ხელვაჩაურის სოფელ ახალსოფელში მდებარე მიწის ნაკვეთს და მასზე განთავსებულ ნაგებობებს, რომლებიც ბათუმის მუნიციპალიტეტის საკუთრებაშია, ქალაქი სახელმწიფოს გადასცემს. მიწის ნაკვეთის ფართობი 7 824, ხოლო შენობა-ნაგებობების საერთო ფართობი 5 992 კვადრატული მეტრია.
ქონების გადაცემა, როგორც ბათუმის მერიის მიერ მომზადებულ დოკუმენტებშია აღნიშნული, ბათუმი-სარფის ახალი გზის პროექტს უკავშირდება.
საკითხი ბათუმის საკრებულომ 30 მარტს სხდომაზე უნდა განიხილოს.
ბათუმის მერიის მიერ მომზადებულ განმარტებით ბარათში აღნიშნულია, რომ მერიაში 2025 წლის 24 ნოემბერს შევიდა სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს წერილი, საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტის მიერ სააგენტოში წარდგენილ კორესპონდენციასთან დაკავშირებით, რომელიც ეხება ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ახალსოფელში მდებარე მიწის ნაკვეთის დაყოფას და ნაწილის 7 823 კვადრატული მეტრი მიწის ნაკვეთის სახელმწიფოსათვის საკუთრებაში გადაცემას – შემდგომში გზების დეპარტამენტისათვის სარგებლობის უფლებით გადაცემის მიზნით.
გზების დეპარტამენტის წერილში კი აღნიშნულია, რომ ეს ქონება ბათუმი-სარფის გზის მშენებლობის პროექტის ფარგლებშია მოქცეული.
შესაბამისად, მერიამ სოფელ ახალსოფელში მდებარე 20 000 კვადრატული მეტრი მიწის ნაკვეთი დაყო ორ საკადასტრო ერთეულად: 12 160 და 7 824 კვადრატული მეტრი ფართობის მიწის
ნაკვეთად.
განმარტებითი ბარათიდან ირკვევა, რომ სახელმწიფოსთვის გადასაცემ 7 824 კვადრატული მეტრი ფართობის ნაკვეთზე ე.წ. „ახალსოფლის სათბურებია“ განთავსებული და ეს ქონება ბათუმის გამწვანების სამსახურზე იყო გადაცემული სარგებლობაში.
მოწითალო ფერით მონიშნულია ქონება, რომელიც ბათუმმა სახელმწიფოს უნდა გადასცეს
ამიტომ, ბათუმის მერიამ მიმართა ა(ა)იპ „ბათუმის გამწვანებისა და ლანდშაფტური დაგეგმარების სამსახურს“ და მოსთხოვა აღნიშნულ მიწის ნაკვეთზე ორგანიზაციის უზუფრუქტის უფლების შეწყვეტა. გამწვანების სამსახურმა 2026 წლის 12 მარტს მერიაში გადააგზავნა [უზუფრუქტის] უფლების შეწყვეტის თაობაზე თანხმობის წერილი.
„ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მიზანშეწონილია განხორციელდეს ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებული, ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ახალსოფელში მდებარე 7 824 კვ.მ. არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის და მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობების: №1 საერთო ფართი: 5980,91 კვ.მ და №2 საერთო ფართი: 11,17კვ.მ და №3 სახელმწიფოსთვის საკუთრებაში გადაცემა“. – წერს მერია განმარტებით ბარათში, რომელიც საკრებულოშია გადაგზავნილი.
აღსანიშნავია, რომბათუმი-სარფის გზის მშენებლობის პროექტის გამო, რამდენიმე ოჯახს ბათუმსა და ხელვაჩაურის სოფელ ახალსოფელში კერძო საკუთრებას ექსპროპრიაციის წესითაც დაათმობინებენ.
ამ და ბათუმი-სარფის ახალი გზის პროექტზე უფრო დეტალურად ნახეთ ამ ბმულზე:
გარემოს ეროვნული სააგენტოს აჭარის რეგიონული ჰიდრომეტეოროლოგიური ობსერვატორიის ინფორმაციით, 29 მარტის 21 საათიდან 30 მარტის 21 საათამდე ბათუმსა და მთლიანად აჭარაში მოსალოდნელია ღრუბლიანი ამინდი. წვიმა.
იქროლებს ცვალებადი მიმართულების ქარი 10-15 მეტრი წამში.
ჰაერის ტემპერატურა სანაპირო ზოლში:
დღისით: 10 – 15 გრადუსი სითბო
ღამით: 7 – 12 გრადუსი სითბო
მთიან მუნიციპალიტეტებში:
დღისით: 6 – 11 გრადუსი სითბო
ღამით: 3 – 8 გრადუსი სითბო
მაღალმთიან ზონაში:
დღისით: 2 – 7 გრადუსი სითბო
ღამით: 0 – 2 გრადუსი ყინვა
ზღვის ღელვა 2-3 ბალი იქნება, ზღვის წყლის ტემპერატურა +11 გრადუსია.
სინოპტიკოსების ცნობით, ბათუმსა და მთლიანად აჭარაში 31 მარტს და 1-ელ აპრილს მოსალოდნელია უმეტესად უნალექო ამინდი.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 29 მარტამდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 295 830 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +1 360. ამ მონაცემებში შედის როგორც დაღუპულები ასევე დაჭრილები]
ტანკი – 11 820 ერთეული [+8]
ჯავშანტექნიკა – 24 313 ერთეული [+16]
საარტილერიო სისტემა – 39 001 ერთეული [+65]
MLRS – 1 707 ერთეული [+0]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 337 ერთეული [+0]
თვითმფრინავი – 435 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 350 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 204 060 ერთეული [+1 948]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 4 491 ერთეული [+0]
გემი/ნავი – 33 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 2 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 85 977 ერთეული [+181]
სპეცტექნიკა – 4 105 ერთეული [+0]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე სტატისტიკური ინფორმაცია 25 თებერვლის შემდეგ აღარ განუახლებია რუსეთს.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ ტელეგრამ არხზე ბოლოს გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 25 თებერვლამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
670 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
117 299 უპილოტო საფრენი აპარატი
651 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
27 873 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 674 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
33 474 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
55 252 სპეციალური სამხედრო მანქანა
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
ამასთან, აღნიშნულ მონაცემებთან ერთად რუსეთის თავდაცვა, უკრაინის და რუსეთის არმიის ცოცხალი ძალის საერთო დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს. უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ მონაცემებს არ აქვეყნებს არც უკრაინა.
ბათუმში, გრიბოედოვის ქუჩიდან კომახიძის ქუჩამდე ერთ კვარტალს სამშენებლოდ ამზადებენ. ტერიტორიები შეისყიდა 2022 წელს დაფუძნებულმა კომპანიამ, რომელსაც ედნარ პაპუნაიშვილი ფლობს.
კერძო კომპანიამ აქ ჰექტარ-ნახევარი ტერიტორია გამოისყიდა. ორ საკადასტრო ერთეულზე ერთი დაუსრულებელი კორპუსისა და დაბალსართულიანი ფუნქციური შენობების დემონტაჟი თითქმის დასრულებულია. შენობებისგან უკვე გამოთავისუფლებულია ტერიტორიის დიდი ნაწილი.
ბათუმი, გრიბოედოვის ქუჩაბათუმი, გრიბოედოვის ქუჩა
კომპანიის საკუთრებაში არსებული ტერიტორია მოიცავს გრიბოედოვის #62, 64, 64 ა-ში რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთებს, ჯამში 14 931 კვადრატულ მეტრს.
საპროექტო ტერიტორია
ადგილზე კომპანიის წარმომადგენელმა გვითხრა, რომ აქ ოთხი 30-სართულიანი კორპუსის მშენებლობა იგეგმება. დოკუმენტებით კი ირკვევა, რომ მიწის ნაკვეთების მფლობელმა კომპანიამ ტერიტორიის ნაწილზე დემონტაჟის ნებართვა 2024 წელს მიიღო, რომელსაც ყოფილი მერი არჩილ ჩიქოვანი აწერს ხელს.
2026 წლის თენერვალში კი ახალმა მერმა გიორგი ცინცაძემ იმავე ტერიტორიაზე კიდევ ერთი ახალი ნებართვა გასცა, ეს ნებართვაც დემონტაჟის სამუშაოებს ითვალისწინებს მიწის ნაკვეთის უკვე სხვა ნაწილში.
სამშენებლო ტერიტორია ბათუმში, გრიბოედოვის ქუჩაზე
„ბათუმელებისთვის“ ცნობილი გახდა ისიც, რომ შპს „ოპუს ცენტრმა“ მერიას გეგმარებითი დავალების გაცემის მოთხოვნით უკვე მიმართა. წარდგენილი აქვს წინასაპროექტო კვლევა განაშენიანების დეტალური გეგმის ინიცირებისთვის.
დოკუმენტებით ასევე ირკვევა, რომ კომპანიას ამ ზონაში დადგენილი კოეფიციენტის გადამეტება სურს.
წინასაპროექტო კვლევის მიხედვით, სამშენებლო ტერიტორიას ორ ნაწილად ჰყოფენ და მას სექტორებს უწოდებენ. დოკუმენტების მიხედვით ასევე ირკვევა, რომ ერთი სექტორისთვის ერთმანეთზე გადაბმული ბლოკებისგან შემდგარი კომპლექსის მშენებლობას მოიაზრებენ.
ესკიზი – ეს არ არის საბოლოოდ შეთანხმებული პროექტის ესკიზი. ის გვაჩვენებს, როგორ განაშენიანება სურს ტერიტორიის მფლობელს
ერთ-ერთ მიწის ნაკვეთზე, რომელიც კომპანიამ სამშენებლოდ შეისყიდა, დაუმთავრებელი ნაგებობა იდგა, მეორე მიწის ნაკვეთზე ფუნქციური დაბალი განაშენიანება იყო.
სამშენებლო ტერიტორია ბათუმში, გრიბოედოვის ქუჩაზე
პროექტის განმარტებითი ბარათის მიხედვით, ამ ნაგებობის მშენებლობაზე ნებართვა 2007 წელს არის გაცემული, ნაბართვის მფლობელებად შპს „ლუდი ბათუმური“ და სს „ბათუმის რძის ქარხანა“ ფიქსირდებობდნენ. მშენებლობა 2010 წლის 7 დეკემბერს უნდა დასრულებულიყო.
აშენდა 3 სართული კარკასი, შემდეგ კი მშენებლობა შეჩერდა.
სამშენებლო დოკუმენტებში ვკითხულობთ ასევე, რომ საკრებულოს 2024 წლის 12 ივლისის განკარგულებით, იმავე მისამართზე დაუმთავრებელი მშენებლობების დასრულების მიზნით ხელშემწყობ ღონისძიებად კოეფიციენტის გადამეტება დასაშვებად მიიჩნიეს.
კომპანიის წარმომადგენელი სამშენებლო დოკუმენტებში პროექტის საგადასახადო ნაწილისგან გათავისუფლებაზეც საუბრობს:
„არსებობს ასევე საგადასახადო ნაწილისგან გათავისუფლების გარემოებები. საქართველოს საგადასახდო კოდექსში განხორციელებულმა ცვლილებებმა საშუალება მისცა 2008 წლის 8 აგვისტოს ომამდე დაწყებული მშენებლობები გათავისუფლდნენ დამატებული ღირებულების გადასახადისაგან. შეღავათების გამოსაყენებლად საჭიროა დაუსრულებელი მშენებლობა მოხვდეს იმ ობიექტების ნუსხაში, რომლებიც აკმაყოფილებს საგადასახადო კოდექსით დადგენილ მოთხოვნებს.
აღნიშნულზე გადაწყვეტილებას იღებს მუნიციპალიტეტის აღმასრულებელი, უფლებამოსილი ორგანო. სწორედ ამიტომ გდგ-ს ინიცირების ფარგლებში, ნაკვეთი, რომელზეც დღეს არსებობს დაუსრულებელი მშენებლობა, ფართობის და საკადასტრო კოდის ცვლილების გარეშე, იცვლის კონფიგურაციას და ადგილმდებარეობას.“
დოკუმენტების მიხედვით, კომპანია გაჩერებული მშენებლობის საცხოვრებელი კორპუსებით ჩანაცვლებას გეგმავს:
„პროექტის მიზანია გაჩერებული მშენებლობის ჩანაცვლებით – საცხოვრებელი, სოციალური და კომერციული ფუნქციების განვითარებისათვის კომფორტული, უსაფრთხო, სხვადასხვა აქტივობებით და ფუნქციებით დატვირთული გარემოს შექმნა. გარემო მორგებული იქნება შშმ პირთა და ყველა ასაკობრივი ჯგუფებისათვის თანამედროვე მიდგომებით დაგეგმარებული სივრცის მოწოდებაზე.“
ტერიტორიაზე შემოთავაზებულია ორი სამშენებლო და ერთი არასამშენებლო სექტორის ჩამოყალიბება.
„საპროექტო გადაწყვეტით ხდება ქუჩებით გარსშემორტყმული კვარტალის, თითქმის სრული არეალს ათვისება. ახალი ურბანული დოკუმენტავიის დამტკიცებისთანავე, ძალადაკარგულად ჩაითვლება 2024 წლის 12 ივლისის განკარგულება და დაგეგმილი პროექტის მსვლელობა გაგრძელდება უკვე გდგ-ს ფარგლებში დაშვებული მაკომპენსირებელი ღონისძიებებით მოთხოვნილი შედარებით დაკლებული კოეფიციენტებით.“
შპს „ოპუს ცენტრი“ იგივე „გთემ კონსტრაქშენი“ [კომპანიამ სახელი შეიცვალა ] 2022 წელს დაფუძნებული კომპანიაა და მას ედნარ პაპუნაიშვილი ფლობს. პაპუნაიშვილს სხვა კომპანიებიც აქვს, მათ შორის „ხიდი-2006“, რომელსაც პლაჟზე იჯარით აქვს აღებული რესტორან „სან-რემოს“ შენობა და მიმდებარე ტერიტორია.
მდინარე ჭოროხის კალაპოტის სამ უბანზე, დაახლოებით 15 ჰექტარ ფართობზე, კომპანია „ამბასადორი ბათუმი აილენდი“ დამატებით 301 140 კუბურ მეტრ ქვიშა-ხრეშს ულიცენზიოდ ამოიღებს.
მთავრობის განკარგულებით, კომპანია ერთი წლით გათავისუფლდა სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების ლიცენზიისგან და მიეცა უფლება, აღნიშნული რაოდენობის მასალა ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის სოფლების, ჭარნალისა და თხილნარის ტერიტორიაზე [ჭოროხის კალაპოტში] მოიპოვოს.
„სახელმწიფოებრივი და საზოგადოებრივი ინტერესების გათვალისწინებით, ქალაქ ბათუმში, ოდისეი დიმიტრიადის ქუჩის მიმდებარედ, შავი ზღვის აკვატორიაში ხელოვნური კუნძულის/ნახევარკუნძულის მოწყობის მიზნით, შპს „ამბასადორი ბათუმი აილენდი“ 12 თვის ვადით გათავისუფლდეს სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების ლიცენზიისგან…“ — აღნიშნულია განკარგულებაში, რომელსაც ხელი ირაკლი კობახიძემ 2026 წლის 18 მარტს მოაწერა.
ამავე განკარგულებით, „ამბასადორი“ ვალდებულია მოპოვებული რესურსი მხოლოდ ხელოვნური კუნძულის პროექტისთვის გამოიყენოს. ამასთან, ლიცენზიისგან გათავისუფლების სანაცვლოდ, კომპანიამ განკარგულების ძალაში შესვლიდან ერთი თვის ვადაში სახელმწიფო ბიუჯეტში 392 791 ლარი უნდა გადაიხადოს.
მოპოვების ვადის გასვლიდან ორი კვირის ვადაში, კომპანიამ მინერალური რესურსების ეროვნულ სააგენტოსა და გარემოსდაცვითი ზედამხედველობის დეპარტამენტს უნდა წარუდგინოს ინფორმაცია ამოღებული რესურსის ზუსტი ოდენობის შესახებ. პირობების შესრულებაზე კონტროლს გარემოსდაცვითი ზედამხედველობის დეპარტამენტი განახორციელებს.
აღსანიშნავია, რომ ხელოვნური კუნძულის მშენებლობისთვის „ამბასადორი ბათუმი აილენდი“ ლიცენზიისგან არაერთხელ გათავისუფლდა. კომპანია მასალებს სხვადასხვა წერტილში, მათ შორის, ჭოროხის კალაპოტში მოიპოვებს. თავად გარემოსდაცვითი ზედამხედველობის დეპარტამენტი კი მშენებლობის პროცესში კომპანიის მხრიდან დაფიქსირებულ დარღვევებზეც წერს.
სპეციალისტების მტკიცებით, ჭოროხიდან ხრეშის ამოღება მშენებლობისთვის დაუშვებელია და ეს მასალა სრულად ბათუმის ნაპირგამაგრებას უნდა მოხმარდეს, რასაც ხელისუფლება წლებია არ ითვალისწინებს.
ბათუმის სანაპირო ზოლის დასაცავად და პლაჟის ხელოვნური კვებისთვის, ყოველწლიურად მინიმუმ 120 000 კუბური მეტრი ხრეშის შეტანაა აუცილებელი. ამ მიზნით ბიუჯეტიდან მილიონობით ლარი უკვე დაიხარჯა და მომავალშიც დაიხარჯება.
სახელმწიფო სტრუქტურებში აღიარებენ, რომ ბათუმის სანაპიროს ზღვისგან დასაცავად ახალი სტრატეგიაა შესამუშავებელი, წინააღმდეგ შემთხვევაში კატასტროფა გარდაუვალია, თუმცა ამ სტრატეგიაზე მუშაობა ჯერ არ დაწყებულა.
„ამბასადორი ბათუმი აილენდი“ ბათუმში ბეტონის ქარხანასაც აშენებს, ყოფილი ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნის ტერიტორიაზე. თავდაპირველი გეგმით, ქარხანა ხელოვნურ ნახევარკუნძულზე უნდა განთავსებულიყო, თუმცა კომპანიამ გადაწყვეტილება შეცვალა.
სურსათის ეროვნული სააგენტო ასეთ მარყუჟებს პირველად ყიდულობს.
შესყიდვების პორტალზე კატეგორიაში – „საპოლიციო მოწყობილობები / ძაღლების თავდასხმის მოსაგერიებელი საშუალებები“ – სააგენტოს სხვა შესყიდვა განხორციელებული არ აქვს.
განახლება:ტენდერში წინადადებების მიღება 2026 წლის 14 აპრილს დასრულდა. შესყიდვების პორტალის მიხედვით ამ დროისთვის სააგენტოს შპს „ჯგ 20.26“ მარყუჟებს 95 500 ლარად სთავაზობს. აღნიშნული კომპანია 2026 წლის 10 მარტსაა რეგისტრირებული, ანუ ტენდერის გამოცხადებამდე 15 დღით ადრე. კომპანიის წილებს ფლობენ მარიამი ჭიპაშვილი /საქართველო/და ირაკლი ჯალაღონია /ორმაგი მოქალაქე საქართველო, რუსეთის ფედერაცია/. კომპანიის დირექტორია ირაკლი ჯალაღონია. ტენდერი შერჩევა-შეფასების ეტაპზეა, შესაბამისად, ჯერ უცნობია მონაწილეობს თუ არა სხვა პრეტენდენტებიც.
საქმე იმაშია, რომ „ოცნების“ მთავრობის დადგენილებით, 2026 წლის 1-ლი ივლისიდან 3 წლის განმავლობაში კონკრეტული ჯიშის ძაღლების მოშენებაზე მორატორიუმი წესდება.
დადგენილების მიხედვით, მომეტებული რისკის მქონე ძაღლებად დასახელებულია:
მორატორიუმი გავრცელდება სხვა ჯიშის ძაღლებზეც, კერძოდ, ესენია:
ჰასკი; მალამუტი; ლაიკა.
მორატორიუმის მოქმედების პერიოდში მორატორიუმზე კონტროლს განახორციელებენ სურსათის ეროვნული სააგენტო და მუნიციპალიტეტების უფლებამოსილი ორგანოები.
სურსათის ეროვნული სააგენტოს განცხადებით „ძაღლების ჰიპერპოპულაციის მართვის რეფორმა ცხოველის მეპატრონეების პასუხისმგებლობას ითვალისწინებს. პროგრამის ფარგლებში, მთელი საქართველოს მასშტაბით [გარდა თვითმმართველი ქალაქებისა] სააგენტო უზრუნველყოფს პატრონიანი ძაღლების:
ცოფის საწინააღმდეგო უფასო ვაქცინაციას; ძუ ძაღლების სტერილიზაციას; ჩიპირებას; იდენტიფიკაციასა და ერთიან ბაზაში რეგისტრაციას“.
ამასთან, სააგენტოს განცხადებით „იდენტიფიკაცია/რეგისტრაცია მეპატრონეების პასუხისმგებლობის გაზრდას შეუწყობს ხელს. ერთიანი ბაზით შესაძლებელი გახდება ქუჩაში დატოვებული ცხოველის მეპატრონის იდენტიფიცირება. ასეთი მეპატრონეები კი, კანონმდებლობის შესაბამისად დაჯარიმდებიან.“
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 28 მარტამდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 294 470 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +1 300. ამ მონაცემებში შედის როგორც დაღუპულები ასევე დაჭრილები]
ტანკი – 11 812 ერთეული [+4]
ჯავშანტექნიკა – 24 297 ერთეული [+10]
საარტილერიო სისტემა – 38 936 ერთეული [+73]
MLRS – 1 707 ერთეული [+7]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 337 ერთეული [+0]
თვითმფრინავი – 435 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 350 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 202 112 ერთეული [+1 501]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 4 491 ერთეული [+0]
გემი/ნავი – 33 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 2 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 85 796 ერთეული [+227]
სპეცტექნიკა – 4 105 ერთეული [+5]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე სტატისტიკური ინფორმაცია 25 თებერვლის შემდეგ აღარ განუახლებია რუსეთს.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ ტელეგრამ არხზე ბოლოს გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 25 თებერვლამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
670 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
117 299 უპილოტო საფრენი აპარატი
651 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
27 873 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 674 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
33 474 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
55 252 სპეციალური სამხედრო მანქანა
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
ამასთან, აღნიშნულ მონაცემებთან ერთად რუსეთის თავდაცვა, უკრაინის და რუსეთის არმიის ცოცხალი ძალის საერთო დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს. უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ მონაცემებს არ აქვეყნებს არც უკრაინა.
საქართველოს პარლამენტის აპარატმა 60 000 ბოთლი არაგაზირებული სასმელი წყლის შესყიდვაზე ტენდერი გამოაცხადა.
პირობის თანახმად, წყალი 0,5-ლიტრიან მინის ბოთლებში უნდა იყოს დაფასოებული. შესყიდვის სავარაუდო ღირებულება 58 200 ლარია [რაც ერთი ბოთლისთვის მაქსიმუმ 97 თეთრს შეადგენს].
მიწოდების ვადად 2026 წლის 25 დეკემბრის ჩათვლით პერიოდია განსაზღვრული.
აღსანიშნავია, რომ პარლამენტს 60 000 ბოთლ სასმელ წყალზე ხელშეკრულება უკვე გაფორმებული აქვს შპს „აქვა გეოსთან“, რომელიც უწყებას პროდუქციას ასევე 2026 წლის 25 დეკემბრამდე მიაწვდის.
პარლამენტის აპარატსა და „აქვა გეოს“ შორის 2025 წლის 12 დეკემბერს გაფორმებული ხელშეკრულებიდან. ამ ხელშეკრულებით კომპანიამ პარლამენტს სასმელი წყალი 2026 წლის 25 დეკემბრის ჩათვლით უნდა მიაწოდოს.
შპს „აქვა გეომ“ სასმელი წყალი პარლამენტს 2026 წლის 25 დეკემბრამდე, მოთხოვნის შესაბამისად უნდა მიაწოდოს. თუმცა, 2026 წლის 27 მარტის მდგომარეობით, შესყიდვების პორტალზე არსებული ინფორმაციით, კომპანიას პარლამენტისთვის მხოლოდ 3 996 ლარის ღირებულების წყალი აქვს მიწოდებული, რაც 60 000-დან მხოლოდ 10 800 ბოთლს შეადგენს.
მიუხედავად ამისა, პარლამენტმა დამატებით 60 000 ბოთლის შესყიდვაზე ტენდერი მაინც გამოაცხადა. ამჯერად პირობა შეიცვალა – წყალი არა პლასტმასის, არამედ მინის ბოთლებში უნდა იყოს დაფასოებული, რაც პროდუქტის ღირებულებას მნიშვნელოვნად აძვირებს.
პარლამენტის აპარატის მიერ 58 200 ლარით გამოცხადებული ტენდერის ტექნიკური დავალებიდან
თუ პლასტმასის ბოთლში დაფასოებული წყლის შემთხვევაში პარლამენტი ერთ ბოთლში მაქსიმუმ 40 თეთრს იხდიდა, მინის ბოთლის შემთხვევაში შესყიდვის მაქსიმალური ფასი 97 თეთრს შეადგენს. ეს ნიშნავს, რომ სატენდერო ღირებულება 142,5%-ით არის გაზრდილი.
მინის ბოთლებით სასმელი წყლის შესყიდვაზე გამოცხადებულ ტენდერში წინადადებების მიღება 2026 წლის 31 მარტს დაიწყება და 2 აპრილს დასრულდება.
პარლამენტის აპარატი სასმელ წყალს დისპენსერებისთვისაც ყიდულობს, დისპენსერებზე გამოსაყენებლად კი ერთჯერად პლასტმასის [პოლიპროპილენის] ჭიქებს ყიდულობდა.
პარლამენტში ერთჯერად ჭიქებს ამჯერადაც შეიძენენ, თუმცა არა პლასტმასის, არამედ, მუყაოს ან ქაღალდის.
