Batumelebi

9 დღე-ღამე და 18 საათი დასჭირდა 4 მოგზაურს რუმინეთის ქალაქ მანგალიიდან ბათუმის ნაპირებამდე გადმოსაცურად ნიჩბებიანი ნავით, რომელსაც ძრავაც კი არ აქვს.

„ალბათ, დრო მჭირდება, რომ გავიაზრო და გიპასუხოთ, რა იყო ყველაზე შთამბეჭდავი,“ – პაუზის შემდეგ გვიტხრა დენიელ ლონგმენმა, 4 მოგზაურიდან ერთ-ერთმა, რომელმაც ნიჩბებიანი ნავით გადმოცურა შავი ზღვა.

დენიელ ლონგმენი პროფესიით ბიოლოგია, ის კემბრიჯის უნივერსიტეტის დოქტორია და მკვლევარი. სხვა ნიჩბოსნები კი ბიზნესში მუშაობენ. ამბობენ, რომ ერთმანეთს სოციალური ქსელით დაუკავშირდნენ ერთად მოგზაურობის სურვილით.

დენიელ ლონგმენი 3 მეგობართან ერთად მოგზაურობს ნიჩბიანი ნავით. ამ დრომდე მხოლოდ ერთ-ერთს – ალექსის ჰქონდა ზღვაში ნიჩბიანი ნავით მოგზაურობის გამოცდილება. ოთხივეს დაღლილობა ეტყობა, თუმცა საგრძნობია შემართება – როგორ შეავსო პოზიტიური ენერგიით მოულოდნელობების გადალახვის შეგრძნებამ – „ალბათ, ყველაზე მეტად დასამახსოვრებელი ვარსკვლავების ცვენა იყო ღამით, ღია ზღვაში…

იყო შტორმიც, ზოგჯერ ტალღები ნავში შემოდიოდა, მაგრამ სულ სხვაა იგრძნო წვიმის სილამაზე, მზის ჩასვლა და ამოსვლა, ეს უბრალოდ ფანტასტიკაა,“ – ამბობს დენიელ ლონგმენი.

„ორი ადამიანის დაძინება არის შესაძლებელი აქ,“ – პატარა ნავს გვათვალიერებინებს ალექს დუმბრავა და გვაჩვენებს, როგორ შეიძლება მოთავსდეს ორი ადამიანი ნავის გადახურულ, ვიწრო ნაწილში დასაძინებლად იმ დროს, როცა ორი მგზავრი ნიჩბებთან რჩება.

„მეორე ნაწილში მზის ბატარეაა, რომ ნავიგაცია შეძლო, ელექტრომოწყობილობები დამუხტო,“ – ნავის მეორე მხარისკენ გვითითებს ალექსი, სადაც რუმინეთისა და საქართველოს დროშებთან ერთად უკრაინის დროშაც ფრიალებს.

„ეს სოლიდარობის ნიშნად, ჩვენ ძალიან კარგად ვიცით რუსეთის უკრაინაში შეჭრის შესახებ და ის, რომ ეს საკითხი საქართველოს გულთანაც ახლოს არის, ქართველმა ხალხმაც განიცადა მსგავსი რამ,“ – გვიყვება დენიელ ლონგმანი.

როგორ იყო დაზღვეული უსაფრთხოება? – დენიელი გვარწმუნებს, რომ „რისკი ყოველთვის და ყველგან არის“, თუმცა ღამით ნავზე ნიჩბოსნები სპეციალური აღჭურვილობით ყოფილან მიმაგრებული.

„თუ გადავარდები ბორტიდან, ვერ ამოგიყვანენ, ნავი დიდად მანევრირებადი არ არის, თუ ტალღები რომელიმე ჩვენგანს წაიღებდა, მისი ამოყვანა ძალიან რთული იქნებოდა. ბუნებრივია, არსებობს საფრთხის ელემენტები, მაგრამ ეს გათვალისწინებული გვქონდა,“ – ამბობს დენიელ ლონგმენი.

ნიჩბოსნების თქმით, გზად ძირითადად მომარაგებულ ხილს ჭამდნენ, ასევე მშრალ საკვებს, რომელიც ნავში მცირე ოდენობით ჰქონდათ. „ცხელი საკვები, რა თქმა უნდა, არ გვქონდა“, – იღიმის დენიელი.

„ალბათ, 4-5 დღე გავჩერდებით აქ, ბათუმში. გვაინტერესებს ქალაქის არქიტექტურა, მთების ნახვაც გვინდა, კლდეზე ცოცვაც კარგი იქნებოდა… უკან გზაზე გავფრინდებით ალბათ“, – ამბობს დენიელი და ბათუმის სანაპიროდან  მთებს გაჰყურებს.

ნიჩბოსნების თქმით, მათ ახალი რეკორდი დაამყარეს, რადგან მანძილი რუმინეთიდან ბათუმამდე დროის ამ მონაკვეთში ამ დრომდე არავის დაუფარავს.

საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტო საქართველოს ტერიტორიულ წყლებში, ბათუმთან ახლოს, რუსეთიდან შემოსულ ნავთობტანკერებთან დაკავშირებით განცხადებას ავრცელებს.

„ბათუმელები“ უცვლელად გთავაზობთ განცხადების ტექსტს:

„საქართველოს საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტო ოფიციალურ მონაცემებზე დაყრდნობით, აცხადებს, რომ ბათუმის საზღვაო ნავსადგურის საღუზე რაიონში მყოფი რუსული დროშის ქვეშ მცურავი გემი – NEFTERUDOVOZ-47M და მალტის დროშის ქვეშ მცურავი გემი – Minerva Gloria არიან ბალასტით, ანუ ტვირთის გარეშე.

აღსანიშნია, რომ გემი – NEFTERUDOVOZ-47M, მოსულია ეგვიპტიდან, დამიეტტას ნავსადგურიდან და გეგმავს ბათუმის ნავსადგურში 3050 ტ. სილიკო-მანგანუმით დატვირთვას.

რაც შეეხება Minerva Gloria-ს, ოფიციალური მონაცემების თანახმად, გემი გამოვიდა იტალიის პორტი სავონადან, იდგა ნოვოროსისკის საღუზე რაიონში, თუმცა არ შესულა ნავსადგურში და არ დატვირთულა; მიმდინარე მონაცემებით, გემი ბათუმის ნავსადგურში გეგემავს 80000 ტ ნედლი ნავთობით დატვირთვას.

ცალსახად განვმარტავთ, რომ არც ერთ ზემოხსენებულ გემს არ შემოუტანია საქართველოს საზღვაო ნავსადგურებში ნავთობი, ან სხვა სახის ტვირთი.

საქართველოს საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტო ახორციელებს როგორც გემის, ასევე გემთმფლობელის შემოწმებას სანქციებთან მიმართებით და თუ გემი, ან გემის მფლობელი არის სანქციების სიაში, მას არ ეძლევა საქართველოს ნავსადგურებში შემოსვლის უფლება,” – ნათქვამია საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტოს განცხადებაში.

ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ ბათუმის საღუზე რაიონში რუსეთიდან ნავთობტანკერები იყო შემოსული, „ბათუმელებმა“ დღეს, 30 ივნისს, გაავრცელა.

