგებიდან.

The Washington Post-ის ცნობით, პუტინის გეგმები ამჯერად ბევრად უფრო რადიკალური იყო, ვიდრე 2014 წელს და ის უკრაინის დიდი ნაწილის დაპყრობას ითვალისწინებდა.

გამოცემა წერს, რომ კრემლის გეგმები პირდაპირ საფრთხეს შეუქმნიდა NATO-ს აღმოსავლეთ ფლანგს და მთლიანად დაანგრევდა ევროპის უსაფრთხოების სისტემას, რომელიც  მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ შეიქმნა.

„ჩვენი შეფასებით, ისინი უკრაინაზე მნიშვნელოვანი სტრატეგიულ თავდასხმას გეგმავენ ერთდროულად რამდენიმე მიმართულებით,“ – უთხრა ბაიდენს აშშ-ის შეიარაღებული ძალების გაერთიანებული შტაბების კომიტეტის მეთაურმა, გენერალმა მარკ მილიმ 2021 წლის ოქტომბერში.

აშშ-ის დაზვერვის ინფორმაციით, რუსეთის ჯარებს ჩრდილოეთიდან, ორი მხრიდან უნდა შეეტიათ კიევისთვის. ძალების ერთი ნაწილი დედაქალაქისკენ ჩერნიგოვის გავლით უნდა დაძრულიყო, მაშინ როდესაც დანარჩენ ჯარებს დასავლეთიდან უნდა მოექციათ კიევი ალყაში.

რუსები თავდასხმის დაწყებას ზამთარში გეგმავდნენ, რათა ტანკებისთვის გადაადგილება უფრო იოლი ყოფილიყო. კრემლი კიევის აღებას სამ-ოთხ დღეში აპირებდა. რუსეთის სპეცრაზმი უნდა შესულიყო დედაქალაქში და თუკი „საჭირო გახდებოდა“, მოეკლა პრეზიდენტი ზელენსკი. ამის შემდეგ მოსკოვი უკრაინაში მარიონეტულ ხელისუფლებას დანიშნავდა.

გამოცემა წერს, რომ კიევის აღების პარალელურად, აღმოსავლეთიდან წამოსული არმიის დანაყოფები უკრაინის ცენტრის გავლით მდინარე დნეპრამდე უნდა მისულიყვნენ, მაშინ, როდესაც ყირიმიდან წამოსულ ჯარებს სამხრეთ-აღმოსავლეთ სანაპირო უნდა დაეპყროთ. გეგმის მიხედვით, ამ ყველაფერს რამდენიმე კვირა უნდა დასჭირვებოდა.

ამის შემდეგ, რუსეთის ძალები უნდა გადაჯგუფებულიყვნენ, გადაიარაღებულიყვნენ და დაძრულიყვნენ დასავლეთისკენ  – მოლდოვიდან დასავლეთ ბელარუსამდე და გავლილ გზაზე უნდა დაეტოვებინათ უკრაინის სახელმწიფოს ნარჩენები – ტერიტორია, რომელიც, პუტინის აზრით, დასახლებული იყო „გამოუსწორებელი ნაცისტი რუსოფობებით“.

„გვეჩვენებოდა, რომ ეს არ იყო ის, რაზეც შეიძლებოდა გონიერი სახელმწიფო წასულიყო,“ – ამბობს თეთრ სახლში შეხვედრის ერთ-ერთი მონაწილე.

The Washington Post-ი წერს, რომ ანალიტიკოსების აზრით, პუტინი თავდასხმისთვის შერჩეულ დროს ხელსაყრელად მიიჩნევდა, რადგან, მისი ვარაუდით, ბაიდენის ადმინისტრაცია ისედაც დასჯილი იყო აშშ-ის ჯარების ავღანეთიდან დამამცირებელი გაყვანით და ახალ ომებში არ ჩაერთვებოდა; აშშ და ევროპა ჯერ კიდევ პანდემიას ებრძოდნენ; გერმანიაში ხელისუფლება ახალი შეცვლილი იყო; ემანუელ მაკრონს საფრანგეთში წინ ახალი არჩევნები ელოდა; დიდი ბრიტანეთი კი „ბრექსიტის“ ეკონომიკურ შედეგებს ებრძოდა.

„კონტინენტის დიდი ნაწილი დამოკიდებული იყო რუსულ ნავთობსა და ბუნებრივ გაზზე, რის გამოყენებითაც პუტინი დასავლურ ალიანსში განხეთქილების შეტანას გეგმავდა. მან ასობით მილიარდი დოლარის რეზერვი შექმნა და დარწმუნებული იყო, რომ რუსული ეკონომიკა გაუძლებდა გარდაუვალ სანქციებს, როგორც ეს წარსულში მოხდა,“ – წერს გამოცემა.

სტატიაში დეტალურადაა მოთხრობილი, რა ხდებოდა ვაშინგტონში, ლონდონში, პარიზსა თუ კიევში 2021 წლის ოქტომბრიდან 2022 წლის 24 თებერვლამდე, რა საუბრები და ვიზიტები შედგა ქვეყნების პრეზიდენტებსა და უმაღლეს პირებს შორის და ისიც, თუ რატომ თქვა უარი უკრაინის ხელისუფლებამ შესაძლო ომისა და მოსკოვის გეგმების შესახებ საჯაროდ რამდენიმე თვით ადრე გამოეცხადებინა.

