Batumelebi

ბათუმში ავარიული სახლების პროგრამის განხორციელებისთვის ინიცირებული ცვლილების პროექტი სამშენებლო კოდექსში პარლამენტში პირველი მოსმენის შემდეგ შეცვალეს. პროექტში დაზუსტდა, რომ k2 კოეფიციენტის გადამეტებაზე თანხმობის მიცემის შესაძლებლობა მერს ექნება მხოლოდ პროგრამის ფარგლებში – „ბათუმი ავარიული სახლების გარეშე“.

გარდა ამისა, მიზანშეუწონლად ჩაითვალა ექსპროპრიაციის წესში ცვლილება, რაც ავარიული სახლების პროგრამის ფარგლებში კონკრეტული მესაკუთრისთვის საკუთრების, წინასწარი კომპენსაციით ჩამორთმევას ითვალისწინებდა.

ცვლილების პროექტის მიხედვით, ბათუმის მერი ვალდებული იქნება შექმნას სათათბირო საბჭო, რომელთანაც ავარიული სახლების პროგრამაში მონაწილე კომპანიების მიერ შეთავაზებულ სამშენებლო პროექტებს, მათთვის k2 კოეფიციენტის გაზრდის ან სხვა ცვლილებების დაშვების შესაძლებლობას განიხილავს. მერი დადებით გადაწყვეტილებას მხოლოდ იმ შემთხვევაში მიიღებს, თუ სათათბირო საბჭოს დადებითი რეკომენდაციას გასცემს.

სათათბირო საბჭოს საქმიანობის წესს, მერის წარდგინებით, ამტკიცებს მუნიციპალიტეტის საკრებულო, ხოლო შემადგენლობას განსაზღვრავს მუნიციპალიტეტის მერი. იქნება თუ არა რაიმე დათქმა, ვინ შეიძლება იყოს ამ საბჭოს წევრი, ან ექნება თუ არა მერს ვალდებულება საბჭოში ამ საკითხებზე მომუშავე არასამთავრობო ორგანიზაციების წარმომადგენლებიც შეიყვანოს, ამის შესახებ პროექტში არაფერი წერია. ამის განსაზღვრა საკრებულოს შეუძლია საბჭოს დაკომპლექტების წესში, თუ ამას მოინდომებს.

პროექტში ცვლილების მიხედვით, 2022 წლის პირველ სექტემბრამდე ბათუმის საკრებულომ მუნიციპალიტეტის მერის წარდგინებით
უნდა დაამტკიცოს დროებითი ხელშეწყობითი ღონისძიებისა და მაკომპენსირებელი ღონისძიების გამოყენების წესი.

ასევე, მუნიციპალიტეტის საკრებულომ მერის წარდგინებით უნდა დაამტკიცოს ამ კანონით გათვალისწინებული სათათბირო საბჭოს საქმიანობის წესი.

ევროპული ინტეგრაციის პერსპექტივა საქართველოს ისტორიული გამოცდილების გათვალისწინებით – ამ თემაზე დღეს, 23 ივნისს დისკუსიას შეგიძლიათ დაესწროთ ბათუმის დემოკრატიული ჩართულობის ცენტრში.

შეხვედრის სპიკერები იქნებიან: მწერლები დათო ტურაშვილი და ლაშა ბუღაძე, ასევე „დემოკრატიის მცველების“ ხელმძღვანელი – გიორგი მშვენიერაძე.

დისკუსიის ორგანიზატორია საზოგადოებრივი მოძრაობა „გადადგი ნაბიჯი ევროპისკენ“.

დისკუსია საღამოს 8 საათზე დაიწყება. მისამართი: 26 მაისის ქუჩა #31

___

ევროპარლამენტმა, 529 ხმით 45-ის წინააღმდეგ, დრეს მიიღო რეზოლუცია, რომელიც ევროპულ საბჭოს მოუწოდებს, „დაყოვნების გარეშე“ მიანიჭონ ევროკავშირის კანდიდატის სტატუსი უკრაინასა და მოლდოვას. მათ იგივე უნდა გააკეთონ საქართველოსთან დაკავშირებით „მას შემდეგ, რაც მისი მთავრობა შეასრულებს“ ევროკომისიის მიერ მითითებულ პირობებს.

პოლიტოლოგ კორნელი კაკაჩიას შეფასებით, გუშინ საქართველოს პარლამენტში პრემიერ-მინისტრ ირაკლი ღარიბაშვილის გამოსვლამ აჩვენა, რომ „ოცნება“ არ აპირებს ევროკავშირის პირობების დაკმაყოფილებას.

ხარაგაულის საკრებულოს თავმჯდომარე, მანანა ბარბაქაძე „ბათუმელებთან“ ამბობს, რომ პრეზიდენტ სალომე ზურაბიშვილის ფეისბუქპოსტზე ხარაგაულის საკრებულოს ოფიციალური გვერდიდან დაწერილი შეურაცხმყოფელი ტექსტის ავტორი თვითონ არის.

„შხამად გექცეს, რაც შენთვის ვიწვალე და ვიშრომეთ ქ.ნო სალომე. დღეს პრემიერის გამოსვლაც დაამუნათე, შენს რეზიდენციაში იმდენი ქმრის ნათესავები გყავს, იმათ მაინც დაუჯერე, ყოველ შენს გამოსვლაზე, სისულელეებს აბრეხვებ, დაოკდი რა… ოცნებას და ბიძინას დილა საღამოს სანთლები აუნთე, მანდ რომ ბრძანდები, არ გიცნობდე მაინც,“ – ეს კომენტარი ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ოფიციალური ფეისბუქგვერდიდან წუხელ გამოქვეყნდა ქარდზე, სადაც აღნიშნულია, რომ სალომე ზურაბიშვილმა მოსმენების შესახებ კანონპროექტს ვეტო დაადო.

ხარაგაულის საკრებულოს ეს ფეისბუქკომენტარი ამ დროისთვის წაშლილია.

