Batumelebi

კომპანია „სოკარის“ ცნობით, 4 ნოემბრის 23:00 საათიდან 5 ნოემბრის 10:00 საათამდე ბათუმის მუნიციპალიტეტში გაზის მიწოდება 15 078 აბონენტს შეუწყდება.

„სოკარის“ ცნობით, გაზის შეწყვეტის მიზეზი გაზსადენზე დაგეგმილი სარემონტო საექსპლუატაციო სამუშაოებია.

გაზი შეწყდება შემდეგ ქუჩებზე:

• პეტრე ბაგრატიონის ქუჩა
• გენერალ ასლან აბაშიძის ქუჩა
• აეროპორტის გზატკეცილი
• ანატოლი კაჭარავას ქუჩა
• დავით აღმაშენებლის ქუჩა
• ფრიდონ ხალვაშის ქუჩა
• პარმენ რურუას ქუჩა
• ჟიული შარტავას ქუჩა 
• ტბელ აბუსერიძის ქუჩა
• გიორგი ლეონიძის ქუჩა
• გალაკტიონ ტაბიძის ქუჩა
• ლადო გუდიაშვილის ქუჩა
• ხახულის ქუჩა

„სოკარის“ ცნობით, ბუნებრივი გაზის მიწოდება ეტაპობრივად დაიწყება 5 ნოემბრის 10:00 საათიდან და სრულად აღდგება დღის ბოლომდე.

კომპანია „სოკარ ჯორჯია გაზი“ აბონენტებს მოუწოდებს, დაკეტილ მდგომარეობაში იქონიონ ბინებში არსებული გაზის ონკანები და უყურადღებოდ არ დატოვონ გაზის დანადგარები.

სააპელაციო სასამართლომ სინდისის პატიმრების, დანიელ მუმლაძისა და გურამ ხუტაშვილის საქმე განიხილა. მოსამართლე მანუჩარ კაპანაძემ მათი სასჯელი 3-3-წლიანი პატიმრობა ძალაში დატოვა.

დაცვის მხარე მსჯავრებულებთან მიმართებით მოითხოვდა სისხლის სამართლის კოდექსის 50-ე მუხლის მე-5 ნაწილის გამოყენებას. მარტივად რომ ვთქვათ, სააპელაციო სასამართლოს მოსამართლე მანუჩარ კაპანაძეს შეეძლო სასჯელის ერთი მესამედი პირობით მსჯავრად ჩაეთვალა. საამისოდ ყველა პირობას აკმაყოფილებდა სინდისის ორივე პატიმარი.

23 წლის დანიელ მუმლაძესა და 26 წლის გურამ ხუტაშვილს პირველ ინსტანციაში, მოსამართლე ლილი მსხილაძემ 3-3 წელი მიუსაჯა.

ორივე მათგანს 2024 წლის დეკემბერში რუსთაველის გამზირზე სამეთვალყურეო კამერების დაზიანებას ედავებოდნენ. ბრალდებულები დაკავების დღიდან აღიარებდნენ დანაშაულს, თანამშრომლობდნენ გამოძიებასთან და ამბობდნენ, რომ ზარალს აანაზღაურებდნენ, თუმცა, თვეობით ლოდინის მიუხედავად, მათ საპროცესო ხელშეკრულება არ გაუფორმეს.

„ყველა სხდომა [საქალაქო სასამართლოში] ემსახურებოდა საპროცესო შეთანხმების მოლოდინს ბრალდების მხრიდან“, — თქვა სააპელაციო სასამართლოში დანიელის ადვოკატმა, ომარ ფურცელაძემ.

აქამდე არც ერთი მათგანი ნასამართლევი არ ყოფილა. გურამის ოჯახი სოციალურად დაუცველია. დანიელი მცირეწლოვანი ბავშვის მამაა და ოჯახის ერთადერთი მარჩენალი იყო დაპატიმრებამდე.

ლალი მსხილაძემ განაჩენის გამოცხადებამდე განაცხადა, რომ „ქვეყანაში სახელმწიფოს წინააღმდეგ მიმართულმა ძალადობრივმა ქმედებებმა სისტემატური სახე მიიღო“ და ეს დაასახელა მან საპროცესო შეთანხმებაზე უარის თქმისა და შეღავათების არგამოყენების მიზეზად დანიელისა და გურამის მიმართ.

ეს პირველი განაჩენი იყო 2024 წლის 26 ოქტომბრის არჩევნებისა და ირაკლი კობახიძის განცხადების შემდეგ სინდისის პატიმრების საქმეებში.

ამავე თემაზე: 

2 ნოემბერს თბილისში, რუსთაველის გამზირზე მიმდინარე საპროტესტო აქციის დასრულების შემდეგ დააკავეს აფხაზეთიდან დევნილი 71 წლის აზა ჩილაჩავა. დაკავების შემდეგ ის დიღმის იზოლატორში გადაიყვანეს.

იზოლატორში მყოფი დევნილი ქალი გვიან ღამით მოინახულა მისმა ადვოკატმა მარიკა არევაძემ.

“შემაძრწუნებელი სანახავი იყო, როგორ მოჰყავთ ბებო და გისოსებს მიღმა მის გულზე ჩანს წარწერა “გაგრა”! აზა მხნედ არის, უშიშრად, როგორც სჩვევია. დაიწყო შიმშილობა, ბევრი თხოვნის მიუხედავად აზრი ვერ შევაცვლევინეთ (შიმშილობა წყლის გარეშე),” – დაწერა ფეისბუქზე იზოლატორიდან გამოსვლის შემდეგ ადვოკატმა.

შსს-ს ამ დრომდე განმარტება არ გაუკეთებია რატომ დააკავა აფხაზეთიდან დევნილი 71 წლის ქალი. ასევე უცნობია აზა ჩილაჩავას წინააღმდეგ საქმე ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევის კოდექსითაა დაწყებული, თუ სისხლის სამართლის კოდექსით.

აზა ჩილაჩავა სავარაუდოდ დაკავებულია პროტესტში მონაწილეობის გამო, რუსთაველის გამზირზე გზის გადაკეტვისათვის.

საპროტესტო აქციაზე გზის გადაკეტვა „ქართულმა ოცნებამ“ დანაშაულად 17 ოქტომბერს აქცია.

„ქართული ოცნების“ ერთპარტიულმა პარლამენტმა, რომლის ლეგიტიმურობას საქართველოს მოქალაქეების ნაწილი და ოპოზიცია არ აღიარებს, „შეკრებებისა და მანიფესტაციის შესახებ“ კანონში შეიტანა ცვლილებები, რითაც გზის სავალი ნაწილის ხელოვნურად გადაკეტვა ან აქციაზე პირბადით ყოფნა პირველ ჯერზე, 15-დღემდე ადმინისტრაციული პატიმრობით ისჯება.

განმეორებითობის შემთხვევაში კი სისხლის სამართლებრივი პასუხისმგებლობის საკითხი დგება.

აზა ჩილაჩავა ერთხელ უკვე დააკავა პოლიციამ, მიმდინარე წლის 21 ოქტომბრის საღამოს. ის საპროტესტო აქციაზე სამედიცინო პირბადით იმყოფებოდა. დაკავებისას აზა ჩილაჩავამ პოლიციელებს განუმარტა, რომ სამედიცინო პირბადე ჯანმრთელობის მდგომარეობის გამო ეკეთა.

22 ოქტომბერს გაიმართა აზა ჩილაჩავას სასამართლო პროცესი, რომელზეც მოსამართლე თორნიკე ქოჩქიანმა მას სიტყვიერი გაფრთხილება მისცა.

აზა ჩილაჩავა უკანასკნელი ერთი წლის განმავლობაში საქართველოში მიმდინარე საპროტესტო აქციების აქტიური მონაწილეა.

მთავარი ფოტო: პოლიცია აკავებს აზა ჩილაჩავას. ფოტოს ავტორი: მოსე

ამავე თემაზე:

„ჩვენ მოვუწოდებთ ევროკავშირის ინსტიტუტებს და წევრ ქვეყნებს, აგრეთვე ადამიანის უფლებების სფეროში მომუშავე ევროპულ და საერთაშორისო ორგანიზაციებს, მტკიცედ დაუდგნენ მხარში საქართველოს ხალხს მათ ბრძოლაში დემოკრატიისა და კუთვნილი ევროპული მომავლის მხარდასაჭერად,“ – აღნიშნულია „ევროპა ნოსტრას“ [ევროპის კულუტურული მემკვიდრეობის დაცვის ორგანიზაციების ქსელი] მიერ 2025 წლის 31 ოქტომბერს გავრცელებულ განცხადებაში საქართველოს შესახებ.

„ევროპა ნოსტრა“ ურყევ სოლიდარობას უცხადებს საქართველოს სამოქალაქო საზოგადოებას, კერძოდ კი, საქართველოს კულტურის მუშაკებს, მემკვიდრეობის
სპეციალისტებსა და მოხალისეებს, რომლებიც მედგრად იცავენ დემოკრატიას, ადამიანის უფლებებს, მათ შორის კულტურულ უფლებებს, კანონის უზენაესობას და გამოხატვის თავისუფლებას.

საქართველო ევროკავშირის წევრობის ოფიციალური კანდიდატი ქვეყანაა 2023 წლის დეკემბრიდან. ბოლო პერიოდში საქართველოში განვითარებულმა პოლიტიკურმა და სამართლებრივმა პროცესებმა, მათ შორის გადაწყვეტილებამ ევროკავშირთან მოლაპარაკებების შეწყვეტის შესახებ და სადავო კანონების მიღებამ, როგორიცაა „კანონი უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ“ და „უცხოური აგენტების რეგისტრაციის აქტი“, დიდი ზიანი მიაყენა მემკვიდრეობის უამრავი სპეციალისტის, მოხალისისა და კულტურის სფეროს წარმომადგენლის პროფესიულ საქმიანობასა და ყოველდღიურ ცხოვრებას.

2025 წლის ევროპული კულტურული მემკვიდრეობის სამიტმა, რომელიც წარიმართა დევიზით „მემკვიდრეობა მნიშვნელოვანია ევროპისათვის“, საგანგებო ყურადღება დაუთმო ევროპის საერთო ღირებულებებს. სამიტზე ხაზგასმით აღინიშნა, რომ კულტურა და კულტურული მემკვიდრეობა სასიცოცხლოა ჩვენი საზოგადოებისთვის, რადგან ხელს უწყობს მდგრად განვითარებას, სოციალურ ერთობას და მოქალაქეთა კეთილდღეობას.

ბრიუსელის სამიტზე ჩვენ ნათლად წარმოვაჩინეთ, რომ მემკვიდრეობის დაცვის მექანიზმები მჭიდროდ უკავშირდება ადამიანის უფლებებს, განსაკუთრებით კულტურულ უფლებებს, კანონის უზენაესობასა და კარგი მმართველობის პრინციპებს. დღეს ეს პრინციპები საქართველოში უმოწყალოდ ირღვევა. საფრთხე ემუქრება არა მხოლოდ საქართველოს კულტურულ მემკვიდრეობას, არამედ მისი მოქალაქეებისა და თემების ღირსებასა და სიცოცხლეს.

ქვეყნის მზარდი იზოლაცია, მიუხედავად იმისა, რომ საქართველოს მოქალაქეთა სულ უფრო დიდი ნაწილი მკაფიოდ გამოხატავს პროევროპულ მისწრაფებებს, საფრთხის ქვეშ აყენებს იმ მნიშვნელოვან ევროპულ და საერთაშორისო მხარდაჭერას და თანამშრომლობას, რომელიც აუცილებელია საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დასაცავად. სწორედ ევროპელი და საერთაშორისო პარტნიორების უწყვეტმა მხარდაჭერამ უზრუნველყო რიგი მატერიალური და არამატერიალური მემკვიდრეობის ობიექტის დაცვა საქართველოში. მათ შორის ისეთი ინიციატივის, როგორიცაა „მოქალაქეთა მიერ ცისკარაულის კოშკის რეაბილიტაციის პროექტი ახიელში”, რომელმაც 2024 წელს მოიპოვა ევროპული მემკვიდრეობის ჯილდო / ევროპა ნოსტრას ჯილდო და ასევე გრან-პრი, უმაღლესი ჯილდო, მოქალაქეთა ჩართულობისა და ცნობიერების ამაღლების კატეგორიაში.

ჩვენ ვაფასებთ და მივესალმებით იმ ფაქტს, რომ საქართველოს მედეგი სამოქალაქო საზოგადოება და აქტიური კულტურული თემი არ თმობს დემოკრატიული და ევროპული მომავლის ხედვას. ხელოვანები, კულტურული მემკვიდრეობის სპეციალისტები, მუსიკოსები, მწერლები და კულტურის სხვა მუშაკები, სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციებთან ერთად, უკვე თითქმის ერთი წელია, სათავეში უდგანან მშვიდობიანი სამოქალაქო წინააღმდეგობის შთამბეჭდავ მოძრაობას. ისინი იცავენ და ინარჩუნებენ ევროპულ ღირებულებებს — დემოკრატიას, კანონის უზენაესობას და გამოხატვის თავისუფლებას. შედეგად, ისინი სულ უფრო ხშირად ხდებიან პოლიტიკური დევნის, უკანონო დაკავებების, მედიის ცენზურისა და მიზანმიმართული ძალადობის მსხვერპლნი.

შესაბამისად, ჩვენ მოვუწოდებთ ევროკავშირს, ასევე საერთაშორისო საზოგადოებას, ერთმნიშვნელოვნად დაგმოს საქართველოში სამართლებრივი ჩარჩოს მუდმივი გაუარესება, კულტურის მუშაკთა დაკავება, ჟურნალისტებისა და სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციების ხმის ჩახშობა და საქართველოს მიზანმიმართული იზოლაცია დანარჩენი ევროპისგან.

ეს სამარცხვინო ქმედებები საფრთხეს უქმნის, როგორც ქვეყნის დემოკრატიას, ისე მის უნიკალურ კულტურულ მემკვიდრეობას, რომელიც ევროპის საერთო მატერიალური და არამატერიალური მემკვიდრეობის განუყოფელი ნაწილია,“  – აღნიშნულია „ევროპა ნოსტრას“ მიერ საქართველოს შესახებ გავრცელებულ განცხადებაში.