პარლამენტის აპარატის მიერ გამოცხადებულია ტენდერი 600 000 ცალი მუყაოს ან ქაღალდის ერთჯერადი ჭიქის შესაძენად.
სატენდერო თანხა 24 ათასი ლარია. ანუ 1 ჭიქის შეძენის სატენდერო მაქსიმალური ღირებულებაა 4 თეთრი [ამ ტენდერში წინადადებების მიღება 2026 წლის 31 მარტს დაიწყება და 2 აპრილს დასრულდება].
აღსანიშნავია, რომ 2025 წლის თებერვალში გაფორმებული ხელშეკრულებით, პარლამენტი 1 ცალ პოლიპროპილენის ერთჯერად ჭიქას 2 თეთრად ყიდულობდა. შესყიდვის სატენდერო [სავარაუდო] ფასიც 2 თეთრი იყო.
2026 წლის 1-ლი აპრილიდან საბიუჯეტო ორგანიზაციებს პლასტმასის ჭიქების, პლასტმასის კონტეინერებისა და პლასტმასის 3 ლიტრამდე ბოთლებით სასმელის სახელმწიფო შესყიდვა ეკრძალებათ.
ამასთან:
2026 წლის 1 ივლისიდან საქართველოში აიკრძალება საზოგადოებრივი კვების ობიექტების მიერ მომხმარებლისთვის პლასტმასის ბოთლებით სასმელის მიწოდება, ხოლო აკრძალვის მორიგი ეტაპი 2027 წლის 1-ლი თებერვლიდან დაიწყება.
ამ თარიღიდან აიკრძალება პლასტმასის ბოთლებში სასმელების წარმოება [გარდა ექსპორტის მიზნით], იმპორტი და ბაზარზე განთავსება.
არის გამონაკლისიც: აკრძალვა არ გავრცელდება 3 ლიტრი და მეტი მოცულობის სასმელ წყალზე, ასევე, 20 ლიტრი და მეტი მოცულობის სასმელებზე [არაალკოჰოლური და ალკოჰოლური, გამაგრილებელი და სხვა].
გამონაკლისი ასევე ვრცელდება შსს-სა და თავდაცვის ძალებისა და სამხედრო მოსამსახურეების საჭიროებებისთვის სასმელი წყლის წარმოებასა და მიწოდებაზე.
„ოცნებამ“ დაინახა ანაკლიის პორტი, როგორც ვაჭრობის შესაძლებლობა პარტნიორებთან… თუ რეალური ინტერესი გაჩნდა ამერიკელების მხრიდან და ეს ინტერესი ემთხვევა „ოცნების“ პოლიტიკურ ამოცანებს — ეს არის მათთვის მნიშვნელოვანი სინამდვილეში, რადგან „ქართულ ოცნებას“ არ აღელვებს ანაკლიის გეოპოლიტიკური მნიშვნელობა,“ – მიიჩნევს თინა ხიდაშელი, რომელსაც ანაკლიის პორტში სახელმწიფო დეპარტამენტის წარმომადგენლის ვიზიტზე ვესაუბრეთ.
თინა ხიდაშელის აზრით, პირველ ეტაპზე ისტორიული მომენტი ხელიდან გაშვებულია: ანაკლიის პორტი უკვე მოქმედი რომ იყოს, სამხრეთ კავკასიაში გააქტიურებული ტრამპი საქართველოს გვერდს ვეღარ აუვლიდა.
„ანაკლია იქნებოდა უკვე შემდგარი მოცემულობა, რომელსაც გვერდს ვერავინ აუვლიდა… დღეს ანაკლია არის პოტენციური პროექტი, რომელშიც ფულს ვინ როდის გადაიხდის, ისიც კი არ ვიცით,“ – აღნიშნავს თინა ხიდაშელი.
„ნეტავ, ამერიკელებმა გამოიხედონ და რეალურად გადაწყვიტონ ინვესტიცია ანაკლიაში. ეს იქნება ისტორიული მნიშვნელობის პროექტი ჩვენთვის, ზუსტად ისეთივე, როგორიც თავის დროზე იყო ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანი… ივანიშვილის ლეგიტიმაციის საკითხი ამ დროს ჩემთვის მეათეხარისხოვანია,“ – უთხრა თინა ხიდაშელმა „ბათუმელებს“.
„ბათუმელებმა“ თინა ხიდაშელთან ინტერვიუ ჩაწერა. იგი საქართველოს თავდაცვის ყოფილი მინისტრია და არასამთავრობო ორგანიზაციის – „სამოქალაქო იდეის“ ხელმძღვანელი:
ქალბატონო თინა, რას აჩვენებს ანაკლიის პორტში სახელმწიფო დეპარტამენტის წარმომადგენლის ვიზიტი? 2 წლის წინ „ოცნებამ“ განაცხადა, რომ სტრატეგიული მნიშვნელობის პორტში ჩინური კომპანია შემოყავდა, თუმცა მასთან ხელშეკრულება ამ დრომდე არ გაუფორმებიათ. ეს კომპანია კი ტრამპის მიერაა დასანქცირებული.
ჯერ არავინ არ შემოუყვანიათ. არც გამარჯვებული გამოუცხადებიათ. ორი წლის წინ განაცხადეს, რომ ტრამპის პირველი ადმინისტრაციის დროს დასანქცირებული კომპანია დარჩა საბოლოოდ კონკურსში. ავტომატურად ყველამ აღიქვა, რომ მასთან გაფორმდებოდა ეს ხელშეკრულება. თქვეს, დავიწყებთ ხელშეკრულებაზე მუშაობას, თუმცა დეტალებს მერე გეტყვითო. აგერ, ორი წელია არაფერი უთქვამთ.
ასევე თქვეს, რომ გამარჯვებულის გამოცხადება და დოკუმენტაციის მომზადება მოხდება სწრაფად. ჩვენ ბევრჯერ ვკითხეთ და გვიპასუხეს, რომ ბოლო დეტალები ზუსტდება.
თინა ხიდაშელი
ამ პროცესს სხვადასხვა დროს სხვადასხვაგვარად ეხმიანებოდნენ ჩვენი პარტნიორები არა მხოლოდ ამერიკიდან, სხვათა შორის, ევროკავშირის მხრიდანაც რამდენჯერმე იყო ძალიან პირდაპირი, ღია საუბარი ამ თემაზე.
საბოლოო ჯამში ვართ იქ, სადაც ვართ: ოფიციალურად გამარჯვებულად გამოცხადებული კომპანია არ გვყავს. არ არსებობს ოქმი და თუ ის არსებობს, მაშინ უკანონოდ არის გასაიდუმლოებული. ჩვენ პერიოდულად ვაგზავნით მოთხოვნას ეკონომიკის სამინისტროსთან და ვთხოვთ გამარჯვებულის გამოვლენის ოქმს. გვეუბნებიან, რომ ასეთი ოქმი არ არსებობს. ეს დოკუმენტები გვაქვს, სადაც ისინი გვპასუხობენ, რომ ეს ოქმი ფიზიკურად არ არსებობს.
რასთან შეიძლება გვქონდეს საქმე? 2 წელია არაფერს ამბობს ეკონომიკის სამინისტრო და გუშინ სახელმწიფო დეპარტამენტის წარმომადგენელი მიიყვანეს ანაკლიის პორტში.
მე ვფიქრობ, რომ „ქართულმა ოცნებამ“ დაინახა ანაკლიის პორტი, როგორც ვაჭრობის შესაძლებლობა პარტნიორებთან. ის ელოდება ამ შესაძლებლობას.
თუ რეალური ინტერესი გაჩნდა ამერიკელების მხრიდან და ეს ინტერესი ემთხვევა „ოცნების“ პოლიტიკურ ამოცანებს — ეს არის მათთვის მნიშვნელოვანი სინამდვილეში, რადგან „ქართულ ოცნებას“ არ აღელვებს ანაკლიის გეოპოლიტიკური მნიშვნელობა. მას ყველაფრისგან პოლიტიკური სარგებლის მიღება უნდა. თუ დაინახა, რომ ანაკლია არის პოლიტიკური სარგებლის მიღების შესაძლებლობა, მაშინ ეს კარტი აქვს შემონახული გასათამაშებლად.
თუ ასეთი რამ არ მოხდა და ამასობაში ჩინელები გააქტიურდნენ, თუმცა ჩინელებიც აღარ აქტიურობენ მაინცადამაინც – არასტაბილურობის ფონზე, რომელიც ჯერ საქართველოშია ამდენი ხნის მანძილზე და ახლა მთელ რეგიონში, რა თქმა უნდა, 600 მილიონს არავინ გადაიხდის და არ დააბანდებს ასეთ არასტაბილურ და მოულოდნელობებით აღსავსე გარემოში.
რა არის ცნობილი ჩინეთის მხრიდან ანაკლიის პორტთან დაკავშირებით?
ვიცით ის, რასაც ლაპარაკობს ელჩი.
ელჩის მხრიდან ბევრჯერ ყოფილა გაკეთებული განცხადებები ამის თაობაზე, რომ ისინი დაინტერესებულები არიან ამით. ელჩი ისე ლაპარაკობს ხოლმე, თითქოს უკვე ეს საკითხი გადაწყვეტილი და დასრულებულია, თუმცა ეს ასე არ არის.
ამ მოცემულობაში ჩინეთი ვერ ხედავს ანაკლიის პორტის პერსპექტიულობას?
ამ წუთას ანაკლიაში არ არის საქმე, უბრალოდ, საფრთხე არის მაღალი ნებისმიერი დიდი ინვესტიციისთვის ჩვენს გეოგრაფიაში. ჯერ ეს იყო საქართველოს არასტაბილურობის გამო, მაგრამ ამ წუთას, რა თქმა უნდა, რისკები კიდევ უფრო გაზრდილია სხვა მოვლენების გამო, რომელიც საქართველოსთან არ არის პირდაპირ დაკავშირებული.
ჩინეთს, რა თქმა უნდა, აქვს ინტერესი, რომ ანაკლიაზე ხელი მოაწეროს და ეს ინტერესი სახეზეა, მაგრამ არა იმ ვალდებულებით, რომ ხელმოწერიდან მეორე დღესვე პროექტის განხორციელება დაიწყოს. ჩაუწერეს ორი წლის წინ, რომლის მიხედვითაც ხელშეკრულების ხელმოწერიდან რვა თვე იყო გათვალისწინებული პროექტის განხორციელების დაწყებისთვის, მაგრამ შემდეგ ვადის გახანგრძლივებაზე მიდიოდა ვაჭრობა და ამაზე თითქოს ვერ შეთანხმდნენ ჩინელებთან.
გასაგებია, ვიღაცამ ჩათვალა, რომ რვა თვე არ იყო საკმარისი და დაწყების ვადის სავალდებულოობა არ უნდა ყოფილიყო გათვალისწინებული, უნდა ყოფილიყო დაწყება რაღაც უსასრულობაში. ვითარება თუ შეიცვლებოდა, ცხადია, პროექტი დაიწყებოდა. ამაზე ვერ შეთანხმდნენ. ხიფათი არსებობდა მათთვის, რომ ეს ფული შეიძლება წყალში გადაყრილი აღმოჩენილიყო.
ამ ეტაპზე თუ ტრამპის კორიდორის ნაწილი არ გახდება საქართველო, ანაკლია აღარ იქნება მომგებიანი ჩინეთისთვის?
ყველაფერი აქამდე დიდი ხნით ადრე დაიწყო.
თუ რამესთან ბმა აქვს ამ შუა დერეფანს, ეს არის ომი უკრაინაში. ყველაზე დიდი საწყისი წერტილი ეს ომია. სტრატეგიულად შუა დერეფანი მას შემდეგ გახდა აქტუალური და განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი, როცა გამოჩნდა, რომ რუსულ გზაზე საბოლოოდ უარი უნდა ეთქვა ევროპას. არავინ იცის ზუსტად, ხვალ და ზეგ რა იქნება.
შემდეგ გაჩნდა დამატებითი ფაქტორები, იგივე ომი ირანთან, ეს კორიდორი და ასე შემდეგ.
რა შედეგითაც არ უნდა დასრულდეს ომი უკრაინაში, არ მაქვს მოლოდინი, რომ ამ ომის დასრულების შედეგი იქნება ის, რომ რუსეთთან ყველაფერი ხელის ჩამორთმევით დამთავრდება. ამიტომ ვვარაუდობ, რომ შუა კორიდორი მაინც მნიშვნელოვანი და ღირებული იქნება.
მნიშვნელოვანია, რუსეთ-ჩინეთის ურთიერთობები როგორ დალაგდება ომის დასრულების ფონზე, თუმცა ეს არაა გადამწყვეტი, რადგან ტრანზიტი მიდის ევროპაში. ტანგოს ორი მოცეკვავე ჰყავს: მარტო ჩინეთი რა პოზიციაზე იქნება რუსეთთან, ეს ვერ გახდება ერთადერთი მიზეზი და ფაქტორი. მნიშვნელოვანია გზის მეორე მხარეს რა ვითარება იქნება და რა ტიპის ურთიერთობები დალაგდება.
მოკლედ, ბევრი ამბავია.
ჩვენ ისტორიული მომენტი უკვე ხელიდან გავუშვით – პირველი ეტაპი, როდესაც ყველაფერი მეტ-ნაკლებად უფრო ნათელი და გასაგები იყო, რომ შუა კორიდორი თუ სწრაფად ამოქმედდებოდა სრულად და სრული მასშტაბით, მას ალტერნატივა არ ჰქონდა – ეს მომენტი ხელიდან გაშვებულია. ახლა რაღაცნაირად მოლოდინის რეჟიმია ჩართული – უკვე ყველას რაღაცნაირად განცდა აქვს, რომ ეს ომი ასე თუ ისე მალე უნდა დამთავრდეს. ამ ომის დასრულების ფონზე უნდა დალაგდეს ყველა დანარჩენი – ვაჭრობა თუ სხვა ურთიერთობები დასავლეთსა და აღმოსავლეთს შორის.
ამბობთ, რომ გავუშვით ჩვენ ეს ისტორიული შანსი, თუმცა ეკონომიკის სამინისტრომ გავრცელებულ განცხადებაში ყურადღება გაამახვილა შუა დერეფანსა და რეგიონულ ჰაბზე. „ანაკლიის საკვანძო ნავსადგური წარმოადგენს საქართველოს სატრანსპორტო და ლოჯისტიკური ინფრასტრუქტურის ერთ-ერთ საკვანძო პროექტს, რომელიც მნიშვნელოვან როლს შეასრულებს შუა დერეფნის ეფექტურ ფუნქციონირებაში, რეგიონული დაკავშირებადობის გაძლიერებასა და ქვეყნის, როგორც რეგიონული ჰაბის პოზიციონირებაში“, — განაცხადა ეკონომიკის მინისტრის მოადგილემ, თამარ იოსელიანმა. სჯერათ „ოცნებაში“, რომ ამ მიზნის მიღწევა შესაძლებელია ამ მოცემულობაში, სადაც ვართ?
კითხვა ის არის, ჩემი აზრით: სჯერათ საერთოდ „ოცნებაში“ რასაც ლაპარაკობენ? – მე მგონი, რომ არა.
ამ წლების განმავლობაში მათ გააკეთეს ყველაფერი, რომ ეს არ მომხდარიყო. „ოცნება“ მუდმივად ცდილობს ბევრი რაღაცის აღრევას და იმგვარად წარმოჩენას, რომ რაღაც თითქოს ერთი და იგივეა. ერთ-ერთია სწორედ ის განცხადება, რაც თქვენ ახლა ახსენეთ — „რეგიონალური ჰაბი“ არ ნიშნავს აუცილებლად და ექსკლუზიურად ვაჭრობას ჩინეთთან და ჩინეთიდან.
მცირე მასშტაბის რეგიონალურობა შავი და კასპის ზღვის რეგიონი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი შემადგენელია. ვაჭრობის სტატისტიკას თუ შევხედავთ, ყველაზე დიდი ზრდა ზუსტად რეგიონულ ვაჭრობაში ჩანს – რიცხვები აჩვენებს, რომ სწორედ შავი ზღვის და კასპიის ზღვის რეგიონში ვაჭრობის მაჩვენებლები იზრდება. შუა დერეფანი ამ თვალსაზრისით ძალიან მნიშვნელოვანია ეს საკვანძო ამბავი ჩვენთვის.
ჩვენ არ ვართ ახლა დიდი ეკონომიკის ქვეყანა და ასეთი ტიპის ნებისმიერი ურთიერთობა არის ჩვენთვის კრიტიკულად მნიშვნელოვანი. ცენტრალური აზია ამ თვალსაზრისით ძალიან მნიშვნელოვანი შემადგენელია. ნამდვილად შეგვიძლია ვთქვათ, რომ ამ ტიპის რეგიონალურობაზე, რა თქმა უნდა, შეგვიძლია თამამად ვილაპარაკოთ დღესაც, მის მნიშვნელობაზე, ღირებულებასა და აუცილებლობაზე. ეს სრულიად ცალსახაა.
შუა დერეფნის მნიშვნელობაზე სერიოზულად დღეს აღარავინ დავობს, მაგრამ ჩვენ გაცილებით უფრო დიდი ამბიცია გვქონდა ყოველთვის.
ანუ მსოფლიო მასშტაბის ჰაბის ისტორიული შანსი გავუშვით ხელიდან?
არ ვამბობ, რომ უკვე გავუშვით, მაგრამ პირველი ეტაპისთვის გავუშვით — კი. ანაკლია თავის დროზე რომ აშენებულიყო, როგორც იყო დაგეგმილი, ჩვენ უკვე გვექნებოდა მიმდინარე, ძალიან სერიოზული ეკონომიკური მოგება, სარგებელიც, შემოსავლებიც და ყველაზე მთავარი: ანაკლია უკვე იქნებოდა მოცემულობა. ანუ მასზე კი არ ვილაპარაკებდით მომავალ დროში და აი, აბა, ვინ დააბანდებს ფულს, ან რა იქნება, არამედ ის უკვე იქნებოდა მოცემულობა, ეს უკვე იქნებოდა რეალობა.
და ქვეყანასაც უკვე ექნებოდა განსაზღვრული სტრატეგიული მნიშვნელობა რეგიონში?
რა თქმა უნდა. ვაშინგტონსა და სომხეთ-აზერბაიჯანს შორის მოლაპარაკებების დიდი ნაწილი სწორედ ვაჭრობასთანაა დაკავშირებული საქართველოს გარეშე. ეს ასე არ იქნებოდა – ანაკლია იქნებოდა უკვე შემდგარი მოცემულობა, რომელსაც გვერდს ვერავინ აუვლიდა.
ამ დროს დღეს ანაკლია არის პოტენციური პროექტი, რომელშიც ვინ როდის გადაიხდის ფულს, ისიც კი არ ვიცით.
უშვებთ, რომ ისევ ამერიკული ინვესტიცია დაბრუნდეს ანაკლიაში, ხოლო ივანიშვილმა ეს საკითხი გამოიყენოს, როგორც ლეგიტიმაციის საშუალება?
ანაკლიის პორტი არის საქართველოს სტრატეგიული უპირატესობა.
ნეტავ, ამერიკელებმა გამოიხედონ და რეალურად გადაწყვიტონ ინვესტიცია ანაკლიაში. ეს იქნება ისტორიული მნიშვნელობის პროექტი ჩვენთვის, ზუსტად ისეთივე, როგორიც თავის დროზე იყო ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანი, რომელმაც ძალიან დიდი ხნის განმავლობაში გადაგვარჩინა და პრინციპში, საქართველოსთვის უსაფრთხოების სარტყლის ფუნქცია იკისრა, გარდა იმისა, რომ ნავთობი და გაზის სადენებია და ასე შემდეგ.
ივანიშვილის ლეგიტიმაციის საკითხი ამ დროს ჩემთვის მეათეხარისხოვანია.
რეალურად, რა ინტერესი იკვეთება ამ ეტაპზე ამერიკის შეერთებული შტატების მხრიდან ანაკლიის პორტის მიმართ? საერთოდ, შავი ზღვის მიმართ? ცნობილია, რომ კონსტანცას ნავსადგურთან ახლოს ამერიკული ბაზის მშენებლობა მიმდინარეობს.
დიახ და ეს ძალიან მნიშვნელოვანია. გამიჭირდება კონკრეტულად ვილაპარაკო იმაზე, თუ რა ინტერესი ჩანს უკვე. თავისთავად ის, რომ ვიზიტი შედგა და მისი ნაწილია ანაკლია, გამოჩნდა საქართველოს სატრანზიტო ფუნქცია, შავი ზღვის ფუნქცია, როგორც მნიშვნელოვანი ინტერესის საგანი. ეს ძალიან დამაიმედებელია.
ვფიქრობ, ადრეა საუბარი დიდ იმედებზე. ვნახოთ, საით წავა ეს ამბავი.
ამასობაში, რა როლს იძენს საქართველო, მათ შორის, ირანის ომის გათვალისწინებით?
არავითარი როლი არ გვაქვს დღეს ჩვენ არაფერში. სამწუხაროდ, სრულიად გავქრით ინტერესიდან.
პარიზში კონფერენციაზე ვარ და დღეს ერთ ჩემს მეგობარს კანადის პრემიერის სიტყვები გავახსენე: „ან მაგიდასთან ხარ, ან მენიუშიო“ და ჩვენ, მეგობარო, მენიუშიც კი აღარ ვართ-მეთქი.
იმ ტიპის საკვებად ვიქეცით, რომელისაც მენიუშიც აღარ შეიტანენ მალე. ეს ხუმრობით, მაგრამ რეალურად, სამწუხაროდ, ასეა.
რამდენიმე წლის წინ ვინმეს რომ ეთქვა ვაშინგტონში, თეთრ სახლში სამხრეთ კავკასიაზე იმსჯელებენ, რაღაცას ხელს მოაწერენ, ამერიკის პრეზიდენტს ხელს ჩამოართმევენ და იქ საქართველო არ იქნებაო, ხომ მაგრად დავცინებდით ამის მთქმელს? ამას ვერავინ წარმოიდგენდა, მაგრამ ეს მოხდა, ეს უკვე რეალობაა და აგერ, მომავალ კვირას ევროკავშირი-სომხეთის სამიტი იქნება.
ნამდვილად არავითარი ოპტიმიზმის საფუძველი არ გვაქვს, ვიფიქროთ, რომ დიდი შემობრუნება ან დიდი გამოხედვა საქართველოსკენ სტრატეგიული თვალსაზრისით ისევ მოხდება. არც ხელისუფლება გვყავს ისეთი, რომელსაც ამის რაიმე ინტერესი აქვს – მხოლოდ საკუთარი პოლიტიკური კაპიტალიზაციით არის დაინტერესებული. ამიტომაც, ამ ვითარებაში ციდან არაფერი არ დაგვეცემა, თუ არ ვიშრომებთ.
საქართველომ, მაგალითად, უკვე დაკარგა პრივილეგირებული სტატუსი, რომელიც ამერიკის შეერთებულ შტატებთან დიდი ხანი გვქონდა და გადავედით სომალისთან ერთად რაღაც კატეგორიაში. შესაძლოა, დღეს ასე ჩანს: მერე რა მოხდა, მაგრამ ჩვენი ქვეყნის რამდენი მოქალაქე სარგებლობდა ამ შესაძლებლობით. ხვალ და ზეგ ეს კიდევ უფრო სერიოზულ ამბებში გამოიხატება, თუ ასე გაგრძელდა პროცესი და არაფერი არ შეიცვალა.
როდესაც შენი ქვეყნის საგარეო საქმეთა მინისტრი მარტივ შეკითხვას ვერ პასუხობს: ვინ არის შენი მეგობარი, რომელსაც დაურეკავ აგრესიის შემთხვევაში, ამით უკვე ნათქვამია, რა მასშტაბის საფრთხის წინაშეც ვდგავართ.
The hearing of Netgazeti journalist Mariam Dzidzaria, who is facing up to 15 day detention for covering protest, was postponed just minutes after it began. Judge Tornike Kapanadze has not yet set a date for the next session.
The postponement request was made by Ministry of Internal Affairs of Georgia representative Tinatin Kachkachishvili, who said additional time was needed to gather evidence.
Dzidzaria’s lawyer, Nika Simonishvili, noted that the administrative violation report had been issued about a month and a half ago and questioned why that time was not sufficient for the Ministry to collect the evidence.
“Our position is that this material should have been submitted long ago. This shows a disrespectful and irresponsible attitude toward the court and the process,” Simonishvili said.
The lawyer also requested that if the Ministry obtains any evidence of Dzidzaria’s alleged offense in the future, it should be shared with the defense in advance.
The Ministry of Internal Affairs accuses Dzidzaria of “blocking the road” on January 31 during the weekly Saturday March, while she was performing her professional duties. The report against the reporter was filed under Article 174¹, Paragraph 5 of the Administrative Offenses Code, which provides for a fine of up to 5,000 GEL or up to 15 days of administrative detention.
This is not the only administrative offence case concerning Mariam Dzidzaria – she was fined 5,000 Lari on the similar accusation, and a court hearing is expected to be scheduled. The fine was issued in October 2025, before the tightening of regulations.
As journalists from various outlets were receiving fines for covering protests alongside Dzidzaria, she took extra precautions and called the hotline to check whether any fines had been issued in her name. That is when she accidentally learned about a fine issued on October 1, 2025. By that time, the period for appeal had already passed, so Dzidzia’s lawyer filed a complaint citing the failure to provide timely notification. Enforcement of the fine was then put on hold, and a court hearing is now expected to be scheduled.
Judge Kapanadze is also hearing the case of Tabula Journalist Mariam Kuprava, who is similarly accused of “blocking the road” during the weekly Saturday March on February 7, while performing her professional duties.
Kapanadze held a hearing in Kuprava’s case on Monday, March 23, but postponed the decision. Her next hearing is scheduled for March 31 at 11:00 a.m.