„ეს ჩემი პირადი მოსაზრება იყო, სიტყვის თავისუფლებაა, მე ხომ მაქვს ჩემი პირადი მოსაზრება? ტექნიკური ხარვეზი დაფიქსირდა და მაშინვე გამოსწორდა,“ – გვიპასუხა ხარაგაულის საკრებულოს თავმჯდომარემ მანანა ბარბაქაძემ. მან არ განმარტა, რა იყო კონკრეტული ტექნიკური ხარვეზი.

„თქვენ ქართული არ გესმით ხო?“ – სხვა კითხვებს მანანა ბარბაქაძემ აღარ უპასუხა და ტელეფონი გამორთო.

მანანა ბარბაქაძე 1978 წლიდან შინაგან საქმეთა სამინისტროში სხვადასხცვა პოზიციაზე მუშაობდა, ის პოლიციის ვიცე-პოლკოვნიკია და მოსკოვის პოლიციის აკადემია აქვს დამთავრებული.

—————-

„არასამსახურებრივ პერიოდში საკუთარი პოზიცია ყველას შეუძლია გამოხატოს“, – აღნიშნა ირაკლი კობახიძემ, „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარემ, როცა მას ჰკითხეს სამგორის რაიონის გამგებლის, კახა სამხარაძის მიერ 20 ივნისს თბილისში გამართული აქციის, „შინ, ევროპისკენ“ მონაწილეების გინებაზე.

„გამოხატვის თავისუფლებაა“ – თქვა იმავე შემთხვევაზე კახი კალაძემ.

„ძველი ფირფიტა უკრავს ჯერ, რომელიც ჯერ კიდევ ტრიალებს,“ – ეს ასოციაცია აქვს პუბლიცისტ ზაალ ანდრონიკაშვილს, რომელიც პოლიტიკური ლიდერების გამოსვლებს ადევნებს თვალს. მისი აზრით, ირაკლი ღარიბაშვილის გამოსვლა დღეს, 22 ივნისს, პარლამენტში უფრო აჩვენებს იმას, რომ „ქართული ოცნება“ არ აპირებს ევროკავშირის მოთხოვნების შესრულებას.

რა რესურსი რჩება იმისთვის, რომ  პოლარიზების მაჩვენებელი საქართველოში შემცირდეს და პოლიტიკური პარტიები „მიშელის შეთანხმებას“ მიუბრუნდნენ? – ევროკომისიის ამ რეკომენდაციის შესრულება, ზაალ ანდრონიკაშვილის აზრით, იმაზე იქნება დამოკიდებული, „ქართული ოცნება“ გადაწყვეტს თუ არა ევროპის და, შესაბამისად, საკუთარი ამომრჩევლის მოთხოვნების გათვალისწინებას, თუ ის პირდაპირ ბელორუსიზაციის გზას დაადგება.

„ამ ეტაპზე მესიჯბოქსი არეულია, ბურთი კი, „ოცნების“ მოედანზეა“ , – გვიყვება ზაალ ანდრონიკაშვილი. მასთან „ბათუმელებმა“ ინტერვიუ ჩაწერა იმის შესახებ, რამდენად შესაძლებელია პოლარიზაციის შემცირება – ევროკომისიის 12 რეკომენდაციას შორის პირველის შესრულება.

• ბატონო ზაალ, რამდენად ხედავთ იმის რესურსს, რომ პოლიტიკური პოლარიზების მასშტაბი შემცირდეს, რაც არის ევროკომისიის 12 რეკომენდაციიდან პირველი? რა შთაბეჭდილება დაგიტოვათ ღარიბაშვილის ანგარიშმა პარლამენტში? 

ირაკლი ღარიბაშვილის პასუხი არის უარი პირობების, რეკომენდაციების შესრულებაზე… პოლარიზების შემცირება, ცხადია, არის ორივე მხარის მიერ გადასადგმელი ნაბიჯი, თუმცა, პირველ რიგში, ეს უნდა გააკეთოს ხელისუფლებამ. დეპოლარიზებისთვის საჭიროა, შეწყდეს ოპოზიციის დევნა. ამ თვალსაზრისით საჭიროა მიხეილ სააკაშვილის ჯანმრთელობისთვის სათანადო პირობების შექმნა, ასევე გვარამიას გათავისუფლება, რის გაკეთება პრეზიდენტსაც შეუძლია.

პოლარიზაცია საქართველოში უმთავრესად ეს არის რიტორიკა. ჩვენ მოვისმინეთ სამგორის გამგებლის განცხადება „სირები არიანო“, შემდეგ სულხან-საბას განმარტების მოშველიებით. ეს აჩვენებს, რომ პოლიტიკური კულტურა არ არსებობს საერთოდ, როცა უკვე ოპონენტის ამომრჩევლის მიმართ იყენებ ამგვარ ლექსიკას. პოლარიზების დამთავრება შესაძლებელი იქნება, როცა შეიცვლება პოლიტიკური ენა. ამის უნარი აქვს თუ არა ვინმეს, რთული სათქმელია. მე სკეპტიკურად ვუყურებ იმას, რომ მთავრობა ამ ნაბიჯს გადადგამს.

ოპოზიციამაც თავი უნდა შეიკავოს მძაფრი რიტორიკისგან – აჩვენონ, რომ მზად არიან იმუშაონ მიშელის დოკუმენტის სულისკვეთებით, როგორც ეს ევროკომისიის რეკომენდაციებშია ხაზგასმული. როცა ოპოზიცია პარლამენტში არ შედიოდა, მაშინაც არ ვიყავი ამის მომხრე, რაც არ უნდა დეკორატიული იყოს პარლამენტი და არ შეეძლოს საქმის კეთება. პრინციპში, მიშელის შეთანხმების სულისკვეთების დაცვა გულისხმობს, რომ დიალოგი უნდა გაგრძელდეს პოლიტიკურ სივრცეში.

• რამდენად იმუშავებს ისევ სახელისუფლებო პროპაგანდის მთავარი გზავნილი „მიშა მოვა“, როცა უკვე „მტრების“ სია გაფართოვდა და პრეზიდენტი ზურაბიშვილი, დასავლელი აქტორებიც, აკრიტიკებენ საქართველოს ხელისუფლებას? 

