Batumelebi

საქართველოში 2026 წლის პირველი აპრილიდან დენის ტარიფი მოსახლეობისთვის 5 თეთრით გაძვირდა.

რაც შეეხება კომერციულ სექტორს, მათთვის დენის ტარიფი 4-6 თეთრით მოიმატებს.

დენის ახალი ტარიფი ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელმა ეროვნულმა კომისიამ [სემეკ] 2026 წლის 30 მარტს დაადგინა.

საქართველოში მოქმედებს საფეხურებრივი ტარიფი. აქედან გამომდინარე, თუ მაგალითად:

საყოფაცხოვრებო მომხმარებელი [როგორც გამრიცხველიანებული, ასევე საერთო მრიცხველის მქონე] თვეში საშუალოდ 101 კილოვატ საათამდე დენს მოიხმარდა, ის ყოველ 1 კილოვატში იხდიდა 14.7 თეთრს [თბილისში – 15.04 თეთრს], დღეიდან, პირველი აპრილიდან კი, გადაიხდის 19.7 თეთრს [თბილისში – 20.04 თეთრს].

თუ 101-დან 301 კილოვატამდე დენს მოიხმარდა – ტარიფი ამ დრომდე 18,7 თეთრი იყო [თბილისში – 19.05 თეთრი]. პირველი აპრილიდან კი 1 კილოვატში ასეთი მომხმარებელი 23.7 თეთრს [თბილისში 24,05 თეთრს] გადაიხდის.

რაც შეეხება 301 კილოვატზე მეტ მოხმარებას, ამ შემთხვევაში 1 კილოვატის ღირებულება 23.2 თეთრი [თბილისში – 23.5 თეთრი] იყო, პირველი აპრილიდან კი ეს ღირებულება იქნება შესაბამისად 28.2 და 28.5 თეთრი.

მეტი თვალასჩინოებისთვის ნახეთ ძველი და ახალი ტარიფები [მასში შედის დღგ-ს გადასახადიც] „ეპ ჯორჯია მიწოდებისა“ და „თბილისის ელექტრომიმწოდებელი კომპანიის“ აბონენტებისთვის:

„ტარიფის მატებაზე, ძირითადად, გავლენა იქონია როგორც იმპორტდამოკიდებულებამ, ასევე ელექტროენერგიის შესასყიდი ფასის ზრდამ, ამასთანავე, ტარიფის ზრდას იწვევს ინვესტიციების მოცულობაც, თუმცა ამ მოცულობის ინვესტიციამ, რაც ახალ სატარიფო პერიოდშია გათვალისწინებული, უნდა უზრუნველყოს გამანაწილებელი სისტემის ეტაპობრივი მოწესრიგება და ელექტროენერგიის გათიშვების შემცირება.“ – აცხადებს სემეკი.

ეკონომისტების და ფინანსისტების განცხადებით კი, ელექტროენერგიის ტარიფის გაზრდით გაიზრდება პროდუქციის და მომსახურების ფასებიც [ყველაზე მეტად სურსათზე]. ამასთან, სემეკი ვალდებულია მოქალაქეებს დეტალური ინფორმაცია მიაწოდოს ამ დარგში გაწეული ხარჯების რეალურად რა ნაწილი და რამდენით აისახა გაზრდილ ტარიფში.

ამ თემაზე ვრცლად:

რატომ გაიზარდა დენის ტარიფი და რა გაძვირდება ყველაზე მეტად?

See more

 

ფრაქცია „ქართული ოცნება“ აჭარის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარის თანამდებობაზე ცოტნე ანანიძეს წარადგენს.

ეს პოსტი მას შემდეგ გახდა ვაკანტური, რაც დავით გაბაიძემ თანამდებობა დატოვა.

უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარის თანამდებობაზე ცოტნე ანანიძის კანდიდატურას „ოცნება“ უახლოეს რიგგარეშე პლენარულ სხდომაზე წარადგენს.

გამომდინარე იქიდან, რომ „ქართული ოცნება“ უმრავლესობაშია, ცოტნე ანანიძის კანდიდატურას ახალ თანამდებობაზე ერთხმად დაამტკიცებენ.

ცოტნე ანანიძე უმაღლესი საბჭოს ორი მოწვევის დეპუტატია. ამჟამად უმაღლეს საბჭოში ქობულეთის დელეგატი  და ადამიანის უფლებათა დაცვის საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარე იყო.

ამავე თემაზე:

დავით გაბაიძემ აჭარის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარის პოსტი დატოვა

See more

„ყველანაირად გონივრულად მოიქცნენ მაშინდელი ეროვნული ძალები,“ – ისტორიკოსი დიმიტრი შველიძე ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ საქართველოში დამოუკიდებლობის აღდგენაც დემოკრატიული გზით მოხერხდა: „ჯერ ხალხს ეკითხები და მერე აცხადებ დამოუკიდებლობას სამართლებრივად.“

„31 მარტის რეფერენდუმის უზარმაზარი დატვირთვა ის იყო, რომ მაშინ არა მარტო ჩვენთან, სხვა რესპუბლიკებშიც გამოცხადდა დამოუკიდებლობის დეკლარაციები – შეიძლებოდა დეკლარაცია ხელისუფლებას გამოეცხადებინა თავისით, ჩვენთან კი, მაშინდელმა ეროვნულმა ძალებმა გადაწყვიტეს, რომ აუცილებელი იყო ამისთვის სახალხო ლეგიტიმაცია.

მაგალითად, უკრაინაში დამოუკიდებლობა 1991 წლის აგვისტოში ხელისუფლებამ გამოაცხადა, 1991 წლის პირველ დეკემბერს კი ჩატარდა რეფერენდუმი. ამ რეფერენდუმით დადასტურდა ხალხის ნება. ჩვენთან უფრო დემოკრატიული ფორმა გამოიყენეს,“ – ამბობს დიმიტრი შველიძე.

რა ხდებოდა 35 წლის წინ საქართველოში და აქვს თუ არა მაშინ ჩატარებულ რეფერენდუმს დამოუკიდებლობაზე გზავნილი დღევანდელობისთვის? – „ბათუმელებმა“ ისტორიკოს დიმიტრი შველიძესთან ინტერვიუ ჩაწერა, იგი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორია:

• ბატონო დიმიტრი, რა ხდებოდა საქართველოში 35 წლის წინ, 31 მარტს, როცა რეფერენდუმი ჩატარდა დამოუკიდებლობის აღდგენაზე? დღევანდელი კონტექსტის გათვალისწინებით რის გამოყოფა მიგაჩნიათ მნიშვნელოვნად? 

1990-1991 წლების მოვლენები ძალიან მღელვარე მოვლენები იყო, ბუნებრივია. საყოველთაო არჩევნების შედეგად, 1990 წლის 28 ოქტომბრის არჩევნებში მოვიდნენ ეროვნული ძალები ხელისუფლების სათავეში.

როდესაც ლაპარაკობენ, ისინი ჩქარობდნენო, ეს არაა სწორი: საქართველოს დამოუკიდებლობა მაშინვე არ გამოუცხადებია ზვიად გამსახურდიას. ის ძალიან გონივრულად მოიქცა, გამოაცხადა ე.წ. გარდამავალი პერიოდი და ამ გარდამავალ პერიოდში უნდა მომზადებულიყო ნიადაგი: ეკონომიკური, სამართლებრივი, პოლიტიკური, საერთაშორისო და ასე შემდეგ. ამის მერე უნდა გამოცხადებულიყო დამოუკიდებლობა.

ამასობაში, 1991 წელია. ცენტრალურმა ხელისუფლებამ – ჯერ კიდევ საბჭოთა კავშირი არსებობს – გამოაცხადა ე.წ. 17 მარტის რეფერენდუმი, რომელიც განახლებული საბჭოთა ფედერაციის აღდგენას მიეძღვნა. უნდა შექმნილიყო ე.წ. განახლებული ფედერაცია. ერთ კითხვაზე უნდა გაეცათ მოქალაქეებს პასუხი: „თვლით თუ არა საჭიროდ განახლებული ფედერაციის შექმნას, სადაც დაცული იქნება ადამიანის უფლებები?“ ე.წ. რეფერენდუმი ცხრა რესპუბლიკაში ჩატარდა და ექვსმა რესპუბლიკამ უარი განაცხადა. ამ 6 რესპუბლიკაში იყვნენ ბალტიისპირეთის სამი რესპუბლიკა, მოლდოვა, სომხეთი და საქართველო.

ჩვენთან ზვიად გამსახურდიას უზენაესმა საბჭომ გამოაცხადა საკუთარი, ქართული რეფერენდუმი, თუ შეიძლება, ასე ითქვას.  ეს რეფერენდუმი ჩატარდა სწორედ  1991 წლის 31 მარტს, რომელსაც დღეს აღვნიშნავთ.

სხვათა შორის, მანამდე, 1990 წლის 28 ოქტომბრის არჩევნებზე, უამრავი ხალხი გამოცხადდა. მე ეს ჩემი თვალით ვნახე. 31 მარტის რეფერენდუმში სევე უამრავმა ადამიანმა მიიღო მონაწილეობა.

• რა განწყობა იგრძნობოდა მაშინ? თქვენ როგორ გახსოვთ ეს დღე? 

იცით რა, ჩვენ გადავეჩვიეთ საერთო ეროვნული დღესასწაულების აღნიშვნას. გადავეჩვიეთ იმიტომ, რომ ეს უკანასკნელი 30-35 წელია ჩვენი ერი, რა დასამალია და, გაყოფილია ორ ბანაკად. მაშინ ბანაკებს შევარდნაძისტები და ზვიადისტები ერქვა. ეს დაყოფა, სამწუხაროდ, გრძელდება, ახლაც არ აქვს მნიშვნელობა, უმრავლესობა ვის მხარესაა.

ამ რეფერენდუმზე და 28 ოქტომბრის არჩევნებზე იყო საზეიმო და საერთო, ეროვნული განწყობა. ეს იგრძნობოდა ქუჩაში, ხალხის სიმრავლეში, გაღიმებულ სახეებში.

მიხარია, რომ ეს შეკითხვა დამისვით… ასეთი საზეიმო განწყობა იშვიათად მახსენდება. იცით, ეს შედეგებმაც დაადასტურა. მაშინდელ რეფერენდუმში მოსახლეობის აბსოლუტურმა უმრავლესობამ მიიღო მონაწილეობა.

• რეფერენდუმი ჩატარდა აფხაზეთსა და სამხრეთ ოსეთში… 

სამწუხარო გარემოებაა, რომ ჩვენმა მოძმე ოსმა მოსახლეობამ და აფხაზმა მოსახლეობამ მონაწილეობა ძირითადად არ მიიღო, მაგრამ ჩვენ არ უნდა ჩავთვალოთ, რომ აი, ოსები და აფხაზები სეპარატისტები არიან.

საერთოდ, ენა ბევრ რამეს აკეთებს საზოგადოებრივ ცხოვრებაში: გააჩნია, როგორ ილაპარაკებ. მე, მაგალითად, ასე კი არ ვამბობ, რომ 90-იანი წლების დასაწყისში ერთმანეთს დაუპირისპირდა აფხაზთა ეროვნული ინტერესები და ქართველი ხალხის ეროვნული ინტერესები, არამედ ვამბობ: სხვადასხვა აღმოჩნდა მათი და ჩვენი ინტერესები.

მთელი უბედურება იმაშია, რომ მათ აღმოაჩნდათ ძლიერი მფარველები საბჭოთა ცენტრალური ხელისუფლების სახით, ბევრ შემთხვევაში გადაიბირეს ეს ხალხი. გადაიბირეს, რადგან ძალიან ცოტანი იყვნენ იმისათვის, რომ რამე წინააღმდეგობა გაეწიათ.

არ უნდა დავივიწყოთ, რომ აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ტერიტორიაზე თვითონ აფხაზები მოსახლეობის 20-დან 30%-მდე შეადგენდნენ, უმეტესობა იყვნენ ქართველები.

• 31 მარტის რეფერენდუმს უფრო სიმბოლური დატვირთვა ჰქონდა? მანამდე ჩატარებულ არჩევნებში აშკარად დაფიქსირდა ხალხის ნება.

31 მარტის რეფერენდუმის უზარმაზარი დატვირთვა ის იყო, რომ მაშინ არა მარტო ჩვენთან, სხვა რესპუბლიკებშიც გამოცხადდა დამოუკიდებლობის დეკლარაციები. შეიძლებოდა დეკლარაცია ხელისუფლებას გამოეცხადებინა, ჩვენთან კი, მაშინდელმა ეროვნულმა ძალებმა გადაწყვიტეს, რომ აუცილებელი იყო ამისთვის სახალხო ლეგიტიმაცია.

მაგალითად, უკრაინაში დამოუკიდებლობა 1991 წლის აგვისტოში ხელისუფლებამ გამოაცხადა, 1991 წლის პირველ დეკემბერს კი ჩატარდა რეფერენდუმი. ამ რეფერენდუმით დადასტურდა ხალხის ნება.

ჩვენთან უფრო დემოკრატიული ფორმა გამოიყენეს: ჯერ ხალხს ეკითხები და მერე აცხადებ დამოუკიდებლობას სამართლებრივად.

ყველანაირად გონივრულად მოიქცნენ მაშინდელი ეროვნული ძალები. ამ ეროვნულ ძალებში სხვებიც იგულისხმებიან – მარტო ზვიად გამსახურდიას მომხრეები არ იყვნენ. იყვნენ, სამწუხაროდ, ეროვნული კონგრესის მომხრეებიც, რომლებიც კრიჭაში ედგნენ ეროვნულ ხელისუფლებას. ეს უკვე სხვა საუბრის თემაა.

• როგორი იყო ზვიად გამსახურდიას როლი ამ რეფერენდუმში? რამდენად მკაფიო იყო ამ დროს მოსახლეობისთვის გამსახურდიას პოლიტიკური ხედვა? 

ზვიად გამსახურდიას ორი დიდი დამსახურება მიუძღვის ქართველი ერის წინაშე: ერთი, რომ დამოუკიდებლობა გამოაცხადა, მაგრამ ხშირად ივიწყებენ ამ დამოუკიდებლობის გამოცხადებას წინ რა უსწრებდა – ზვიად გამსახურდიამ ქართველ ხალხში დააბრუნა საქართველოს დამოუკიდებლობის იდეა.

მე თვითონ მეორე კურსზე ვიყავი, როცა გავიგე, რომ საქართველო დამოუკიდებელი ყოფილა 1918 წლის 26 მაისიდან. ჩემს კურსზე არავინ არ იცოდა ეს. წარმოიდგინეთ, მე ვიყავი პირველი, რომელმაც გავაგებინე თანაკურსელებს ეს ამბავი.