ბათუმის დრამატული თეატრის დირექტორმა, ნუკრი ქანთარიამ თანამდებობა დატოვა. ინფორმაცია „ბათუმელებს“ აჭარის კულტურის სამინისტროს პრესცენტრში დაუდასტურეს.

საკუთარი სურვილით დატოვა თანამდებობა, თუ გაათავისუფლეს? – ამ და სხვა კითხვებს სამინისტროს პრესცენტრში არ უპასუხეს. აქ მხოლოდ ის გვითხრეს, რომ დღეიდან, 2025 წლის პირველი ნოემბრიდან, ნუკრი ქანთარია ბათუმის თეატრის დირექტორი აღარ არის.

სატელეფონო ზარს არ უპასუხა თავად ნუკრი ქანთარიამ.

• ბათუმის დრამატული თეატრის დასი თეატრის დირექტორის, ნუკრი ქანთარიას გადადგომას 2025 წლის სექტემბრიდან ითხოვდა. მსახიობთა თქმით, ამის მიზეზი ის უპატივცემულობაა, რაც თეატრის დირექტორმა, ნუკრი ქანთარიამ მათი კოლეგის – ოთარ ქათამაძის გარდაცვალების შემდეგ გამოიჩინა – ნუკრი ქანთარიამ სამძიმარიც კი არ გამოხატა ოთო ქათამაძის გარდაცვალების შემდეგ.

მსახიობი და რეჟისორი ოთო ქათამაძე პროევროპული საპროტესტო აქციების აქტიური მონაწილე და მხარდამჭერი იყო. მას ამის გამო სიცოცხლეში არაერთი პრობლემა შეუქმნეს ისე, როგორც ბათუმის დრამატული თეატრის დასის სხვა მსახიობებს. 42 წლის ოთო ქათამაძეს ანევრიზმა გაუსკდა. მსახიობის მეგობრები და ოჯახი რამდენიმე დღის განმავლობაში აგროვებდნენ ოთო ქათამაძის თურქეთში გადასაყვანად თანხას. ბოლოს ოთო გადაიყვანეს ერთ-ერთ კლინიკაში, სადაც 24 აგვისტოს ის გარდაიცვალა.

ნუკრი ქანთარია მსახიობებს 2025 წლის 4 სექტემბერს შეხვდა, თუმცა შეხვედრის დაწყებიდან რამდენიმე წუთში მან შეხვედრა დატოვა შეძახილების ფონზე: „წადი“. მსახიობების თქმით, ნუკრი ქანთარიამ სამძიმრის თქმის ნაცვლად, შეხვედრა გასტროლებზე საუბრით დაიწყო, რასაც დასის მხრიდან შეკითხვები მოჰყვა. ნუკრი ქანთარიამ პასუხად შეხვედრა დატოვა.

ამის შემდეგ დასი აჭარის არალეგიტიმური კულტურის მინისტრს, ელისო ბოლქვაძეს შეხვდა. პროტესტის ნიშნად ამ თეატრის მსახიობმა, მაია ცეცხლაძემ 2025 წლის 20 სექტემბერს ნუკრი ქანთარიას კაბინეტის კარი ლენტით გადაღობა.

• პარლამენტის ყოფილი წევრი, დეპუტატი „ქართული ოცნებიდან“ – ნუკრი ქანთარია ბათუმის დრამატული თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელად კონკურსის გარეშე დანიშნეს 2022 წელს. მისი დირექტორობის პერიოდში არაერთხელ იყო დაპირისპირება მსახიობებსა და მას შორის.

ამ თემაზე:

ბათუმში მშენებარე ხელოვნური კუნძულისთვის კომპანია „ამბასადორი ბათუმი აილენდი“ ჭოროხიდან ხრეშის ამოღებას კიდევ მინიმუმ ერთი წელი გააგრძელებს. „ოცნების“ მთავრობამ კომპანია ამჯერადაც გაათავისუფლა ლიცენზიისგან და კუბური მეტრი ქვიშა-ხრეშის ამოღების უფლება მისცა. 1 კუბურ მეტრ ქვიშა-ხრეშში კი მხოლოდ 1 ლარს და 30 თეთრს გადაიხდის. „ამბასადორი“ მთავრობის ნებართვით ხრეშს ულიცენზიოდ ჭოროხიდან აქამდეც იღებდა.

სპეციალისტების მტკიცებით, ჭოროხიდან ხრეშის მშენებლობისთვის ამოღება არ შეიძლება და ეს მასალა მთლიანად ბათუმის ნაპირგამაგრებას უნდა მოხმარდეს, რასაც ხელისუფლება წლებია არ ითვალისწინებს. ბათუმის სანაპირო ზოლის დასაცავად და ხელოვნური კვებით პლაჟის შესანარჩუნებლად, ყოველწლიურად მინიმუმ 120 000 კუბური მეტრი ხრეშის შეტანაა აუცილებელი, რისთვისაც ბიუჯეტიდან მილიონობით ლარი უკვე დაიხარჯა და მომავალშიც უნდა დაიხარჯოს.

სამთავრობო და სახელმწიფო სტრუქტურებში ისიც კარგად იციან, რომ ბათუმის სანაპირო ზოლის ზღვისგან დასაცავად ახალი სტრატეგიაა შესამუშავებელი, წინააღმდეგ შემთხვევაში კატასტროფა გარდაუვალია.

„სახელმწიფოებრივი და საზოგადოებრივი ინტერესების გათვალისწინებით… ხელოვნური კუნძულის/ნახევარკუნძულის მოწყობის მიზნით, შპს „ამბასადორი ბათუმი აილენდი“ 12 თვის ვადით გათავისუფლდეს სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების ლიცენზიისაგან და მიეცეს უფლება, მოიპოვოს 535 800 მ3 სასარგებლო წიაღისეული [ქვიშა-ხრეში] ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის თხილნარის და ჭარნალის ადმინისტრაციული ერთეულების ტერიტორიაზე, მდ. ჭოროხის ჭალა-კალაპოტში“, – წერია „ოცნების“ მთავრობის 2025 წლის 24 ოქტომბრის განკარგულებაში, რომელსაც ხელს ირაკლი კობახიძე აწერს.

ამ განკარგულებით, „ამბასადორი“ ქვიშა-ხრეშს მდინარე ჭოროხის ჭალა-კალაპოტში სამ უბანზე, ჯამში 35,7 ჰექტარ ფართობზე ამოიღებს.

განკარგულებაში ასევე აღნიშნულია, რომ ლიცენზიისგან გათავისუფლებული „ამბასადორი“ ვალდებულია საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტის მიერ განსაზღვრული პირობები შეასრულოს, ხოლო მოპოვებული სასარგებლო წიაღისეული გამოიყენოს მხოლოდ კუნძულის/ნახევარკუნძულების მშენებლობისთვის.

ასევე, „ამბასადორმა“ „სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების ლიცენზიისაგან გათავისუფლებისთვის, ამ განკარგულების ძალაში შესვლიდან ერთი თვის ვადაში, საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტში უზრუნველყოს 698 870 ლარის გადახდა“, – წერია განკარგულებაში.

კობახიძის მიერ ხელმოწერილ დოკუმენტში ბოლო პუნქტად წერია, რომ „ძალადაკარგულად გამოცხადდეს საქართველოს მთავრობის 2024 წლის 24 ოქტომბრის №1543 და 2024 წლის 30 დეკემბრის №1930 განკარგულებები.“

ამ შემთხვევაში საინტერესო ისაა, რომ ძალადაკარგული განკარგულებებიდან ერთი [N1930] ისევ „ამბასადორის“ ლიცენზიისგან გათავისუფლებას ეხება. ამ განკარგულებით, რაზეც მაშინ „ბათუმელებიც“ წერდა, კომპანიას 371 100 კუბური მეტრი ხრეშის ამოღების უფლება მისცეს.

რაც შეეხება 2024 წლის 24 ოქტომბრის №1543 განკარგულებას, ის საქართველოს მთავრობის ოფიციალურ გვერდზე გამოქვეყნებული ამ დრომდე არ არის.

ირაკლი კობახიძის განცხადებების მიუხედავად, რომ მთავრობის ყველა გადაწყვეტილებას საჯაროდ აქვეყნებენ, „ბათუმელების“ გადამოწმებით აღმოჩნდა, რომ „ოცნების“ მთავრობამ მარტო 2024 წლის 23 ოქტომბრიდან 2025 წლის 3 ოქტომბრამდე პერიოდში, ჯამში, 61 განკარგულება დამალა – ისინი მთავრობის ოფიციალურ ვებგვერდზე არ არის ატვირთული [არაერთი განკარგულება დამალა „ოცნების“ მთავრობამ კობახიძის პრემიერობის დროს, 2024 წლის 23 ოქტომბრამდეც].

ამ თემაზე ვრცლად: კობახიძემ 61 განკარგულება დამალა ბოლო 1 წელში

თუ გასული წლის N1543 განკარგულებაც „ამბასადორის“ ლიცენზიისგან გათავისუფლებას და მისთვის ხრეშის მოპოვების ნებართვას ეხებოდა. გამოდის, რომ მთავრობამ დამალა რა ოდენობის ქვიშა-ხრეშის ამოღების უფლება მისცა კომპანიას, ამასთან, რამდენი და რისთვის იქნა ამოღებული.

ჭოროხის კალაპოტიდან ხრეშის ამოღებით საფრთხე ექმნება არა მხოლოდ ბათუმის სანაპიროს, არამედ უშუალოდ ჭოროხის დელტას [სადაც „ოცნებამ“ დიდი არაბული ინვესტიციაც დააანონსა]. ამის შესახებ საუბარია დოკუმენტში, რომელიც 2021 წელს მომზადდა, თუმცა მის რეალიზებას ხელისუფლება არ ჩქარობს [ან არც აპირებს]. ეს დოკუმენტი კი – „ჭოროხის დელტის ზურმუხტის ტერიტორიის მართვის გეგმა“ – სახელმწიფოს დაკვეთით შემუშავდა.

„… გაირკვა, რომ ჭოროხის დელტის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი საფრთხე ზღვის მიერ სანაპირო ზოლის ეროზიაა [ტერიტორიის მიტაცება ზღვის მიერ] რომლის გამოც, გრძელვადიან პერსპექტივაში, შესაძლოა, ჭოროხის დელტის ფიზიკურ არსებობასაც შეექმნას საფრთხე. ამიტომ მნიშვნელოვანია გატარდეს ნაპირსამაგრი ღონისძიებები [შესაბამისი სპეციალისტების ჩართულობით], რათა შეუქცევადი პროცესი შერბილდეს.

გარდა ამისა, კრიტიკულად მნიშვნელოვანია მდინარე ჭოროხიდან ქვიშა-ხრეშის მოპოვებითი სამუშაოების აკრძალვა, რადგან ისედაც შემცირებული ნატანის ფონზე, მაქსიმალურად უნდა მოხდეს არსებული ნატანი მასის ზღვაში ჩადინების უზრუნველყოფა“, – წერია 4 წლის წინ მომზადებულ დოკუმენტში.

ვრცლად ამ თემაზე:

„სოფლის მეურნეობასთან დაკავშირებულ მომსახურებაზე გამოცხადებული სახელმწიფო ტენდერის ფარგლებში განხორციელებული შესყიდვების ფასები რიგ იდენტურ მომსახურებაზე მნიშვნელოვნად განსხვავდება ერთმანეთისგან. ამასთანავე, ერთ-ერთ ტენდერში მონაწილე პრეტენდენტს, შეუსაბამოდ შედგენილი ტექნიკური დოკუმენტაციის მიუხედავად, არ მისცეს დისკვალიფიკაცია“ – წერს სახელმწიფო აუდიტი შესაბამისობის დასკვნაში.

ეს დასკვნა 2025 წლის ოქტომბერში გამოქვეყნდა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სსიპ-ის „სამეცნიერო კვლევითი ცენტრის“ მიერ განხორციელებულ შეყიდვებს და ზოგადად მუშაობის ნაკლოვანებებს განიხილავს.

დიდწილად სწორედ სახელმწიფო შესყიდვების ფარგლებში დაგეგმილი პროექტების არამართლზომიერ განხორციელებას და ბიუჯეტის ფულის არაეფექტურ ხარჯვას ეხება ბოლო პერიოდში ყოფილი თანამდებობის პირების წინააღმდეგ დაწყებული სისხლის სამართლის საქმეები, რასაც „ოცნების“ ლიდერები კორუფციასთან ბრძოლას უწოდებენ. 

აუდიტის დასკვნაში მიმოხილულია 2022-2023 და ნაწილობრივ 2024 წელს დაფინანსებული პროექტები.

სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრი გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ექვემდებარება. ცენტრის საქმიანობის მიზანი სოფლის მეურნეობის განვითარება – სურსათის წარმოების ხელშეწყობა, ახალი ტექნოლოგიების დანერგვა, სურსათის უვნებლობის, ვეტერინარიისა და მცენარეთა დაცვის სფეროში რისკის შეფასების უზრუნველყოფა და ბიოწარმოების განვითარების ხელშეწყობაა.

ცენტრს ხელმძღვანელობს დირექტორი, რომელსაც თანამდებობაზე ნიშნავს და ათავისუფლებს საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრი.

ეს ცენტრია სახელმწიფოს მიერ დაფუძნებული შპს „ირმა ჭანტურიას სახელობის ღვინის ლაბორატორიის“ და შპს „ადამ ბერიძის სახელობის ნიადაგის, სურსათისა და მცენარეთა ინტეგრირებული დაცვის დიაგნოსტიკური ცენტრი ანასეულის“ წილების მმართველი.

• წინასწარი ანგარიშსწორება

კანონის შესაბამისად, მართლზომიერების პრინციპებიდან გამომდინარე მიზანშეწონილია, რომ წინასწარ ანგარიშსწორებასთან დაკავშირებული პირობები განსაზღვრული იყოს სატენდერო დოკუმენტაციით, რაც პოტენციურ მიმწოდებლებს მისცემს ნათელ წარმოდგენას ანგარიშსწორებასთან დაკავშირებულ საკითხზე და ამან თავის მხრივ შესაძლებელია განაპირობოს კონკურენციის ზრდაც.