რით აჯობა საქართველოს მოლდოვამ, რომელმაც EU-ს წევრობის კანდიდატის სტატუსი მიიღო? – მოლდოვისა და საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროების ოფიციალურ ინტერნეტგვერდების დათვალიერება გასაგებს ხდის, რამდენად მარტივად შეიძლება იყოს ზოგჯერ საქმე, როცა წარმატების მიღწევა მართლა გინდა:

ბოლო ერთი თვის განმავლობაში მოლდოვის საგარეო საქმეთა მინისტრი, ნიკუ პოპესკუ, აქტიურად ხვდებოდა ევროპელ ლიდერებს და ადამიანებს, ვისაც ევროსაბჭოს გადაწყვეტილებაზე მოლდოვის სასიკეთოდ შეეძლო გადაწყვეტილების მიღება, ასევე, ხშირად ჩნდებოდა საერთაშორისო მედიაში.

საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრსაც ჰქონდა შეხვედრები ევროპაში, თუმცა ილია დარჩიაშვილი უფრო თბილისში არჩევდა ყოფნას და ხვდებოდა, მაგალითად, ჩინეთის ან ინდოეთის ელჩებს მაშინ, როცა რამდენიმე დღე იყო დარჩენილი, ვიდრე ბრიუსელში საქართველოს შესახებ ისტორიულ გადაწყვეტილებას მიიღებდნენ.

ევროპაში პოპესკუს მსგავსად აქტიურობის ნაცვლად, საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრმა ილია დარჩიაშვილმა მცხეთის ერთ-ერთ სოფელში ლოკოკინების საწარმოს გახსნისთვისაც მოიცალა.

„ბათუმელებმა“ ორი ქვეყნის – მოლდოვისა და საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროების ბოლო ერთი თვის აქტივობას გადაავლო თვალი.

25 მაისს ნიკუ პოპესკუ, მოლდოვის საგარეო საქმეთა და ევროინტეგრაციის მინისტრი დავოსის ფორუმზე რუმინელ კოლეგას – ბოგდან ორესკუს ხვდება, ასევე, ივანა კლიმპუშ ცინცაძეს, უკრაინის რადას დეპუტატს. ამავე დღეს ნიკუ პოპესკუ შეხვდა ჩეხეთის პარლამენტის სენატის პრეზიდენტს.

დავოსის ეკონომიკურ ფორუმს დაესწრო ილია დარჩიაშვილიც. საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრი ფინელ კოლეგას, პეკკა ჰაავისტოს და ღია მმართველობის პარტნიორობის აღმასრულებელ დირექტორს, სანჯეი პრადანს შეხვდა.

26 მაისს – ნიკუ პოპესკუ შეხვდა ჩეხეთის ევროპასთან ურთიერთობების მინისტრს, მიკულა ბეკს. პოპესკუ შეხვდა ჩეხ პარლამენტარებს და სენატორ პაველ ფიშერს. ჩეხეთში მოლდოვის საგარეო საქმეთა მინისტრს ინტერვიუ ჰქონდა რამდენიმე ადგილობრივ მედიასთან.

ნიკუ პოპესკუ განაგრძობს ვიზიტებს ევროპის ქვეყნებში.

26 მაისს საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრი ბრიუსელის მერიის ისტორიულ შენობაში დაესწრო საქართველოს დამოუკიდებლობის დღის აღსანიშნავად გამართულ ღონისძიებას.

27 მაისს – საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრს, ილია დარჩიაშვილს შეხვედრები ევროპის ქვეყნების ლიდერებთან არ ჰქონია, თუმცა საქართველოს პარლამენტის ტრიბუნაზე ილაპარაკა, რომ აღმოსავლეთ პარტნიორობის რეგიონში საქართველო ლიდერი რეფორმატორი ქვეყანაა და „საქართველოსა და ევროკავშირს შორის თანამშრომლობის ძალიან მაღალი დონეა“.

ამავე დღეს საგარეო საქმეთა მინისტრს, ილია დარჩიაშვილს, კიდევ ერთი აქტივობა ჰქონდა თბილისში – მან დიასპორის ფორუმი გახსნა და თქვა, რომ „ჩვენი ერთიანობა განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს დღეს, საქართველოსთვის ამ მნიშვნელოვან ეტაპზე და აგრძელებს წინაპრების ძალისხმევას – საერთო ევროპულ ოჯახში გასაერთიანებლად“.

29 მაისი – საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს ოფიციალური ინტერნეტგვერდის მონაცემებით, ილია დარჩიაშვილი არც ამ დღეს და არც წინა დღეებში შეხვედრია ვინმეს ევროპაში. სამაგიეროდ, ილია დარჩიაშვილი პრემიერ ღარიბაშვილს იორდანიაში გაჰყვა და იორდანიის ჰაშიმიტურ სამეფოში იორდანელ კოლეგასთან და ვიცე-პრემიერთან, აიმან ალ საფადისთან გამართა შეხვედრა.

31 მაისი – მოლდოველი ნიკუ პოპესკუ განაგრძობს ვიზიტებს ევროპის ქვეყნებში და სხვადასხვა თანამდებობის პირს ხვდება, მისი ქართველი კოლეგისთვის კი, ევროპა სამუშაოს ფოკუსი ისევ არ არის.

სამაგიეროდ, ილია დარჩიაშვილის აქტივობა ჰქონდა ლაოსის სახალხო დემოკრატიული რესპუბლიკის მიმართულებით. ლაოსი სახელმწიფოა სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში. ჰოდა, ამ სახელმწიფოს მთავრობასთან „დიპლომატიური, სამსახურებრივი/ოფიციალური პასპორტების მფლობელთა ვიზის მიღების ვალდებულებისაგან გათავისუფლების შესახებ შეთანხმება გაფორმდა,“ – იუწყებოდა გაზაფხულის ბოლო დღეს საგარეო საქმეთა სამინისტრო.

ამავე დღეს საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილემ თეიმურაზ ჯანჯალიამ საგარეო საქმეთა სამინისტროში უმასპინძლა ლატვიის პარლამენტის (საეიმას) დელეგაციას, ევროპულ საქმეთა კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილის, ულდის ბუდრიკისის ხელმძღვანელობით.

პირველი ივნისი – მოლდოვის საგარეო საქმეთა სამინისტროს გენერალური მდივანი სერგი ოდაინიკი შეხვდა აშშ-ს სახელმწიფო მდივნის თანაშემწის მოადგილეს, კეთრინ ინშლის.

ამ დღეს საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრმა ილია დარჩიაშვილმა ბრიუსელში შეხვედრები გამართა  ევროკომისრებთან ტრანსპორტის, კრიზისების მართვის და გარემოს დაცვის საკითხებში.

2 ივნისი – საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრი ილია დარჩიაშვილი, ბრიუსელში შეხვდა ევროპარლამენტის წევრებს – საქართველო-ევროკავშირის საპარლამენტო კომიტეტის თავმჯდომარეს მარინა კალიურანდს და საქართველოს საკითხზე მომხსენებელ – სვენ მიკსერს.

ამავე დღეს  თბილისში გაიმართა ორმხრივი პოლიტიკური კონსულტაციების მორიგი შეხვედრა საქართველოსა და ლიეტუვის საგარეო საქმეთა სამინისტროებს შორის. საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს დელეგაციას  ხელმძღვანელობდა მინისტრის მოადგილე თეიმურაზ ჯანჯალია, ხოლო ლიეტუვის დელეგაციას – საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილე მანტას ადომენასი.

2 ივნისს მოლდოვის ელჩი უკრაინაში, ვალერი ჩივერი ვოლოდიმირ ზელენსკის შეხვდა. მოლდოვის საგარეო საქმეთა სამინისტრო ამ დღეს ზელენსკის შეხვედრის შესახებ ავრცელებდა ინფორმაციას.

