Batumelebi

ბათუმში, ჭავჭავაძის ქუჩაზე, ერთ-ერთ ყველაზე თვალსაჩინო ადგილას, მრავალბინიან კორპუსზე ტერასულ სართულს უკანონოდ აშენებენ. „ბათუმელებმა“ გაარკვია, რომ მერიას შესაბამისი ნებართვა გაცემული არ აქვს. ინფორმაციის გადასამოწმებლად ბათუმის მუნიციპალურ ინსპექციას 2 სექტემბერს მივმართეთ. გვითხრეს, რომ გადაამოწმებენ. მოგვიანებით კი გვიპასუხეს, რომ ადმინისტრაციული წარმოება დაიწყო.

რატომ ვერ შენიშნეს ბათუმის მერიაში უკანონო მშენებლობა ადმინისტრაციული შენობიდან 2 კვარტალში? – ამ კითხვაზე პასუხი უცნობია. არც იმაზე ვიცით ზუსტი პასუხი, მსგავსი მასშტაბის უკანონო მშენებლობები, რაც ბათუმშია, კორუფციას უკავშირდება, ადამიანური რესურსების ნაკლებობას თუ არაპროფესიონალიზმს?

კითხვაზე, რა დარღვევაზე დაიწყო ადმინისტრაციული წარმოება? – მუნიციპალურ ინსპექციაში გვიპასუხეს, რომ არ გვეტყვიან: „გამოითხოვეთ ოფიციალურად“.

მუნიციპალური ინსპექციიდან ინფორმაცია 5 სექტემბერს ოფიციალურად გამოვითხოვეთ, თუმცა პასუხი ჯერ არ მიგვიღია.

სწორედ მუნიციპალური ინსპექციის ერთ-ერთი ვალდებულებაა გამოავლინოს უკანონო მშენებლობები.

საჯარო რეესტრის მონაცემებით, ტერასული მშენებარე სართული მამუკა მურჯიკნელს ეკუთვნის, ის ბათუმის ახალი მულტიმოდალური [ბათუმში ცნობილია, როგორც კარბამიდის] ტერმინალის გენერალური მენეჯერი და საქართველოს ყოფილი ელჩია თურქმენეთში. რეესტრის მონაცემებით, მან ტერასა ბათუმში, ჭავჭავაძის #55-ში გასულ წელს დაირეგისტრირა. შემდეგ კი დაშენების სამუშაოებიც დაიწყო. 

რეესტრის მონაცემებით, ბათუმის ახალი ტერმინალის დირექტორს ჭავჭავაძის #55-ში დარეგისტრირებული აქვს ორი ფართობი – ჯამში 350კვ.მეტრი.

დოკუმენტების მიხედვით, მერიას ჭავჭავაძის #55-ში 14-სართულიანი კორპუსის მშენებლობის ნებართვა ჰქონდა გაცემული. კორპუსს ბოლო წლებში ჯერ მეთხუთმეტე სართული დააშენეს, ახლა კი მეთექვსმეტე ტერასულ სართულს აშენებენ.

ბოლო სართულიდან ქალაქის ხედი იშლება, კარგად ჩანს ზღვა და ზღვაზე გემების მოძრაობა. ადგილზე გავიგეთ ისიც, რომ ტერასული სართულის პარალელურად აქ აუზსაც აწყობენ, რასაც მშენებელი უარყოფს. მისი თქმით, აწყობს საცხოვრებელ-საპიკნიკე სივრცეს სტუმრების მისაღებად. 

მშენებლობის ადგილზე დაგხვდა გამოკრული მუნიციპალური ინსპექციის მითითებაც. ამ  დოკუმენტის მიხედვით, მუნიციპალურმა ინსპექციამ კორპუსის მშენებელი კომპანია, შპს „ჯეოლითი“ 8 სექტემბერს გააფრთხილა შენობა სანებართვო პირობებთან შესაბამისობაში მოიყვანოს. ამისთვის ათდღიანი ვადა მისცა.