დასკვნაში აუდიტი წერს კონკრეტულ მაგალითზე, როცა სხვადასხვა სახის, 380 000 ლარის სავარაუდო ღირებულების, ლაბორატორიული ავეჯის შესყიდვაზე 2023 წელს გამოცხადებული შესყიდვის სატენდერო დოკუმენტაციით არ იყო დადგენილი წინასწარი ანგარიშსწორების პირობები. ამის მიუხედავად, ტენდერში გამარჯვებულ პირთან გაფორმებულ ხელშეკრულებაში წინასწარი ანგარიშსწორების შესახებ ჩაწერეს, სახელშეკრულებო ღირებულების 100%-ის ოდენობით.

გარდა ამისა სამეცნიერო კვლევითი ცენტრის მიერ სასოფლო-სამეურნეო მომსახურების შესყიდვაზე გაფორმებული ხელშეკრულებების ცვლილებებით, ღირებულებები შემცირდა ისე, რომ არ განსაზღვრულა შემცირებულ სამუშაოთა სახეობები და მოცულობები.

აუდიტი წერს, რომ ცენტრმა ფაქტობრივად შემცირებულ სამუშაოთა მიზანშეწონილობის დოკუმენტური დადასტურება ვერ წარუდგინა.

• გარანტია

აუდიტი განმარტავს, რომ წინასწარი ანგარიშსწორების შემთხვევაში მიმწოდებელი ვალდებულია შემსყიდველ ორგანიზაციას წარუდგინოს წინასწარ გადასახდელი თანხის იდენტური ოდენობის გარანტია. გარანტიის მოქმედების ვადა 30 დღით უნდა აღემატებოდეს მიმწოდებელთან გაფორმებული ხელშეკრულების მოქმედების ვადას.

ფინანსური მართვა და კონტროლი მოიცავს დაწესებულების საქმიანობასთან დაკავშირებულ როგორც ფინანსურ, ისე არაფინანსურ პროცესებს და ქმედებებს.

2022 წლის 9 ნოემბერს გამოცხადდა 456 900 ლარის სავარაუდო ღირებულების სამშენებლო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოების შესყიდვის ტენდერი, ქვეყნის მასშტაბით ოთხ სხვადასხვა ადგილზე ერთობლივად, რომელთა დასრულების პერიოდი უნდა ყოფილიყო ხელშეკრულების გაფორმებიდან სამი თვე. ტენდერში მონაწილეობდა მხოლოდ ერთი პრეტენდენტი, რომელსაც ხელშეკრულების გაფორმების შემდეგ, სამუშაოების შესრულების პერიოდი გაუხანგრძლივდა 70 დღით.

სამუშაოების შესრულების ვადის გადაწევასთან ერთად, ხელშეკრულების მოქმედება, რომელიც შეადგენდა 2023 წლის 1-ელ ივნისამდე პერიოდს, გახანგრძლივდა 2023 წლის 31 ოქტომბრის ჩათვლით. აღნიშნულ შესყიდვაში გამოყენებულია 100%-იანი წინასწარი ანგარიშსწორება, რაზედაც წარმოდგენილი საბანკო გარანტია მოქმედებდა 2023 წლის 2 ივლისამდე. ხელშეკრულების მოქმედების ვადის გაგრძელების პირობებში, ახალი ვადაგაგრძელებული საბანკო გარანტიის წარმოდგენა არ ყოფილა მოთხოვნილი.

ხელშეკრულების მოქმედების ვადა გაგრძელებულია 2023 წლის 20 მარტის შეთანხმებით. აღნიშნული პერიოდისთვის საერთოდ არ ფიქსირდებოდა სამუშაოების შესრულება. პირველი მიღება-ჩაბარების აქტი 229 626 ლარის ღირებულების სამუშაოების შესრულებაზე გაფორმებულია 2023 წლის 23 მარტს.

კიდევ ერთი მაგალითის მიხედვით, 2023 წლის 3 ნოემბერს გამოცხადდა 398 000 ლარის სავარაუდო ღირებულების სამშენებლო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოების შესყიდვის ტენდერი, ქვეყნის მასშტაბით ოთხ სხვადასხვა ადგილზე ერთობლივად, რომელთა დასრულების პერიოდი უნდა ყოფილიყო ხელშეკრულების გაფორმებიდან ორი თვე.

ტენდერში მონაწილეობდა მხოლოდ ერთი პრეტენდენტი, რომელსაც ხელშეკრულების გაფორმების შემდეგ, მისივე წერილობითი თხოვნების საფუძველზე, სამუშაოების შესრულების პერიოდი გაუხანგრძლივდა 60 დღით და ნაცვლად 2024 წლის 27 თებერვლისა, განისაზღვრა 2024 წლის 27 აპრილი.

ცენტრმა აუდიტს ვერ წარუდგინა მიზეზების შესწავლის და მათი ობიექტურობის განსაზღვრის დოკუმენტური მტკიცებულებები. ამ შესყიდვაშიც გამოყენებულია 100%-იანი წინასწარი ანგარიშსწორება. ხელშეკრულება მოქმედებდა 2024 წლის 1-ელ აგვისტომდე, წინასწარი ანგარიშსწორების გარანტია − 2024 წლის 18 აგვისტოს ჩათვლით პერიოდი. შესაბამისად, წარმოდგენილი საბანკო გარანტიის მოქმედების ვადა 30 დღით არ აღემატებოდა ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდს.

• ფასები

აუდიტის დასკვნის მიხედვით, სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო კვლევითი ცენტრის მიერ სამშენებლო სამუშაოებზე გამოცხადებულ ორ ტენდერში სავარაუდო ღირებულებების განმსაზღვრელი ხარჯთაღრიცხვებით, რიგ შემთხვევებში არმატურის ფასი მნიშვნელოვნად აღემატება ა(ა)იპ − მშენებლობის შემფასებელთა კავშირის მიერ გამოქვეყნებულ სამშენებლო რესურსების სახარჯთაღრიცხვო ფასებს. ამასთანავე, საპროექტო-სახარჯთაღრიცხვო და შესყიდვის სავარაუდო ღირებულებები განსხვავდება.

„აღნიშნულიდან გამომდინარე, ვერ მივიღეთ დასაბუთებული რწმუნება სავარაუდო ღირებულებების განსაზღვრის მართლზომიერებაზე“ – წერს აუდიტი.

• შრომითი დასაქმების და ფუნქციების გამიჯვნის საკითხი

აუდიტი ასევე წერს, რომ აუცილებელია სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო- კვლევით ცენტრში შტატით გათვალისწინებულ პოზიციებზე შრომითი ხელშეკრულებებით დასაქმების თავიდან არიდების მიზნით განხორციელდეს საშტატო რიცხოვნობის ოპტიმიზაცია შესაბამის პოზიციებთან მიმართებით.

აუდიტი ფუნქციებისა და ვალდებულებების გადანაწილების პრობლემაზე მიუთითებს:

„ერთ-ერთ დასაქმებულთან 2022 და 2023 წლებში გაფორმებული ხელშეკრულებების მიხედვით, მის ვალდებულებებს წარმოადგენდა ადმინისტრაციული დეპარტამენტის და მის დაქვემდებარებაში მყოფი სტრუქტურული ქვედანაყოფების მიერ უძრავი ქონების აღრიცხვა რეგისტრაციის პროცესის გაანალიზება, ცენტრის მოძრავი ქონების აღრიცხვისა და ელექტრონული საინფორმაციო ბაზების (რეესტრის) წარმოების პროცესის გაანალიზება, ცენტრის ბალანსზე რიცხული გამოუყენებელი და ჩამოწერას დაქვემდებარებული მატერიალური ფასეულობების და მათი ჩამოწერის შედეგად მიღებული მატერიალური ფასეულობების შემდგომი განკარგვის პროცესის გაანალიზება, ცენტრის ბალანსზე რიცხული უძრავ-მოძრავი ქონების ინვენტარიზაციის პროცესის გაანალიზება.

ასევე, ცენტრის ბალანსზე რიცხული სატრანსპორტო საშუალებების, მოძრავი მექანიზმების, აგრეგატებისა და სხვა მოწყობილობების ექსპლუატაციის და მათ მოვლა-შენახვაზე განხორციელებული დანახარჯების აღრიცხვის პროცესის გაანალიზება, ცენტრის მიერ ბიუჯეტის შედგენის და საბიუჯეტო თანხების ხარჯვის პროცესის გაანალიზება“.

აუდიტი წერს, რომ ზემოთ ჩამოთვლილი ინფორმაცია ცენტრმა ვერ წარუდგინა:

„ზემოაღნიშნულ ვალდებულებებთან დაკავშირებით ხელშეკრულების მიხედვით, დასაქმებულს ევალებოდა შესაბამისი დასკვნების მომზადება ცენტრის ხელმძღვანელობისთვის, რაც ცენტრის მიერ ვერ იქნა წარმოდგენილი“. 

აუდიტი დასკვნაში ასახელებს ასევე რიგ საკითხებს, რომლებთან დაკავშირებითაც აქვს კითხვები, რეკომენდაციები ამ პრაქტიკის შეცვლას მიიჩნევს მიზანშეწონილად. მათ შორის არის საწვავის განაწილების საკითხი.

აუდიტის ინფორმაციით სოფლის მეურნეობის სსიპ- ის სამეცნიერო კვლევითი ცენტრის აქტებში  არ არის მითითებული, თუ თვის რომელ დღეებსა და რომელი ტექნიკის საშუალებით შესრულდა კონკრეტული სამუშაოები. კერძოდ, ზოგიერთ აქტში მითითებულია მხოლოდ ტექნიკის დასახელება და არ არის იდენტიფიცირებული მოდელი და სარეგისტრაციო ნომერი, ზოგიერთში კი, სამუშაოს შემსრულებელი ტექნიკაც არ არის მითითებული. შესაბამისად აუდიტმა ვერ დააზუსტა ინფორმაცია დახარჯული საწვავის შესახებ.

ზოგადად სახელმწიფო უწყებებში მძიმე ტექნიკაზე გამოყოფილი საწვავი შესრულებული სამუშაოების აქტების საფუძველზე ჩამოიწერება, რომლებშიც მითითებული უნდა იყოს შესრულებული სამუშაოს დასახელება, მოხმარებული საწვავის ოდენობა და ღირებულება.

აუდიტი ასევე წერს, რომ სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო კვლევით ცენტრში შრომითი ხელშეკრულებით დასაქმებულ პირებზე 2022-2023 წლებში ფულადი ჯილდოების გაცემა ხორციელდებოდა ზემდგომი თანამდებობის პირების წარდგინებების გარეშე, რაც არ შეესაბამება კანონმდებლობით დადგენილ ნორმას.

„ბათუმელები“ იწყებს ახალ პროექტს – „მედიისა და წიგნიერების კლუბი ბავშვებისა და მოზარდებისთვის“.  საბავშვო მედიასკოლასა და წიგნიერების კლუბში „ბათუმელები“ 3 ნოემბრიდან იწყებს მეოთხე, მეხუთე და მეექვსე კლასის ბავშვების მიღებას.

მედიაკლუბის მსმენელები თანამედროვე ტექნიკით აღჭურვილ სტუდიაში შეისწავლიან:

• ფოტოჟურნალისტიკის საბაზისო უნარებს
• მონტაჟის საბაზისო უნარებს
• დრონთან მუშაობას
• ამბის ვიზუალური თხრობის უნარებს
• ინტერვიუს მომზადებისა და ჩაწერის პრაქტიკას
• რედაქციის გამოცდილ ჟურნალისტებთან ერთად ველზე მუშაობის უნარებს

მედიის კლუბში მსმენელები მოამზადებენ ინდივიდუალურ და ჯგუფურ მედიაპროდუქტებს.

შეხვედრები გაიმართება კვირაში ორჯერ, არასასკოლო საათებში

წიგნიერების კლუბში ბავშვები:

• გამოიმუშავებენ წიგნის კითხვის უნარებს
• გამოიმუშავებენ კრიტიკული აზროვნების უნარებს
• გაანალიზებენ მცირე და საშუალო მოცულობის ტექსტებს
• ნახავენ და გაარჩევენ კინემატოგრაფისტების მიერ გადაღებულ დოკუმენტურ ფილმებს
• ისწავლიან საჯარო გამოსვლისა და აუდიტორიასთან კომუნიკაციის ხერხებს
• მონაწილეობას მიიღებენ ბრიტანული მოდელით ორგანიზებულ დებატებში

მედიასკოლა და სამოქალაქო განათლების კლუბში ჩამოყალიბდება 3 ასაკობრივი ჯგუფი: მეოთხე, მეხუთე, მეექვსე კლასის ბავშვებისთვის

შეხვედრები გაიმართება კვირაში ერთხელ, არასასკოლო საათებში

შეხვედრა გაგრძელდება 1.5 საათს (10-წუთიანი შესვენების ჩათვლით).

მედიისა და წიგნიერების კლუბი თვეში ერთხელ სხვადასხვა პროფესიის ადამიანებს უმასპინძლებს განათლების, ბიზნესის, იურისპრუდენციის, სოციალური მეწარმეობის, კულტურის, მენეჯმენტის, არქიტექტურის, სტუმარმასპინძლობის და სხვა სფეროებიდან.

მედიასკოლას „ბათუმელების” თანამშრომლები გაუძღვებიან, წიგნიერების კლუბს – სამოქალაქო განათლების მასწავლებელი, მალხაზ ჭკადუა.

მედიისა და წიგნიერების კლუბში გაწევრიანება ფასიანია, კლუბის დასრულების შემდეგ კი გაიცემა სერტიფიკატები.

__

მოგვწერეთ ან დაგვიკავშირდით შემდეგ ნომრებზე:

555 267 262 არჩილ კახაძე

555 339 790 ეკა ბერიძე

ელ.ფოსტა: club4medialiteracy@gmail.com

მისამართი: 

ბათუმი, მემედ აბაშიძის გამზირი #48

პროკურატურის ინფორმაციით, სამსახურებრივი უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენების ფაქტზე შემოსავლების სამსახურის უფროსის ყოფილი მოადგილის მიმართ სისხლისსამართლებრივი დევნა დაიწყო.

„გამოძიებით დადგინდა, რომ ვლადიმერ ხუნდაძეს პირადი ნაცნობობა აკავშირებდა ბორის გოგიჩაიშვილთან, რომელიც თანამზრახველებთან ერთად გორში უცხოური ბრენდების სასაქონლო ნიშნის გამოყენებით უკანონოდ ახორციელებდა ალკოჰოლური სასმელების – ვისკისა და არყის დამზადებასა და შენახვას.