3 ივნისი – მოლდოვის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ნიკუ პოპესკუმ ღია წერილი გაავრცელა და „ევროპის მწვანე კვირეული“ აღნიშნა. წერილში ვრცლად არის აღწერილი, რა გააკეთა და რის გაკეთებას აპირებს მოლდოვა გარემოსდაცვითი მიმართულებით.

ამ დღეს საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრის პირველმა მოადგილემ ლაშა დარსალიამ ნიდერლანდების სამეფოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი მაიკე ვან კოლდამი მიიღო.

5 ივნისი – ცოტა დრო რჩება, ვიდრე ევროსაბჭო საქართველოს ევროკავშირის წევრობის კანდიდატის სტატუსის შესახებ გადაწყვეტილებას მიიღებს ამ დროს საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრი, ილია დარჩიაშვილი მალდივის [სახელმწიფო სამხრეთ აზიაში] რესპუბლიკის გენდერულ საკითხთა, ოჯახის და სოციალური სერვისების და განათლების მინისტრებს შეხვდა.

6 ივნისი – ევროპაში არ წასულა, მაგრამ თბილისში საგარეო საქმეთა მინისტრმა შვედეთის სამეფოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი ულრიკ თიდესტრომი მიიღო. „მინისტრმა გულითადი მილოცვა გადასცა ელჩს ეროვნულ დღესთან – 6 ივნისთან დაკავშირებით და მეგობარ შვედ ხალხს  მშვიდობა და კეთილდღეობა უსურვა,“ – ვკითხულობთ სამინისტროს ოფიციალურ ინტერნეტგვერდზე გამოქვეყნებულ ინფორმაციაში.

8 ივნისი – ნიკუ პოპესკუს მორიგი სამუშაო ვიზიტი დაიწყო ბრიუსელში. ამ დღეს მოლდოვას საგარეო საქმეთა სამინისტროს ოფიციალურ გვერდზე გამოქვეყნდა ინფორმაცია – მინისტრი სხვადასხვა თანამდებობის პირს შეხვდება იმისთვის, რომ კანდიდატის სტატუსის მინიჭების პროცესში მოლდოვამ მხარდაჭერა მოიპოვოს. ამავე დღეს პოპესკუ შეხვდა ბრიუსელში ევროკომისარს აგროკულტურის დარგში.

9 ივნისი – ბრიუსელში ვიზიტის შემდეგ, ნიკუ პოპესკუ პარიზში ჩავიდა და იქ ევროკავშირის უსაფრთხოების კვლევების ინსტიტუტის ყოველწლიურ კონფერენციას დაესწრო, რომელიც ორგანიზებული იყო ევროსაბჭოს საფრანგეთის თავმჯდომარეობის მხარდაჭერით. კონფერენციაში მონაწილეობდნენ ევროპის საგარეო საქმეთა მინისტრი ჟოზეფ ბორელი და საფრანგეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი ქეთრინ კოლონა.

ამავე დღეს პოპესკუ შეხვდა ევროსაბჭოს განვითარების ბანკის გუბერნატორს, კარლო მონტიჩელს. მინისტრმა ამ დღეს france 24-ის სტუდიაში მისვლაც მოასწრო, ინტერვიუს მიცემა და მოლდოვის დიასპორაც მოინახულა პარიზში.

9 ივნისს საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრი ილია დარჩიაშვილი ნიდერლანდების სამეფოს ვიცე-პრემიერს და საგარეო საქმეთა მინისტრს ვოპკე ჰუკსტრას შეხვდა. ევროპაში ვიზიტი ჰქონდა დარჩიაშვილის მოადგილეს, თეიმურაზ ჯანჯალიასაც. მას დუბლინში შეხვედრები ჰქონდა ირლანდიის პარლამენტის საგარეო და თავდაცვის გაერთიანებული კომიტეტის თავმჯდომარესთან ჩარლი ფლანაგანთან და საპარლამენტო მეგობრობის ჯგუფის წევრებთან, ასევე ქვეყნის პრემიერ-მინისტრის ოფისის (Department of Taoiseach) ევროკავშირის და საერთაშორისო საქმეთა დირექტორთან, ემერ დინთან და ​ირლანდიის იუსტიციის დეპარტამენტის გენერალური მდივნის მოადგილესთან, ონა ბაკლისთან.

ამ ვიზიტის დასრულების შემდეგ, 14 ივნისს, ირლანდიის სენატმა მიიღო საქართველოს მხარდამჭერი რეზოლუცია.

10 ივნისი – მოლდოვის საგარეო საქმეთა მინისტრი ნიკუ პოპესკუ ფრანგ კოლეგას შეხვდა. ამავე დღეს საფრანგეთის პრეზიდენტი ემანუელ მაკრონი შეხვდა მოლდოვის პრეზიდენტის, მაია სანდუს. მოლდოვის საგარეო საქმეთა სამინისტროს სახელმწიფო მდივანი – ვლადიმერ კუკი კი, თესალონიკში სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპის თანამშრომლობის მონაწილე სახელმწიფოების საგარეო საქმეთა მინისტრებს ხვდება. 

11 ივნისი – ნიცუ პოპესკუ საფრანგეთის რესპუბლიკის სენატში საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტის თავმჯდომარეს შეხვდა. 

13 ივნისი – მოლდოვის საგარეო საქმეთა სამინისტროს სახელმწიფო მდივანი რუსლან ბოლბოსიანი შეხვდა ლეილა კაიასიკს, ევროსაბჭოს სპეციალურ წარმომადგენელს მიგრაციისა და ლტოლვილთა საკითხებში.

ამ დღეს საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს ოფიციალური ინტერნეტგვერდის ინფორმაციით, მინისტრ ილია დარჩიაშვილს არ ჰქონია რაიმე აქტივობა, რაც კანდიდატის სტატუსის მინიჭებას ხელს შეუწყობდა.

14 ივნისი – ნიკუ პოპესკუმ ადგილობრივ მედიაში, ტელეკომპანია „კიშინოვის“ მონაწილეობს გადაცემაში – „სიღრმისეულად“. კანდიდატის სტატუსის მინიჭებამდე მოლდოვის საგარეო საქმეთა მინისტრი აქტიურად პასუხობდა ადგილობრივი და საერთაშორისო მედიის კითხვებს. ის ტელეკომპანია CNN-ის სტუმარიც იყო.

14 ივნისს ილია დარჩიაშვილი ევროკავშირის სადამკვირვებლოს მისიის ხელმძღვანელს, მარეკ შჩიგელს შეხვდა, თუმცა თუ მინისტრის შეფასებებს დავუჯერებთ, ამ დღეს საქართველო კიდევ უფრო დაუახლოვდა ევროპას – 14 ივნისს სოფელ წილკანში საგარეო საქმეთა მინისტრმა ლოკოკინების საწარმოს გახსნაში მიიღო მონაწილეობა.

„…ჩვენი შეუქცევადი ევროინტეგრაციის გზაზე განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია თითოეული ქართული ახალი პროდუქცია, რომელიც შედის ევროპულ ბაზარზე, რაც ძალიან გვეხმარება ჩვენი ქვეყნის ცნობადობის გაზრდაში და ამ პროცესში თქვენს კომპანიას განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს“, – უთქვამს ილია დარჩიაშვილს ლოკოკინების საწარმოს გახსნის ცერემონიაზე.

15 ივნისი – კიშინოვში საფრანგეთის პრეზიდენტი, ემანუელ მაკრონი ჩადის. ნიკუ პოპესკუ პრეზიდენტს აეროპორტში ხვდება და ფრანგ კოლეგასთან ერთად შეხვედრებს მართავს, თანაც თანამშრომლობის სხვადასხვა ფორმატის ამსახველ დოკუმენტს აწერს ხელს.

