Batumelebi

ფსიქიკური დარღვევები, ზრდასრულების მსგავსად, ბავშვებსაც ხშირად უვითარდებათ. რა გარემოებები იწვევს მოზარდობისა და ბავშვობის ასაკში ამ ტიპის აშლილობებს და რა უნდა ქნას მშობელმა, როგორ აღმოაჩინოს პრობლემა, რა მიიჩნიოს დარღვევად და რა ნორმად, როდის უნდა მიმართოს სპეციალისტს? – ბავშვთა და მოზარდთა ფსიქიკურ აშლილობებთან დაკავშირებულ ამ და სხვა საკითხებზე „ბათუმელებთან“ საუბრობს ფსიქიატრი ნინო მახაშვილი – ილიაუნის პროფესორი და „გლობალური ინიციატივა ფსიქიატრიაში“ ფონდის დირექტორი.

• რა ტიპის ფსიქიკურ აშლილობებს ვხვდებით ბავშვებსა და მოზარდებში, როგორ კლასიფიცირდება ეს დარღვევები?

ბავშვთა და მოზარდთა ფსიქიკური აშლილობები, ძალიან უხეშად რომ დავყოთ, სამ ნაწილად იყოფა.

პირველი, ეს არის ნეიროგანვითარების დარღვევები, რაც ძალიან აშკარად ჩანს ბავშვობის ასაკში. ამაში შედის აუტისტური სპექტრის აშლილობები, დაუნის სინდრომი, სხვადასხვა ტიპის სპეციალური საჭიროებები.

აუცილებელია აბილიტაცია, დროული ჩარევა, რაც უფრო ადრე აღმოვაჩენთ პრობლემას და რაც უფრო მალე ჩაერთვებიან ბავშვები და მშობლები თერაპიულ თუ სხვა ტიპის სარეაბილიტაციო პროგრამებში, მით უფრო მეტია ალბათობა, შეიძინოს ბავშვმა დასწავლადი სოციალური უნარ-ჩვევები.

მინახავს სოფელი ნორვეგიაში, ოსლოსთან ახლოს, სადაც დარღვევების დაუნის სინდრომის მქონე ადამიანები ცხოვრობდნენ მრავლად, ცხადია ინტეგრირებულად, სხვებთან ერთად, ძალიან კარგად. ჰქონდათ სახლები, ბოსტნები, ისეთი საფუნთუშე, მთელ ოსლოს რომ ამარაგებდა უგემრიელესი ფუნთუშებით. ქორწინდებოდნენ, ქმნიდნენ ოჯახებს და ჰქონდათ ყველაფერი ნორმალურად ცხოვრებისთვის, სოციალიზაციისთვის.

მეორე ეს არის ფსიქოზური აშლილობები, როცა აზროვნებითი პროცესები ირევა, იწყება ჰალუცინაციები. სამწუხაროდ, ასეთმა ნიშნებმა შესაძლოა იჩინოს თავი ბავშვებსა და მოზარდებში. ბუნებრივია, აქაც, რაც უფრო სწრაფად ჩავერევით და ვმართავთ პროცესს, მით უკეთესი იქნება შედეგი.

ფსიქოზური აშლილობების მკურნალობა ბავშვებსა და ზრდასრულებში, თანამედროვე მიდგომებით, გულისხმობს არამხოლოდ მედიკამენტოზურ მკურნალობას, როგორც საქართველოშია, სამწუხაროდ, არამედ ბიოფსიქოსოციალურ მიდგომას, ამ დროს არამხოლოდ ფსიქიატრი, არამედ მთელი გუნდი მუშაობს ბავშვის სხვადასხვა ტიპის საჭიროებებზე.

მესამე ჯგუფი, ეს არის ემოციური და ქცევითი აშლილობები. ეს ყველაზე გავრცელებული ფსიქიკური აშლილობებია ბავშვებში. არის შემთხვევები, როცა ქცევითი აშლილობა და ღრმა ემოციური პრობლემები არ ჩანს ხოლმე აშკარად.

მახსოვს, ჩავატარეთ კვლევა ბავშვთა დიდი სახლების დეინსტიტუციონალიზაციის შემდეგ. ბევრი მცირე ზომის საოჯახო სახლი შევისწავლეთ, იქ მცხოვრები ბავშვები და მოზარდები, მათი მომვლელები გამოვკითხეთ, კვლევის სპეციფიკური მეთოდი გამოვიყენეთ პრობლემების გამოსავლენად. ეს ბავშვები დიდი ინსტიტუციებიდან ახალგამოსული იყვნენ მაშინ, თუ არ ვცდები, 2012 წლიდან მოხდა ეს.

დიდი პრობლემები ჰქონდათ. იქ მცხოვრები ბავშვების დაახლოებით 80 %-ს ჰქონდა ფსიქიკური ჯანმრთელობის კლინიკური სპექტრის პრობლემები.

• ბავშვთა და მოზარდთა ფსიქოზები, დაუნის სინდრომი და აუტისტური სპექტრი ცალკე დიდი თემაა. რით ხასიათდება მესამე – ქცევითი და ემოციური აშლილობები, რაც ბავშვებსა და მოზარდებში ყველაზე გავრცელებული ფსიქიკური დარღვევებია?

ქცევით და ემოციურ აშლილობებში შედის ღრმა შფოთვითი აშლილობა, დეპრესიული აშლილობა, თვითდაზიანება, სუიციდური იდეები, კვებითი აშლილობები, ადიქტური ქცევები, როგორიცაა თამაშდამოკიდებულება, თამბაქოს, ალკოჰოლსა და ნარკოტიკებზე დამოკიდებულება და ა.შ. ეს ძალიან დიდი ჯგუფია.

მოზარდობის პერიოდში იჩენს ხოლმე თავს ყველა ზემოთ ჩამოთვლილი ნიშანი. მოზარდობის ასაკი განსაკუთრებით მოწყვლადია. ბოლო ათწლეულია, რაც აქტიურად ვიკვლევთ ჰორმონებს, ტვინს, მომწიფებას, განვითარებას და ვხედავთ, რომ გარდატეხის ასაკი არ მთავრდება 18 წლის ასაკში, არ მთავრდება ხანდახან 20 წლის ასაკშიც კი.

• რა განაპირობებს და რა უწყობს ხელს ბავშვებსა და მოზარდებში ემოციურ, ქცევით აშლილობებს?

სტუდენტებს ვეკითხები ხოლმე ხშირად, რას ფიქრობენ, რა იწვევს ფსიქიკურ აშლილობებს, ბიოლოგიური, გენეტიკური ფაქტორები, ტემპერამენტი, თვითაღქმა, სოციალური გარემო თუ რა? მსჯელობით მივდივართ დასკვნამდე, რომ ყველაფერი ძალიან მნიშვნელოვანია: აშლილობებს განაპირობებს ბიოფსიქოსოციალური ფაქტორები.

სხვაგვარად რომ ვთქვათ – მნიშვნელოვანია როგორი ბიოლოგიური წანამძღვრები აქვს ადამიანს, მნიშვნელოვანია პერსონოლოგია – როგორი ინდივიდუალური ფსიქოლოგიური მახასიათებლები აქვს ბავშვს. მოგეხსენებათ, ტყუპებიც კი შეიძლება სხვადასხვა, ერთმანეთისგან სრულიად განსხვავებული ფსიქოტიპის ინდივიდები იყვნენ. უმნიშვნელოვანესია გარემო, ოჯახი – ანუ მიკროგარემო, მერე კი დიდი გარემო სოციუმში გასვლის შემდეგ და ა.შ.

ყველა ზემოთ ჩამოთვლილ ფაქტორს ვაკვირდებით და ვსწავლობთ მკურნალობის, რეაბილიტაციის დროს, ვსწავლობთ თავისი რისკებით და დამცავი ფაქტორებით.

• როგორ აღიქვამენ თავად ბავშვები თავიანთ პრობლემას, ემოციურ და ქცევით აშლილობებს და რა შედეგს იძლევა მკურნალობა?

ბავშვებს, მოზარდებს დიდი მედეგობა, გამძლეობა ახასიათებთ, აქვთ ასევე პრობლემებთან გამკლავების დასწავლილი მექანიზმები. საუკეთესო ვარიანტია, თუ მოზარდს, ბავშვს, ჰყავს უფროსი მეგობარი ან ოჯახის წევრი, ვისთანაც ღიად შეუძლია საუბარი, ეს ძალიან დიდი დამცავი ფაქტორია. ასევე დამცავი ფაქტორია, როცა ითხოვენ დახმარებას თავად ბავშვები და მოზარდები, თუ ფიქრობენ, რომ პრობლემა აქვთ.

გარდატეხის ასაკი ისეთი მძიმე პერიოდია, არ მგონია იყოს ადამიანი, ვისაც ამ ასაკში სირთულეები არ გამოეცადოს, ფსიქიკური ჯანმრთელობის რაღაც დარღვევამდე მაინც არ მისულიყოს, მეტ-ნაკლები სიმსუბუქითა თუ სიმძიმით.

სრულად დაცული და სტერილური ადამიანი არ არსებობს, როგორი ძლიერი ფსიქიკაც არ უნდა ჰქონდეს ადამიანს. აუცილებლად ყველას აქვს რაღაც ეტაპზე პანიკა, შფოთვები და შიშები, მაგრამ გააჩნია როგორი დამცავი მექანიზმებით ვუმკლავდებით აშლილობებს და რა დამცავი მექანიზმები შეგვიძლია ავამოქმედოთ სწორ დროს, მდგომარეობის დამძიმების თავიდან ასაცილებლად.

ძალიან ბევრი თვითდახმარების რესურსი არსებობს უცხოეთში, როცა ბავშვებმა, მოზარდებმა იციან ვის მიმართონ ცხელ ხაზზე დასახმარებლად, პრობლემების გასაზიარებლად და რჩევის საკითხავად.

ჩვენც ვაკეთებთ ასეთ ვებგვერდს წლებია უკვე, რომ ქართულადაც შეძლონ მოზარდებმა ინფორმაციის მოძიება, რომ გაიგონ რა სჭირთ, რასთან აქვთ საქმე, როცა მძიმედ არიან, როცა ინტერესს კარგავენ, როცა კონცენტრაციის უნარი უქვეითდებათ.

დახმარების ძიების ჩვევა ერთ-ერთი დამცავი ქცევაა, კარგი საშუალებაა გამოჯანმრთელების გზაზე.

ბათუმში მოქმედებს ბავშვების, მოზარდებისა და მშობლების დასახმარებლად ჯგუფი „სინერგია“, სადაც უამრავი ადამიანი გვირეკავს, გვწერს, არამხოლოდ აჭარიდან, მთელი საქართველოდან. პანდემიაში დისტანციურად ვუწევთ მსურველებს კონსულტაციას.

ძალიან ხშირად გვირეკავენ და გვწერენ 13, 14, 15 წლის მოზარდები. გვიყვებიან რა აწუხებთ. ალბათ უამრავი ბავშვი და მოზარდია, ვისაც უჭირს და არ იცის ჩვენ შესახებ, მაგრამ სჭირდება დახმარება.

• კონსულტაციების, საუბრების შემდეგ რამდენად აცნობიერებენ ბავშვები და მოზარდები საკუთარ პრობლემებს, როგორ ეხმარებათ გამოჯანმრთელების გზაზე მათ პრობლემის რეალურად დანახვა?

სტენსილია ასეთი თბილისის ქუჩებში – „ხსნა ახსნაა“. როცა იგებ რატომ გაქვს სუიციდური აზრები ან იზიანებ თავს, როცა გაქვს პასუხი კითხვებზე, მერე დიდი ალბათობით შეიძლება აღარასდროს მოგინდეს გააკეთო იგივე.

მნიშვნელოვანია მედიაც ჩაერთოს ფსიქიკური პრობლემების საკითხების გაშუქებაში, რადგან ეს თემა აშინებს ხალხს. ფსიქიკური ჯანმრთელობისა და აშლილობების ხსენებისას ფიქრობენ, რომ აუცილებლად მხოლოდ ფსიქოზზეა საუბარი.

ახლა განსაკუთრებით რთული პერიოდი დგას მსოფლიოში პანდემიის გამო. განსაკუთრებით რთულია ეს დრო მოზარდებისა და ბავშვებისათვის.