On the same day, two more hearings involving journalists took place. Judge Davit Makaradze dismissed the case against photojournalist Giorgi Tarkhnishvili. The Ministry had filed an administrative violation report against him for standing on the sidewalk in front of Parliament on December 18, 2025, while performing his professional duties.
Today, the court also heard the case against MediaChecker journalist Ninia Kakabadze, postponing the announcement of its decision to April 21. She was detained on November 3, 2025 and released as a mother of minor under 12 years old. Her case hearing had been postponed to this day.
On March 19, Judge Tornike Kapanadze also dismissed the case against Zuka Khidasheli, who had been accused by the Ministry of Internal Affairs of standing on the sidewalk on December 18, 2025. Like Dzidzaria and others, Khidasheli was performing professional duties.
Mariam Dzidzaria is not the first Batumelebi&Netgazeti journalist to face such threats. In 2025, the company’s co-founder and media manager, Mzia Amaglobeli, was first detained administratively (for placing a poster on a building) and then criminally (for allegedly slapping a police officer, Dgebuadze) and remains in unlawful detention. She was found liable in two administrative offense cases and convicted in a criminal case, receiving a two-year prison sentence on politically motivated charges.
On the same day of Amaglobeli’s arrest, under Dgebuadze’s orders, another Netgazeti journalist, Guram Murvanidze, was administratively detained while covering a protest and performing his professional duties. Despite this, Guram was sentenced to eight days in detention.
Several journalists of Batumelebi&Netgazeti have been fined like many other journalists with the accusation of artificially blocking the road while performing journalistic duties.
As for Mariam’s current case, it is being heard by Judge Tornike Kapanadze, who is known for frequently fining and sending to administrative detention protesters who walk on the roadway or stand on sidewalks during demonstrations.
Mariam Dzidzaria was notified of her court hearing only after it became known that the Council of Europe’s “Safety of Journalists Platform” had raised an alert regarding her case and demanded its immediate termination.
დღეს, 27 მარტს, ჩანიშნული ,,ნეტგაზეთის” რეპორტიორის, მარიამ ძიძარიას სასამართლო სხდომა გახსნიდან რამდენიმე წუთში გადაიდო.
მოსამართლე თორნიკე კაპანაძეს მომდევნო სხდომის თარიღი ჯერ არ განუსაზღვრავს.
სხდომის გადადების შუამდგომლობა შინაგან საქმეთა სამინისტროს წარმომადგენელმა, თინათინ კაჭკაჭიშვილმა დააყენა. მისი თქმით, სჭირდებათ დრო დამატებითი მტკიცებულებების მოსაპოვებლად.
ძიძარიას ადვოკატმა, ნიკა სიმონიშვილმა განმარტა, რომ სამართალდარღვევის ოქმი დაახლოებით თვე-ნახევრის წინ არის შედგენილი. მისთვის გაუგებარია, რატომ არ აღმოჩნდა ეს დრო საკმარისი შსს-სთვის მტკიცებულებების მოსაპოვებლად.
“ჩვენი პოზიციაა, რომ ეს მასალები აქამდე უნდა წარმოედგინათ. ეს არის უპატივცემულო, უპასუხისმგებლო დამოკიდებულება სასამართლოსა და პროცესის წინაშე”, – განაცხადა ნიკა სიმონიშვილმა.
ადვოკატმა ითხოვა, რომ თუ უწყება მომავალში მაინც მოიპოვებს მარიამ ძიძარიას სავარაუდო სამართალდარღვევის მტკიცებულებებს, წინასწარ გადასცეს დაცვის მხარეს.
შინაგან საქმეთა სამინისტრო ნეტგაზეთის რეპორტიორს ედავება “გზის გადაკეტვას” 31 იანვარს, შაბათის ტრადიციული მარშის დროს, როცა ძიძარია პროფესიულ მოვალეობას ასრულებდა.
რეპორტიორის წინააღმდეგ ოქმი შედგენილია ადმინისტრაციული სამართალდარღვევათა კოდექსის 174-ე პრიმა მუხლის მე-5 ნაწილით, რაც ითვალისწინებს ჯარიმას 5000 ლარამდე, ან 15 დღემდე პატიმრობას.
მარიამ ძიძარიას საქმეზე ევროპის საბჭოს “ჟურნალისტების უსაფრთხოების პლატფორმამ” განგაშის სიგნალი ჩართო და მოითხოვა მის წინააღმდეგ არსებული საქმის დაუყოვნებლივ შეწყვეტა.
მარიამ ძიძარია 20 წლის სტუდენტია.
ის კავკასიის უნივერსიტეტის მედიის სკოლაში სწავლობს. უნივერსიტეტის ადმინისტრაციის თანამშრომლებმა და ძიძარიას პროფესორ-მასწავლებლებმა – ჯამში 50-მდე ადამიანმა – თხოვნით მიმართეს მოსამართლეს, შეწყვიტოს საქმის წარმოება.
მოსამართლე თორნიკე კაპანაძე განიხილავს გამოცემა ,,ტაბულას” ჟურნალისტის, მარიამ კუპრავას საქმესაც.
შსს მასაც “გზის გადაკეტვას” ედავება, მასაც შაბათის ტრადიციული მარშის დროს 7 თებერვალს. მარიამ ძიძარიას მსგავსად, მარიამ კუპრავასაც სამართალდარღვევის ჩადენას ედავებიან მაშინ, როცა ისინი პროფესიულ მოვალეობას ასრულებდნენ.
მარიამ კუპრავას საქმე თორნიკე კაპანაძემ ორშაბათს, 23 მარტს განიხილა, თუმცა გადაწყვეტილების გამოცხადება ამ შემთხვევაშიც გადადო.
მარიამ კუპრავას სხდომა 30 მარტს, 11:00 საათზე განახლდება.
მარიამ კუპრავაც სტუდენტია. ის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტზე სწავლობს.
პროფესიული მოვალეობის შესრულების დროს სამართალდარღვევის ჩადენას ედავებოდნენ კიდევ ერთ ფოტორეპორტიორს, გიორგი თარხნიშვილს. ამ შემთხვევაში საუბარია არა გზის, არამედ “ტროტუარის გადაკეტვაზე”.
უფრო ზუსტად, ტროტუარზე დგომით გამვლელი მოქალაქეებისთვის დაბრკოლების შექმნაზე 2025 წლის 18 დეკემბერს.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე დავით მაკარაძემ 27 მარტს განიხილა და შეწყვიტა ფოტორეპორტიორ გიორგი თარხნიშვილის წინააღმდეგ დაწყებული ადმინისტრაციული დევნის საქმე.
2025 წელს საქართველოში 44 319 ადამიანი გარდაიცვალა. ეს მაჩვენებელი 0.8 პროცენტით მეტია 2024 წელთან შედარებით. 2024 წელს საქართველოში 43 971 ადამიანი გარდაიცვალა.
საქსტატის მონაცემების მიხედვით, ყოველ 1000 ახალშობილზე (1 წლამდე ასაკში) დაახლოებით 7–8 ბავშვი გარდაიცვალა.
საქსტატის ინფორმაციით, 2025 წელს საქართველოში უარყოფითი ბუნებრივი მატება დაფიქსირდა [სხვაობა ცოცხლად დაბადებულთა და გარდაცვლილთა რიცხოვნობას შორის] და – 6 452 ერთეულით განისაზღვრა.
ამასთან, უარყოფითი ბუნებრივი მატება დაფიქსირდა ყველა რეგიონში, გარდა თბილისის, აჭარისა და ქვემო ქართლის რეგიონისა.
გარემოს ზედამხედველობის დეპარტამენტის ინფორმაციით, შავი ზღვის დაბინძურების ფაქტზე ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმის წარმოება დაიწყო.
დეპარტამენტის განცხადებით, ფოთში, თევზისა და ზღვის პროდუქტების გადამამუშავებელი საწარმოს მიერ, ნავმისადგომზე, სეინერებიდან სპეციალურ ავტომანქანებში, შესაბამისი ლიცენზიის საფუძველზე მოპოვებული თევზის გადმოტვირთვა ხორციელდებოდა, რა დროსაც დაფიქსირდა გამოყენებული/ნაწრეტი სისხლნარევი წყლების ხმელეთიდან ზღვის ავკატორიაში ჩაღვრა.
შედგა ინსპექტირების აქტი. საქმისწარმოების დასრულების შემდეგაც, მოხდება შესაბამისი რეაგირება,“-წერს გარემოს ზედამხედველობა.
22 მარტს ფოთიდან ერთ-ერთმა მოქალაქემ ვიდეო გაავრცელა, სადაც ჩანს პლაჟზე გამორიყული მკვდარი ფრინველები და დელფინი.
მკვდარი ფრინველები და დელფინი ფოთის სანაპიროზე.
მოქალაქეებს ფეისბუქზე მონიშნული ჰქონდათ გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროც და ითხოვდნენ შესაბამის რეაგირებას.
„ვირუსის შემთხვევაში, გავრცელების სერიოზული საშიშროება არსებობს,“- წერდნენ მოქალაქეები.
ამ საკითხზე „ბათუმელები“ გარემოს დაცვას დაუკავშირდა და ჰკითხა, თუ შეისწავლეს ეს საკითხი და მიმდინარეობდა თუ არა მოკვლევა, თუ რამ გამოიწვია ფრინველების დახოცვა ზღვის სანაპიროზე.
უკავშირდება თუ არა ეს ორი შემთხვევა ერთმანეთს, უცნობია, რადგან მაშინ გარემოს დაცვის პრესსამსახურში გვიპასუხეს, რომ მოკვლევა მხოლოდ იმ შემთხვევაში იწყება, თუ უწყებას ვინმე განცხადებით მიმართავს.
„ასეთი განცხადება კი უწყებაში არ შემოსულა,“-გვითხრეს პრესსამსახურში.
საქართველოს ახალი კათოლიკოს-პატრიარქი წმინდა სინოდიდან უნდა აირჩეს.
წმინდა სინოდში 39 წევრია.
საქართველოს ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიის მართვა-გამგეობის დებულების მიხედვით, კათოლიკოს-პატრიარქი შეიძლება გახდეს სინოდის წევრი, რომელიც არის 40 წელზე მეტი ხნის, მაგრამ არაუმეტეს 70 წლისა.
სინოდის 39 წევრიდან 9 წევრი 70 წელზე მეტი ხნის ასაკისაა.
70 წელზე ნაკლები ასაკის ყველა მღვდელმთავარს აქვს შანსი გახდეს მომავალი კათოლიკოს-პატრიარქი.
საქართველოს ეკლესიის წმინდა სინოდის წევრები
საქართველოს ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიის მართვა-გამგეობის დებულებისმიხედვით, რომელიც მიღებულია საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის გაფართოებული ადგილობრივი კრების მიერ 1995 წლის 18-19 სექტემბერს, დადგენილია პატრიარქის არჩევის წესი.
საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქობის კანდიდატი უნდა აკმაყოფილებდეს შემდეგ მოთხოვნებს:
ეროვნებით უნდა იყოს ქართველი;
უნდა იყოს საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელმთავარი;
უნდა ჰქონდეს საღვთისმეტყველო განათლება და საეკლესიო მმართველობის საკმარისი გამოცდილება;
ასაკით უნდა იყოს არანაკლებ ორმოცი წლისა და არაუმეტეს სამოცდაათი წლისა;
უნდა იყოს ბერი.
სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქს ირჩევს საქართველოს ეკლესიის გაფართოებული კრება.
კათოლიკოს-პატრიარქის გარდაცვალების შემდეგ გადადგომის ან სხვა ისეთი მიზეზის გამო, რომელიც შეუძლებელს ხდის კათოლიკოს-პატრიარქისათვის თავისი მოვალეობების შესრულებას, კათოლიკოს-პატრიარქის მიერ დადგენილი საპატრიარქო ტახტის მოსაყდრე მართავს ეკლესიას ახალი კათოლიკოს-პატრიარქის არჩევამდე.
იმ შემთხვევაში, როცა საპატრიარქო ტახტის მოსაყდრე დადგენილი არ არის, ქიროტონიით უპირატესი მღვდელმთავარი ავტომატურად ხდება მოსაყდრე.
საქართველოს შემთხვევაში კათოლიკოს-პატრიარქმა ილია მეორემ სიცოცხლეშივე დაადგინა საპატრიარქო ტახტის მოსაყდრედ მიტროპოლიტი შიო.
საპატრიარქო ტახტის მოსაყდრისადმი კანონიკური მორჩილება საქართველოს ეკლესიის ყოველი წევრის მოვალეობაა.
საქართველოს ეკლესიის წმინდა სინოდის წევრები
პატრიარქის გარდაცვალებიდან 40 დღის შემდეგ, მაგრამ არა უგვიანეს ორი თვისა, საპატრიარქო ტახტის მოსაყდრე იწვევს საქართველოს ეკლესიის გაფართოებულ კრებას, რომელზედაც მოხდება სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის არჩევა.
საქართველოს ეკლესიის გაფართოებული კრების წინ მოსაყდრე იწვევს წმინდა სინოდს, საპატრიარქო კანდიდატების შესარჩევად.
წმინდა სინოდი ირჩევს გაფართოებულ კრებაზე წარსადგენ 3 კანდიდატს.
სინოდის ყველა წევრს აქვს უფლება წარმოადგინოს ერთი საპატრიარქო კანდიდატი, მათ შორის თავისი თავიც.
სამი საპატრიარქო კანდიდატი, რომლებიც მიიღებენ ხმათა უმრავლესობას, კენჭს იყრიან გაფართოებულ კრებაზე, როგორც პატრიარქობის კანდიდატები.
გაფართოებული კრების ყველა მონაწილეს აქვს უფლება გამოთქვას აზრი კანდიდატთა შესახებ.
კათოლიკოს-პატრიარქის არჩევის კენჭისყრაში მონაწილეობას იღებენ მხოლოდ მღვდელმთავრები.
სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქად არჩეულად ჩაითვლება ის კანდიდატი, რომელიც მიიღებს კრების მონაწილე მღვდელმთავართა ხმების ნახევარზე მეტს.
თუ ვერცერთი კანდიდატი ვერ მიიღებს ხმათა ნახევარზე მეტს, ტარდება ხელმეორე კენჭისყრა, რომელშიც მონაწილეობას მიიღებს ის ორი კანდიდატი, რომელიც პირველ კენჭისყრაში მიიღებს ხმათა უმრავლესობას.
სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის აღსაყდრება (ინტრონიზაცია) ხდება მცხეთის სვეტიცხოვლის წმინდა ათორმეტთა მოციქულთა სახელობის საპატრიარქო ტაძარში.
სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის არჩევა მართლმადიდებლური ტრადიციის თანახმად ხდება სამუდამოდ (კათოლიკოს-პატრიარქის გარდაცვალებამდე).
სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი, მცხეთა-თბილისის მთავარეპისკოპოსი, ბიჭვინთისა და ცხუმ-აფხაზეთის მიტროპოლიტი ილია II 17 მარტს გარდაიცვალა.
წმინდა სინოდში მყოფი ყველა მიტროპოლიტი ილია მეორის ხელდასხმულია.
საქართველოს ეკლესიის წმინდა სინოდის წევრები
39 მღვდელმთავარიდან კათოლიკოს-პატრიარქმა თავის სიცოცხლეში 4 მიტროპოლიტი გამოარჩია და მათ საქართველოს ეკლესიის უმაღლესი ჯილდო – სკუფიაზე ბრილიანტის ჯვრის ტარების უფლება უბოძა.
კათოლიკოს-პატრიარქმა ილია მეორემ სკუფიაზე ბრილიანტის ჯვარი 2008 წელს უბოძა დასავლეთ ევროპის მიტროპოლიტ აბრაამს;
2010 წელს – ჭიათურისა და საჩხერის მიტროპოლიტ დანიელს;
2017 წელს – ნიქოზისა და ცხინვალის მიტროპოლიტ ისაიას;
2018 წელს – სენაკისა და ჩხოროწყუს მიტროპოლიტ შიოს.
Bacho Akhalaia has been charged with a new offense following a statement he made in court.
He has been charged under Article 317 of the Criminal Code of Georgia, which criminalizes calling for the violent overthrow of the constitutional order and the toppling of state authorities. This article carries a penalty of up to three years in prison.
The case concerns a statement Akhalaia made during a court hearing on February 16, in which he said, “This government must be overthrown as quickly and brutally as possible, by any means and in any way.”
Bacho Akhalaia was previously arrested on December 25, 2025. He is accused in connection with the October 4 protests of “organizing and leading group violence,” which carries a potential sentence of up to nine years in prison.
საქართველოს გენერალური პროკურატურის ინფორმაციით 16 საბავშვო ბაღის მშენებლობისთვის გამოყოფილი დიდი ოდენობით თანხის სამსახურებრივი მდგომარეობის გამოყენებით ორგანიზებული ჯგუფის მიერ მითვისების, უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაციის, სამსახურებრივი გულგრილობისა და ყალბი დოკუმენტის დამზადება-გამოყენების ფაქტებზე 9 პირს ბრალდება წარუდგინეს.
კერძოდ, პროკურატურამ სხვადასხვა მუნიციპალიტეტში 1550 ბავშვზე გათვლილი 16 საბავშვო ბაღის მშენებლობისთვის გამოყოფილი დიდი ოდენობით თანხის სამსახურებრივი მდგომარეობის გამოყენებით მითვისების, ორგანიზებული ჯგუფის მიერ უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაციის, სამსახურებრივი გულგრილობისა და ყალბი დოკუმენტის დამზადება-გამოყენების ფაქტებზე 9 პირის მიმართ სისხლის სამართლებრივი დევნა დაიწყო, მათ შორის 4 პირი დაკავებულია.
პროკურატურის ინფორმაციით კორუფციული დანაშაულის წინააღმდეგ ბრძოლის დეპარტამენტში ჩატარებული გამოძიებით დადგინდა, რომ 2023-2025 წლებში 9 ტენდერის ფარგლებში, სსიპ „საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდსა“ და სამშენებლო კომპანია შპს „მშენჯგუფს“ შორის გაფორმდა ხელშეკრულებები: ხელვაჩაურის, ქედის, ნინოწმინდის, წალენჯიხის, ხობის, ლაგოდეხისა და კასპის მუნიციპალიტეტებში, საერთო ჯამში 1550 ბავშვზე გათვლილი, 16 საბავშვო ბაღის მშენებლობა-რეაბილიტაციის თაობაზე.
სამუშაოების შესასრულებლად შპს „მშენჯგუფს“ საერთო ჯამში 18 მილიონ 648 018 ლარი ჩაერიცხა, საიდანაც 4 762 587 ლარი, წინასწარ შემუშავებული გეგმის შესაბამისად, მიითვისეს ორგანიზებული ჯგუფის წევრებმა, რითაც სახელმწიფოს დიდი ოდენობის ქონებრივი ზიანი მიადგა.
პროკურატურის მიერ გავრცელებულ განცხადებაში ასევე ვკითხულობთ, რომ იმავე პერიოდში ორგანიზებული ჯგუფის წევრებმა, ერთობლივად შეიმუშავეს და განახორციელეს უკანონოდ მიღებული შემოსავლის ლეგალიზაციის დანაშაულებრივი გეგმა, რომლის მიხედვითაც მითვისებული თანხა სხვადასხვა დანიშნულებით ირიცხებოდა ორგანიზებული ჯგუფის წევრების როგორც პირად, ასევე მათ მიერ დაარსებული სხვა კომპანიებისა და მათთან დაახლოებული პირების საბანკო ანგარიშებზე.
ამ ქმედებების შედეგად განხორციელდა 4 მილიონზე მეტი ლარის ღირებულების ათეულობით უძრავი ქონებისა და კომპანიის შეძენა. შემდგომში ქონების ნაწილი, გადამალვის მიზნით გადაფორმდა სხვადასხვა კერძო და იურიდიული პირის სახელზე.
გამოძიებით ასევე დადგინდა, რომ სსიპ „საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდის“ ცალკეულმა ხელმძღვანელმა პირებმა, დაუდევარი დამოკიდებულების გამო არაჯეროვნად შეასრულეს მათზე დაკისრებული სამსახურებრივი მოვალეობები, რამაც მძიმე შედეგი გამოიწვია.
კერძოდ, შპს „მშენჯგუფმა“ დაუსაბუთებლად, წერილობით 15-ჯერ მოითხოვა თანხა ავანსის სახით სარეაბილიტაციო და სამშენებლო სამუშაოების წარმოების მიზნით. მოხელეებისთვის ცნობილი იყო, რომ შპს „მშენჯგუფი“ ჯეროვნად არ ასრულებდა არცერთი ტენდერით გათვალისწინებულ ვალდებულებას და ნაცვლად იმისა, რომ ემოქმედათ კანონმდებლობით დადგენილი წესით და მიეღოთ შესაბამისი ზომები, გულგრილად მოეკიდნენ თავიანთ მოვალეობებს და ყოველ ჯერზე გასცეს ნებართვა კომპანიისთვის ავანსის თანხის სრულად ჩარიცხვაზე, რამაც საბოლოოდ მძიმე შედეგი გამოიწვია.
კერძოდ,
16 საბავშვო ბაღიდან 4 საბავშვო ბაღის მშენებლობა-რეაბილიტაციის სამუშაოები არც კი დაწყებულა, ხოლო დანარჩენი სამუშაოები განხორციელდა არასრულყოფილად, რის გამოც 16-დან არცერთი საბავშვო ბაღი დღემდე ჩაბარებული არ არის.
გამოძიებით ასევე დადგინდა, რომ ზემოხსენებული სამუშაოების საინჟინრო ზედამხედველობა დავალებული ჰქონდა კერძო საექსპერტო კომპანიას, რომელიც ვალდებული იყო შესრულებული სამუშაოების რაოდენობრივი და ხარისხობრივი შემოწმება განეხორციელებინა.
მიუხედავად იმისა, რომ ზედამხედველი კომპანიის თანამშრომლებისთვის ცნობილი იყო, რომ რიგ შემთხვევებში შესრულებული სამუშაოს აქტებში ასახული მონაცემები არ შეესაბამებოდა რეალობას, მათ შპს „მშენჯგუფის“ მმართველის თხოვნით მაინც დაადასტურეს მონაცემები, რის შედეგადაც დანაშაულებრივი ჯგუფის წევრები არამართლზომიერად დაეუფლნენ სახელმწიფოს კუთვნილ სახსრებს.
სამშენებლო კომპანიის ხელმძღვანელ პირებს და ორგანიზებული ჯგუფის წევრებს, ბრალდება სამსახურებრივი მდგომარეობის გამოყენებით, დიდი ოდენობით სახელმწიფო სახსრების მითვისების, უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაციისა და ყალბი დოკუმენტის დამზადება-გამოყენების ფაქტზე წარედგინათ, რაც სასჯელის სახედ და ზომად 12 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.
სსიპ „საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდის“ ყოფილ ხელმძღვანელ პირებს ბრალდება სამსახურებრივი გულგრილობის ფაქტზე წარედგინათ, რაც სასჯელის სახედ და ზომად 5 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.
ბრალდება წარედგინათ კერძო კომპანიის ზედამხედველ ექსპერტებს ყალბი დოკუმენტის დამზადების ფაქტზე, რაც სასჯელის სახედ და ზომად 6 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.
პროკურატურის ინფრომაციით უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაციის მიზნით შეძენილი ქონებები დაყადაღებულია და დანაშაულთან კავშირში მყოფი სხვა პირების თუ საჯარო მოხელეების გამოსავლენად საქმეზე გამოძიება გრძელდება.
საქსტატის ინფორმაციით, წინა წელთან შედარებით შობადობა 4.1 %-ით შემცირდა.
2024 წელს საქართველოში 39 483 ბავშვი დაიბადა.
2025 წელს ყველაზე მეტი ბავშვი დაიბადა თბილისში (14 334 ბავშვი), ხოლო ყველაზე ცოტა რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის რეგიონში (191 ბავშვი).
„2025 წელს, 2024 წელთან შედარებით, რიგით პირველი დაბადებულის წილი გაიზარდა 35.9 პროცენტიდან 36.6 პროცენტამდე, მეორე შვილის წილი შემცირდა და შეადგინა 32.9, ხოლო მესამე და მომდევნო რიგითობის დაბადებულთა წილი თითქმის უცვლელი დარჩა და შეადგინა 29.1 პროცენტი,“ – ნათქვამია საქსტატის მიერ გამოქვეყნებულ მონაცემებში.
სტატისტიკის მიხედვით, შემცირდა იმ ქალების რიცხვი, ვინც შვილს 25 წლის ასაკამდე აჩენს და გაიზარდა იმ ქალების რიცხვი, ვინც შვილს 40 წლის მერე აჩენს.
„2025 წელს, ცოცხლად დაბადებულთა საერთო რიცხოვნობაში, წინა წელთან შედარებით, 25 წლამდე ასაკის დედების მიერ გაჩენილი ბავშვების წილი 23.2 პროცენტიდან 21.9 პროცენტამდე შემცირდა, 25-39 წლის ასაკობრივი ჯგუფის დედების წილი გაიზარდა 69.5 პროცენტიდან 70.4 პროცენტამდე.
ზრდა შეინიშნება 40 წლის და უფროსი ასაკის დედებში, მათი წილი 7.3 პროცენტიდან 7.7 პროცენტამდე გაიზარდა,“ – ნათქვამია სტატისტიკაში.
ბათუმში მიუსაფარ ძაღლთა თავშესაფრის მოწყობა ისევ გადაიდო – მშენებლობა დაწყებული იყო, მაგრამ მალევე „აღმოაჩინეს“, რომ შესასწავლია საპროექტო ტერიტორიის გრუნტი, რაც პირდაპირ კავშირშია ასაშენებელი ნაგებობების უსაფრთხოებასთან.
ბათუმის ბიუჯეტში ცვლილებების პროექტის მიხედვით, რომელიც საკრებულომ 30 მარტს უნდა განიხილოს, ვიგებთ, რომ ტენდერი შეწყვეტილია და პროექტისთვის გამოყოფილი თანხა 8,6 მილიონი ლარი გამოთავისუფლდა.