ეს გზავნილი – „მიშა მოვა“ აღარ არის აქტუალური. ახლა ყველას აინტერესებს, შევა თუ არა საქართველო ევროკავშირში და თუ ვერ შევა, ვინ არის დამნაშავე. ევროკომისიის რეკომენდაციებიდან ნათლად გამოჩნდა, რომ მთავრობამ უნდა გადადგას კონკრეტული ნაბიჯები. თუ ვერ მივიღებთ კანდიდატის სტატუსს, ერთმნიშვნელოვნად მთავრობა იქნება დამნაშავე. „ოცნებას“ მოუწევს ეს აუხსნას საკუთარი პარტიის იმ ამომრჩეველსაც, რომელსაც ევროპა სურს.

ვხედავთ, რომ ნაწილობრივ შეიცვალა კიდეც ეს რიტორიკა, მაგალითად, „ოცნებიდან“ გვესმის, რომ დეოლიგარქიზაცია მათი პრიორიტეტია, მაგრამ თურმე ოლიგარქები ყოფილან კეზერაშვილი, ჯაფარიძე, ხაზარაძე და სააკაშვილი. ამის ვის სჯერა არ ვიცი, მაგრამ „ოცნება“ აჩვენებს, რომ ევროპაში გვინდა და პირობა უნდა შევასრულოთო. ღარიბაშვილის განცხადებებს, რომ ფარდას ავხდით ევროპას და ასე შემდეგ, არაფერი არ მოჰყოლია.

ფაქტია, რომ ევროკომისიის რეკომენდაციებმა მთავრობა ჩააყენა რთულ სიტუაციაში. მთავრობა პირდაპირ უნდა დაუპირისპირდეს ევროპას და თქვას, კისერიც უტეხია ევროპასო, ან უნდა თქვას, რომ ყველაფერს გააკეთებს და მართლაც მოუწევს რაღაცის გაკეთება.

• რეკომენდაციებამდე ღარიბაშვილი ღიად დაპირისპირებას არ მოერიდა ევროკავშირთანაც: ფარდას ავხდით სიმართლესო, ისე ნუ წარმოაჩენთ, თითქოს სასწაულს ვკარგავთო…

მაგრამ გადაიქცევა სასწაულად, როცა ბევრად მეტი ადამიანი გამოვა ქუჩაში, ვიდრე ეს იყო 20 ივნისს. 20 ივნისის აქცია იყო ძალიან მნიშვნელოვანი სიგნალი ხელისუფლებისთვის, თუ რას შეიძლება ელოდონ ისინი. მინიმალურია იმის შანსი ისე შემოატრიალონ სიტუაცია, რომ კანდიდატის სტატუსის მიუღებლობა თითქოს „ოცნების“ ხელისუფლების ბრალი არ იყოს. „ოცნებას“ მოუწევს მოუსმინოს გამკაცრებული ტონით ევროპას, შესაძლო სანქციების ჩათვლით. მეორე მხრივ კი, უნდა გაუმკლავდეს ამომრჩევლის მზარდ უკმაყოფილებას, რაც გამოჩნდა 20 ივნისის აქციაზე. აქციაზე გამოჩნდა, რომ უკმაყოფილო მხოლოდ „ნაციონალური მოძრაობის“ ამომრჩეველი არ არის. ამიტომაც, აირია „ოცნების“ მესიჯბოქსი.

• რას აჩვენებს გზავნილების არევა: მაგალითად, მიხეილ ყაველაშვილმა თქვა, მეტნი ვართ, ვისაც ევროპაც გვინდა და ივანიშვილის დაცვაცო, დავითულიანმა კი აღნიშნა, რომ აქციაზე „ოცნების“ ამომრჩეველიც იყო. 

ეს აჩვენებს იმას, რომ ამ ეტაპზე ვერ პოულობენ ფორმულას, როგორ იმოქმედონ. ამ დღეებში გამოჩნდება, რა გზას აირჩევს „ოცნება“. თუ არ მოგვცემენ კანდიდატის სტატუსს, მათ შესაძლოა საკუთარი პარტიის ამომრჩეველიც დაუპირისპირდეს.

• ეს არ არის იმის პირობა, რომ „ოცნებამ“ რიტორიკა შეცვალოს და, შესაბამისად, პოლარიზებაც შემცირდეს? 

არ ვიცი, რა გადაწყვეტილებას მიიღებს „ქართული ოცნება“. ჩემი აზრით, სამი შესაძლებლობაა: პირველ შემთხვევაში, „ოცნება“ დათანხმდება რეკომენდაციების შესრულებას, მეორე სცენარია ის, რომ რეკომენდაციებს „ოცნება“ შეასრულებს მასობრივი გამოსვლების შემდეგ და იძულებით მოუწევს მას ამ ნაბიჯების გადადგმა. მესამე სცენარი კი, არის ბელორუსიზაცია, რაც გულისხმობს ძალადობის გზას, პროტესტების ჩახშობას და მკაცრ რეპრესიებს. რამდენად არიან ამის გამკეთებლები და ექნებათ თუ არა ამის საშუალება, ძნელი სათქმელია. თუმცა ეს არის ერთ-ერთი გზა, რომლითაც შეიძლება ხელისუფლება წავიდეს.

თუ გავითვალისწინებთ ღარიბაშვილის დღევანდელ გამოსვლას პარლამენტში, უფრო დარჩა ორი ვარიანტი: ან შიდა და გარე წნეხი აიძულებს „ოცნებას“ დათმობებზე წასვლას, ან დაიწყება რეპრესიები. ისინი 2024 წლამდე მიჩანჩალებას შეეცდებიან, რაც ნაკლებად სავარაუდოა.

რამდენად მოსალოდნელია, რომ ხელისუფლებამ ანტიდასავლური პროპაგანდაც გააძლიეროს? 

არაა გამორიცხული, ასეც მოხდეს. ჩვენ ვნახეთ, შათირიშვილები როგორ გამოიყვანეს და ათქმევინეს, რომ ამერიკა აიძულებს ევროკავშირს, საქართველო ჩაითრიონ ომშიო. შესაძლოა, მსგავსი გზავნილები არ გაახმოვანოს უშუალოდ ხელისუფლებამ, მაგრამ გამოიყვანონ იდეოლოგები და ალაპარაკონ. ეს შესაძლებელია, როცა ტელეკომპანია „იმედი“ ხელში გაქვს.