თავად მამუკა მურჯიკნელმა სატელეფონო საუბარში გვითხრა, რომ მშენებლობა „სხვა პირზე ჰქონდა მიბარებული“ და როგორც მას მიაწოდეს ინფორმაცია, მერიას მიმართეს შესაბამისი დოკუმენტებით, მისი ან თავად მშენებელი კომპანიის – „ჯეოლითის“ სახელით:

„საკითხი გავიარე ჩემს კონსტრუქტორთან და ასე ამიხსნეს, რომ ეს სახლი არ არის ჩაბარებული. მე განცხადება შეტანილი მაქვს. ჩემი მსუბუქი კონტრუქცია რომ განთავსდეს ტერიტორიაზე, რომელიც გამოსყიდული მაქვს – ზედა ნაწილი, იქ არის შესაძლებელი, რომ შეიტანონ ცვლილება. თუ მითხრეს, რომ არ შეიძლება, რა თქმა უნდა, მივიღებ შესაბამის ზომებს. რადგანაც მსუბუქი კონსტრუქციაა, არანაირი პრობლემა არ იქნება, რომ მაგაზე უარი გვითხრანო. მეც, რადგანაც ვჩქარობდი გადასვლას, მივიღე ასეთი გადაწყვეტილება. ეს იქნება ვერანდა პირადი გამოყენებისთვის, როცა ჩემი ოჯახის წევრები და მეგობრები იქნებიან აქ. მშვენიერი ხედია იქიდან და ეს არ იქნება კომერციული სივრცე, იქნება პირადი გამოყენებისთვის.“

მამუკა მურჯიკნელმა ასევე განმარტა, რომ ჭავჭავაძის #55-ში მშენებარე ფართობში აუზის მოწყობას არ გეგმავს და სამომავლოდ აქ არც კომერციული ობიექტის მოწყობას განიხილავს.

რაც შეხება მსუბუქ კონსტრუქციას. მსუბუქი კონსტრუქციის მოწყობა, რომელიც გადის ე.წ. პირველი კლასის სამუშაოებში, მართლაც არ ითხოვს სამშენებლო ნებართვას და ის მშენებლის მხრიდან მხოლოდ შეტყობინების მიწოდების ვალდებულებას ითვალისწინებს. ასეთი შეიძლება იყოს მაგალითად სამშენებლო ღობის მოწყობა, ღია აივნის მოძრავი საჩრდილობლით გადახურვა, მინა ბლოკით ღია სივრცის შევსება და ასე შემდეგ. კანონი ზუსტად განსაზღვრავს ამ ყველაფერს.

თუმცა სამუშაო, რომელსაც ჭავჭავაძის #55-ში ასრულებენ, სპეციალისტების განმარტებით, ნამდვილად ითხოვს პროექტში ცვლილების შეთანხმებას. ეს ჩანს მუნიციპალური ინსპექციის მითითებაშიც.

ინსპექცია წერს, რომ მიმდინარეობს პერბოლას მოწყობა. პერბოლა იგივე ღია ვერანდაა და არა დახურული სივრცე, თუნდაც ის შუშით იყოს შეფუთული. სწორედ ამ მიზეზით ე.წ. პერბოლას კ2 კოეფიციენტის გამოთვლისას არ ითვალისწინებენ, მშენებლობის დასრულების შემდეგ კი კომპანიები ამ დაშვებით სარგებლობენ და ფაქტობრივად მანსარდულ სართულს აწყობენ.

რატომ გააფრთხილეს კორპუსის მშენებელი კომპანია და არა უკანონო სამუშაოების უშუალო დამკვეთი? – საქმე ისაა, რომ კორპუსი კომპანიას მერიისთვის ჯერ კიდევ არ ჩაუბარებია, ვიდრე კორპუსს მერია ექსპლუატაციაში არ მიიღებს, მასზე პასუხისმგებელი მშენებელი კომპანიაა – ამ შემთხვევაში კი „ჯეოლითია“.