15 ივნისი, საქართველო, თბილისი – „დღეიდან ძალაში შევიდა საქართველოსა და არაბთა გაერთიანებულ საემიროებს შორის უვიზო მიმოსვლის რეჟიმი“ – საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს ოფიციალურ გვერდზე მხოლოდ ეს არის ამ უწყების ახალი ამბავი.

17 ივნისს არ დატოვა თბილისი საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრმა – ილია დარჩიაშვილი ჩინეთის და ინდოეთის ელჩებს შეხვდა. წინა დღით, 16 ივნისს კი, ილია დარჩიაშვილმა თურქეთის და ისრაელის ელჩები გააცილა, ასევე მიიღო იაპონიის ელჩი. 17 ივნისს ილია დარჩიაშვილი ასევე შეხვდა ეუთო-ს საპარლამენტო ასამბლეის პრეზიდენტს, მარგარეტა სედერფელტს.

20 ივნისი – საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს კიდევ ერთი აქტივობა ჰქონდა – მინისტრის მოადგილეს ალექსანდრე ხვთისიაშვილს ალჟირის, ბურუნდის, ეთიოპიის, განის, ჩადის რესპუბლიკის და კიდევ რამდენიმე ქვეყნის საგანგებო და სრულუფლებიანმა ელჩებმა რწმუნებათა სიგელების ასლები გადასცეს.

21 ივნისს მოლდოვის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ოფიციალურ გვერდზე იუწყებოდნენ, რომ ნიკუ პოპესკუ ტელეფონით ესაუბრა დანიის სამეფოს საგარეო საქმეთა მინისტრს ჯეფ კოფოდს. 2 დღეში მოლდოვაში ევროკავშირის წევრობის კანდიდატის სტატუსის მინიჭებას აღნიშნავენ. მოლდოვას საგარეო საქმეთა სამინისტროს ოფიციალურ გვერდზე იმ დღეს მინისტრის ეს ფოტო გამოაქვეყნეს.

ამავე დღეს, 21 ივნისს,  საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრმა ილია დარჩიაშვილმა შეხვედრა გამართა კატარის სახელმწიფოს საგარეო საქმეთა სახელმწიფო მინისტრთან სოლტან ბინ საად ალ მურაიხისთან.

24 ივნისი, საქართველო, თბილისი – „დღეს ევროპულმა საბჭომ მიიღო მნიშვნელოვანი ისტორიული გადაწყვეტილება საქართველოს, მოლდოვის რესპუბლიკისა და უკრაინისთვის ევროკავშირის  წევრობის პერსპექტივის მინიჭების შესახებ. ევროპული საბჭოს აღნიშნული გადაწყვეტილებით ევროკავშირის წევრი სახელმწიფოების ლიდერებმა დაადასტურეს, რომ საქართველოს მომავალი ევროკავშირშია და საქართველო აუცილებლად გახდება ორგანიზაციის წევრი,“ – ასე ამცნო საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრომ მკითხველს ევროსაბჭოს გადაწყვეტილება.

საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო 24 ივნისს კიდევ ერთ ამბავს იუწყებოდა – „ილია დარჩიაშვილმა უნგრელ კოლეგას, პიტერ სიიარტოს უმასპინძლა“. ეს ის ქვეყანაა, რომლის პოლიტიკური ხელმძღვანელობაც ყველაზე ანტიდასავლური პოლიტიკით გამოირჩევა ევროპის ქვეყნებს შორის პრემიერ ორბანის მეთაურობით. მაგალითად, წელს, აპრილში ორბანმა თქვა, რომ მისი ერთ-ერთი ოპონენტი უკრაინის პრეზიდენტი ვოლოდიმირ ზელენსკია.

24 ივნისს მოლდოვის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციით, ნიკუ პოპესკუ ესწრებოდა ადამიანებითა ვაჭრობის წინააღმდეგ ბრძოლის ეროვნული კომიტეტის სხდომას. აქ აღნიშნულია, რომ ანგარიშია დასამტკიცებელი, ასევე ახალი გეგმაც.

კურორტ გომის მთაზე ასვლა, როგორც შარშან, ამ ზაფხულსაც მხოლოდ შაბათ-კვირას იქნება შესაძლებელი. საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტის ცნობით, განსაზღვრულია ავტოტრანსპორტით გადაადგილების საათებიც. ამის მიზეზი კურორტთან მისასვლელ გზაზე მიმდინარე სარემონტო სამუშაოებია.

16 ივლისიდან ოზურგეთი-შემოქმედი-ბჟუჟჰესი-გომის მთის გზაზე ავტოტრანსპორტის მოძრაობა დასაშვები იქნება შაბათს, დღის 15:00 საათიდან ორშაბათის 09:00 საათამდე. კვირის სხვა დღეებში ყველა სახის ავტოტრანსპორტის მოძრაობა აკრძალულია.

გადაადგილება შეზღუდული იქნება 2022 წლის 31 ოქტომბრის ჩათვლით.

საავტომობილო გზების დეპარტამენტის ცნობით, ოზურგეთი-შემოქმედი-ბჟუჟჰესი-გომის მთის გზაზე დაახლოებით ერთი წელია ახალი საავტომობილო გზა კეთდება, ამისთვის 20 მილიონამდე ლარი იხარჯება. სამუშაოებს კომპანია „ნიუ როუდი“ ახორციელებს.

ამ დროისთვის ამავე გზის კმ12-კმ32 მონაკვეთზე, საავტომობილო გზების დეპარტამენტი სტიქიის შედეგად წარმოქმნილი მეწყრულ-ეროზიული პროცესების შემაკავებელ ღონისძიებებს ახორციელებს.

გომის მთაზე მოხვედრა შესაძლებელია შუახევიდანაც, თუმცა ამ გზის რეაბილიტაცია ამ ეტაპზე არ არის დაგეგმილი.

„ბათუმელების“ ინფორმაციით, დღეს, 30 ივნისს, ბათუმის პორტში რუსეთთან დაკავშირებული  ნავთობის 2 ტანკერი დგას – ერთი რუსეთის დროშის ქვეშ ცურავს, მეორე კი – პირდაპირ რუსეთიდან შემოვიდა.

საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტოში რამდენიმესაათიანი ლოდინის შემდეგაც ვერ გვიპასუხეს, ისევ ხომ არ არის ტანკერებზე სანქცირებული ნავთობპროდუქტები.

ბათუმის პორტში რუსული დროშის ქვეშ მცურავი ნავთობტანკერი NEFTERUDOVOZ 47M-ი დგას. რუსული გემი საქართველოს ტერიტორიულ წყლებში სამი დღის წინ, 27 ივნისს შემოვიდა.

ოფიციალური მონაცემების თანახმად, ნავთობტანკერი NEFTERUDOVOZ 47M-ი 30 მაისს დაიძრა რუსეთიდან, კერძოდ კი, ქერჩის სრუტიდან ეგვიპტისკენ. ეგვიპტეში, დუმიათის პორტში, ის 10 ივნისს შევიდა, იქ ერთი დღე დაყო და 11 ივნისს გეზი ბათუმის პორტისკენ აიღო.

კიდევ ერთი გემი, რომელიც ამჟამად ბათუმის საზღვაო აკვატორიაში იმყოფება, არის მალტის დროშის ქვეშ მცურავი ნავთობტანკერი Minerva Gloria. ოფიციალური მონაცემების თანახმად, Minerva Gloria ნოვოროსიისკის პორტიდან გამოვიდა.

ნედლი ნავთობით დატვირთული ტანკერი ბათუმის პორტთან ახლოს, მახინჯაურში ღუზაზე დგას.