• მაგრამ ირაკლი კობახიძემაც ხაზი გაუსვა გუშინდელ ბრიფინგზე, რომ საქართველოს მოსახლეობის თითქმის 85 პროცენტს ევროინტეგრაცია სურს. 

ცხადია, ეს არის მნიშვნელოვანი. ამიტომაც, ერთია რას გააკეთებ და მეორე – რა გამოვა. ჩემი აზრით, სამივე გზიდან, რაც არ უნდა აარჩიოს „ოცნებამ“, არცერთი მისთვის მომგებიანი არ არის, ნებისმიერი სვლა მისთვის წამგებიანია. მათ შეუძლიათ უბრალოდ არჩევანი გააკეთონ ზარალის მინიმალიზაციაზე. თუ ნაკლებად გონიერები არიან, შესაძლოა წავიდნენ ვა-ბანკზე და ბევრად მძიმე სცენარი ვიხილოთ ყველამ ერთად. პირველ რიგში კი, „ოცნებამ“.

ზარალის მინიმალიზაციის შემთხვევაში, „ოცნებას“ შეეძლება პოლიტიკური არსებობა მოკლე ვადით მაინც.

• ოპოზიცია რამდენად შეძლებს, პოლარიზების შემცირებას? – „ოცნების“ ლიდერებმა უკვე თქვეს, რომ ოპოზიციას EU-ს რეკომენდაციებიდან მხოლოდ პოლარიზაციის შემცირება შეუძლია და ამასაც არ აკეთებს.

ოპოზიციამაც თავი უნდა შეიკავოს მკაცრი რიტორიკისგან, თუმცა არ მესმის, რატომ არის აგრესიული რიტორიკა ის, რასაც მაგალითად, პრეზიდენტის მისამართით ოპოზიცია ამბობს. მეც მგონია, რომ ის ივანიშვილის მანიპულაციით „არჩეული“ პრეზიდენტია და ეს არ არის პოლარიზაციული რიტორიკა.

შეურაცხმყოფელი ფრაზები იგივე სალომე ზურაბიშვილის მიმართ? გაჩნდა მოსაზრება, რომ ზურაბიშვილს რომც სურდეს გვარამიას შეწყალება, მას ისე იხსენიებდა ოპოზიცია, ამის საშუალება აღარ დაუტოვესო. 

რა თქმა უნდა, შეურაცხმყოფელი ფრაზები არ არის პოლიტიკური კულტურის მაჩვენებელი… როცა საუბრობ სალავიოვის და სიმონიანის ენით, თავად უნდა გესმოდეს, რომ არ ხარ იმ ადგილას, სადაც გინდა, რომ იყო. დღეს ოპოზიცია მომგებიან პოზიციაშია და არ მესმის, რატომ არ უნდა შეცვალოს ეს რიტორიკა. ახლა ბურთი „ოცნების“ მოედანზეა და მან უნდა გააკეთოს რამე. „ოცნება“ მუდმივად იცილებდა ყველაფერზე პასუხისმგებლობას, მაგრამ სხვაგვარად არ გამოვა, თუ კანდიდატის სტატუსს ვერ მიიღებს საქართველო, პასუხისმგებლობის აღება აუცილებლად მოუწევს ხელისუფლებას.

დღეს ამბობდა პარლამენტის წევრი ირაკლი ზარქუა, რომ 24 ივნისის აქციაზე, რომელიც „სირცხვილიამ“ დააანონსა, შესაძლოა თვითონაც მივიდეს. ეს რას აჩვენებს თქვენთვის? 

„ოცნება“ ჯერჯერობით არ ირჩევს კონფრონტაციის გზას. საუბარი იყო გეოპოლიტიკაზეც, რომ აი, გეოგრაფიის გამო არ მიგვიღეს, თუმცა ეს სისულელეც არ იყო კონფრონტაციული რიტორიკა. კონფრონტაციული რიტორიკა დასავლეთთან წამოიწყო ღარიბაშვილმა, როცა მან თქვა, რომ ფარდას ახდის, შემდეგ იყო აქცენტი ღირსების დაცვაზე, როცა ხუნდაძეები და ვიღაცები გამოყარეს და ეს ათქმევინეს. „ოცნებამ“ ასე დატესტა, როგორ მუშაობს ევროპასთან კონფრონტაციული რიტორიკა. ნახეს, რომ ეს არ მუშაობს.

ირაკლი კობახიძის განაცხადი, რომ „ბაკურიანის გეგმას“ ასრულებს ვიღაც და ასე შემდეგ, არ არის კონფრონტაციული რიტორიკა. ასეთ სისულელეებს სულ ამბობდნენ და ისევ ილაპარაკებენ. ძველი ფირფიტაც დაუკრავს და ახალიც. ძველი ფირფიტა უკრავს ჯერ, რომელიც ჯერ კიდევ ტრიალებს.

შესწორება: მასალაში შესულია ცვლილება. ბოლო მონაცემებით, ბარათაშვილის #30-ში 4-სართულიან შენობას აშენებს შპს საოჯახო მედიცინის ცენტრი. ბრძანებას პროექტში ცვლილების შეტანის შესახებ ქალაქის მერმა, არჩილ ჩიქოვანმა 2022 წლის 25 თებერვალს მოაწერა ხელი, საბოლოო ნებართვა კი 2022 წლის 13 მაისს გაიცა. 

ბათუმში, ბარათაშვილის №30 მდებარე შენობა დაანგრიეს, ძირითადად დარჩა მხოლოდ შენობის ფასადი. ამ შენობაში წლების განმავლობაში იყო განთავსებული ჯერ ბავშვთა პოლიკლინიკა, შემდეგ კი საოჯახო სამედიცინო ცენტრი, სადაც ათასობით ბათუმელს მიუღია სამედიცინო მომსახურება.