საზოგადოებას საერთოდ დავიწყებული ჰქონდა საქართველოს დამოუკიდებლობის იდეა. ზვიად გამსახურდიამ გააცოცხლა ეს იდეა ჯერ კიდევ მაშინ, როცა გორგასლიანელების პირველი პროკლამაცია გამოაქვეყნეს, მერე დისიდენტური მოძრაობის ლიდერი იყო ზვიადი. ამ დროს გახდა საცნობი ბევრი რამ. ეს წინმსწრები მოვლენა ზვიად გამსახურდიას დამსახურებაა და მისი თანამებრძოლების – მერაბ კოსტავას და სხვების. მათ საერთო სახალხო იდეად აქციეს დამოუკიდებელი საქართველოს იდეა.

ზვიად გამსახურდიას ჰქონდა ქარიზმა, ქარიზმატული ლიდერი იყო. ქარიზმა ძალიან ბევრს ნიშნავს. შეიძლება, ჭეშმარიტებაზე დღეს ისეთი ენით გადმომცენ ამბავი, რომ საერთოდ არ დავინტერესდე, მაგრამ შეიძლება ისეთი ენით გადმომცენ, რომ აი, ამიტაცოს – ენთუზიაზმი აანთოს ჩემში. აი, ეს ჰქონდა ზვიად გამსახურდიას: შეეძლო, მიტინგზე აეყვანა ხალხი ცრუ დაპირებებით და ცრუ იდეებით კი არა, არამედ ძველი, ქართული, ტრადიციული სახელმწიფოებრივი იდეა გაეცოცხლებინა.

ჩვენთან, უნივერსიტეტში არსებობს ახალგაზრდების მიერ დაარსებული უახლესი ისტორიის ცენტრი და იქ გაიმართა დღეს კონფერენცია. იქაც მქონდა მოხსენება და იყო საუბარი ე.წ. შეცდომებზე. დამერწმუნეთ, მსოფლიო ისტორიაში ვერ იპოვით ისეთ მთავრობას, ისეთ პოლიტიკურ მოღვაწეს, რომელსაც შეცდომები არ ჰქონოდეს. რომაელებს ძველი გამოთქმა აქვთ – არამცთუ პოლიტიკოსები, ჩვეულებრივი ადამიანები ვერ ცხოვრობენ შეცდომების გარეშე. შეცდომა ადამიანის თვისებაა. ჩვენ ოთხი თუ ხუთი ხელისუფლება გამოვიცვალეთ და ჯერ უშეცდომო არც ერთი არ იყო. არც შეიძლებოდა, რომ სხვაგვარად ყოფილიყო.

არსებობს შეცდომები ძირეული, სერიოზული და არსებობს მეორეხარისხოვანი შეცდომები. მე ვერ ვპოულობ ზვიად გამსახურდიას მოღვაწეობაში გარდამტეხ და სერიოზულ შეცდომას. შეიძლებოდა, რომ როდესაც ხელისუფლებაში მოვიდა ზვიად გამსახურდია, ცოტა რბილი ყოფილიყო ოპოზიციის მიმართ. ხელისუფლებას ბევრი რამე შეუძლია. შეიძლებოდა, ასევე, კულტურის მოღვაწეებთან და ინტელიგენციასთან უფრო შემრიგებლური ენით ელაპარაკა ზვიად გამსახურდიას და ერთხელ თუ არა, ორჯერ, ხუთჯერ, ათჯერ ეცადა მათი დარწმუნება.

ინტელიგენციამ მაშინ მძიმე შეცდომა დაუშვა საკუთარი ერისა და ხალხის წინაშე. მაშინ რაც მოხდა – გადატრიალება, იქიდან მოდის ეს ყველაფერი, რაც 35 წლის მანძილზე ხდება.

ეს იყო ყველაზე დრამატული ფურცელი საქართველოს ისტორიაში. ხანდახან ამბობენ, ბაზალეთის ტრაგედიაო. ბაზალეთის ტრაგედია რა მოსატანია: ბაზალეთის ტბასთან ერთმანეთს ებრძოდა 600-მდე ადამიანი ერთ მხარეს და მეორე მხარეს 800-მდე კაცი. იქ რამდენიმე თავადი ებრძოდა ერთმანეთს – თეიმურაზ პირველის მომხრეები და სააკაძის მომხრეები. ეს იყო შეტაკება, ლოკალური ამბავი, რომელიც ნახევარ საქართველოს არ გაუგია. ეს ქვეყანამ მას შემდეგ გაიგო, როცა ბაზალეთის თემაზე ლექსები დაიწერა.

1991 წლის 22 დეკემბრიდან 1992 წლის 6 იანვრამდე მომხდარი ამბავი კი იყო გამოუსწორებელი შეცდომა – ტრაგედია. ტრაგედია კიდევ ისაა, რომ ვისაც გონიერება ევალებოდათ, მათ დაუშვეს უზარმაზარი შეცდომა და არა იმათ, ვისაც „აჩქარებულებს“ ეძახიან.

• დღევანდელ შეხვედრაზე რით დაინტერესდნენ სტუდენტები, რა აღმოჩნდა მათთვის ყველაზე მნიშვნელოვანი? რა გზავნილია 31 მარტის რეფერენდუმი დღევანდელობისთვის? 

მაინც ვერ ვსწავლობთ ჭკუას. ვერ ვიტყვით, რომ გონივრულად წარვმართეთ ჩვენი ცხოვრება. დღევანდელი გადასახედიდან იმის თქმა შემიძლია, რომ პოლიტიკოსებმა უნდა ჩახედონ ისტორიას. ჩვენმა პოლიტიკურმა კლასმა უნდა ჩახედოს და ისწავლონ შეცდომებზე.

დღეს მსოფლიოში გზები აირია და, მათ შორის, საქართველოს ადგილი გაურკვეველია. ეს ქმნის ჩვენში დაძაბულობას და პოლიტიკურ დაპირისპირებებსაც. როცა გაირკვევა ჩვენი ადგილი, დავწყნარდებით, დამერწმუნეთ.

ცოტა რბილი ენა უნდა გამოვნახოთ ერთმანეთთან. ერთმანეთს არ უნდა ვეძახოთ მოღალატეები, მეორე მხრიდან „რეჟიმი“, მესამე მხრიდან „აკაცუკები“ და ასე შემდეგ.

„ოთხ შვილზე ალბათ ცოტა ადრე უნდა ეფიქრა“ – თქვა კახა კალაძემ.

„ჰქონდა არჩევანი, ეფიქრა თავის 4 შვილზე და არა ეპატაჟზე“- თქვა შალვა პუპუაშვილმა.

„თავისმა ოთხმა შვილმა მოჰკითხოს დედამისს“ – თქვა ირაკლი ქადაგიშვილმა.

„თავად უნდა ახსოვდეს, რომ ქალი და 4 შვილის დედაა“- თქვა თენგიზ შარმანაშვილმა.

ასეთია „ქართული ოცნების“ ლიდერების კომენტარები ელენე ხოშტარიას პატიმრობაზე. 

„შვილებმა მოჰკითხონ პასუხი“ – სინქრონულად იმეორებს პროპაგანდა. პოლიტიკოსი ქალი, დედა, რომელმაც კახა კალაძის საარჩევნო პლაკატზე ორი სიტყვა – „რუსული ოცნება“ მიაწერა, 1.5 წლით გაუშვეს ციხეში. 

რას ნიშნავს ეს ფრაზები, თავად „ოცნების“ წარმომადგენლებს თუ აქვთ განცდა, რომ ერთ დღეს, საკუთარი შვილები დაუსვამენ კითხვებს? რა პასუხს სცემს უსამართლო სისტემის მსახურებს ისტორია და როგორია წარსული გამოცდილება? – ამ თემაზე „ბათუმელები“ ფსიქოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორს, საქართველოში ფსიქოტრავმის საზოგადოების ერთ-ერთ თანადამფუძნებელს, ჯანა ჯავახიშვილს ესაუბრა.

• ქალბატონო ჯანა, როცა „ქართული ოცნების“ წევრები პატიმარ ქალზე, დედაზე ამბობენ, რომ თავად არის საკუთარ პატიმრობაზე პასუხისმგებელი, რადგან მან არ იფიქრა შვილებზე, მმართველი ძალის როგორ ბუნებაზე მეტყველებს ეს და თქვენ როგორ აღიქვით სისტემის ასეთი დამოკიდებულება ადამიანის მიმართ?

პრინციპში, თვითონაც აცნობიერებენ, რომ დიდი ბოროტებაა არასრულწლოვან შვილებს, ოთხ შვილს, დედა ჩამოაცილონ 18 თვით, ქუჩაში, ბანერზე ფლომასტერით მიჯღაბნილი წარწერისთვის.

ძალიან დისპროპორციულია ეს სასჯელი ამ „სამართალდარღვევისთვის“, ისევე, როგორც აბსურდულია საპატიმრო სასჯელი ტროტუარზე დგომისთვის; ასევე დისპროპორციულია, მზია ამაღლობელის ციხეში გამოკეტვა დგებუაძისთვის სილის გაწვნის გამო. მაქსიმალური სიმკაცრეა და უფრო მეტიც, სისასტიკეა.

ქართული საზოგადოება კონსერვატულია მაინც, ამიტომ ოთხი შვილის დედის მიმართ ჩადენილი სისასტიკის გამო, როგორც ჩანს, მაინც გაჩნდა შიში, რომ მათი ამომრჩეველიც კი არ მიიღებდა ასეთ დამოკიდებულებას ქალის, დედის მიმართ, რომელიც მნიშვნელოვანი ფიგურაა ქართულ მენტალიტეტში. ამიტომ დაიწყეს ბრალეულობის ვექტორის გადატანა ელენეზე, რომ „მას უნდა ეფიქრა შვილებზე“. 

სინამდვილეში, ელენე იბრძვის თავისი და სხვისი შვილების მომავლისთვის, ქვეყნის ღირსეული მომავლისთვის, ჩვენი საკონსტიტუციო კურსის შესაბამისად და რასაკვირველია, პროპაგანდა აქაც ცდილობს რეალობის გაყალბებას, გამრუდებას, რომ თურმე არ უნდა ებრძოლა სამშობლოსთვის. თურმე – სამშობლოზე ფიქრი და შვილებზე ფიქრი სხვადასხვა რამეა. ეს გზავნილია თავიანთი ამომრჩევლისთვის.

ასე ცდილობენ დაარწმუნონ ისინი, რომ სისასტიკე კი არ ჩაუდენიათ, რომ ეს „აკაცუკია“ და არა დედა და ქალი. დეჰუმანიზაციას ახდენენ აქტიური ქალების იმისთვის, რომ საკუთარი ამომრჩევლის წინაშე გაიმართლონ თავი.

• კალაძესაც ხომ ჰყავს ოთხი შვილი. როგორ ფიქრობთ, არასდროს დაუდგება მომენტი, როცა ერთი შვილი მაინც ჰკითხავს, რატომ დააპატიმრებინა ქალი მისი პლაკატის „დაზიანების“ გამო?

კალაძე თავისი ფასეულობების მიხედვით ფიქრობს თავის შვილებზე – მდიდრდება, მდიდრდება, მდიდრდება და ეს ჰგონია შვილებზე ფიქრი.

ასე ფიქრობდა ღარიბაშვილიც. ამიტომ ამგზავრებდა ჩარტერული რეისით, სახელმწიფოს ხარჯზე შვილს ამერიკაში, ამიტომ აგროვებდა ოქროს ზოდებს, რადგან ასე ესმით შვილებზე ფიქრი – ყველაფრის ფასად, სახელმწიფოს ხარჯზე, სინდისის სანაცვლოდ სიმდიდრის მოხვეჭა.

აქედან გამომდინარე, „შვილებზე ფიქრშიც“ ძალიან სპეციფიკურ რამეს გულისხმობენ ხოლმე. იმას, რაშიც ჩვენ ვერ გავუგებთ მათ. გულისხმობენ, რომ შვილებზე ფიქრი და სახელმწიფო ინტერესებზე ფიქრი ურთიერთგამომრიცხველია. ანუ, სამწუხაროდ, მათი „შვილებზე ფიქრი“, სახელმწიფოს წინააღმდეგაა, ელენე ხოშტარიას ფიქრი შვილებზე კი, ყველას შვილზე ფიქრია.

• ფიქრობთ, რომ მათ შვილებს არასდროს შერცხვებათ მათი მამების, არასდროს აუჯანყდებიან?

გააჩნია როგორ ზრდიან ისინი შვილებს, როგორ წარიმართება მათი განვითარება, ვინ იქნებიან მათი როლური მოდელები, ვინ იქნება მათი ზნეობის ორიენტირი. თუ ისე გაზრდიან, რომ თავიანთი მამების და დედების ფასეულობებს გაიზიარებენ, მაშინ მათ არ ექნებათ იმის შიში, რომ შვილების შეკითხვებზე პასუხის გაცემა მოუწევთ.

ჩვენც ხომ ვამბობთ ხოლმე, ვაშლის ნაყოფი ვაშლის ხისგან შორს არ ვარდებაო.

• მაგალითად, რუხაძე ავიღოთ, პროპაგანდისტული „იმედის“ ყოფილი მფლობელი, რომელიც ახლა ბრიტანეთში ცხოვრობს, მისი შვილი კი – აშშ-ში. ნუთუ არასდროს გასჩენია მის შვილს კითხვა, რატომ აშენებს მამამისი რუსულ კედლებს საქართველოს მოქალაქეებისთვის, რატომ ქმნის მტრის ხატს მისი ტელევიზია იმ დასავლეთისგან, რომლის სიკეთეებითაც თავად სარგებლობენ?

ვერ განვაზოგადებთ ასე. შესაძლებელია, შვილები ყოველთვის ვერ ხედავდნენ მამების უზნეობას, ერთი თარგით არ არის ყველა მოჭრილი. მაგრამ ფაქტია, რომ ორმაგი და სამმაგი სტანდარტიც აქვთ ხოლმე, როგორც საკუთარი, ისე სხვისი შვილების მიმართ.

ვნახეთ, რომ ღარიბაშვილმა ძარცვა, ძარცვა ქვეყანა და შვილი ამერიკაში გაუშვა სასწავლებლად. მაშინ როცა ქართველ ახალგაზრდებს ამის შესაძლებლობას უსპობენ და ბოლონიის პროცესიდან თიშავენ ქართული განათლების სისტემას.

სხვის შვილებს ტროტუარზე დგომის გამო იჭერენ და საერთოდ არ უწევენ ანგარიშს. სხვები კიდევ უფრო დიდი ხნით გამოკეტეს ციხეში.

ზოგადად, რეჟიმის ბუნებაა, მებრძოლი ადამიანის შვილები ამოიღოს მიზანში.