ალკოჰოლური სასმელების დასამზადებლად საჭირო სხვადასხვა პროდუქციის საქართველოში უსაფრთხოდ შემოსატანად ბ.გოგიჩაიშვილმა დასახმარებლად მიმართა ვლადიმერ ხუნდაძეს, რომლის სამსახურებრივ უფლებამოსილებასაც საბაჟო პროცედურების კონტროლი და ზედამხედველობა წარმოადგენდა.

ვლადიმერ ხუნდაძე ბორის გოგიჩაიშვილს მუდმივად აძლევდა მითითებებს პროდუქციის შემოტანისა და განბაჟების სათანადო დროის შესახებ, ასევე უთითებდა, თუ რა შინაარსით უნდა მომხდარიყო პროდუქციის განბაჟება, რათა საბაჟო პროცედურების გავლის დროს საფრთხე არ შექმნოდათ“ – აცხადებს პროკურატურა.

ამავე თემაზე: 

პროკურატურამ რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრის ყოფილ მოადგილეს კობა გაბუნიას, სახელმწიფო – პოლიტიკური თანამდებობის მქონე პირის მიერ სამსახურებრივი უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენების ფაქტზე ბრალდება წარუდგინა.

„გამოძიებით დადგინდა, რომ რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრის მოადგილის თანამდებობაზე ყოფნის პერიოდში, ბრალდებულის უშუალო დაქვემდებარებაში იყო მუნიციპალური განვითარების ფონდი.

მუნიციპალური განვითარების ფონდმა 2023 წლის თებერვლიდან გამოაცხადა ტენდერები საქართველოს სხვადასხვა მუნიციპალიტეტში 30 საბავშვო ბაღის პროექტირება/მშენებლობის თაობაზე, რომელშიც გამარჯვებულად გამოცხადდა შპს „ლაგი კაპიტალი“.

ბრალდებულისთვის ცნობილი იყო, რომ „ლაგი კაპიტალი“ ხელშეკრულებებით ნაკისრ სამუშაოებს არ ასრულებდა და ფონდისგან ყოველგვარი დასაბუთების გარეშე ითხოვდა საავანსო თანხების გაცემას.

მიუხედავად ამისა, ბრალდებულმა ბოროტად გამოიყენა თავისი სამსახურებრივი უფლებამოსილება და „ლაგი კაპიტალს“, ეტაპობრივად, ავანსის სახით გადაურიცხა 11 200 000 ლარზე მეტი თანხა. ჩარიცხული თანხებიდან „ლაგი კაპიტალის“ ხელმძღვანელი პირები მართლსაწინააღმდეგოდ დაეუფლნენ 9 365 000 ლარს.

შედეგად, პროექტით გათვალისწინებული საბავშვო ბაღები არ აშენებულა.

დაკავებულს ბრალდება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 332-ე მუხლის მეორე ნაწილით (სამსახურებრივი უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენება სახელმწიფო- პოლიტიკური თანამდებობის მქონე პირის მიერ) წარედგინა.

პროკურატურა ბრალდებულის მიმართ შესაბამისი აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების შუამდგომლობით სასამართლოს კანონით დადგენილ ვადაში მიმართავს“ – წერს პროკურატურა.

უწყების ინფორმაციით, აღნიშნულ საქმეზე სისხლისსამართლებრივი დევნა უკვე დაწყებულია მუნიციპალური განვითარების ფონდის ყოფილი აღმასრულებელი დირექტორისა და ამავე ფონდის 2 თანამშრომლის, ასევე შპს „ლაგი კაპიტალის“ ხელმძღვანელი პირების მიმართ.

„ოცნების“ მთავრობამ, ირაკლი კობახიძის განცხადების მიუხედავად, რომ „უძრავი ქონების პირდაპირი მიყიდვის პრაქტიკა დასრულდა“, სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება კერძო კომპანიას სწორედ პირდაპირი წესით მიჰყიდა.

საუბარია განმუხურში, ზღვისპირას, 14 686 კვადრატულ მეტრ მიწის ნაკვეთსა და მასზე მდებარე 16 289 კვადრატულ მეტრ მშენებარე შენობაზე, რომელიც პირდაპირი წესით და პირობებით ამჯერად 950 ათას ლარად მიჰყიდეს შპს „ლაზიკა რეზიდენსს“.

ქონების პირდაპირი მიყიდვის პრაქტიკის დასრულებაზე  „ოცნების“ პრემიერმა 2025 წლის 27 ივნისს განაცხადა. კობახიძის ამ განცხადების მიუხედავად, ეს „პრაქტიკა“ მაინც გაგრძელდა. ამ განცხადებიდან რამდენიმე დღეში ერთ-ერთ კერძო კომპანიას პირდაპირი მიყიდვის ფორმით თბილისში 198 კვადრატული მეტრი მიწის ნაკვეთი და შენობა-ნაგებობა გადასცეს.

ამ თემაზე ვრცლად: „პირდაპირი მიყიდვა დასრულდა“ – კობახიძემ ამ განცხადების შემდეგ მიწა ისევ ამ წესით გაასხვისა

ამის შემდეგ ათამდე განკარგულება გამოიცა სახელმწიფო ქონების პირდაპირი წესით გაყიდვაზე. მათ შორის: 500 კვ.მ მიწა მიჰყიდეს 1 ლარად საპატრიარქოს ბახმაროში; რვა ერთეული ნაკვეთი [სათიბი] მიჰყიდეს მარნეულში ფიზიკურ პირს, რომლის ვინაობაც განკარგულებაში დამალულია; 118 კვ.მ მიწის ნაკვეთი პირდაპირი წესი მიჰყიდეს კომპანიას თბილისში და სხვ.

„სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების შპს „ლაზიკა რეზიდენსისთვის“ პირდაპირი მიყიდვის ფორმით პრივატიზებისა და შპს „ლაზიკა რეზიდენსის“ საქმიანობის ხელშესაწყობად რიგ ღონისძიებათა განხორციელების შესახებ“ განკარგულებას კი, ირაკლი კობახიძემ ხელი 2025 წლის 23 ოქტომბერს მოაწერა.

პირდაპირი წესით სახელმწიფო ქონების გაყიდვა, როგორც ჩანს, მომავალშიც გაგრძელდება. თუმცა განმუხურის შემთხვევაში 2011 წელს პირდაპირი წესით ერთხელ უკვე გაყიდული ქონება „ოცნების მთავრობამ“ ისევ იმ კომპანიას მიჰყიდა პირობებით, რომელმაც ადრე აღებული ვალდებულებები თავის დროზე არ შეასრულა.

საქმე იმაშია, რომ პირობის დამრღვევმა კომპანია შპს „განმუხურის სასტუმრომ“ უბრალოდ სახელწოდება შეიცვალა და დღეს ის არის შპს „ლაზიკა რეზიდენსი“.

• რა ხდება?

„სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული, ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, სოფელ განმუხურში, მეგობრობის ხეივანი №1-ში მდებარე 14686.00 კვ/მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი და მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობა №1 [მშენებარე], საერთო ფართით – 16289.69 კვ/მ, პირდაპირი მიყიდვის ფორმით, საპრივატიზებო თანხის – 950 000 ლარის გადახდის სანაცვლოდ, საკუთრებაში გადაეცეს შპს „ლაზიკა რეზიდენსს“ – აღნიშნულია 23 ოქტომბრის განკარგულებაში.

ამ განკარგულებით განსაზღვრული საპრივატიზებო პირობების მიხედვით:

• ზემოთ აღნიშნული თანხა „ლაზიკა რეზიდენსმა“ შესაბამისი ხელშეკრულების გაფორმებიდან არაუმეტეს 12 თვის ვადაში უნდა გადაიხადოს;
• ხელშეკრულების გაფორმებიდან არაუმეტეს 24 თვის ვადაში კი, კომპანიამ უნდა უზრუნველყოს გადაცემულ უძრავ ქონებაზე ან მის ნაწილზე, პირადად ან მესამე პირის მეშვეობით, არანაკლებ 212 ნომრის მქონე სასტუმროს მშენებლობა, ექსპლუატაციაში მიღება და სასტუმროს ფუნქციონირების დაწყება.
• ასევე, ხელშეკრულების გაფორმებიდან ერთი თვის ვადაში 24 871 ლარი კომპენსაცია უნდა გადაიხადოს მინერალური რესურსების ეროვნული სააგენტოს შესაბამის სახაზინო ანგარიშზე.

ამავე განკარგულებით, შპს „ლაზიკა რეზიდენსი“ გათავისუფლდა „სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოსა და შპს „ლაზიკა რეზიდენსს“ [ყოფილი: შპს განმუხურის სასტუმრო“] შორის 2011 წლის 27 მაისს გაფორმებული ნასყიდობის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული გარკვეული ვალდებულების შეუსრულებლობის, ასევე სხვა ვალდებულების ვადაგადაცილებით შესრულების გამო დაკისრებული პირგასამტეხლოსგან“, ოღონდ იმ პირობით, რომ შპს „ლაზიკა რეზიდენსი“ ამჯერად შეასრულებს იმ საპრივატიზებო პირობებს, რომლებიც ზემოთ აღნიშნული 2025 წლის 23 ოქტომბრის განკარგულებით არის განსაზღვრული.

2025 წლის განკარგულებით ირკვევა ასევე, რომ თავის დროზე სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება შპს „განმუხურის სასტუმროს“ პირდაპირი მიყიდვის ფორმით საქართველოს პრეზიდენტის 2011 წლის 18 მაისის განკარგულებით გადაეცა. 2011 წლის განკარგულებაში 2019 წელს შესულა ცვლილებები, რითაც კომპანიას განსხვავებული პირობები დაუდგინეს.

2021 წლის სექტემბერში კი, გარკვეული დარღვევები ახალი პირობებით აპატიეს, თუმცა, პირგასამტეხლო „ნასყიდობის ხელშეკრულებით ნაკისრი საპრივატიზებო პირობების დარღვევის გამო“ მაინც დააკისრეს. სწორედ ეს პირგასამტეხლო აპატიეს „ლაზიკა რეზიდენსს“ უკვე 2025 წლის ოქტომბრის განკარგულებით განსაზღვრული ახალი პირობების შესრულების სანაცვლოდ [2011-19-21 წლების დოკუმენტები „ბათუმელებს“ ამ ეტაპზე არ აქვს, შესაბამისად, დეტალურად ძველ პირობებსა და ცვლილებებს ამ ეტაპზე ვერ განვიხილავთ].

• კომპანიის რეგისტრაცია და სახელის ცვლილება

შპს „განმუხურის სასტუმრო“ ზუგდიდში 2011 წლის მაისში დარეგისტრირდა და მისი მესაკუთრე და დირექტორი მიხეილ ჩიქოვანი იყო.

2012 წელს, საჯარო რეესტრის მიხედვით, ამ კომპანიის დირექტორი თეიმურაზ ჩიქოვანია, ხოლო მესაკუთრე – ბესიკ ჩიქოვანი.

2019 წლიდან კომპანიის 5 პროცენტი წილის მესაკუთრედ დაფიქსირებულია ირანის ისლამური რესპუბლიკის მოქალაქე მეჰდი ღოლამიაზნაველე, ხოლო 95 პროცენტის მესაკუთრედ ბესიკ ჩიქოვანი. 2020 წლის იანვრიდან კი ისევ ბესიკ ჩიქოვანია კომპანიის 100 პროცენტის მფლობელი. 2021 წლის ამონაწერში კი მესაკუთრეებად ფიქსირდებიან პაატა გოგოხია [5%] და ბესიკ ჩიქოვანი – ორმაგი მოქალაქე / საქართველო, რუსეთის ფედერაცია [95%].

2024 წლის იანვრიდან „განმუხურის სასტუმროს“ დირექტორია თეიმურაზ ჩიქოვანი, რომელიც ასევე ფლობს კომპანიის 50%-ს. თანამესაკუთრეები არიან ასევე ბესიკ ჩიქოვანი [33,33%] და პაატა გოგოხია [17,17%]. 2024 წლის სექტემბრიდან „განმუხურის სასტუმროს“ შეუცვალეს სახელი და დაარქვეს „ლაზიკა რეზიდენსი“ [მეწილეები და დიროქტორი უცვლელი დარჩა].

ამასთან, თეიმურაზ ჩიქოვანმა პარტია „ქართული ოცნება დემოკრატიულ საქართველოს“,  2020 წელს, 15 000 ლარი შესწირა.

• სახელმწიფო ქონება განმუხურში და მისი მესაკუთრეების ცვლილება

განმუხურის მიწის ნაკვეთს რაც შეეხება, რეესტრის მონაცემებით, 14 699 კვადრატული მეტრი შპს „განმუხურის სასტუმროს“ საკუთრებაში 2011 წელს გადაეცა ვალდებულებებით. კომპანიამ ამ ნაკვეთზე სასტუმროს მშენებლობა დაიწყო.

2024 წლის ნოემბრის ამონაწერით აღნიშნული ნაკვეთის მესაკუთრე უკვე შპს „ლაზიკა რეზიდენსია“ [ანუ ყოფილი „განბუხურის სასტუმრო“].

2025 წლის ოქტომბერში ამ ნაკვეთთან დაკავშირების საჯარო რეესტრს სახელმწიფომ მიმართა და რეგისტრაციის გაუქმება მოითხოვა. საჯარო რეესტმა დააკმაყოფილა მოთხოვნა და 13 ოქტომბრის ამონაწერით ნაკვეთის მესაკუთრედ „ლაზიკა რეზიდენსის“ ნაცვლად უკვე ისევ სახელმწიფოა.

სახელმწიფოს საკუთრებაში დაბრუნებულ ნაკვეთზე სახელმწიფომ რეესტრს საკადასტრო გეგმა მოსთხოვა 16 ოქტომბერს, უკვე 23 ოქტომბერს კი „ოცნების“ პრემიერის მიერ ხელმოწერილი ახალი განკარგულებით ნაკვეთი და მშენებერე ნაგებობა ისევ შპს „ლაზიკა რეზიდენსს“ მიჰყიდეს პირდაპირი წესით.