როგორც გამოცემა აღნიშნავს, შეერთებულ შტატებს გაუჭირდა პარტნიორებისა და უკრაინის ხელისუფლების დარწმუნება, რომ სრულმასშტაბიანი სამხედრო აგრესიის საფრთხე რეალური იყო.

„ჩვენს ადგილას წარმოიდგინეთ თავი“ – ამბობს კულება, უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრი. –  „ერთი მხრივ, აშშ-ის დაზვერვა გიყვება სრულიად წარმოუდგენელ რამეს და მეორე მხრივ, ყველა თვალს გიკრავს და გეუბნება, რომ ეს ის არ არის, რაც, მათი აზრით, მოხდება“.

„ჩვენ მივიღეთ ყველა ის ინფორმაცია დასავლელი პარტნიორებისგან, რაც მოგვცეს,“ – გაიხსენა მოგვიანებით ერმაკმა, ზელენსკის ადმინისტრაციის უფროსმა. – „მაგრამ მოდით გულწრფელად ვთქვათ: წარმოიდგინეთ პანიკა, რომელიც დაიწყებოდა. პანიკის შექმნა რუსების მეთოდია – წარმოიდგინეთ პანიკა, რომელიც დაიწყებოდა სამი ან ოთხი თვით ადრე. რა დაემართებოდა ეკონომიკას? გავძლებდით ასე ხუთ თვეს, როგორც ახლა შევძელით?“

„იმ მომენტისთვის, როცა რუსეთი შემოიჭრებოდა, მართლა სამ დღეში აგვიღებდნენ. ჩვენი შინაგანი ინსტინქტი მართალი აღმოჩნდა: თუ ჩვენ ქაოსს დავთესავდით ხალხში თავდასხმამდე, რუსები გადაგვყლაპავდნენ,“ – ამბობს ზელენსკი. – „მოდი, მომავალში განსაჯოს ხალხმა, სწორი იყო თუ არა ეს. მე მქონდა შეგრძნება, რომ რუსებს სურდათ მოვემზადებინეთ იმისთვის, რომ იოლად დაგვეთმო ქვეყანა.“

WP-ის ცნობით, აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი ენტონი ბლინკენი 2022 წლის 19 იანვარს კიევში ჩავიდა და ზელენსკისა და საგარეო საქმეთა მინისტრ კულებას შეხვდა.

ბლინკენმა ხაზი გაუსვა, თუ რამდენად მნიშვნელოვანი იყო უკრაინის ხელისუფლების უსაფრთხოება. – „ჩვენ უკრაინელებს ორი რამ ვუთხარით,“ – თქვა ბლინკენმა მოგვიანებით. – „ჩვენ მხარს დაგიჭერთ იმაში, რასაც თქვენ გადაწყვეტთ და ჩვენი რეკომენდაციაა… როგორ შეიძლება ხელისუფლებამ გააგრძელო მუშაობა იმ პირობებში, რაც მოხდება“.

ზელენსკიმ ბლინკენს უთხრა, რომ ის კიევში დარჩებოდა.

გამოცემის ცნობით, 18 თებერვალს აშშ-ის ხელისუფლება უკვე სრულიად დარწმუნებული იყო, რომ პუტინმა გადაწყვეტილება მიიღო, საფრანგეთი კი ჯერ კიდევ ცდილობდა კრიზისიდან გამოსავლის პოვნას. 20 თებერვალს მაკრონმა პუტინს დაურეკა და ჟენევაში ბაიდენთან შეხვედრაზე მის დათანხმებას ცდილობდა.

მეორე დღეს პუტინმა ოფიციალურად აღიარა დონეცკისა და ლუგანსკის რესპუბლიკების დამოუკიდებლობა.

The Washington Post-ის სტატია ისევ თეთრ სახლში საგანგებო შეკრებით სრულდება.

23 თებერვლის საღამოს თეთრმა სახლმა დაზვერვის სასწრაფო ცნობა მიიღო: „დიდი ალბათობით“ სამხედრო აგრესია უკვე დაიწყო. ჯარები დაიძრნენ, რუსებმა რამდენიმე რაკეტა ისროლეს.

ჯეიკ სალივანმა (თეთრი სახლის უსაფრთხოების მრჩეველმა) კიევში ერმაკს დაურეკა. ერმაკმა დალოდება სთხოვა – მას ტელეფონთან ზელენსკის მოყვანა სურდა, რათა ბაიდენს პირადად დალაპარაკებოდა.

ზელენსკიმ ბაიდენს სთხოვა, რაც შეიძლება მეტი ქვეყნის ლიდერსა და დიპლომატს დაჰკავშირებოდა, რათა საჯაროდ მიემართათ პუტინისთვის და მოეწოდებინათ, „შეჩერებულიყო“.

„ზელენსკი შეშფოთებული იყო“ – ეუბნება გამოცემას წყარო. მან ბაიდენს უთხრა – „მოგვაწოდეთ ყველა ინფორმაცია, რაც კი გაქვთ. ჩვენ ვიბრძოლებთ, ჩვენ თავს დავიცავთ, ჩვენ ვიდგებით, მაგრამ თქვენი დახმარება დაგვჭირდება.“

მთავარი ფოტო: The Washington Post-ის სტატიის ილუსტრაცია

მარტის დასაწყისში ლატვიის სეიმის კანცელარიამ პარტია „კონსერვატორების“ წევრისა და იურიდიული კომიტეტის თავმჯდომარის, იურის იურაშის განცხადება მიიღო. ის დეპუტატის უფლებამოსილების შეწყვეტას ითხოვდა.