„ბათუმელები“ დაუკავშირდა საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტოს. დავინტერესდით, საქართველოს ტერიტორიულ წყლებში შემოსულ რუსულ გემებზე ხომ არ არის სანქცირებული ნავთობპროდუქტები.

იმავე კითხვით მივმართეთ საქართველოს ეკონომიკის სამინისტროსაც.

ინფორმაციას მიღებისთანავე განვაახლებთ.

ცნობისათვის, 27 ივნისს ბათუმის პორტიდან გააბრუნეს სანქცირებული „როსნეფტის“ ნავთობპროდუქტებით დატვირთული თურქული დროშის ქვეშ მცურავი ტანკერი– ESEN KA.

განახლება: დღის ბოლოს საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტომ ოფიციალური განცხადება გაავრცელა, სადაც ნათქვამია, რომ ბათუმში შემოსულ ნავთობტანკერებს ტვირთი არ შემოუტანიათ.

___

ამავე თემაზე:

დღეს, 30 ივნისს, ბათუმში აქტივისტებს, რომლებიც თბილისში დაგეგმილი აქციის შესახებ – „შინ ევროპისკენ“ – ავრცელებდნენ ინფორმაციას და ფლაერებს, სიტყვიერი შეურაცხყოფა მიაყენეს და მათთვის ხელის შეშლა სცადეს.

ამის შესახებ „ბათუმელებს“ „არ გადადოს“ აქტივისტმა, ნიაზ ჩიტიძემ უთხრა.

„მოვიდნენ გარკვეული პირები, 3-4 ადამიანი, რომლებიც გვაყენებდნენ სიტყვიერ შეურაცხყოფას. გვეუბნებოდნენ – „თქვენ ხართ ომის პარტია“, „ომის ხალხი“… იხსენებდნენ ისეთ ადამიანებს, რომლებიც არც კი ვიცით, ვინ არიან.

ამ შეურაცხყოფის ფონზე ცდილობდნენ, რომ აერიათ ის სიტუაცია, რის გამოც ვართ შეკრებილები დღეს. ჩვენ ხალხს 3 ივლისს თბილისში დაგეგმილ აქციაზე ვაწვდით ინფორმაციას.

ხელის შეშლის მცდელობებს ისევ ველოდებით, რადგან საკმაოდ აქტიურად ხორციელდება მსგავსი ფაქტები“, – გვითხრა ნიაზ ჩიტიძემ.

აქტივისტებმა ადგილზე პოლიციაც გამოიძახეს, რომელიც, ნიაზ ჩიტიძის თქმით, დაახლოებით 15 წუთის შემდეგ მივიდა.

აქტივისტები ბათუმში კამპანიას აგრძელებენ.

დღეს, 30 ივნისს, თბილისში აგრესიულად განწყობილი პირები სიტყვიერად და ფიზიკურად დაუპირისპირდნენ სტუდენტებს, რომლებიც 3 ივლისის აქციის ფლაერებს არიგებდნენ. ისინი აცხადებენ, რომ სტუდენტები 3 ივლისს აქციაზე არ უნდა მივიდნენ.

3 ივლისს თბილისში მასშტაბური აქცია იგეგმება ირაკლი ღარიბაშვილის გადადგომისა და ეროვნული თანხმობით მთავრობის შექმნის მოთხოვნით, რომელიც შეასრულებს ევროკომისიის რეკომენდაციის 12-ვე პუნქტს.

_____________

ფოტოზე: პირი, რომელიც ბათუმში მოხალისეებს სიტყვიერად დაუპირისპირდა. ფოტო „ბათუმელებს“ თავად აქტივისტებმა მოაწოდეს.

უკრაინის თავდაცვის სამინისტროს მთავარი სადაზვერვო სამმართველოს ცნობით, უკრაინასა და რუსეთს შორის მასშტაბური გაცვლის შედეგად ტყვეობიდან გათავისუფლდა უკრაინის 144 მცველი, მათი უმრავლესობა „აზოვსტალელია“.

„მოხდა პატიმართა მორიგი გაცვლა, რომლის წყალობითაც 144 უკრაინელი მცველი დაბრუნდა სახლში. ეს არის ყველაზე დიდი გაცვლა რუსეთის სრულმასშტაბიანი შემოჭრის დაწყების შემდეგ. გათავისუფლებული 144-დან 95 აზოვსტალის მცველია. მათ შორის არის აზოვის პოლკის 43 სამხედრო მოსამსახურე” – იუწყება უკრაინის თავდაცვის სამინისტროს მთავარი სადაზვერვო სამმართველო ტელეგრამზე.

სამხედრო ტყვეების საკითხში საკოორდინაციო შტაბი იუწყება, რომ გათავისუფლებული ჯარისკაცები არიან:

• 59 – უკრაინული ეროვნული გვარდიიდან;
• 30 – საზღვაო ძალებიდან;
• 28 – უკრაინის შეიარაღებული ძალებიდან;
• 17 – უკრაინის სახელმწიფო საზღვრის დაცვის სამსახურიდან;
• 9 – ტერიტორიული დაცვიდან;
• 1 – უკრაინის ეროვნული პოლიციიდან.

მათგან 23 ოფიცერია, 69 კი – სამხედრო სერჟანტი და უფროსი ოფიცერი. გათავისუფლებულთაგან ყველაზე უფროსი 65 წლისაა, ყველაზე ახალგაზრდა – 19-ის.

გათავისუფლებულ უკრაინელთა უმეტესობას მძიმე დაზიანებები აღენიშნება, ცეცხლსასროლი იარაღიდან და ჭურვების ნამსხვრევებით მიყენებული ჭრილობები, აფეთქებების შედეგად მიღებული დაზიანებები, დამწვრობა, მოტეხილობები, კიდურების ამპუტაცია. ყველა მათგანი იღებს შესაბამის სასწრაფო სამედიცინო და ფსიქოლოგიურ დახმარებას.

სამხედრო ტყვეთა მოპყრობის საკოორდინაციო შტაბი აგრძელებს მუშაობას ყველა დატყვევებული დამცველის დაბრუნებისთვის – იუწყება უკრაინის თავდაცვის სამინისტრო.

_____________________________

ფოტო: აზოვსტალი. ფოტოს ავტორია პოლკ „აზოვის“ მებრძოლი დმიტრო კაზაცკი. სწორედ კოზაცკის ამ ფოტოთი გამოაქვეყნა ინფორმაცია ტყვეების გაცვლის შესახებ უკრაინის თავდაცვის სამინისტროს მთავარმა სადაზვერვო სამმართველომ. არ ვრცელდება ინფორმაცია იმაზე, რომ გათავისუფლებულებს შორისაა თავად დმიტრო კოზაცკიც.

„ჩვენ რატომ ვამბობთ, რომ გვინდა დივერსიფიცირება, იმიტომ, რომ რუსეთმა არ მოგვაყენოს რაიმე მავნებლობა“, – აცხადებს ხორბლისა და ფქვილის მწარმოებელთა ასოციაციის აღმასრულებელი დირექტორი, ლევან სილაგავა. საქართველოში ხორბლის შემოტანა უკვე 2 თვეა თითქმის შეჩერებულია, პურის ფქვილი კი მხოლოდ რუსეთიდან შემოდის. შესაბამისად, ქვეყანას არ აქვს ხორბლის მარაგები.