დიდებისთვისაც შხამიანი გარემოა – როგორი ჯანსაღი ფსიქიკაც არ უნდა გქონდეს, როცა ყოველდღიურად სტრესში ხარ, ნეგატიური ინფორმაციის ველში, უნდა იცოდე, რომ ყოველდღიურ სტრესს აქვს საშინელი მექანიზმები: გფიტავს, კონცენტრაციის უნარს გიკარგავს, ინტელექტუალურ შესაძლებლობებს გიქვეითებს,  ენდოკრინულ სისტემაზე მოქმედებს და ა.შ.

უნდა ვიზრუნოთ გავუმკლავდეთ ყოველდღიურ სტრესს. წელიწადზე მეტია მსოფლიო სრულიად გაურკვეველ რეალობას ეგუება, გარემო ძალიან დახლეჩილი, ფრაგმენტული და მტრულია ჩვენ ირგვლივ.

უნდა ვეცადოთ ამ გარემოში გადავარჩინოთ ბავშვები და მოზარდები, ეს გარემო მათზე ყველაზე მეტად ზემოქმედებს. უნდა ვეცადოთ არ შევეგუოთ სტრესის მიერ მოტანილ დანაკარგებს და უნდა შევძლოთ ამ მძიმე რეალობაში ვიპოვოთ რაღაც, რაც გაგვიხალისებს ცხოვრებას.

თითქოს ერთი შეხედვით სახელმწიფოებრივი პრობლემები არ ეხება მოზარდს, მაგრამ თუ მოზარდი აცნობიერებს, რომ სახელმწიფო არ არის სამართლიანი, არ მოიძებნება ღირსეული ადგილი მისთვის ამ ქვეყანაში, თუ არ არის პერსპექტივა, იმედი, იზრდება სუიციდი და დესტრუქციული ქცევები, ეს რეალობაა, სამწუხაროდ.

ძალიან გახშირებულია ბავშვებსა და მოზარდებში სტრესი, დეპრესიულობა, პანიკური შეტევები, კიდევ ბევრი რამ არის, რასაც ვერც ვამბობ…

• რა არ უნდა გამორჩეთ მშობლებს მოზარდებთან და ბავშვებთან ურთიერთობისას, როდის არის სპეციალისტისთვის მიმართვა აუცილებელი ქცევითი და ემოციური აშლილობების მძიმე ფორმებისგან თავდასაცავად?

ჩვენი, ჯგუფ „სინერგიის“ სერვისი სწორედ იმაზეა დაფუძნებული, რომ პრევენცია უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე უკვე ჩამოყალიბებული აშლილობის მართვა. ანუ დროული ჩარევა მანამ, სანამ მდგომარეობა დამძიმდება.

ხშირად მშობელი იგრძნობს, რომ რაღაც შეიცვალა, ცხადია იმ შემთხვევაში, თუ მშობელი უთმობს შვილს გონივრულ დროს, თუ აკვირდება და ესაუბრება. თუმცა ასეთი მჭიდრო კავშირის დროსაც კი მოზარდებს უჭირთ სიტყვებით გადმოსცენ რა სჭირთ, რას გრძნობენ და რა ხდება მათში, რადგან ისეთი ბობოქარი და ფერადოვანია მათი მდგომარეობა ხშირად, რომ ვერც კი გიყვება, რა ხდება მის თავს, ვერ ჰყვება ზუსტად რას განიცდის, სიტყვებშიც კი ვერ ატევს ამას, ამიტომ მშობელს განსაკუთრებული დაკვირვებულობა მართებს.

დავაკვირდეთ არავერბალურ ქცევებს, ჟესტიკულაციას, ავადმყოფობებსაც ვუთმობთ დიდ ყურადღებას – რადგან ხშირად ბავშვის ტანჯვა ავადმყოფობაში ვლინდება ხოლმე: თავისა თუ მუცლის ტკივილით, ასთმური შეტევით და ა.შ.

აუცილებელია მშობელმა მიმართოს სპეციალისტს, როცა ბავშვს ძილის, კონცენტრაციის, ყურადღების დარღვევა აქვს, როცა უხალისოდაა, ეტირება ხშირად, სწავლის სურვილისა და უნარის შემცირებას უჩივის, ღრმა შფოთვა და მძიმე უხასიათობა აქვს, დაკარგა ინტერესი ძველი საქმიანობებისადმი, რასაც ადრე სიხარულით აკეთებდა, ან როცა ძალიან იმპულსურია და ექსპლოზიური – ანუ სწრაფად ფეთქდება, როცა წონასწორობას კარგავს, აგრესიულია, რაღაცებს ამტვრევს და ა.შ. 

თუ ვიდეოთამაშებსაა მიჯაჭვული ან მოიხმარს  ნარკოტიკს და ექსპერიმენტებს ატარებს ნივთიერებებით, ასეთ დროს შეუძლიათ მშობლებსა და მოზარდებს დარეკონ ჩვენთან, „სინერგიაში“ კონსულტაციისთვის.

ვმუშაობთ ემოციური და ქცევითი აშლილობების პრევენციაზე, რამდენიმე აშლილობაზე ერთად. პოსტტრავმატულ სტრესულ აშლილობებზე.

ხანდახან პირდაპირ შვილის წაყვანა ფსიქიატრთან არ არის აუცილებელი, ხან საკმარისია უბრალოდ მშობელმა თავად მიიღოს კონსულტაცია. ბევრი პრობლემა დაძლევადია სხვისი დახმარებით.

ზოგადად ძალიან დიდი ძალაა სხვა, დამხმარე ადამიანის ცნება, ეს გავრცელებული მიდგომაა, რომ არსებობდეს ვინმე სანდო, ოჯახის მიღმა, ვისაც ბავშვი მოუსმენს, ვისაც აქვს უნარი რაღაცები სხვაგვარად დაანახოს ბავშვს.

ბავშვებს არ ჰყოფნით ძალა და გამოცდილება პერსპექტივაში დაინახონ პრობლემა. მათ სჭირდებათ დახმარება, სხვა რაკურსით რაღაცების საჩვენებლად.

• თუმცა ხშირად ,,გარე დამხმარის“, როგორც თქვენ აღნიშნავთ, აუცილებელი პერსონის დახმარებასაც ზოგიერთი მშობელი სკეპტიკურად უყურებს და მიიჩნევს, რომ შვილი „გაექცა“, რომ სხვა უკეთ ეხმარება მის შვილს, ვიდრე თავად და ამის გამო ფარულად შეიძლება ბრაზობდეს კიდეც მშობელი…

გარდატეხის ასაკი ხომ „პლაცენტის გადაჭრის“ ასაკია. აუცილებელია მშობელს ჰქონდეს გარკვეული ცოდნა ბავშვის განვითარების ეტაპებზე, მოზარდობის სირთულეებზე და მისი ურთიერთობა შვილთან მხოლოდ დედურ ინტუიციაზე არ იყოს დამყარებული.

თუ მშობელმა იცის რატომ ბრაზობს შვილი, რატომ ზრდის დისტანციას, რატომ ცდილობს მოიპოვოს ავტონომია, თუ მშობელს გაცნობიერებული აქვს, რომ ურთიერთობებში ეს ჩვეულებრივი რამაა და მარტო მის თავს არ ხდება ასე, მაშინ გაცილებით გაგებით ეპყრობა შვილს, გაგებით ეკიდება ამ პროცესს და ეხმარება მოზარდს. გაუცხოების პროცესშიც კი მშობლის დახმარება მნიშვნელოვანია, რადგან მოზარდი სინჯავს ლიმიტებს. თუ მშობლის ლიმიტები არ გაიზარდა და არ მიჰყვა შვილის განვითარებას, მაშინ ბავშვი თავს მოხრჩობილად იგრძნობს და დარჩება ან შეზღუდულობის განცდაში, ან პირიქით, საერთოდ გაიქცევა.

ბავშვთან ურთიერთობა ხელში ჩიტის ყოლას ნიშნავს: თუ ძალიან მოუჭერ დაიხრჩობა, თუ მთლიანად გაუშვებ, გაგიფრინდება. ცოდნასთან ერთად ყველაფერი დამოკიდებულია მშობლის ალღოსა და ინტუიციაზეც. ბავშვს ლიმიტები და ჩარჩოები აუცილებლად სჭირდება, თუნდაც გარბოდეს, მშობელი მაინც იქვე უნდა იყოს რაღაც ფორმით.

რაც უფრო ღრმა, მრავალფეროვანი და საინტერესოა მშობლებისა და შვილების ურთიერთობები, მით უფრო დიდი საყრდენები არიან მშობლები ბავშვისთვის გარდატეხის ასაკში.

მნიშვნელოვანია მოზარდი პოულობდეს ოჯახის გარეთაც სხვა ადამიანებს, ვისაც ის ენდობა, ვისაც ესაუბრება, ჭადრაკს ეთამაშება ან ველოსიპედით მასთან ერთად სეირნობს, ადამიანს ვისთანაც ინტერესს იზიარებს. ეს ჯანსაღი პროცესია.

• ახსენეთ, რომ მოზარდები ხშირად თვითდახმარებას არჩევენ და თავად ეძებენ ფსიქოლოგებს, როგორ და რა ფორმით ურთიერთობენ ისინი სპეციალისტებთან?

ჩანს, რომ ადამიანები ისეთ პირობებში ცხოვრობენ, ბავშვი ვერც კი გირეკავს ხშირად და მხოლოდ გწერს. მიმოწერით ვუწევთ მათ ხშირად კონსულტაციას. ხშირად მათ საუბარიც არ შეუძლიათ თავისუფლად სახლში.

ხანდახან გვეუბნება მოზარდი, რომ მისი  საცხოვრებელი ძალიან პატარაა და პირად, ინტიმურ თემებზე ვერ გვესაუბრება ტელეფონით, ამიტომ ურჩევნიათ მოგვწერონ და ასე მიიღონ კონსულტაცია. ბევრს უთქვამს, რომ დედა არ იქნება თანახმა, რამე რომ გკითხოთ, ამიტომ მირჩევნია მან არ იცოდეს, რჩევას რომ გთხოვთო. ჩვენ კი, ფსიქოლოგებს, ფსიქიატრებს ბავშვთან ურთიერთობისთვის მშობლის ინფორმირებული თანხმობა გვჭირდება.

მერე უკვე განვიხილავთ რა ვქნათ, ვმსჯელობთ, მშობლის ინფორმირებული თანხმობის გარეშე როგორ დავაკვალიანოთ მოზარდი და ა. შ.

ჩვენი დისტანციური სერვისი პრევენციულ-ინტერვენციულია, ყურადღებას ვაქცევთ აშლილობების პატარა სიმპტომებსაც კი, რადგან ეს პატარა სიმპტომები თოვლის გუნდასავით ზრდადია: უნდა შეაჩერო, შეანელო ან შეარბილო მაინც ეს გუნდა, წინააღმდეგ შემთხვევაში იზრდება.

• როგორია სტატისტიკა მსოფლიოსა და საქართველოში, რამდენ ბავშვს აღენიშნება ემოციური და ქცევითი აშლილობები?

კვლევა, რომელიც გვაჩვენებდა რამდენ ბავშვს აქვს საქართველოში ემოციური და ქცევითი აშლილობები, სამწუხაროდ არ გვაქვს. ვეყრდნობით ჩვენნაირი ტიპის, დაბალი და საშუალო რესურსების მქონე ქვეყნების მაჩვენებლებს, სადაც  ბავშვთა და მოზარდთა 20%-ს აღენიშნება აშლილობები.

ჩვენთან აღრიცხულია მხოლოდ 0,8%, რაც ნიშნავს, რომ არაერთი ბავშვი და მოზარდია, რომელთა აშლილობები აღრიცხულიც კი არ არის.

დახმარების საჭიროების მქონეთაგან 1 %-იც არ არის აღრიცხული, რაც ნიშნავს, რომ უამრავ ბავშვს უჭირს და მძიმე მდგომარეობაშია, ჩამორჩებიან სწავლაში, ურთიერთობებში, სოციალურ კომუნიკაციებში, უქვეითდებათ  ემოციური ინტელექტი და ა.შ.