შესყიდვების პორტალზე ატვირთული მონაცემების მიხედვით, ბათუმის მერიამ ტენდერში გამარჯვებულ კომპანიას, შპს „მტმ“-ს ხელშეკრულება მხარეთა შეთანხმების საფუძველზე 2026 წლის 16 თებერვალს შეუწყვიტა – მიზეზად გრუნტის ტენიანობა დაასახელეს.
ამ საკითხთან დაკავშირებით ბათუმის მერიამ არ უპასუხა „ბათუმელების“ კითხვებს:
პროექტის მომზადებამდე სპეციალისტებს გრუნტი არ უნდა შეესწავლათ?
თუ გრუნტი არ შეუსწავლიათ, როგორ მოამზადეს პროექტი, გრუნტის შესწავლის გარეშე ტენდერი როგორ გამოაცხადეს, ან სამუშაოები როგორ დაიწყეს?
მიუსაფარ ძაღლთა თავშესაფრის პროექტი იმ პროექტებს შორის იყო, რომელთა დაწყებაც ბათუმის მერიამ 2026 წლის იანვარში ფეისბუქის ოფიციალურ გვერდზე ფოტო-ვიდეომასალით დააანონსა. ამ პროექტისთვის ბათუმის ახალი მერი შეაქეს, მადლობა გადაუხადეს და წარმატებები უსურვეს. იყო ასეთი კომენტარებიც – „ჯერ დაიცადეთ, საქმე ბოლომდე მივიდეს“.
ამას მოჰყვა ვიდეო, სადაც ბათუმის მერიის საქალაქო ინფრასტრუქტურისა და კეთილმოწყობის სამმართველოს ახალდანიშნული ხელმძღვანელი ბაქარ ჩიტაია დეტალურად უამბობდა მოქალაქეებს პროექტის შესახებ.
მერიის მიერ გავრცელებული ინფორმაციით, პროექტის ფარგლებში, 27 000 კვადრატულ მეტრამდე ფართობზე გათვალისწინებული იყო თავშესაფრის ორი იდენტური ბლოკის მოწყობა, რომლებსაც თათების ფორმა ექნებოდა.
ბლოკები გათვლილი იყო 180 დამოუკიდებელ ვოლიერზე. ვოლიერები უზრუნველყოფილი უნდა ყოფილიყო წყალმომარაგებისა და სადრენაჟე სისტემებით.
პროექტი ნაგებობის ცენტრალურ ნაწილში ითვალისწინებდა ძაღლების გასასეირნებელი შიდა ეზოს მოწყობას, საერთო ჯამში კი მიუსაფარ ძაღლთა თავშესაფრის კომპლექსი მოიცავდა რვა დამხმარე შენობას. გათვალისწინებული იყო სხვადასხვა დანიშნულების, მათ შორის, ვეტერინარული, ადმინისტრაციული, საკარანტინო, სამზარეულო, „გრუმინგისა“ და ძაღლების სასტუმრო ბლოკების მოწყობა.
პროექტი ითვალისწინებდა ასევე ძაღლების სავარჯიშო სივრცის მოწყობას.
ხელშეკრულების შესაბამისად, 9 მილიონამდე ლარის ღირებულების პროექტის მშენებლობა 2026 წლის 10 დეკემბრამდე უნდა დასრულებულიყო. ხელშეკრულება ტენდერში გამარჯვებულ კომპანიასთან, შპს „მტმ“ – სთან 2026 წლის 13 იანვარს გააფორმეს, 2026 წლის 16 თებერვალს კი მშენებელ კომპანიასთან ხელშეკრულება შეწყვიტეს.
გადაწყვეტილებასთან დაკავშირებულ შეთანხმების დოკუმენტში ვკითხულობთ:
„დაბა ჩაქვში მიმდინარეობს ძაღლთა თავშესაფრის მშენებლობის მოსამზადებელი სამუშაოები, რაც მოიცავს რთული რელიეფის დამუშავებას. კერძოდ, დაახლოებით 22 000 მ³ გრუნტის მოჭრა გადაადგილებასა და დაგეგმარებას.
ტერიტორიის არაერთგვაროვნებიდან გამომდინარე, ზოგიერთ მონაკვეთზე საჭიროა გრუნტის 3-5 მეტრ სიმაღლეზე დაყრა, რაც პირდაპირ კავშირშია სამომავლო შენობა-ნაგებობების უსაფრთხოებასთან, ასევე გასული პერიოდის განმავლობაში არსებული რთული კლიმატური პირობებისა და უხვი ნალექის გამო გრუნტი მაქსიმალურად არის გაჯერებული ტენით.
აღნიშნული გარემოება ტექნოლოგიურად შეუძლებელს ხდის გრუნტის გადაადგილებასა და მის ჯეროვან დატკეპნას, რაც აუცილებელი წინაპირობაა 3-5 -მეტრიანი ნაყარი ფენების მდგრადობისთვის.
პროექტის სპეციფიკიდან გამომდინარე, ვაკისის მოწყობის შემდეგ აუცილებელია დამატებითი გეოლოგიური კვლევების ჩატარება, რათა დადასტურდეს ხელოვნურად შექმნილი გრუნტის შესაბამისობა სამშენებლო ნორმებთან, რისი მიღებაც შეუძლებელი იქნება, რადგან რთული კლიმატური პირობებისა და უხვი ნალექის გამო, გრუნტი მაქსიმალურად არის გაჯერებული ტენით“.
კომპანია მერიას ასევე ატყობინებს, რომ დატენიანებული გრუნტის მშრალით ჩანაცვლებაც განიხილეს, თუმცა ამან გარდა დროის დანაკარგისა, პროექტის თვითღირებულების გაზრდა გამოიწვია, რის გამოც მიზანშეწონილად მიიჩნიეს ხელშეკრულების შეწყვეტა:
„ჩვენი მხრიდან დეტალურად იქნა განხილული ალტერნატიული გზა 22 000 მ³ დატენიანებული გრუნტის სრული გატანა და მისი ჩანაცვლება მშრალი ინერტული მასით [ბალასტით], თუმცა, შესაბამისი გათვლების შედეგად დადგინდა, რომ მასალის ტრანსპორტირებისა და შესყიდვის ხარჯები იმდენად ზრდის პროექტის თვითღირებულებას, რომ მისი ასახვა არსებულ ფასების ცხრილში შეუძლებელია, ხოლო სამუშაოების ზაფხულის პერიოდამდე შეჩერება შეუძლებელს ხდის პროექტის დასრულებას მიმდინარე წლის ბოლომდე.
ზემოაღნიშნული ობიექტური მიზეზების გათვალისწინებით, რათა არ მოხდეს რესურსების არაეფექტური ხარჯვა და ვადების უშედეგო მოცდა, მიზანშეწონილად მივიჩნევთ N3 ხელშეკრულება შეწყდეს მხარეთა ურთიერთშეთანხმებით“.
ამ შეთანხმების შემდეგ მერიამ კომპანიას ხელშეკრულება შეუწყვიტა.
„ბათუმელებმა“ შეისწავლა პროექტი, რომლის მიხედვითაც მერიას მიუსაფარ ცხოველთა თავშესაფრის მშენებლობაზე ჰქონდა ტენდერი გამოცხადებული, ტენდერში გამარჯვებულ კომპანიას სწორედ ამ პროექტით უნდა ეხელმძღვანელა.
პროექტის ავტორი კომპანია წერს, რომ სამშენებლო მოედნის ფარგლებში ნეგატიური გეოლოგიური პროცესები არ აღინიშნება, თუმცა ასევე ურთავს შენიშვნას სადაც მერიას დამატებით გეოლოგიური კვლევის ჩატარების საჭიროებაზე მიუთითებს:
„საპროექტო ობიექტის მასშტაბიდან გამომდინარე და იმის გათვალისწინებით, რომ ნაყარი გრუნტის გამო ვერ მოხერხდა ტერიტორიაზე დეტალურად საინჟინრო-გეოლოგიური პირობების დადგენა, საპროექტო ორგანიზაცია დეტალური სურათის დასადგენად სახარჯთაღრიცხვო ნაწილში თანხობრივად ითვალისწინებს დამატებითი საინჟინრო-კვლევითი სამუშაოების ჩატარებას. კერძოდ, მიწის ვაკისის საპროექტო ნიშნულზე დასვლის შემდეგ, მოეწყოს დამატებითი გეოლოგიურ ჭაბურღილები სავარაუდო ჯამური სიგრძით 80 მ. მიღებული შედეგებით შესაძლებელია შევიდეს კორექტირებები საპროექტო სახარჯთაღრიცხვო დოკუმენტაციაში“.
ბალასტის შეტანა და დამატებითი გეოლოგიური კვლევები რომ პროექტირებისას გათვალისწინებული იყო, ამას ის დოკუმენტაციაც მოწმობს, რომელიც ტენდერს თან ახლავს.
ტენდერში გამარჯვებულ კომპანიასთან გაფორმებული ხელშეკრულებით კი „მოსამზადებელი და მიწის ვაკისის მოწყობის სამუშაოებისთვის“ ჯამში 1 მილიონ 60 ათას 843 ლარი იყო გათვალისწინებული, მათ შორის უშუალოდ „მიწის ვაკისის მოწყობის შემდეგ დამატებითი გეოლოგიური კვლევების სამუშაოებისთვის“ – 2 743 ლარი.
ამონარიდი ხელშეკრულებიდან
მერიიდან არ გვაქვს განმარტება – რატომ არ გაითვალისწინეს აღნიშნული სამუშაოები პროექტის დასრულების ვადის დადგენისას და „ვადებში ვერჩატევის“ გამო რატომ შეწყვიტეს ხელშეკრულება. მითუმეტეს, არათუ ვადის გადაწევა, არამედ მთლიანად პროექტისა და ხარჯთაღრიცხვის შეცვლაც კი, ბათუმის მერიისთვის ჩვეულებრივი პრაქტიკაა.
პროექტის მიხედვით ტერიტორია ჩაქვის დასახლებაში, რაც მერიას მიუსაფარ ცხოველთა თავშესაფრისთვის აქვს შერჩეული, XX საუკუნის ბოლოსათვის წარმოდგენილი იყო ხევის სახით. XXI საუკუნის დასაწყისში ხევი შეივსო ნაყარით ბათუმი-ჩაქვის საავტომობილო გვირაბის გაყვანის პროცესში გამოტანილი მასით.
ეს არ არის პირველი შემთხვევა, როცა ბათუმში მიუსაფარ ცხოველთა თავშესაფრის მშენებლობის დაწყებას „ოცნების“ ხელისუფლება პომპეზურად აანონსებს, თუმცა უშედეგოდ.
ბათუმში ბოლო ექვსი წელია ადგილობრივი ხელისუფლება მოსახლეობას სხვადასხვა პროგრამას და მიუსაფარ ცხოველთა თავშესაფრის მშენებლობას ჰპირდებოდა, თუმცა არც ერთი დაპირება არ განხორციელებულა.
2020 წლის თებერვალში ბათუმის ყოფილმა მერმა ლაშა კომახიძემ განაცხადა, რომ მერია იწყებდა საპილოტე პროგრამა „კუპატას“ განხორციელებას, რომლის ფარგლებში, პირი, რომელიც ქალაქიდან აღრიცხულ უპატრონო ძაღლს აიყვანდა და მას შესაბამის პირობებში მოუვლიდა, წელიწადში 720 ლარს მიიღებდა. პროგრამა არ დაწყებულა.
ჩაქვში მიუსაფარი ძაღლების თავშესაფრისა და სარეკრეაციო სივრცის მოწყობა 2020 წელსაც დააანონსეს. „გამოვდივარ ინიციატივით, რომ ცხოველთა ახალი თავშესაფარი ატარებდეს ყველაზე პოპულარული ჩვენი ოთხფეხა მეგობრის „კუპატას“ სახელს…“ – განაცხადა აჭარის მთავრობის მაშინდელმა თავმჯდომარემ თორნიკე რიჟვაძემ.
2021 წელს კი, მერიამ კერძო კომპანიასთან 12 788 480 ლარზე ხელშეკრულებაც გააფორმა – დაპროექტებასა და მშენებლობაზე, თუმცა ეს ხელშეკრულება შეწყვიტა და ხელახალი ტენდერი უკვე მხოლოდ პროექტირებაზე გამოაცხადა.
მერიის სამმართველომ შერჩევა-შეფასების ეტაპზე პროექტირების ტენდერიც შეწყვიტა, რომელიც 700 ათასი ლარით იყო გამოცხადებული [ერთ-ერთი პრეტენდენტი მერიას პროექტისა და ხარჯთაღრიცხვის მომზადებას 490 ათას ლარად სთავაზობდა].
ხელახალი ტენდერი კი, სამმართველომ ისევ 700 ათასი ლარით გამოაცხადა. საბოლოოდ ხელშეკრულება დეტალურ პროექტირებაზე შპს „აჭარკაპმშენთან“ მერიის სამმართველომ 587 ათას ლარზეგააფორმა.
ჩაქვში ძაღლების თავშესაფრის [ასევე პოლიგონის და სხვა ინფრასტრუქტურის] აშენებაზე 32,9 მილიონი ლარით ხელახალი ტენდერი 2023 წელში გამოაცხადეს, თუმცა, ის სამმართველოს სატენდერო კომისიამ შეწყვიტა. ოქმში აღნიშნული იყო, რომ საპროექტო დოკუმენტაცია საჭიროებდა დაზუსტებას [წინა ტენდერი კი არ შედგა, რადგან მასში მონაწილეობა არავინ მიიღო].
2025 წლის ივლისის ბოლოს [„ოცნების“ მიერ ჩანიშნული 4 ოქტომბრის ადგილობრივი არჩევნების წინ] ბათუმის მერიას კიდევ ერთხელ „გაახსენდა“ მიუსაფარი ძაღლები და ჩაქვში თავშესაფრის მშენებლობისთვის ამჯერად 1 მილიონი ლარი გაწერეს ქალაქის ბიუჯეტში.
მერიამ განმარტებაც დაურთო, რომ „ჩაქვის ტერიტორიაზე, მიუსაფარ ძაღლთა თავშესაფრის კომპლექსის მოწყობა, მრავალწლიანი პროექტია [2025-2026 წწ.], რომლის საერთო ღირებულება შეადგენს 14 მილიონ ლარს“, თუმცა უშუალოდ ეს პროგრამა 2025 წლის ბიუჯეტის პროგრამების ჩამონათვალში არ იყო.
29 მარტს ქუთაისში აქცია – „ძალა ერთობაშია“ გაიმართება.
მოქალაქეები საქართველოს სხვადასხვა ქალაქიდან ქუთაისში, მერიის შენობის წინ, დღის 3 საათზე შეიკრიბებიან.
შეკრების შემდეგ დაგეგმილია მსვლელობა.
„საქართველოში უკვე წელიწად-ნახევარზე მეტია გრძელდება სამოქალაქო წინააღმდეგობა ანტიდასავლური და ავტორიტარული მმართველობის წინააღმდეგ.
საქართველოს მოსახლეობის აბსოლუტური უმრავლესობის ცივილიზაციური არჩევანი არის ევროპული განვითარება – ქვეყანა, სადაც დაცულია თითოეული მოქალაქის ღირსება, თავისუფლება და უსაფრთხოება.
დღეს ქვეყანას მართავს მცირე ჯგუფი, რომელიც ძალაუფლების შესანარჩუნებლად ცდილობს საზოგადოება დაყოს, გააუცხოვოს ერთმანეთისგან და დაასუსტოს.
ამიტომ დღეს ერთიანობას ალტერნატივა არ აქვს!
ჩვენ ერთმანეთთან გასაყოფი არაფერი გვაქვს. გვაერთიანებს საერთო წუხილი, საერთო მიზნები და საერთო მომავლის რწმენა.
დაწყებულია ფართო სამოქალაქო თანხმობის პროცესი, რომლის მიზანია არაძალადობრივი წინააღმდეგობის გაძლიერება და ქვეყნის დემოკრატიული მომავლის უზრუნველყოფა.
ამჯერად ამ ერთობის დემონსტრირება ქუთაისში უნდა მოხდეს. ქუთაისი არის საქართველოს ერთ-ერთი უძველესი პოლიტიკური და კულტურული ცენტრი. ეს არის ქალაქი, რომელიც ისტორიულად უკავშირდება ქვეყნის გაერთიანებასა და ერთობას.
ამიტომაც სწორედ ქუთაისი უნდა გახდეს ადგილი, სადაც მოქალაქეები კიდევ ერთხელ აჩვენებენ, რომ საქართველოს მომავალი საზოგადოების ერთიანობაზე, სოლიდარობასა და საერთო პასუხისმგებლობაზე დგას.
29 მარტს ქუთაისში ჩამოვლენ მოქალაქეები საქართველოს სხვადასხვა ქალაქიდან, რადგან ეს ბრძოლა ყველას გვეხება.
29 მარტს შევიკრიბოთ ქუთაისში ჩვენი სახელმწიფოს დევიზის გარშემო: „ძალა ერთობაშია“ – ნათქვამია შეკრების ორგანიზატორთა მიერ გავრცელებულ გზავნილში.
საკონსტიტუციო სასამართლომ არ დააკმაყოფილა მოსამართლე ვლადიმერ ხუჭუას წარდგინება. სასამართლომ მიიჩნია, რომ პროპორციული სასჯელია, თუ მცირე რაოდენობით მარიხუანის აღმოჩენის შემთხვევაში ადამიანს 3 ან 5 წლის ვადით ჩამოერთმევა რიგი უფლებები, მათ შორის, მართვის უფლება.
ამ საქმეზე პლენუმმა იმსჯელა, თუმცა მას არ დაეთანხმა ორი მოსამართლე: გიორგი კვერენჩხილაძე და თეიმურაზ ტუღუში. მათ განსხვავებული აზრი აქვთ, თუმცა ის ჯერ საკონსტიტუციო სასამართლოს ოფიციალურ გვერდზე არ გამოქვეყნებულა.
„როცა ადამიანს მცირე ოდენობით [ერთი-ორი გრამი] უნახავენ მარიხუანას სახლში, არ აქვს მოხმარების ნიშნები და ვთქვათ ადამიანი ტაქსაობს, სახლში უნახეს 3 გრამი მარიხუანა, მას 3 წლით ერთმევა მართვის უფლება, ერთმევა ასევე სხვა უფლებები 5 წლით და ადამიანი რჩება შემოსავლის გარეშე… ეს იგივეა, 20 ლიტრი ღვინო რომ გინახონ სახლში და გითხრან, შენ შეიძლება ეს ღვინო დალიო, დაჯდე საჭესთან, ამიტომ მართვის უფლებას ახლა ჩამოგართმევთო,“ – აღნიშნა მოსამართლე ვლადიმერ ხუჭუამ „ბათუმელებთან“ 2025 წლის დეკემბერში, როცა მან წარდგინებით მიმართა საკონსტიტუციო სასამართლოს.
თუ რომელიმე მოსამართლე მიიჩნევს, რომ კონკრეტული სამართლებრივი ნორმა ბუნდოვანია, ან ეწინააღმდეგება საქართველოს კონსტიტუციას, მას შეუძლია საქმის განხილვა შეაჩეროს და საკონსტიტუციო სასამართლოს მიმართოს. საქმისწარმოების განახლება ამ შემთხვევაში საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზეა დამოკიდებული.
გადაწყევტილებას მხარი დაუჭირეს საკონსტიტუციო სასამართლოს მოსამართლეებმა: რევაზ ნადარაიამ [თავმჯდომარე], ვასილ როინიშვილმა, მანანა კობახიძემ, გიორგი თევდორაშვილმა, ევა გოცირიძემ.
ვლადიმერ ხუჭუა 2021 წლის ივნისიდან არის თეთრიწყაროს რაიონული სასამართლოს მაგისტრატი მოსამართლე წალკის მუნიციპალიტეტში. ეს ის ერთადერთი მოსამართლეა, რომელმაც 2024 წლის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ დააკმაყოფილა სარჩელი საარჩევნო უბნების ბათილად ცნობაზე. საქმე გაჟონილ ბიულეტენებსა და ხმების ფარულობის დარღვევას ეხებოდა.
ამ მოსამართლემ რეპრესიულ სამართლებრივ ნორმაზეც მიმართა საკონსტიტუციო სასამართლოს – ვლადიმერ ხუჭუას ერთ-ერთი ასეთი წარდგინება ჯარიმების გადაუხდელობის გამო პირის აუცილებელ დაპატიმრებას ეხება. მოსამართლე მიიჩნევდა, რომ არაკონსტიტუციურია კანონის ახალი ჩანაწერი, თუმცა საკონსტიტუციო სასამართლომ ეს წარდგინება საერთოდ განუხილველი დატოვა.
რას ეხებოდა წარდგინება კონკრეტულად?
თეთრიწყაროს რაიონული სასამართლო სხვადასხვა პირის მიმართ განიხილავდა საქმეებს, რომელიც ეხებოდა მცენარე კანაფის ან მარიხუანის მცირე ოდენობით უკანონო შეძენა, შენახვა, გადაზიდვა, ან/და გადაგზავნა – ჩადენის ფაქტებს.
თუკი მოსამართლე მიიჩნევს, რომ პასუხისგებაში მიცემული პირი სამართალდამრღვევია, ჯარიმის 500 ლარის შეფარდების გარდა, მას მოსამართლემ უნდა ჩამოართვას სატრანსპორტო საშუალების მართვის უფლება 3 წლის ვადით, ხოლო პედაგოგიურ და საგანმანათლებლო დაწესებულებაში საქმიანობის, საჯარო სამსახურში საქმიანობის, ისევე როგორც, იარაღის დამზადების, შეძენის, შენახვის და ტარების უფლებები – 5 წლის ვადით.
„მიუხედავად იმისა, რომ გასაჩივრებული ნორმები, უდავოდ, მნიშვნელოვანი ლეგიტიმური მიზნების მიღწევას უწყობს ხელს, ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის შედეგად, ერთი მხრივ, საზოგადოებრივი ინტერესებისათვის, ხოლო, მეორე მხრივ, სამართალდამრღვევი პირისათვის მიყენებულ ზიანს შორის არსებობს მკვეთრი დისპროპორცია.
კონსტიტუციური წარდგინებების თანახმად, ღონისძიების არაპროპორციულობა აშკარად ჩანს აკრძალული ქმედების სიმძიმესა (5 გრამამდე ნარკოტიკული საშუალება მარიხუანის ან მცენარე კანაფის შეძენა, შენახვა) და მის საპასუხოდ დადგენილი სასჯელის ურთიერთმიმართების ფონზე, იმის გათვალისწინებით, რომ აბსოლუტურად განსაზღვრული სასჯელის პირობებში, მოსამართლე მოკლებულია მისი ინდივიდუალიზაციის შესაძლებლობას.
შედეგად, არ რჩება სივრცე, შეფასდეს სამართალდამრღვევი პირის ინდივიდუალური გარემოებები, ისევე, როგორც, სადავო ნორმებით მოაზრებული ლეგიტიმური მიზნების შესაძლო მიღწევადობა უფლებების უფრო ნაკლები ვადით ჩამორთმევის შემთხვევაში,“ – აღნიშნული იყო წარდგინებაში.
„საკონსტიტუციო სასამართლო ადასტურებს, რომ კონსტიტუციის კონსტიტუციის მე-9 მუხლში, რომელიც, მათ შორის, არაადამიანურ და დამამცირებელ სასჯელს კრძალავს, სიტყვას – „სასჯელი“- გააჩნია ავტონომიური მნიშვნელობა და იგი არ შემოიფარგლება ამ სიტყვის მნიშვნელობით სისხლის სამართლის კოდექსის გაგებით. აქედან გამომდინარე, სადავო ღონისძიებები ყველა შემთხვევაში კონსტიტუციის მე-9 მუხლის მე-2 პუნქტის საფუძველზე შეფასებადია და სამართლებრივი სანქციის რომელიმე კატეგორიისადმი მათი მიკუთვნების საჭიროება წარდგინებაში დაყენებული საკითხების გადაწყვეტის მიზნებისათვის არ დგას,“ – აღნიშნულია საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაში.
რაც შეეხება მართვის უფლების შეზღუდვას, საკონსტიტუციო სასამართლო აღნიშნავს:
„…კავშირი სამართალდარღვევასა და მართვის უფლების შეზღუდვას შორის არ განისაზღვრება იმით, მართავდა თუ არა პირი კონკრეტულ მომენტში სატრანსპორტო საშუალებას ნარკოტიკული თრობის ქვეშ. უფლების სავალდებულო წესით [ამ შემთხვევაში მართვის უფლების] შეზღუდვა რაციონალურ კავშირშია იმ საფრთხესთან, რომლის პრევენციასაც ემსახურება კანონმდებელი, რადგან ნარკოტიკული ნივთიერების უკანონო ფლობა და მისი ბრუნვის უზრუნველყოფა ზრდის რეალურ შესაძლებლობას, რომ ასეთი ნივთიერება გამოყენებული იქნება, მათ შორის, ისეთ ვითარებაში, როგორიცაა სატრანსპორტო საშუალების მართვა.
აქედან გამომდინარე, კანონმდებელი უფლებამოსილია, აღნიშნული ქმედებები განიხილოს იმგვარ ფაქტორად, რომელიც ზრდის საზოგადოებრივი უსაფრთხოებისათვის არსებულ რისკს და ამართლებს შესაბამისი რეგულაციის დაწესებას. ამდენად, სასამართლოს მიაჩნია, რომ სადავო ღონისძიება – მართვის უფლების 3 წლით ჩამორთმევა – რაციონალურ ურთიერთკავშირშია დასახულ ლეგიტიმურ მიზანთან…
საკონსტიტუციო სასამართლო ასკვნის, რომ, მართალია, გამოყენებული ღონისძიებები გარკვეულწილად აშორებს სამართალდარღვევის ჩამდენ პირს სოციალური ცხოვრების სხვადასხვა სფეროს, დროებით ზღუდავს მისი თვითრეალიზაციის, თავისუფალი განვითარების, პროფესიული საქმიანობისა თუ სოციალური აქტივობის შესაძლებლობებს, თუმცა, აცილებული საფრთხისა და პოტენციური ზიანის სიმძიმის გათვალისწინებით, სადავო ნორმებით დადგენილი უფლებების სავალდებულო, აბსოლუტურად განსაზღვრული ვადით ჩამორთმევა, არ შეიძლება ჩაითვალოს ადამიანის ღირსების შემლახველად, მისდამი არაადამიანურ ან/და დამამცირებელ სასჯელად მაშასადამე, აშკარად არაპროპორციულ სანქციად საქართველოს კონსტიტუციის მე-9 მუხლის მე-2 პუნქტის გაგებით.“ – აღნიშნულია გადაწყვეტილებაში.