ხომ არ გამოიყენებს რუსეთი ამჯერად პურს, როგორც ზეწოლის იარაღს საქართველოს წინააღმდეგ ფქვილის ექსპორტის აკრძალვით? ხომ არ გამოიწვევს რუსეთზე დამოკიდებულება პურის კიდევ უფრო გაძვირებას? „ბათუმელები“ გასული ორი კვირის განმავლობაში სწავლობდა ბაზარზე არსებულ ვითარებას, ასევე სახელმწიფოს წარმომადგენლებისა და ამ ბიზნესში ჩართული პირების შეხედულებებსა და დასკვნებს.

რუსეთის უკრაინაში შეჭრის და იქ მიმდინარე ომის გამო მსოფლიოში მოსალოდნელ სასურსათო კრიზისზე საუბრობენ. უკრაინა და რუსეთი ხორბლის ერთ-ერთი მსხვილი მიმწოდებლები არიან, ამიტომ ხორბალზე პრობლემები უკვე შეიქმნა.

ხორბლისა და ფქვილის მწარმოებელთა ასოციაციაში აცხადებენ, რომ „გაეროს რეკომენდაციით ქვეყნებში ხორბლის 2-თვიანი მარაგები უნდა იყოს, თუმცა ეგვიპტემ, რომელიც ყველაზე მსხვილი მომხმარებელია, 6 თვის მარაგი შექმნა; მეზობელმა აზერბაიჯანმა სამთვიანი მარაგი შექმნა და გატანა აკრძალა; გატანა აკრძალა სომხეთმაც, ყაზახეთმა კი კვოტირება შემოიღო…“

საქართველოს არც მარაგი აქვს და არც ხორბალი შემოდის, რის გამოც ბოლო ერთი თვეა წისქვილკომბინატებიც გაჩერებულია. ქვეყანა ოკუპანტი სახელმწიფოდან – რუსეთიდან ფქვილის იმპორტის ამარაა დარჩენილი. მთავრობამ საქართველოდან ხორბლის გატანა აკრძალა, თუმცა ხორბალი ფაქტობრივად არც გვაქვს.

სოფლის მეურნეობის სამინისტროში „ბათუმელებს“ უთხრეს, რომ მიმდინარე პერიოდისთვის მარაგების პრობლემა არ არის.

„პრობლემა ის არის, რომ ბუნებრივი და სასურველია მარაგები იყოს ხორბალში, თუმცა, მარაგები ხორბალში, სამწუხაროდ, ჩაანაცვლა მარაგებმა ფქვილში. ქვეყანაში, რუსეთიდან ხორბლის ნაცვლად დღეს შემოდის ფქვილი, რომელიც გაცილებით იაფია. მარაგების პრობლემა კი, მიმდინარე პერიოდისთვის იმიტომ არ არის, რომ ფქვილის იმპორტთან ერთად, ადგილობრივი ხორბლის აღებაც მიდის. გასულ წელს მივიღეთ 138 ათასი ტონა ადგილობრივი ხორბალი, წელს, ვფიქრობთ, სადღაც 160-170 ათას ტონამდე იქნება“, – გვითხრა გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის პირველმა მოადგილემ, გიორგი ხანიშვილმა

თუმცა, მისივე თქმით, შესაძლოა მათი პროგნოზი არ გამართლდეს, რადგან „წვიმებმა ხორბლის და ქერის ხარისხიც გააუარესა“. ადგილობრივი ხორბალი საქართველოს წლიური მოხმარების დაახლოებით 15-20 პროცენტია [ანუ, დაახლოებით 2 თვის საყოფი].

[yellow_box]რატომ აღარ შემოდის ხორბალი რუსეთიდან[/yellow_box]

ხორბალი ბოლო წლებში საქართველოში ძირითადად რუსეთიდან შემოჰქონდათ, რასაც ბიზნესი მისი შედარებით დაბალი ფასით ხსნიდა. თუმცა, რუსეთის მიერ ხორბლის გატანაზე გადასახადის დაწესების, ხოლო ფქვილის გატანაზე ნულოვანი გადასახადის დატოვების გამო, საქართველოში რუსეთიდან ხორბლის იმპორტმა იკლო და ბოლო პერიოდში თითქმის საერთოდ შეწყდა.

ხორბლის ნაცვლად რუსეთიდან, ძირითადად, ფქვილის შემოტანა დაიწყეს, რამაც წისქვილკომბინატების მუშაობაც გააჩერა.

გიორგი ხანიშვილის თქმით, „რუსეთს ხორბალზე დაწესებული აქვს ექსპორტის გადასახადი, ფქვილზე კი – არა. რუსეთში წარმოებული ფქვილი ფაქტობრივად ყველაზე იაფია მსოფლიოში, ამიტომ საქართველოში დღეს შემოდის ეს იაფი ფქვილი, რათა შენარჩუნებული იქნას მაქსიმალურად დაბალი ფასები პურზე. ამ სტრატეგიით მუშაობს დღეს საქართველოს მთავრობა. ეს გარკვეულ უხერხულობებს უქმნის რა თქმა უნდა წისქვილკომბინატებს – ვინაიდან ძვირი ხორბლიდან წარმოებული ძვირი ფქვილი კონკურენციას ვერ უწევს იაფ ფქვილს.

ჩვენ ვმუშაობთ, როგორც წისქვილკომბინატების ასოციაციებთან, ისე პურის მცხობელთა ასოციაციასთან, რათა ერთობლივად მოვნახოთ ამ ახალი მოსავლის პირობებში რაიმე ისეთი გამოსავალი, რომელიც მოგვცემს საშუალებას, რომ შევინარჩუნოთ პურზე შესაძლო დაბალი ფასები და ამავე დროს ამუშავდეს წისქვილკომბინატებიც.“

მინისტრის მოადგილე „ბათუმელებთან“ ამბობს, რომ დასარეგულირებელია კომპონენტი, თუ როგორ იმუშავებს წისქვილკომბინატები: „ამ კუთხით ვფიქრობთ, ვმუშაობთ და ვნახოთ, როგორი შედეგები გვექნება“.

ხელისუფლებასთან მოლაპარაკებებს ხორბლისა და ფქვილის მწარმოებელთა ასოციაციის აღმასრულებელი დირექტორი, ლევან სილაგავაც ადასტურებს, რომელიც „ბათუმელებთან“ ამბობს, რომ მათ მთავრობას წისქვილკომბინატების ამუშავების გეგმა ადრე წარუდგინეს და დღემდე პასუხის მოლოდინში არიან – თუ რას გადაწყვეტს მთავრობა.

ლევან სილაგავას თქმით, შარშან ივნისში რუსეთმა ხორბლის გატანაზე შემოიღო ყოველკვირეული მცურავი ბაჟი [რაც მიბმული იყო ხორბლის ფასზე საერთაშორისო ბაზარზე]. ამან გამოიწვია ის, რომ ყოველკვირეულად პერმანენტულად, მსოფლიო ბაზრის ფასებიდან გამომდინარე, მცურავი ბაჟიც იზრდებოდა – შარშან ივნისში თუ იყო 25 დოლარი, დღეს არის 142 დოლარი ერთ ტონა ხორბალზე. რუსეთიდან ფქვილის გატანაზე კი, გადასახადი არ არის. ამიტომ, საქართველოს ბაზარზე ადრე 97% ადგილობრივი წისქვილების მიერ გამოშვებული ფქვილი იყო, დღეს კი, ფქვილის თითქმის 100 პროცენტი შემოტანილია.