დღეს, 30 ოქტომბერს, საჯარო რეესტრს, განცხადებით მიმართა „ლაზიკა რეზიდენსმა“ სახელმწიფოს მიერ პრივატიზებულ ქონებაზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მიზნით და გადაიხადა 364 ლარი. საჯარო რეესტმა დღესვე გასცა ამონაწერი, რომლითაც განმუხურის ნაკვეთის მესაკუთრე ისევ „ლაზიკა რეზიდენსია“, თუმცა მას აქვს ვალდებულებებიც:

განმუხურთან დაკავშირებით მთავრობამ განკარგულება 2024 წელშიც გამოსცა, რომლითაც ამ შემთხვევაში ბიძინა ივანიშვილის კომპანია „ბლექ სი რივიერას“ ნაკისრი ვალდებულებისგან ათავისუფლებდა იმ შემთხვევაში, თუ კომპანია ქვეყნის ბიუჯეტში 500 ათას ლარს გადაიხდიდა.

საუბარია 3 ჰექტარ ტერიტორიაზე, სადაც ივანიშვილის თანაინვესტირების ფონდს, მისივე ინფორმაციით, ჯამურად, 60 მილიონი დოლარის ინვესტიცია უნდა განეხორციელებინა [ეს ტერიტორია „ლაზიკა რეზიდენსის“ ტერიტორიიდან დაახლოებით 1,1 კილომეტრითაა დაშორებული].

ამ თემაზე ვრცლად:

საჯარო სამსახურში დასაქმებულ პირებს პირველი ნოემბრიდან მეორე სამსახურში დასაქმება ეზღუდებათ.

ცვლილება შევიდა „კორუფციის შესახებ კანონში“ და როგორც იურისტები აფასებენ, საჯარო სექტორში დასაქმებულთა უფლებრივი მდგომარეობა მკვეთრად გაუარესდა.

• რა იცვლება

მარტივად, თუ საჯარო სამსახურში ხართ დასაქმებული ან რომელიმე სახელმწიფო სსიპ-ში, სახელმწიფო ორგანოს ან მუნიციპალიტეტის მიერ დაფუძნებულ ააიპ-ში, ან ისეთ საწარმოში, რომლის წილის 50%-ზე მეტს ფლობს სახელმწიფო ორგანო ან მუნიციპალიტეტი, ორ სამსახურში მუშაობა შეეზღუდებათ.

ამავდროულად, 28 ოქტომბერს, „ქართული ოცნების“ პრემიერმა გამოსცა დადგენილება, რომლითაც განსაზღვრა საგამონაკლისო კატეგორიები.

ოღონდ ამ შემთხვევაშიც, თითოეულ პირს სჭირდება წერილობითი თანხმობა დაწესებულების ხელმძღვანელისგან. ნებართვა შეიძლება გაიცეს ერთჯერადად, მაქსიმუმ 1 წლით.

მაგალითად, ექიმმა, რომელიც დასაქმებულია ისეთ საავადმყოფოში, რომელიც თავის მხრივ სახელმწიფო შპს-ა, იმისთვის, რომ სხვა საავადმყოფოშიც იმუშაოს, წერილობითი ნებართვა უნდა აიღოს დამსაქმებლისგან.

მანდატურმა, რომელიც მუშაობს სკოლაში, მეორე სამსახურში სამუშაოდ, ასევე ნებართვა უნდა აიღოს ზემდგომისგან.

ბაღის პედაგოგმა/აღმზრდელმა, მეორე სამსახურში მუშაობის დასაწყებად ასევე ნებართვა უნდა აიღოს დაწესებულების ხელმძღვანელისგან.

იმ შემთხვევაში, თუ დაწესებულების ხელმძღვანელი პირი არ გასცემს თანხმობას, საჯარო სამსახურში დასაქმებულს აქვს უფლება გაასაჩივროს, მაგრამ გასაჩივრება არ აჩერებს ამ გადაწყვეტილების მოქმედებას.

ეს იმას ნიშნავს, რომ თუ უარი მიიღო, პირი მაინც ვერ შეძლებს შეთავსებით სხვა სამუშაოს შესრულებას.

მაკონტროლებელი ორგანო ხდება ანტიკორუფციული ბიურო, რომელსაც შეუძლია დააჯარიმოს ან გააფრთხილოს პირი, რომელიც კორუფციის შესახებ კანონს დაარღვევს.

„ამ ცვლილების შედეგად მკვეთრად მცირდება საჯარო სამსახურთან სხვა სამსახურის შეთავსების შესაძლებლობა,“ – ამბობს ნინო ხუციშვილი, საიას იურისტი.

იურისტი განმარტავს, რას გულისხმობს შეთავსებადობა.

„ეს გულისხმობს იმას, რომ საჯარო მოსამსახურეს შეეძლოს თავისი საჯარო საქმიანობის პარალელურად, არასამუშაო საათებში, სხვა დამატებითი ანაზღაურებადი სამუშაოზე დასაქმდეს.

გარკვეული საზღვრები ამ ცვლილების მიღებამდეც არსებობდა, არ ჰქონდა საჯარო მოსამსახურეს დამატებითი ანაზღაურებადი ან/და სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელების შესაძლებლობა, თუმცა ახლა უფრო გაფართოვდა ეს წრე,“ – განმარტავს იურისტი ნინო ხუციშვილი.

მისი თქმით, საკანონმდებლო ცვლილება ეხება საჯარო სამსახურში შრომითი ხელშეკრულებით დასაქმებულ პირებსაც.

იურისტის განმარტებით, ახალი კანონი დიდ უფლებამოსილებას ანიჭებს დაწესებულების ხელმძღვანელს.

ფაქტობრივად, ყველა ინდივიდუალურად, პირადი სიმპათიებით მიიღებს გადაწყვეტილებას, რადგან კანონში არ არის ნათლად განმარტებული, რა შემთხვევაში შეიძლება დაწესებულების ხელმძღვანელმა არ მისცეს თანხმობა დასაქმებულს.

„საკმაოდ დიდი რისკია ეს გახდეს ფავორიტიზმის საფუძველი და შეიქმნას არათანაბარი მოპყრობის შემთხვევები, როდესაც ზოგზე გაიცემა თანხმობა და ზოგზე – დაუსაბუთებლად არ გაიცემა. ამ მდგომარეობას ართულებს ის, რომ უარის გასაჩივრება არ აჩერებს მის მოქმედებას. პრაქტიკულად, დავის პერიოდში პირი მაინც ვერ შეძლებს საქმიანობის განხორციელებას. ეს რისკები ნამდვილად არსებობს და ძალიან რეალურია,“ – ამბობს ნინო ხუციშვილი.

ანტიკორუფციულ ბიუროს აქვს უფლება, გააკონტროლოს და დააჯარიმოს პირი, თუ ის კანონს დაარღვევს.

„ეს საჯარიმო სანქციები არ არის მცირე. თუ ანტიკორუფციული მონიტორინგის შედეგად გამოავლენს, რომ საჯარო სამსახურში დასაქმებულმა დაარღვია კანონის მოთხოვნები, ის გათავისუფლდება დაკავებული თანამდებობებიდან, მას ორი წლის განმავლობაში აეკრძალება საჯარო სამსახურში დასაქმება და, ამასთან, დაეკისრება იმ ხელფასის ბიუჯეტში დაბრუნება, რაც მიიღო იმ დროის განმავლობაში, როცა კანონით არ ჰქონდა უფლება სხვა სამსახურშიც ემუშავა“, – განმარტავს იურისტი ნინო ხუციშვილი.

თანხობრივად ბიუჯეტში დასაბრუნებელი თანხა განისაზღვრება იმის მიხედვით, თუ რა ხელფასს იღებს დასაქმებული.

მაგალითად, თუ ბაღის მასწავლებლის ხელფასი 600 ლარია, მას ბიუჯეტში ამ თანხის დაბრუნება მოუწევს, თუ მერიაში ან სხვა საჯარო დაწესებულებაში დასაქმებული პირი 1500 ლარს იღებს, კანონის დარღვევის შემთხვევაში, ამ თანხას დააბრუნებს.

„თუ პირველი ნოემბრიდან, როდესაც კანონი იწყებს მოქმედებას, პირი მაინც ასრულებს სხვა შეთავსებით სამუშაოს, გამოვლენის შემთხვევაში, მას მოუწევს აკრძალვის მომენტიდან მიღებული ხელფასის ოდენობის უკან, ბიუჯეტში ჩარიცხვა. ეს ინდივიდუალურია, ვის რამდენი აქვს ხელფასი, მაგის მიხედვით განისაზღვრება საჯარიმო სანქცია. პრაქტიკულად, უკან აბრუნებს ამ პერიოდში მიღებულ თანხას,“ – განმარტავს იურისტი.

იურისტი განსაკუთრებულ აქცენტს აკეთებს იმაზე, რომ ახალი საკანონმდებლო ცვლილება სამმაგი დასჯის ფუნქციას ასრულებს და არაპროპორციულია.

„თუ პირი დაარღვევს ამ კანონს და ამას გამოავლენენ, სამმაგი სანქცია ეკისრება. ერთი მხრივ, ხდება ორწლიანი აკრძალვა საჯარო სამსახურში დასაქმებაზე, მეორე მხრივ ვალდებულია მიღებული ხელფასი უკან დააბრუნოს და ამავდროულად, მას ათავისუფლებენ სამსახურიდან,“ – ამბობს ნინო ხუციშვილი.

აქვს თუ არა რეფორმას დადებითი მხარე? იურისტის განმარტებით, ამ რეფორმის დადებითი მხარე შეიძლება იყოს ის, რომ ერთი და იმავე ადამიანებმა რამდენიმე თანამდებობა არ დაიკავონ საჯარო სამსახურებში.

მეორე მხრივ, ამ კანონით, საჯარო მოსამსახურეებს თითქმის ყველანაირ საქმიანობაზე სჭირდებათ თანხმობა ან პირდაპირ ეკრძალებათ დასაქმება. ეს შეიძლება განვიხილოთ, როგორც საჯარო მოხელეებისთვის დამატებითი შემოსავლის მიღების სრულად შეზღუდვა, მათ შორის ისეთ საქმიანობაზეც, რაც ხელს არ უშლის პროფესიულ საქმიანობას.

„მაგალითად, პედაგოგიურ საქმიანობაზე უარის თქმის შემთხვევაში, საჯარო მოსამსახურე ვეღარ შეძლებს მის განხორციელებას, რაც გრძელვადიან პერსპექტივაში შეიძლება მისი პროფესიული ზრდის შემაფერხებელიც გახდეს. შესაბამისად, ეს რეგულაციები საჯარო მოსამსახურეებისთვის არის მკვეთრად შემზღუდველი და დადებით მხარესთან შედარებით, უფრო უარყოფითი შეიძლება იყოს მათთვის,“ – განმარტავს იურისტი.

• რა წერია კორუფციის შესახებ კანონში და რა დადგენილება მიიღო მთავრობამ

საჯარო მოსამსახურეს (გარდა საქართველოს პრეზიდენტისა, საქართველოს პარლამენტის წევრისა და საქართველოს მთავრობის წევრისა) არ აქვს უფლება, ასრულებდეს რაიმე ანაზღაურებად სამუშაოს.

კანონის მიხედვით, ეს აკრძალვა არ ვრცელდება სამეცნიერო, პედაგოგიური, შემოქმედებით საქმიანობებზე. ოღონდ, საჯარო მოსამსახურეს ამის უფლება მხოლოდ შესაბამისი დაწესებულების ხელმძღვანელის ნებართვით აქვს. ისიც „ერთჯერადად, არაუმეტეს 1 წლით გაცემული წერილობითი თანხმობის საფუძველზე“.

ან საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული უფლებამოსილი პირის/ორგანოს მიერ კონკრეტული საქმიანობის შესაბამისი ვადით. ამასთან, პირს, რომელიც საჯარო სამსახურში მუშაობს, „უმაღლესი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული აკადემიური თანამდებობის დაკავება შეუძლია მხოლოდ შესაბამისი დაწესებულების ხელმძღვანელის კონკრეტული საქმიანობის შესაბამისი ვადით გაცემული წერილობითი თანხმობის საფუძველზე.

მსგავსი თანხმობის გასაცემად დაწესებულების ხელმძღვანელს 10-დღიანი ვადა აქვს, იმ შემთხვევაში თუკი თანამშრომლის მოთხოვნას არ დააკმაყოფილებს, ამ უკანასკნელს გასაჩივრება შეუძლია.

„ამ გადაწყვეტილების გასაჩივრება არ აჩერებს მის მოქმედებას,“ – ნათქვამია კორუფციის შესახებ კანონში შეტანილ ცვლილებეში. ამ ცვლილებებსაც ხელი „ქართული ოცნების“ პრეზიდენტმა, მიხეილ ყაველაშვილმა 29 ოქტომბერს მოაწერა.

ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის ინფორმაციით, სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის თანამშრომლებთან ერთად, სამსახურებრივი უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენების ფაქტზე რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრის ყოფილი მოადგილე კობა გაბუნია დააკავეს. ის საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდის კურატორი იყო.

გამოძიების ფარგლებში პირადი და საცხოვრებელი ბინების ჩხრეკა ჩატარდა დაკავებულ კობა გაბუნიას, რეგიონული განვითარების ყოფილი მინისტრის, ირაკლი ქარსელაძის და სხვა პირების სახლებში – 20 სხვადასხვა ობიექტზე.

საგამოძიებო სამსახურის განმარტებით, მუნიციპალური განვითარების ფონდის ყოფილმა აღმასრულებელმა დირექტორმა დავით ტაბიძემ, ფონდის პროგრამის მენეჯერმა და ამავე სამსახურის პროექტის მენეჯერმა სრულად ითანამშრომლეს გამოძიებასთან – მათ აღკვეთის ღონისძიების სახით სასამართლომ გირაო შეუფარდა.

მუნიციპალური განვითარების ფონდიდან, 30 საბავშვო ბაღის რეაბილიტაციისთვის გამოყოფილი 9 მილიონ 365 801 ლარის თაღლითურად დაუფლებისა და 1 მილიონ 211 ათასი ლარის უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაციის ფაქტზე დაკავებულნი არიან შპს „ლაგი კაპიტალის“ ხელმძღვანელი პირები.

ირაკლი კობახიძე, თორნიკე რიჟვაძე და ირაკლი ქარსელაძე ბათუმში რეაბილიტირებულ გმირთა ხეივანს ათვალიერებენ. აქედან მალევე გმირთა ხეივანში მოწყობილი ინფრასტრუქტურა მწყობრიდან გამოვიდა.