გარემოს ეროვნული სააგენტოს აჭარის რეგიონული ჰიდრომეტეოროლოგიური ობსერვატორიის ინფორმაციით, 27 მარტის 21 საათიდან 28 მარტის 21 საათამდე ბათუმსა და მთლიანად აჭარაში მოსალოდნელია ცვალებადი მოღრუბლულობა. უმეტესად უნალექოდ, ზოგან შესაძლებელია ნისლი.
იქროლებს ცვალებადი მიმართულების ქარი 8-13 მეტრი წამში.
ჰაერის ტემპერატურა სანაპირო ზოლში:
დღისით: 13 – 18 გრადუსი სითბო
ღამით: 4 – 9 გრადუსი სითბო
მთიან მუნიციპალიტეტებში:
დღისით: 13 – 18 გრადუსი სითბო
ღამით: 3 – 8 გრადუსი სითბო
მაღალმთიან ზონაში:
დღისით: 5 – 10 გრადუსი სითბო
ღამით: 0 – 3 გრადუსი სითბო
ზღვის ღელვა 2-3 ბალი იქნება, ზღვის წყლის ტემპერატურა +10 გრადუსია.
სინოპტიკოსების ცნობით, ბათუმსა და მთლიანად აჭარაში 28 მარტს შენარჩუნებული იქნება უნალექო ამინდი. მომდევნო ორ დღეს, 29 და 30 მარტს მოსალოდნელია
დღოგამოშვებით წვიმა.
მონაკოს იახტ-კლუბში, „ამბასადორი აილენდ ბათუმის“ გუნდმა მონაკოს საერთაშორისო საინვესტიციო ფორუმზე (MIIF) რეგიონული მნიშვნელობის ისტორიული პროექტი წარადგინა, რომელიც შავ ზღვაში ორი ხელოვნური ნახევარკუნძულისა და ერთი ხელოვნური კუნძულის შექმნას მოიაზრებს და რეგიონში ახლებურ საინვესტიციო სტანდარტს ამკვიდრებს.
პროექტი, სრულად მდგრადი განვითარებისა და „ჭკვიანი ქალაქის“ (smart city) კონცეფციას ეფუძნება. აღსანიშნავია, რომ საპროექტო არეალზე, სამუშაოები სწრაფი ტემპით მიმდინარეობს. ამ ეტაპზე, მიწის მოწყობით სამუშაოების 50%-ზე მეტი შესრულებულია და 84-ჰექტრიდან, 48 ჰექტარი უკვე შექმნილია.
„ჩვენი პროექტი განსაკუთრებული მნიშვნელობის მატარებელია, რადგან მას ქვეყნის საინვესტიციო პოტენციალი ახალ საფეხურზე აჰყავს. მსგავსი ფორმატის ღონისძიებაში მონაწილეობა ჩვენი გლობალური სტრატეგიის მნიშვნელოვანი მდგენელია, რაც მიზნად ისახავს წამყვანი საერთაშორისო ინვესტორებისთვის იმ უნიკალური შესაძლებლობების გაცნობას, რასაც მათ „ამბასადორი აილენდი“ და საქართველოს მყარი ეკონომიკური გარემო სთავაზობს“ – განაცხადა „ამბასადორი აილენდ ბათუმის“ გენერალურმა დირექტორმა, გოჩა კამკიამ.
ორდღიანი ფორუმის განმავლობაში, კომპანიის წარმომადგენლებმა მონაწილეობა მიიღეს ინტენსიურ ბიზნეს-პროგრამაში, რომელშიც ჩართულნი იყვნენ, საერთაშორისო ინვესტიციებით დაინტერესებული პირები და კომპანიები. ღონისძიება მნიშვნელოვან პლატფორმას წარმოადგენდა ინვესტორებისა და სფეროს ლიდერებისთვის, რათა პირდაპირი კომუნიკაცია ჰქონოდათ პროექტის ხელმძღვანელებთან და სათანადოდ შეეფასებინათ პროექტის განსაკუთებული პოტენციალი.
„ამბასადორი ჯგუფი“ აღნიშნულ პროექტს მსოფლიოს წამყვან პარტნიორ კომპანიებთან მჭიდრო თანამშრომლობით ახორციელებს. მათ შორისაა: ურბანული დაგეგმარების გლობალური ლიდერი, საინჟინრო კომპანია Arup, წამყვანი არქიტექტურული და საინჟინრო კომპანია Yüksel Proje და ამერიკული არქიტექტურული ფირმა SHoP Architects.
შსს-მ ბათუმში დააკავა სამი პირი, რომლებსაც ბრალი ედებათ სწრაფი ჩარიცხვის აპარატებში ყალბი კუპიურების მოთავსებაში.
შსს-ს მიხედვით, ბრალდებულებმა სხვადასხვა ანგარიშზე 8 ათასი ლარის ყალბი კუპიურები შეიტანეს.
„შინაგან საქმეთა სამინისტროს აჭარის პოლიციის დეპარტამენტის ბათუმის საქალაქო სამმართველოს თანამშრომლებმა დიდი ოდენობით ჩადენილი თაღლითობისა და თაღლითობის მცდელობის ფაქტებზე 1998 წელს დაბადებული გ.ა., 1996 წელს დაბადებული წარსულში ნასამართლევი გ.გ. და 1984 წელს დაბადებული ჯ.შ. დააკავეს.
გამოძიებით დადგინდა, რომ ბრალდებულებმა სხვადასხვა დროს ბათუმში დიდი ოდენობით მატერიალური სარგებლის მიღების მიზნით, სწრაფი ჩარიცხვის აპარატებში ფულადი თანხის ნაცვლად ყალბი კუპიურები მოათავსეს. ყალბი კუპიურები აპარატების მიერ აღქმული იქნა რეალურ ფულად თანხად, რის შედეგადაც ბრალდებულების მიერ მითითებულ სხვადასხვა ანგარიშზე 8000-მდე ლარი აისახა.
ყალბი კუპიურების ნაწილის ანგარიშებზე ასახვა კი დაკავებულებმა ვერ განახორციელეს.
სამართალდამცველებმა ჩატარებული საგამოძიებო მოქმედებების, მათ შორის ბრალდებულების პირადი და ავტომობილების ჩხრეკის შედეგად, ყალბი კუპიურები ნივთმტკიცებად ამოიღეს,“ – ნათქვამია შსს-ს განცხადებაში.
გამოძიება სისხლის სამართლის 180-ე და 19-180-ე მუხლებით მიმდინარეობს, რაც 9 წლამდე ვადით თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.
აღდგომის დღესასწაულთან დაკავშირებით, საქართველოს რკინიგზა რეისებს ამატებს.
რკინიგზის განცხადებით, გაზრდილი მგზავრთნაკადის გამო, 8 აპრილიდან 14 აპრილის ჩათვლით, თბილისი-ბათუმისა და თბილისი-ფოთის მიმართულებით დამატებითი მატარებლები იმოძრავებენ.
კლინიკა „მედინას“ ცნობით, დღეს, 27 მარტს, ბათუმში გარდაიცვალა ახალშობილი, რომელიც დედამ კლინიკის საპირფარეშოში გააჩინა.
„დიდი გულისტკივილით გაცნობებთ, რომ მიუხედავად ექიმების მრავალდღიანი ინტენსიური ბრძოლისა და განხორციელებული ყველა შესაძლო სამედიცინო ღონისძიებისა, 23 თებერვალს ირის ბორჩაშვილის ჯანმრთელობის ცენტრ „მედინაში“ დაბადებული ახალშობილი (ჩვენი კლინიკის თანამშრომლის შვილი) ამ დილით გარდაიცვალა.
კლინიკის გუნდი პირველივე წუთებიდან მოქმედებდა უმაღლესი პროფესიული სტანდარტების დაცვით. პროცესში ჩართული იყვნენ როგორც ჩვენი კლინიკის, ისე მოწვეული მრავალპროფილური სპეციალისტები. პაციენტს ჩაუტარდა არაერთი გადაუდებელი და მაღალკვალიფიციური სამედიცინო ჩარევა, თუმცა მისი მდგომარეობა თავიდანვე იყო უკიდურესად მძიმე.
ამ მძიმე პერიოდში ჩვენი მთავარი საზრუნავი იყო და რჩება პაციენტების სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის დაცვა.
ვიზიარებთ მომხდარით გამოწვეულ ღრმა ტკივილს და თანავუგრძნობთ ყველა იმ ადამიანს, ვისთვისაც ეს ტრაგედია მძიმე დანაკარგია“ – აცხადებს „მედინა“.
ბავშვი ბათუმში 2026 წლის 23 თებერვალს დაიბადა. პროკურატურის ცნობით, კლინიკის თანამშრომელმა საპირფარეშოში იმშობიარა, რის შემდეგაც ახალშობილს სხეულის სხვადასხვა არეში სიცოცხლისთვის სახიფათო დაზიანებები მიაყენა.
ბავშვის დედა დააკავეს და ბრალი ახალშობილის განზრახ მკვლელობის მცდელობის ფაქტზე წარუდგინეს – სისხლის სამართლის კოდექსის 19.112-ე მუხლით.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 27 მარტამდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 293 170 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +1 000. ამ მონაცემებში შედის როგორც დაღუპულები ასევე დაჭრილები]
ტანკი – 11 808 ერთეული [+1]
ჯავშანტექნიკა – 24 287 ერთეული [+9]
საარტილერიო სისტემა – 38 863 ერთეული [+68]
MLRS – 1 700 ერთეული [+2]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 337 ერთეული [+0]
თვითმფრინავი – 435 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 350 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 200 611 ერთეული [+2 222]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 4 491 ერთეული [+0]
გემი/ნავი – 33 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 2 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 85 569 ერთეული [+217]
სპეცტექნიკა – 4 100 ერთეული [+0]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე სტატისტიკური ინფორმაცია 25 თებერვლის შემდეგ აღარ განუახლებია რუსეთს.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ ტელეგრამ არხზე ბოლოს გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 25 თებერვლამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
670 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
117 299 უპილოტო საფრენი აპარატი
651 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
27 873 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 674 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
33 474 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
55 252 სპეციალური სამხედრო მანქანა
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
ამასთან, აღნიშნულ მონაცემებთან ერთად რუსეთის თავდაცვა, უკრაინის და რუსეთის არმიის ცოცხალი ძალის საერთო დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს. უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ მონაცემებს არ აქვეყნებს არც უკრაინა.
Correction:The original version of this article incorrectly referred to the Chinese–Singaporean consortium as the tender winner. While the consortium is the sole remaining bidder, the official decision by the commission has not yet been announced
Peter Andreoli, a U.S. State Department official, is visiting Georgia and travelled to Anaklia on March 26 to observe ongoing work on the Anaklia deep sea port — a project initially planned as a Georgian–U.S. venture but later annulled. A new tender for the project has selected a sole bidder – Chinese–Singaporean consortium led by a company sanctioned by the United States during Donald Trump’s first term.
However, the promise made two years ago that the tender award would be announced “in the coming days” has yet to materialize, and a new contract between Georgia and the private partner has still not been signed.
It should be noted that this visit comes as Georgian Dream seeks to restart relations with the United States after bringing them to a historic low.
Almost simultaneously with the start of Russia’s full-scale invasion of Ukraine, Georgian Dream shifted its course and began drifting away from the West, including its long-standing strategic partner, the United States — rapidly undermining strategic relations and burning bridges. In parallel, Tbilisi formed strategic partnership with China and even made controversial high offcial visits to Iran, attending events marked by chants of “Death to the America.”
U.S.–Georgia relationsreached a historic low by the end of 2024. Despite repeated offers and attempts by the United States to prompt the Georgian government to change course, the Georgian Dream–led government continued to intensify its anti-Western and hostile rhetoric and actions. This culminated in U.S. sanctions against the party’s founder — widely seen as the country’s informal leader — former prime minister (2012-2013), oligarch Bidzina Ivanishvili, along with several high-ranking officials.
The Georgian Dream continued on its increasingly authoritarian path. Around a couple of months before being sanctioned, Bidzina Ivanishvili gave an interview in which he complained about his financial losses amounting to millions and reiterated his claim that he had effectively been under “de facto sanctions due to Georgia’s refusal to join sanctions against Russia”. He cited his private financial dispute with Credit Suisse as proof.
According to Ivanishvili, this situation gave him a “complex” about whether he could engage with international partners solely in Georgia’s interests, without any influence from personal considerations. He added that this was the reason why he had declined to meet the then U.S. Ambassador, Robin Dunnigan. There was expectation for the meeting to take place after the parliamentary elections 2024, but it never happened.
Concerns about losing the United States as a strategic ally were consistently met by Georgian Dream with promises of a “restart” in relations once Donald Trump returned to office, asserting that their values aligned with his.
More than a year has passed, and Georgian Dream continues to seek such a reset from Trump. At the same time, however, they appear unwilling to abandon actions such as celebrating Iran’s Islamic Revolution in Georgia’s capital — even as Trump had threatened military action against Iran. The most recent was Georgian Dream Prime Minister Irakli Kobakhidze congratulating Ayatollah Mojtaba Khamenei on his ‘election’ as Iran’s new Supreme Leader amid continued war in the Middle East
As the U.S. President Donald Trump announced that he had ended the conflict between Armenia and Azerbaijan, Armenia now appears to be attracting major U.S. investments, while Georgia remains the only country in the region that has not held an official bilateral meeting with President Donald Trump since he took the office in the begining of 2025.
What Georgian Dream presents as steps toward restarting relations with Georgia’s nearly lost strategic partner amounts to Tamar Bagrationi’s participation in “Fostering the Future Together” global summit hosted by the U.S. First Lady Melania Trump and photos of waved hands and/or handshakes at large diplomatic events.
In June, 2025 U.S. Ambassador Robin Dunnigan announced about retirement. Alan Purcell has served as Chargé d’Affaires, ad interim, since July 16, 2025. Alan Parcel also participated in the March 26, 2026, Anaklia visit together with Peter Andreoli, a representative of the U.S. Department of State’s Bureau of European and Eurasian Affairs.
During the visit, as reported by Georgia’s Ministry of Economy, the deputy minister discussed the Middle Corridor and the importance of the Anaklia port project—which, in fact, was awarded to a consortium led by a Chinese company sanctioned by the United States:
“The parties discussed in detail the port’s master plan and the design of the maritime infrastructure, on the basis of which the construction and mobilization works are underway.
Alongside maritime infrastructure, the railway sector was also discussed. It was noted that the railway is a critical component of the Middle Corridor.
The delegation was also briefed on planned projects in the railway sector, as well as major investments being implemented by the state in this direction.
These include the railway line project connecting to Anaklia. Taken together, these projects create a multimodal transport system and significantly increase the corridor’s capacity and operational efficiency,” reads the press release published by the Ministry of Economy.
The meeting was also attended by senior representatives of Anaklia Sea Port LLC, Georgian Railway, and the Maritime Transport Agency of Georgia.
From a Georgian-US Consortium to a Chinese–Singaporean One: Who Is Building the Anaklia Port?
It is known that under the new arrangement, a joint company should be established with the private investor to build the port, in which the Georgian state will hold a 51% stake, while the private partner will own 49%.
In March 2017, the Anaklia Deep Sea Port Development Agency was established to monitor the investment agreement signed on October 3, 2016, between the Government of Georgia and the Georgian-US consortium Anaklia Development Consortium (ADC) for the building, operating, and transferring (BOT) of the Anaklia Deep Sea Port.
On December 24, 2017, the launch of the port’s construction in Anaklia was ceremonially inaugurated by then–Prime Minister Giorgi Kvirikashvili and Mamuka Khazaradze, founder of the Anaklia Development Consortium (ADC).
On January 9, 2020, under Prime Minister Giorgi Gakharia, the Georgian government announced it was terminating its contract with the ADC, which had been responsible for building the port, citing failure to fulfill its obligations.
The ADC was founded by Mamuka Khazaradze and included Conti International (USA) and TBC Holding (Georgia). The consortium (ADC), along with its Dutch investor Bob Meijer, initiated arbitration proceedings against Georgia. In July 2024, under ICC rules, the tribunal rejected ADC’s claim and ordered the consortium to pay $650,000 to the Georgian government.
Dutch investor Bob Meijer also filed a separate arbitration claim with ICSID against the Georgian government, seeking compensation for damages he allegedly incurred; however, this claim was also dismissed.
Meanwhile, the government began preparatory work in the second half of 2022 to launch a new selection process for a private partner for the project. The Anaklia Deep Sea Port Development Agency hired international consultants — MTBS for commercial matters and Squire Patton Boggs for legal matters — who helped prepare the tender documentation.
On September 20, 2023, the Ministry of Economy announced that two companies had advanced to the second stage of the selection process for a private partner for the Anaklia deep-sea port project, though their identities were not disclosed.
In 2023, the state established Anaklia Sea Port LLC. At the initial stage, the company is tasked with designing and constructing the maritime infrastructure, including dredging and the breakwater. According to the Ministry of Economy of Georgia, this company will also receive, as a capital contribution, part of the land required for the first phase of construction.
In May of 2024, the Government of Georgia named the Chinese–Singaporean consortium – China Communications Construction Company Limited (China) & China Harbour Investment Pte. Ltd (Singapore) – as the sole remaining bidder of the international tender to select an investor for the Anaklia deep-sea port project.
According to Georgia’s then-Minister of Economy, Levan Davitashvili, two consortiums had advanced to the second stage of the selection process: the Swiss–Luxembourg T.I.L Holding S.A. and the Chinese–Singaporean consortium Communications Construction Company Limited (China) & China Harbour Investment Pte. Ltd (Singapore). However, only the Chinese–Singaporean consortium submitted a proposal to the Anaklia Deep Sea Port Development Agency.
In response to a journalist’s question about whether the consortium could already be considered the winner of the tender, Davitashvili said that since the application had been fully completed, “there is a high likelihood that the commission will declare it the winner. A few clarifications are still needed, and I believe we will be able to announce the winner within a few days,” Davitashvili said.
Davitashvili also noted that the Chinese consortium’s subcontractors include China Road and Bridge Corporation and Qingdao Port International Co., Ltd.
He added that a joint company will be established with the private investor to build the port, in which the Georgian state will hold a 51% stake, while the private partner will own 49%.
On February 24, 2025, Batumelebi inquired with the Anaklia Deep Sea Port Development Agency whether a contract had been signed with the Chinese–Singaporean consortium. According to the response received on March 20, 2025, the selection process by the commission — including the formal decision and the declaration of the winning candidate — had not yet been completed.
No official announcement has been made since; however, as the tender was effectively concluded, the Chinese–Singaporean consortium has been regarded as the winner, with the formal declaration still pending.
It is noteworthy that the lead company of the Chinese-Singaporean consortium— China Communications Construction Company Limited (CCCC) — is sanctioned in the United States, a fact the Ministry of Economy rejects as manipulative.
„აიათოლა ხამენეის მოკვლის შემდეგ ირანში დამთავრდა დიდი აიათოლების ეპოქა – მოჯთაბა ხამენეი უკვე არის ფაქტობრივად „გუშაგთა კორპუსის“ კადრი. გამოდის, როლები გაცვალეს „გუშაგთა კორპუსმა“ და აიათოლებმა,“ – ამბობს ირანისტი ვასილ ღლონტი. მას ვესაუბრეთ პროტესტზე, რომელმაც სასტიკი რეჟიმის და ხალხის ხოცვა-ჟლეტის მიუხედავად, მაინც იფეთქა ირანში.
რა ბედი ეწია ფართომასშტაბიან პროტესტს ირანში?
„ისინი ვეღარ გამოდიან ქუჩაში, რადგან ხოცავენ. საპროტესტო მოძრაობას არ ეყო სამხედრო რესურსი… განსაკუთრებით ქალაქების მოსახლეობა ძალიან აგრესიულად განწყობილია რეჟიმის მიმართ. ქუჩა-ქუჩა დადიან „ბასიჯის“ ხალხი, მაგრამ მათ კორპუსებიდან უყვირიან: „სიკვდილი ბასიჯს“, „სიკვდილი გუშაგთა კორპუსს“, „სიკვდილი რეჟიმს“… მაგალითად, წუხელ ავტომატიდან ესროლეს ფანჯრებში ხალხს, დაუცხრილავთ ფანჯრები.
ხალხში პროტესტი ისევ ძალიან დიდია, მაგრამ მათ არ აქვთ იარაღი. შენ ხარ მოქალაქე, რომელიც უპირისპირდები სპორტსმენებით დაკომპლექტებულ, შეიარაღებულ სტრუქტურებს. მათ იციან ჩხუბი, სროლა, ძალოვანი სტრუქტურაა. მეორეცაა, იარაღი შეიძლება გაქვს, მაგრამ მისი გამოყენება არ იცი. იარაღი მოქალაქის ხელში და „ბასიჯის“ ხელში სხვადასხვა რამეა,“ – ამბობს ვასილ ღლონტი.
„ბათუმელებმა“ ვასილ ღლონტთან ინტერვიუ ჩაწერა. იგი აღმოსავლეთმცოდნე, ირანისტი და საერთაშორისო უსაფრთხოების ექსპერტია.
ბატონო ვასილ, ისრაელის მხარე დღეს, 26 მარტს, აცხადებს, რომ მოკლულია ირანის ისლამური რევოლუციის კორპუსის სამხედრო-საზღვაო ძალების სარდალი… რა ხდება ირანში, თქვენ რა ინფორმაცია გაქვთ?
ირანმა 2026 წლის 2 მარტს ოფიციალურად განაცხადა, რომ ჰორმუზისგასასვლელს კეტავდა. ამაში ლომის წილი ითამაშა სწორედ ალირეზა თანგსირიმ, ახლა ვინც გარდაიცვალა. იგი „გუშაგთა კორპუსის“ სამხედრო-საზღვაო ძალების სარდალი იყო.
ვფიქრობ, რომ ისრაელი და ამერიკაც ცდილობენ, ჰორმუზის გასასვლელის პრობლემის ნელ-ნელა გადაჭრას.
მოგეხსენებათ, ჰორმუზის გასასვლელი სტრატეგიულად მნიშვნელოვანი ადგილია. ამერიკა, განსხვავებით ევროკავშირის წევრი ქვეყნებისგან, ჰორმუზის გასასვლელის დაკეტვით ძალიან არ ზარალდება. ირანის ხელში ჰორმუზის გასასვლელი არის თავისებური ბერკეტი. როცა უნდა გადაკეტავს, ანუ ეწევა შანტაჟს, როგორც იემენში ანსარულაჰის [ჰუსიტების] ხელით აკეთებს იმას, რომ ბაბ-ელ-მანდების სრუტეს როცა უნდა კეტავს, ან აყაჩაღებს, ხელს უწყობს ანსარულაჰის დესტრუქციულ ქმედებებს.
ჰორმუზის გასასვლელი უფრო ნავთობის თემაა, აშშ კი არის ნავთობის მწარმოებელი ქვეყანა, ენერგეტიკული რესურსები ამერიკას თვითონაც აქვს…
თუმცა ამ სრუტის ჩაკეტვის გამო აშშ-ს მოუწია რუსულ ნავთობზე დროებით სანქციების მოხსნა.
რუსეთისთვის, ირანის თავს რაც ხდება, სტრატეგიული კუთხით, რა თქმა უნდა, არ არის მომგებიანი იმ მხრივ, რომ ირანი რუსეთის სტრატეგიული პარტნიორია, მაგრამ, როცა ირანთან ომის დროს იგივე ირანი კეტავს ჰორმუზის გასასვლელს, ეს რუსეთს აწყობს. ამ დღეებში, მაგალითად, რუსეთმა მიიღო ძალიან სერიოზული ფინანსური დივიდენდები.
ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა მხედველობაში მიიღო რეალობა და ინდოეთს უფლება მისცა, რუსული ნავთობი ერთი თვის განმავლობაში შეეძინა. ევროკავშირსაც აძლევს ამერიკა იმის საშუალებას, რომ რუსული ნავთობი შეიძინონ, რადგანაც ექსტრემალური ვითარებაა.
რა გამოსდის ამერიკის შეერთებულ შტატებს და ისრაელს ირანში? რა ჩანს ამ გადასახედიდან? ირანის ხელისუფლება უარყოფს ამერიკის შეერთებული შტატების გეგმას საბრძოლო მოქმედებების დასრულებაზე, ამერიკული გეგმა კი, ითვალისწინებს სხვადასხვა მოთხოვნის შესრულებას, მათ შორის არის უმთავრესი სწორედ ჰორმუზის სრუტეში ნაოსნობის განახლება.
ამერიკისა და ისრაელისთვის ძლიერი ირანი მიუღებელია. წარმოიდგინეთ სურათი, რომელიც, სხვათა შორის, საქართველოსაც არ აწყობს: ბირთვული იარაღის მქონე ირანი.