• რაც ეს ანტიდემოკრატიული პროცესები დაიწყო „ოცნებამ“ საქართველოში, – შემოიღო რეპრესიული კანონები, დააკავეს პროტესტის მონაწილეები, ბევრმა გაიხსენა ცნობილი ფილმი „მონანიება“. არაერთისგან მოვისმინე, რომ დადგება დრო, როცა რეჟიმის მსახურები გაიზიარებენ ამ ფილმის პერსონაჟის, აბელ არავიძის ბედს. თქვენ თუ გაქვთ იგივე განცდა?

ორჯონიკიძის სახელი სალანძღავი მეტაფორაა ჩვენს სინამდვილეში, მაგრამ სხვადასხვანაირად იჩენს ხოლმე თავს მშობლების სამარცხვინო წარსული შვილებისა და შვილიშვილების თაობაში. სინამდვილეში, ეს დიდი მორალური ტვირთია, რომელმაც შეიძლება, შემდგომ თაობაში გამოიწვიოს ნიჰილიზმი, იმედგაცრუება ცხოვრებით და ამასთან დაკავშირებული პრობლემები, როგორც „მონანიებაშია“ ნაჩვენები.

„მონანიებაში“ რა მოხდა, – თავი გაინადგურა მომავალმა თაობამ, ხომ?! მაგრამ ფაქტია, რომ საკუთარი თავი ამ რეჟიმის მსახურებს არ წარმოუდგენიათ არავიძის ადგილას და არავინ ფიქრობს, რომ ერთ მშვენიერ დღეს შეიძლება „აბელი“ თვითონ იყოს.

მეორე მხრივ, ვხედავთ, როგორ ცდილობენ შეგვიცვალონ ისტორია. აგერ, ყველასთვის საამაყო მარო მაყაშვილზე რას ლაპარაკობენ, როგორ ცდილობენ ანწუხელიძის გმირობის დესაკრალიზაციას და ასე შემდეგ. თუმცა ისტორია გვიჩვენებს, რომ არ იმალება ბოროტი ზრახვები, ბოროტი ქმედებები და ორჯონიკიძისა და ფილიპე მახარაძის შთამომავლობას რცხვენიათ თავიანთი გვარის.

თუმცა, თუ შენ შენი აზროვნების და განწყობის საწინააღმდეგოდ იქცევი, მერე ეს აზროვნება და განწყობაც გეცვლება ქცევის შესაბამისად და შენ ტყუილს იჯერებ. მურუსიძეს თავი ყოჩი ჰგონია, ლექსებს დეკლამირებს, იმიტომ, რომ დაირწმუნა თავი, რომ კლანური მმართველობა კარგია, რომ „ასე სჭირდება ქვეყანას“.

ამგვარი ადამიანები ვერასდროს გაუგებენ ელენე ხოშტარიას, ვერასოდეს გაუგებენ მზია ამაღლობელს, ზვიად რატიანს, რადგან ოქროს ზოდების დაგროვება ჰგონიათ შვილებზე ზრუნვა. ხომ თქვეს ლილუაშვილზე, 100-ზე მეტ სახლს ფლობს გერმანიაშიო, ამ ხალხმა როგორ უნდა გაუგოს რუსთაველზე, პროტესტში მყოფ ადამიანებს.

• დაუსჯელობის იმედი აქვთ, რადგან პასუხი არ მოეთხოვა იმ ადამიანებს, რომლებიც რუსეთის იმპერიის სასარგებლოდ აზიანებდნენ ამ ქვეყანას?

დესტალინიზაციაც რომ არ მოხდა, ალბათ ამის ბრალია. როგორც გერმანია გაიწმინდა მეორე მსოფლიო ომის მერე ჰიტლერისგან და ფაშიზმისგან, ასე უნდა მომხდარიყო დესტალინიზაცია საქართველოშიც. გადასინჯულიყო კოლონიური წარსული, ცრუ რუსული ნარატივები რუსეთის „გადამრჩენელი“ როლის შესახებ. ასე უნდა დარქმეოდა სახელი მტერს – მტრის და მოყვარეს – მოყვრის. მაგრამ არ მოხდა ასე.

იმ ხალხის რეაბილიტაციაც არ მოხდა რეალურად, რომელმაც სტალინური რეპრესიების დროს, ჩვენი მოსახლეობის 10%-ი იმსხვერპლა. „აგენტები“ დაარქვეს და დახვრიტეს ან გადაასახლეს. „ეს დაცინვა იყო და არა რეაბილიტაცია“- ამბობენ რეპრესირებულთა შთამომავლები.

თავის დროზე ზურაბ კიკნაძემ დაწერა, – როგორც მკვლელი ბრუნდება მკვლელობის ადგილას, ისე მობრუნდნენ ესენი, – ბოლშევიკებზე. იგულისხმა კვლავ რუსული ძალა და რუსეთის სინამდვილეში ცხოვრება.

„არავის მოეთხოვა და ჩვენ რატომ მოგვთხოვენ პასუხს?“ – ალბათ ასე ფიქრობენ ისინიც, ვინც დღეს ისევ რეჟიმს ემსახურება.

„რუბიოს რეალურად რომ შეეთავაზებინა გადატვირთვა კობახიძისთვის, ამ შემთხვევაში, რა თქმა უნდა, იქნებოდა ნახსენები აბსოლუტურად კონკრეტული საკითხები. ეს საკითხები შეიძლება ყოფილიყო ანაკლიის პორტი, ეს შეიძლება ყოფილიყო დაკავშირებული ირანთან, ან საქართველოში დემოკრატიის მდგომარეობასთან, ბევრ სხვა თემასთან, რომელიც საერთოდ არ იყო ნახსენები.

ეს სიმშრალე, როგორც ამერიკელების განცხადებაში, ასევე „ქართული ოცნების“ აშკარად პროპაგანდისტული განცხადება, პირდაპირ გვაძლევს ვარაუდის შესაძლებლობას, რომ ამ საუბარში უფრო მეტად ამერიკელების მხრიდან იყო გაჟღერებული გარკვეული მოთხოვნები, რომლებსაც „ქართული ოცნება“ ჯერჯერობით არ გვიმხელს,“ – მიიჩნევს საერთშორისო ურთიერთობების სპეციალისტი, გიორგი მელაშვილი, რომელსაც მარკო რუბიოს და ირაკლი კობახიძის სატელეფონო საუბრის შესახებ ვკითხეთ.

სატელეფონო საუბრის შემდეგ, სახელმწიდო დეპარტამენტი აღნიშნავს, რომ „განიხილეს ორმხრივი ინტერესის სფეროები, მათ შორის, კავკასიისა და შავი ზღვის რეგიონის უსაფრთხოების საკითხები…“, ირაკლი კობახიძემ კი განაცხადა, რუბიოს „პარტნიორობის განახლებაზე“ ვესაუბრეო.

„სატრანზიტო ფუნქცია, ჩვენი გეოგრაფიული მდებარეობა, არის ერთადერთი გარკვეული არგუმენტი, კარტი თუ გინდა ვიწოდოთ, რომელიც დარჩა „ქართულ ოცნებას“, იმიტომ, რომ სხვანაირად ისინი ვერ ახერხებენ ჩვენი დასავლელი პარტნიორების რამენაირად დაინტერესებას,“- მიიჩნევს გიორგი მელაშვილი.

რა ცვლილებას შეიძლება ველოდოთ აშშ-სა და საქართველოს შორის ურთიერთობებში? – „ბათუმელებმა“ გიორგი მელაშვილთან ინტერვიუ ჩაწერა. იგი „ევროპულ-ქართული ინსტიტუტის“ ხელმძღვანელი, თავისუფალი უნივერსიტეტის ლექტორი და საერთაშორისო ურთიერთობების სპეციალისტია.

• ბატონო გიორგი, ფეისბუქპოსტში აღნიშნეთ, რომ რუბიოს და კობახიძეს შორის სატელეფონო საუბრის შესახებ გავრცელებულ განცხადებებში „შინაარსის არქონა ადასტურებს, რომ ეს იყო ცალმხრივი მოთხოვნის ზარი, რომელსაც „ოცნება“ პარტნიორობაზე საუბრად ფუთავს“. რა მოთხოვნა შეიძლება ჰქონოდა რუბიოს კობახიძესთან? 

მარკო რუბიოსა და ირაკლი კობახიძის განცხადებები კარდინალურად განსხვავდება ერთმანეთისგან.

ამერიკელების შემთხვევაში ჩვენ გვაქვს ფაქტობრივად ერთწინადადებიანი, ძალიან მშრალი რელიზი, რომელშიც საერთოდ არ არის საუბარი პარტნიორობის განახლებაზე. საუბარია მხოლოდ საერთო ინტერესის მქონე საკითხების განხილვაზე, მაშინ როდესაც, ირაკლი კობახიძის პოსტში პირიქით, საუბარია გადატვირთვაზე, ახალი ფურცლით ურთიერთობების დაწყებაზე და ასე შემდეგ.

ეს პირდაპირ ქმნის შთაბეჭდილებას, რომ „ქართული ოცნების“ პოსტი მიზნად ისახავს უფრო მეტად შიდა, ქართულ აუდიტორიაზე გავლენის მოხდენას. იქიდან გამომდინარე, რომ შინაარსობრივად ამ საუბარს არ მოჰყოლია რაიმე მნიშვნელოვანი გარღვევა, მათ მოუწიათ არაფერზე ბევრი სიტყვის გამოგონება.

რუბიოს რეალურად რომ შეეთავაზებინა გადატვირთვა კობახიძისთვის, ამ შემთხვევაში, რა თქმა უნდა, იქნებოდა ნახსენები აბსოლუტურად კონკრეტული საკითხები. ეს საკითხები შეიძლება ყოფილიყო ანაკლიის პორტი, ეს შეიძლება ყოფილიყო დაკავშირებული ირანთან, ან საქართველოში დემოკრატიის მდგომარეობასთან, ბევრ სხვა თემასთან, რომელიც საერთოდ არ იყო ნახსენები.

ეს სიმშრალე, როგორც ამერიკელების განცხადებაში, ასევე „ქართული ოცნების“ აშკარად პროპაგანდისტული განცხადება, პირდაპირ გვაძლევს ვარაუდის შესაძლებლობას, რომ ამ საუბარში უფრო მეტად ამერიკელების მხრიდან იყო გაჟღერებული გარკვეული მოთხოვნები, რომლებსაც „ქართული ოცნება“ ჯერჯერობით არ გვიმხელს.

საუბარია ახლო აღმოსავლეთში მიმდინარე მოვლენებზე. არ გამოვრიცხავ, გარკვეულწილად ყოფილიყო საუბარი უკრაინაში მიმდინარე მოვლენებთან დაკავშირებით, თუმცა აშკარა იყო, რომ ირანში დაწყებული ოპერაციის პირობებში ეს ზარი ადრე თუ გვიან აუცილებლად მოხდებოდა.

როგორც ჩანს, ანძის განათებამ ირანის ფერებში და სხვა არაადეკვატურმა ნაბიჯებმა, რომლებიც „ქართულმა ოცნებამ“ გადადგა ბოლო პერიოდში, დააჩქარა ეს ზარი, თუმცა ეს რომ მოხდა [სატელეფონო საუბარი], არის ნამდვილად კარგი. ჩვენ ვხედავთ, რომ რეგიონში შეერთებული შტატების ჩართულობა არ გამქრალა და ახლაც არის.

• ეს სატელეფონო საუბარი და სატრანზიტო ფუნქციაზე აქცენტი იძლევა ვარაუდის საფუძველს, რომ „ოცნება“ შეძლებს კავშირის გააქტიურებას აშშ-თან? 

საქართველოს როლი, სატრანზიტო ფუნქცია, რა თქმა უნდა, არის მნიშვნელოვანი, თუმცა სატრანზიტო ფუნქციას სჭირდება დასაწყისი და დასასრული.

„ქართულმა ოცნებამ“ გააფუჭა ურთიერთობები დასავლეთთან, რომელიც არის ამ მარშრუტის ერთ-ერთი ბოლო წერტილი. აქედან გამომდინარე, სატრანზიტო ფუნქციის მნიშვნელობა „ქართული ოცნების“ ქმედებების გამო არის გარკვეულწილად შემცირებული.

ამას ემატება სამხრეთით მიმდინარე პროცესი, სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის დაახლოებისა და ნორმალიზაციის პროცესი. ამ კონტექსტში უნდა განვიხილოთ, მათ შორის, ეს სატელეფონო ზარიც.

• ირანის ელჩი საქართველოში, ალი მოჯანი დღეს, 31 მარტს, სოციალურ ქსელში წერდა: „როდესაც ზოგიერთი ქვეყანა, უნებლიეთ ან ნაჩქარევად, საკუთარ სივრცესა და ტერიტორიას გარე ავანტიურისტებს უთმობს, ამის ფასს, ადრე თუ გვიან, ქვეყნის შიგნითვე იწვნევს…“ 

საქართველოსა და შეერთებული შტატების ურთიერთობები არის სტრატეგიულად, ფუნდამენტურად და ეგზისტენციალურად მნიშვნელოვანი საქართველოს სახელმწიფოებრიობის შესანარჩუნებლად. ირანის ისლამური რესპუბლიკის ელჩის განცხადება ვერანაირად ვერ გადაწონის საქართველოსა და შეერთებული შტატების ორმხრივი ურთიერთობების მნიშვნელობას.

ირანში მიმდინარე მოვლენებთან დაკავშირებით საქართველოს ჰქონდა ერთადერთი ამოცანა, ჩვენ არ გამოვჩენილიყავით რომელიმე მხარის მხარდამჭერი.

„ქართული ოცნების“ ქმედებებმა შექმნა შთაბეჭდილება, როგორც თეირანში, ასევე ვაშინგტონში, რომ საქართველო უფრო კეთილგანწყობილი იყო ირანისადმი, ვიდრე ამერიკელებისა თუ ისრაელის მცდელობებისადმი. ამ მხრივ „ქართულმა ოცნებამ“ შეცდომა დაუშვა დასაწყისში.

ის, რომ ჩვენ ვფიქრობთ საკუთარ უსაფრთხოებაზე, ის, რომ ჩვენ გვაინტერესებს შეერთებულ შტატებთან ორმხრივი ურთიერთობების გაუმჯობესება, ეს არის სრულიად გასაგები და ერთადერთი ადეკვატური პოზიცია მიმდინარე სიტუაციაში. ეს არ ნიშნავს იმას, რომ ჩვენ უნდა გადავდგათ რამე ტიპის ნაბიჯები, რომელიც მისცემს ირანს მიზეზს, დაარტყას საქართველოს ტერიტორიას. ეს სრულიად დაუშვებელია და ეს არ უნდა მოხდეს.

კიდევ ერთხელ ვამბობ: არ უნდა შეიქმნას შთაბეჭდილება, რომ საქართველო მხარს უჭერს კაცთამჭამელ რეჟიმს, რომელიც დღეს არის თეირანში.