გამოძიების მასალების მიხედვით, შპს „ლაგი კაპიტალის“ მიერ 2023 წლის ივლისიდან 2024 წლის მაისამდე პერიოდში ფონდში წარდგენილი ავანსის მოთხოვნები იყო დაუსაბუთებელი და მხოლოდ ნაწილობრივ უზრუნველყოფილი.

საგამოძიებო სამსახურის ინფორმაციით, ზემოთ დასახელებულმა პირებმა ინფრასტრუქტურის მინისტრის ყოფილი მოადგილის დავალებით სამსახურებრივი მოვალეობა ბოროტად გამოიყენეს და უპირატესობის მინიჭების მიზნით, მიუხედავად იმისა, რომ კომპანიის მიერ 2023 წლის ივლისის თვეში მიღებული ავანსი არ იყო დახარჯული მიზნობრივად, 2023-2024 წლებში შპს „ლაგი კაპიტალზე“ ბაღების რეაბილიტაციისთვის  მაინც გასცეს 11 მილიონ 218 380 ლარის დაუსაბუთებელი ავანსი. აქედან 9 მილიონ 365 801 ლარს შპს „ლაგი კაპიტალის“ ხელმძღვანელი პირები თაღლითურად დაეუფლნენ.

გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 332-ე მუხლის პირველი და მეორე ნაწილებით და 180-ე მუხლის მეორე და მესამე ნაწილებით, 194-ე მუხლის მეორე და მესამე ნაწილებით და 362-ე მუხლის მეორე ნაწილით მიმდინარეობს. ეს ბრალდება სასჯელის სახით ითვალისწინებს თავისუფლების აღკვეთას 9-დან 12 წელამდე ვადით.

მუნიციპალური განვითარების ფონდი მასშტაბურ პროექტებს ბათუმშიც ახორციელებს. კერძოდ, ძველ ბათუმში კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლებისა და ისტორიული შენობების ფასადების აღდგენა-რეაბილიტაციის პროცესი დაწყებულია და ჯერ არ დასრულებულა.  

პროექტში 119 მილიონი ლარი იხარჯება, სამუშაოები ისე დაიწყო, რომ რეაბილიტაციის პროექტი არავის უნახავს.

ამავე ფონდმა 2024 წლის საპარლამენტო არჩევნებამდე 2 თვით ადრე ბათუმში რეაბილიტირებული ხეივანი პომპეზურად, პრემიერ-მინისტრის თანდასწრებით გახსნა, 2025 წლის ზაფხულში ხეივნის ინფრასტრუქტურა უკვე მწყობრიდან გამოსული იყო.

__

ამ თემაზე:

„ქრისტიანი ადამიანი უნდა იღებდეს ხმას უსამართლობასა და ძალადობაზე… ოქსიმორონია ქრისტიანობის ქადაგების მიჩნევა ზნეობრივ დარღვევად. ეს ყველანაირ საზღვრებს სცდება,“ – მიიჩნევს თეოლოგი მირიან გამრეკელაშვილი, რომელსაც არქიმანდრიტ დოროთე ყურაშვილის საქმეზე ვესაუბრეთ.

ეს ის სასულიერო პირია, რომელმაც ღიად გააკრიტიკა საპატრიარქო ანტიქრისტიანული პოზიციების გამო – მაგალითად, როცა ქუჩაში მშვიდობიან დემონსტრანტებზე ძალადობენ, სასიკვდილოდ იმეტებენ, ამ დროს კი, საპატრიარქო არაფერს ამბობს. არქიმანდრიტი საპატრიარქომ დასაჯა და ქვემო ბეთლემის ტაძრის წინამძღვრობიდან გაათავისუფლა.

„სავარაუდოდ, საპატრიარქოში მიიჩნევენ, რომ დოროთეს ამ გზით შემოეცლება საკუთარი საძმო – გარკვეულ ჯგუფში ის იკავებს ლიდერის პოზიციას,“ – გვიყვება მირიან გამრეკელაშვილი და იხსენებს, ჯერ კიდევ სემინარიაში სწავლის დროს მესმოდა მამა დოროთეს შესახებ, სიმამაცეს ქადაგებდაო:

„დოროთე თავის საძმოში ყოველთვის ასწავლიდა იმას, რომ სიმამაცე და გაბედულება არის საფუძველი ადამიანის სუვერენობისა და, მით უმეტეს, მღვდლის, რომლის მთავარი იარაღიც არის სიტყვა, ხომ? თუ სიტყვის თქმას ვერ ბედავ, მაშინ შენი მღვდლობაც ფორმალობაა. ამას ამბობს მამა დოროთეს საძმოც, ახალგაზრდა მღვდლები და ისინი სრულიად მართლები არიან. ამიტომაც, საპატრიარქო ცდილობს, დოროთეს ეს საძმო შემოაცალოს,“ – ამბობს მირიან გამრეკელაშვილი.

რასთან გვაქვს საქმე, როცა საპატრიარქო პრაქტიკულად ქრისტიანობის ქადაგებას სჯის? – „ბათუმელებმა“ თეოლოგ მირიან გამრეკელაშვილთან ინტერვიუ ჩაწერა:

• ბატონო მირიან, რა გამოჩნდა თქვენთვის არქიმანდრიტ დოროთე ყურაშვილის საქმით? იგი ბეთლემის ტაძრის წინამძღვრობიდან გაათავისუფლეს და გაამწესეს სამების ლავრაში.

საეპარქიო კომისია წმინდა წყლის ფორმალობაა – ეს გამოჩნდა უპირველესად. რეალურად კომისიამ გაიმეორა ფორმალური სასჯელი, რომელსაც თავის დროზე პატრიარქი ილია მეორე იყენებდა ხშირად – ადამიანების გადაყვანა, ასე ვთქვათ, ავთენტური ადგილიდან სამების საკათედრო ტაძარში, რომლის ფორმალურ წინამძღვრადაც ითვლება თავად პატრიარქი.

მაშინ, როდესაც პატრიარქი აქტიური იყო ფიზიკურად, ითვლებოდა, რომ ურჩ სასულიერო პირებს ის მეტ ყურადღებას მიაქცევდა. ეს იყო რაღაცნაირი მამობრივი სასჯელის ფორმა. ეს გაიმეორა მეუფე შიომ, რათა გამოჩენილიყო მაქსიმალურად, როგორც პატრიარქისებრი სასჯელი.

არქიმანდრიტმა დოროთე ყურაშვილმა, სხვათა შორის, დასვა კანონიკური საკითხიც: თუ მას დასჯიან, ვინ იქნება ამ სასჯელის ავტორი? პატრიარქი თუ მოსაყდრე, რომელიც მხოლოდ ფორმალურად, დროებით არის ამ თანამდებობაზე? ამის საპასუხოდ მას მისცეს ისეთი სასჯელი, რომ თითქოს აი, ეს გააკეთა პატრიარქმა.

• დოროთე ყურაშვილი ამბობდა წუხანდელი გადაწყვეტილების შემდეგ, ანდრია ჯაღმაიძეს ეკლესიიდან ჩემი განკვეთა სურდა, პატრიარქმა დაიცვა ჩემი მღვდლობაო.

რომ არ დავეთანხმოთ, არ შეიძლება. მხოლოდ მოსაყდრის და მამა ანდრია ჯაღმაიძის გადასაწყვეტი რომ ყოფილიყო,  აუცილებლად განკვეთდნენ. შესაძლოა, პატრიარქს ჰკითხეს აზრი იმ მომენტში. ასევე, არსებობენ ადამიანები, რომლებიც პატრიარქის ცოცხალი მეხსიერების ჯაჭვს წარმოადგენენ: ახსოვთ პატრიარქი, რომელ სიტუაციაში რას მოიქმედებდა. მაგალითად, მიქაელ ბოტკოველს შეეძლო ეთქვა, პატრიარქი რას მოიმოქმედებდა, რადგან ის დიდი ხნის განმავლობაში იყო რეფერენტი და აფორმებდა პატრიარქის გადაწყვეტილებებს. შეიძლება, უთხრეს მეუფე შიოს, რომ თუ მივა ეს ამბავი პატრიარქის ყურამდე, რა იქნება კარგი.

მამა დოროთეს ამბავმა კიდევ რაც გამოაჩინა არის ის, რომ პატრიარქის ეპოქა დაგვრჩება სანატრელი.

• თქვენი აზრით, რატომ არჩიეს ანდრია ჯაღმაიძემ და თანამოსაყდრე შიომ მიეღოთ ის გადაწყვეტილება, რაც პატრიარქისეული იქნებოდა?

იმიტომ, რომ მამა დოროთეს არაფერი ისეთი არ უთქვამს, რის გამოც, მაგალითად, მისთვის საეკლესიო სასჯელის დადება შეიძლებოდა. მკაცრი სასჯელი იქნებოდა სრულიად უსაფუძვლოდ დასჯა. გადაწყვეტილებაში რაღაც ფრაზები არის ამოკრეფილი, მაგრამ დოროთეს მთავარი გზავნილი რა იყო? – არ სცემოთ ჩვენს მრევლს. ყველამ ვნახეთ, როგორ სცემენ ადამიანებს აქციაზე, აჯარიმებენ, უმოწყალოდ ექცევიან. ამას ეწინააღმდეგება მამა დოროთე. ის არ უმხელიათ სხვა არაფერში.

• „იკვეთება დისციპლინური და ზნეობრივი ხასიათის დარღვევები“ – ასეთი ჩანაწერია მცხეთა-თბილისის ეპარქიული კომისიის დასკვნაში.

ეს ყველაზე მნიშვნელოვანია. მამა დოროთემ თავიდანვე განაცხადა: ისეთმა ფურმა დამწიხლოს, ჩემზე მეტს იწველიდესო. რამდენადაც ჩემთვის ცნობილია, ზნეობრივ გადაცდომას, მაგალითად, წამალდამოკიდებულება, ალკოჰოლიზმი, ან რამე მსგავსს, ადგილი არ ჰქონია. მამა დოროთეს ერთადერთ ზნეობრივ გადაცდომად ჩაუთვალეს ის, რომ მან თქვა ეკლესიას გაუხარდა მსხვერპლიო და რადგან „ეკლესია“ ახსენა და არა „საპატრიარქო“ – ეს ჩაუთვალეს კანონიკური ფორმალობის დარღვევად.

• დოროთე ყურაშვილს ასევე ჩაუთვალეს დარღვევად ფრაზა: „მე ვწმენდ ეკლესიას სინდისს და ნამუსს, მე ვწმენდ ეკლესიას იმ უნამუსობას, რომელიც ზოგიერთს ჩაუდენია და გაუკეთებია თავისი მდუმარებით თუნდაც“.

ამ ფრაზის გამო დავაჯილდოებდი, პირიქით – ახმოვანებს იმ კრიზისსა და პრობლემებს, რაც ეკლესიაშია და ახმოვანებს ქრისტიანობას, როგორც უნდა იქცეოდეს ქრისტიანი რეალურად: ქრისტიანი ადამიანი უნდა იღებდეს ხმას უსამართლობასა და ძალადობაზე.

ამ ფრაზის დარღვევად მიჩნევა არის აბსურდი, ოქსიმორონია ქრისტიანობის ქადაგების მიჩნევა ზნეობრივ დარღვევად. ეს ყველანაირ საზღვრებს სცდება, მაგრამ სხვა რა გზა დარჩენიათ?

• რასთან გვაქვს საქმე, როცა რეალურად ქრისტიანობაზე არქიმანდრიტის ქადაგებას საპატრიარქო მიიჩნევს ზნეობრივ დარღვევად?

საპატრიარქო არის იმ ეტაპზე, რომელიც რაღაცნაირად წამოიწყო მეუფე შიოს ადმინისტრაციამ. ეს არის ეკლესიის სრული, ტოტალური დაქვემდებარება სახელმწიფო აპარატზე.

• თავად დოროთე ყურაშვილი ამბობდა: „მე დღეს მსჯის რუსეთის ეკლესია და ბიძინა ივანიშვილი, ეს არის მათი დავალება“.

შემიძლია, მხოლოდ დავეთანხმო მამა დოროთეს.

რუსეთმა თანამოსაყდრის პოზიციაზე დასვა მისთვის სასურველი კადრი. ასეთი რამ მოხდა: ჯერ იყო კომისია ოკუპირებულ ტერიტორიაზე ეკლესიის მისიათა რეგულაციის, სადაც მონაწილეობდა მეუფე ისაია ჭანტურია. რუსებმა უთხრეს საქართველოს საპატრიარქოს, რომ ისაია ჭანტურია გაიყვანეთ და დანიშნეთ მეუფე შიო მუჯირიო, რაც ამათ შეასრულეს.

შემდეგ, როდესაც საქართველოში იმყოფებოდა ილარიონ ალფეევი, არ ვიცი, მას რა უთხრეს იმ დღეს ჩაის სმის დროს, თუმცა ფაქტია, რომ ამის შემდეგ პატრიარქმა განაცხადა, რომ ჩემი მოსაყდრე დღეიდან არის შიო მუჯირიო. მაშინ საქმე ეხებოდა საქართველოს ეკლესიის მონაწილეობა-არმონაწილეობის საკითხს კრეტის საერთო, წმინდა და დიდ კრებაზე…

სავარაუდოდ რუსეთის ეკლესიამ არა მხოლოდ პიროვნება დასვა რაღაც პოზიციაზე, რომელიც მას სურდა, არამედ მოახდინა იდეების ტრანსფერი. ეს მოიცავს გარკვეული ტიპის თვითაღქმის დამკვიდრებას: საქართველოს ეკლესიას –  განსხვავებით რუსეთის ეკლესიისაგან – საკუთარი თავი ესმოდა ყოველთვის, როგორც სუვერენული ორგანიზმი: პოლიტიკური თეოლოგიის შიგნით არსებობს გარკვეული მოძღვრება, რომელსაც ეძახიან ინტეგრალიზმს. ამ წარმოდგენის მიხედვით, იმ შემთხვევაში, თუ რომელიმე სახელმწიფო გახდება არაქრისტიანული და დაუპირისპირდება ქრისტიანულ ეკლესიას, ქრისტიანულ ეკლესიას შეუძლია სცადოს სახელმწიფოს ჩანაცვლება სრული სისავსით.