ბირთვული იარაღის მქონე ირანი ნიშნავს ირანის რეგიონულ ლიდერად გადაქცევას. ახლაც ირანი ისეთი თამამია თავისი სამხედრო პოტენციალიდან გამომდინარე, რომ თავისუფლად ბომბავს ახლო აღმოსავლეთის არაბულ ქვეყნებს, ისრაელს. თქვენ წარმოიდგინეთ, ირანს რომ ბირთვული იარაღი ჰქონდეს, რამხელა წონა მოემატება? ეს ფაქტობრივად გამოიწვევს ირანის ახლო აღმოსავლეთის რეგიონის ლიდერად გადაქცევას, რაც, რა თქმა უნდა, შეასუსტებს და ეგზისტენციალურ პრობლემას შეუქმნის ისრაელს, იქიდან გამომდინარე, რომ ირანის აიათოლების რეჟიმისათვის ისრაელის არსებობა არის მიუღებელი, მას ერთ-ერთ მთავარ საგარეო საფრთხედ განიხილავს.
ვასილ ღლონტი
მე ირანში ვსწავლობდი უნივერსიტეტში და დილიდან იწყებოდა ხოლმე: „მარგ ბარ ისრაელ, მარგ ბარ ამერიკა“, ანუ ამერიკის და ისრაელის სიკვდილიო. ხშირად იმეორებდნენ, რომ ამერიკა რომ არა, „პატარა ეშმაკს“ – ისრაელს უცებ მოუგვარებდნენ ყველაფერს – დავანგრევდითო.
გამოსდის ისრაელს ირანის ისე დასუსტება, რომ ის აღარ იყოს საფრთხე?
ამერიკას აქვს უზარმაზარი სამხედრო პოტენციალი, რომლითაც ირანის პრობლემის მოგვარება შეუძლია. აშშ-ს შეუძლია ირანი ისეთ დონეზე დაასუსტოს, რომ მოხდეს ხელისუფლების შეცვლაც კი, მაგრამ ეს რომ გააკეთოს, ამისთვის ამერიკას აუცილებლად დასჭირდება სახმელეთო ოპერაციის ჩატარება. მხოლოდ სამხედრო-საჰაერო დარტყმებით ირანის რეჟიმის შეცვლა და მისი ბოლომდე დასუსტება იქნება რთული და დროში გაწელილი, ასევე, ძალიან ძვირი.
ტრამპს ამერიკაშიც პრობლემები აქვს: კონგრესში, სენატში, დემოკრატებში…. მაგალითად, ბევრი დემოკრატი წინააღმდეგია, ამერიკა სახმელეთო ოპერაციაში ჩაერთოს. თვით რესპუბლიკურ პარტიაშიც კი, რომელსაც ტრამპი მიეკუთვნება, რთული მდგომარეობაა.
საერთოდ, ამერიკის დოქტრინა ვიეტნამის შემდეგ ისეა დალაგებული, რომ მაქსიმალურად ცდილობს ამერიკა დიდ ომში არ ჩაებას. ეს თვითონ ქვეყნის შიგნით იმხელა პროცესებს იწვევს, ხალხი რომ იხოცება, მერე ეს კატაფალკები მიდის, ამერიკას ცოტა სხვანაირი მიდგომები აქვს თავისი მოქალაქეების გარდაცვალებასთან დაკავშირებით რუსეთისგან განსხვავებით. ამერიკაში რომ კუბოები ჩავა, იქ ხალხი მიტინგებს გამართავს.
რეალურად, ტრამპი არის რთულ მდგომარეობაში. მას ორი გზა აქვს: ერთი გზაა ისრაელთან ერთად მართლაც სახმელეთო ოპერაცია დაიწყოს, რასაც დასჭირდება ძალიან დიდი რესურსები, როგორც ადამიანური, ისე ფინანსური.
მეორე ვარიანტია, გაანადგუროს ირანის სამხედრო პოტენციალი, ანუ ბირთვული ინფრასტრუქტურა გაუნადგუროს, სარაკეტო წარმოება შეუჩეროს და ირანი მაქსიმალურად დაასუსტოს.
თუმცა ისრაელს ამ შემთხვევაში სხვა პოზიცია აქვს: ისრაელისთვის აუცილებელია, ირანის რეჟიმი შეიცვალოს.
რეჟიმი ირანში ვერ შეიცვლება სახმელეთო ოპერაციის გარეშე?
ძალიან რთული წარმოსადგენია რეჟიმი შეცვალო ირანში სახმელეთო ოპერაციის გარეშე. ეს არის რეჟიმი, რომელიც 1979 წლის შემდეგ არსებობს ირანში. ეს არის მყარი რეჟიმი. ჩვენ საქართველოში როგორი რეალობა გვაქვს? რამდენი წელი გავიდა და მონოპოლიზაცია ხდება ხელისუფლების. წლები როცა გადის, ხელისუფლება უბრალოდ ისე იმყარებს თავის პოზიციებს, მისი შეცვლა ძალიან ძნელია.
ირანში კი 1979 წლიდან ჩამოყალიბდა ფანატიკოსების მიერ ისლამური რეჟიმი, რომელსაც უკვე მთელი ქვეყნის სასიცოცხლო სფეროები აქვს ათვისებული.
ამ რეჟიმის მიუხედავად, ირანში იფეთქა პროტესტმა აიათოლების წინააღმდეგ. საინტერესოა თქვენი დაკვირვება: სად წავიდა ახლა პროტესტი?
ირანში გამოსვლები დეკემბრის ბოლოს დაიწყო და იანვარში ჩაახშეს სასტიკი მეთოდებით. ირანის რეჟიმმა ამ დროს გამოიყენა, ასე ვთქვათ, სოფლის რესურსი.
„ბასიჯი“, რომელიც „გუშაგთა კორპუსის“ ნაწილია, რაიონებიდან ჩამოსული ხალხითაა ძირითადად დაკომპლექტებული. პროტესტში ჩართული მოქალაქეების უდიდესი ნაწილი კი ქალაქის მოსახლეობაა: თეირანი, ისპაჰანი, შირაზი, მეშჰედი… წარმოიდგინეთ, რელიგიურ მეშჰედშიც კი გამოვიდა ხალხი ქუჩაში. როცა ვსწავლობდი ირანში, ვიყავი მეშჰედშიც სასწავლო პროგრამით. ვიცი, რაცაა ეს ქალაქი და ამ რელიგიურ, ისლამისტურ ქალაქშიც გამოვიდა ხალხი.
განსაკუთრებით ქალაქების მოსახლეობა ძალიან აგრესიულად განწყობილია რეჟიმის მიმართ. ქუჩა-ქუჩა დადიან „ბასიჯის“ ხალხი და მათ კორპუსებიდან უყვირიან: „სიკვდილი ბასიჯს“, „სიკვდილი გუშაგთა კორპუსს“, „სიკვდილი რეჟიმს“… მაგალითად, წუხელ ავტომატით ესროლეს ფანჯრებში ხალხს, დაუცხრილავთ ფანჯრები.
ხალხში პროტესტი ისევ ძალიან დიდია, მაგრამ მათ არ აქვთ იარაღი. შენ ხარ მოქალაქე, რომელიც უპირისპირდები სპორტსმენებით დაკომპლექტებულ, შეიარაღებულ სტრუქტურებს. იმათ იციან ჩხუბი, სროლა, ძალოვანი სტრუქტურაა. მეორეცაა, იარაღი შეიძლება გაქვს, მაგრამ მისი გამოყენება არ იცი. იარაღი მოქალაქის და „ბასიჯის“ ხელში სხვადასხვა რამეა – იცის, რაც უნდა გააკეთოს ამ იარაღით.
საპროტესტო მოძრაობას არ ეყო სამხედრო რესურსი, არ ეყო უნარები, რასაც „სქილს“ ეძახიან ამერიკელები, თორემ მხოლოდ თეირანის ცენტრში მილიონ-ნახევარი ადამიანი გამოვიდა. ეს უზარმაზარი რიცხვია. ისინი ვეღარ გამოდიან ქუჩაში, რადგან ხოცავენ.
ასევე, ამერიკულმა და ევროპულმა მედიამ გაავრცელა, პროქსი ძალებიც კი შემოიყვანესო ერაყიდან, ლიბანიდან და პაკისტანიდანო.
როგორ აღმოჩნდა „ბასიჯი“ ხალხის პირისპირ? მრავალრიცხოვანი ჯგუფია?
ორგანიზაცია „ბასიჯი“ ჩამოყალიბდა „გუშაგთა კორპუსის“ მიერ და შედის გუშაგთა კორპუსში. როცა ირან-ერაყის ომი იყო და „გუშაგთა კორპუსმა“ დაიწყო ფორმირება, მაშინ დასჭირდათ მოხალისეები. დღეს „გუშაგთა კორპუსის“ უფროსის მოადგილედ ითვლება სწორედ „ბასიჯის“ უფროსი.
როგორც წესი, „გუშაგთა კორპუსი“ უფრო კარგად მომზადებულია, ვიდრე „ბასიჯი“. „ბასიჯის“ 1000 თანამშრომელს შეიძლება ხელმძღვანელობდეს „გუშაგთა კორპუსის“ ერთი უფროსი.
„ბასიჯს“ უყურებენ ახალგაზრდები, როგორც პერსპექტივას – მერე „გუშაგთა კორპუსის“ წევრი გახდები.
ეს იყო ირანისგან მოულოდნელი სვლა, რა ვერ გათვალა ამერიკამ? ისე ჩანს, რომ ხამენეის მკვლელობის შემდეგ ირანში ელოდნენ საპროტესტო მოძრაობის გააქტიურებას.
ირანი იმდენად სპეციფიკური ქვეყანაა და იმდენად სპეციფიკური ხელისუფლება ჰყავს, ბოლომდე რამის გათვლა არის შეუძლებელი. მას შემდეგ, რაც რუსეთის იმპერიაში მოვხვდით ქართველები, ირანთან კავშირი გაგვიწყდა დიდი ხნით. ირანის თემა დაგვავიწყდა, თორემ ჩვენმა წინაპრებმა ძალიან კარგად იცოდნენ ვისთან ჰქონდათ საქმე, როცა ეს ეხებოდა ირანს.
მარტო „გუშაგთა კორპუსი“ რომ ავიღოთ, ასეთი უნიკალური სტრუქტურა მსოფლიოში არ არსებობს. რაღაცით, აი, საბჭოთა „ენკავედეს“ [NKVD] და ჰიტლერის „ესესს“ [SS] წააგავს. მათ აქვთ უზარმაზარი გავლენა.
ვფიქრობ, რომ ამერიკამ ოდნავ დააგვიანა რეაგირება. საპროტესტო ტალღის დროს მეტი აქტიურობა რომ გამოეჩინა ამერიკას, შეიძლება სხვანაირი სცენარი დამდგარიყო, თუმცა ტრამპისაც მესმის. წარმოიდგინეთ სურათი: თეირანის, ისპაჰანის, შირაზის ქუჩებში ხალხია გამოსული, მიდის ჩხუბი პოლიციასა და მოსახლეობას შორის, ამ დროს ამერიკას რომ დაებომბა ირანში რაღაც, შესაძლოა, გაურკვეველი რეაქცია მოჰყოლოდა ამას მოსახლეობისგან. ალბათ ამერიკელებმა ბოლომდე ვერ გათვალეს, არ იცოდნენ, როგორი იქნებოდა რეაქცია. მოსახლეობას რომ ეთქვა „ესენი ჩვენ გვბომბავენ“ და პირიქით ამერიკის წინააღმდეგ განწყობა გასჩენოდათ?!
საპროტესტო ტალღის მონაწილეების დამოკიდებულება როგორია დღეს, თქვენი ინფორმაციით, ამერიკის და მიმდინარე ომის მიმართ?
პოზიტიურია, როგორც მე ვიცი. რეჟიმმა იმდენად ბევრი ადამიანი დახოცა პროტესტანტებს შორის, ხალხი მტრად განიხილავს არა ტრამპს, არამედ თავისსავე მოძმეს, რომელმაც იარაღი ესროლა სამხედრო ფორმაში ჩაცმულმა.
ისრაელის და ამერიკის სპეცსამსახურები აცხადებენ, რომ მოსახლეობა გვაძლევს მინიშნებებს, სად არიან „გუშაგთა კორპუსის“ და „ბასიჯის“ მაღალჩინოსნებიო.
ზუსტი ინფორმაციის გამოტანა ირანიდან მართლაც ძალიან რთულია. მე ირანში ვსწავლობდი, მერე სამხედრო სტრუქტურაში ვმუშაობდი და ირანს კარგად ვიცნობ – იმდენად სპეციფიკურია, რომ ვერაფერს ვერ შეადარებ, ეს მართლაც სრულიად ამოუცნობი ქვეყანაა.
ცხადია ის, რომ აიათოლა ხამენეის მოკვლის შემდეგ ირანში დამთავრდა დიდი აიათოლების ეპოქა – მოჯთაბა ხამენეი უკვე არის ფაქტობრივად „გუშაგთა კორპუსის“ კადრი. აიათოლა ხამენეიმდე აიათოლები იყვნენ პირველ ადგილზე და ისინი აკონტროლებდნენ სრულად სახელმწიფო სისტემას, ახლა კი „გუშაგთა კორპუსი“ აკონტროლებს მთლიანად ხელისუფლებას.
გამოდის, როლები გაცვალეს „გუშაგთა კორპუსმა“ და აიათოლებმა.
როგორ დათანხმდნენ ამას აიათოლები?
ომმა მოიტანა ეს.
აიათოლა არის რელიგიური ლიდერი. აიათოლები არიან რელიგიური პირები, კლერიკალები, მათ ომი არ იციან, სამხედრო ამბავი არ იციან და ამიტომ მოხდა ეს ჩანაცვლება. ომის დროს უკვე მათი ქადაგება აღარაფერს ნიშნავს და ამიტომ ხელისუფლება ხელში აიღო იმან, ვინც იცის ომი, ანუ „გუშაგთა კორპუსმა“.
ამით რეჟიმი უფრო განმტკიცდა, თუ პირიქით?
ფაქტობრივად, სამხედრო დიქტატურა დამყარდა ირანში. მოჯთაბა ხამენეი არის „გუშაგთა კორპუსის“ ოფიცერი. ირან-ერაყის ომის დროს მოჯთაბა ხამენეი იყო წასული ომში და „გუშაგთა კორპუსის“ ერთ-ერთ დივიზიაში იბრძოდა.
გუშინ ღამე ასეთი რაღაც მოხდა: ფეზეშქიანმა, ანუ ირანის პრეზიდენტმა, მოკლული ალი ლარიჯანის ადგილას, რომელიც ასევე „გუშაგთა კორპუსის“ გენერალი იყო, ასევე „გუშაგთა კორპუსის“ გენერალი დანიშნა – მუჰამედ ბაყერ ზოლყადრი, ირანის უზენაესი ეროვნული უშიშროების საბჭოს ახალი მდივანი. ამით მთლიანად შეივსო „გუშაგთა კორპუსის“ წევრებით მაღალი თანამდებობები.
ამით ხელისუფლება უფრო გამკაცრდება. ჩვენს რეალობას რომ შევადაროთ და ჰიპოთეტურად წარმოვიდგინოთ: მაგალითად, ირაკლი კობახიძის მაგივრად პირველ პირად რომ დანიშნონ „ხარება“. შესაბამისად, მიდგომები კიდევ უფრო გამკაცრდება, სამხედრო დიქტატურის მხრივ წავა მოვლენები.
ტრამპი საუბრობს მოლაპარაკებაზე ირანთან. არსებობს შეთანხმების რესურსი?
იმდენად კარდინალურად განსხვავებული მოსაზრებები აქვს ამერიკას და ისრაელს და ირანს – მეორე მხრივ, ამ ეტაპზე შეხების წერტილებს ვეღარ ვხედავ.
ამერიკის ერთ-ერთი მთავარი მოთხოვნაა ირანის ბირთვული პროგრამის სრული დემონტაჟი, ანუ ისპაჰანში, ფორდოში, ნათანზში არსებული ობიექტები უნდა იქნეს ლიკვიდირებული. ირანს აქვს ძალიან ეშმაკური აღმოსავლური პოლიტიკა: სულ აჭიანურებს ამ თემებს, ამიტომაც, მისდამი ნდობა ამერიკას აქვს ძალიან დაბალი.
მეორე მოთხოვნა არის პროქსი დაჯგუფებების დაფინანსების შეჩერება. ირანი ამაზეც არ მიდის, ფაქტობრივად, ეს მისთვის ხელის მოჭრაა – ირანს ხელი აქვს გადაწვდენილი ერაყში, იემენში და ამ დროს ამერიკა ეუბნება, ხელი უნდა მოიჭრაო. ამ პირობებით, რაც ახლა ამერიკას და ისრაელს უნდა, ეს ნიშნავს, რომ ირანი რეგიონის ლიდერი ქვეყნიდან უნდა გადაიქცეს მეორეხარისხოვან წევრად, რომელსაც არ ექნება ზედმეტი ამბიციები. ეს, ცხადია, ირანისთვის მიუღებელია.
მაშინ რაზეა გათვლილი ტრამპის ეს პირობები?
არიან პოლიტიკოსები, რომლებსაც აქვთ თამაშის უნარი. ტრამპი ასეთი არ არის. ის რასაც აპირებს, იმას ამბობს კიდეც.
ტრამპს იმედი აქვს, რომ ირანი რაღაც ეტაპზე იძულებული გახდება და უკან დაიხევს?
დიახ, ზუსტად ასეა. ტრამპს იმედი აქვს, რომ ირანი იძულებული გახდება რაღაცას დათანხმდეს. ტრამპი მაინც ფიქრობს, რომ იქამდე მიიყვანს ამ ყველაფერს, რომ ირანის ხელისუფლება მის წინადადებას მიიღებს. ჩემი აზრით, ტრამპმა იცის რა გააკეთოს. რახან დაიწყო, ეცდება, რომ ეს თემა ბოლომდე მოაგვაროს.
როგორც ამერიკული მედია წერს, ამერიკაში უკვე სერიოზულად მიდის საუბარი იმაზე, რომ სახმელეთო ოპერაცია დაიწყონ. ეს იმდენად რთული ნაბიჯია, რომ წავა თუ არა ტრამპი მაგაზე, აი, მელანია ტრამპიც კი ვერ გეტყვით ამას, არა თუ მე.
სახმელეთო ოპერაციის დაწყებას მხოლოდ ტრამპიც ვერ გადაწყვეტს, იქ მთელი ამერიკის სახელმწიფო სისტემაა ჩართული. დიდი რისკია ირანში სახმელეთო ოპერაციის ჩატარება… მანდ ფეხის შეყოფა არის რთული თემა და თუ ტრამპი მაგაზე წავა, ეს შეცვლის არამარტო ახლო აღმოსავლეთში არსებულ რეალობას, არამედ გლობალურად იმოქმედებს მსოფლიოში მიმდინარე პროცესებზე და ჩვენზე, საქართველოზეც.
რა ადგილს იძენს საქართველო რეგიონში ამასობაში? დღეს ამერიკელმა კონგრესმენმა ჯო უილსონმა წარმომადგენელთა პალატაში სიტყვით გამოსვლისას „ქართულ ოცნებას“ ანტიამერიკული პარტია უწოდა, რომელიც მხარს უჭერს ირანის ტერორისტულ რეჟიმსო. ასევე დღეს სახელმწიფო დეპარტამენტის წარმომადგენელს ანაკლიის ღრმაწყლოვანი პროექტის მიმდინარეობა გააცნეს. საუბარია ჩინურ კომპანიაზე, რომელიც დასანქცირებულია ამერიკის შეერთებული შტატების მიერ.
ჩვენთან ძალიან ახლოს მსოფლიო ომის ნიშნების მატარებელი სამხედრო კონფლიქტი მიმდინარეობს, როგორიცაა რუსეთ-უკრაინის ომი. ეს უკვე აღარ არის მარტო რუსეთ-უკრაინის ომი – გლობალური ომია. ოფიციალურად ყველას ეშინია და არ ეძახის მსოფლიო ომს, მაგრამ რეალურად ეს მსოფლიო ომის ნიშნებია. სხვათა შორის, 2008 წელს დაიწყო ეს ყველაფერი, უბრალოდ ჩვენთან მასშტაბი იყო პატარა და იმიტომ არ მოჰყვა რეაქცია.
ამ ფონზე მეორე კერა გაჩნდა მესამე მსოფლიო ომის ჰიბრიდული და არაღიარებული. ჩვენ ეხლა ვართ ორი გლობალური მსოფლიო მესამე ომის ეპიცენტრში და ჩვენზე ეს ყველაფერი აუცილებლად აისახება.
ყველაფერი დამოკიდებული იქნება იმაზე, როგორ განვითარდება მოვლენები, რა თქმა უნდა, როგორც რუსეთ-უკრაინას შორის, ასევე აშშს, ირანსა და ისრაელს შორის.
ძალიან მაფიქრებს ის გარემოება, რომ ირანის მასობრივი დაბომბვების დროს ლტოლვილების რაოდენობა სამხრეთ კავკასიაში მოიმატებს. პირველ დარტყმას მიიღებს სომხეთი და აზერბაიჯანი, იქიდან გამომდინარე, რომ ირანის ტერიტორია თუ დაიბომბება, ირანის აზერბაიჯანელები გადმოვლენ აზერბაიჯანში. თუ სპარსელები დაიბომბება ირანში, ისინი გადმოვლენ სომხეთში – სომხები და სპარსელები ერთმანეთთან ყოველთვის კარგად იყვნენ.
მაგრამ თუ გაიზარდა მასშტაბი, შეიძლება ლტოლვილები წამოვიდნენ ჩვენსკენაც.
არსებობს ბირთვული საფრთხეც. ეს დაბომბვები რომ ხდება ირანის ბირთვული ობიექტების, საფრთხე არის. ამერიკელები და ებრაელები ზედმიწევნით ასრულებენ სამხედრო შეტევებს უმაღლეს დონეზე, მაგრამ შანსი არსებობს, რომ რადიაციის პრობლემამაც იჩინოს თავი.
იმის საფრთხეც გვაქვს, რომ შესაძლოა, ისრაელმა გამოიყენოს ბირთვული იარაღი ირანის წინააღმდეგ. ამის ალბათობა მცირეა, მაგრამ არსებობს.
თუ „ქართული ოცნება“ ირანთან კომუნიკაციას აქტიურად გააგრძელებს, ფაქტობრივად, ჩვენი ხელისუფლება და ძალაუნებურად ჩვენი ქვეყანაც უკვე იქნება მხარე ამ პროცესებში. ხომ არის საუბარი, საქართველომ ნეიტრალიტეტი დავიცვათო, ამას ამბობს ხელისუფლება, მაგრამ თუ ირანთან კონტაქტები უფრო გაღრმავდა და ირანის მოქმედ ხელისუფლებასთან მიდგომები უფრო პროირანული გახდება – „ქართული ოცნება“ მთლად ბოლომდე ამას არ ამბობს – ჩვენ შეიძლება ამ პროცესში მხარე აღმოვჩნდეთ.
მეორე მხრივ, როგორღაც ამ სამხედრო კონფლიქტისგან თავი მაქსიმალურად შორს უნდა დავიჭიროთ. სულ ახლახან აზერბაიჯანს ემუქრებოდნენ ირანელები, დაბომბეს აეროპორტი… ამიტომაც, უნდა დავიჭიროთ მაქსიმალურად ფრთხილი პოზიცია, მაგრამ არა პროირანული. ირანის ახლანდელი რეჟიმის მხარე არავითარ შემთხვევაში არ უნდა დავიჭიროთ. ანტიჰუმანური რეჟიმის მხარდაჭერა ჩვენ, რა თქმა უნდა, ცივილიზებულ სამყაროსთან პრობლემას შეგვიქმნის ურთიერთობაში.
ამიტომაც, მთლიანად ვემიჯნები ირანის ახლანდელი ხელისუფლების რეჟიმის საქმეს და მოქმედებებს. ეს არის კატასტროფა. სახელმწიფო დონეზე მაქსიმალური ფრთხილი პოლიტიკა უნდა დავიკავოთ და ცივილიზებული სამყაროს გვერდით უნდა დავრჩეთ.
____________
ფოტოზე: თეირანი, 3 მარტი. ფოტო: ევროპის პრესფოტო სააგენტო. EPA/ABEDIN TAHERKENAREH
1977 წლის 23 დეკემბერს, როდესაც ილია მეორე საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქად აირჩიეს, მას დახვდა საბჭოთა ხელისუფლების მიერ შევიწროებული და დევნილი ეკლესია, 7 ეპარქია, 80 სასულიერო პირი და 50 სამლოცველო-ეკლესია.
49 წლის განმავლობაში, ილია მეორის კათოლიკოს-პატრიარქობისას, გაიხსნა თბილისისა და გელათის სასულიერო აკადემია-სემინარიები, დაარსდა საეკლესიო სკოლა-გიმნაზიები, დაფუძნდა საპატრიარქოს უნივერსიტეტი, ტელევიზია და რადიო.
დღეს საქართველოს სამოციქულო ეკლესია 49 ეპარქიისგან შედგება, აქედან 42 საქართველოშია, შვიდი კი – საზღვარგარეთ.
ილია მეორეს პატრიარქობისას აშენდა სამების საკათედრო ტაძარი, აღდგა საეკლესიო ხელოვნების ყველა დარგი და ქართული საეკლესიო გალობა.
3000-ზე მეტი სასულიერო პირი, 2500-ზე მეტი მოქმედი ეკლესია-მონასტერი, 49 ეპარქია – ეს არის კათოლიკოს-პატრიარქის მემკვიდრეობა, რომელიც მან საპატრიარქო ტახტზე მყოფმა 49 წლის განმავლობაში შექმნა.
ადრეული წლები
ილია მეორე (ერისკაცობაში ირაკლი) ღუდუშაურ-შიოლაშვილი 1933 წლის 4 იანვარს დაიბადა ვლადიკავკაზში, გიორგი სიმონის ძე ღუდუშაური-შიოლაშვილისა და ნატალია იოსების ასულ კობაიძის ოჯახში.
ილია მეორის მამა, გიორგი ღუდუშაური სნოში ცხოვრობდა. დედა – ნატალია კობაიძე კი სოფელ სიონიდან იყო. მათ 1927 წელს ჩრდილოეთ ოსეთში, ქალაქ ვლადიკავკაზში შეიძინეს სახლი და იქ დროებით გადავიდნენ საცხოვრებლად.