• ივანიშვილი ამჯერად ცდილობს საქართველოს გეოგრაფიული უპირატესობის გამოყენებას? რამდენიმე დღის წინ სახელმწიფო დეპარტამენტის წარმომადგენელი მიიყვანეს ანაკლიის პორტში… 

ანაკლიის შემთხვევაში აშკარა არის, რომ „ქართული ოცნება“ ცდილობს ამერიკელებისთვის ამ პროექტის მიყიდვას, როგორც საინტერესო საინვესტიციო პროექტის. აქ, მე მგონი, უფრო მეტად ჩანს „ქართული ოცნების“ მცდელობები, რომ ეს პორტის საკითხი გამოიყენოს ურთიერთობების ნორმალიზაციის და ახალი ფურცლიდან დაწყების მიზნით, ვიდრე მაინცდამაინც უშუალოდ ტრამპის ადმინისტრაციის მიმდინარე ინტერესი. ამას ჩვენ დავინახავთ ოდნავ მოგვიანებით.

ზოგადად, შავ ზღვაში ვხედავთ, რომ არის ნატოს ძალების გააქტიურება, მათ შორის ბულგარეთის, რუმინეთისა და თურქეთის. სამივე არის ნატოს წევრი სახელმწიფო. ამ ეტაპზე მნიშვნელოვანი სამხედრო ფლოტი ჰყავს შავ ზღვაში მხოლოდ თურქეთს, თუმცა ბულგარეთი და რუმინეთი ბოლო პერიოდში აქტიურად მუშაობენ საკუთარი საზღვაო შესაძლებლობების გაძლიერებაზე ნატოს ფორმატის ფარგლებში.

ანაკლიის პორტი გაცილებით უფრო მნიშვნელოვანია ჩვენთვის, საქართველოსთვის, ვიდრე შეერთებული შტატებისთვის, ჩინეთისთვის თუ ევროკავშირისთვის,  ნებისმიერი სხვა მოთამაშისთვის. სატრანზიტო ფუნქცია, ჩვენი გეოგრაფიული მდებარეობა, არის ერთადერთი გარკვეული არგუმენტი, კარტი თუ გინდა დავარქვათ, რომელიც დარჩა „ქართულ ოცნებას“, იმიტომ, რომ სხვანაირად ისინი ვერ ახერხებენ ჩვენი დასავლელი პარტნიორების რამენაირად დაინტერესებას.

სამწუხაროდ, „ქართულმა ოცნებამ“ იმდენად გააუარესა მდგომარეობა, რომ ერთადერთი, რაც მათ დარჩათ, არის ეს გეოგრაფიული ფუნქცია.

„ოცნებას“ იმედი ჰქონდა, რომ დეკლარირებული ფსევდოკონსერვატიზმი, რომელიც „ქართულ ოცნებას“ ბოლო პერიოდში ახასიათებს, იქნებოდა საკმარისი ტრამპის ადმინისტრაციასთან ურთიერთობების დასამყარებლად. აღმოჩნდა, რომ ამერიკელებს ძალიან კარგად ესმით: ფსევდოკონსერვატიზმი არაფერ შუაში არ არის იმასთან, რაც ხდება, მათ შორის, ამერიკის კონსერვატიულ მოძრაობაში. ამიტომაც, ეს მცდელობა მაინცდამაინც წარმატებული არ ყოფილა.

• ევროკავშირისგან განსხვავებით, ტრამპის ადმინისტრაცია ხომ არ უტოვებს შანსს ივანიშვილს თავი დააღწიოს იზოლაციას და ამისთვის გამოიყენოს იგივე ანაკლია? 

ევროკავშირის მხრიდან ჩვენ ძალიან კარგად ვიცით, რა პირობები არის წამოყენებული. ამერიკელების მხრიდან კი, ასე ცალსახად პირობები განახლებული არ ყოფილა ბოლო პერიოდში.

ჩვენ გვაქვს წინა ადმინისტრაციის დროს გამოქვეყნებული პირობები და ასევე დავინახეთ, რომ სანქციები, რომელიც დააწესა წინა ადმინისტრაციამ, დონალდ ტრამპმა გაახანგრძლივა.

შესაბამისად, ივანიშვილის დასანქცირება, რომელიც წინა ადმინისტრაციამ დაიწყო, ახალმა ადმინისტრაციამ არა მარტო არ გააუქმა – პირიქით, გაახანგრძლივა სულ მცირე ერთი წლით. აქაც ჩანს ამერიკელების დამოკიდებულება.

ეს დამოკიდებულება მე მგონი სრულიად აშკარაა: ამერიკელები აგრძელებენ კომუნიკაციას „ქართულ ოცნებასთან“ იმიტომ, რომ მას გააჩნია ეფექტური ძალაუფლება, ამერიკელები აგრძელებენ პარტნიორობას საქართველოს შეიარაღებულ ძალებთან, თუმცა ამავდროულად, პოლიტიკური დიალოგი და პოლიტიკური ურთიერთობები აშკარად არის ყველაზე დაბალ დონეზე, რაც კი ყოფილა ქართულ-ამერიკულ ურთიერთობებში ბოლო პერიოდში.

ის, რომ ჩვენმა მეზობლებმა [სომხეთი, აზერბაიჯანი] მოახერხეს ტრამპის ადმინისტრაციასთან შესანიშნავი კომუნიკაციისა და ურთიერთობების დამყარება და ჩვენ მხოლოდ ახლა, ერთი წლის თავზე და ისიც ირანში მიმდინარე მოვლენების ფონზე მოვახერხეთ რუბიოსთან კომუნიკაციის დამყარება, ეს მეტყველებს აშშ-საქართველოს ურთიერთობების მიმდინარე მდგომარეობაზე. პასუხისმგებლობა ამ ყოველივეზე ეკისრება მხოლოდ და მხოლოდ „ქართულ ოცნებას“.

ერთადერთი სათამაშო კარტი, რაც დარჩა „ქართულ ოცნებას“, ერთადერთი არგუმენტი, ეს არის მხოლოდ და მხოლოდ სატრანზიტო ფუნქცია, სხვა ყველა არგუმენტი, შესაძლებლობა, რომ დაემყარებინათ ამერიკელებთან სტრატეგიული ურთიერთობა, მათ უბრალოდ აღარ გააჩნიათ.

ნებისმიერ შემთხვევაში ეს იქნება გარკვეულწილად ტრანზაქციული შეთანხმება ამერიკელების მხრიდან და „ქართულ ოცნებას“ მოუწევს შეთანხმება ნორმალიზაციაზე. სხვა ადეკვატური გამოსავალი „ქართულ ოცნებას“ უბრალოდ არ გააჩნია. მათ მოუწევთ გარკვეულ დათმობებზეც წასვლა.

აქ მთავარი დათქმაა, რამდენად ადეკვატურია თავად „ქართული ოცნება“, იმიტომ, რომ ბოლო პერიოდში მათ მიერ საგარეო პოლიტიკაში გადადგმული ნაბიჯები  ადეკვატურად ვერ შეფასდება.

• ანუ სატრანზიტო ფუნქცია არ აღმოჩნდა პირობა, „ქართულ ოცნებას“ აპატიონ დემოკრატიის განადგურება ქვეყანაში?

სატრანზიტო ფუნქცია არის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი კომპონენტი ტრანზაქციული მოლაპარაკებისა, მაგრამ არა საკმარისი.

• რა გამოსავალი რჩება ახლა ივანიშვილს, რომ თავი დააღწიოს იზოლაციას? 

თავის დაღწევის ერთადერთი ადეკვატური გამოსავალი არის ამერიკელებთან მოლაპარაკება, ისევე, როგორც ევროპელებთან მოლაპარაკება, გარკვეული არადემოკრატიული ნაბიჯების უკან წაღება და ანტიდასავლურ რიტორიკაზე უარის თქმა.

ეს არის ერთადერთი ადეკვატური გამოსავალი არსებული მდგომარეობიდან, თუმცა სამწუხაროდ, ბოლო პერიოდში, „ქართული ოცნების“ ადეკვატურობასთან დაკავშირებით ძალიან დიდი კითხვის ნიშნებია დარჩენილი.

• თუ „ოცნება“ რუსეთის დაკვეთით მოქმედებს, რა შემთხვევაში გადადგამს ივანიშვილი ამ ნაბიჯს?

მთავარი საკითხია, რამდენად დამოკიდებულია ივანიშვილი რუსეთის ფედერაციაზე. შეიძლება იყოს ორი მოსაზრება: პირველი არის ის, რომ თავიდან ბოლომდე არის ჩამოკიდებული რუსეთზე და ამ შემთხვევაში, რა თქმა უნდა, დასავლეთთან არანაირი დათმობა და არანაირი ურთიერთობების გადატვირთვა არასდროს არ იქნება.

მეორე ვარიანტია, რომ ივანიშვილს მაინც გააჩნია გარკვეული, დამოუკიდებელი საგარეო პოლიტიკის წარმოების შესაძლებლობა და ამ შემთხვევაში ჩვენ შეგვიძლია შევხედოთ, რა მოხდა, მაგალითად, ბელარუსში, სადაც ლუკაშენკოს ამერიკელებთან ურთიერთობების ნორმალიზაციის სანაცვლოდ მოუწია პოლიტიკური პატიმრების გათავისუფლება.

• ელოდებით, რომ იგივე შესაძლოა მოხდეს საქართველოში?

მე ველოდები გარკვეულ ტრანზაქციულ შეთანხმებას ამერიკელებსა და „ქართულ ოცნებას“ შორის. რა იქნება ამ ტრანზაქციული შეთანხმების პირობები, ამ ეტაპზე, წინასწარ, ცოტა რთული გასათვლელია, თუმცა აშკარაა, რომ „ქართულ ოცნებას“ მოუწევს დათმობებზე წასვლა.

ევროპელებთან მიმართებით, რა თქმა უნდა, ეს ვერ მოხდება, იმიტომ რომ ევროპელებთან იქნება საჭირო ცალკე მოლაპარაკება, სადაც „ქართულ ოცნებას“ მოუწევს გარკვეულ დათმობებზე წასვლა.

თუ ჩვენ ვსაუბრობთ „ქართული ოცნებისა“ და შეერთებული შტატების ურთიერთობაზე, ეს არის ცალკე თემა.

• აქვე გვითხარით, სათკენ მიდის აშშ-ს და ევროკავშირის ურთიერთობები, რა ეტაპზე გადადის ეს ურთიერთობა? ვისმენთ ტრამპის არაერთ კრიტიკულ განცხადებას ევროპის ქვეყნების მიმართ.

ჩანს გარკვეული ტრანზაქციულობა ევროპელების მხრიდან. მთელი ამ დროის განმავლობაში შეერთებული შტატები ამბობდა, რომ მათ არ სჭირდებოდათ ევროპელი პარტნიორების დახმარება.

როგორც ჩანს, მოხდება გარკვეული გადააზრება, როგორც შეერთებული შტატების მხრიდან საკუთარ მოკავშირეებთან კომუნიკაციის, ასევე მოკავშირეების მხრიდან საკუთარი პრიორიტეტების გადალაგების. საბოლოო ჯამში, მივიღებთ გარკვეულ შეთანხმებას, რომელიც იქნება უკრაინასთან და ირანთან ერთობლივ პაკეტში. ორივე ეს ქვეყანა იქნება განხილული ამ შეთანხმების პირობებში.

პროკურატურის ინფორმაციით, პირადი ცხოვრების ამსახველი ინფორმაციის გახმაურების მუქარით სქესობრივი კავშირის დამყარების იძულების ფაქტზე ერთი პირი დააკავეს.

„სამეგრელო-ზემო სვანეთის საოლქო პროკურატურის მიერ ჩატარებული გამოძიებით დადგინდა, რომ დაკავებული პირადი ცხოვრების ამსახველი ინფორმაციის გახმაურების მუქარით აიძულებდა დაზარალებულს მასთან სქესობრივი კავშირი დაემყარებინა.

დაკავებულს ბრალდება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 139-ე მუხლის პირველი ნაწილით [პირის სხეულში სექსუალური ხასიათის შეღწევის იძულება, ჩადენილი პირადი ცხოვრების ამსახველი ინფორმაციის გახმაურების მუქარით] წარედგინება, რაც სასჯელის სახედ და ზომად 5 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს“, – ნათქვამია პროკურატურის განცხადებაში.

პროკურატურის ცნობით, ბრალდებულისთვის აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობის შეფარდების შუამდგომლობით ის სასამართლოს კანონით დადგენილ ვადაში მიმართავს.

ბზობის დღესასწაულის მოახლოებასთან დაკავშირებით გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო კონტროლს ამკაცრებს.

„ბზის მოჭრა, ამოძირკვა ან ტოტების დაზიანება დასჯადი ქმედებაა. სანქციის ოდენობა გაზრდილია და 500-დან 2000 ლარამდე ჯარიმას ითვალისწინებს.

იმ შემთხვევაში, თუ გარემოსთვის მიყენებული ზიანი 1000 ლარს აჭარბებს, საქმეს სისხლის სამართლის კვალიფიკაცია ენიჭება,“ – ნათქვამია სამინისტროს განცხადებაში.

ეროვნული სატყეო სააგენტოს ცნობით, ბზის მოპოვება შესაძლებელია მხოლოდ კერძო საკუთრებაში არსებული სანერგეებიდან და ხელოვნურად გაშენებული პლანტაციებიდან, ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოს მიერ გაცემული შესაბამისი ადგილწარმოშობის ცნობის საფუძველზე.

კოლხური ბზა წითელი ნუსხით დაცული სახეობაა და მისი მოპოვება სახელმწიფო ტყის  ტერიტორიაზე აკრძალულია.

სატყეო სააგენტოს ინფორმაციით, ქვეყნის ტერიტორიაზე ბზის ხმობა ბოლო რამდენიმე წელიწადია განსაკუთრებულ პრობლემას წარმოადგენს.

გარდა პათოგენური სოკოსი, კოლხური ბზის ბუნებრივი წარმოშობის კორომებს დიდ საფრთხეს უქმნიდა ინვაზიური მავნებელი – ბზის ალურა.

„ეროვნული სატყეო სააგენტო მართვას დაქვემდებარებულ ტყის ტერიტორიაზე არსებული დაზიანებული კოლხური ბზის კორომებში კომპლექსურ ღონისძიებებს 2016 წლიდან ახორციელებს, რაც, მავნებელ-დაავადებებთან ბრძოლის გარდა, სახეობის საკონსერვაციო ქმედებებსაც მოიცავს. მნიშვნელოვანია, რომ წლების განმავლობაში  განხორციელებული ღონისძიებების შედეგად, მავნებლის რაოდენობა მკვეთრად შემცირებულია,“ – ნათქვამია სატყეო სააგენტოს მიერ გავრცელებულ განცხადებაში.

საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია ბზობას წელს 5 აპრილს აღნიშნავს.

 

„პატარა, ოდნავ განათებული საკნისკენ მიმითითა დაგათვალიერებ და წავიდეთო. მეგონა ზედაპირულ დათვალიერებას გულისხმობდა, თუმცა სრულად გაშიშვლება ახსენა.

ჩავეძიე – კი ყველაფერი უნდა გაიხადო, საცვალიცო,“- მოქალაქე მარიამ მელიქიშვილი აღწერს თუ როგორ მოექცა ქალი პოლიციელი, რომელსაც მისი იზოლატორში გადაყვანა უნდა უზრუნველეყო. 

მარიამ მელიქიშვილი ტროტუარზე დგომის გამო 27 მარტს, 2-დღიან პატიმრობაში გაუშვეს.

იმ დღეს, ტროტუარზე დგომის გამო, პატიმრობა სხვა მოქალაქეებსაც შეუფარდეს.

დაკავების შემდეგ გაშიშვლებასა და ე.წ. ბუქნების გაკეთების იძულებაზე არაერთმა მოქალაქემ ისაუბრა.

თუმცა, როგორც ადამიანის უფლებადამცველები აცხადებენ, ამგვარი პრაქტიკა სცდება კანონით დადგენილ ნორმებს და უტოლდება წამებასა და არაადამიანურ მოპყრობას.

პატიმრობიდან გათავისუფლების შემდეგ იზოლატორში გაშიშვლების პრაქტიკაზე ვრცელი ფეისბუქ პოსტი გამოაქვეყნა მარიამ მელიქიშვილმა.

„სასამართლოს დარბაზიდან დროებითი მოთავსების საკანში ჩამიყვანეს მანდატურებმა.

ყველა დეტალის შემჩნევა და დამახსოვრება მინდოდა, – რკინის ნაცრისფერი გისოსების, კარებების და პირქუში კედლების, საკნების წინ მსხდომი თანამშრომლების გამომეტყველების.

როცა თვალს ვუსწორებდი მინდოდა ამომეკითხა გაკვირვება მათ სახეზე – „ამ გოგოს აქ რა უნდა“.

ნივთების აღწერას და ოქმის გაჭირვებით შედგენას რომ მორჩნენ, ორი პოლიციელი ჩამოვიდა ჩემს წასაყვანად, ლანა სულამანიძე კევს ღეჭავდა გამალებით, დიდად არ აინტერესებდა ვის მოაკითხა, ოქმზე ხელი მოაწერა და ჩემი გეგმა, რომ მათთან კარგი ნაცნობობა შემენარჩუნებინა, რამდენიმე წუთში ნაწილებად ჩამოშალა.

პატარა, ოდნავ განათებული საკნისკენ მიმითითა დაგათვალიერებ და წავიდეთო. მეგონა ზედაპირულ დათვალიერებას გულისხმობდა, თუმცა სრულად გაშიშვლება ახსენა. ჩავეძიე, კი ყველაფერი უნდა გაიხადო, საცვალიცო. ავიჭერი, თუმცა უცებ როგორც შევძელი თავი ხელში ავიყვანე და მტკიცედ ვუთხარი უარი.

ეს პროცესი რამდენიმე წუთი გაიწელა. (სავარაუდოდ) ასაკით ჩემზე პატარა პოლიციელი LA Na  სულამანიძე კარგა ხანი დაჟინებით ცდილობდა პატარა ბნელ საკანში მის თვალწინ გამეხადა, თუ გამტეხავდა და გავიხდიდი ბუქნების გაკეთებასაც მომთხოვდა, თუმცა საბედნიეროდ ძალიან კარგად ვიცოდი რისი უფლება ჰქონდა ლანას და რისი მე.

ვიდგეთ მაშინ აქ ვერ წაგიყვან ისეო, ვიდგეთ-მეთქი. არასდროს, ცხოვრებაში არასდროს მახსოვს ჩემი თავი ასეთი მტკიცე. ლანამ ისიც მითხრა აქ თუ არ გაიხდი გურჯაანში კაცები დაგხვდებიან და იმათთან მოგიწევს გაშიშვლებაო. საბოლოოდ ჩემი გავიტანე და მე და ლანამ ალეწილი სახეებით დავტოვეთ შენობა.

სასამართლოს ეზოში ოჯახი და მეგობრები მელოდებოდნენ გამამხნევა მათმა დანახვამ, თუმცა უკვე სრულიად მოშლილი ვიყავი, ენერგია გამომაცალა ჩხუბმა და გურჯაანამდე თავის ძლიერი ტკივილით ვიმგზავრე ჩემს ეკიპაჟზე გაბუტულმა.

იზოლატორში გვიან შემასახლეს, უკვე ბნელოდა. ეკა და ოლიკო ჩამოვიდნენ და გარეთ ველოდით ყველა სანამ შემიყვანდნენ. იქ კარგი ხალხი დამხვდა, თავაზიანად მიმიღეს, ყველა საჭირო პროცედურა წესების დაცვით გამატარეს და შემიძღვნენ საკანში.

პირველი რაც შევამჩნიე კარიანი ტუალეტი იყო და გამიხარდა, მაგრამ თვითონ საკნის რკინის კარი რომ მომიხურეს და ურდულიც გაჯახუნდა მანდ მივხვდი, რომ კიდევ რაღაც ახალი უნარი აღმომაჩენინა ჩემს თავში „ქართული ოცნების“ ხელისუფლებამ.

ორ დღეში ორჯერ ვისარგებლე სეირნობის უფლებით, მაღალი კედლებით ამოყვანილ უჭერო სივრცეში. წიგნმა, თანამესაკნესთან საუბარმა და ექიმთან შევლამ გადამაგორებინა საუკუნედ გადაწელილი საათები. გურჯაანელი ბადრაგები პატივისცემით გვექცეოდნენ “სამართალდამრღვევ” გოგოებს და სადღაც გულის სიღრმეში იმედი მაქვს ოჯახის წევრებთან მაინც მიიტანდნენ ამ აბსურდულ ამბავს.

წამების პრევენციის ევროპული კომიტეტის (CPT) განმარტებით, სრული შემოწმების დროს, პირს არ უნდა მოეთხოვებოდეს სხეულის სხვადასხვა ნაწილის ერთდროულად გაშიშვლება.

შინაგან საქმეთა მინისტრის ბრძანების თანახმად, პირადი დათვალიერების დროს დაუშვებელია შესამოწმებელი პირის სრული გაშიშვლება.

ადამიანის უფლებათა დაცვის შესახებ სახალხო დამცველის 2022 წლის ანგარიშის საპასუხოდ, სადაც ადამიანების სრულად გაშიშვლების პრობლემაზე იყო საუბარი, საქართველოს პარლამენტმა 2023 წელს დადგენილება მიიღო და აღნიშნა, რომ საქართველოს პარლამენტი იზიარებს საქართველოს სახალხო დამცველის შესაბამის რეკომენდაციებს და საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სთხოვს “გააძლიეროს პენიტენციური დაწესებულებების დებულებების იმ ნორმების აღსრულების მონიტორინგი, რომლებიც პატიმრის სრული შემოწმებისას მისი სხეულის სხვადასხვა ნაწილის ერთდროულად გაშიშვლების საკითხს არეგულირებს”.

ჩხრეკის უკანონო და დამამცირებელ პრაქტიკად არის შეფასებული Amnesty International-ის მიერ გამოქვეყნებულ ანგარიშში სხეულის სრული გაშიშვლების იძულება.

სრულად გაშიშვლების თაობაზე არაერთი დარღვევა აქვს  დადგენილი ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოს, სადაც განმარტავს, რომ კონკრეტულ შემთხვევებში, როდესაც, მით უმეტეს, გაშიშვლებას, თან ახლავს დამამცირებელი, შეურაცხმყოფელი ქცევა, ასეთი ქცევა არღვევს კონვენციის მე-3 მუხლს, რომლითაც აკრძალულია წამება, არაადამიანური თუ დამამცირებელი მოპყრობა.

პირველი აპრილიდან საქართველოში დენის ტარიფი მოსახლეობისთვის 5 თეთრით გაძვირდება. კომერციულ სექტორში დენის ტარიფი 4-6 თეთრით მოიმატებს. დენის ახალი ტარიფი ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელმა ეროვნულმა კომისიამ [სემეკ] დღეს, 30 მარტს, დაადგინა.

რამდენად დასაბუთებულია სემეკის გადაწყვეტილება დენის ტარიფის გაზრდაზე და რაზე აისახება გაზრდილი ტარიფი, პირველ რიგში? – „ბათუმელები“ ამ თემაზე ეკონომისტ აკაკი ცომაიას და ფინანსისტ ნიკოლოზ შურღაიას ესაუბრა:

ეკონომისტ აკაკი ცომაიას ეჭვი არ ეპარება იმაში, რომ დენის ტარიფის გაზრდა პირდაპირ აისახება სურსათის, განსაკუთრებით კი, პირველადი მოხმარების საკვები პროდუქტების ფასზე:

„ტარიფის გაძვირებას ეკონომისტები უწოდებენ „მიწოდების შოკს“. ეს ნიშნავს, რომ ფირმებს, კომპანიებს, ორგანიზაციებს – აბსოლუტურად ყველას, საწარმოო დანახარჯები გაეზრდებათ, იმიტომ, რომ ელექტროენერგიის ტარიფი ყველა წარმოებაში არის ერთ-ერთი შემადგენელი კომპონენტი, რაც პროდუქციის თვითღირებულებას აბალანსებს. დანახარჯების გაზრდა ავტომატურად უბიძგებს ყველა ორგანიზაციას, რომ მათ გარკვეული გავლენა მოახდინონ ფასებზე, ანუ ექნებათ მოტივაცია, რომ გაზარდონ ფასები.

ფასების ზრდა დამოკიდებულია თავად ორგანიზაციებზე — შეამცირებენ საკუთარ მოგებას და მოგების შემცირების ხარჯზე გადაიტანენ ამ ზრდას, თუ გადაიტანენ მომხმარებელზე? როგორც წესი, ნაწილობრივ გადააქვთ მომხმარებელზე და ნაწილობრივ თვითონ იღებენ ამაზე პასუხისმგებლობას.

ეს დამოკიდებულია თავად პროდუქციის ხასიათსა და მის ელასტიურობაზე – თუ მომხმარებელი მნიშვნელოვნად შეამცირებს კონკრეტული პროდუქტის ყიდვას, როდესაც ფასი იზრდება, მაშინ მწარმოებელი იძულებულია, თავის თავზე აიღოს რისკი. ხოლო თუ  საუბარია პროდუქტზე, რომელზეც არ ცვლის მომხმარებელი მნიშვნელოვნად თავის გადაწყვეტილებას, როდესაც ფასი იზრდება, მაგალითად, ეს შეიძლება იყოს სასურსათო პროდუქცია, ასევე, თამბაქო ან რაღაც ამდაგვარი, მაშინ უფრო მეტად მწარმოებელი ამ რისკს გადაიტანს ხოლმე მომხმარებელზე.

რეალურად რა და როგორ გაიზრდება, ამის პროგნოზირება რთულია. ძალიან ბევრ კომპანიას ექნება მისაღები ეს გადაწყვეტილება… ალბათობა დიდია, რომ ფასები კიდევ უფრო გაიზარდოს სურსათზე, რადგან სასურსათო პროდუქტი არის სწორედ ის პროდუქტი, რომელზეც ფასების ზრდისას მომხმარებელი თავის ქცევას ვერ ცვლის, ანუ ვერ ამცირებს მოხმარების რაოდენობას მნიშვნელოვნად, რომ ამით მწარმოებელზე მოახდინოს გავლენა,“ – უთხრა აკაკი ცომაიამ „ბათუმელებს“.

„დღევანდელი ტარიფების ზრდა ეკონომიკურად აუცილებელია, მაგრამ პოლიტიკურად — დანაშაულის ადეკვატურია,“ – თავის დასკვნას გვიზიარებს ფინანსისტი ნიკოლოზ შუარღაია.

• რატომ იყო აუცილებელი დენის ტარიფის გაზრდა?

„ის აუცილებელია, რადგან ინვესტიციების წლობით გადავადებამ, ენერგეტიკასთან დაკავშირებული ნებართვების კორუფციამ, პოლიტიკურად დაკავშირებული შუამავლების მეშვეობით რუსეთსა და აზერბაიჯანზე მზარდმა იმპორტის დამოკიდებულებამ და ინფრასტრუქტურის გაუარესებამ სტრუქტურული პრობლემები შექმნა. „ქართული ოცნების“ მთავრობაა პასუხისმგებელი ამ კრიზისის შექმნასა და გაღრმავებაზე.

მოქალაქეები ვიმსახურებთ სრულ ანგარიშს: ტარიფების ზრდის რა ნაწილი ასახავს ინფრასტრუქტურის ნამდვილ ხარჯებს; რა ნაწილი ასახავს პოლიტიკურად დაკავშირებული ოფშორული სტრუქტურებისთვის გათვლილი შუამავლების სარგოებით გაბერილ რუსულ და აზერბაიჯანულ იმპორტის ფასებს; რა ნაწილი ასახავს ენერგეტიკული პროექტების ნებართვებში კორუფციის დაგროვილ ფასს? რეგულატორის განმარტება, რომ ეს „დაბალანსებული გადაწყვეტილებაა“, ტექნიკურად დასაბუთებადია იზოლირებულად — თუმცა პოლიტიკურად ეს სისტემის გამართლებაა, რომელიც მიზანმიმართულად ანიჭებდა უპირატესობას ხელისუფლებასთან დაკავშირებულ ინტერესებს და უგულებელყოფდა ქვეყნისა და მომხმარებლების საჭიროებებს,“ – მიიჩნევს ნიკოლოზ შურღაია.

დავით ნარმანიას განმარტებით, დენის ტარიფის გაზრდა უკავშირდება გაზრდილ მოხმარებას და შესასყიდი ელექტროენერგიის ფასს, ასევე ინვესტიციებს ამ სექტორში. მაგალითად, 5 წლის განმავლობაში „ენერგო-პრო ჯორჯია“ აპირებს, რომ დახარჯოს 1 მილიარდი ლარი ენერო ინფრასტრუქტურაში, „თელასი“ კი, დახარჯავს 400 მილიონს. 

„ელექტროენერგიის ტარიფი რომ დაბალი არის, ეს გამოჩნდა ამ სექტორში არსებულ საწარმოთა მოგებებში  — ინდუსტრიებში, რომლებიც ქმნიან ელექტროენერგიას. ზარალზე მუშაობდა ბევრი კომპანია, მათ შორის. შემდეგ ჩამოაწერეს დავალიანება, რადგან დიდი ოდენობით დავალიანება დაუგროვდათ. ეს უკვე მიმანიშნებელია იმის, რომ ტარიფი არ ასახავდა, ასე ვთქვათ, რეალობას.