ერთი შეხედვით, პრობლემები აქვს ყველას, მაგრამ თუ ბავშვს ბავშვობიდანვე შრომისუნარიანობა, სწავლის, კომუნიკაციის უნარები დაუზიანდება, მერე ეს უდიდეს პრობლემად იქცევა ინდივიდის, ოჯახისა და საზოგადოებისთვისაც, ამიტომაც ვსაუბრობთ, რომ ახლა მაინც, ამ პანდემიის პირობებში, იყოს კრიზისული დახმარების დიდი ქსელი მოზარდებისა და ბავშვებისთვის, ქსელი, სადაც კონსულტაციით დახმარება მაინც იქნება ხელმისაწვდომი ყველასთვის.

ეს არის თემა, რის ლობირებასაც ვცდილობთ ჯანდაცვის სამინისტროში.

ბათუმში, მემედ აბაშიძის ქუჩაზე მდებარე ტაილანდური მასაჟის სალონთან  -,,ლოტუს ტაი მასაჟი”  ნარკოდანაშაულისთვის ერთი პირი დააკავეს. ადგილზე საგამოძიებო სამუშაოები რამდენიმე საათის განმავლობაში მიმდინარეობდა და მუშაობდა ათამდე პოლიციელი.

შს სამინისტროს ინფორმაციით, გამოძიება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 260-ე, ნარკოდანაშაულის მუხლით მიმდინარეობს, რაც გულისხმობს ნარკოტიკული საშუალების, მისი ანალოგის, პრეკურსორის ან ახალი ფსიქოაქტიური ნივთიერების უკანონო დამზადებას, წარმოებას, შეძენას, შენახვას, გადაზიდვას, გადაგზავნას ან გასაღებას.

ბათუმში ხვალ, 8 აპრილს, ელექტროენერგიის მიწოდება შეუწყდება:

კობალაძის, ინასარიძის, ფიროსმანის, ნინოშვილისა და მიმდებარე ქუჩებს, ასევე, ანგისის და ადლიის დასახლებებს.

ინფორმაციას „ენერგო-პრო ჯორჯია“ ავრცელებს.

„ენერგო-პრო ჯორჯიას“ ინფორმაციით, ელექტროენერგიის მიწოდება 11-დან 16 საათამდე შეიზღუდება. მიზეზი გეგმიური სარეაბილიტაციო სამუშაოებია.

შუქი დროებით გაეთიშება ასევე ქობულეთის რამდენიმე სოფელსა და ქალაქ ქობულეთის ზოგიერთ ქუჩას:

ხალას, ჩაიუსუბანს, კვირიკეს, ბობოყვათსა და მიმდებარე სოფლებს; ასევე ქალაქ ქობულეთში დენის მიწოდება შეუწყდება თავისუფლების, რუსთაველის, კლდიაშვილის, გურამიშვილისა და მიმდებარე ქუჩებს.

აქ შუქი 12-დან საღამოს 6-ის ნახევრამდე გაითიშება.

სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახურის ცნობით, იუსტიციის სახლში დაცვის თანამშრომელმა მოქალაქეს ე.წ. „რაცია“ ჩაარტყა თავში.

„შინაგან საქმეთა სამინისტროს სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის უმცროს ინსპექტორს, რომელიც სამსახურებრივ მოვალეობას ასრულებდა თბილისის იუსტიციის სახლის ტერიტორიაზე, შელაპარაკება მოუვიდა იუსტიციის სახლში სერვისის მისაღებად მისულ მოქალაქესთან.

ურთიერთშელაპარაკების ნიადაგზე, შინაგან საქმეთა სამინისტროს სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის უმცროსმა ინსპექტორმა, სამსახურებრივ სარგებლობაში არსებული ხელის რადიოსადგური (ე.წ. „რაცია“) რამდენჯერმე ჩაარტყა მოქალაქეს თავის არეში. აღნიშნულის შედეგად ამ უკანასკნელმა მიიღო ჯანმრთელობის დაზიანება“, – აღნიშნულია სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახურის განცხადებაში.

შემთხვევა 2020 წლის 4 დეკემბერს მოხდა.

სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახურის ცნობით, გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 333-ე მუხლის მე-3 ნაწილის ,,ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული დანაშაულის ნიშნებით დაიწყო – სამსახურებრივი უფლებამოსილების გადამეტება, ჩადენილი ძალადობით.

„დათვალიერდა შემთხვევის ადგილი და ინფორმაციის შემცველი სხვა ობიექტები, გამოიკითხა 20-მდე მოწმე, ამოღებულ იქნა დანაშაულის იარაღი, გამოთხოვილი იქნა ვიდეოჩანაწერები და სხვა მნიშვნელოვანი ინფორმაცია, ჩატარდა სამედიცინო და სხვა სახის ექსპერტიზები“ – წერს სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახური.

საქართველოს გენერალურმა პროკურატურამ 2021 წლის 7 აპრილს გამოიტანა დადგენილება შინაგან საქმეთა სამინისტროს სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის უმცროსი ინსპექტორის მიმართ საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 333-ე მუხლის მე-3 ნაწილის ,,ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული დანაშაულის ბრალდებით სისხლისსამართლებრივი დევნის დაწყების შესახებ. აღნიშნული ბრალდება შინაგან საქმეთა სამინისტროს თანამშრომელს სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახურის საგამოძიებო დეპარტამენტის მიერ წარედგინა.

როგორ ვიყიდოთ წამალი? რა ვჭამოთ? – ბოლო დღეებია ცოლ-ქმარი, მედგარ და ხათუნა აბესაძეები ამ კითხვებზე ეძებენ პასუხს.

აბესაძეების ორსულიანი ოჯახი ბათუმში, კერძო სახლის პატარა, ნაგირავებ ოთახში ცხოვრობს. ოჯახის შემოსავალი ზუსტად 240 ლარია: 50-50 ლარი სოციალური დახმარება და 140 ლარი – მედგარ აბესაძის დროებითი პენსია.

ამ თანხიდან 200 ლარი მედგარს წამლებისთვის სჭირდება, თუმცა ახლა ესეც კი არ არის საკმარისი. საკვებისთვის კი თანხა ოჯახს თითქმის არ რჩება და უკვე წელზე მეტია ამაოდ ითხოვენ უფასო სასადილოს პროგრამაში ჩასმას, რომ მინიმალური საკვები მაინც ჰქონდეთ.

ახლა სიღარიბესთან გამკლავება კიდევ უფრო რთული გახდა. მედგარ აბესაძეს სასწრაფო ოპერაცია გაუკეთეს. ოპერაციის თანხა საყოველთაო დაზღვევის პროგრამამ დაფარა, თუმცა წამლების ფული ოჯახს თვითონ უნდა ეშოვა.

ხათუნა გვიყვება, რომ ბათუმის მერიასაც მიმართა თხოვნით, ჩაესვათ 200-ლარის ღირებულების მედიკამენტებით დახმარების პროგრამაში. უარი უთხრეს – ბათუმში არ ხართ ჩაწერილიო.

„კინაღამ გულის შეტევა მომივიდა, უარი რომ მითხრა მერიამ წამლებზე. წავედი, ვესესხე ხალხს და ისე ავაგროვე ფული, რომ ანტიბიოტიკი მეყიდა. არ შეიძლებოდა წამლის გარეშე, ექიმმა გამაფრთხილა, ოპერაციამ კარგად ჩაიარა, მაგრამ წამლების გარეშე სითხე ჩადგება და მე ვერაფერს ვერ ვიზამო“, – გვიყვება ხათუნა.

ქალი ამბობს, რომ ამ დღეებში ისევ მიდიან ექიმთან და წინასწარ ეშინია: „მეშინია კი, კიდევ წამალი რომ დაუნიშნოს ექიმმა, რით უნდა ვიყიდოთ? რა ვქნათ?“ – კითხულობს ხათუნა.

მედგარ აბესაძეს დროებითი სახელმწიფო პენსია მშენებლობაზე მიღებული ტრავმის გამო დაუნიშნეს. 2012 წელს იგი სიმაღლიდან გადმოვარდა და ფეხი დაიზიანა.

„სახსარში მომტყდა ფეხი. კომპანია არაფერში არ დამეხმარა, არც საჩივარი დამიწერია, 300 ლარის წამლები მომიტანეს და მერე აღარ გამოჩენილა არავინ.

აქედან დაიწყო ჩემი პრობლემები. სამი თვე გირებზე ვიყავი დაკიდებული, გიფსში, წელიწადნახევარი ყავარჯნებით ძლივს დავდიოდი. ასეთ დღეში რომ ხარ, მერე უცებ შეძლებ მუშაობას? მაგრამ რაღაც შევძელი, ვწვალობდი, ვმკურნალობდი…

მაშინ იყო საშუალება, ჩემი ცოლი მუშაობდა“ – გვიყვება მედგარი.

მას ფეხზე ახლაც ღია ჭრილობა აქვს, სიარულისას ფეხს ითრევს, მაგრამ, მიუხედავად მტკივანი ფეხისა, მაინც ცდილობდა მშენებლობებზე მუშაობას. პანდემიის დროს დროებითი სამუშაო და შესაბამისად – შემოსავალი, შეწყდა. ახლა კი, თიაქარის ოპერაციის შემდეგ, მედგარი კიდევ დიდხანს ვერ შეძლებს მუშაობას.

„ასეთი რთული პერიოდი არასოდეს მქონია. თან ყველაფერი გაძვირდა.

ხორცს თუ ვერ შეჭამ, ხორცის ნახარში მაინც უნდა დალიო ადამიანმა. რით უნდა იყიდო ხორცი, 20-25 ლარი ღირს. რომ იძახიან წინსვლააო, რაშია წინსვლა, დამანახეთ“, – ამბობს მედგარი.

21 წლის წინ მედგარი და ხათუნა უკეთესი ცხოვრების შესაქმნელად ზესტაფონიდან ბათუმში ჩამოვიდნენ. თუმცა უკეთესი ცხოვრება ჯერ არ ჩანს, სიღარიბით გამოწვეული პრობლემები კი კორონავირუსის პანდემიამ კიდევ უფრო გაამწვავა.

ხათუნა ამბობს, რომ პანდემიამდე თურქეთში გადადიოდა და მუშაობდა, რაც მათ თავის გატანის საშუალებას აძლევდა, საზღვრის დაკეტვის შემდეგ კი ოჯახი მშიერი დარჩა.

„რომ არა მეზობლების დახმარება, რომლებიც თვითონაც სოციალურად დაუცველები არიან და სასადილოდან მოაქვთ საკვები, შიმშილით მოვკვდებოდით ალბათ. თითქმის ერთი წელია ვითხოვ უფასო სასადილოს პროგრამაში ჩასმას. როგორ გამაქვს თავი, ღმერთმა არავის გამოაცდევინოს.

კითხვას ვუსვამ ნებისმიერს, ადამიანი თვეში 50 ლარით იარსებებს? წამლები რა ვქნა? როგორ ვუყიდო მეუღლეს წამლები? რა გააკეთოს ჩვენნაირმა ხალხმა? გავძლებ მშიერი, ჯანდაბას, მაგრამ წამლებს რა ვუყოთ? რისთვის არის მთავრობა, ასეთ გაჭირვებულ ხალხს თუ არ დაეხმარა?

შემიძლია მუშაობა, მაგრამ სად ვიმუშაო? კაფე-ბარებში 20-30 წლის ახალგაზრდები უნდათ. გამოდით ბატონებო ქუჩაში და ნახეთ რა დღეში ვართ ჩვენნაირი ადამიანები. წამლები მინდა და მუშაობა, მეტს არაფერს ვითხოვ და ესეც არ არის“, – ამბობს ხათუნა.

პატიმრებისთვის სატელეფონო საუბრის უფლების შეზღუდვა ან აკრძალვა რამდენად კანონიერია, ამაზე დღეს, 7 აპრილს, საკონსტიტუციო სასამართლოში მსჯელობენ. პარლამენტის წინააღმდეგ საკონსტიტუციო სასამართლოში ომბუდსმენი დავობს.