მსგავსი რამ საქართველოს ეკლესიასაც ჰქონდა – მელქისედეკ პირველი იყო პირველი კათოლიკოს-პატრიარქი, რომელმაც დაამკვიდრა საქართველოში ეს მოსაზრება. მელქისედეკ პირველიდან მოყოლებული, საქართველოში ეკლესია თანამშრომლობდა ყველა მთავრობასთან, ყველა მეფესთან და ასე შემდეგ, თუმცა საბოლოოდ მას საკუთარი თავი მაინც ესმოდა, როგორც დამოუკიდებელი ერთეული, რომელიც გადამწყვეტ მომენტში მზად არის შევიდეს სახელმწიფოსთან კონფლიქტში.

როცა ეკლესიის მმართველ პოზიციაზე დადგინდა მეუფე შიო, მან მეხსიერების ეს პლასტი შეცვალა და ცდილობს დაამკვიდროს ე.წ. რუსული მოდელი. რა არის ეს რუსული მოდელი? – რუსული მოდელი გახლავთ პეტრე პირველის შემდეგ დამკვიდრებული მოდელი, რომლის მიხედვითაც ეკლესია არის სახელმწიფო აპარატის დანამატი, სახელმწიფოს მსახური.

როდესაც რუსები საქართველოში შემოვიდნენ, ჩვენ ვამბობთ, რომ ავტოკეფალია გაგვიუქმეს, მაგრამ მათ თავადაც არ ჰქონდათ ავტოკეფალია – რუსეთში ეკლესია იმ დროსაც კი, უკვე გადაქცეული იყო სახელმწიფოს დაქვემდებარებულ ინსტიტუტად და ჩვენ უბრალოდ იმ დროისთვის არსებულ მოდელს დაგვაახლოვეს. დღეს რუსეთში პუტინი რასაც იტყვის, იმას მიჰყვება პატრიარქი კირილი, ხომ? თუ პუტინი იტყვის, რომ ომი გვსურს, კირილიც გაამართლებს ომს, თუ ხვალ შერიგდება რუსეთი უკრაინასთან, კირილი დაამტკიცებს, რომ მშვიდობა არის ის, რისთვისაც ისინი იღვწოდნენ.

ეკლესია რუსეთში მხოლოდ სახელმწიფო სისტემის დანამატია. იქ ეკლესიას არც ჰქონია ტრადიცია, რომ რამე შებედოს თვითმპყრობელს, „სამადერჟავიას“. მეუფე შიო სასულიერო პირად ჩამოყალიბდა მოსკოვში, ის ამას უყურებდა მთელი თავისი მოწაფეობის ასაკი. შესაბამისად, არ არის გამორიცხული, რომ ის მოიხიბლა ამით: ემსახურები სახელმწიფოს, სამაგიეროდ სახელმწიფო გეხმარება, რომ მიაღწიო შენს მიზნებს, გაფინანსებს, დაცული ხარ, ცოტას გაშანტაჟებს, გაშინებს, მაგრამ საბოლოო ჯამში მოგებული ხარ.

• თქვენი დაკვირვებით, ამ მოდელის დამკვიდრების მცდელობა საქართველოს საპატრიარქოში პერსონალურად თანამოსაყდრე შიოს უკავშირდება და არა თავად საპატრიარქოს, ან რუსეთის გავლენის გაძლიერებას?

ეს არის რუსეთის განზრახვა, რომელიც მათ სცადეს დაემკვიდრებინათ მეუფე შიოს დახმარებით, ანუ „რასაც უფროსი ძმა სთხოვს“.

ამის მიღმა მოხდა „ციანიდის საქმე“, რომელსაც ახლდა ჭორები გარკვეულ ზნეობრივ საკითხებზე, რომელიც საბოლოო ჯამში სამართლებრივად არ დადასტურდა, მაგრამ შეიქმნა გარკვეული ტიპის მითქმა-მოთქმის ბაზა, რომელზეც შემდეგ უკვე ძალიან კარგად დააფუძნა სახელმწიფომ „სუს-ის კრებსების თემა“. სახელმწიფო სისტემამ მოახდინა ეკლესიის, როგორც მორალური ავტორიტეტის სრული დისკრედიტაცია.

• ე.წ. რუსული მოდელი რატომ შეიძლება აწყობდეს საქართველოში მთავრობას, თუ ეკლესია დაკარგავს ავტორიტეტს?

თქვენ აზროვნებთ ქართული სააზროვნო ტრადიციიდან გამომდინარე. ასე მესმის მეც, მაგრამ ამის მიღმა არსებობს რუსული სააზროვნო ტრადიცია, ასე ვთქვათ, პოლიტიკური ფილოსოფია, რომლის მიხედვითაც: სჯობს თუ შენ ხარ თვითმპყრობელი, შენ ირგვლივ მორალური ავტორიტეტები უბრალოდ არ არსებობენ. თუ ისინი იარსებებენ, სულ მოგიწევთ წახვიდეთ გარკვეული ტიპის გარიგებებზე, ან დააშინოთ ისინი, ან მოისყიდოთ. მთავრობას არ სურს შეცვალოს საკუთარი ქმედებები, მაგალითად, აღარ სცემონ, ახალგაზრდებს ქუჩებში და აღარ ჩაიდინონ სისასტიკეები, რასაც სჩადიან ყოველდღიურად.

• ამ ლოგიკით, ხომ არ გამოდის, რომ უკან დაიხია საპატრიარქომ, როცა დოროთე ყურაშვილი არ განკვეთა ეკლესიიდან?

დოროთეს განკვეთა მართლაც სკანდალი იქნებოდა ეკლესიის შიგნითაც, ბოლოს და ბოლოს ეპისკოპოსების რაღაც ნაწილიც ხმას გაიღებდა. განკვეთო ადამიანის იმის გამო, რომ ის ქრისტიანობას ქადაგებს, ეს იქნებოდა – სლენგზე რომ ვთქვათ – სინაგლე, უკმეხობა.

ეს უკვე თვით შიოსაც დააზიანებდა, რომელსაც პირველ პირობაზე აქვს პრეტენზია.

• სამების ლავრაში დოროთეს განმწესება რას ცვლის, მათ შორის, საპატრიარქოსთვის? არქიმანდრიტს ისევ შეეძლება გამოხატოს კრიტიკული პოზიცია.

ლავრაში ძალიან ბევრი ადამიანია. თუნდაც ის მომენტი, რომელიც დოროთეს ჰქონდა ტაძარში – ერთი ამბიონი და ერთი მქადაგებელი, ეს პრინციპი ლავრაში აღარ იქნება.

გარდა ამისა, სავარაუდოდ საპატრიარქოში მიიჩნევენ, რომ დოროთეს ამ გზით შემოეცლება საკუთარი საძმო – გარკვეულ ჯგუფში ის იკავებს ლიდერის პოზიციას.

ჯერ კიდევ სემინარიაში სწავლის დროს ვიცოდი მამა დოროთეს შესახებ, რომ წარგზავნეს სამხრეთ საქართველოში, სადაც ის მსახურობდა, მოღვაწეობდა და მონასტრის აღმშენებლობის პროცესში მონაწილეობდა. მისი მთავარი აქცენტი შეეხებოდა ერთ-ერთ ქრისტიანულ სათნოებას, რომელიც ყველამ დაივიწყა ფაქტობრივად – სიმამაცე.

სიმამაცე ქრისტიანული მოძღვრების მიხედვით, ერთ-ერთია შვიდი სათნოებიდან, რომელიც აუცილებლად უნდა ახასიათებდეს ჭეშმარიტ ქრისტიანს. დოროთე თავის საძმოში ყოველთვის ასწავლიდა იმას, რომ სიმამაცე და გაბედულება არის საფუძველი ადამიანის სუვერენობისა და, მით უმეტეს, მღვდლის, რომლის მთავარი იარაღიც არის სიტყვა, ხომ? თუ სიტყვის თქმას ვერ ბედავ, მაშინ შენი მღვდლობაც ფორმალობაა.

ამას ამბობს მამა დოროთეს საძმოც, ახალგაზრდა მღვდლები და ისინი სრულიად მართლები არიან. ამიტომაც, საპატრიარქო ცდილობს, დოროთეს ეს საძმო შემოაცალოს.

მეორე ვარიანტია ის, რომ სამების საკათედრო ტაძარი არის მუდმივი მეთვალყურეობის ქვეშ სახელმწიფოს მხრიდან. იქ ვიდეოსათვალთვალო კამერებია ყველგან და ეს განმარტებულია უსაფრთხოებით, მაგრამ როგორც ვიცით, საქართველოში კამერებს მხოლოდ უსაფრთხოების თვალსაზრისით არ იყენებენ.

• სუს–ის კრებსებიც ხომ ამას ადასტურებს, რომ უსმენენ ყველას საქართველოში, არამხოლოდ სასულიერო პირებს.

დიახ და ალბათ ფიქრობენ, რომ ჰეტეროდოქსული სასულიერო პირისთვის სამების ლავრაში გადაყვანა სასჯელი თუ არა, მინიმუმ საფრთხეა. შეიძლება, ფიქრობენ, რომ რაღაც გამოჩნდება ისეთი, რის შედეგადაც მას აიძულებენ დადუმებას.

• ეპარქიული კომისიის სხდომის საჯაროობაზეც მინდა გკითხოთ. საპატრიარქომ განმარტა, რომ ჟურნალისტები ვერ დაესწრებიან სხდომას, ეს დაუშვებელიაო. მედიის გარეშე სხდომას დოროთე ყურაშვილი არ დაესწრო. დაირღვეოდა საეკლესიო სამართალი, თუ სხდომა იქნებოდა საჯარო?

საეკლესიო ინსტიტუციას არ აქვს მსგავსი ტრადიცია – საჯარო განხილვები არასოდეს არ ყოფილა, თუმცა იყო კრებები, როცა სახელმწიფოს წარმომადგენლები ესწრებოდნენ ამ კრებებს. მხოლოდ ასეთი ტრადიცია არსებობს, რომ გარედან მოწვეული ექსპერტი საკითხის გასარკვევად შეგიძლია დაპატიჟო.

• პატრიარქის ეპოქა დაგვრჩება სანატრელიო, საუბრის დასაწყისში ახსენეთ თქვენ. გამოუვა საპატრიარქოს ამ მოცემულობაში ე.წ. რუსული მოდელის დამკვიდრება?

ვგულისხმობდი საეკლესიო ადმინისტრაციას და სახელმწიფოსთან ურთიერთობას. ამ ურთიერთობაში პატრიარქს, ილია მეორეს ყოველთვის ჰქონდა გარკვეული შარმი, ის გამოდიოდა ქართული სააზროვნო ტრადიციიდან, მაგალითად, არ იყო დესპოტი კაცი სასჯელებთან მიმართებით, ასე თუ ისე, პატივს სცემდა ეკლესიის სუვერენიტეტს, ცდილობდა დაეცვა ეკლესია სახელმწიფოს ტოტალური კონტროლისგან. ბოლოს და ბოლოს, საბჭოთა პერიოდის ადამიანი იყო და იცოდა, როგორ გასულიყო ბეწვის ხიდზე, ანუ, როგორ მიეცა ღვთისთვის საღვთო და კეისრისთვის – კეისრისა.

მეუფე შიო, რომელიც არის მოსაყდრის პოზიციაზე, თუ მას გამოუვიდა საკუთარი თავის ინსტალაცია მომავალ პატრიარქად, ჩათვალეთ, რომ ჩვენ გავხდებით რუსეთის ეკლესიის პატარა ეპარქია. მეუფე შიო ეგზარქოსია თავისი ბუნებით და მისწრაფებებით.

ღმერთმა არ ქნას, მაგრამ თუ მეუფე შიო გახდება პატრიარქი, ჩათვალეთ, რომ ჩვენი ეკლესია გახდება ისევ საეგზარქოსო, ანუ 110 წლით დავბრუნდებით უკან.

ამ დღეებში თითქმის ყველა მოქალაქემ მიიღო სმს-ს შეტყობინება, რომ იწურება ქონებრივი დეკლარაციების წარდგენის ვადები და მოქალაქეებმა დროულად უნდა მიიღონ შესაბამისი ზომები, თუ არ უნდათ, რომ დაჯარიმდნენ ქონებრივი დეკლარაციების შეუვსებლობის გამო.

რატომ გახდა ეს საკითხი დღეს განსაკუთრებით აქტუალური და რამ გააჩინა კითხვა – მეკუთვნის თუ არა მე ქონების გადასახადი? ან რატომ მეკუთვნის?

რა შემთხვევაში იხდის ფიზიკური პირი ქონების გადასახადს და რატომ? – ამ თემაზე „ბათუმელები“ ეკონომისტ რომან გოცირიძეს ესაუბრა, რომელიც ამ თემას ყველაზე აქტიურად ეხმაურება სოციალურ ქსელში.

• ბატონო რომან, რატომ გახდა განსაკუთრებით აქტუალური დღეს ქონებრივი გადასახადის საკითხი – ადამიანებს რეპრესიულ გარემოში მორიგი ჯარიმების შიში გაუჩნდათ. რაიმე შეიცვალა ამ მიმართულებით?

შარშან ასეთი აჟიოტაჟი არ იყო, მიუხედავად იმისა, რომ ვითარება იგივეა, თუმცა ეს განაპირობა რამდენიმე ფაქტორმა.

მოსახლეობის შემოსავლები გაიზარდა, ოღონდ ამ შემოსავლების ზრდა არ ნიშნავს მსყიდველუნარიანობის ზრდას. იმიტომ, რომ მარტო სურსათზე 12%-ით გაიზარდა ინფლაცია. ჯანდაცვაზე  – 10%-ით და ასე შემდეგ. შესაბამისად, ხელფასიც იზრდება, მაგრამ ინფლაციის ხარჯზე და უკვე ძალიან ბევრი მოქალაქის წლიურმა შემოსავალმა მიაღწია 40 000 ლარს, რის შემდეგაც ფიზიკური პირი ვალდებულია, შეავსოს ქონებრივი დეკლარაცია და გადაიხადოს გადასახადი.

ზოგს ეგონა, რომ 40 000 ლარი შემოსავალი ეს არის ერთ პირზე, თუმცა კანონი გულისხმობს საოჯახო შემოსავალს. მაგალითად, თუ ოჯახში მუშაობს სამი ადამიანი, შესაძლოა სამივეს წლიური შემოსავალი იყოს 40 ათასზე მეტი ლარი და მოუწიოთ გადასახადის გადახდა, მიუხედავად იმისა, რომ შესაძლოა ეს ოჯახი სიღარიბის ზღვარზე მდგომიც კი იყოს.