შენობა დღეს, 22 ივნისს, ასე გამოიყურება:

ამ ადგილას ჯერ 8-სართულიანი შენობის აგება იგეგმებოდა, რომელსაც შპს „სახლი ბარათაშვილზე“ აშენებდა. ეს შპს ბათუმის საკრებულოს ყოფილი წევრის, ქართული ოცნების“ ყოფილი მაჟორიტარი დეპუტატის, მიხეილ ართმელაძის მეუღლის, მანანა ტუნაძის კომპანიაა. ის კომპანიის 50 პროცენტის მფლობელია. მანანა ტუნაძე რუსეთის მოქალაქეა.

თუმცა, 2022 წლის თებერვალში პროექტში ცვლილებები შევიდა და რენდერის თანახმად, ბარათაშვილის #30-ში, იქ, სადაც 2-სართულიანი შენობა იყო, შენდება 4-სართულიანი შენობა.

დამკვეთი შპს საოჯახო მედიცინის რეგიონული ცენტრია, რომლის 100-პროცენტიანი წილის მფლობელი, რეესტრის თანახმად, ზურაბ ვაშაყმაძეა.

ბარათაშვილის #30-ში 1972 კვმ მიწის ფართობი ამჟამად ასევე შპს საოჯახო მედიცინის რეგიონული ცენტრის საკუთრებაა.

„ეს ჩემი კითხვა არაა, ბათუმელი მუსლიმების კითხვაა. როდის უნდა შეძლონ ბათუმელმა მუსლიმებმა ახალ მეჩეთში ლოცვა? როდის მიიღებთ პოლიტიკურ გადაწყვეტილებას?“ – ჰკითხა საქართველოს პარლამენტის წევრმა ტარიელ ნაკაიძემ პრემიერ-მინისტრს.

ირაკლი ღარიბაშვილი საქართველოს პარლამენტში, დღეს, 22 ივნისს მივიდა.

კითხვის დასმამდე ტარიელ ნაკაიძემ შეაფასა ევროინტეგრაციის პროცესი და პრემიერს უთხრა:

„სამწუხაროდ, ქართულმა ხელისუფლებამ ვერ მოახერხა იმ შანსის გამოყენება, რომელიც ისტორიულად დღეს ჩვენ მოგვეცა. ეს არის ძალიან სამწუხარო და მინდა აღიაროთ, რომ ამ მიმართულებით უფრო სწორი ნაბიჯები გადადგათ. ჩემთვის ძალიან მნიშვნელოვანია, ამ მიმართულებით სწორი მიდგომები გქონდეთ“.

ტარიელ ნაკაიძემ ყურადღება გაამახვილა პრემიერის ანგარიშში უმცირესობების საკითხზე.

„მიუხედავად იმისა, რომ არ გითქვამთ დღეს არაფერი უმცირესობებზე, შევადარე გასული წლისა და წლევანდელი ანგარიშები, არანაირი განსხვავება, რაღაც ახალი ამ ანგარიშში მე ვერ ვიხილე.

ჯერ კიდევ ჩვენი ეთნიკური უმცირესობები ქართული ენის სწავლისთვის იხდიან 2500 ლარს. ჯერ კიდევ ჩვენი უმცირესობების წარმომადგენლებს ვერ ვაკმაყოფილებთ, რომ ქართული ენა შეისწავლონ.

რაც შეეხება რელიგიური უმცირესობების ნაწილს, ალბათ თქვენ არ იცით, გუშინ სარფის საბაჟოზე არ შემოუშვეს ქრისტიანულ პროტესტანტული ეკლესიის ერთ-ერთი წარმომადგენელი და არ დაუშვეს, რომ  შემოეტანათ ბიბლია.

ეს არის გამოხატულება იმისა, რომ რელიგიური თავისუფლების კუთხით ძალიან სერიოზული პრობლემის წინაშე ვდგავართ ქვეყანაში. ვფიქრობ, ამ მიმართულებით უნდა გაატაროთ სერიოზული ღონისძიება, რადგან ეს ჩვენი ევროპული მომავლის, დემოკრატიული განვითარების ერთ-ერთი მთავარი ნაწილია“, – თქვა ტარიელ ნაკაიძემ.

პრემიერ-მინისტრ ირაკლი ღარიბაშვილს დეპუტატების კითხვებზე პასუხების გაცემა ჯერჯერობით არ დაუწყია.

___

ბათუმში ახალი მეჩეთის ნებართვის მოსაპოვებლად მუსლიმები სასამართლოში დავობენ. მიუხედავად იმისა, რომ სასამართლოს ორმა ინსტანციამ დისკრიმინაცია დაადგინა, ბათუმის მერიამ გადაწყვეტილება უზენაეს სასამართლოში გაასაჩივრა. ბათუმის მერიამ მუსლიმებს არ მისცა ბათუმში მეჩეთის აშენების ნებართვა.

ბათუმში არაერთი ეკლესია აშენდა ყოველგვარი ნებართვის გარეშე, მათ შორის, სახელმწიფო მიწაზე.

ბათუმელმა მუსლიმებმა კი მეჩეთის ასაშენებლად მიწის ნაკვეთი თავად შეიძინეს.

„მივიჩნევთ, რომ საკანონმდებლო ცვლილებების პაკეტი შეიცავს ბათუმის ქაოტური განაშენიანების პრობლემის კიდევ უფრო გაუარესების საფრთხეს, ქმნის ბათუმის მერიის მიერ დაუსაბუთებელი, პოტენციურად კორუფციული გადაწყვეტილებების მიღების რისკებს, სამშენებლო კომპანიებისთვის განსაკუთრებული პრივილეგიების მინიჭების გზით სამშენებლო რეგულაციებიდან თავის არიდების საშუალებას აძლევს სამშენებლო სექტორს“ –  საზოგადოება „ბათომი“, „სოციალური სამართლიანობის ცენტრი“, „მწვანე ალტენატივა“ და „ღია საზოგადოების ფონდი“ სამშენებლო კოდექსსა და ექსპროპრიაციის წესში ცვლილების პროექტს ეხმიანებიან  და მოუწოდებენ პარლამენტს, შეაჩეროს პროექტის დაჩქარებული წესით განხილვა. 