სარჩელის მიხედვით, ანტიკონსტიტუციურად უნდა მიიჩნიოს სასამართლომ პატიმრობის კოდექსის ის ჩანაწერი, რომელიც დისციპლინური სახდელის ერთ-ერთ სახედ ადგენს სატელეფონო საუბრის უფლების შეზღუდვას. ტელეფონით საუბრის შესაძლებლობა ამავე კოდექსის მიხედვით შესაძლოა არ მისცენ სამარტოო საკანში მყოფ ბრალდებულს ან მსჯავრდებულსაც.

„ბრალდებულისთვის/მსჯავრდებულისთვის სატელეფონო საუბრის უფლების შეზღუდვის/აკრძალვის ფარგლებში, მათ აგრეთვე ეზღუდებათ სახალხო დამცველის ცხელი ხაზით სარგებლობის უფლება,“ – ამას ხაზს უსვამს სახალხო დამცველი.

სახალხო დამცველის სარჩელის განხილვა დისტანციურ რეჟიმში მიმდინარეობს.

ხელისუფლების მხარდამჭერების მიერ ბათუმში ცოცხებით გამართული კონტრაქციის თაობაზე აჭარის მთავრობის თავმჯდომარემ, თორნიკე რიჟვაძემ, დღეს, 7 აპრილს, ჟურნალისტების კითხვებს უპასუხა. მან თქვა, რომ დემოკრატიულ სახელმწიფოში მოქალაქეს შეუძლია გამოხატოს თავისი პროტესტი დემოკრატიული ფორმით.

კითხვას, რომ კონტრაქცია შეაფასეს როგორც მის მიერ წახალისებული, მთავრობის თავმჯდომარე პასუხობს, რომ ურთიერთბრალდებები არაფრის მომცემია, მაშინ, როცა როგორც ქვეყანაში, ასევე რეგიონში ეპიდვითარება დამძიმებულია.

კვირას, 4 აპრილს, საღამოს, აქცია ცოცხებით ბათუმში „ქართული ოცნების“ მხარდამჭერებმა გამართეს.

ეს იყო ერთგვარი კონტრაქცია ბათუმში 3 აპრილს გამართულ აქციაზე, როცა „სირცხვილიას“ აქტივისტმა გააპროტესტეს კომენდანტის საათი, „ქართული ოცნების“ ოფისთან მივიდნენ და დეპუტატ გია ვოლსკის 2 აპრილის უცენზურო ჟესტს გამოეხმაურნენ იმავე შინაარსის შემცველი სტიკერების გაკვრით.

რიჟვაძე, ერთი მხრივ, აქციის ორგანიზატორების ქცევას დემოკრატიული გამოხატვის ფორმად მიიჩნევს, მეორე მხრივ კი, მოუწოდებს აქციის მონაწილეებს გაითვალისწინონ რეგიონში არსებული ეპიდვითარება და არ აირჩიონ პარტნიორად კოვიდი.

„ის, ვინც აწყობს ამ ტიპის აქციებს, მათ შორის დესტრუქციული „ნაცმოძრაობა“, რომელიც არის პრაქტიკულად გაკოტრებული პოლიტიკურად, მართლა ირჩევენ კოვიდს მათ მთავარ პარტნიორად.  მინდა მოვუწოდო, რომ ყველამ გაითვალისწინოს არსებული ეპიდსიტუაცია.“

რიჟვაძის თქმით, ხელისუფლებას გააზრებული აქვს პასუხისმგებლობა რეგიონში პროცესების რადიკალიზაციაზე.

„რა თქმა უნდა, ნებისმიერი რადიკალიაზაცია არის ჩვენი საზოგადოებისთვის მიუღებელი. ბევრი გამოწვევა აქვს როგორც ქვეყანას, ასევე რეგიონს და განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ამ გამოწვევების მიმართ ერთობლივი მუშაობა. თუმცა, რა თქმა უნდა, ამ პასუხისმგებლობიდან გამომდინარე ჩვენ ყოველდღიურად ვაკეთებთ ყველაფერს. სხვა პოლიტიკური სუბიექტები ირჩევენ აბსოლუტურად სხვა გზას…“

რიჟვაძემ ასევე უარყო პარტიის კავშირი კონტრაქციასთან, მიუხედვად იმისა, რომ ამ აქციაში პარტიის აქტივისტები და საჯარო მოხელეები მონაწილეობდნენ.

„ჩვენს პარტიას არანაირი კონტრაქცია არ მოუწყვია, კიდევ ერთხელ ვიმეორებ, კვირა დღეს, არასამუშაო დღეს, ნებისმიერ მოქალაქეს შეუძლია გამოხატოს [პროტესტი] დემოკრატიული ფორმით და ასევე არ დაგავიწყდეთ, რომ მათ შორის წინა ხელისუფლებას ძალიან ბევრი გამწარებული ადამიანი ჰყავს და ეს შეიძლება იყოს მიზეზი, რატომაც ირჩევენ ამ ფორმას.“

___

„სირცხვილიამ“ 2 აპრილს, ღამით, ბათუმში გამართა საპროტესტო აქცია კომენდანტის საათის გაუქმების მოთხოვნით. აქციის დასრულების შემდეგ, პოლიცია „სირცხვილიას“ ბათუმის ოფისში შუაღამისას შევიდა და 3 პირი დააკავა. ოფისში მყოფების თქმით, პოლიცია ზოგიერთ მათგანს ფიზიკურად გაუსწორდა.

სწორედ „სირცხვილიას“ ამ აქციის საპასუხოდ „ქართული ოცნების“ მხარდამჭერები „ნაციონალური მოძრაობის“ ოფისს ცოცხებით მიადგნენ.

Batumelebi | ბათუმში კონტრაქციის მონაწილეები ისევ ცოცხებით გამოჩნდნენ (netgazeti.ge)

ბოლო ინფორმაციით, ურეხში  სახლის ჩამონგრევის შედეგად ერთი ადამიანი დაიღუპა, 6 პირი კი ნანგრევებიდან მაშველებმა ამოიყვანეს. დაშავებულები ერთი ოჯახის წევრები არიან – ბიძა უშენებდა სახლს ძმისშვილს. აქვე იყვნენ ბიძაშვილებიც.

დაშავებულები სასწრაფო სამედიცინო დახმარების სამსახურმა  კლინიკაში გადაიყვანა. კლინიკა BMC-ის ინფორმაციით, მათთან სამი დაშავებული შეიყვანეს და სამივე მათგანის ჯანმრთელობის მდგომარეობა სტაბილურია, თუმცა უტარდებათ შესაბამისი კვლევები.

კლინიკა მედინას მდგომარეობით ერთს დაუფიქსირდა თავის ტვინის შერყევა, ის სტაციონარში დარცება,ხოლო ორის მდგომარეობა სტაბილურია.

ბათუმში, ურეხის დასახლებაში, 2014 წელს აშენებული საცხოვრებელი სახლი ჩამოინგრა. დაშავდა ექვსი ადამიანი, მათ შორის ერთ-ერთი სახლის მეპატრონეა: „მიმდინარეიბს დამატებითი კვლევები და დინამიკაში ვაკვირდებით“ – გვიპასუხეს კლინიკაში.

ბათუმის მუნიციპალური ინსპექციის უფროსის, არჩილ კონცელიძის ინფორმაციით, რომელიც ადგილზე იმყოფება, ორსართულიანი სახლის პირველი სართული ბეტონის ნაგებობაა, ხოლო მეორე – ხის.

„დღეს სახლის ხის ნაწილის შეცვლის სამუშაოებს აწარმოებდნენ. დაგეგმილი ჰქონდათ ბეტონით ჩანაცვლება“, – გვითხრა არჩილ კონცელიძემ.

ბათუმში, ურეხის დასახლებაში, 2014 წელს აშენებული საცხოვრებელი სახლი ჩამოინგრა. დაშავდა ოთხი ადამიანი, მათ შორის ერთ-ერთი სახლის მეპატრონეა.

დაზარალებულთაგან სამი ადამიანი საავადმყოფოშია გადაყვანილი, ერთ-ერთს კი, რომელიც ნანგრევებში მოყვა, სამაშველო სამსახური ამ წუთებშიც ეძებს.

ადგილზე იმყოფება მუნიციპალური ინსპექციაც.

ინსპექციის უფროსის, არჩილ კონცელიძის ინფორმაციით, რომელიც ადგილზე იმყოფება, ორსართულიანი სახლის პირველი სართული ბეტონის ნაგებობაა, ხოლო მეორე სართული – ხის.

„დღეს სახლის ხის ნაწილის შეცვლის სამუშაოებს აწარმოებდნენ. დაგეგმილი ჰქონდათ ბეტონით ჩანაცვლება“, – გვითხრა არჩილ კონცელიძემ.

სოფლად დაფინანსების მისაღებად წელს ყველაზე მეტი პროექტი ქობულეთელებს დაუწერიათ. აჭარის სოფლის მეურნეობის სამინისტროში საპროექტო განაცხადების მიღება „საოჯახო მეურნეობების განვითარების პროგრამაზე“ დასრულდა. სამინისტროში სულ 2949 ფერმერის განაცხადი შევიდა.

ქობულეთიდან სოფლად დაფინანსების მიღება 1093-მა ფერმერმა ისურვა, ხელვაჩაურში – 665-მა, ქედაში – 483-მა, შუახევში – 206-მა, ხულოში – 355-მა, ხოლო ბათუმს შემოერთებულ ტერიტორიაზე – 148-მა ფერმერმა დაწერა საპროექტო განაცხადი.

ფერმერები წელს თავად იღებენ გადაწყვეტილებას რისი შეძენა სურთ: მოტობლოკის, რომელიმე სხვა სასოფლო ტექნიკის, სათბურის, ნერგის თუ სხვა რამის, რაც საოჯახო მეურნეობის განვითარებას შეუწყოს ხელს. მინიმალური თანხა 500 ლარია, მაქსიმალური – 40 ათასი. პროექტის 20 პროცენტი თავად ფერმერმა უნდა დაფაროს.

აჭარის სოფლის მეურნეობის სამინისტროს აგრარული პროგრამების დაგეგმვისა და განხორციელების განყოფილების ხელმძღვანელის, კარლო კეკელიძის ინფორმაციით, გამოყოფილია 4 პრიორიტეტული მიმართულება. განაცხადების უმრავლესობა მექანიზაციის საშუალებების შეძენაზეა.

„მემცენარეობის კუთხით შემოსულია 420 განაცხადი, მეცხოველეობაზე – 107, სასათბურე მეურნეობაზე – 186, ხოლო სოფლის მეურნეობის მექანიზაციის საშუალებებზე – 2235… ყველა ეს განაცხადი გავა კომისიაზე,“ – გვითხრა კარლო კეკელიძემ.

აჭარის სოფლის მეურნეობის სამინისტროს კომისიის შემადგენლობის შესახებ ბრძანება ჯერ არ გამოუცია. სამინისტროს წარმომადგენლის თქმით, კომისია 15 აპრილს შეიკრიბება და ყველა ფერმერი, ვინც პროექტით სამინისტროს მიმართა, მოკლე ტექსტურ შეტყობინებას მიიღებს – მათ ან გასაუბრებაზე მისვლას სთხოვენ, ან ეტყვიან, რომ ტექნიკური შეუსაბამობაა და შემდეგ ეტაპზე ვერ გადავიდნენ.

ამ პროექტისთვის წელს დაახლოებით მილიონი ლარი დაიხარჯება.

7 დღეა მონაზონი სოსანა და მორჩილი ნინო ღამეს იმ მონასტრის მიღმა ათევენ, რომელიც წლების განმავლობაში მათი სახლი იყო და რომელიც საკუთარი ხელებით ააშენეს.

მონაზონსა და მორჩილს ამ დრომდე არ აძლევენ მონასტერში შესვლის და პირადი ნივთების, მათ შორის, წამლების აღების საშუალებას. მონაზონი სოსანა ამბობს, რომ მას ეპისკოპოსმა სტეფანემ კრიტიკული კითხვების დასმა არ აპატია.

29 მარტს მიტროპოლიტმა ჭყონდიდის ეპარქიის მონაზვნებთან და დედათა მონასტრების წინამძღვრებთან შეხვედრა გამართა. სწორედ ამ შეხვედრაზე დასმულმა კითხვებმა გააღიზიანა ეპისკოპოსი და მონაზონს უთხრა, რომ წინამძღვრობიდან გადაყენებული იყო.