„წისქვილკომბინატები ვფიქრობთ, რომ კონკურენციის პირობები დაირღვა. შემოტანის დროს ფქვილი არის უპირატეს მდგომარეობაში ხორბალთან შედარებით. ფქვილის აგრესიული იმპორტის გამო, ხორბლის შემოტანამ აზრი დაკარგა. ჩვენ ვთხოვდით და ვთხოვთ მთავრობას, რომ სწორი კონკურენციის პირობები დააბრუნოს ბაზარზე. ასეთ შემთხვევაში წისქვილებიც იმუშავებენ. ამისთვის ჩვენმა მთავრობამ უნდა შემოიღოს იგივე სახის ბაჟი/სარკისებური გადასახადი ფქვილის შემოტანაზე, რამდენიც რუსეთს აქვს დაწესებული ხორბლის გამოტანაზე [ანუ დღეს, 142 დოლარი ტონაზე]“, – ამბობს ლევან სილაგავა.

მისივე თქმით, „ბუნებრივია, ფქვილის ფასი გაიზრდება, რადგან გადასახადი უწესდება. ამ შემთხვევაში ჩვენ ვამბობთ ასეთ რაღაცას. თუ შემოვიღებთ ამ სარკისებურ გადასახადს, წისქვილკომბინატები ვიღებთ ვალდებულებას, რომ იმ რაოდენობის ფქვილი, რომელიც საჭიროა ფასის შესანარჩუნებლად სოციალურ პურზე [ანუ, ყველაზე ფართო მოხმარების პურზე], ჩვენ ამ რაოდენობის ფქვილს მივაწვდით პურის ქარხნებს ფიქსირებულ ფასად. ეს არის დაახლოებით 7 ათასი ტონა ფქვილი თვეში. ამით მოვხსნით პურის ფასის გაძვირების რისკს. სულ 30 ათასი ტონაა თვეში საჭირო, დარჩენილი 23 ათასი ტონა ფქვილის ფასი, რა თქმა უნდა გაიზრდება, თუმცა, გაიზრდება ვთქვათ, საკონდიტროსთვის, ხაჭაპურისთვის, თონის პურისთვის და არ გაიზრდება სოციალური პურისთვის.“

ლევან სილაგავა აცხადებს, რომ მხოლოდ ამ გზითაა შესაძლებელი წისქვილკომბინატების ამუშავება, რაც მათ მისცემთ საშუალებას სამუშაო ადგილებზე დააბრუნონ 4-5 ათასამდე ადამიანი, რომლებიც უმუშევრები დარჩნენ.

„ქატოსაც ადგილზე გამოვუშვებთ, როგორც ადრე იყო. აქაც იმპორტზე ვართ დამოკიდებული უკვე და საკმაოდ ძვირად შემოდის ქატოც. ამასთან, ყველაზე მთავარი რაც არის, სასურსათო უსაფრთხოებაა. ჩვენ ხორბლის შემოტანით და წისქვილკომბინატების ამუშავებით შევქმნით 2-თვიან გარდამავალ მარაგებს.

ხარჯვის პარალელურად სილოსებში ხორბლის მარაგი – გზაში ხორბალი და ახალი კონტრაქტები ხორბლის შემოტანაზე: ამ ჯაჭვით მუშაობენ წისქვილკომბინატები. ეს 2-თვიანი გარდამავალი მარაგები კი, უკვე სასურსათო უსაფრთხოების თემაა“, – ამბობს სილაგავა.

გაიზრდება თუ არა პურის ფასი

რეგიონში არსებული სიტუაციიდან გამომდინარე გაძვირდება თუ არა პური? – მინისტრის მოადგილე, გიორგი ხანიშვილი ამბობს, რომ „ეს ჩვენზე არ არის დამოკიდებული“. ეს მსოფლიო ბაზრის საკითხია – პრობლემები დაიწყო კოვიდპანდემიის დროს და გააღრმავა რუსეთის უკრაინაში შეჭრამ:

„სასურსათო მდგომარეობა საკმაოდ მძიმეა მსოფლიოში – ინფლაციური პროცესები მაღალია. მსოფლიო ფასს ხორბალზე აფორმირებს არა მხოლოდ რუსული და უკრაინული, არამედ ამერიკული, ავსტრალიური, ჩინური, ინდური და სხვა ხორბალი. მიმდინარე წელი არ იძლევა ჯერჯერობით დამაიმედებელ პროგნოზს, რომ არ გაძვირდეს პური. თუმცა, უხვი მოსავალია, როგორც რუსეთში, ასევე უკრაინის იმ ფართობებზე, რომლებიც დაითესა და ვნახოთ რა იქნება. ამასთან, არის დარჩენილი ხორბალი უკრაინაში და თუ გაიტანეს, ამ ხორბლის მსოფლიო ბაზარზე გაჩენა, კორექტირებას შეიტანს საფასო პოლიტიკის თვალსაზრისით“.

მინისტრის მოადგილე აცხადებს, რომ „ბიზნესი თავისუფალია და ამ ეტაპზე სახელმწიფოს ჩარევა არ იგეგმება – ჩვენ ისედაც შენარჩუნებული გვაქვს ის საფასო პოლიტიკა, რომელიც დღეს ყველაზე უფრო იაფი პურის წარმოებას უზრუნველყოფს“.

რაც შეეხება მხოლოდ იმპორტირებულ ფქვილზე დამოკიდებულებას, გიორგი ხანიშვილი ამბობს, რომ „ახლა, როცა ვაცხადებთ, რომ მაქსიმალურად ხელსაყრელი იყოს ფასი პურზე, ასეთ ვითარებაში ძვირ ხორბალს ვერ შემოიტან და ვერც მოიმარაგებ, ასეთ რისკზე ბიზნესიც არ წავა და ვერ წავა“.

„შარშანდელთან შედარებით ფქვილის იმპორტი 12-ჯერ არის გაზრდილი. ფქვილის აგრესიულად შემოსვლის მიუხედავად პურის ფასი მაინც გაიზარდა – დაახლოებით ლარამდე იყო და ახლა 1,5 ლარია. შესაბამისად, მხოლოდ იაფი ფქვილის შემოტანამ პურის გაძვირებას ვერ უშველა“, – აცხადებს ლევან სილაგავა.

მისივე თქმით, რუსული ხორბალი, მიუხედავად დაწესებული გადასახადისა, მაინც გაცილებით იაფია, ვიდრე სხვა ქვეყნებიდან შემოტანილი ხორბალი [სხვაობა საშუალოდ 50 დოლარია ტონაზე]. საქართველოს რომ სარკისებური გადასახადი შემოეღო, კომბინატები გააგრძელებდნენ ხორბლის შემოტანას და დღეს ხორბლის მარაგიც იქნებოდა:

„80-მდე წისქვილკომბინატიდან [საიდანაც 20 მსხვილი და საშუალო საწარმოა], ერთი თვის წინ ყველა გაჩერდა. რისკის და სარგებლიანობის პრინციპით თუ შევხედავთ, ქვეყნისთვის ყველანაირად უმჯობესია წისქვილების მუშაობა – ვნახეთ, რომ პურის ფასი ვერ დაიცვა იაფი ფქვილის იმპორტმა, ამას ჯობდა ხორბლის მარაგები ყოფილიყო, ბიუჯეტში შენატანებიც იქნებოდა, სამუშაო ადგილებიც, ქატოც, ფქვილიც და ვიღებთ ვალდებულებას – პურის ქარხნებისთვის ფიქსირებულ ფასად ხორბლის მიწოდებაზე. ამაზე კარგ პროგრამას ვერ შევთავაზებდით მთავრობას. მუდმივად გვაქვს კომუნიკაცია და ველოდებით გადაწყვეტილებას“.