28 წლის აქტივისტი, თინათინ მაღედანი სამოქალაქო მოძრაობის – „გავიგუდეთ“ ლიდერია. ეს მოძრაობა რამდენიმე წლის წინ შეიქმნა და ძირითადად, ქალაქ რუსთავში ჰაერის დაბინძურებას აპროტესტებს.

თინათინმა მოძრაობა „გავიგუდეთ“-ის შესახებ შემთხვევით, ინტერნეტიდან გაიგო და ჯგუფს ჰაერის დაბინძურების შეწყვეტაში თავისი წვლილის შესატანად 2019 წელს შეუერთდა, როგორც მოხალისე. მან გვითხრა, რომ მოძრაობაში დარჩენას მხოლოდ ერთი წლით გეგმავდა და ვერ წარმოედგინა, რომ მოძრაობის ლიდერი და აქტივისტი გახდებოდა.

დღეს თინათინს აქტივიზმის უკვე რამდენიმეწლიანი გამოცდილება აქვს. იგი ფიქრობს, რომ საქართველოში, აქტივიზმში ჩართვა პრობლემური საკითხია, რადგან მძიმე ეკონომიკური ფონი და იმედგაცრუებები აქტივიზმის სასარგებლოდ ნამდვილად არ მოქმედებს და ხალხი მუდმივად პროტესტის რეჟიმში ყოფნითაც დაიღალა.

თუმცა თინათინს საქართველოში სამოქალაქო საზოგადოების განვითარება აქტივიზმის გარეშე კიდევ უფრო რთულად ეჩვენება. იგი იმ საფრთხეებზე გვესაუბრება, რასთან გამკლავებაც, მისი დაკვირვებით, აქტივისტებს უწევთ.

„გარდა ფიზიკური დაზიანების საფრთხისა, შესაძლოა, იყოს სხვა სახის ანგარიშსწორება, რომ სიტყვაზე – „რა გინდა „გავიგუდეში“ ან ნებისმიერ სხვა მოძრაობაში, ორგანიზაციაში. „კეთილისმსურველების“ ეს ხმები – „რატომ ხარ მანდ“, „პრობლემები არ შეიქმნა“ და ა.შ. ზეწოლაა და ამაზე ხშირად არ საუბრობენ ადამიანები.

აქტივისტს ემოციური გადაწვის ძალიან დიდი საფრთხე აქვს, იმიტომ, რომ ამ გზაზე ბევრი იმედგაცრუება გხვდება. მნიშვნელოვანია შინაგანი ძალის პოვნა, რომ შენი ბრძოლა არ შეჩერდეს. ჩემი აზრით, ამაში იმის გააზრება გეხმარება, რომ პრობლემა, რომლის მოგვარებისთვისაც იბრძვი, პირველ რიგში შენ გეხება.

ჩვენ შემთხვევაში, მაგალითად, როცა გაიაზრებ, რომ ეს სუფთა ჰაერი პირველ რიგში შენ გჭირდება, რაც არ უნდა ცოტა ადამიანი შემოგიერთდეს, მაინც შენი პრობლემის მოგვარებაზე ორიენტირებული რჩები“, – ამბობს თინათინი.

მისი თქმით, მნიშვნელოვანია აქტივისტებმა ერთმანეთი გაამხნეონ და გამოცდილება გაცვალონ. თუ აქტივიზმი არ იქნება თანმიმდევრული, შედეგები არ მოჰყვება ხოლმე, რადგან სახელმწიფოს შემხვედრი ნაბიჯები ხშირი არ არის – მიიჩნევს თინათინი.

„საჯარო სექტორში დასაქმებულ ადამიანებს ჯერ კიდევ ჰგონიათ, რომ თუ აქციებზე გავლენ, სამსახურიდან გაათავისუფლებენ და ა.შ. არის მსგავსი შემთხვევები, მაგრამ ხშირად ეს შიში შინაგანი მდგომარეობიდან მოდის.

მეც მიმუშავია საჯარო სექტორში, მესმის, რომ ყველას სხვადასხვანაირი მდგომარეობა აქვს, მაგრამ მე მაშინაც დავდიოდი აქციებზე და ეს არ ყოფილა რაიმე შეზღუდვის საგანი“, – გვეუბნება თინათინი.