ასეთი ოჯახი ბევრია ქვეყანაში და უკვე ძალიან ბევრს შეეხო ეს კანონი.

მეორე ფაქტორია ის, რომ „ქართული ოცნების“ ხელისუფლებას უკვე უჭირს ბიუჯეტის შევსება საერთაშორისო იზოლაციის ფონზე, მიუხედავად იმისა, რომ ამ იზოლაციის სუსხი ჯერ კიდევ არ გვიგრძნია ბოლომდე. მომავალ წელს ამ საშინელ კრიზისს ნათლად დაინახავს ქვეყანა, როცა პოლიტიკური პარტიების აკრძალვის და რეპრესიების შემდეგ კიდევ უფრო მეტად მოექცევა ქვეყანა საერთაშორისო იზოლაციაში. ძალიან ცუდი პასუხი მოჰყვება ამას დასავლეთისგან, ქვეყანაში ინვესტიციები გაჩერდება, ბიუჯეტს გაუჭირდება და ხალხი იგრძნობს, რომ დღეს თუ ხვალ მათაც მიადგებიან.

თავად “ქართული ოცნებაც“ გრძნობს ამას, რომ მომავალ წელს გაუჭირდება ბიუჯეტის შევსება და ამიტომაც დაუგზავნა მოქალაქეებს სმს-ები, ყველას, ვისაც ეკუთვნოდა ან არ ეკუთვნოდა დეკლარაციების შევსება.

გუშინ ერთმა დამირეკა და მკითხა, მეც უნდა შევავსო? რადგან უკვე აღარ ვარ დეპუტატი და მეხება თუ არაო. ვუთხარი, რომ ეხება, რადგან ამ დეკლარაციაში 2024 წლის შემოსავლები უნდა აისახოს.

ასევე, ახალი გაფრთხილება გაჩნდა დეკლარაციის შევსებისას, რომელიც აქამდე არ იყო, რომ თუ შევსებისას რაღაც შეცდომა მოგივათ, იცოდეთ, რომ ამას სერიოზული ჯარიმები მოჰყვებაო.

• რა ითვლება შემოსავლად და რატომ არ უნდა შეეხოს ეს კანონი, ვთქვათ, ფიზიკურ პირს?

როგორც ვთქვი, იბეგრება ოჯახის წევრების შემოსავლების ჯამი და არა მხოლოდ ოჯახის ცალკე წევრის შემოსავალი. მაშინ, როცა ერთი ადამიანი ხელზე იღებს, ვთქვათ, 32 ათას ლარს, სინამდვილეში ეს რიცხვი კიდევ უფრო ნაკლებია, რადგან დაქირავებულ პირს დამატებით უკავდება 2% საპენსიო ფონდისათვის და 20% საშემოსავლო.

შემოსავლებში ითვლება არა მხოლოდ ხელფასები, არამედ ყველა სახის შემოსავალი, იქნება ეს გაქირავება, ჰონორარები, უცხოეთიდან გადმორიცხვები, ქონების რეალიზება, დივიდენდები და უამრავი სხვა რამ. ფულადი საჩუქარიც შემოსავალში ითვლება.

მაგალითად, თუ 5 ათასი ლარი შეუგროვეს ადამიანს, რომელსაც ჯარიმა დაეკისრა ქუჩის გადაკეტვისათვის, მან ეს ფული უნდა დაამატოს თავის სხვა შემოსავალს. სასაცილოა, მაგრამ ასეა. დაჯარიმებული პირი ამ „ნაზარდის“ გამო შეიძლება გახდეს ქონების გადასახადის გადამხდელი.

დღეს საქართველოში დაახლოებით ერთი მილიონი ადამიანი იღებს ხელფასს დაქირავებით, ნახევარ მილიონამდე არის თვითდასაქმებული, დაახლოებით 200-300 ათასი ოჯახი იღებს უცხოეთიდან ნათესავების მიერ გადმორიცხულ ფულს, ზუსტი რაოდენობა არავინ იცის, მაგრამ ყველა ეს შემოსავალი ჯამდება და თუ გადააჭარბა 40 ათას ლარს, მაშინ იბეგრება მისი უძრავი და მოძრავი ქონება.

უხეში დათვლით, ერთი ოჯახი დაახლოებით 400-600 დოლარს იღებს საშუალოდ თვეში უცხოეთიდან, რაც ერთი შეხედვით არაა საკმარისი იმისთვის, რომ წლიური ჯამი 40 ათასს მიუახლოვდეს, მაგრამ ამ შემოსავალს ემატება სხვა შემოსავლები.

კურიოზია ასევე ის, რომ ფიზიკური პირი თვითონ აფასებს დასაბეგრი საკუთარი ქონების ღირებულებას, მაგრამ თუ ეს არ მოეწონა მთავრობას, მაშინ დაგაჯარიმებს.

მაგალითად, ერთსა და იმავე კორპუსში მცხოვრებმა ორმა პირმა შეიძლება ერთნაირი ფართობის ბინის ღირებულება განსხვავებულად შეაფასოს. ასე შეიძლება მოხდეს ნებისმიერი ქონების შეფასებისას – იქნება ეს სახლი, ბინა, ავტოფარეხი, კომერციული ფართობი, მანქანა თუ სხვა.

შემდეგი კურიოზი ის არის, რომ როცა ეს კანონი შემოიღეს, ანუ 20 წლის წინ, მაშინ მოქალაქეთა 99 პროცენტი ქონების გადასახადს არ იხდიდა, რადგან საშუალო ხელფასი იყო დაახლოებით 200 ლარი, ახლა არის 2000 ლარამდე, ოღონდ ნომინალური და არა რეალური. იმ პერიოდთან შედარებით ფასები გაიზარდა დაახლოებით 3-ჯერ და ქონების გადასახადის გადამხდელი გახდა ლამის ყოველი მეორე ოჯახი.

თუმცა მისმა დიდმა ნაწილმა არც კი იცის ამ გადასახადის არსებობის შესახებ.

იმიტომ კი არ გაიზარდა გადამხდელთა რიცხვი, რომ ხალხი გამდიდრდა, არამედ იმიტომ, რომ ფასები და შემოსავლები გაიზარდა და აქედან გამომდინარე 40-ათასლარიანი ზღვარი ბევრ ოჯახს შეეხო. ისედაც ღარიბი მოსახლეობის დამატებითი დაბეგვრა ერთი მხრივ ფიზიკურად შეუძლებელი ხდება, მეორე მხრივ, სოციალურ აფეთქებას გამოიწვევს. დეკლარაცია 15 ნოემბრამდეა წარსადგენი, მოსახლეობის უდიდეს ნაწილს კი გადასახადის გადახდის საშუალება არ აქვს.

გარდა ამისა, „ქართული ოცნების“ მმართველობის პერიოდში, ერთი მილიონი საქართველოს მოქალაქე გავიდა ქვეყნიდან, სტატისტიკურად სამუშაო ძალის აქტიური ნაწილი, ძირითადად. უკან დაბრუნდა დაახლოებით 700 000, ძირითადად, პენსიონერები.

შარშან სამ-ნახევარი მილიარდი დოლარი გადმოირიცხა საქართველოში და წელს კიდევ უფრო მეტი. ეს გააცნობიერა ბევრმა, რომ ეს ფული ითვლება იმ შემოსავალში, რომელმაც თუ მიაღწია 40 000 ლარს, მაშინ ქონების გადასახადის გადახდა უწევს.

• შესაძლებელია, რომ ეს მექანიზმი გამოიყენონ რეპრესიებისთვის და კიდევ უფრო მეტად დაასუსტონ ის მოქალაქეები, რომლებიც პროტესტში იმყოფებიან? ფიქრობთ, რომ იქნება შერჩევითი მიდგომა?

შესაძლებელია, ვინაიდან მოსახლეობის უდიდესმა ნაწილმა არც კი იცის, რომ გადასახადის გადამხდელია და შეიძლება, ხვალ-ზეგ მიადგეს იმ ნიშნით, ვინც არ არის ხელისუფლების მომხრე. მაგრამ საინტერესოა ის არის, რომ აღშფოთებას უკვე ვეღარ მალავენ „ქართული ოცნების“ მომხრეებიც კი. ბევრი პირადშიც მწერს ამაზე.

ვინაიდან ეს კანონი მოძველდა, მე ორჯერ მქონდა ინიციატივა პარლამენტში, ჯერ კიდევ ქუთაისის პარლამენტშიც და მაშინ მთავრობა დამეთანხმა, რომ სწორი ვიყავი და ბევრი მთხოვდა, რომ არ შევშვებოდი ამ საკითხს.

მაშინ მთავრობამ თქვა – ამას შევცვლი, ოღონდ, ფიზიკურ პირებთან ერთად იურიდიული პირების გადასახადის რეფორმასაც გავაკეთებო. აიჩემეს რაღაც ესტონური მოდელი, მიწასთან დაკავშირებით და ახლა თავს იმართლებენ, ბევრ ფულს დავკარგავთ ადგილობრივ ბიუჯეტშიო.

სინამდვილეში, ადგილობრივ ბიუჯეტში ქონების გადასახადიდან რა შემოსავლებიც შედის, 90% ეს იურიდიული პირების ქონების გადასახადიდანაა. არავითარი კავშირი იურიდიული პირების და ფიზიკური პირების გადასახადს ერთმანეთთან არა აქვს და იმის გამო, რომ იურიდიული პირების გადასახადის რეფორმაც გვინდაო, ამ რეფორმას აფერხებენ.

საწარმოების ქონების გადასახადის დაბეგვრა ჩვენთან ისეთია, რაც არის მთელ მსოფლიოში, აპრობირებული სქემაა და ამაზე უკეთესს ვერ გამოიგონებ, როგორც აღრიცხვისთვის, ისევე ადმინისტრირებისთვის. ერთადერთი, მაღალია განაკვეთი, რადგან საშინლად გაიზარდა ფასები ქონებაზე.

• ვხედავთ, რომ ბევრ პარლამენტარს  უზარმაზარი ქონება აქვს დაგროვებული – აქვთ ათეულობით ბინა, აგარაკები, მიწები. ისინიც იმავე გადასახადს იხდიან ქონებაზე, რასაც, ვთქვათ, ის მოქალაქე, რომელსაც 40 ათასი ლარი გამოუვიდა წლიური შემოსავალი და ერთი ბინა აქვს?

დიახ, ეს ადამიანებიც პროცენტულად იმდენივეს იხდიან, რასაც სხვები.

40 000-დან 100 000-მდე – ქონების 0.2%. შემოსავალი 100 000-ს თუ გადააჭარბებს – ქონების 0.8%, მაგრამ იმ დეპუტატებს და სხვებს, ვისაც უზარმაზარი ქონება უფიქსირდებათ დეკლარაციაში, ეს არის ქონების მეათედი, დანარჩენი გადამალული აქვთ.

აგერ, 6.5 მილიონი დოლარი მაგიდაზე დაუდეს ადამიანს (ღარიბაშვილს). ორი ოქროს ზოდი იყო და ამ ქონების გადასახადს გადაიხდის ახლა ის? ყველას ზოდებში არ აქვს შენახული ქონება, ბევრს ბიტკოინებში აქვს გადატანილი და ვერც მიაგნებ, სამწუხაროდ. უზარმაზარი ქონებები აქვთ ასევე უცხოეთში შეძენილი და გადაფორმებული სხვებზე.

სხვათა შორის, თუ ქონების გადასახადი ადეკვატური იქნება და არა 0.8%-ი, როგორც დღეს არის და რომელიც ძალიან მაღალია, არც მდიდრები შეეცდებიან ქონების გადამალვას.

აქ არ ვგულისხმობ ხელისუფლებასთან დაკავშირებულ პირებს, რომლებმაც კორუფციით და ტენდერებით იშოვეს დიდი ფული. აგერ, შევხედოთ მოსამართლეების აგარაკებს. რატომ არ უნდა დაიბეგროს? უნდა დაიბეგრონ, რა თქმა უნდა, მოპარულია თუ არაა მოპარული, ქონების გადასახადი მთელ მსოფლიოში არსებობს და ამით იხდიან მერე ბიუჯეტიდან პენსიებს და ასე შემდეგ, მაგრამ ეს უნდა იყოს მიბმული სოციალურ და ეკონომიკურ მდგომარეობასთან.

ლეგალიზების შემთხვევაში, ბიუჯეტში ორჯერ მეტი შევა. ამიტომ, რაც უფრო დაბალი იქნება გადასახადი, უფრო მეტი შემოვა შეძლებული ადამიანებიდან, ხოლო ღარიბ ადამიანებს არ უნდა მოუწიოს ამხელა გადასახადის გახდა. რაღაც კატეგორია რომ უნდა გათავისუფლდეს ქონების გადასახადისგან, ეს ფაქტია.

ჩვენთან გადამხდელთა რაოდენობა გაიზარდა არა მარტო შემოსავლების ზრდიდან გამომდინარე, არამედ შემოსავალმა დაკარგა ფასი. ინფლაციის გამო 40 000 კი არა, 120 000 უნდა იყოს დღეს ზღვარი, მარტო ფასების ზრდა რომ იყოს კრიტერიუმი.

• როგორ ფიქრობთ, გაჩნდება წინააღმდეგობა ხალხში ამ გადასახადების გამო, რა მოლოდინი გაქვთ თქვენ?

შეიძლება ითქვას, მთელი ქვეყანა ბომბზე ზის, რადგან ხვალ შესაძლოა ყოველ მეორეს მიადგეს ხელისუფლება და საშინელი ჯარიმები დააწესოს ამ გადასახადების გადაუხდელობის გამო და გააკოტროს მოსახლეობა.

ამიტომ, სასწრაფოდ უნდა აუწიოს ზღვარი 100 000-მდე, ხალხმა ცოტა რომ ამოისუნთქოს.  „ოცნებაც“ ხედავს, რომ უზარმაზარი უკმაყოფილებაა დაგროვილი ხალხში. მანამდეც ამჩნევდნენ ამას, მაგრამ მთავარი მაინც არის შიში მომავალი ბიუჯეტის, რომელსაც ვეღარ შეავსებენ იზოლაციის პირობებში.