იურაშმა პარლამენტარის მანდატი დატოვა და უკრაინაში მოხალისედ წავიდა.

„ჩვენ ვამბობთ, რომ უკრაინა მხოლოდ საკუთარი თავისუფლებისთვის არ იბრძვის, იბრძვის ჩვენი, მათ შორის ლატვიისა და ევროკავშირის თავისუფლებისთვის. მიმაჩნია, რომ ჩვენი ვალია, საერთო გამარჯვებისთვის ყველაფერი გავაკეთოთ,“ – თქვა მაშინ იურის იურაშმა.

47 წლის პოლიტიკოსი 7 მარტის შემდეგ უკრაინაშია.

მარტის დასაწყისში, უკრაინული ინტერნეტტელევიზია Hromadske-ს ჯგუფი შემთხვევით შეხვდა იურაშს კიევის გარეუბანში, სადაც კიევის ტერიტორიული თავდაცვის ძალები და მოხალისეთა ბატალიონი „კარპატების სეჩი“ რუსების შეტევის მოსაგერიებლად ემზადებოდნენ.

სამი თვის შემდეგ, ჟურნალისტები იურისს კიდევ ერთხელ შეხვდნენ, ამჯერად ხერსონის ოლქში, ოკუპირებული იზიუმიდან ათობით კილომეტრის დაშორებით.

სწორედ აქ ცდილობენ რუსები, ჩრდილოეთიდან შემოარტყან ალყა სლოვიანსკს. თუმცა არ გამოსდით – მოხალისეები მათ ერთ მეტრსაც კი არ უთმობენ.

იურის იურაში Hromadske-ს უყვება, როგორ და რატომ იბრძვის უკრაინაში, რა არის ყველაზე რთული ომში და რატომ ფიქრობს, რომ ასე მეტის გაკეთება შეუძლია უკრაინისთვის, ვიდრე პოლიტიკოსობით.

დეპუტატობიდან ჯარისკაცობამდე

ჩემი სამხედრო გზა სხვებისგან გამორჩეული სულაც არაა – ისეთივეა, როგორიც ჩვენი ბატალიონის ნებისმიერი წევრის. თავიდან ირპენში ვიყავით, რის შემდეგად პირდაპირ აქ გადმოგვისროლეს, იზიუმის მიმართულებაზე. აქ უკვე რამდენიმე თვეა, პოზიციები გვიჭირავს და ვიბრძვით.

მე სამხედრო არ ვარ, მაგრამ ლატვიის სამართალდამცველ ორგანოებში მუშაობის დიდი გამოცდილება მაქვს, ამიტომაც მქონდა საფუძველი, სწრაფად მესწავლა და გამოცდილება მიმეღო.

ეს ტექნოლოგიებისა და მძიმე შეიარაღების ომია. კარგად გვესმის, რომ თანამედროვე დასავლური შეიარაღების გარეშე ომში გარდატეხის მიღწევა ძალიან რთული იქნება. მაგრამ გვესმის ისიც, რომ უკვე ბევრს მივაღწიეთ.

ის, რომ ახლა შეგვიძლია თავდაცვა გავამაგროთ და ჩვენი ამოცანები შევასრულოთ, მებრძოლების ძალიან მაღალი მოტივაციისა და ძლიერი საბრძოლო სულის დამსახურებაა. მაგრამ როგორი ძლიერიც უნდა იყოს მოტივაცია, ომის მოსაგებად საკმარისი მაინც ვერ იქნება. შეიარაღებაა საჭირო. ოკუპანტები ბევრად უკეთ არიან უზრუნველყოფილი ყველაფრით და მხოლოდ საბრძოლო განწყობით სიტუაციის შემობრუნებას ვერ შევძლებთ.

ის, რის მიჩვევაც შეუძლებელია

ამას ერაყსა და ავღანეთსაც ვერ შევადარებ. აქ ბევრი უცხოელი იბრძვის და იცავს უკრაინის თავისუფლებას. მათ აქვთ გამოცდილება და ყველა ამბობს, რომ ასეთი ომი, ასეთი რთული სიტუაცია არსად უნახავთ. აქ თავისებური ომია. თანამედროვე შეიარაღების, ტანკების, არტილერიის, მძიმე შეიარაღების ომი – ყველაფრის საფუძველი ესაა და ვისაც აქვს უპირატესობა, სიტუაციასაც ის აკონტროლებს.

სამწუხაროდ, სიტუაცია ფრონტზე შორსაა იმისგან, რომ დანაყოფების როტაცია, დასვენება, ფიზიკური და ფსიქოლოგიური ძალების მოკრება შეგვეძლოს. ამის საშუალება ჩვენ არ გვაქვს. მებრძოლებიც გვაკლია. პოზიციებზე დატვირთვა ახლა ძალიან სერიოზულია და ისეთი საშიში მომენტებიც დგება, როდესაც ადამიანები იღლებიან მუდმივი დაძაბულობისგან და სიფრთხილის შენარჩუნება უჭირთ. ხდება, რომ მებრძოლები მოდუნდებიან ხოლმე. არა იმიტომ, რომ არ იციან ან არ ესმით რა საშიშია ეს, არამედ უბრალოდ იმიტომ, რომ ძალიან დაიღალნენ.

ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ წინა ხაზზე მებრძოლებს დასვენების საშუალება ჰქონდეთ, როგორც ფიზიკურად, ისე ფსიქოლოგიურად.

ყველაზე რთულია იმის ნახვა, როგორ კვდებიან შენი მეგობრები და თანამებრძოლები. ეს ყოველთვის მტკივნეულია, რადგან ჩვენ აქ ოჯახივით ვართ, გუნდი, რომლის თითოეული წევრიც მზადაა მეორეს გვერდში დაუდგეს.

და როდესაც გუნდიდან ვინმე იღუპება, ყველა ძალიან განვიცდით. შეუძლებელია, ამას მიეჩვიო.

 რეალურ ფრონტზე თუ დიპლომატიაში?

აქედან უკეთ შემიძლია დავეხმარეო უკრაინას. აქედან შემიძლია უკეთესი კოორდინაცია გავუწიო იმ დახმარებასაც, რომელსაც უკრაინა ლატვიიდან იღებს.

ჩემი პირადი შეგრძნებაა, რომ აქ ყოფნით მეტის გაკეთება შემიძლია, ვიდრე ლატვიაში დარჩენით.

ეს ჩემი არჩევანია. მე ასე მესმის, რომ ასე უნდა დავეხმარო უკრაინას, ევროპას და მთელ მსოფლიოს. ეს არ არის უკრაინის ომი რუსეთთან, სინამდვილეში, ეს მთელი ცივილიზებული სამყაროს ომია აგრესორთან, რომელიც უკრაინას დაესხა თავს. თუ ჩვენ ყველა ერთად ვერ გავიმარჯვებთ ახლა, ძალიან რთულია იმის წარმოდგენა, სად მიგვიყვანს ეს.

მთელმა მსოფლიომ უნდა გაცნობიეროს, რომ ეს ჩვენი საერთო ომია ბოროტებასთან, ბოროტების იმპერიასთან და ჩვენი ამოცანაა, დავამარცხოთ ოკუპანტი უკრაინაში, რომ წინ ვეღარ წავიდნენ.

სიცრუეა, რომ შიში არ არსებობს

როდესაც პირველად ხვდები სიტუაციაში, როდესაც გვერდით ჭურვები ფეთქდება და გესვრიან, ორგანიზმი შეიძლება გაქვავდეს თავდაცვის ინსტინქტისგან. წინასწარ ვერ მიხვდები, როგორ მოიქცევი ასეთ ექსტრემალურ სიტუაციაში.

ვინც ამბობს, რომ შიში არ არსებობს, ცრუობს. საკითხი სხვაგვარად დგას – როგორ უმკლავდებიან მეომრები შიშს, როგორ აკონტროლებენ მას. ამისთვისაა აუცილებელი სწავლება, მომზადება.

არიან ადამიანები, რომლებსაც შეუძლიათ იოლად აეწყონ ნებისმიერ სიტუაციას, მაგრამ ყველა ასე არაა.

თუ გაქვს ასეთი ცოდნა და გამოცდილება, როგორც მებრძოლს, უკვე სრულიად სხვა პოტენციალი გაქვს. ბევრჯერ დავრწმუნდით, რომ სამხედროების რაოდენობა არაა წარმატების გარანტია. ყველაფერი დამოკიდებულია იმაზე, რამდენად მომზადებულნი არიან ისინი ომისთვის. ზოგჯერ 5-6 მებრძოლს უფრო მეტის გაკეთება შეუძლია, ვიდრე 50-ს. ადამიანები, რომლებსაც ესმით და იციან, რას აკეთებენ, სხვანაირად აწარმოებენ ომს, მაშინ შეიძლება 5-6 სამხედროც კი გეყოს რაიმე ამოცანის შესასრულებლად.

ახალწვეულებს, რომლებსაც ცხოვრებაში ერთხელაც არ გაუსვრიათ ავტომატიდან, ბუნებრივია ეშინიათ, როდესაც ასეთ ვითარებაში ხვდებიან. მათ ხომ ასეთი რამ არასოდეს განუცდიათ, არ იციან, როგორ მოიქცნენ, ზოგჯერ არც არავინ ჰყავთ გვერდით, რომ მაგალითი აჩვენოს და ურჩიოს რამე. სამწუხაროდ, არის ასეთი ნიუანსებიც, რომელსაც ვაწყდებით. ახლა ბევრი ახალგაზრდაა, რომლებმაც მომზადება ვერ მოასწრეს, ან საკმარისად ვერ მოემზადნენ და ბუნებრივია, ბრძოლაში თავდაჯერება აკლიათ.

მოხალისეთა მოტივაციაზე

მეც მოხალისე ვარ.

ისეთი მოტივაცია, როგორც აქ აქვთ მოხალისეებს, არსად მინახავს. აქ ვინც იბრძვის, ომის პირველი დღეებშივე მოვიდნენ. მოვიდნენ არა იმიტომ, რომ გამოიძახეს ან ვინმემ აიძულა – არამედ იმიტომ, რომ მათი გული სამშობლოსთვის ძგერს და მზად არიან, თუნდაც ერთი ავტომატით ხელში იბრძოლონ საკუთარი ქვეყნის დამოუკიდებლობისთვის.

ჩვენ ვხედავთ, როგორი მოტივირებულები არიან უკრაინელი მებრძოლები, როგორი ძლიერი საბრძოლო განწყობა აქვთ და ვხედავთ იმისაც, როგორი საპირისპიროა მოწინააღმდეგის განწყობა.