ჭყონდიდის ეპარქიის მიტროპოლიტი ჟურნალისტებთან აღარ საუბრობს. მან „ბათუმელებს“ უთხრა, რომ აღდგომამდე კომენტარს არ გააკეთებდა.

რაც შეეხება მონაზონ სოსანას (ბოლქვაძე), ის ვრცლად და დეტალურად საუბრობს იმაზე, თუ როგორ მოვიდა მარტვილის დედათა მონასტერი დღემდე, როგორ ვითარდება ამჟამად სიტუაცია ჭყონდიდის ეპარქიაში და ხსნის მიზეზს, თუ რატომ არ ემორჩილება მიტროპოლიტის გადაწყვეტილებას მისი ლასურიის დედათა მონასტერში გამწესების შესახებ:

მონაზონი სოსანა (ბოლქვაძე):

“14 წელია მონასტერში ვარ. აქ მოვედი ღვთის დიდი წყალობით. მადლობელი ვარ ღმერთის, რომ დამანახა – ჩემი ცხონების გზა არის მონასტერი.

მოვედი მონასტერში, რომელიც იყო პატარა ქოხი. მეუფე პეტრეს რამდენიმე თვის გახსნილი ჰქონდა დედათა მონასტერი.

რამდენიმე წელი ვცხოვრობდით ამ ქოხში. დედები ვლოცულობდით ღმერთო გამოაჩინე ისეთი ადამიანი, რომელიც შექმნის ისეთ ადგილს ჩვენს ეზოში, სადაც მშვიდად და ბედნიერად ვიცხოვრებთო. მრავლდებოდა მონაზონთა რიცხვი, ჩვენ კი სულ ორი ოთახი გვქონდა.

მახსოვს ის დღე, როდესაც პირველად შემოვიდა ტრაქტორი და მონასტრის ეზოში ფუნდამენტის ჩაყრა დაიწყო. ეს იყო ზეიმი მთელი ეპარქიისათვის.

დედები ვემსახურებოდით ტრაპეზის სუფრას.

დღეში სამჯერ ტრაპეზობდნენ მუშები – 60, 80, 120 კაციც ზოგჯერ. ჯარი გვეხმარებოდა, პოლიცია გვეხმარებოდა. დღეში სამჯერ გვიწევდა ამ ადამიანების დაპურება. ამას გარდა, გაჭირვებული ადამიანები მოდიოდნენ და ცალკე მათი დაპურება გვიწევდა. თუკი რამე გვქონდა მონასტერში, უნდა გაგვეტანა და გაჭირვებულებს დავხმარებოდით.

80 გაჭირვებული მოხუცი ცხოვრობდა ჩვენს რაიონში და მათ ყოველდღე სადილს ვუკეთებდით. ბავშვებს, რომლებიც გიმნაზიაში სწავლობდნენ, ფუნთუშებს ვუცხობდით.

მეუფე პეტრეს სულიერი შვილების მიერ შემოწირული თანხით აშენდა ეს მონასტერი.

დედები ჩვენი ხელებით ვარჩენდით მონასტერს. ვამზადებდით სუვენირებს, ვაცხობდით ნამცხვრებს, იმისათვის, რომ არავისზე ვყოფილიყავით დამოკიდებული. ჩვენ ჩვენით გამოვიმუშავებდით ჩვენს საარსებოს და ამას გარდა უამრავ ადამიანს ვეხმარებოდით. მრევლი იყო თუ არ იყო, ყველას ერთნაირად ვემსახურებოდით.

ჩვენ, დედებს რაც შეგვეძლო, ეს იყო.

მადლობა ღმერთს, რომ დაუშვა განსაცდელი და მომცა საშუალება სიმართლის მხარეს დავმდგარიყავი. მეთქვა, რომ დღეს ეკლესიას უჭირს და შველა სჭირდება, რომ გადარჩეს. მე თუ ამაზე დავხუჭავდი თვალს, ეს იქნებოდა ფარისევლობა. ეს იქნებოდა ორი ბატონის მსახურება, რასაც უფალი არ მაპატიებდა. დღეს უბედნიერესი ადამიანი ვარ, რომ მომეცა ეს დრო. მე ყველანაირად ვეცადე, რომ ჩემი სინდისის წინაშე, უფლის წინაშე, ვისთანაც უნდა წარვსდგე და პასუხი ჩავაბარო – რომ აი, შენ როდესაც ეკლესიას უჭირდა ეს ყველაფერი არ თქვი და ხელი დააფარე. ეს წუხილი აღარ მაქვს.

ბედნიერი ვარ – ჩემი სიმართლე ვთქვი. ვამხილე. თუ მხილება არის ამ ფორმით და ესენი ასე თვლიან, რომ მე ვამხილე უკეთურება და ბოროტება, რომელიც არის დღეს გამეფებული ეკლესიაში. მადლობა ღმერთს, რომ ამის საშუალება მომეცა.

მონასტერში სულ 4 წევრი ვცხოვრობდით – ორი მონაზონი, ორი მორჩილი. ახლა ექვსნი არიან. ერთი მორჩილი და ერთი მონაზონი დარჩა ჩვენიდან, ორი მონაზონი ცაგერის და ლენტეხის ეპარქიიდან, ლასურიის დედათა მონასტრიდან გადმოიყვანა მეუფე სტეფანემ, მე სადაც მიშვებს, იქიდან. ორი მონაზონიც კახეთიდან ჩამოიყვანა, ნეკრესის ეპარქიიდან. მეუფე სერგი ჩეკურიშვილის მონაზვნები არიან.

რა მოხდა პირველი აპრილის საღამოს

ის, რაც მოხდა, ეს არ არის ქრისტიანული საქციელი. ასე არ უნდა იქცეოდეს კეთილი მამა. რაც არ უნდა დანაშაული ჩამედინა, რაც არ უნდა ცუდად მოვქცეულიყავი, მას, როგორც მამას, არ ჰქონდა ამის უფლება. არ ჯდება ქრისტიანულ ჩარჩოში, რომ შვილები გარეთ დაეტოვებინა თავსხმა წვიმაში, კომენდანტის საათის დროს. ჩემთან მოსვლის საშუალება არ ჰქონდათ სხვა ადამიანებს. ძალიან დიდი ჯარიმის ხარჯზე უნდა დამხმარებოდნენ მაშინ. არ უნდა ჩავეგდეთ ასეთ მდგომარეობაში.

ცხრა საათზე ვიყავი მონასტერში და ღამის 12 საათზე გამოსცა ბრძანება, რომ თურმე გამწესებული ვარ ლასურიაში, დედათა მონასტერში. სად უნდა წავსულიყავი? ფეხით უნდა წავსულიყავი ღამის 12 საათზე? ჟურნალისტებისგან და პოლიციისგან გავიგე რა ხდებოდა.

პოლიციელი მოვიდა ჩემთან, განცხადება არის შემოსული პოლიციაში, რომ მონასტერს არბევენო. ორი მონაზონი, ორი დედა დავარბევდით მონასტერს? პოლიცია მეუბნებოდა ტერიტორია უნდა დატოვოთო.

პოლიციელს ვუთხარი – სად უნდა წავიდე ამ შუაღამისას-მეთქი? ისეთ სიტუაციაში აღმოვჩნდი, სადმე უნდა წავსულიყავი. გვერდით მახლდა ისეთი უძლური ადამიანი, რომელსაც წვიმაში ღამე გარეთ ვერ დავტოვებდი.

მხოლოდ ამის გამო, რომ ამ ადამიანს ვეცი პატივი, გადავწყვიტე დამეტოვებინა მონასტრის ტერიტორია.

პოლიციელს ვთხოვე ეშუამდგომლა მეუფე სტეფანესთან, ხუთი წუთით შევეშვით, რომ გამოგვეტანა პირადი ნივთები და წამლები. დედა ნინო წამლებს სვამს და დღემდე არ მოგვეცა საშუალება, რომ წამლების ჩამონათვალი მაინც გამოვიტანოთ მონასტრიდან.

მონასტერში შესვლისთვის წამომიყენეს პირობა, რომ მეუფესთვის უნდა მეთქვა მონასტრის შემომწირველების სახელები. ასევე თურმე პოლიციის თანდასწრებით უნდა ჩავალაგო პირადი ნივთები, თორემ ისე არ მომცემენ პირად ნივთებს.

ეს არის სახელმწიფოს უხეში ჩარევა საეკლესიო ცხოვრებაში. ეს არის ზეწოლა, რომელიც არ შეიძლება, კანონდარღვევაა და ყოველგვარ ზღვარს სცდება ეს ზეწოლა, რაზეც მე არ წავედი. ქონებაზე მევაჭრებიან. საბუთებზე მიმახვილებენ ყურადღებას. აინტერესებთ ქონება. ფული, სეიფის გასაღები, მანქანა. წარმოგიდგენიათ რაზეა საუბარი?

აინტერესებთ ქონება და ადამიანის სული, რომელიც ხვალ და ზეგ რა მოუვა, ამის ბედი მათ არ აინტერესებთ. რა გითხრათ, რომელ ქრისტიანობაზეა, ადამიანობაზეა საუბარი. რა საქციელია ეს – არ ვიცი, ვერ გეტყვით.

რატომ დაიწყო კონფლიქტი

არასწორად ამბობენ, თითქოს პატრიარქის საწინააღმდეგო აქციაზე ვიყავით წასული. ეს არ არის მართალი. სიტუაციის დასაძაბად ამბობენ ამას. პატრიარქთან იმიტომ ვიყავით მისული, რომ ჩვენი გულისტკივილები [გვქონდა].

მეუფე პეტრე ცდილობდა შესულიყო საპატრიარქოში, უნდოდა შეხვედროდა პატრიარქს სხვა სინოდის წევრებთან ერთად. მას ამის საშუალება არ მიეცა.

ჩვენ ირგვლივ დგას ასობით და ათასობით ადამიანი, რომელსაც ეს ტკივილი აწუხებს. ეკლესიაში შექმნილი ის პრობლემები, რომელიც ბოლო დროს ამოტივტივდა და გაჟღერდა. ყველას აინტერესებს სიმართლის გარკვევა.

მივედით იმიტომ, რომ ან მარტო მეუფე შეეშვათ, ან სასულიერო პირები. ყველანაირად ვეცადეთ,  მანამდე წერილობითაც მივმართეთ.

როგორ შეიძლება საქართველოს ეკლესია გამოვიდეს კრიზისიდან? მეუფე პეტრე გვეუბნება, რომ ამას უშველის დიდი გაფართოებული საეკლესიო კრება. საპატრიარქოს დანაშაულია, როცა ცდილობენ, რომ მეუფე პეტრე წარმოაჩინონ, როგორც ეკლესიის მტერი.

[მას შემდეგ, რაც 2019 წელს მეუფე პეტრე ეპარქიას ჩამოაშორეს], მოვიდა მეუფე გრიგოლ კაცია და ჩვენ ანალოგიურად მასთანაც მივედით იმავე კითხვებით. ცალკე დედები, ცალკე მამები, ცალკე მრევლი. მეუფე გრიგოლმა რა პასუხიც გაგვცა, იმის თქმისგან თავს შევიკავებ.

მოვიდა მეუფე სტეფანე და იმავე კითხვებით მივედით მეუფე სტეფანესთან. მეუფე სტეფანემ რა პასუხიც გაგვცა, თვითონ ატვირთა ჭყონდიდელის გვერდზე. მე, როგორც რიგით მონაზონს, არ მქონდა სურვილი მთელი მსოფლიოს წინაშე მეყვირა ამ პრობლემების შესახებ. მეუფე სტეფანესთან მივედი, როგორც ჩვენს ეპისკოპოსთან, რადგან ასე ითვლება. რამდენად კანონიერია მეუფე სტეფანეს ჭყონდიდის ეპარქიაში ყოფნა, ეს სხვა საკითხია. იმიტომ, რომ აქაც არის ძალიან დიდი პრობლემები, დიდი დარღვევები რჯულის მიხედვით. თუ ამ ხაზით წავალთ, ამაზე დაყრდნობით შეიძლება გამოიკვეთოს ის, რომ მეუფე სტეფანე არაკანონიკურად მართავს ჭყონდიდის ეპარქიას.