განცხადების ტექსტს უცვლელად გთავაზობთ:

საზოგადოებრივი ორგანიზაციები ვეხმაურებით ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერიის ავტორობით საქართველოს სივრცითი დაგეგმარების, არქიტექტურულ და სამშენებლო კოდექსში  ინიცირებულ ცვლილებებს პარლამენტში. მივიჩნევთ, რომ საკანონმდებლო ცვლილებების პაკეტი შეიცავს ქალაქ ბათუმის ქაოტური განაშენიანების პრობლემის კიდევ უფრო გაუარესების საფრთხეს,  ქმნის ბათუმის მერიის მიერ დაუსაბუთებელი, პოტენციურად კორუფციული გადაწყვეტილებების მიღების რისკებს, სამშენებლო კომპანიებისათვის განსაკუთრებული პრივილეგიების მინიჭების გზით სამშენებლო რეგულაციებიდან თავის არიდების საშუალებას აძლევს სამშენებლო სექტორს.  

ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერიის ავტორობითა და საქართველოს მთავრობის ინიცირებით, სამშენებლო კანონმდებლობაში შესატანი ცვლილებების პაკეტი საქართველოს პარლამენტში მიმდინარე წლის 15 ივნისს დარეგისტრირდა. 20 ივნისს პარლამენტის ბიურომ მიიღო გადაწყვეტილება პაკეტის დაჩქარებული წესით განხილვასთან დაკავშირებით, ხოლო 22 ივნისს კანონპროექტი განიხილა წამყვანმა კომიტეტმა. კანონპროექტის მიღება 24 ივნისამდეა დაგეგმილი. 

პროცესის ამგვარმა დაჩქარებამ გამორიცხა საკითხის სიღრმისეული განხილვა და კანონპროექტიდან მომავალი რისკების ჯეროვანი დაზღვევა, საზოგადოების სხვადასხვა ჯგუფის ინტერესების დაცვა კანონპროექტის პოტენციური უარყოფითი ზეგავლენისგან. დაჩქარებული წესით განხილვის პროცესში დათქმული არაგონივრულად მოკლე ვადები ართმევს შესაძლებლობას სამოქალაქო საზოგადოებას, კრიტიკული შენიშვნებით წარსდგეს პარლამენტის წინაშე და მონაწილეობა მიიღოს ამ მნიშვნელოვანი ცვლილების განხილვაში.  

საკანონმდებლო ცვლილებების პაკეტი მოიცავს ცვლილებას ორ კანონში. კერძოდ, შემოთავაზებული პროექტი, ქალაქ ბათუმის ადმინისტრაციულ საზღვრებში ხსნის შეზღუდვას განაშენიანების ინტენსივობის მაქსიმალური კოეფიციენტის გადამეტებასთან დაკავშირებით, ბათუმის მერს აძლევს ექსკლუზიურ უფლებას, გადაამეტოს მიწის ნაკვეთის განაშენიანების ინტენსივობის კოეფიციენტების ზღვრულ მაჩვენებლებს და  კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნებისაგან განსხვავებული პირობებით, მათ შორის, განაშენიანების დეტალური გეგმის გარეშე, დაამტკიცოს ან შეცვალოს ქალაქმშენებლობითი დოკუმენტაცია.   

აღნიშნული გადაწყვეტილებით, მერს ეძლევა შესაძლებლობა კანონისგან განსხვავებულად, მისი შეხედულებისამებრ, მოაწესრიგოს შენობა – ნაგებობათა მაქსიმალურ სიმაღლესთან, ფუნქციურ ზონირებასა და მის რეგლამენტთან, დამტკიცებული განაშენიანების რეგულირების გეგმის გეგმარებითი დავალებით/განაშენიანების რეგულირების გეგმით გათვალისწინებულ მოთხოვნებთან,  მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობებით გათვალისწინებულ მოთხოვნებთან, არქიტექტურულ-სამშენებლო პროექტით გათვალისწინებულ მოთხოვნებთან, სატრანსპორტო და გამწვანების რეგულაციებთან, მიჯნის ზონისა და შენობა-ნაგებობის განთავსების წესებთან, ავტოსადგომების რაოდენობასა და ქალაქგეგმარების სხვა კომპონენტებთან დაკავშირებული საკითხები.  

კანონპროექტის განმარტებითი ბარათის თანახმად,  აღნიშნული ცვლილებები ხორციელდება  ბათუმში უმწვავესი პრობლემის, ავარიული სახლების ჩანაცვლების მიზნით, „ბათუმი ავარიული სახლების გარეშე“ პროგრამის უკეთ განსახორციელებლად. ბარათში ასევე აღნიშნულია, რომ „სამშენებლო-დეველოპერული კომპანიების დაინტერესება ასეთი ობიექტების ჩანაცვლებაში შესაძლებელია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ისინი დააკმაყოფილებენ როგორც მოსახლეობას, ასევე, აწარმოებენ ისეთი ტიპის მშენებლობას (მაღალსართულიანი, მეტი მოცულობის სამშენებლო ფართები თუ სხვა), რომლითაც დაკმაყოფილებული იქნება მათი ფინანსური ინტერესები.” 

საკანონმდებლო ცვლილებების პაკეტი ზემოაღნიშნული ცვლილებებით არ იფარგლება და ასევე მოიცავს „აუცილებელი საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის საკუთრების ჩამორთმევის წესის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების განხორციელებას. კანონპროექტის ავტორები მიუთითებენ, რომ ავარიული სახლების ჩანაცვლების პროცესში, იმ შემთხვევაში, თუ ავარიული სახლის მესაკუთრე(ებს) ვერ დაითანხმებენ  მუნიციპალიტეტის მიერ შეთავაზებულ პირობებზე, მათი საცხოვრებელი სახლების დემონტაჟი აუცილებელი საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის ექსპროპრიაციის ერთ-ერთი საფუძველი მაინც გახდება.