რამ განაპირობა ეს ფაქტორი – ცალკე თემაა. ბევრი მიზეზი შეიძლება არსებობდეს, მათ შორის, საუბრობენ იმაზეც, რომ, მაგალითად, კრიპტოვალუტის მაინინგს ვინც ეწევა, ისინი რეალურად ელექტროენერგიის საფასურს არ იხდიან… თუ არ გადაიხდი ელექტროენერგიის საფასურს და მაინინგის შემთხვევაში ძალიან მაღალია ელექტროენერგიის დანახარჯები, ეს ხარჯი ვიღაცამ უნდა დაფაროს.

სვანეთში, აფხაზეთში იხდიან ელექტროენერგიის საფასურს? თუ არ იხდიან, ესე იგი, ესეც დანარჩენმა მოსახლეობამ უნდა დაფაროს,“ – განმარტავს „ბათუმელებთან“ საუბრისას ეკონომისტი აკაკი ცომაია.

ფინანსისტი ნიკოლოზ შურღაია ყურადღებას ამახვილებს იმაზე, რომ სურსათზე ფასების გაზრდა პირველ რიგში ყველაზე დაბალი შემოსავლის მქონე ადამიანების ცხოვრებაზე აისახება:

„2026 წლის თებერვალში საქართველოს ინფლაციის ჯამური მაჩვენებელი 4.6% იყო, სასურსათო ინფლაცია კი 9.5%-ს შეადგენდა. სასურსათო პროდუქტები და უალკოჰოლო სასმელები CPI [სამომხმარებლო ფასების ინდექსი]-ის კალათის 31.1%-ს, ხოლო საბინაო და კომუნალური მომსახურება 8.2%-ს ფარავს.

17–33-პროცენტიანი ტარიფების ზრდა CPI-ს სავარაუდოდ 0.5–1.5 პროცენტული პუნქტით გაზრდის პირდაპირი კომუნალური გადასახადებისა და სასურსათო ჯაჭვის, ცივი შენახვის, ტრანსპორტისა და სასურსათო გადამუშავების წარმოების ხარჯების მეშვეობით.

33%-იანი ზრდა ყველაზე მეტად ეხება 0–101 კვტ.სთ სეგმენტს — ყველაზე დაბალი მოხმარების, ჩვეულებრივ ყველაზე დაბალი შემოსავლის მქონე შინამეურნეობებს — სამიზნე კომპენსაციის გამოცხადების გარეშე.

მცირე ბიზნესი ელოდება კომერციული ტარიფის 18%-იან ზრდას, რომელიც ახლო აღმოსავლეთის არასტაბილურობით განპირობებული საწვავის გაძვირებასთან ერთდროულად ვითარდება,“ – აღნიშნავს ნიკოლოზ შურღაია.

ფინანსისტი აქცენტს აკეთებს OCCRP-ის ჟურნალისტურ გამოძიებაზე, რომლის მიხედვითაც, 2016 წლიდან საქართველო აზერბაიჯანულ დენს პირდაპირ კი არ ყიდულობს, არამედ ფულს საიდუმლო შუამავალ კომპანიებს უხდის. ეს კომპანიები რეგისტრირებულნი არიან ოფშორულ ზონებში [ბელიზსა და არაბთა საამიროებში], რაც იმას ნიშნავს, რომ პროცესი გაუმჭვირვალეა და სახელმწიფოებს შორის პირდაპირი ანგარიშსწორების ნაცვლად, ფული გაურკვეველი მფლობელების ხელში გადის.

„ასეთ მძიმე დარტყმას არ მივიღებდით, რომ არა: „ქართული ოცნების“ კაბინეტის კორუფცია, ძალიან საეჭვო შუამავლობა იმპორტის კონტრაქტებში, ენერგოგენერაციის განვითარების დანაშაულებრივი შეფერხება და იმპორტზე და რუსეთზე დამოკიდებულების გაღრმავება, პოპულისტური გადავადებები და სხვა.
რა შედეგი ექნება? – საყოფაცხოვრებო ტარიფის 33% ზრდა სავარაუდოდ დაბალი შემოსავლების მქონე მოსახლეობისთვის ძალიან მძიმეა. სხვა საყოფაცხოვრებო ჯგუფების და მცირე ბიზნესის ტარიფების 18-26% ზრდაც მძიმეა და პირდაპირი ეფექტის გარდა გაზრდის ისედაც მაღალ ფასებს [ინფლაციას]“, – ამბობს ნიკოლოზ შურღაია.

რა შეიძლება გაეკეთებია პასუხისმგებლიან ხელისუფლებას?

„ტარიფების თანდათანობითი კორექტირება; შუამავლების ნაცვლად, სახელმწიფოებს შორის ელექტროენერგიის პირდაპირი შესყიდვა; სრული გამჭვირვალობა რუსეთთან ენერგეტიკულ კონტრაქტებში; გენერაციაში ინვესტიცირების გამჭვირვალე გეგმები; განახლებადი ენერგიის განვითარების დაჩქარება; გამჭვირვალობა და ანგარიშვალდებულება ენერგეტიკულ ნებართვებში; ყველაზე დაბალშემოსავლიანი ჯგუფების სოციალური დახმარება,“ – მიიჩნევს ფინანსისტი ნიკოლოზ შურღაია.

 

„ღვინის კანონში“ დაგეგმილი ცვლილებები უკვე ძალაშია. ამ კანონის პირველი მუხლის მეორე პუნქტი კი პირველი მაისიდან ამოქმედდება.

აღნიშნული მუხლი სამეწარმეო ვენახის გაშენებას შეეხება. ცვლილების მიხედვით, სამეწარმეო ვენახის გაშენება მხოლოდ სააგენტოს ნებართვითაა შესაძლებელი და მხოლოდ ნებადართული ვაზის ჯიშებისგან. ვენახის გაშენების წესს კი გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო ამტკიცებს. წესი ჯერ დამტკიცებული არ არის, თუმცა ახალი რეგულაციები ვრცელდება მცირე ზომის, საოჯახო მეურნეობებზეც.

ამის შესახებ წერდა „საერთაშორისო გამჭვირვალობა-საქართველოც“, რომელიც მიიჩნევს, რომ „ვაზისა და ღვინის შესახებ“ კანონში შეტანილი ცვლილებები კორუფციის რისკებს ზრდის და მცირე მარნების თვითნებურად შევიწროების დამატებით საფრთხეებს აჩენს.

რა საფრთხეებია ეს და რა ზიანი შეიძლება მიაყენოს საოჯახო მარნებს დაგეგმილმა რეგულაციებმა? – ამ თემაზე „ბათუმელები“ მეღვინეს, საოჯახო მარნის მფლობელს, ანდრო ბარნოვს ესაუბრა.

• ბატონო ანდრო, როგორც ვიცით, თქვენც აწარმოებთ ღვინოს, გაქვთ საოჯახო მეურნეობა. თქვენ თუ ხედავთ საფრთხეებს როგორც მეღვინე, რა ტიპის რეგულაციებში შეიძლება მოგაქციოთ „ქართული ოცნების“ მიერ მიღებულმა ახალმა რეგულაციებმა და რა საფრთხეებია ეს, რომ აგვიხსნათ?

ის, რომ სახელმწიფოს თანხმობა სჭირდება მეწარმეს ვენახის გასაშენებლად, არის მავნებლობა საქართველოს მეღვინეობის მიმართ. მხოლოდ დიდ, ინდუსტრიულ წარმოებებზე რომ იყოს ლაპარაკი, შეიძლება გაიგოს ადამიანმა, მაგრამ ჩვენი, როგორც პატარა ქვეყნის ნიშა, არის სწორედ ეს – საოცრად მრავალფეროვანი ღვინოები.

ღვინის წარმოებაში ყველაზე მეტად რაც ფასობს, ეს არის ტერუარი, ანუ ის ადგილმდებარეობა, სადაც არის გაშენებული ვენახი. ამ ნიადაგის დახრილობა, ექსპოზიცია მზის მიმართ, მზის რაოდენობა, ნალექის რაოდენობა, კლიმატი და ყველაფერ ამის ერთობლიობა.

როდესაც სახელმწიფო აცხადებს – „მე უნდა გადავწყვიტო სად შეიძლება გააშენო ვენახი“, ამით გეუბნება, რომ ის არის ყველაზე ჭკვიანი, იცის მიწის ყველა ნაგლეჯი რა პოტენციალისაა და სხვამ არაფერი არ იცის. ეს არის ტყუილი, სრული სისულელე და პირდაპირი მავნებლობა, რომელიც აფერხებს მეღვინეობის განვითარებას.

ჩვენი ნიშაა, რომ, ვიყოთ ტერუარების მხრივაც მრავალფეროვანი, რადგან გვაქვს ამის პოტენციალი. ეს საკანონმდებლო ცვლილებები კი ამ პოტენციალს ურტყამს.

ეს უპატივცემულობაა იმ საქმისადმი, რასაც მეღვინეები ვემსახურებით.

• როცა რუსეთმა ემბარგო დააწესა ქართულ ღვინოზე, ამბობენ, რომ ამის შემდეგ უფრო მეტად გაიზარდა ქართული ღვინის ხარისხი სწორედ საოჯახო მეურნეობების ხარჯზე და დაიწყო ახალი ბაზრების მოძიებაც. კერძო პირი, რომელიც საკუთარ ფინანსებს დებს ამ ვენახების გაშენებაში, ალბათ ყველაზე მეტად ფიქრობს ღვინის ხარისხზეც, ამიტომ, თქვენი აზრით, რატომ ჩათვალა სახელმწიფომ, რომ თავად უკეთესად შეუძლია ამ პროცესის კონტროლი?

რა სახელმწიფოს საქმეა ამის კონტროლი? რომელიმე მეწარმე თუ ვერ აწარმოებს ისეთ პროდუქტს, რომელიც ბაზარზე მოთხოვნით ისარგებლებს, წააგებს და თავისივე თავის მტერი იქნება, ხომ?!

როგორ შეიძლება ვინმემ დაიჯეროს, რომ ჩემზე მეტად ნერვიულობს ჩემს ვენახზე ვიღაც ჩინოვნიკი, რომელსაც ცხოვრებაში არც ჩემი ვენახი უნახავს, არც ჩემი მიწა და არც მიცნობს საერთოდ.

• მაშინ რა არის ამ კონტროლის დაწესების მოტივი, როგორ ფიქრობთ?

ეს არის ღრმა იდიოტიზმი, რომელიც ძალიან ფესვგადგმულია დღევანდელ სახელმწიფო სტრუქტურებში. არ იციან რა აკეთონ და რაღაც სისულელეებს იგონებენ. ან უფრო უარესი, – წინასწარგანზრახული მავნებლობა. სხვა რა უნდა დაარქვა ამას?

• „ქართული ოცნების“ მაღალჩინოსნების საკმაოდ დიდი ნაწილი ფლობს ვენახებს. სხვათა შორის, ღარიბაშვილის ოჯახსაც ღვინის ბიზნესი ჰქონდა, სხვა მაღალჩინოსნებიც ფლობენ ვენახებს. ხომ არ ფიქრობთ, რომ ამ რეგულაციებით კონკურენტებს იშორებენ? 

ამ ყველაფრის მთელი კომიზმი და ტრაგიზმი სინამდვილეში ის არის, რომ შეხებაში არ არის ეს ორი სფერო (საოჯახო მეურნეობები და ღვინის დიდი საწარმოები) ერთმანეთთან.

მთელი საოჯახო მარნები რომ ავიღოთ საქართველოში, ერთი კომპანიის მეათედიც კი შეიძლება ვერ აწარმოონ ყველამ ჯამში. რომელ კონკურენციაზეა ლაპარაკი. აი, ამ პატარა მწარმოებლებს რას ერჩიან, მართლა გაუგებარია.

აქ არ არის დიდ შემოსავლებზე საუბარი. მცირე მარნების შემოსავალი იმდენია, რომ შეიძლება თავს ინახავდეს და არა ის, რომ ვიღაც დიდ დანაზოგს ქმნის და მდიდრდება. ვიღაცისთვის ეს ცხოვრების წესია, მოსწონთ, მათთვის სასიამოვნო და საინტერესო პროდუქტს ქმნიან, რომლითაც ქვეყანაც მიდის წინ.

• მაშინ რა სარგებელი შეიძლება მიიღოს ამ აკრძალვებით სახელმწიფომ? დასავლეთში გააქვთ ხოლმე მცირე მეწარმეებს საოჯახო ღვინოები და ამის შემცირება უნდათ?

მაშინ პირდაპირ უნდა აკრძალონ, სხვანაირად როგორ უნდა შეუშალონ ხელი? ვისაც აქვს ვენახი და რაღაცას აწარმოებს, ის გააგრძელებს ისევ გატანას. მაშინ აკრძალონ მთლიანად ვაჭრობა. მოვიდნენ, დაგვადგნენ თოფებით და დაგვიხურონ ყველაფერი. არანაირი პოზიტიური ლოგიკა აქ არ არის. ეს არის სრული სისულელე.

მე შემიძლია მთელი რიგი საკითხები ჩამოგითვალოთ, რაც სინამდვილეში არის გასაკეთებელი და არ აკეთებენ.

• რომელი საკითხებია, იქნებ ჩამოთვალოთ?

პირველ რიგში ის, რომ როცა ადამიანი აშენებს ვენახს, უნდა რაღაც ჯიშის ვაზი დარგოს, ხომ?! ან გურული მწვანე, ან რქაწითელი, მაგალითად, და წარმოიდგინეთ, არ არსებობს ისეთი სანერგე, სერტიფიცირებული, სადაც შეიძენს მევენახე იმ ჯიშებს, რომელიც სურს.

ახლა ძირითადად ისეთი სანერგეებია, არავინ იცის სინამდვილეში რომელი კლონის ნერგია იქ დამყნილი და რას ყიდულობ საბოლოო ჯამში. ეს ცოდნა უბრალოდ არ არსებობს და ამას უნდა კვლევა, ამ სანერგეებს სჭირდებათ სერტიფიცირება და ამაზეა სამუშაო, რომ მხოლოდ ჯანმრთელი და ძლიერი კლონები იყოს ბაზარზე.

• ამ სანერგეების რეგულაცია არ იგეგმება ამ საკანონმდებლო ცვლილებით?

არ ვიცი ვრცელდება თუ არა, მაგრამ რომც არსებობდეს ასეთი სანერგეები, ისევ ჩემი გადასაწყვეტი უნდა იყოს, მე მეზობელთან გადავალ, იქ მოვჭრი ლერწს და იმას დავრგავ პირდაპირ, თუ სანერგედან მოვიტან ნერგს.