„ისეც არ არის, რომ ხორბალი საერთოდ არ შემოდის. შემოდის, მაგრამ მისი მოცულობები მცირეა სასურველია შედარებით. ივნისში მაგალითად, შემოვიდა 5 600 ტონა ხორბალი. საქართველოს თვეში 40-45 ათასი ტონა ხორბალი სჭირდება. ამ ფონზე, ეს 5 600 მცირეა. მაგრამ კარგია იმის გათვალისწინებით, რომ საერთოდ არ იყო შემოტანილი მაისში. რაც შეეხება ფქვილს, 15 ათასი ტონა ფქვილი შემოვიდა ივნისში რუსეთიდან“, – ამბობს მინისტრის მოადგილე.

„ივნისის თვეში, მაგალითად, მარნეულში 3 ათას ტონამდე ხორბალი რომ მიიღეს წისქვილკომბინატებმა, ეს იყო მარტის თვის ხორბალი [უბრალოდ პრობლემები შეიქმნა და ვერ შემოიტანეს], ამიტომ, ჩათვალეთ, რომ ივნისში ხორბალი არ შემოსულა. ეს იყო ძველი, რომელიც სისტემური არ არის“, – ამბობს ლევან სილაგავა.

[red_box]ოკუპანტის იმედად თუ ბაზრის დივერსიფიკაცია [/red_box]

ვინაიდან მთლიანად რუსეთზე ვართ დამოკიდებული, რამდენად აქვს გათვლილი რისკები მთავრობას? – გიორგი ხანიშვილი ამბობს, რომ „რა თქმა უნდა რისკები ყოველთვის არსებობს, მით უმეტეს ისეთი მეზობლისგან, რომელსაც ოკუპირებული აქვს ჩვენი ტერიტორიის 20%… ამიტომ, თუ იქნება რაიმე ისეთი საფრთხე, მაშინ ქართული ბიზნესი გადაერთვება ალტერნატიულ ბაზრებზე, რომელიც, ბუნებრივია, უფრო ძვირი იქნება. შესაბამისად, ფასწარმოქმნაც იქნება სხვანაირი“.

რუსეთის მხრიდან ხელოვნური კრიზისის შექმნის შემთხვევაში, თუ აქვს მთავრობას რაიმე სცენარი და ხომ არ არის მოსალოდნელი ჩარევა ხორბლის/ფქვილის ბიზნესში? – მინისტრის მოადგილე ამბობს, რომ მთავრობა არ ჩაერევა და ალტერნატიული ბაზრებიდან ხორბლის შემოტანის პრობლემაც არ იქნება: „აქ ყველაფერი დამოკიდებულია ფულის გადახდაზე; ლოჯისტიკური პრობლემებიც ბუნებაში არსებობს, მაგრამ დაუძლეველი არ არის.“

ბაზრის დივერსიფიკაციის აუცილებლობას დღეს არც მთავრობა ხედავს და არც ბიზნესი.

ლევან სილაგავას თქმით, ასოციაციაში ხორბლის ბაზრის დივერსიფიკაციას არ ეთანხმებიან: „ბევრი კვლევა დაიდო სხვადასხვა ორგანიზაციის და ყველა ამბობს, რომ საჭიროა დივერსიფიკაცია. ჩვენ ვუყურებთ სხვანაირად ამას – როცა წისქვილკომბინატები მუშაობს და არის გარდამავალი ორთვიანი მარაგები, როგორც ეს გაეროს რეკომენდაციაა, ეს მარაგები თავის თავში მოიცავს დივერსიფიცირების კომპონენტს. მარაგები თუ გაქვს, ჩათვალე დივერსიფიცირებულია ბაზარი, ირიბად, მაგრამ მაინც.

ჩვენ რატომ ვამბობთ, რომ გვინდა დივერსიფიცირება, იმიტომ, რომ რუსეთმა არ მოგვაყენოს რაიმე მავნებლობა. ვთქვათ რუსეთმა აკრძალა ექსპორტი, ან მარტო საქართველოს შეუწყვიტა, ან განაცხადა, რომ დროებით ვერ ხერხდება ხორბლის გატანა – ამ შემთხვევაში ჩვენ გვაქვს დრო – ის 2 თვე, რომ გადავერთოთ სხვა ბაზარზე, თუნდაც ძვირზე, ვინაიდან ყველა ძვირია – მაგალითად, რუმინეთი, ყაზახეთი, ბულგარეთი. ჩვენ ამ კუთხითაც ვუყურებთ საქმეს.“

„მე თუ არ წამოვიღებ, რახან რუსეთი არ მინდა, ვიღაცა სხვა წამოიღებს. 100-მდე კომპანიას შემოაქვს ხორბალი საქართველოში. შესაბამისად, მე უნდა გავიდე თამაშიდან. რადგან მტრული სახელმწიფოა და გვინდა, რომ რუსეთიდან არ შემოვიდეს ხორბალი, ან ნებისმიერი სხვა პროდუქტი – ფქვილი, ზეთი, კარაქი – ჩვენ კონსენსუსის სახით უნდა მივიღოთ შესაბამისი გადაწყვეტილება საკანონმდებლო დონეზე [რაც მაგალითად ავსტრალიამ მიიღო, აშშ-მ მიიღო – რუსული პროდუქციის გარკვეულ ნაწილს დაადო ბაჟი] ან საოკუპაციო კანონში ჩავწეროთ, რომ რუსეთიდან იმპორტი აიკრძალოს. მაშინ ეს იქნება თანაბარი პირობა ყველა ბიზნესისთვის და თავისთავად ცხადია, ავტომატურად ეს პოლიტიკური გადაწყვეტილება იქნება… სხვა შემთხვევაში დივერსიფიცირებას არ ვეთანხმებით“, – ამბობს ლევან სილაგავა.

ლევან სილაგავა აცხადებს, რომ ხორბლის შემოტანა ნებისმიერი ექსპორტიორი ქვეყნიდან შეუძლიათ, მაგრამ „დღეს უნდა ვიფიქროთ, რაც შეიძლება იაფად ვიყიდოთ და რაც შეიძლება სწრაფად გავატაროთ ღონისძიებები, რომ ხორბლის მარაგები შევქმნათ. ისიც კარგია, რომ ექსპორტი აკრძალა მთავრობამ. იყო ხორბლის და განსაკუთრებით ქერის გატანის დიდი ალბათობა, მაგრამ ამას ახლა უნდა მოჰყვეს ის სარკისებური გადასახადის დაწესება ფქვილის შემოტანაზე, რასაც მოჰყვება წისქვილკომბინატების ამუშავება.“

მისივე თქმით, ადგილობრივ ხორბალს იმპორტირებულიც აუცილებლად უნდა დაემატოს, რათა წლიურ ჭრილში ვიყოთ უზრუნველყოფილი და არა თვე-ნახევარი ან ორი თვე. ამასთან, გამორიცხული არაა ადგილობრივი ხორბლის დაფქვის პრობლემაც შეიქმნას, რადგან ათი დღით, თუ ერთი თვით, კომბინატი, ალბათ, ვერ ამუშავდება: „ადამიანებს ვერ ვეტყვით, მოდი 10 დღე იმუშავეთ და მერე ისევ სახლში წადით. საკითხს სისტემურად უნდა მივუდგეთ“.

სტატია მომზადებულია პროექტის ფარგლებში – „მოქალაქეებისა და ახალგაზრდების ჩართულობის გაძლიერება სამოქალაქო აქტივობებში“. პროექტს ახორციელებს არასამთავრობო ორგანიზაცია „თავისუფალ ჟურნალისტთა სახლი“. პროექტის ფინანსური მხარდამჭერია ამერიკული ფონდი „ეროვნული წვლილი დემოკრატიისთვის“ [NED]. არ არის აუცილებელი სტატიაში გამოთქმული მოსაზრებები გამოხატავდეს დონორი ორგანიზაციის შეხედულებებს.