მაგრამ რადგანაც დროებითი მმართველია თუ რაღაც, მივედით იმავე კითხვებით. მეუფე სტეფანემ ჯერ რა პასუხები გაგვცა (არ მქონდა არანაირი სურვილი ეს პასუხები გარეთ გამომეტანა და ამაზე მესაუბრა), ან როგორი ლექსიკით.

ყველაზე სამწუხარო ის ფაქტია, რომ ეს ყველაფერი თვითონ ჩაიწერა, სვანეთიდან ჩამოყვანილი თავისი დედების დახმარებით. თვითონ შეხედა ამ ყველაფერს, უყურა და წარმოიდგინეთ, იმდენად არაქრისტიანულად შეხედა (ვერც წარმოუდგენია, რომ ასეთი ლექსიკა რამე პრობლემა შეიძლება იყოს ეკლესიაში), ეს ატვირთა ჭყონდიდის ეპარქიის გვერდზე.

როდესაც მე კითხვებს მისვამდნენ ჟურნალისტები, ჩემს თავს ვერ მივცემდი უფლებას, იგივე ლექსიკა გამომეყენებინა.

რატომ გადავწყვიტე მელაპარაკა

მას შემდეგ, რაც მეუფემ გაასაჯაროვა ჩვენი შეხვედრის ჩანაწერი, მე ვალდებული ვიყავი ჟურნალისტების კითხვებზე მეპასუხა. წესით, ამ მარხვაში მე უნდა ვლოცულობდე და სულის სიმშვიდეში ვიყო, მაგრამ იძულებული გამხადა მეუფე სტეფანემ, რომ მესაუბრა ამ თემაზე. ამეხსნა, რა ტკივილი მქონდა არამარტო მე, არამედ ჩემ უკან მდგარ ათასობით ადამიანს.

არც არაფერს ვამტკიცებ. არც არანაირი მტკიცებულება არ მაქვს. მე მინდა, რომ გაირკვეს სიმართლე. მე მინდა, რომ გამართლდეს ამ ბრალდების ქვეშ მყოფი პატრიარქი და დაისაჯოს ნებისმიერი ცილისმწამებელი. სწორედ ამ ადამიანების აზრი მივიტანე მეუფემდე. იმათი ტკივილები ვუთხარი, რომ ეს ტკივილები უნდა მოგვარდეს.

ეს ადამიანები [მრევლი] მეკითხებიან – დედაო, თუ პატრიარქი არის მართალი და ეს იცის მთელმა სინოდმა, რატომ არ ხდება გაფართოებული კრება, რატომ არ განიხილავენ ამ საკითხს? ხომ დამტკიცდება მერე, რომ პატრიარქი მართალია და უფრო მეტად განდიდდება მისი სახელი და გამოჩნდება, რომ მეუფე პეტრე ცრუობს და ხომ განიკვეთება ეკლესიიდან ცრუ მღვდელმთავარი?

ჩემთვის არ აქვს მნიშვნელობა ეს მეუფე პეტრე იქნება, მეუფე სტეფანე თუ ვინ. ვინც ცილისმწამებელია… არ შეიძლება ეკლესიაში იყოს ცილისმწამებელი ეპისკოპოსი.

აი, ამ კითხვებით ვიყავი მისული, მე არანაირი პრობლემა არ მქონდა.

ძალიან დიდ შეცდომაშია საზოგადოება შეყვანილი, რომ თითქოს მე პატრიარქს ლოცვებში არ ვიხსენიებდი. ეს არის შეცდომა. მეუფე სტეფანეს არასდროს უკითხავს ჩემთვის პირად ლოცვებში ვიხსენიებდი თუ არა პატრიარქს.

მონასტერში საჯანმრთელო პარაკლისს ვატარებდით დედები. დღეში ოთხ პარაკლისს ვკითხულობდით, რომ რაღაცნაირად საჯანმრთელო პარაკლისებით დავხმარებოდით ყველა განსაცდელში მყოფ ადამიანს. მონასტერში მყოფი დედებიც დამეთანხმებიან, რომ მე ვიხსენიებდი კათოლიკოს პატრიარქს.

არ ყოფილა შემთხვევა, რომ პატრიარქი ლოცვებში არ მომეხსენიებინა. პირიქით განსაცდელში მყოფ ადამიანს უნდა მოხსენიება. მერე მეუფე სტეფანემ თქვა, წირვებში არ იხსენიებდაო. მას დაავიწყდა, რომ მე მღვდელი არ ვარ. შესაბამისად, არც წირვას ვატარებ და როგორ უნდა მოვიხსენიო წირვაში პატრიარქი?

არასწორად აჟღერებს და ეუბნება საზოგადოებას, რომ თითქოს მე არ ვიხსენიებ პატრიარქს.

დაპირისპირება მეუფე სტეფანესთან

როდესაც მეუფე სტეფანე შეურაცხმყოფდა, მე არ დამიწყია თავის მართლება. ღმერთმა იცის, რომ მე მზად ვარ უფრო მეტიც ავიტანო. მაგრამ როდესაც მეუფე სტეფანე მთელ მონაზონთა დასს შეეხო ჩემი სახით, ჩვენი მონასტრისა და ეპარქიის დედების სახით, რომ თურმე მონაზვნები ეპისკოპოსებთან შვილებს აჩენენ, ეს არის უმძიმესი ტრაგედია ეკლესიის. თუ ასე ხდება სხვა ეპარქიებში და ჯვარი წერია, მე არ ვუშვებ, არ მჯერა, რომ ასე ხდება… მეუფე სტეფანემ ამ მხრივ იმხელა ცილისწამება თქვა, რომ თურმე მიტროპოლიტები შვილებს აკეთებენ მონაზვნებთან, ეს არის უდიდესი შეურაცხყოფა საქართველოს ეკლესიისთვის. თუ ვინმეს დღეს საქართველოს ეკლესიის დანგრევა უნდა, ეს არიან ის ადამიანები, ასეთ ბრალდებებს ვინც ავრცელებენ.

მე ვუთხარი მეუფე სტეფანეს – თუ თქვენ ამის მტკიცებულებას არ წარმოადგენთ, რომ მეუფე პეტრე მრუშობს მონაზვნებთან, მე ამას მტკიცებულების გარეშე ვერ ვირწმუნებ, რომ თქვენი ნათქვამი ჭეშმარიტებაა. რაზეც მეუფე სტეფანემ მიპასუხა – მე ეს ისე ვთქვი, ჭორის დონეზე და არც ვაპირებ ამის განხილვასო. წარმოგიდგენიათ, რამხელა ცილი დასწამა მთელი საქართველოს მონაზვნობას და ამაზე პასუხს არ აგებს ეპისკოპოსი.

მე ამას ასე ვერ დავტოვებ. მეუფე სტეფანემ თავისი ბრალდება, ამბავი თუ ჭორი უნდა დაამტკიცოს. წინააღმდეგ შემთხვევაში, მან ბოდიში უნდა მოუხადოს მთელ ეპარქიას. წინააღმდეგ შემთხვევაში ის გამოდის ცრუ, მატყუარა ეპისკოპოსი და ასეთ ეპისკოპოსს სული არ უნდა ანდო, პირდაპირ ამბობს წმინდა წერილი.

მხარდაჭერა

არ ვუყურებ ამ ამბავს ისე, რომ თითქოს ვიღაცამ დამჩაგრა. ან ისე, რომ ვიღაცამ შეურაცხყოფა მომაყენა. მადლობა ღმერთს ყველაფრისთვის. აი, მეტის ღირსი ვარ. არ ვბრაზდები არავისზე.

არ იფიქროთ, რომ ამ ყველაფრის მიუხედავად რამე ბოღმა მქონდეს მეუფე სტეფანეზე – მეცოდება ის ადამიანი. ჩემი გადმოსახედიდან, საპატრიარქოს ის შეჰყავს შეცდომაში.

თუ ეს ადამიანი რაღაცას არასწორად ფიქრობს, არ ეუბნებიან მღვდელმთავრები და თავისი საძმო იმას, რომ ის არასწორად ფიქრობს. ან თუ საპატრიარქო და მღვდელმთავრები აწვდიან ასეთ ინფორმაციას, რომ მეუფე პეტრეზე ასე თქვას და რაღაცად შეგვრაცხოს ეკლესიის… ესეც არ არის სწორი.

გამოდის, რომ ვერ ეხმარებიან ამ ადამიანს. ვერ შველიან მის მდგომარეობას. როდესაც აღდგება საეკლესიო სასამართლო, როდესაც სჯულის კანონით დაიწყებენ ჩვენი ეპისკოპოსები ცხოვრებას, დარწმუნებული ვარ, ამ ადამიანს [მეუფე სტეფანეს] შეახოცავენ ხელს, ამ ადამიანს დააბრალებს საპატრიარქო ყველაფერს და გაწირავენ ბოლოს – თვითონ განკვეთენ ეკლესიიდან.

მეცოდება მეუფე სტეფანე. ამ ყველაფერს ვერ ხედავს და ვერ აფასებს თვითონ. ძალიან მეცოდება, რომ ვუყურებ და ვუთანაგრძნობ როგორც ადამიანი, როგორც რიგითი მოქალაქე.

საპატრიარქოსგანაა ნებადართული გადაწყვეტილებები 

თუ მეუფე სტეფანე ამ გადაწყვეტილებებს ერთპიროვნულად იღებს, მაშინ რატომ არ რეაგირებს საპატრიარქო?

რატომ არ იბარებს ზნეობრივი კომისია მეუფე სტეფანეს, რომ უცებ განიხილონ და გააჩერონ ეს საკითხი, რადგან უამრავი ადამიანი დგას ამ სასულიერო პირების უკან. რა გამოდის, ეკლესიას უპირისპირებენ [ამ ხალხს]?

რადგანაც საპატრიარქო განცხადებას არ აკეთებს, ესეც [მეუფე სტეფანე] ასე თავხედურად და ყოველგვარ ზღვარგადასულად იქცევა, ე.ი. გამოდის, რომ ის ასრულებს საპატრიარქოს დავალებას. შემდეგ უკვე საპატრიარქო ხელებს დაიბანს, როგორც პილატემ დაიბანა და განიკვეთება ბოლოს ეს მიტროპოლიტი. ძალიან მეცოდება. ღვთის წინაშე გეუბნებით, ძალიან მეცოდება. მინდა ამ ადამიანზე ღმერთმა დაუშვას მადლი და მოეგოს გონს, თვითონ თუ უნდა. თვითონ თუ არ მოინდომა, ღმერთი ვერ უშველის, ხო. თვითონ უნდა უნდოდეს, რომ გამოვიდეს ამ მდგომარეობიდან.

რატომ არ წავალ ლასურიაში

მომცეს კურთხევა, რომ სინანულისთვის წავიდე ლასურიაში. სინანული… რა მაქვს შესანანიებელი? ამას ვერ ვხვდები, რა მაქვს შესანანიებელი?

კითხვებს რომ ვსვამ და რომ ვხედავ ეკლესიაში რა პრობლემებია, ეს უნდა შევინანიო? თუ საერთოდ რომ ვაზროვნებ, ეს უნდა შევინანიო. არანაირი კანონი არ დამირღვევია. არაფერი ისეთი არ დამიშავებია, რომ სინანულისთვის გამამწესონ ლასურიაში. არ წავალ, რადგან მე სინანულისთვის მიშვებენ ლასურიაში და მოსანანიებელი არაფერი არ მაქვს. აქედან გამომდინარე არ მივდივარ.

შეიძლება ამასაც მოჰყვეს, რომ აი, არ გვემორჩილება. არაფერს გამოვრიცხავ. მე ამაზეც მაქვს პასუხი – დავემორჩილები ჭეშმარიტ ეპისკოპოსს. მე ვემორჩილები სიმართლის ეპისკოპოსს. სიყვარულის მქადაგებელ ეპისკოპოსს. მე ვემორჩილები წმინდა სახარებას. კანონებს, ეკლესიის სამართალს.