არ შეიძლება სახელმწიფო შემომიძვრეს საძინებელში და იქ გამიკონტროლოს რას ვაკეთებ. მეწარმე ნიშნავს იმას, რომ ის თავისუფალია თავის გადაწყვეტილებებში, თავის სტრატეგიაში.

არავის არაფერი უთხოვია სახელმწიფოსთვის, უბრალოდ, ხელს არ უნდა გვიშლიდნენ. ვშრომობთ ხალხი დღე და ღამე, ერთადერთი ის თხოვნა გვაქვს, რომ ხელს ნუ შეგვიშლიან.

• თქვენ უკვე გაქვთ გაშენებული ვენახი და რაში შეიძლება შემოგედავონ ამ ცვლილებით? 

რამდენადაც ვიცი, უკვე გაშენებულ ვენახებზე არ ვრცელდება ეს რეგულაციები.

ყველა ვენახში ვაზის რაღაც ნერგი ამოვარდება და ხომ უნდა მიხვიდე და რაღაც სხვა ნერგით ჩაანაცვლო და ამაზეც ნებართვები უნდა ავიღოთ?!

ამ დროს, ჩვენ ვვითარდებით, ძალიან მრავალფეროვანი ქვეყანა ვხვდებით მეღვინეობის თვალსაზრისით და ამათ უნდათ უნიფიცირება, რაღაც ჩარჩოებში მოქცევა.

დასვით ნებისმიერი მხატვარი და დაავალეთ, რომ დღე და ღამ მხოლოდ ერთი რაღაც ხატოს და რა გამოვა იმისგან. შემოქმედება ხომ აღარ იქნება ეს? დავხატავთ პლაკატებს, რომელიც მართლა არავის არ სჭირდება.

• იქნებ ისეთი წარმოება უნდათ, ძირითადად რუსეთში გატანაზე რომ იყოს აქცენტი? 

ვინ უშლით მერე, არ აკეთებენ ასეთს? აწარმოებენ ასეთ ღვინოს და გააქვთ კიდეც რუსეთში ბედნიერად.

_______________

მთავარ ფოტოზე: ანდრო ბარნოვი, მეღვინე

დღეს, 30 მარტს, „ოცნების“ აჭარის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარემ თანამდებობა დატოვა.

დავით გაბაიძე აჭარის ყოფილი თავმჯდომარის, თორნიკე რიჟვაძის ახლობელია. ამიტომ, ბრიფინგზე ჟურნალისტებმა მას ჰკითხეს, მისი თანამდებობიდან გადადგომა რამდენად უკავშირდება რიჟვაძის ფაქტორს.

„ციხეში არა მაგრამ, რიჟვაძის ყველა საახლობლო სახლშია, ამას როგორ შეაფასებთ?“- ჰკითხეს ბრიფინგზე დავით გაბაიძეს.

„ამ საახლობლოში ალბათ მეც მგულისხმობთ, მაგრამ ჯერ სახლში არ ვარ და მეორეც, ჩემი გადაწყვეტილება არ იყო ამ ფაქტორებით გამოწვეული, რაც აქ იქნა მოყვანილი და ეს ნამდვილად არის ჩემი სუბიექტური ნება“- თქვა დავით გაბაიძემ.

მას ასევე კითხვები დაუსვეს თორნიკე რიჟვაძის ჯანმრთელობის მდგომარეობაზე. რიჟვაძე გასულ წელს ცეცხლსასროლი იარაღით დაჭრილი შეიყვანეს კლინიკაში. მას შემდეგ კი, მისი ჯანრთელობის მდგომარეობის შესახებ ან მის დაჭრასთან დაკავშირებით, „ქართული ოცნების“ ხელისუფლების წარმომადგენლებს ოფიციალური ინფორმაცია საზოგადოებისთვის არ მიუწოდებიათ.

დავით გაბაიძე ამბობს, რომ რიჟვაძე უკეთესადაა, თუმცა არ აზუსტებს, სად იმყოფება ამჟამად, რომელ ქვეყანაში.

„ჩემი ინფორმაციით, თორნიკე რიჟვაძე არის ჯანმრთელად, თუმცა ის გარკვეულ რეაბილიტაციის კურსებს გადის. კონკრეტულად ვერ გეტყვით რომელ ქვეყანაშია, მე მის მეუღლესთან მაქვს სატელეფონო კონტაქტი და ვეკითხები მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობას“ – თქვა დავით გაბაიძემ.

რაც შეეხება გამოძიებას, დავით გაბაიძე ამბობს, რომ თუკი რიჟვაძესთან დაკავშირებით ვინმეს რაიმე უკმაყოფილება აქვს, ის თავად დააფიქსირებდა ამ პოზიციას.

„გამოძიებაც თავის გზას ნახავს, ბატონი თორნიკეც თავის გზას ნახავს“ – თქვა გაბაიძემ.

________________

ამ თემაზე:

დარჩენილ ცხოვრებას სინანულში გაატარებს, მისი პოლიტიკური კარიერა დასრულდა – მურმან დუმბაძე

See more

დავით გაბაიძემ დატოვა „ოცნების“ აჭარის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარის პოსტი. ამის შესახებ დღეს, 30 მარტს, გამართულ ბრიფინგზე თავად დავით გაბაიძემ განაცხადა.

„ბათუმელების“ ინფორმაციით, დავით გაბაიძის პოსტს ცოტნე ანანიძე დაიკავებს. ის აჭარის უმაღლეს საბჭოში ადამიანის უფლებათა დაცვის კომიტეტის თავმჯდომარეა.

დავით გაბაიძემ დღეს ბრიფინგი მადლობით დაიწყო, მან, პირველ რიგში, მადლობა გადაუხადა „ქართულ ოცნებას“ და ბიძინა ივანიშვილს.

„დიდი ხანია ვფიქრობ, რომ ეს გადაწყვეტილება უნდა მიმეღო. არასრული ათი წელია ამ თანამდებობაზე ვარ, ნამდვილად დადგა დრო, რომ ჩემს ცხოვრებაში შევცვალო რამე,“ – უთხრა დავით გაბაიძემ ჟურნალისტებს. მან უარყო ის, რომ თორნიკე რიჟვაძის გამო მოსთხოვეს თანამდებობის დატოვება, ასევე ის, რომ ეს გადაწყვეტილება „ოცნების“ აჭარის მთავრობის თავმჯდომარემ, სულხან თამაზაშვილმა მიიღო.

„კლანი არ არის ტერმინი, რომელიც უნდა გამოვიყენოთ, რადგან თორნიკე რიჟვაძე ახსენეთ, მის თანამდებობაზე მოსვლამდე ვიყავი მე უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარე. ამ ორი ფაქტის დაკავშირება, არ მგონია, რომ სწორი იყოს,“ – აღნიშნა დავით გაბაიძემ.

„მომიწევს გაჩერება უმაღლეს საბჭოში“ – „ოცნების“ უმაღლესი საბჭოს უკვე ყოფილი თავმჯდომარე ამბობს, რომ ის ინარჩუნებს დეპუტატის მანდატს, შემდეგ კი, შესაძლოა დეპუტატის მანდატიც დატოვოს. დავით გაბაიძე არ აკონკრეტებს, სად აპირებს მუშაობის გაგრძელებას.

გახდება თუ არა „ოცნების“ უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარე ცოტნე ანანიძე? – ჟურნალისტების კითხვაზე დავით გაბაიძემ  უპასუხა, რომ გადაწყვეტილება საბჭოს უმრავლესობამ უნდა მიიღოს, თუმცა დასძინა, რომ „მიესალმება ცოტნე ანანიძის კანდიდატურას“.

დავით გაბაიძე აჭარის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარე იყო ზედიზედ სამი მოწვევის უმაღლეს საბჭოში, 2016 წლიდან. ბოლოს დავით გაბაიძე აჭარის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარის პოზიციაზე „ოცნებამ“ 2024 წლის არჩევნების შემდეგ აირჩია.

დავით გაბაიძე არაა პირველი „ოცნების“ ხელისუფლებაში, რომელმაც თანამდებობა ვადაზე ადრე დატოვა.

2025 წლის 4 აპრილს თანამდებობა დატოვა თორნიკე რიჟვაძემ, აჭარის მთავრობის მაშინდელმა თავმჯდომარემ. მან მხოლოდ ფეისბუქსტატუსი დაწერა და ამ დრომდე არაფერი განუმარტავს.

დავით გაბაიძე ოჯახით ენათესავება თორნიკე რიჟვაძეს, კერძოდ, დავით გაბაიძისა და თორნიკე რიჟვაძის ცოლები ბიძაშვილები არიან.

ასევე, თორნიკე რიჟვაძის თანამდებობიდან წასვლის შემდეგ თანამდებობა ვადაზე ადრე დატოვეს ბათუმისა და ქობულეთის არჩეულმა მერებმა: არჩილ ჩიქოვანმა და ლევან ზოიძემ. ეს 2025 წლის მაისში მოხდა.

დღეს, 29 მარტს, ბათუმში, ევროპის მოედანზე, აქცია გამართეს ცხოველთა მოყვარულებმა, დამცველებმა და კინოლოგებმა.

მათი მთავარი მოთხოვნაა კანონმდებლობიდან ამოიღონ ის ჩანაწერი, რომელიც ქუჩაში აყვანილი ცხოველის გარკვეულ ლოკაციაზე უკან დაბრუნებას გამორიცხავს – მათ შორის საზოგადოებრივი კვების ობიექტთან, აგრარულ ბაზრებთან, სასტუმროსთან, სკოლებთან.

აქციის მონაწილეთა თქმით, მათთვის ბუნდოვანია, თუ რას უპირებენ ასეთ ადგილებში აყვანილ ძაღლებს და შესაბამისად, ეს ჩანაწერი პირდაპირ მიანიშნებს, რომ მოხდება ამ ძაღლების ევთანაზია.

„დღეს თბილისშიც არის მორიგი აქცია და ყველა ცხოველთა დამცველს ვუერთდებით ბათუმიდან. ჩვენ არ ვართ წინააღმდეგი პროგრამაზე, რომელიც ასტერილიზებს ძაღლებს ან გადაჰყავთ დაჩიპვაზე, აცრაზე. გვაქვს ერთადერთი მოთხოვნა – აუცილებლად ამოღებული უნდა იქნეს შესაბამისი განკარგულების ის ნაწილი, რომელიც პირდაპირ გამოხატავს ძაღლების აშკარად გაქრობას, დახოცვას, მკვლელობას, ევთანაზიას. ამ ეტაპზე მხოლოდ და მხოლოდ ვაპროტესტებთ აი ამ კანონს. ეს პუნქტი აუცილებლად უნდა ამოიშალოს.“ – ამბობს ცხოველთა დამცველი ნონა ჯიქია.

საპროტესტო აქცია ცხოველთა უფლებადამცველებმა თბილისში 14 მარტსაც გამართეს.

ამ თემაზე: „ვეწინააღმდეგებით კატეგორიულად ამ ჩანაწერს“- რას უპირებს „ოცნება“ მიუსაფარ ცხოველებს?

2026 წლის 25 თებერვლის 412-ე განკარგულებით დამტკიცდა ძაღლების ჰიპერპოპულაციის მართვის 2026 წლის პროგრამა, რომელშიც აღნიშნულია:

„აკრძალულია ძაღლის ადრეული და სკოლამდელი აღზრდისა და განათლების დაწესებულებასთან, ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებასთან, სამედიცინო დაწესებულებასთან, საზოგადოებრივი კვების ობიექტთან, აგრარულ ბაზრებთან, სასტუმროსთან და საბავშვო და სპორტულ მოედნებთან დაბრუნება. ასეთ შემთხვევაში, უნდა შეიცვალოს გარემოში დაბრუნების ლოკაცია.“

„ძაღლების ჰიპერპოპულაციის მართვის რეგულირების დროებითი წესის [პროგრამის] დამტკიცების შესახებ“ მთავრობის 2026 წლის 27 თებერვლის 92-ე დადგენილებით კი პროგრამა 2027-2028 წლებშიც უნდა განხორციელდეს.

ამ დადგენილებით, „იდენტიფიკაცია-რეგისტრაციის, ანტირაბიული ვაქცინაციის, კასტრაციის/სტერილიზაციისა და საჭიროების შემთხვევაში, ტესტირების [ლეიშმანიოზი, ჭირი] ჩატარების მიზნით, სურსათის ეროვნული სააგენტოს მიერ განხორციელდება უპატრონო/ მიკედლებული ძაღლების დაჭერა და შემდეგ ცხოველთა მუნიციპალურ თავშესაფრებში გადაყვანა… [შესაბამისი] ღონისძიებების ჩატარების შემდგომ სააგენტოს მიერ განხორციელდება ძაღლების გარემოში დაბრუნება.“

თუმცა, ამ შემთხვევაშიც –

„აკრძალულია ძაღლის ადრეული და სკოლამდელი აღზრდისა და განათლების დაწესებულებასთან, ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებასთან, სამედიცინო დაწესებულებასთან, საზოგადოებრივი კვების ობიექტთან, აგრარულ ბაზრებთან, სასტუმროსთან და საბავშვო და სპორტულ მოედნებთან დაბრუნება. ასეთ შემთხვევაში, უნდა შეიცვალოს გარემოში დაბრუნების ლოკაცია.“

„უბრალოდ მინდა კითხვა დავუსვა სასურსათოს, ან ვინც ხელი მოაწერა ამ კანონს: ძაღლი, რომელიც არ უნდა იქნეს დაბრუნებული არეალში — ბაღებთან, სკოლებთან, პარკებთან, რესტორნებთან… სად უნდა იყოს მაშინ ის ძაღლი, რომელიც ადამიანის მეგობარია და რომელსაც არ შეუძლია ცხოვრება ადამიანის გარეშე? იქ, სადაც მოიპოვებენ საკვებს, სადაც აჭმევს ხალხი… მე და სხვა ცხოველთა მოყვარულები ყოველდღე ქუჩა-ქუჩა დავდივართ და ვაჭმევთ მიუსაფრებს. სად უნდა წავიდნენ ეს ძაღლები? რომელ არეალში უნდა იქნან გადაყვანილი?

ესე იგი, ძაღლები უნდა გადაიყვანონ ტყეში ტურებთან და მგლებთან და მოკვდნენ შიმშილით? ეს ხომ გენოციდია? არ შეიძლება ეს! ძაღლი უნდა ცხოვრობდეს იქ, სადაც ადამიანები არიან,“ – ამბობს ნონა ჯიქია.