ცხადია, რომ  კანონპროექტის ავტორთა შიში იმითაა განპირობებული, რომ კანონპროექტის ავტორები არც ცვლილების დეკლარირებულ ბენეფიციარებს უთანხმებს მათი განსახლების პირობებს და არც მათი რეალური საჭიროებების კვლევის შედეგებს აფუძნებს ამ პროგრამის განხორციელების გზებს, არამედ მოსალოდნელი წინააღმდეგობისგან თავის დაზღვევის მიზნით, განსახლებაზე უარის თქმის შემთხვევაში, სათანადო წესით საკუთრების  ჩამორთმევისთვისაა მზად.   

უკიდურესად პრობლემური რეგულაციების პროექტი კიდევ უფრო მწვავედ ჩანს ქ. ბათუმის ტერიტორიაზე ავარიული სახლების სრული რაოდენობის შესახებ ინფორმაციის არარსებობის ფონზე. ამ დროისთვის ქალაქში 118 ავარიული შენობაა იდენტიფიცირებული, რომლის რიცხვიც, დიდი ალბათობით, მნიშვნელოვნად გაიზრდება და პირდაპირ გამოიწვევს, ერთი მხრივ, სამშენებლო კანონმდებლობის დარღვევების/უგულებელყოფის უპრეცედენტოდ დიდ მასშტაბს, ხოლო, მეორე მხრივ, შექმნის ხელისუფლების მიერ ძალაუფლების ბოროტად გამოყენების, კორუფციის, თანხების მითვისების პირდაპირ რისკებს. ამასთან, აღნიშნული რეგულაციების ფონზე, მიზნობრივი პროგრამების განხორციელებისას იძულებითი ექსპროპრიაციის შესაძლებლობის გათვალისწინება მთავრობის ხელში საშიშ ბერკეტად გადაქცევის რეალურ რისკებსა და ადამიანებისთვის საცხოვრისის ბლანკეტური ჩამორთმევის საფუძველს ქმნის, მაშინ, როდესაც გამოსახლებული მაცხოვრებლების ბედი სრულიად ბუნდოვანია ახალი საცხოვრისების აშენებამდე. 

სამშენებლო კოეფიციენტების უკონტროლო ზრდა და ცვლილებები წლების განმავლობაში საქართველოს არაერთი ქალაქის ქაოტური განაშენიანების ძირითად მიზეზს წარმოადგენს. სწორედ კოეფიციენტების გადამეტების უკონტროლო შესაძლებლობები გახდა მრავალი ექსპერტის, სამოქალაქო ჯგუფის პროტესტის საგანი. კოეფიციენტების ცვლილებების შედეგად, როგორც თბილისმა, ისე ბათუმმა დაკარგა არა ერთი მნიშვნელოვანი სარეკრეაციო და საჯარო სივრცე, კულტურული მემკვიდრეობის მნიშვნელოვანი ნაწილი. გაუარესდა ეკოლოგიური მდგომარეობა ქალაქებში. სწორედ ამიტომ,  2019 წელს, თბილისის მერიამ საზეიმო ვითარებაში ამცნო მოსახლეობას სივრცით კოდექსში შეტანილი ცვლილებების შედეგად კოეფიციენტების გადამეტების წესის შეზღუდვის შესახებ. ამ ცვლილების, როგორც მნიშვნელოვანი გარემოსდაცვითი რეფორმის, ხაზგასმა სისტემატურად ხდება როგორც თბილისის მერიის, ისე საქართველოს მთავრობის მხრიდან. 

შემოთავაზებული კანონპროექტი სრულიად ეწინააღმდეგება აღწერილი რეფორმის იდეას, სულისკვეთებას და დასაშვებს ხდის იმ უმძიმესი შედეგების კიდევ უფრო ღრმად განვითარებას ბათუმში, რის გამოც კოეფიციენტების გადამეტება შეიზღუდა თბილისში. სამშენებლო რეგულაციების კანონით დასაზღვრა მიზნად ისახავს, არ დაუშვას ქაოტური მშენებლობები, რათა ისინი არ გახდეს საჯარო სივრცეების, სარეკრეაციო ზონების განადგურების წყარო, სამშენებლო სივრცეების დაკავების მიზეზი და მძიმე ზეგავლენა არ იქონიოს ადამიანის ჯანსაღ გარემოში ცხოვრების უფლებაზე.  

შემოთავაზებული კანონპროექტი განუზომელ შესაძლებლობას აძლევს ბათუმის მერს, სრულიად დაუსაბუთებლად, მისი შეხედულებისამებრ განსაზღვროს რეგულაციები, რომლებიც სხვა ქალაქებისთვის უკვე კანონმდებლობით არის განსაზღვრული. განმარტებითი ბარათი არც იმის აღიარებას ერიდება, რომ ეს ცვლილება პირდაპირ ბიზნესის ინტერესის მხარდასაჭერადაა შემოთავაზებული, ხოლო მისი დაჩქარებული წესით განხილვა, ამ ინტერესის განსახორციელებლად, სახელმწიფო და ადგილობრივი უწყებების  წინასწარ შეთანხმებულ საქმიანობაზე მიუთითებს.  

აქვე უნდა აღვნიშნოთ, რომ ბიზნესის ინტერესის გამო საკანონმდებლო ცვლილებების განხორციელება საზოგადოებრივი ინტერესების წინააღმდეგ, მერის  დისკრეციის ფარგლების ამგვარი გაფართოება, გამჭვირვალობისა და საზოგადოების ჩართულობის სტანდარტების დავიწროებით, ქმნის რისკებსა და მოლოდინებს, რომ ბათუმის მერის მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები, ბიზნესის წრეებთან, ჩაკეტილ კარს მიღმა მოლაპარაკების შედეგიც შეიძლება გახდეს.   