მან გვითხრა, რომ მოლოდინი ჰქონდა, ერთი წლის შემდეგ გამოჩნდებოდა სხვა ადამიანიც, რომელიც მოძრაობაში მის მოხალისეობრივ საქმიანობას იგივე შემართებით გააგრძელებდა, თუმცა ასე არ მოხდა. თინათინი მიიჩნევს, რომ ეს საქართველოში მოხალისეობრივი კულტურის დაბალი დონეს უკავშირდება და აქვე აღნიშნავს, რომ ხანდახან მოხალისეობა პრივილეგიაც კი შეიძლება იყოს. 

„თავი რომ გავანებოთ იმ ფაქტს, რომ ზოგს ეზარება, ან არ თვლის მოხალისეობას საჭიროდ, ან ურჩევნია დრო სხვა, გასართობ აქტივობას დაუთმოს, ბევრისთვის მოხალისეობისთვის დროის გამოყოფა უბრალოდ ეკონომიკურადაა ძალიან რთული.

მოხალისეობისას სრულგანაკვეთიანი სამსახური მქონდა საკმაოდ კარგი ანაზღაურებით, რაც მაძლევდა იმის საშუალებას, რომ ჩემი თავისუფალი დრო სრულიად უსასყიდლოდ დამეთმო ამ საქმისთვის, მაგრამ ყველას არ აქვს ეს პრივილეგია.

თავიდან მეც არ მქონდა სწორი შეხედულება და მერე გავიაზრე, რომ ადამიანს შესაძლოა არ ჰქონდეს იმის ეკონომიკური შესაძლებლობა, რომ მოხალისეობრივ საქმეში დიდი დოზით ჩაერთოს, თუმცა მცირე დოზით ჩართულობა, მგონია, რომ ბევრს შეუძლია და მაინც, სამწუხაროდ, არ არის იმ დოზით, რა დოზითაც გვჭირდება, ამის რესურსი საზოგადოებაში“.

თინათინის თქმით, ყოველთვის დადიოდა აქციებზე როცა ამის შესაძლებლობა ჰქონდა, მაგრამ არასდროს უფიქრია სიტყვით გამოსვლა მეგაფონით, რადგან ეს არ იყო მისთვის კომფორტული, თუმცა როგორც ამბობს, აქციებზე სიტყვით გამოსვლისას ახლა აღარ ერიდება და ყველა შესაძლებლობას იყენებს მისი და თანამოქალაქეების უფლებების დასაცავად.

„მუდმივად აუცილებელია გადაწყვეტილების მიმღებ და ხელისუფლების წარმომადგენელ პირებზე ზეწოლა, რომ შევახსენოთ საკუთარი მოვალეობები“ – ამბობს თინათინი. 

აქტივისტის თქმით, ის, რომ თანაგუნდელებთან ერთად ადგილობრივად იბრძვის და მათი ფოკუსი რუსთავში ჰაერის დაბინძურების პრობლემის მოგვარებაა, არ ნიშნავს იმას, რომ მათ ბრძოლას გავლენა არ აქვს საქართველოს სხვა ქალაქებზე.

„თუნდაც ის საკანონმდებლო ცვლილებები, რაც ჩვენი აქტივიზმის შედეგად შევიდა ძალაში, მთელ საქართველოს ეხება.

2021 წელს, სამოქალაქო მოძრაობის – “გავიგუდეთ” ჩართულობით სამართლებრივი თვალსაზრისით მნიშვნელოვანი ნაბიჯები გადაიდგა ჰაერის ხარისხის გაუმჯობესების კუთხით. პარლამენტმა მიიღო მთელი რიგი საკანონმდებლო ცვლილებები, რომელთა მიზანია, როგორც საქართველოში განთავსებული საწარმოების ტექნიკური გამართვა/გადაიარაღება, ისე გაზრდილი სანქციების დაწესება ჰაერის დაბინძურებისთვის.