1952 წელს ირაკლი შიოლაშვილ-ღუდუშაურმა დაამთავრა ვლადიკავკაზის 22-ე საშუალო სკოლა. მან სწავლა მოსკოვის სასულიერო სემინარიაში განაგრძო. ირაკლი შიოლაშვილ-ღუდუშაურმა მოსკოვის სასულიერო სემინარია პირველი ხარისხის დიპლომით დაამთავრა და, როგორც საუკეთესო სტუდენტი, სასულიერო აკადემიის პირველ კურსზე ჩაირიცხა.
24 წლის ირაკლი ღუდუშაურ-შიოლაშვილი, 1957 წლის 16 აპრილს, კათოლიკოს-პატრიარქ მელქისედეკ III-ის ლოცვა-კურთხევით, თბილისის ალექსანდრე ნეველის ტაძარში ბერად აღკვეცეს და სახელად ილია უწოდეს.
1957 წლის 18 აპრილს სიონის საპატრიარქო ტაძარში ბერი ილია ხელდასხმულ იქნა იეროდიაკვნად, ხოლო 1959 წლის 10 მაისს წმიდა სერგის მონასტრის ლავრაში იეროდიაკონი ილია მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის პატრიარქის, ალექსი I-ის მიერ ხელდასხმულ იქნა მღვდელმონაზვნად.
მღვდელმონაზონმა ილიამ მოსკოვის სასულიერი აკადემია 1960 წელს დაამთავრა პირველი ხარისხის დიპლომით. მას აკადემიაში საპროფესორო სტიპენდიანტად დარჩენა შესთავაზეს – საშუალება ექნებოდა ლექციები წაეკითხა. მაგრამ კათოლიკოს-პატრიარქ ეფრემ II-ის კურთხევით ის სამშობლოში დაბრუნდა და ბათუმის საკათედრო ტაძარში მღვდელმსახურად გამწესდა.
1960 წლის 19 დეკემბერს აიყვანეს იღუმენის, ხოლო 1961 წლის 16 სექტემბერს – არქიმანდრიტის ხარისხში.
1963 წელს კათოლიკოს-პატრიარქმა ეფრემ II საქართველოში სასულიერო სასწავლებლის გახსნა მოახერხა, რომელსაც „საღვთისმეტყველო კურსები“ დაარქვა. ეს ხრუშოვის პერიოდი იყო, როცა რუსეთში ხუთი სემინარია და მრავალი ეკლესია-მონასტერი დაიხურა.
ეფრემ მეორემ „საღვთისმეტყველო კურსების“ პირველ დირექტორად არქმიანდრიტი ილია დანიშნა.
1963 წლის 26 აგვისტოს, კათოლიკოს-პატრიარქ ეფრემ II-ის მიერ არქიმანდრიტი ილია ბათუმ-შემოქმედელ ეპისკოპოსად აკურთხეს და პატრიარქის ქორეპისკოპოსად დანიშნეს.
ილია მეორე – ფოტო გადაღებულია 1967 წელს, დაცულია ეროვნული ბიბლიოთეკის არქივში
არქიმანდრიტი ილია აჭარაში შვიდი წელი დარჩა, 1967 წელს კი პატრიარქის ლოცვა-კურთხევით ცხუმ-აფხაზეთის ეპისკოპოსად გადაიყვანეს. 1969 წელს მიენიჭა მიტროპოლიტის ხარისხი. მიტროპოლიტი ილია სოხუმში 11 წელი წირავდა.
პარალელურად, 1963-1972 წლებში იყო მცხეთის სასულიერო სემინარიის პირველი რექტორი.
1972 წელს ჯილდოდ მიიღო მეორე პანაღიის ტარების უფლება, ხოლო 1975 წელს – უფლება სკუფიაზე ჯვარი ეტარებინა.
1977 წელს გარდაიცვალა სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი დავით V (დევდარიანი).
1977 წლის 9 ნოემბერს, წმიდა სინოდის განჩინებით, პატრიარქის მოსაყდრე გახდა ცხუმ-აფხაზეთის მიტროპოლიტი ილია.
1977 წლის 23 დეკემბერს თბილისის სიონის საპატრიარქო ტაძარში გამართულმა საქართველოს სამოციქულო ეკლესიის XII ადგილობრივმა კრებამ განიხილა საქართველოს ეკლესიის ახალი კათოლიკოს-პატრიარქის არჩევის საკითხი და მიტროპოლიტი ილია ერთხმად აირჩიეს სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქად და ეწოდა ილია II.
1977 წლის 25 დეკემბერი – ახლადარჩეული კათოლიკოს-პატრიარქი ატარებს პირველ წირვას სვეტიცხოველში
ავტოკეფალიის აღდგენა და ილია მეორის როლი
საქართველოს ეკლესია უძველესი ავტოკეფალიური ეკლესიაა. ავტოკეფალია ბერძნული სიტყვაა და ნიშნავს თავისთავადს, დამოუკიდებელს.
ავტოკეფალია აქვთ მხოლოდ მართლმადიდებელ ეკლესიებს. ყველა ავტოკეფალური ეკლესია და მათი პატრიარქები თანასწორნი არიან და თითოეული ეკლესია დამოუკიდებლად, საეკლესიო კანონიკაზე დაყრდნობით იმართება.
მიუხედავად დამოუკიდებლობისა, ავტოკეფალიური ეკლესიები, მათ შორის, საქართველოს ეკლესია, ერთი წმიდა, კათოლიკე, ანუ საყოველთაო და სამოციქულო მართლმადიდებელი ეკლესიაა. ავტოკეფალიურ ეკლესიებს შორის არსებობს ევქარისტიული, ლოცვითი კავშირი.
სხვადასხვა ისტორიული წყაროს მიხედვით, საქართველოს ეკლესიამ ავტოკეფალია მიიღო დაახლოებით 472 წელს, მეფე ვახტანგ გორგასლის დროს, როდესაც ქართლის კათალიკოსად დადგინდა პეტრე და მთავარეპისკოპოსად – სამოელი.
ქართულმა ავტოკეფალურმა ეკლესიამ საუკუნეების განმავლობაში მრავალ შემოტევას გაუძლო, მაგრამ დამარცხდა ერთმორწმუნე მეზობელ რუსეთთან.
ერთმორწმუნე რუსეთმა და მისმა იმპერატორმა ალექსანდრე I-მა, მე-19 საუკუნის დასაწყისში, 1811 წლის 30 ივნისს, საეკლესიო კანონების უხეში დარღვევით გააუქმა საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალია.
საქართველოდან გაიწვიეს კათოლიკოს-პატრიარქ ანტონ II და კათოლიკოს-პატრიარქის ნაცვლად შემოიღეს ეგზარქოსის თანამდებობა.
ერთსაუკუნიანი ბრძოლის შემდეგ, 1917 წლის 12 (25) მარტს, მცხეთის სვეტიცხოვლის ტაძარში შეიკრიბა ქართველი სამღვდელოება და საგანგებო საეკლესიო კრებაზე აღადგინა ქართული მართლმადიდებელი ეკლესიის ავტოკეფალია და კვლავ შემოიღო საპატრიარქო მმართველობა.
ავტოკეფალიის აღდგენის შემდეგ პირველი კათოლიკოს-პატრიარქი გახდა კირიონ II.
რუსეთის ეკლესიამ არ აღიარა საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალიის აღდგენა და რუსეთის პატრიარქმა ტიხონმა 1917 წლის 29 დეკემბერს ქართველ სასულიერი პირებს მუქარის ეპისტოლეც კი გამოუგზავნა. მან ქართული სამღვდელოება საეკლესიო კანონების დარღვევასა და სქიზმაში დაადანაშაულა.
საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ ეკლესია კანონგარეშედ გამოცხადდა, დაიხურა ეკლესია-მონასტრები და დაიწყო სასულიერო პირების დევნა.
რუსეთის ეკლესია მუდმივად უშლიდა ხელს საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალიის საერთაშორისო აღიარებას.
საქართველოს ეკლესიასა და რუსეთის ეკლესიას შორის ევქარისტიული კავშირი 1943 წელს აღდგა.
საბჭოთა რეჟიმის დროს საქართველოს ეკლესიას არ ჰქონია აქტიური ურთიერთობა სხვა მართლმადიდებლურ ეკლესიებთან.
საქართველოს ეკლესიას ავტოკეფალიურ ეკლესიად არ მოიხსენიებდა კონსტანტინოპოლის მსოფლიო პატრიარქი.
ბრძოლა საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალიის აღიარებისთვის დაიწყო ილია მეორემ, მას შემდეგ, რაც ის პატრიარქი გახდა.
ილია მეორე ითხოვდა, რომ კონსტანტინეპოლს ეცნო საქართველოს ეკლესიის უძველესობა და ისტორიულობა. ამ აღიარების მიღებას დასჭირდა არაერთი ვიზიტი კონსტანტინეპოლის პატრიარქთან.
ხანგრძლივი მოლაპარაკებები 1990 წლის 4 მარტს დასრულდა.
კონსტანტინოპოლის პატრიარქმა დიმიტრიოს I-მა საგანგებო ტომოსით (სიგელი) დაადასტურა საქართველოს ეკლესიის ისტორიული ავტოკეფალია.
მეორე ტომოსით კი საქართველოს ეკლესიის წინამძღვარს მიენიჭა ტიტული „სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი, მცხეთა-თბილისის მთავარეპისკოპოსი“.
ილია მეორის სახელს უკავშირდება მცხეთის სასულიერო სემინარიის თბილისში გადატანა და თბილისის სასულიერო სემინარია აკადემიის დაარსება. გელათის სასულიერო და მეცნიერებათა აკადემიების აღდგენა.
კათოლიკოს-პატრიარქის ლოცვა-კურთხევით თანამედროვე ქართულ ენაზე გამოიცა ბიბლია, საღვთისმეტყველო კრებული.
საპატრიარქოსთან შეიქმნა მისიისა და ევანგელიზაციის, ხალხური რეწვის, საგარეო-ეკონომიკური, საფინანსო-სამეურნეო, სიმწმიდეთა მოძიების, სოფლის მეურნეობის, ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალური უზრუნველყოფის განყოფილებები, პრესცენტრი, ხუროთმოძღვრების, საეკლესიო გალობის აღდგენისა და შემსწავლელი ცენტრი, სასწავლო კომიტეტი. 2001 წლიდან ეთერშია საპატრიარქოს რადიო „ივერია“, რომლის მაუწყებლობა ვრცელდება საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე, მათ შორის, აფხაზეთში.
2002 წლის 14 ოქტომბერს სვეტიცხოვლის საპატრიარქო ტაძარში სახელმწიფოსა და ეკლესიას შორის დაიდო საკონსტიტუციო შეთანხმება.
ილია მეორე აქტიური საზოგადოებრივი ცხოვრებით ცხოვრობდა. ის მონაწილეობდა ყველა მნიშვნელოვან ღონისძიებაში და ჰქონდა ურთიერთობა ყველა რანგის პოლიტიკოსთან თუ სასულიერო პირთან.
გთავაზობთ ფოტოებს, რომელიც დაცულია ეროვნული ბიბლიოთეკის არქივში.
ილია მეორე აკურთხებს ახლარჩეულ უზენაესი საბჭოს დეპუტატებსილია მეორე და სომხეთის პატრიარქი გარეგინ მეორეილია მეორე მერაბ კოსტავას სულის მოსახსენიებელ პანაშვიდზეილია მეორე და ნანული შევარდნაძე 9 აპრილის მემორიალთანჟურნალისტი წერს ინტერვიუს ილია მეორესთანილია მეორე და ზურაბ ჟვანია
შენიშვნა: კათოლიკოს-პატრიარქის ბიოგრაფია მომზადებულია საქართველოს საპატრიარქოს ვებგვერდზე გამოქვეყნებული ოფიციალური ბიოგრაფიის მიხედვით.
„ამბასადორი აილენდ ბათუმის“ პროექტი MIPIM 2026-ის გლობალურ ურბანულ ფესტივალზე წარადგინეს კანში, უძრავი ქონების ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან საერთაშორისო ღონისძიებაზე – MIPIM-ზე „ამბასადორი აილენდ ბათუმის“პროექტი წარადგინეს. „ფესტივალების სასახლეში“ გამართულ ღონისძიებაზე კომპანიის გუნდმა საერთაშორისო აუდიტორიას პროექტის კონცეფცია და საქართველოს საინვესტიციო პოტენციალი გააცნო.
ფესტივალის ფარგლებში გაიმართა „ამბასადორი აილენდ ბათუმის“ პრეზენტაციაც, სადაც წარმოდგენილი იყო ხელოვნური კუნძულის არსი, ღირებულებები, მისი ურბანული კონცეფცია და ის გამორჩეული საინვესტიციო შესაძლებლობები, რომელთაც პროექტი საერთაშორისო ინვესტორებს სთავაზობს.
„ამბასადორი აილენდ ბათუმის“ გენერალური დირექტორის, გოჩა კამკიას განცხადებით, მსგავსი მასშტაბის პლატფორმა მნიშვნელოვანია, რათა საერთაშორისო ბიზნეს წრეებს სათანადოდ წარედგინოს, როგორც თავად პროექტი, ისე მთლიანად ქვეყნის ხელსაყრელი საინვესტიციო გარემო.
„MIPIM-ი მნიშნელოვან პლატფორმას წარმოადგენს, სადაც შესაძლებლობა მოგვეცა, საერთაშორისო ასპარეზზე მნიშვნელოვნად გავზარდოთ პროექტისა და ქვეყნის ცნობადობა.
აღნიშნულ გამოფენაში მონაწილეობა, ჩვენი ფართომასშტაბიანი საინფორმაციო კამპანიის გაგრძელებაა, რომლის ფარგლებშიც საერთაშორისო აუდიტორიას ვაცნობთ ჩვენი პროექტისა და ზოგადად ქვეყნის, გამორჩეულ საინვესტიციო შესაძლებლობებს.“ – აღნიშნა კომპანიის გენერალურმა დირექტორმა გოჩა კამკიამ.
„ამბასადორი აილენდ ბათუმის“ პროექტი ორი ხელოვნური ნახევარკუნძულისა და ერთი ხელოვნური კუნძულის ზღვაში ფორმირებას ითვალისწინებს.
პროექტი მდგრადი განვითარებისა და ჭკვიანი ქალაქის პრინციპების დაცვით ვითარდება და მიზნად ისახავს რეგიონის ურბანული განვითარების ახალი სტანდარტის დადგენას.
ამ ეტაპზე პროექტის მიწის სამუშაოების 50%-ზე მეტი უკვე შესრულებულია, რომლის ფარგლებშიც, საპროექტო არეალის 84 ჰექტარი ტერიტორიიდან 48 ჰექტარი უკვე ფორმირებულია.
ფესტივალის განმავლობაში კომპანიის წარმომადგენლები სხვადასხვა ბიზნესპროგრამაში იღებდნენ მონაწილეობას და სპეციალურად მოწყობილ, მულტიფუნქციურ სტენდთან დაინტერესებულ პირებს კუნძულზე არსებულ საინვესტიციო შესაძლებლობებთან დაკავშირებით დეტალურ ინფორმაციას აწვდიდნენ.
„ამბასადორი აილენდ ბათუმის“ პროექტს „ამბასადორი ჯგუფი“ საერთაშორისო პარტნიორებთან ერთად ახორციელებს.
მათ შორის არიან ბრიტანული კომპანია Arup, რომელიც მსოფლიო მასშტაბით არაერთი ქალაქის გეგმარებაში მონაწილეობს, არქიტექტურული და საინჟინრო კომპანია Yüksel Proje, ასევე ამერიკული არქიტექტურული კომპანია SHoP Archiects.
ბათუმში სატრანსპორტო საშუალების ტროტუარზე ან ქვეითთა გადასასვლელზე დგომის ან გაჩერებისთვის ჯარიმა 100 ლარი 2026 წლის პირველი მაისიდან გახდება.
ამ დროისთვის ანალოგიური დარღვევისთვის ჯარიმა 10 ლარია.
საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ პარლამენტის მიერ დამტკიცებული კანონი ძალაში 2026 წლის 1-ლი მაისიდან შედის.
ამ კანონით:
„თვითმმართველი ქალაქის − ბათუმის ადმინისტრაციულ საზღვრებში სატრანსპორტო საშუალების ტროტუარზე ან ქვეითთა გადასასვლელზე დგომა ან გაჩერება (გარდა იმ გამონაკლისი შემთხვევისა, როდესაც სატრანსპორტო საშუალების ტროტუარზე დგომა დასაშვებია) − გამოიწვევს დაჯარიმებას 100 ლარის ოდენობით.
ამასთანავე, სატრანსპორტო საშუალება გადაყვანილი იქნება სპეციალურ დაცულ სადგომზე ან/და სატრანსპორტო საშუალების თვლებს სპეციალური საშუალებით გაუკეთდება ბლოკირება.
გარდა ამისა, ამავე კანონით პირველი მაისიდან:
ბათუმის ადმინისტრაციულ საზღვრებში პარკირების ადგილას ავტოსატრანსპორტო საშუალებების პარკირებისთვის თვითმმართველი ქალაქის − ბათუმის წარმომადგენლობითი ორგანოს მიერ დადგენილი საფასურის გადახდის გარეშე ავტოსატრანსპორტო საშუალების დგომა − გამოიწვევს დაჯარიმებას 50 ლარის ოდენობით.
ავტოსატრანსპორტო საშუალების მფლობელის ან/და მესაკუთრის მიერ თვითმმართველი ქალაქის − ბათუმის ადმინისტრაციულ საზღვრებში პარკირების წესების სხვა დარღვევა − გამოიწვევს დაჯარიმებას 50 ლარის ოდენობით.
თვითმმართველი ქალაქის − ბათუმის ადმინისტრაციულ საზღვრებში ამკრძალავი ნიშნის „სახანძრო ჰიდრანტთან გაჩერება აკრძალულია“ მოთხოვნის დაუცველობა − გამოიწვევს დაჯარიმებას 200 ლარის ოდენობით.
ამასთანავე, სატრანსპორტო საშუალება გადაყვანილი იქნება სპეციალურ დაცულ სადგომზე ან/და სატრანსპორტო საშუალების თვლებს სპეციალური საშუალებით გაუკეთდება ბლოკირება.“
პირველი მაისიდან ტროტუარზე დგომა ან გაჩერებისთვის ბათუმის გარდა 100 ლარი იქნება ჯარიმა ასევე შემდეგ ქალაქებში: თბილისში, ქუთაისში, მცხეთაში, რუსთავში, გორში, თელავში, ფოთში, ზუგდიდში, ახალციხესა და ოზურგეთში.
ასევე საქართველოს კურორტებზე. სხვა მუნიციპალიტეტებში კი ისევ 10 ლარი დარჩება.
„სატრანსპორტო საშუალების ტროტუარზე ან ქვეითთა გადასასვლელზე დგომა ან გაჩერება (გარდა იმ გამონაკლისი შემთხვევისა, როდესაც სატრანსპორტო საშუალების ტროტუარზე დგომა დასაშვებია) − გამოიწვევს დაჯარიმებას 10 ლარის ოდენობით, ხოლო თბილისში, ქუთაისში, ბათუმში, მცხეთაში, რუსთავში, გორში, თელავში, ფოთში, ზუგდიდში, ახალციხეში, ოზურგეთში ან საქართველოს რომელიმე კურორტზე − 100 ლარის ოდენობით,“ – წერია კანონში, რომელიც 2026 წლის 1-ლი მაისიდან ამოქმედდება.
მთავრობის ახალი განკარგულებით შსს-ს მომსახურების სააგენტომ და შემოსავლების სამსახურმა თავიანთ ანგარიშებზე განთავსებული თავისუფალი ნაშთიდან ჯამში 110 მილიონი ლარი სახელმწიფო ბიუჯეტში უნდა ჩარიცხონ.
კერძოდ:
საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტომ – 60 000 000 ლარი, მათ შორის: 2026 წლის 31 მარტამდე – 30 მილიონი ლარი, ხოლო არაუგვიანეს 2026 წლის 15 დეკემბრისა – 30 მილიონი ლარი;
შემოსავლების სამსახურმა კი – 50 000 000 ლარი, მათ შორის: 2026 წლის 31 მარტამდე – 30 მილიონი ლარი, ხოლო არაუგვიანეს 2026 წლის 15 დეკემბრისა – 20 მილიონი ლარი.
თანხის ბიუჯეტში მიმართვის შედეგად აღნიშნული სამსახურების „ბიუჯეტების ცვლილება არ საჭიროებს საქართველოს მთავრობასთან შეთანხმებას.“ – წერია მთავრობის 2026 წლის 19 მარტის განკარგულებაში, რომელსაც ხელს ირაკლი კობახიძე აწერს.
2026 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ კანონში არის ჩანაწერი, რომ საქართველოს მთავრობას აქვს უფლება, იმ საჯარო სამართლის იურიდიული პირებიდან [სსიპ], რომელთა წლიური შემოსავალი, ბიუჯეტიდან მიღებული დაფინანსების გარდა, აღემატება 1 მილიონ ლარს, განსაზღვროს ის სსიპ-ები, რომლებსაც ანგარიშზე არსებული თავისუფალი ნაშთის ნაწილს სახელმწიფო ბიუჯეტში ან სხვა საბიუჯეტო ორგანიზაციების დასაფინანსებლად მიამართვინებს.
აღსანიშნავია, რომ ისეთი უწყებები, როგორიცაა მომსახურების სააგენტო და შემოსავლების სამსახური, მოქალაქეებს ფასიან სერვისებს სთავაზობენ.
მაგალითად, მართვის მოწმობის აღების, იარაღის გაფორმების, ექსპერტიზისა თუ საბაჟო მომსახურების საფასური პირდაპირ ამ უწყებების ანგარიშზე ირიცხება.
აღნიშნული თანხები მათ „საკუთარ შემოსავლებს“ წარმოადგენს, რომლებსაც ორგანიზაციები დამოუკიდებლად განკარგავენ ხელფასების, ინფრასტრუქტურული პროექტებისა თუ სხვა საჭიროებებისთვის.
წლის ბოლოსთვის აუთვისებელი თანხა ავტომატურად ბიუჯეტში არ ბრუნდება და უწყებების ანგარიშზე „გარდამავალი ნაშთის“ სახით რჩება. თუმცა, იმ შემთხვევაში, თუ დაგროვილი ნაშთი მნიშვნელოვანია და სახელმწიფოს დამატებითი რესურსი სჭირდება, მთავრობა გამოსცემს სპეციალურ განკარგულებას, რომლითაც უწყებას ამ „ზედმეტი“ თანხის საერთო ბიუჯეტში გადარიცხვას ავალდებულებს.
„თეგეტა მოტორსი“ „ნულოვანი ნარჩენის საერთაშორისო დღეს“ უერთდება და 30 მარტიდან გარემოსდაცვით კამპანიას – „არ გადაყარო, ჩააბარე!“ – ამჯერად ბათუმში იწყებს. მოქალაქეებს შესაძლებლობა ექნებათ, საავტომობილო ნარჩენები – აკუმულატორი, საბურავი და ზეთი – სპეციალურ პუნქტში მიიტანონ. ჩაბარების პუნქტი „თეგეტა მოტორსის“ ბათუმის ფილიალის ტერიტორიაზე (იური გაგარინის ქ. №1) 30 მარტიდან 5 აპრილის ჩათვლით (ორშაბათი-შაბათი: 10:00-18:00 საათი, კვირა: 10:00-16:00 საათი) მოეწყობა.
მოქალაქეები, რომლებიც გარემოსდაცვით კამპანიაში ჩაერთვებიან, კომპანიისგან სპეციალურ შეთავაზებებსა და სიმბოლურ საჩუქრებს მიიღებენ. რაც შეეხება ჩაბარებულ საავტომობილო ნარჩენებს, შეგროვებული მეორადი აკუმულატორების, საბურავებისა და ზეთების ლიცენზირებულ გადამმუშავებელ ქარხნებამდე ტრანსპორტირებასა და ტექნიკური რეგლამენტით გადამუშავებას „თეგეტა გრინ პლანეტი“ უზრუნველყოფს.
თათია ხორბალაძე, „თეგეტა ჰოლდინგის“ სტრატეგიული კომუნიკაციების მთავარი ოფიცერი: „კამპანია „არ გადაყარო, ჩააბარე!“ გასულ წელს დავიწყეთ. ინიციატივას თბილისსა და ქუთაისში დიდი დაინტერესება მოჰყვა და გადავწყვიტეთ, კამპანია კიდევ უფრო მასშტაბური გაგვეხადა. ამჯერად ჩაბარების პუნქტი ბათუმში მოეწყობა.
გარემოზე ზრუნვა წლებია, ჩვენი კორპორაციული პასუხისმგებლობის ერთ-ერთი სტრატეგიული მიმართულებაა და ამ კუთხით მომხმარებლებს არაერთ საინტერესო ინიციატივას ვთავაზობთ. გარემოს დაცვა „თეგეტა მოტორსის“ კულტურისა და ბიზნესოპერაციების განუყოფელი ნაწილია. კომპანია, „თეგეტა გრინ პლანეტთან“ ერთად, ყოველდღიურ რეჟიმში საავტომობილო სპეციფიკური ნარჩენების გადამუშავებაზე მუშაობს“.
„თეგეტა მოტორსი“, როგორც გარემოზე მზრუნველი კომპანია, „თეგეტა გრინ პლანეტთან“ ერთად, წლებია, ხელს უწყობს საავტომობილო ნარჩენების ეფექტიან მართვასა და ტექნიკური რეგლამენტის შესაბამისად გადამუშავებას, რის შედეგადაც ბოლო სამი წლის განმავლობაში 18 ათას ტონაზე მეტი საავტომობილო ნარჩენი გადამუშავდა. „თეგეტა გრინ პლანეტს“ საქართველოს მასშტაბით საავტომობილო ნარჩენების ჩაბარების 45 პუნქტი აქვს გახსნილი.