ვერ ვიჯერებ, რუსი სამხედროები, რომლებიც აქ იმყოფებიან, ვერ აცნობიერებენ, რომ რასაც ისინი აკეთებენ, ამას არანაირი კავშირი არ აქვს „სპეცოპერაციასთან ნაცისტების წინააღმდეგ.“

კი, რუსეთში მათ კვებავენ დეზინფორმაციით, მუდმივი ტყუილებით, რათა გაამართლონ რაც აქ ხდება. იქ ადამიანები უკვე გადაეჩვივნენ კრიტიკულ აზროვნებას, ინფორმაციის გაანალიზებას, ფაქტების დანახვას. ბოდიშს ვიხდი, მაგრამ ეს არის ერთი დიდი ფარა, რომელიც ვერ აღიქვამს უკრაინაში არსებულ რეალობას. ომი, რომელიც მათ წამოიწყეს, რუსეთის ნგრევას დააჩქარებს, ამაში სრულიად დარწმუნებული ვარ.

ის, რომ მეორე მსოფლიო ომიდან 80 წლის შემდეგ დაიწყო ასეთი ომი, ასეთი გენოციდი, ამის გააზრება ძალიან რთულია. წარმოუდგენელია იმის მიღება, რაც ხდება მშვიდობიანი მოსახლეობის მიმართ – ყოველდღიური სარაკეტო თავდასხმები, ქალებისა და ბავშვების დახოცვა.

როდესაც მშვიდობიანი ადგილიდან ჩამოდიხარ აქ, თითქოს სადღაც არარეალურ გარემოში ხვდება, ძალიან გიჭირს ამ ყველაფრის აღქმა. ასეთი რამის გაკეთება მხოლოდ ურჩხულებს შეუძლიათ, მათ, ვისთვისაც სიცოცხლეს ფასი არ აქვს. არა მხოლოდ იმ ადამიანების სიცოცხლეს, ვისაც თავს ესხმიან, არამედ საკუთარი სამხედროების სიცოცხლესაც.

გაჩერდება რუსეთი?

ახლა ის ნაძირალა, რომელმაც ეს ყველაფერი წამოიწყო, კუთხეშია მიმწყვდეული. მანევრისთვის სივრცე აღარ დარჩა. მას არ შეუძლია თქვას, რომ მოდი აქ დავასრულოთ და მერე ეს თავის ქვეყანაში „გაყიდოს“.

რაღაც შედეგი მაინც უნდა აჩვენოს და როგორც ვხედავთ, მისი გეგმა მინიმუმი ლუგანსკისა და დონეცკის ოლქებია. თუ მათაც ვერ შეინარჩუნებს, რუსეთს ვეღარაფერს „მიჰყიდის“.

მე, პირადად, ვერ წარმომიდგენია სიტუაცია, რომელშიც უკრაინა დათანხმდება მშვიდობიან მოლაპარაკებებს ან გაყინავს ამ კონფლიქტს იმ პირობებით, რომ რუსეთმა შეინარჩუნოს კონტროლი დონეცკსა და ლუგანსკზე.

მშვიდობიანი მოლაპარაკება შესაძლებელი იქნება მხოლოდ მაშინ, როდესაც უკრაინა თავის ტერიტორიულ საზღვრებს აღიდგენს, იმ საზღვრებს, რომელიც 2014 წლის ომამდე ჰქონდა.

დასრულდება თუ არა ომი მომავალ წლამდე

მინდა მჯეროდეს, რომ ეს შესაძლებელია, თუმცა მე რეალისტურად ვუყურებ მოვლენებს. თუკი უკრაინის დამცველებს საკმარისი თანამედროვე შეიარაღება ექნებათ, ეს ნამდვილად შესაძლებელი გახდება.

უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრმა, დმიტრო კულებამ, „გორდონთან“ ინტერვიუში განაცხადა, რომ ამ დროისთვის რუსეთ-უკრაინის ომში ჩინეთი გარკვეულ ნეიტრალიტეტს ინარჩუნებს და რუსეთს პრაქტიკულად არ ეხმარება, „რასაც რუსეთი ასე ეძებს“.

კულებას განცხადებით, პოლიტიკური ნარატივების დონეზე ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკისა და რუსეთის განმარტება ომის დაწყებასთან დაკავშირებით ერთმანეთს ემთხვევა. თავად უკრაინა კი ჩინეთისგან არავითარ დახმარებას არ იღებს.

„ჩინეთი ამ დროისთვის ნეიტრალური რჩება. პოლიტიკურად, ნარატივების დონეზე, ომის გამომწვევი მიზეზების შესახებ მათი ინტერპრეტაცია ერთმანეთს ემთხვევა, მაგრამ პრაქტიკული მხარდაჭერის დონეზე, რომელსაც რუსეთი ასე ეძებს, ჩინეთი ნეიტრალურია“, – განაცხადა დმიტრო კულებამ.

რუსეთისა და ჩინეთის ურთიერთობის მოსალოდნელ განვითარებასა და უფრო აქტიურ ფაზაში გადასვლას, ტაივანის სრუტის კრიზისის ფონზე ვარაუდობენ. ზოგიერთი ექსპერტი მიიჩნევს, რომ შესაძლოა ჩინეთმა აშშ-ის დასჯის მიზნით გააძლიეროს რუსეთის მხარდაჭერა.