იქამდე იმდენად მიზერული იყო ეს ყველაფერი, რომ საწარმოებს ფილტრების დაყენებას ჯარიმების გადახდა ერჩივნათ.

ცვლილებები შევიდა „გარემოს დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონშიც. 2021 წლის 2 მარტს შეტანილი ცვლილებით გარემოსდაცვითი ზედამხედველობის დეპარტამენტი მნიშვნელოვანი ფუნქციით აღიჭურვა, რაც მას აძლევს საშუალებას საწარმოების მხრიდან კანონის დარღვევის შემთხვევაში გაატაროს მთელი რიგი ღონისძიებები“, – ამბობს თინათინი.

ახლა „გავიგუდეთ“ სამოქალაქო კულტურის წინ წამოწევას და მოსახლეობის გააქტიურებასაც ცდილობს. ესწრებიან საჯარო განხილვებს, კითხულობენ გარემოზე ზემოქმედების ანგარიშებს და ქალაქში ჰაერის დაბინძურებასთან ბრძოლას ხელოვნების გამოყენებითაც ცდილობენ – ეს იქნება კედლის მხატვრობა თუ ქალაქში ქანდაკებების დადგმა.

ჩვენთან საუბრისას თინათინი აღნიშნავს, რომ მოძრაობა „გავიგუდეთ“-ს რუსთავის საწარმოების დახურვა არ უნდა, რადგან აქ ძალიან ბევრი ადამიანია დასაქმებული.

„არ გვინდა რომელიმე საწარმო დაიხუროს და ამიტომაც ვერ ვართ რადიკალურები მოთხოვნებში, თუნდაც ქმედებებში.

ალბათ, ყველაზე რთული ამ ბალანსის დაცვაა, რომ იყო აქტივისტი, მოიტანო ცვლილება, მაგრამ ეს ცვლილება იყოს ძალიან გონივრული, არ დააზარალო სხვა ადამიანები ან არ დატოვო სამსახურის გარეშე. ამიტომაც, ჩვენი ყოველი ნაბიჯი ძალიან ფრთხილია და მუდმივად ვითვალისწინებთ საწარმოებში დასაქმებული ადამიანების რეალობას.

8 000 ადამიანი მუშაობს აქ, მათ ჰყავთ ოჯახის წევრები. ეს 8 000 უნდა გავამრავლოთ მინიმუმ 4-ზე – ეს არიან საწარმოებთან დაკავშირებული ადამიანები. ამას დავუმატოთ საჯარო სექტორში დასაქმებული ადამიანების უმრავლესობა და ძალიან ცოტა ადამიანი რჩება, ვინც ამ ყველაფერს აპროტესტებს.

გამიხარდებოდა, რომ მეთქვა, მხოლოდ რუსთავშია ასეთი სიტუაცია-მეთქი, უფრო მეტი იმედი მექნებოდა მდგომარეობის გამოსწორების, მაგრამ, სამწუხაროდ, ანალოგიური სიტუაციაა ძალიან ბევრგან.

ჩვენ სხვადასხვა აქტივისტებთანაც გვაქვს კომუნიკაცია, რამდენიმე დღის წინაც გვქონდა შეხვედრა და როცა გამოწვევებზე ვსაუბრობთ, სიტუაცია ძირითადად ერთნაირია, მცირედი სხვაობებით და პრობლემიდან გამომდინარე უფრო მეტი ან შედარებით ნაკლები გამოწვევებით“, – გვეუბნება თინათინი.

___________________________

მთავარ ფოტოზე: თინათინ მაღედანი აქციაზე. ნიკა ბუბალაშვილის ფოტო

შინაგან საქმეთა სამინისტროს მონაცემებით, საქართველოში 2022 წლის აგვისტოში რუსეთის ფედერაციის 24 076-ით მეტი მოქალაქე შემოვიდა, ვიდრე ამავე წლის ივლისში. სამინისტროს მონაცემებით, აგვისტოში საქართველოში რუსეთის 260 810 მოქალაქე შემოვიდა, ხოლო ივლისში 236 734 მოქალაქე.