სხვა, რაც ეკლესიის გარეთაა და უკანონოდ ხდება, გინდა ეპისკოპოსი იყოს და გინდა სხვა იერარქი, არ მაძლევს ჩემი მონაზვნური აღთქმა უფლებას, რომ დავემორჩილო.

ახლაც იმიტომ ვცდილობ ეს ყველაფერი გაშუქდეს, მინდა ადამიანებმა დაინახონ – არ შეიძლება ყველა მღვდელს სული მიანდო, ყველა ეპისკოპოსს სული მიანდო. გამოჩნდა, რომ რაღაც პრობლემები ჰქონიათ ეპისკოპოსებსაც, ხომ ხედავთ არა.

ჩვენთან მიმართებაში ამან ფარდა ახადა ამ უსამართლობას, უსიყვარულობას და უმოწყალობას.

მე მეცოდება ყველა, ვინც ასეთ ადამიანებს ენდობა. ჩემი აზრით, ასეთი ეპისკოპოსები ვერ მიიყვანენ ქრისტემდე ადამიანს. იმიტომაც მინდა უშველონ და დაეხმარონ ასეთ ეპისკოპოსებს, რომ მათზე მიბარებული სამწყსო მიიყვანონ ქრისტემდე.

რატომ არ შეეძლო მეუფე სტეფანეს ჩემი გადაყენება

2019 წელს, როდესაც გამოსცეს ბრძანება, რომ მეუფე პეტრეს უნდა დაეტოვებინა ჭყონდიდის ეპარქია, მარტვილის დედათა მონასტრის იღუმენიამ, თამარ გამყრელიძემ, იქვე გააკეთა განცხადება, რომ ისიც ტოვებდა მონასტერს და ისიც მიდიოდა იმ მძიმე გზით, რომელსაც მეუფე პეტრე დაადგა.

შეგვკრიბა დედაომ მონასტრის ყველა წევრი და გვითხრა – „მონასტერს სჭირდება ახალი წინამძღვარი. ამიტომ დედებო თქვენ კანონიკურად გაქვთ უფლება აირჩიოთ თქვენი წინამძღვარი“. ჩემზე უპირატესი მონაზონიც იყო მონასტერში, იქიდან დაიწყო. მან უთხრა, რომ ვერ შეძლებდა წინამძღვრობას და მე დამასახელა. ხმათა უმრავლესობით დედებმა გადაწყვიტეს, რომ მონასტრის წინამძღვარი გავმხდარიყავი მე, დედა სოსანა.

სწორედ ამის გამო, რადგანაც მონასტრის არჩეული წინამძღვარი ვიყავი, არც ერთ ეპისკოპოსს (რამდენი ეპისკოპოსიც არ უნდა გამოეცვალა ჭყონდიდის ეპარქიას), არ ჰქონდა უფლება ერთპიროვნულად გადავეყენებინე მონასტრის წინამძღვრობიდან.

მაგან [მეუფე სტეფანემ] მარტო მე კი არა, მთელი მონასტრების მონაზვნებსა და მორჩილებს მიაყენა დიდი შეურაცხყოფა. რომ აი, თქვენ ვინ ხართ. თქვენს აზრს მე არ ვითვალისწინებ. რასაც უკრძალავს მეუფე სტეფანეს კანონი, რადგან კრებსითულად უნდა გადაწყდეს ეს საკითხი.

სად წავალ

მე ყველაფრისთვის მზად ვარ. არაფერი არ მაშინებს. სიკვდილითაც რომ მომკლან, დარწმუნებული ვარ, ღმერთი ჩამიხუტებს და ამიტომ არ მეშინია. ღია ცის ქვეშაც რომ დავრჩე, ქუჩაშიც რომ მომიწიოს ღამის გათევა, ყველა განსაცდელისთვის მზად ვარ.

ამ წუთას ვარ ნაჯახაოს დედათა მონასტერში, მარტვილის ეპარქიაში. თუ დამტოვებენ ამ მონასტერში, გავაგრძელებ მოღვაწეობას. თუ ამ მონასტერშიც არ დამტოვებენ, მაშინ იძულებული ვიქნები, სადმე წავიდე ოჯახში, ვნახო ისეთი გარემო, სადაც მე შევძლებ მშვიდად შევძლო უფლის დიდება და მის მორჩილებაში ყოფნა.

ჩემი ნათესავები მეხვეწებიან, რომ მათთან წავიდე. დედაჩემი ავადაა. კადრები რომ გავიდა ტელევიზიით, როგორ ვიყავი ღამე წვიმაში, საერთოდ მოკლეს იმ დღეს.

მთელი ოჯახი მეუბნება შეგიქმნით პირობებსო. ამაზე ჯერ არ მიფიქრია, სად შეიძლება, რომ წავიდე.

ჯერ მინდა, რომ ვიყო ამ მონასტერში, სადაც ვარ. იქნება, რაც დრო გავა, უფრო მეტად მიხვდნენ თავის შეცდომებს, როგორ არაქრისტიანულად იქცევიან. იქნებ გაჩერდნენ, შეაკავონ ეს ყველაფერი და შეიცვალოს მდგომარეობა. ამის იმედი მაქვს.

 [red_box]რა ხდება მარტვილის ეპარქიაში[/red_box]

მონაზონი სოსანა (ბოლქვაძე) მარტვილის წმინდა ნინოს დედათა მონასტრის ყოფილი წინამძღვარია. მონასტერი ჭყონდიდის ეპარქიაში მდებარეობს. ჭყონდიდის ეპარქიას წმინდა სინოდის განჩინებით, 2021 წლის 11 თებერვლიდან მიტროპოლიტი სტეფანე (კალაიჯიშვილი) ხელმძღვანელობს. ის ამავდროულად არის ცაგერისა და ლენტეხის მთავარეპისკოპოსიც.

28 მარტს გამოცემული ბრძანებით, ჭყონდიდის მიტროპოლიტმა „საქართველოს მართლმადიდებელ ეკლესიაში განხეთქილების მცდელობისა და დაუმორჩილებლობის ქმედებებში მონაწილეობის გამო“ ზიარება აუკრძალა 10 სასულიერო პირს. ამ პირებს შორის იყო მონასტრის წინამძღვარი მონაზონი სოსანა და მორჩილი ნინო.

29 მარტს მიტროპოლიტმა სტეფანემ ჭყონდიდის ეპარქიის მონაზვნებთან და დედათა მონასტრების წინამძღვრებთან შეხვედრა გამართა. ამ შეხვედრას მონაზონი სოსანა უკანასკნელად დაესწრო, როგორც წინამძღვარი.

შეხვედრის პირველი ერთი საათი მშვიდად მიმდინარეობდა. მეუფე სტეფანემ ეპარქიის მონაზვნები გაიცნო და საკუთარი თავიც გააცნო. სიტუაცია მას შემდეგ შეიცვალა, რაც შეხვედრაზე დედა სოსანამ კითხვები დასვა.

მონაზვნის კითხვები ეხებოდა ჭყონდიდის ყოფილი მიტროპოლიტის მეუფე პეტრეს (ცაავა) ბრალდებებს, რომელიც მან პატრიარქს წაუყენა.

[2019 წლის 31 ოქტომბერს გამართულ სინოდის სხდომაზე მეუფე პეტრეს მღვდელთმთავრობა ჩამოართვეს. სინოდის სხდომიდან გამოსულმა პეტრე ცაავამ თქვა, რომ პატრიარქმა, მღვდელთმთავრობიდან ეკლესიაში “მამათმავლობის ცოდვის მხილების გამო განაყენა”].

შეხვედრაზე მეუფე სტეფანემ მეუფე პეტრე არა ბრალმდებელად, არამედ ცილისმწამებელად მოიხსენია.

„მაშინ მოიწვიონ მეუფეო სინოდი, განიხილეთ იქ ეს საკითხი სჯულის კანონის მიხედვით და დასაჯეთ, განკვეთეთ…“ – უპასუხა მას მონაზონმა სოსანამ.

შეხვედრა ჯამში ორ საათზე მეტხანს გაგრძელდა და მისი უდიდესი ნაწილი ეპისკოპოს სტეფანესა და მონაზონ სოსანას კითხვა-პასუხს მოიცავდა.

ეპისკოპოსმა სტეფანემ მონაზონ სოსანას შეხვედრაზევე უთხრა, რომ თუ ის ლოცვებში პატრიარქს არ მოიხსენიებდა, ეს იქნებოდა ამბოხი და მას ამის გამო მონასტრის წინამძღვრის თანამდებობას დაატოვებინებდა. მონაზონმა სოსანამ შეხვედრა დამთავრებამდე დატოვა. გასვლამდე მას მეუფე სტეფანემ უთხრა, რომ შეეძლო „კრებაც დაეტოვებინა, წინამძღვრობაც და ის მანქანაც, რომელსაც მართავდა“.

მართლაც, შეხვედრის დასრულებისთანავე ეპისკოპოსმა სტეფანემ ჭყონდიდის ეპარქიაში თავისი მეოთხე ბრძანება გამოსცა. ამ ბრძანებით მონაზონ სოსანას მარტვილის წმინდა ნინოს სახელობის დედათა მონასტრის წინამძღვრობა ჩამოართვა.

მარტვილის დედათა მონასტერში ამის შემდეგ ქონების გადაბარების პროცესი დაიწყო. 1-ელ აპრილს მონაზონი სოსანა მორჩილ ნინოსთან ერთად თბილისში წავიდა. უკან, მონასტერში დაბრუნებულებს კი, ახალმა წინამძღვარმა კარი აღარ გაუღო. ორივე მათგანი კომენდანტის საათის დროს წვიმაში, ღია ცის ქვეშ დარჩა.

მონაზონ სოსანასა და მორჩილი ნინოს გარდა ჭყონდიდის ეპარქიაში ათობით ადამიანი და სასულიერო პირია მეუფე სტეფანეს მიერ დასჯილი.

4 აპრილს მეუფე სტეფანემ სამღვდელო ხარისხიდან განკვეთა არქიმანდრიტი ათინოგენი (მდივანი). საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის წინააღმდეგ მოწყობლ ამბოხში მონაწილეოიბისათვის და სასულიერო პირთათვის შეუფერებელი საქციელის მოტივით ასევე 4 აპრილს მღვდელმსახურება აუკრძალა იღუმენ დანიელს (გვილავა), მღვდელ მირიან მესხაძეს, მღვდელ-მონაზონ ლუკას (იბრაგიმოვი) და დიაკონ ანანია კალანდიას.

4 აპრილის ბრძანებას წინ უსწრებდა 28 მარტის ბრძანება, რომლითაც ჭყონდიდის ეპარქიის ათ სასულიერო პირს მიტროპოლიტმა სტეფანემ ზიარება აუკრძალა.

საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის აჭარის ფილიალის გამგეობის გადაწყვეტილებით, საიას აჭარის ფილიალის თავმჯდომარედ მეორე ვადით აირჩიეს პაატა დიასამიძე.

საიას აჭარის ფილიალის დებულების თანახმად, თავმჯდომარე ყოველწლიურად აირჩევა გამგეობის შემადგენლობიდან.

ასევე საიას ცნობით, განახლდა ორგანიზაციის აჭარის ფილიალის გამგეობის შემადგენლობაც.

საიას აჭარის ფილიალის გამგეობა დაკომპლექტდა შემდეგი შემადგენლობით: ილონა დიასამიძე; პაატა დიასამიძე; რაჟდენ ხიმშიაშვილი; რუსლან წულუკიძე; ნათია აფხაზავა.

თბილისის საქალაქო სასამართლომ 5 ათასი ლარის გადახდა დააკისრა „მეხუთე კლინიკურ საავადმყოფოს“. მორალური ზიანის ასანაზღაურებლად კლინიკამ ფული ი.მ.-ს უნდა გადაუხადოს. სასამართლოს გადაწყვეტილების მიხედვით, ქალი „ფსიქიატრიული დახმარების მიზნით სტაციონარში უკანონოდ მოათავსეს.“

ი.მ. 55 წლის ქალია და თბილისში ცხოვრობს. მას მემკვიდრეობაზე დავა საკუთარ დასთან ჰქონდა, რომლის წინააღმდეგაც პოლიციას შემაკავებელი ორდერი აქვს გამოწერილი. ოჯახში ძალადობიდან ორი კვირის თავზე კი, ერთ დილას, სახლში დაბრუნებული ქალი პოლიციელებმა ფსიქიატრიულში გადაიყვანეს.