საზოგადოებას შევახსენებთ, რომ საზოგადოებრივი ორგანიზაციები, წლების განმავლობაში, სისტემატურად ვაყენებთ საკითხს, რომ საქართველოს ხელისუფლებამ, მუნიციპალიტეტებთან კოორდინაციით, შეიმუშაოს საქართველოში საცხოვრისის ეროვნული სტრატეგია და სამოქმედო გეგმა, რომელიც ადგილებზე, უსახლკარობისა და არასათანადო საცხოვრისის პრობლემის მოგვარებისთვის მრავალდისციპლინარული დოკუმენტი იქნება. საქართველოს მთავრობამ აღნიშნული ვალდებულება, ღია მმართველობის პარტნიორობის სამოქმედო გეგმითაც აიღო (2018-2020წწ). ვალდებულება წლიდან წლამდე არ სრულდება, სამაგიეროდ, უსახლკარობისა და სათანადო საცხოვრისის პრობლემის მოგვარების საბაბით, სპორადულად, კანონმდებლობაში ინიცირდება საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის, ეკოლოგიის, გარემოსა და ადამიანებისთვის უმწვავესი ზიანის რისკების შემცველი საკანონმდებლო ცვლილებები, რომელთა რეალური მიზანი, სამშენებლო ბიზნესისთვის მეტი მოგების მიღებაა. 

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოვუწოდებთ საქართველოს პარლამენტს: 

• შეაჩეროს კანონპროექტის დაჩქარებული წესით განხილვა; 
• გახსნას სივრცე შემოთავაზებული ცვლილებების კრიტიკული განხილვისათვის; 
• პროცესში ჩართოს, როგორც ავარიული სახლების ჩანაცვლების პროგრამის დაინტერესებული ბენეფიციარები, ისე, საექსპერტო ჯგუფები, არასამთავრობო ორგანიზაციები და სამოქალაქო საზოგადოება. 

სოციალური სამართლიანობის ცენტრი 

საზოგადოება ბათომი 

მწვანე ალტერნატივა  

ღია საზოგადოების ფონდი  

„მწვანე შუქის ანთება კორუფციისთვის“ – ასე აფასებს პარლამენტის წევრი ანა ნაცვლიშვილი კანონპროექტს, რომლის მიხედვითაც ბათუმში განაშენიანების ინტენსივობის კოეფიციენტს [k2 ] სამშენებლო კოდექსი აღარ დაარეგულირებს და დადგენილი კოეფიციენტის გადამეტებაზე თანხმობას ბათუმის მერი გასცემს.

ანა ნაცვლიშვილი მმართველ პარტიას ბათუმისთვის გენგეგმის შექმნის ხელოვნურად შეფერხებაშიც ადანაშაულებს და ამბობს, რომ პრობლემის განხილვისთვის ყველაზე კრიზისული დრო „ქართული ოცნების“ წარმომადგენლებმა ბათუმის საკრებულოს შვიდთვიან ბოიკოტში დახარჯეს, ახლა კი, დროის სიმწირის გამო, პარლამენტისგან კანონპროექტის სასწრაფო წესით დამტკიცებას ითხოვენ.

„ძალიან დიდი ხანია ბათუმში ავარიული სახლების პრობლემა დგას მოქალაქეების დღის წესრიგში, ხელისუფლების დღის წესრიგში დადგა ძალიან დაგვიანებით, მას შემდეგ, რაც უაღრესად ტრაგიკული მოვლენების მომსწრენი გავხდით ყველანი.

ბათუმის საკრებულო, სადაც მინიმუმ ამ თემებზე უფრო ადრეული და უფრო ეფექტური რეაგირების შესაძლებლობა უნდა დამდგარიყო, სადაც ოპოზიცია ამ საკითხებს აუცილებლად დასვამდა და ბოლომდე მიიყვანდა სწორად, 7 თვის განმავლობაში იყო ბოიკოტირებული „ქართული ოცნების“ მხრიდან.

აი, ეს შვიდი თვე, როცა სინამდვილეში ამ ძალიან საჭირბოროტო საკითხზე უნდა ყოფილიყო მსჯელობა საკრებულოს დონეზე და თუ საჭიროდ ჩაითვლებოდა შემდგომ ეს საკითხი წამოსულიყო პარლამენტში, თქვენ ამ ხალხს წაართვით.

ამ შვიდი თვის განმავლობაში არ გიფიქრიათ ამ ავარიულ სახლებში ეს ადამიანები რომ იღვიძებდნენ და იძინებდნენ, როგორ გრძნობდნენ თავს? ახლა ჩვენ რომ საათებს გვითვლით აქ და ფაქტობრივად, იძახით, რომ მეტი დრო არა გვაქვს და სასწრაფოდ დაუჭირეთ მხარი კანონს, რომელიც პირდაპირ არის მწვანე შუქის ანთება კორუფციისთვის“. 

ანა ნაცვლიშვილი მიიჩნევს, რომ კანონპროექტი, რომელიც საშუალებას აძლევს ქალაქის მერს თავისი უფლებამოსილების ფარგლებში შეცვალოს კოეფიციენტი, პრობლემურია, რადგან რისკი იმისა, რომ ლობისტების ინტერესების მიხედვით გაგრძელდეს ქალაქის ჩაბეტონება, კვლავ დღის წესრიგში რჩება.

„ამ კანონპროექტში წერია, რომ მერს აქვს ექსკლუზიური უფლებამოსილება შეცვალოს კოეფიციენტი, რაც პრაქტიკაში ნიშნავს იმას, რომ თუ რამე დარჩა გასაფუჭებელი ბათუმში, სივრცე დარჩა ასათვისებელი, დასამახინჯებელი თუ დარჩა რამე, იმის გაფუჭების უფლებასაც აძლევთ ამ კანონპროექტით და თან როდემდე, 2027 წლამდე. ამდენი ხანი რატომ არის საჭირო, რომ გენგეგმა ეღირსოს ბათუმს? რაც დარჩა ხელუხლებელი, ის მაინც გადარჩეს.

რატომ აძლევს პარლამენტი ამდენ დროს გენგეგმის შესამუშავებლად საკრებულოს? და მერს, რომ მოამზადოს ეს პროექტი და წარადგინოს? იმიტომ ხომ არა, რომ სინამდვილეში გეგმის დაწერა კი არ არის პრობლემა, ლობისტური ჯგუფები, რომლებიც ძალიან დიდ ფულს აკეთებენ გენგეგმის არარსებობის პირობებში, ბლოკავენ გენგეგმის მიღებას. აი, ეს არის სიმართლე, – განაცხადა ანა ნაცვლიშვილმა.