შალვა ახვლედიანი, „თეგეტა გრინ პლანეტის“ დირექტორი:„თეგეტა გრინ პლანეტის“ ერთ-ერთი მთავარი ამოცანა ტექნიკური რეგლამენტის შესაბამისად საავტომობილო ნარჩენების საქართველოს მასშტაბით სწორად მართვაა.„თეგეტა მოტორსთან“ ერთად, წლებია, შესაბამისი ბიზნესპრაქტიკების დამკვიდრებას ვცდილობთ კომპანიის შიგნით და ამ შესაძლებლობას ჩვენს პარტნიორებსაც ვაძლევთ. პარალელურად, გარემოსდაცვითი ცნობიერების ამაღლების მიმართულებითაც აქტიურად ვმუშაობთ.
გვიხარია, რომ გარემოსდაცვით აქტივობებში მოქალაქეები აქტიურად ერთვებიან. სწორედ ამიტომ გადავწყვიტეთ, რომ კამპანიით – „არ გადაყარო, ჩააბარე!“ – მთელი საქართველო მოგვეცვა. ბათუმი მხოლოდ ერთ-ერთი ეტაპია – გარემოსდაცვითი აქტივობებით სხვა ქალაქებსაც ვეწვევით. გვჯერა, რომ გარემოზე ერთად უკეთესად ვიზრუნებთ“.
სწორედ გარემოზე ზრუნვის წასახალისებლად კამპანიაში ჩართული პირები, რომლებიც 30 მარტიდან 5 აპრილის ჩათვლით ბათუმში „თეგეტა გრინ პლანეტის „ჩაბარების პუნქტში მიიტანენ და ჩააბარებენ აკუმულატორებს, საბურავებს ან/და ზეთებს, „თეგეტა მოტორსისაგან“ მიიღებენ:
25%-იან ქეშბექს თეგეტას ბარათზე საავტომობილო პროდუქტების სრულ ასორტიმენტზე (საბურავები, აკუმულატორები და ზეთები)
ყველაზე მეტი აკუმულატორის/საბურავის ჩამბარებელი კი „თეგეტა მოტორსის“ 300-300-ლარიანი ვაუჩერებით დასაჩუქრდება
ადგილზე მისულ სტუმრებს ასევე დახვდებათ „თეგეტა მოტორსის“ იმ ბრენდების პროდუქტების სტენდი, რომლებიც წარმოებისას გარემოზე ზრუნვის კომპონენტს ითვალისწინებს, მათ შორის არის Varta, Petronas, Bridgestone.
—
თეგეტა მოტორსის შესახებ: თეგეტა ჰოლდინგში შემავალი კომპანია თეგეტა მოტორსი 1995 წლიდან ოპერირებს ბაზარზე მსუბუქი, სატვირთო და სპეციალური დანიშნულების სერვისის მიმართულებით. ავტოინდუსტრიის ლიდერი კომპანია მომხმარებელს ავტომომსახურების სრულ სპექტრს სთავაზობს, როგორც მსუბუქი და სატვირთო ავტომობილების, ისე ავტობუსებისა და მიკროავტობუსების, ასევე სპეციალური დანიშნულების ტექნიკის მიმართულებით. კომპანიას მთელი ქვეყნის მასშტაბით 28ფილიალი აქვს, რომლებიც 500 000-მდე საცალო და 35 000-მდე კორპორაციულ მომხმარებელს ემსახურება. თეგეტა მოტორსი 300-მდე მსოფლიო ბრენდის წარმომადგენელია საქართველოში, მათ შორის არის Bridgestone, Michelin, Varta, Shell, Motul, Hengst და სხვა.
„ბოტანიკურ ბაღში“ 10 წელი ვიმუშავე. თუმცა მას შემდეგ, რაც ახალი დირექტორი დაინიშნა, მდგომარეობა შეიცვალა და თანამშრომლები ძალიან ცუდ დღეში ჩაგვაგდეს.
ძალიან უხეშად გველაპარაკებოდა ახალი ხელმძღვანელი და სხვა უფროსებიც უხეშები გახდნენ. არ ითქმის, ისეთი რაღაცები იკადრეს. იყო ფიზიკური ძალადობაც“, – გვეუბნება ერთ-ერთი მოქალაქე, რომელიც ბათუმის ბოტანიკურ ბაღში ჯერ მებაღედ მუშაობდა, ბოლო წლებში კი – მეფუტკრედ.
სამსახურიდან დათხოვნილ მეფუტკრეს სახელისა იმ და გვარის გასაჯაროების შიში აქვს. ამბობს, რომ ისევ ემუქრებიან. მისივე თქმით, ფაქტის შესახებ იციან ბათუმის მერიაშიც, ვის. დაქვემდებარებაშიც არის ბოტანიკური ბაღი, თუმცა არ რეაგირებენ.
მისი თქმით, ინციდენტი 2025 წლის ბოლოს, დეკემბერში მოხდა.
როგორც ბოტანიკური ბაღის რამდენიმე თანამშრომელი გვეუბნება, ბოლო სამი თვის განმავლობაში დაახლოებით 30 თანამშრომელი დაითხოვეს, ნაწილი კი გააფრთხილეს.
„ლელა ბაბულეიშვილი მებაღეობის განყოფილების უფროსია. თავიდან ძალიან კარგი ურთიერთობა გვქონდა მასთან – მეგობრული. თუმცა, დირექტორის შეცვლის შემდეგ ეს ქალიც ძალიან შეიცვალა. ეს ვთქვი მხოლოდ – ლელა, რა ხდება, რამ შეგცვალათ ასე-მეთქი. როგორც ჩანს, შეურაცხყოფად მიიღო და გარეთ რომ გამოვედი, მისი მეუღლე დამხვდა გზაში, ვიღაც ბიჭები ახლდა და ფიზიკურად გამისწორდნენ. შენ ეს როგორ იკადრეო, მეუბნებოდა“, – ასე იწყებს საუბარს მეფუტკრე და დასძენს – „ასეთ ცუდ მდგომარეობაში არასდროს ყოფილა ბოტანიკური ბაღი. ახალი დირექტორი (თენგიზ ტარიელაძე) და სხვა ხელმძღვანელები უხეშად და უპატივცემულოდ გველაპარაკებოდნენ“.
მას ვკითხეთ, განაცხადა თუ არა ვინმესთან ამ ძალადობის შესახებ – მეფუტკრე ამბობს, რომ რადგან ბოტანიკური ბაღი ბათუმის მერიას ექვემდებარება, განცხადებით მერიას მიმართა, თუმცა რეაგირება არავის ჰქონია.
„ჩავედი, დავწერე საჩივარი, მაგრამ რა აზრი აქვს, არანაირი რეაგირება არ მოჰყოლია. ორი-სამი თვე კი გავიდა ამასობაში“, – გვითხრა მან.
მეფუტკრე სამსახურიდან რამდენიმე დღის წინ დაითხოვეს. „შტატი გამიუქმეს“ – გვეუბნება ის.
მისი თქმით, ახალი დირექტორი, თენგიზ ტარიელაძე, სანამ ამ თანამდებობაზე დანიშნავდნენ, ბოტანიკურ ბაღში განყოფილების უფროსად მუშაობდა, თუმცა დირექტორად დაბრუნების შემდეგ, სხვა მებაღეებს უხეშად ექცეოდა.
„მანამდე არ იყვნენ ასეთები, ახლა რატომ გადაგვიარეს ამ „დაბალ ფენას“, არ ვიცი და რატომ გაგვწირეს ასე. ჩვენ, ვინც გამოგვიშვეს, ცოდნაც გვაქვს და გამოცდილებაც. ახლა ისეთებმა ჩაიგდეს ხელში ბაღი, რომ საერთოდ არ აქვთ გამოცდილება“, – გვეუბნება ის.
ამბობს, რომ გულიწყდება მიტოვებული საქმის გამო. ჰქონდა ახალი გეგმებიც, მაგრამ არ დაასრულებინეს:
„ტურისტებს ძალიან მოსწონდათ ჩვენი სკები, აღფრთოვანებულნი იყვნენ. ძველი, ჯარას ტრადიციაც გავაცოცხლე და ვშრომობდი, თავი არ დამიზოგავს. კიდევ მქონდა გეგმები. არ დამაცადეს“.
„მსგავსი ინფორმაცია არ გამაჩნია“, – გვითხრა ლელა ბაბულეიშვილმა სატელეფონო საუბარში, თანამშრომელზე მისი მეუღლის შესაძლო ძალადობაზე როცა ვკითხეთ. მან მხოლოდ ის დაგვიდასტურა, რომ მისი განყოფილებიდან 3 მებაღეა გათავისუფლებული.
ვესაუბრეთ ბოტანიკური ბაღის სხვა, ყოფილ თანამშრომლებსაც. მაგალითად, იგორ მიხორიანუს და ლევან ჯაფარიძეს, რომლებიც მებაღეობის განყოფილებაში მუშაობდნენ და სამსახურიდან 23 მარტს გაუშვეს.
იგორ მიხორიანუ გვიყვება, რომ 42 წელი ცხოვრობდა ბოტანიკური ბაღის ტერიტორიაზე, 25 წელი კი მებაღედ მუშაობდა და აქაური გარემო მისთვის ძალიან მშობლიურია. „ფაქტობრივად, ამ ბაღში ვცხოვრობდი“, – გვითხრა მან.
„მე და ჩემი მეუღლე ერთად ვმუშაობდით ბოტანიკურ ბაღში. მეუღლე 37 წელია მებაღეა და ისედაც ხომ დაბადებული და გაზრდილი ვარ მანდ. ბავშვობიდან ვიცით ამ ბაღის სისტემა და შემიძლია ვიამაყო კიდეც, რომ პროფესიონალი მებაღე ვარ“, – ამბობს იგორ მიხორიანუ.
ის ამბობს, რომ ახალ წლამდე მთავარ აგრონომთან, ავთანდილ ჩიტიშვილთან კონფლიქტი მოუვიდა, რადგან მებაღეებს უხეშად ელაპარაკებოდა.
„მოგვმართავდა უზრდელი, შეურაცხმყოფელი სიტყვებით. ეს გადაიზარდა იმაში, რომ ჩემს მეუღლესაც მიმართა უხეშად. ორჯერ გავაფრთხილე და მესამედ ხელჩართული ჩხუბი არ ყოფილა, მაგრამ იძულებული გამხადეს ჩავსულიყავი მერიაში. დავწერეთ საჩივარი მე და კიდევ ერთმა თანამშრომელმა. ვწერდით, რომ გვაყენებდნენ შეურაცხყოფას თანამშრომლებს, ვარ ბულინგის მსხვერპლი და ძალიან გთხოვთ, მოგვხედეთ-მეთქი, მაგრამ მერიის მხრიდან რეაგირება არ იყო“, – ამბობს იგორი.
მისი თქმით, სადისციპლინო კომისიამ ის ბაღიდან სამუშაო საათებში გასვლის გამო გაამტყუნა.
„განცხადება რომ დავწერე მერიაში, ეს ჩამითვალეს დარღვევად – თვითნებურად მიატოვე სამსახური და სამუშაო საათებში აქ არ იყავიო, ასეთი მიზეზები გამონახეს.
არ გაითვალისწინეს ჩემი აზრი, საყვედური მომცეს და მე-13 ხელფასის გარეშეც დამტოვეს. შემდეგ, 2026 წლის თებერვალში, მთავარ აგრონომს კონფლიქტი მოუვიდა კიდევ ორ მებაღესთან და 30-40 მებაღე ვინც იყო, ყველამ გამოხატა უკმაყოფილება, რომ უზრდელია ეს კაცი და არ შეიძლება მაგასთან მუშაობა.
გუშინ (23 მარტს) გამომიძახეს ადმინისტრაციაში და მითხრეს, რომ კონტრაქტი შემიწყვიტეს. ჩემთან ერთად გამოუშვეს ის ორი მებაღეც, ჩიტიშვილს ვისთანაც ჰქონდა შელაპარაკება.
ჩემს ქვეყანაში აზრის გამოხატვის უფლება აღარ მაქვს? ხელი არ დამირტყამს ვინმესთვის და არ შემიგინებია. უბრალოდ ის ვთქვი, რომ ეს ადამიანი ყველას გვაყენებს შეურაცხყოფას და იგივე თქვეს სხვებმაც. სხვათა შორის, ამ მთავარ აგრონომს ყოფილ დირექტორთანაც ჰქონდა კონფლიქტი და როგორც ვიცი, ხელიც დაარტყა იმან“, – ამბობს იგორ მიხორიანუ.
იგორი ამბობს, რომ აგრონომთან უთანხმოების გამო ახალ დირექტორთან შეხვედრასაც ცდილობდნენ მებაღეები, თუმცა დირექტორმა ისინი არ მიიღო.
„მარტო ის გვითხრა, ან მიდიხართ სამუშაოდან, ან მივიღებ ზომებსო. არ მოგვისმინა. დადის და იძახის, „მე ივანიშვილის დანიშნული ვარ, რაც მინდა იმას გავაკეთებ“, – ამბობს იგორ მიხორიანუ.
მისი თქმით, შესაძლოა სასამართლოსაც მიმართოს საკუთარი უფლებების დასაცავად.
ვესაუბრეთ ლევან ჯაფარიძესაც – მებაღეს, რომელიც იგორთან ერთად გამოუშვეს სამსახურიდან.
„10 წელი ვიმუშავე ბოტანიკურ ბაღში, მაგრამ ახალმა დირექტორმა ახალი წესები შემოიღო, გვავიწროებდნენ. მაგალითად, დაგავალებდნენ, რომ წვიმაში გამოგეჭრა ბამბუკები და რაღაც ასეთები. გველაპარაკებოდნენ უხეშად, მბრძანებლური ტონით. არ მოგესალმება, თუ რამეს ეტყვი – ყვირის. არადა, თავიდან თვითონაც ბოტანიკურში მუშაობდა განყოფილების უფროსად და ნორმალური ურთიერთობა გვქონდა. დირექტორად რაც დაინიშნეს, ხმას აუწია – ზემოდან გიყურებენ, აი „გაჩმორებენ“. მე ბიძინას მოყვანილი ვარ, ვერაფერს ვერ მიზამთო, იძახის.
ყველას აწუხებს ასეთი დამოკიდებულება, მაგრამ ყველა ვერ ამბობს ხმამაღლა. ბანკის ვალების გამო ზოგი ვერ ტოვებს სამსახურს, თორემ ბევრია უკმაყოფილო.
თანამშრომელი ეუბნებოდა, მომეცით მშვიდად მუშაობის უფლებაო და ამის გამო დასაჯეს – პრემია არ მისცეს. სიმბოლური საჩუქრები იყო საახალწლოდ და არც ეს მისცეს, ახლა კი ჩემთან ერთად გაათავისუფლეს“, – ამბობს ლევან ჯაფარიძე.
ახალი სამსახური ჯერ არ უპოვია. „ჯერ შოკში ვარ, რომ იტყვიან“, – გვეუბნება ლევან ჯაფარიძე.
ბოტანიკური ბაღის კიდევ ერთი ყოფილი თანამშრომელი „ბათუმელებს“ თავად დაუკავშირდა და რეპრესიების შესახებ ისიც მოგვიყვა. თუმცა, ამ ეტაპზე არც მან ისურვა სახელისა და გვარის გასაჯაროება. ამბობს, რომ მისი ოჯახიდან ერთი ადამიანი კიდევ მუშაობს ბაღში და მისი მხრიდან ღია კრიტიკის გამო შესაძლოა ისიც უმუშევარი დარჩეს.
„დღეს სამსახურის დაკარგვა ნიშნავს მშიერ შვილებს სახლში. ვინც დარჩა, ისინიც უკმაყოფილო არიან, მაგრამ უმუშევრობის შიშით ვერ იღებენ ხმას.
ბაღიდან მხოლოდ მებაღეები არ გაუშვიათ. გაუშვეს თანამშრომლები ადმინისტრაციიდან და სამეცნიერო განყოფილებიდანაც. მეც ერთ-ერთი განყოფილების უფროსი ვიყავი. გუშინ გაუშვეს სამი საუკეთესო მებაღე.
ვფიქრობ, ახალ დირექტორს ანგარიშსწორება ამოძრავებს, რადგან ამ თანამდებობაზე დანიშვნამდე მუშაობდა აქ და სწორედ იმიტომ წავიდა, რომ ვერავისთან ნორმალური კომუნიკაცია ვერ დაამყარა. ვერც ახლა ამყარებს ნორმალურ ურთიერთობას თანამშრომლებთან“, – გვითხრა მან.
მისი აზრით, ახალი დირექტორი ერთპიროვნულ და არაპროფესიონალურ გადაწყვეტილებებს იღებს და არ ქმნის ჯანსაღ სამუშაო გარემოს.
„ჩემი საყვარელი საქმე მინდა ვაკეთო, მაგრამ არ მაძლევენ ამის საშუალებას, რადგან ისეთი გუნდი მოვიდა, ნორმალურად და უსაფრთხოდ მუშაობის უფლებას არ გვაძლევდნენ. ვინც ხმა ამოიღო უსამართლობაზე, ყველა დასაჯეს“, – წერია ბოტანიკური ბაღის ყოფილი განყოფილების უფროსის მიერ „ბათუმელებისთვის“ გამოგზავნილ წერილში.
„ბათუმელები“ დაუკავშირდა ბოტანიკური ბაღის მთავარ აგრონომს, ავთანდილ ჩიტიშვილს და კომენტარი სთხოვა ყოფილი თანამშრომლების ბრალდებებზე, თუმცა მან პასუხის გაცემა არ ისურვა და პრესსამსახურში გადაგვამისამართა.
„ბათუმელები“ ასევე დაუკავშირდა ბოტანიკური ბაღის დირექტორს, თენგიზ ტარიელაძეს კომენტარისთვის. მას ვკითხეთ, რა იყო თანამშრომლების გათავისუფლების მიზეზი და თუ სმენია მებაღეზე სავარაუდო ძალადობის შესახებ.
თენგიზ ტარიელაძე ბოტანიკური ბაღიდან თანამშრომლების გათავისუფლების ფაქტებს უარყოფს.
„ვინ თქვა ეგ, საერთოდ არ გაგვიშვია არავინ. მაგრამ თუ ვინმეს დისციპლინური გადაცდომა აქვს ან რაიმე დარღვევა, მიმართეთ პრესსამსახურს და მოგაწვდით ამ ინფორმაციას“, – გვითხრა მან.
რამდენ თანამშრომელს შეუწყვიტეს ხელშეკრულება მისი დირექტორად დანიშვნის შემდეგ? – თენგიზ ტარიელაძე კონკრეტულ ინფორმაციას არ გვაწვდის:
„არ ვიცი ასე დეტალურად ვის შეუწყდა ან რატომ შეუწყდა. ჩვენთან რეორგანიზაცია რაც ჩატარდა, არავინ არაა შემცირებული, პირიქით, დავამატეთ განყოფილებები.
6 თვის განმავლობაში არანაირი ფიზიკური ან სიტყვიერი შეურაცხყოფის ფაქტი არ ყოფილა. თუ ვინმემ ვინმეს ასეთი შეურაცხყოფა მიაყენა, ეს არის სისხლის სამართლის დანაშაული და მიმართეთ შესაბამის სამსახურს“, – გვითხრა თენგიზ ტარიელაძემ.
„ბათუმელებმა“ ბოტანიკური ბაღის ადმინისტრაციას წერილობითაც მიმართა და მოითხოვა დაზუსტებული ინფორმაცია იმ თანამშრომლების შესახებ, რომლებსაც შრომითი ხელშეკრულებები შეუწყვიტეს 2025-2026 წლებში ან იძულებულნი გახდნენ, რომ სამსახური დაეტოვებინათ.
რადგან ბოტანიკური ბაღი ბათუმის მერიის დაქვემდებარებაშია, დავუკავშირდით მერიასაც და ვკითხეთ, განიხილეს თუ არა ბოტანიკური ბაღის თანამშრომლების განცხადება, იყო თუ არა ამ განცხადებაში საუბარი ფიზიკურ და სიტყვიერ შეურაცხყოფაზე ბაღის თანამშრომლების მიმართ და რა ზომები მიიღო მერიამ ამ პრობლემის მოსაგვარებლად?
„ამ ეტაპზე არ გვაქვს პასუხი“ – მოგვწერეს ორი დღის შემდეგ ბათუმის მერიიდან.
თენგიზ ტარიელაძის ბოტანიკური ბაღის დირექტორად დანიშვნის ბრძანება ბათუმის მერმა გიორგი ცინცაძემ 2025 წლის 3 სექტემბერს გამოსცა. პირველი დეკლარაციაც ამ წელს შეავსო ტარიელაძემ დირექტორის რანგში.
ქონებრივი დეკლარაციის მიხედვით, 2024 წელს, ანუ დირექტორად დანიშვნამდე, თენგიზ ტარიელაძე სხვადასხვა კომპანიაში მუშაობდა მებაღედ და აგრონომად. მათ შორის შპს ,,პარაგრაფში” აგრონომად, საიდანაც ხელფასის სახით 36 918 ლარი მიიღო.
მას 10 ათასზე მეტი ლარი გადაუხადა შპს „ანაგიმ“ მებაღის პოზიციაზე, 9 265 ლარი – „ელთ ბილდინგმა“ აგრონომის პოზიციაზე და ასე შემდეგ.
თენგიზ ტარიელაძემ 2024 წელს, მთლიანობაში, 20 კომპანიასთან თანამშრომლობით 100 000-ზე მეტი ლარი შემოსავალი მიიღო.
მის საკუთრებაშია სამი მიწის ნაკვეთი ხელვაჩაურში (ორი მიწის ნაკვეთი ფერიაში და ერთი – განთიადში), ბინა ბათუმში, აღმაშენებლის ქუჩაზე და მსუბუქი ავტომანქანა toyota priusi.
დეკლარაციის შევსებისას მის საბანკო ანგარიშებზე ხელმისაწვდომი იყო 27 000 ლარი, მისი მეუღლის სახელზე კი – 1 393 ლარი.
აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის ევროპისა და ევრაზიის საქმეთა ბიუროს წარმომადგენელი, პიტერ ანდრეოლი დღეს, 26 მარტს, ანაკლიაშია. ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს ინფორმაციით, მინისტრის მოადგილემ, თამარ იოსელიანმა პიტერ ანდრეოლის ანაკლიის ღრმაწყლოვანი ნავსადგურის პროექტის მიმდინარეობა გააცნო.
„ამერიკულმა დელეგაციამ, ელჩის მოვალეობის შემსრულებელთან ალან პერსელთან ერთად, ადგილზე დაათვალიერა სამშენებლო-სამობილიზაციო სამუშაოები, რომელსაც ბელგიური კომპანია „იან დე ნული“ (Jan De Nul) ახორციელებს“ – წერს სამინისტრო.
მათივე ინფორმაციით, „მხარეებმა დეტალურად განიხილეს ნავსადგურის გენერალური გეგმა და საზღვაო ინფრასტრუქტურის დიზაინი, რომლის საფუძველზეც მიმდინარეობს ნავსადგურის სამშენებლო-სამობილიზაციო სამუშაოები.
საზღვაო ინფრასტრუქტურასთან ერთად, განხილვის საგანი იყო სარკინიგზო სექტორიც. აღინიშნა, რომ რკინიგზა წარმოადგენს შუა დერეფნის კრიტიკულ რგოლს.
დელეგაციას გააცნეს სარკინიგზო სექტორში დაგეგმილი პროექტებიც და ის მსხვილი ინვესტიციები, რომლებიც სახელმწიფოს მხრიდან აღნიშნული მიმართულებით ხორციელდება.
მათ შორისაა ანაკლიასთან დამაკავშირებელი სარკინიგზო ხაზის პროექტი. აღნიშნული პროექტები ერთობლიობაში ქმნის მულტიმოდალურ სატრანსპორტო სისტემას და უზრუნველყოფს დერეფნის გამტარუნარიანობისა და ოპერაციული ეფექტიანობის მნიშვნელოვან ზრდას“ – წერს სამინისტრო.
ამავე ინფორმაციით, შეხვედრას ასევე ესწრებოდნენ შპს „ანაკლიის საზღვაო ნავსადგურის“, „საქართველოს რკინიგზისა“ და საქართველოს საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტოს ხელმძღვანელი პირები.
შინაგან საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციით, კახეთში დააკავეს წარსულში ნასამართლევი და ამჟამად პირობითი მსჯავრის ქვეშ მყოფი, 1992 წელს დაბადებული გ.ტ. წინასწარი შეცნობით ოჯახის ორსული წევრის მიმართ ჩადენილი მუქარის, ძალადობისა და გაუპატიურების ბრალდებით.
„საქმეზე ჩატარებული საგამოძიებო მოქმედებების შედეგად დადგინდა, ბრალდებულმა თელავის მუნიციპალიტეტის ერთ-ერთ სოფელში, მეუღლეს – 1991 წელს დაბადებულ ზ.ო.-ს მიმართ სიცოცხლის მოსპობის მუქარა და ფიზიკური ძალადობა განახორციელა, ასევე ძალადობით და ძალადობის მუქარით სქესობრივი კავშირი დაამყარა,“ – აღნიშნულია შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერ დღეს, 26 მარტს გავრცელებულ ინფორმაციაში.
ამ საქმეზე შსს-ს კახეთის პოლიციის დეპარტამენტის თელავის რაიონული სამმართველოს თანამშრომლებმა წარსულში ნასამართლევი და ამჟამად პირობითი მსჯავრის ქვეშ მყოფი – 1992 წელს დაბადებული გ.ტ. დააკავეს. ის წინასწარი შეცნობით ოჯახის ორსული წევრის მიმართ ჩადენილი მუქარის, ძალადობისა და გაუპატიურების ბრალდებით დააკავეს.
ბრალის დადასტურების შემთხვევაში, ბრალდებულს 13 წლამდე ვადით თავისუფლების აღკვეთა ელოდება.