აქციის მონაწილეები ამბობენ, რომ „დღესაც ქრებიან ბათუმიდან ძაღლები. სასურსათო ყველგან დადის და გაჰყავთ. ამ ეტაპზე ჯოჯოხეთია მოწყობილი. წერილობითაც მივმართეთ, პეტიციაც შევქმენით, ყველაფერი გავაკეთეთ.“

ნონა ჯიქიას თქმით „გურჯაანში, თელავში — მთელ კახეთში საშინელება ხდება. ასევე იმერეთში. ოჯახებიდანაც კი გაჰყავთ ძაღლები, იპარავენ პატრონიან ძაღლებს. ბავშვს ხელიდან ტირილით გამოსტაცეს თავისი ძაღლი სეირნობისას და წაიყვანეს.“

სურსათის ეროვნული სააგენტო ამ ეტაპზე 364 ცალ ძაღლის დასაჭერ სახელურიან მარყუჟს ყიდულობს. მარყუჟების შესყიდვაზე სააგენტომ ელექტრონული ტენდერი 436 800 ლარით გამოაცხადა, ანუ 1 ცალი მარყუჟის შესყიდვის მაქსიმალური ფასი 1 200 ლარია.

„მე გახლავართ ცხოველთა დახმარებისა და გადარჩენის გუნდის, „ბორა-ბორას“ ხელმძღვანელი. ჩვენ დღეს აჭარიდან ვუერთდებით თბილისში გამართულ ცხოველთა დამცველთა და მოყვარულთა აქციას და ვითხოვთ მკვლელი კანონის შეჩერებას.

არ მეგონა, თუ 21-ე საუკუნეში ჩვენ მოგვიხდებოდა ბრძოლა მიუსაფართა სიცოცხლის გადასარჩენად. მდგომარეობა მართლაც საგანგაშოა. ყოველდღიურად უგზო-უკვლოდ ქრებიან ჩვენი ოთხფეხა მეგობრები. მიჰყავთ საჭდიანი, სტერილიზებული და ვაქცინირებული მიკედლებული ცუგები და ის ადამიანები, რომლებიც წლებია მათზე ზრუნავდნენ, ვერსად პოულობენ მათ.

მივმართავ მთავრობას, შეაჩერონ ეს დადგენილება და ჰუმანური გზით მოხდეს მიუსაფრების პრობლემების მოგვარება.“ – ამბობს ცხოველთა უფლებების დამცველი, „ბორა-ბორას“ ხელმძღვანელი, ლანა შაშიაშვილი.

მიუსაფარი ცხოველების დასაცავად აქცია ბათუმში გასული წლის აგვისტოშიც გაიმართა:

ბათუმიდან წაიყვანეს აცრილი ძაღლები, პროგრამაზე კი 4,8 მილიონს ხარჯავენ – ცხოველთა დამცველები

„მინდა გავამახვილო ყურადღება ბათუმის თავშესაფარზეც, რომელიც ჩაქვში შენდებოდა. დაიწყეს მშენებლობა, მაგრამ ამ ეტაპზე შეაჩერეს. რატომ? დავსვით კითხვა და აღმოჩნდა, თურმე არ ვარგა მიწა, არ ვარგა გრუნტი და ამიტომ არ აშენდება თავშესაფარი. მაშინ რა უნდა ვქნათ?“ – კითხულობს ნონა ჯიქია.

ამ თემაზე:

ბათუმში ისევ შეჩერდა მიუსაფარ ძაღლთა თავშესაფრის მშენებლობა – „გრუნტი შესასწავლია“

See more

ბათუმში, გრიბოედოვის ქუჩიდან კომახიძის ქუჩამდე ერთ კვარტალს სამშენებლოდ ამზადებენ. ტერიტორიები შეისყიდა 2022 წელს დაფუძნებულმა კომპანიამ, რომელსაც ედნარ პაპუნაიშვილი ფლობს.

კერძო კომპანიამ აქ ჰექტარ-ნახევარი ტერიტორია გამოისყიდა. ორ საკადასტრო ერთეულზე ერთი დაუსრულებელი კორპუსისა და დაბალსართულიანი ფუნქციური შენობების დემონტაჟი თითქმის დასრულებულია. შენობებისგან უკვე გამოთავისუფლებულია ტერიტორიის დიდი ნაწილი.

კომპანიის საკუთრებაში არსებული ტერიტორია მოიცავს გრიბოედოვის #62, 64, 64 ა-ში  რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთებს, ჯამში 14 931 კვადრატულ მეტრს.

ადგილზე კომპანიის წარმომადგენელმა გვითხრა, რომ აქ ოთხი 30-სართულიანი კორპუსის მშენებლობა იგეგმება. დოკუმენტებით კი ირკვევა, რომ მიწის ნაკვეთების მფლობელმა კომპანიამ ტერიტორიის ნაწილზე დემონტაჟის ნებართვა 2024 წელს მიიღო, რომელსაც ყოფილი მერი არჩილ ჩიქოვანი აწერს ხელს.

2026 წლის თენერვალში კი ახალმა მერმა გიორგი ცინცაძემ იმავე ტერიტორიაზე კიდევ ერთი ახალი ნებართვა გასცა, ეს ნებართვაც დემონტაჟის სამუშაოებს ითვალისწინებს მიწის ნაკვეთის უკვე სხვა ნაწილში.

„ბათუმელებისთვის“ ცნობილი გახდა ისიც, რომ  შპს „ოპუს ცენტრმა“ მერიას გეგმარებითი დავალების გაცემის მოთხოვნით უკვე მიმართა. წარდგენილი აქვს წინასაპროექტო კვლევა განაშენიანების დეტალური გეგმის ინიცირებისთვის.

დოკუმენტებით ასევე ირკვევა, რომ კომპანიას ამ ზონაში დადგენილი კოეფიციენტის გადამეტება სურს.

წინასაპროექტო კვლევის მიხედვით, სამშენებლო ტერიტორიას ორ ნაწილად ჰყოფენ და მას სექტორებს უწოდებენ. დოკუმენტების მიხედვით ასევე ირკვევა, რომ ერთი სექტორისთვის ერთმანეთზე გადაბმული ბლოკებისგან შემდგარი კომპლექსის მშენებლობას მოიაზრებენ.

ერთ-ერთ მიწის ნაკვეთზე, რომელიც კომპანიამ სამშენებლოდ შეისყიდა, დაუმთავრებელი ნაგებობა იდგა, მეორე მიწის ნაკვეთზე ფუნქციური დაბალი განაშენიანება იყო.

პროექტის განმარტებითი ბარათის მიხედვით, ამ ნაგებობის მშენებლობაზე ნებართვა 2007 წელს არის გაცემული, ნაბართვის მფლობელებად შპს „ლუდი ბათუმური“ და სს „ბათუმის რძის ქარხანა“ ფიქსირდებობდნენ. მშენებლობა 2010 წლის 7 დეკემბერს უნდა დასრულებულიყო.

აშენდა 3 სართული კარკასი, შემდეგ კი მშენებლობა შეჩერდა.

სამშენებლო დოკუმენტებში ვკითხულობთ ასევე, რომ საკრებულოს 2024 წლის 12 ივლისის განკარგულებით, იმავე მისამართზე დაუმთავრებელი მშენებლობების დასრულების მიზნით ხელშემწყობ ღონისძიებად კოეფიციენტის გადამეტება დასაშვებად მიიჩნიეს.

კომპანიის წარმომადგენელი სამშენებლო დოკუმენტებში პროექტის საგადასახადო ნაწილისგან გათავისუფლებაზეც საუბრობს:

„არსებობს ასევე საგადასახადო ნაწილისგან გათავისუფლების გარემოებები. საქართველოს საგადასახდო კოდექსში განხორციელებულმა ცვლილებებმა საშუალება მისცა 2008 წლის 8 აგვისტოს ომამდე დაწყებული მშენებლობები გათავისუფლდნენ დამატებული ღირებულების გადასახადისაგან. შეღავათების გამოსაყენებლად საჭიროა დაუსრულებელი მშენებლობა მოხვდეს იმ ობიექტების ნუსხაში, რომლებიც აკმაყოფილებს საგადასახადო კოდექსით დადგენილ მოთხოვნებს.

აღნიშნულზე გადაწყვეტილებას იღებს მუნიციპალიტეტის აღმასრულებელი, უფლებამოსილი ორგანო. სწორედ ამიტომ გდგ-ს ინიცირების ფარგლებში, ნაკვეთი, რომელზეც დღეს არსებობს დაუსრულებელი მშენებლობა, ფართობის და საკადასტრო კოდის ცვლილების გარეშე, იცვლის კონფიგურაციას და ადგილმდებარეობას.“

დოკუმენტების მიხედვით, კომპანია გაჩერებული მშენებლობის საცხოვრებელი კორპუსებით ჩანაცვლებას გეგმავს:

„პროექტის მიზანია გაჩერებული მშენებლობის ჩანაცვლებით – საცხოვრებელი, სოციალური და კომერციული ფუნქციების განვითარებისათვის კომფორტული, უსაფრთხო, სხვადასხვა აქტივობებით და ფუნქციებით დატვირთული გარემოს შექმნა. გარემო მორგებული იქნება შშმ პირთა და ყველა ასაკობრივი ჯგუფებისათვის თანამედროვე მიდგომებით დაგეგმარებული სივრცის მოწოდებაზე.“

ტერიტორიაზე შემოთავაზებულია ორი სამშენებლო და ერთი არასამშენებლო სექტორის ჩამოყალიბება.

„საპროექტო გადაწყვეტით ხდება ქუჩებით გარსშემორტყმული კვარტალის, თითქმის სრული არეალს ათვისება. ახალი ურბანული დოკუმენტავიის დამტკიცებისთანავე, ძალადაკარგულად ჩაითვლება 2024 წლის 12 ივლისის განკარგულება და დაგეგმილი პროექტის მსვლელობა გაგრძელდება უკვე გდგ-ს ფარგლებში დაშვებული მაკომპენსირებელი ღონისძიებებით მოთხოვნილი შედარებით დაკლებული კოეფიციენტებით.“

შპს „ოპუს ცენტრი“ იგივე „გთემ კონსტრაქშენი“ [კომპანიამ სახელი შეიცვალა ] 2022 წელს დაფუძნებული კომპანიაა და მას ედნარ პაპუნაიშვილი ფლობს. პაპუნაიშვილს სხვა კომპანიებიც აქვს, მათ შორის „ხიდი-2006“, რომელსაც პლაჟზე იჯარით აქვს აღებული რესტორან „სან-რემოს“ შენობა და მიმდებარე ტერიტორია.

სურსათის ეროვნული სააგენტო 364 ცალ ძაღლის დასაჭერ სახელურიან მარყუჟს ყიდულობს.

მარყუჟების შესყიდვაზე სააგენტომ ელექტრონული ტენდერი 436 800 ლარით გამოაცხადა, ანუ 1 ცალი მარყუჟის შესყიდვის მაქსიმალური ფასი 1 200 ლარია.

„364 ცალი ძაღლის დასაჭერი სახელურიანი მარყუჟი / მახასიათებლები: ლასო – ფოლადის იზოლირებული ბაგირით, 360°-ით მბრუნავი თავით, ფიქსატორით, სათადარიგო ბაგირით და მარყუჟის ქვედა ნაწილი პლასტმასით ან ალუმინით. სიგრძე: ტელესკოპური რეგულირებადი 130 – 180 სმ.“ – აღნიშნულია ტენდერში.

ტენდერში სავარაუდო ვიზუალისთვის ატვირთულია ფოტოც:

სურსათის ეროვნული სააგენტო ასეთ მარყუჟებს პირველად ყიდულობს.

შესყიდვების პორტალზე კატეგორიაში – „საპოლიციო მოწყობილობები / ძაღლების თავდასხმის მოსაგერიებელი საშუალებები“ – სააგენტოს სხვა შესყიდვა განხორციელებული არ აქვს.

განახლება: ტენდერში წინადადებების მიღება 2026 წლის 14 აპრილს დასრულდა. შესყიდვების პორტალის მიხედვით ამ დროისთვის სააგენტოს შპს „ჯგ 20.26“ მარყუჟებს 95 500 ლარად სთავაზობს. აღნიშნული კომპანია 2026 წლის 10 მარტსაა რეგისტრირებული, ანუ ტენდერის გამოცხადებამდე 15 დღით ადრე. კომპანიის წილებს ფლობენ მარიამი ჭიპაშვილი /საქართველო/და ირაკლი ჯალაღონია /ორმაგი მოქალაქე საქართველო, რუსეთის ფედერაცია/. კომპანიის დირექტორია ირაკლი ჯალაღონია. ტენდერი შერჩევა-შეფასების ეტაპზეა, შესაბამისად, ჯერ უცნობია მონაწილეობს თუ არა სხვა პრეტენდენტებიც.

საქმე იმაშია, რომ „ოცნების“ მთავრობის დადგენილებით, 2026 წლის 1-ლი ივლისიდან 3 წლის განმავლობაში კონკრეტული ჯიშის ძაღლების მოშენებაზე მორატორიუმი წესდება.

დადგენილების მიხედვით, მომეტებული რისკის მქონე ძაღლებად დასახელებულია:

• ამერიკული პიტ ბულ ტერიერი; ფილა ბრაზილეირო; სტაფორდშირის ტერიერი; არგენტინული დოგი; ტოსა ინუ; კანე კორსო; სტაფორდშირ ბულ ტერიერი.

მორატორიუმი გავრცელდება სხვა ჯიშის ძაღლებზეც, კერძოდ, ესენია:

• ჰასკი; მალამუტი; ლაიკა.

მორატორიუმის მოქმედების პერიოდში მორატორიუმზე კონტროლს განახორციელებენ სურსათის ეროვნული სააგენტო და მუნიციპალიტეტების უფლებამოსილი ორგანოები.

სურსათის ეროვნული სააგენტოს განცხადებით „ძაღლების ჰიპერპოპულაციის მართვის რეფორმა ცხოველის მეპატრონეების პასუხისმგებლობას ითვალისწინებს. პროგრამის ფარგლებში, მთელი საქართველოს მასშტაბით [გარდა თვითმმართველი ქალაქებისა] სააგენტო უზრუნველყოფს პატრონიანი ძაღლების:

ცოფის საწინააღმდეგო უფასო ვაქცინაციას;
ძუ ძაღლების სტერილიზაციას;
ჩიპირებას;
იდენტიფიკაციასა და ერთიან ბაზაში რეგისტრაციას“.

ამასთან, სააგენტოს განცხადებით „იდენტიფიკაცია/რეგისტრაცია მეპატრონეების პასუხისმგებლობის გაზრდას შეუწყობს ხელს. ერთიანი ბაზით შესაძლებელი გახდება ქუჩაში დატოვებული ცხოველის მეპატრონის იდენტიფიცირება. ასეთი მეპატრონეები კი, კანონმდებლობის შესაბამისად დაჯარიმდებიან.“

ამ თემაზე:

პიტ ბულის, ჰასკის და კიდევ რამდენიმე ჯიშის ძაღლის მოშენება დროებით იკრძალება

ბათუმის ქუჩის ძაღლები ორი „პატრონის“ ხელში – რაში იხარჯება 832 ათასი ლარი ბიუჯეტიდან

See more