ჩინეთსა და რუსეთს შორის მჭიდრო თანამშრომლობა წლებია არსებობს. 2022 წლის თებერვალში, რუსეთის უკრაინაში შეჭრამდე ცოტა ხნით ადრე, ჩინეთისა და რუსეთის პრეზიდენტებმა პეკინში ხელი მოაწერეს ორ ქვეყანას შორის „ულიმიტო თანამშრომლობის“ პაქტს, რითაც ისტორიული თანამშრომლობა კიდევ უფრო გაამყარეს.

ჩინეთი, რუსეთის მსგავსად, ეწინააღმდეგება ნატოს გაფართოებას და აცხადებს, რომ ეს რუსეთის უსაფრთხოების კანონიერ ინტერესებს საფრთხის წინაშე აყენებს, რითაც პრაქტიკულად ამართლებს რუსეთის თავდასხმას უკრაინაზე. ამავდროულად, ამ დრომდე ჩინეთი ღიად არ დახმარებია რუსეთს სამხედრო ან/და ფინანსური თვალსაზრისით, მიუხედავად იმისა, რომ აგრძელებს რუსეთთან სავაჭრო ურთიერთობებს.

ჩინეთსა და აშშ-ს შორის დაძაბული ურთიერთობები აგვისტოს დასაწყისში კიდევ უფრო გამწვავდა, როცა აშშ-ის წარმომადგენლობითი პალატის სპიკერი, ნენსი პელოსი, ეწვია ტაივანს, თვითმმართველ კუნძულს, რომელსაც ჩინეთი თავის ნაწილად მიიჩნევს, ხოლო თავად ტაივანი თავს დამოუკიდებელ ქვეყნად – ჩინეთის რესპუბლიკად აცხადებს.

უკრაინასა და ტაივანს შორის პარალელებზე დისკუსიები ომის დაწყებიდან მალევე გაჩნდა, რაც ჩინეთისთვის განსაკუთრებით სახიფათო და მიუღებელია. ნატალია ბუტირსკაია, უკრაინელი ექსპერტი აღმოსავლეთ აზიის საკითხებში, ივნისში გამოქვეყნებულ მოსაზრებაში წერდა, რომ სწორედ აღნიშნული პარალელების გამო არ სურს ჩინეთს უკრაინის გამარჯვება. თუ რუსეთი ისტორიული საბჭოთა კავშირის აღდგენის იდეით მოქმედებს უკრაინის წინააღმდეგ, ჩინეთი ტაივანის ისტორიულ სამშობლოსთან დაბრუნებას ისახავს მიზნად.

თუმცა ტაივანის სუვერენიტეტს, უკრაინისგან განსხვავებით, მხოლოდ 13 ქვეყანა და ვატიკანი აღიარებენ, მათ შორის არ არიან ევროპის ქვეყნები და არც აშშ. მიუხედავად ამისა, აშშ-ისა და ტაივანს შორის არსებობს თავდაცვისა და სხვა საკითხებში თანამშრომლობის შეთანხმება.

პელოსის ვიზიტს ჩინეთმა კუნძულის გარშემო მსხვილმასშტაბიანი სამხედრო წვრთნებით უპასუხა, რომელიც ნაწილობრივ დღემდე გრძელდება. აღსანიშნავია, რომ აშშ-ის კონგრესის სპიკერის ვიზიტს ტაივანში 2 კვირაში მოჰყვა კიდევ ერთი მაღალი რანგის კონგრესმენის ვიზიტი. ჩინეთი ამას საკუთარი სუვერენიტეტის ხელყოფად და ერთი ჩინეთის პოლიტიკის დარღვევად მიიჩნევს და აშშ-ს მკაცრი რეაგირების შესახებ აფრთხილებს.

__________

მთავარი ფოტო: უკრაინისა და ჩინეთის საგარეო საქმეთა მინისტრები, დმიტრო კულება და ვან ი

ფინეთის მთავრობამ მიიღო გადაწყვეტილება, მნიშვნელოვნად შეამციროს რუსეთის მოქალაქეებისთვის გაცემული ტურისტული ვიზების რაოდენობა უკრაინაში მიმდინარე ომის ფონზე.

ამის შესახებ ფინეთის საზოგადოებრივი მაუწყებელი ავრცელებს ინფორმაციას.

მაუწყებლის ცნობით, დღეს, 16 აგვისტოს, ქვეყნის საგარეო საქმეთა მინისტრმა პეკა ჰაავისტომ განაცხადა, რომ ფინეთი შეზღუდავს რუსეთის სავიზო განაცხადების რაოდენობას დაახლოებით 10 პროცენტამდე.

მინისტრის თქმით, ცვლილებები ძალაში სექტემბრის დასაწყისიდან შევა. მან ასევე აღნიშნა, რომ საგარეო საქმეთა სამინისტრო იმუშავებს შინაგან საქმეთა სამინისტროსთან ერთად, რათა შეისწავლოს ჰუმანიტარული ვიზის საკითხი, რამაც შეიძლება ფინეთში გადასვლა გაუადვილოს ჟურნალისტებს, დისიდენტებსა და აქტივისტებს.

ფინეთი ასევე მხარს უჭერს რუსეთთან ევროკავშირის სავიზო რეჟიმის გამარტივების შეთანხმების შეწყვეტას.

მაუწყებლის ცნობით, ფინეთი ახლა დღეში საშუალოდ 1000 სავიზო განაცხადს იღებს რუსეთის მოქალაქეებისგან.