ი.მ.-ს ჩვენების მიხედვით, ის დილით საყიდლებზე წავიდა, ბოსტნეული და სახლისთვის საჭირო პროდუქტები იყიდა და შინ დაბრუნდა. ი.მ.-ს  საცხოვრებელ სახლში საპატრულო პოლიციის ეკიპაჟი და სასწრაფო სამედიცინო დახმარების ბრიგადა მივიდა. პოლიციის ეკიპაჟმა მას უთხრა, რომ სამედიცინო შემოწმების მიზნით მისი კლინიკაში გადაყვანა იყო საჭირო. სრულ გაურკვევლობაში მყოფი ი.მ. ვერ მიხვდა რა მოემოქმედებინა და ნებაყოფლობით გაჰყვა მათ კლინიკაში. თან გზაში პოლიციელს უყვებოდა, რომ ოჯახის წევრის მხრიდან ადგილი ჰქონდა მასზე, როგორც ფიზიკურ, ასევე ფსიქოლოგიურ ძალადობას. მოუყვა, რომ მისი ოჯახის წევრის მიმართ რამდენიმე დღის წინ განხორციელებული ფიზიკური ძალადობის გამო გამოცემული იყო შემაკავებელი ორდერიც მის დასაცავად.

დეტალების გარკვევის ნაცვლად პოლიციელებმა და სასწრაფოს ექიმებმა ქალის ფსიქიატრიულში მიყვანა ამჯობინეს, როგორც ეს ი.მ.-ს დამ მოითხოვა, ვის წინააღმდეგაც პოლიციელებს შემაკავებელი ორდერი ჰქონდათ გამოწერილი.

„აღნიშნულ საქმეში ი.მ-ს მოთავსებისას არ მომხდარა ფაქტების სრული და ობიექტური გამოკვლევა. შინაგან საქმეთა სამინისტროს საპატრულო პოლიციის მხრიდან არ მომხდარა ფაქტების გადამოწმება: იყო თუ არა ქალი ოჯახში ძალადობის მსხვერპლი. ექიმ-ფსიქიატრებმა გადაწყვეტილების მიღებისას მხედველობაში არ მიიღეს ის ფაქტორები, რომლებიც წინ უსწრებდა მის სტაციონარში მოთავსებას, კერძოდ, ოჯახში ძალადობის ფაქტი,“ – აღნიშნავს „პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის“ [PHR], რომელიც სასამართლოში ი.მ.-ს ინტერესებს იცავდა. 

როგორ დადასტურდა, რომ ფსიქიატრიულის გადაწყვეტილება უკანონო იყო?

„პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის“ იურისტი სოფო მენაბდიშვილი განმარტავს, რომ კანონი ადგენს ფსიქიატრიულში არანებაყოფლობით მოთავსების წესს: განსაზღვრულია კრიტერიუმები – რის გამო შეიძლება დაგტოვონ სტაციონარში. იურისტის თქმით, ამ კრიტერიუმებს ვერ აკმაყოფილებდა კლინიკის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება.

„კანონი ამბობს, რომ ამ დროს ადამიანი საფრთხეს უნდა უქმნიდეს საკუთარ ან სხვის ჯანმრთელობას და სიცოცხლეს… ეს არ დასტურდებოდა. იქ იყო ძირითადად დის მონაყოლი. ბენეფიციარი კი მიიჩნევს, რომ ეს იყო გამიზნული ქმედება, რადგან მას ჰქონდა სამკვიდრო დავა. არგუმენტად იყო დასახელებული ისიც, რომ ი.მ. იზოლირებულად, ცალკე ცხოვრობს და მას კონფლიქტი ჰქონდა მეზობლებთან,“ – გვიყვება ადვოკატი სოფო მენაბდიშვილი.

საბოლოოდ, ი.მ. 14 დღე იყო ფსიქიატრიულში, ვიდრე სასამართლო დაადგენდა, რომ მისი სტაციონარში მოთავსება უკანონოა. ამჯერად სასამართლომ კომპენსაციის ნაწილში დააკმაყოფილა ი.მ.-ს სარჩელი.

ი.მ. სასამართლოში დავობს შსს-ს წინააღმდეგაც და აქაც ზიანის ანაზღაურებას ითხოვს. იურისტი სოფო მენაბდიშვილი განმარტავს, რომ პოლიციელების სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის დასმა არ მოუთხოვიათ, რადგან კანონით არ არის განსაზღვრული ადამიანის ფსიქიატრიულში მოთავსების დროს რა პროცედურაა საჭირო და რთულია პასუხისმგებლობის გამოკვეთა.

„შსს-დან მოგვწერეს, რომ მათი ვალდებულებაა ამ დროს მხოლოდ უსაფრთხოდ გადაყვანა, არადა, წესით, მათ აქვთ სხვა ვალდებულებაც, როცა ცნობილი იყო ამ შემთხვევაშიც, რომ შემაკავებელი ორდერი იყო გამოწერილი,“ – დასძინა სოფო მენაბდიშვილმა.

ფოტო: „ბათუმელების“ არქივი

ერთი კვირის წინ Youtube-ზე გამოჩნდა „ბეჭდების მბრძანებლის“ საბჭოთა დროინდელი სატელევიზიო ფილმი, რომელიც დაკარგულად მიიჩნეოდა.

სატელევიზიო ფილმი სახელწოდებით –  „მცველები“ 1991 წელსაა გადაღებული ჯონ ტოლკინის რომანის – „ბეჭდების საძმოს“ მიხედვით და ერთადერთი ადაპტაციაა „ბეჭდების მბრძანებლის“ ტრილოგიისა საბჭოთა ეპოქაში.

სამოსი, დეკორაცია და სპეცეფექტები ფილმში თეატრალური დადგმის მსგავსია.

ფილმისთვის მუსიკა რუსული როკ-ჯგუფის, Аквариум-ის წევრმა ანდრეი რომანოვმა დაწერა. სატელევიზიო ეთერში ტოლკინის რომანის მიხედვით გადაღებული „მცველები“ ერთადერთხელ აჩვენეს, მერე კი ჩანაწერი პეტერბურგის [მაშინდელი ლენინგრადის] ტელევიზიის არქივში გაუჩინარდა.

ამ ფილმის შესახებ არავის არაფერი ახსოვდა მანამ, სანამ ერთი კვირის წინ პეტერბურგის ტელევიზია 5ТВ-ს თანამშრომელმა ჩანაწერი არ გააციფრულა და YouTube-ზე ატვირთა. ფილმი ამ ხნის განმავლობაში 800 000-მდე მაყურებელმა ნახა.

ტოლკინის უფრო ადრეული ადაპტაციები და თარგმანები საბჭოთა კავშირის დროს რთულად საპოვნელი იყო. ცენზურა ბლოკავდა ისტორიებს ელფების, გნომების, ადამიანების კავშირზე, რომლებიც ტოტალიტარიზმის წინააღმდეგ იბრძოდნენ.

1985 წელს პეტერბურგის ტელევიზიამ აჩვენა ტოლკინის კიდევ ერთი რომანის – „ჰობიტის“ მიხედვით გადაღებული ანიმაცია, რომელსაც „ჰობიტ ბილბო ბეგინსის არაჩვეულებრივი თავგადასავალი“ ერქვა.

სოციალური სამართლიანობის ცენტრის [ EMC] ინფორმაციით, 16-სართულიანი კომპლექსის [დამატებით 3 სართული მიწის ქვეშ] მშენებლობა ბათუმის ბულვარში არც სასამართლომ შეაჩერა.

ორგანიზაცია ითხოვდა მშენებლობის შეჩერებას სასამართლოს საქმის განხილვამდე.

სოციალური სამართლიანობის ცენტრის ინფორმაციით, ბათუმის საქალაქო სასამართლომ არ გაიზიარა მოსაზრება, რომ მშენებლობის დაუყოვნებლივ შეუჩერებლობით შეუქცევადი ზიანი ადგება კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლს, რომლის მნიშვნელობა და ღირებულება ქალაქისთვის შეუფასებელია.

ორგანიზაციის შეფასებით, „ამ გადაწყვეტილებით სასამართლომ ვერ შეძლო საჯარო ინტერესის დაცვის სადარაჯოზე დადგომა და აღმასრულებელი ხელისუფლების თვითნებური გადაწყვეტილებების რეალური შეკავება და კონტროლი“.

ბათუმის ბულვარში „ამბასადორი ბათუმი“ უკვე მე-9 სართულს  აშენებს, რაც ნიშნავს იმას, რომ ამჟამად ძეგლისთვის კანონით დასაშვებ პარამეტრებზე უკვე 6 სართულით მეტია აშენებული.

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს ჯერ კიდევ არ დაუწყია სარჩელის არსებითი განხილვა, რომლითაც სამშენებლო ნებართვის ბათილად ცნობაა მოთხოვნილი.

„ამ პირობებში ჩვენ მოვუწოდებთ ბათუმის საქალაქო სასამართლოს საქმის არსებითი განხილვა დროულად, გაჭიანურების გარეშე უზრუნველყოს და სასამართლოს კონტროლი მშენებლობის პროცესის მიმართ რეალური და ეფექტიანი გახადოს,“ – ნათქვამია ორგანიზაციის განცხადებაში.

„სასამართლო განჩინებაში საერთოდ არ არის მოცემული არგუმენტები და დასაბუთება, თუ რატომ იქნა მიჩნეული, რომ არ არსებობს სადავო აქტების შეჩერების საფუძველი. განჩინება იმდენად დაუსაბუთებელია, რომ სრულიად გაუგებარი ხდება, რატომ არ იზიარებს სასამართლო მოსარჩელეთა პოზიციასა და წარდგენილ მტკიცებულებებს.“

სოციალური სამართლიანობის ცენტრი [ყოფილი EMC] უკიდურესად პრობლემურად მიიჩნევს იმასაც, რომ საზოგადოების ლეგიტიმური პროტესტის მიუხედავად, აჭარის მთავრობის წარმომადგენლები, „ამბასადორი ბათუმის“ უკანონო მშენებლობის უგულებელყოფის პარალელურად განაგრძობენ საჯარო ინტერესის დათმობას კერძო კომპანიების სასარგებლოდ სხვა სასტუმროების შემთხვევაშიც.

„ენერგო-პრო ჯორჯიას“ ინფორმაციით, ბათუმში 6 ქუჩაზე ელექტროენერგიის მიწოდება დაახლოებით ნახევარ საათში აღდგება. ესენია: ჯავახიშვილის, ლერმონტოვის, აღმაშენებლის, გორგილაძის, ბაგრატიონისა და ჭავჭავაძის ქუჩები.

ენერგოკომპანიაში განმარტავენ, რომ ეს სამუშაოები გეგმიურია და მომხმარებლებს ინფორმაცია მიაწოდეს 10 საათიდან დღის 2 საათამდე შუქის გათიშვის შესახებ, თუმცა ელექტროენერგია 11 საათზე გაითიშა.

უშუქოდაა დარჩენილი ასევე ურეხის დასახლების ნაწილი, სადაც დენს გეგმიური სამუშაოს დასრულებისთანავე ჩართავენ.

სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის [სუს] ანტიკორუფციულმა სამსახურმა „აჭარის სატყეო სააგენტოს“ ხულოს სატყეო ადმინისტრაციის თანამშრომელი და კიდევ ერთი პირი დააკავა.

„გამოძიებით დგინდება, რომ აღნიშნულმა პირებმა, ხე-ტყის ჭრის კანონიერების დამადასტურებელი მონაცემების გადაცემის სანაცვლოდ, მოქალაქეს ქრთამის სახით მოსთხოვეს და გამოართვეს 1 280 ლარი, რა დროსაც მოხდა მათი დაკავება,“ – აღნიშნულია სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში.

გამოძიება დაიწყო სისხლის სამართლის კოდექსის 338-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, რაც გულისხმობს ქრთამის აღებას და სასჯელის სახით 7-დან 11-წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.