აშშ-ს ომის კვლევის ინსტიტუტი უკრაინაში მებრძოლ პრორუსულ ძალებში განხეთქილებაზე საუბრობს.

ინსტიტუტის უახლეს ანგარიშში ნათქვამია, რომ ე.წ. ლუგანსკის რესპუბლიკის სახალხო არმიის წევრები დონეცკის ოლქში ბრძოლაზე უარს ამბობენ.

ანალიტიკოსები სოციალურ ქსელებში გავრცელებულ ვიდეოს ეყრდნობიან. კადრში ჩანს ლუგანსკის სეპარატისტული რესპუბლიკის ჯარისკაცების საკმაოდ დიდი ჯგუფი. მათი მეთაური კითხულობს განცხადებას, რომლის მიხედვითაც, ისინი დონეცკის ოლქის საბრძოლო მოქმედებებში მონაწილეობაზე უარს ამბობენ იმ არგუმენტით, რომ მათ „ლუგანსკის ოლქის დაცვაში“ თავიანთი წვლილი უკვე შეიტანეს და „2022 წლის 3 ივლისს ოლქის ადმინისტრაციულ საზღვრებზე გავიდნენ“.

ჯარისკაცები ამბობენ იმასაც, რომ დონეცკში ბრძოლაზე უარის თქმის გამო, მათ ანგარიშსწორებით ემუქრებიან.

„ISW-ს არ შეუძლია დამოუკიდებლად დაადასტუროს ამ ვიდეოს ავთენტურობა, თუმცა მისი გზავნილი ფართოდ გავრცელებულ ტენდენციას და ლუგანსკის მებრძოლების დაქვეითებულ საბრძოლო განწყობას ასახავს. ეს ტენდენცია ძალიან საშიშია რუსეთის არმიისთვის, რომელიც კვლავაც ცდილობს, საკუთარი დანაკარგის შესავსებად რაც შეიძლება მეტი ლუგანსკელი ჯარისკაცი ჩართოს ომში,“ – წერენ ინსტიტუტის ანალიტიკოსები.

ISW-ი აღნიშნავს, რომ ლუგანსკის, ხარკოვისა და ხერსონის ოლქებში მყოფმა დონეცკის სეპარატისტული რესპუბლიკის დანაყოფებმაც გამოთქვეს მსგავსი უკმაყოფილება, რაც შესაძლოა, მართლაც ადასტურებდეს იმას, რომ პროქსი-ჯარები სრულად არ უჭერენ მხარს კრემლის მასშტაბურ გეგმებს.

აშშ-ის ომის კვლევის ინსტიტუტი მანამდე წერდა, რომ ჯერ კიდევ მაისში დონეცკის 105-ე ქვეითი პოლკის მე-3 ბატალიონის სამხედროებმა უკმაყოფილება გამოთქვეს მარიუპოლიდან ლუგანსკის ოლქში გადაყვანისას. ივნისის დასაწყისში ხერსონის ფრონტიდან ანალოგიური მიმართვა გამოაქვეყნა დონეცკის 113-ე პოლკმაც.

რაც შეეხება საბრძოლო მოქმედებებს, ინსტიტუტის ანალიტიკოსების ცნობით, რუსეთის ძალებმა რამდენიმე შეტევა განახორციელეს სლოვიანსკის ჩრდილო-დასავლეთით, სივერსკის სამხრეთ-აღმოსავლეთით და ბახმუტის გარშემო. რუსეთის არმიის შეტევები გრძელდებოდა დონეცკსა და ხარკოვის ოლქებშიც.

დიდი ბრიტანეთის დაზვერვის ინფორმაციით, რუსეთის შავი ზღვის ფლოტის წყალზედა ხომალდები თავდაცვით პოზიციაში არიან და, ძირითადად, მხოლოდ შეზღუდულ აკვატორიაში, ყირიმის სანაპიროს ხედვის არეში პატრულირებენ.

უწყება 16 აგვისტოს თავის რელიზში აღნიშნავს, რომ ამგვარი მოქმედება სრულიად ეწინააღმდეგება რუსეთის ჩვეულ აქტივობას წელიწადის ამ დროს და განსხვავებულია იმისგან, როგორც რუსეთის საზღვაო ფლოტი სხვა ზღვებში იქცევა.

„შავი ზღვის ფლოტი კვლავაც იყენებს შორსმოქმედ ფრთოსან რაკეტებს თავისი სახმელეთო სამხედრო ოპერაციების მხარდასაჭერად, თუმცა ამჯერად მას ზღვის ეფექტიანი კონტროლის პრობლემა აქვს. რუსეთმა დაკარგა თავისი ფლაგმანი „მოსკვა“, თავისი საზღვაო ავიაციის საბრძოლო თვითმფრინავების დიდი რაოდენობა და კონტროლი კუნძულ ზმეინიზე,“ – წერს დიდი ბრიტანეთის დაზვერვა.

უწყების შეფასებით, შავი ზღვის ფლოტის შეზღუდული ეფექტიანობა ძირის უთხრის რუსეთის საერთო საომარ სტრატეგიას, ნაწილობრივ იმიტომაც, რომ ოდესის მიმართულებით საზღვაო საფრთხე ახლა მნიშვნელოვნად განეიტრალებულია.

ეს კი ნიშნავს, რომ უკრაინას შეუძლია თავისი რესურსები მიმართოს სხვა ტერიტორიებისკენ და უფრო მეტად შეავიწროოს რუსეთის სახმელეთო ძალები.

დიდი ბრიტანეთის დაზვერვა „საკის“ აეროდრომზე მომხდარი აფეთქების შემდეგ წერდა, რომ ყირიმი რუსეთისთვის უსაფრთხო აღარაა. 12 აგვისტოს რელიზში უწყება ყირიმის ავიაბაზაზე რუსეთის 8 სამხედრო თვითმფრინავის განადგურებას ადასტურებდა.

„აეროდრომი, ძირითადად, რუსეთის შავი ზღვის ფლოტის თვითმფრინავების ავიაბაზად გამოიყენებოდა. საზღვაო ფლოტის ავიაციის შესაძლებლობები ახლა მნიშვნელოვნად დაქვეითებულია. ინციდენტი, სავარაუდოდ, აიძულებს რუს სამხედროებს, გადააფასონ შესაძლო საფრთხეები, რადგან ყირიმი მათთვის უსაფრთხო ზურგად განიხილებოდა,“ – მიუთითებდა დაზვერვა.

ყირიმში, ნოვოფედოროვკასთან მდებარე „საკის“ სამხედრო ავიაბაზაზე, რამდენიმე აფეთქება 9 აგვისტოს მოხდა.

რუსეთის ზარალი სამმა უცხოურმა წყარომ სატელიტურ ფოტოებზე დაყრდნობით შეაფასა. ანალიტიკოსებმა აღნიშნეს, რომ 9-დან 14-მდე თვითმფრინავი განადგურდა ან დაზიანდა.

მთავარი ფოტო: EU Political Report

დონეცკის სეპარატისტული რესპუბლიკის უზენაესმა სასამართლომ ბრალი წარუდგინა უცხოეთის ხუთ მოქალაქეს –  მათიას გუსტავსონს, შვედეთიდან, ვეკოსლავ პრებეგს, ხორვატიიდან და სამ ბრიტანელს – ჯონ ჰარდინგს, ენდრიუ ჰილსა და დილან ჰილის.

რუსეთის სახელმწიფო მედიასაშუალებების ცნობით, გუსტავსონს, პრებეგსა და ჰარდინგს ბრალად ედებათ: „ტერორისტული საქმიანობის განხორციელების მიზნით სწავლების გავლა, შეიარაღებულ კონფლიქტში და საბრძოლო მოქმედებებში დაქირავებულ მებრძოლებად მონაწილეობა და დონეცკის სახალხო რესპუბლიკის საკონსტიტუციო წყობის დამხობის მცდელობა“.

ენდრიუ ჰილს სეპარატისტული რესპუბლიკის პროკურატურა უკრაინის შეიარაღებული ძალების რიგებში ყოფნას ედავება, დილან ჰილის ქმედებები კი ბრალდებამ „დაქირავებული მებრძოლების გადაბირებად“ შეაფასა.

50 წელს გადაცილებული ჯონ ჰარდინგი, BBC-ის ცნობით, წარმოშობით სანდერლენდიდანაა და სამხედრო პარამედიკოსია. ის მაისში „აზოვსტალის“ სხვა მებრძოლებთან ერთად დაატყვევეს. ჰარდინგი 2018 წლიდან უკრაინის აღმოსავლეთში იბრძოდა. როგორც მაშინ მან თავად უთხრა BBC-ს, უკრაინაში წავიდა, რათა როგორც სამხედრო ექიმს, თავისი უნარები უკრაინელთა დასახმარებლად გამოეყენებინა.

ასევე ბრიტანელი დილან ჰილი BBC-ის ინფორმაციით, არასამთავრობო ორგანიზაცია Presidium Network-იდანაა და ის 25 აპრილს ზაპოროჟიესთან, საკონტროლო გამშვებ პუნქტზე, ამავე ორგანიზაციის კიდევ ერთ მოხალისესთან პოლ ურისთან ერთად დააკავეს. პოლ ური დონეცკის იზოლატორში 10 ივლისს დაიღუპა.

შვედი მათიას გუსტავსონის დაკავების შესახებ ინფორმაცია 5 აგვისტოს დაადასტურა შვედეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ. რუსული მედიის ცნობით, გუსტავსონი მარიუპოლში დააკავეს.

როგორც გამოცემა „მედუზა“ წერს, ხორვატიის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ განაცხადა, რომ ჰქონდათ ინფორმაცია მომავალი სასამართლოს შესახებ, თუმცა პროცესს „არ მიიჩნევენ სამართლიანად და ლეგალურად, რადგან ეწინააღმდეგება საერთაშორისო სამართალს და ომის ტყვეების მოპყრობის საერთაშორისო კონვენციებს“.

სამ დაკავებულს – გუსტავსონს, ჰარდინგსა და პრებეგს სიკვდილით დასჯა ემუქრებათ.

დონეცკის სეპარატისტულ რესპუბლიკაში სიკვდილით დასჯა უკვე მიუსაჯეს ორ ბრიტანელს, 28 წლის ეიდენ ასლინსა და 48 წლის შონ პინერს. მათთან ერთად 9 ივნისს გაასამართლეს და ასევე სასიკვდილო განაჩენი გამოუტანეს 21 წლის მაროკოელ საადუნ ბრაჰიმს.

მთავარი ფოტო: სასამართლო პროცესი დონეცკში/ria.ru