რუსეთის ფედერაცია იმ სამეულში ლიდერობს, რომლის ყველაზე მეტი მოქალაქე შემოვიდა საქართველოში აგვისტოში. აღნიშნულ თვეში საქართველოში სომხეთის 178 483 მოქალაქე შემოვიდა, ხოლო მესამე ადგილზე თურქეთია, რომლის 116 882 მოქალაქე შემოვიდა საქართველოში.

შსს-ს მონაცემებით, 2022 წლის აგვისტოში საქართველოში ბელორუსის 28 885 მოქალაქე შემოვიდა, ხოლო უკრაინის 23 439 მოქალაქე.

სამინისტროს მიერ გავრცელებული ინფორმაციით, რუსეთ-საქართველოს სახმელეთო საზღვარი [გამტარი პუნქტი „ყაზბეგი“] 2022 წლის აგვისტოში, სულ 468 457-მა მოქალაქემ გადაკვეთა [შემოსვლა-გასვლა]. აქედან „ყაზბეგის“ გამოვლით საქართველოში რუსეთიდან 213 100 მოქალაქე შემოვიდა, ხოლო ამავე პუნქტის გავლით საქართველო დატოვა 255 357-მა მოქალაქემ.

—

ამავე თემაზე:

პროკურატურის ცნობით, საბიუჯეტო თანხების მითვისების ფაქტზე, აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს საქვეუწყებო დაწესებულება – საავტომობილო გზების დეპარტამენტის საფინანსო-საბუღალტრო სამსახურის ყოფილ უფროსს ბრალი წარუდგინეს.

პროკურატურა იუწყება, რომ გამოძიებას საფუძვლად დაედო აჭარის საავტომობილო გზების დეპარტამენტის 2022 წლის 15 ივნისის წერილი, საბიუჯეტო თანხების მითვისებასთან დაკავშირებით.

„გამოძიებით დადგინდა, რომ ბრალდებულმა ყალბი საგადასახადო დოკუმენტების გამოყენებით, საავტომობილო გზების დეპარტამენტის ანგარიშიდან საკუთარ ანგარიშზე გადარიცხა და მიითვისა 4 547 ლარი“, – წერს პროკურატურა.

აღნიშნულ პირს ბრალდება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 182-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „გ“ და „დ“ ქვეპუნქტებით (სამსახურებრივი მდგომარეობის გამოყენებით მითვისება, რამაც მნიშვნელოვანი ზიანი გამოიწვია) და 210-ე მუხლის პირველი ნაწილით (ყალბი საგადასახადო დოკუმენტის დამზადება და გამოყენება) წარედგინა.

პროკურატურა ბრალდებულისთვის აღკვეთის ღონისძიების შეფარდების შუამდგომლობით სასამართლოს კანონით დადგენილ ვადაში მიმართავს.

ასე გამოიყურება სოხუმის ქუჩები სოხუმში. ფოტორეპორტაჟი გადაღებულია „ბათუმელებისთვის“, 2022 წლის აგვისტოში.

ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ინფორმაციით, საბაჟო გამშვებ პუნქტში ,,სარფი“, თურქეთის რესპუბლიკიდან მომავალი, რძის ნაწარმით დატვირთული ავტოსატრანსპორტო საშუალება იქნა შეჩერებული.

„საბაჟო დეპარტამენტის სანიტარიული, ფიტოსანიტარიული და ვეტერინარული კონტროლის სამმართველოს სპეციალისტების  ვეტერინარების მიერ, ფიტოსანიტარიული  სასაზღვრო-საკარანტინო კონტროლის პროცედურების განხორციელებისას, გამოვლენილი იქნა კანონმდებლობით დადგენილი, სავალდებულო ტემპერატურული რეჟიმის დარღვევის ფაქტი. იდენტურობის შეუსაბამობა და ტემპერატურული რეჟიმის დარღვევა.

საქართველოს მთავრობის N463 დადგენილების თანახმად, აღნიშნული ტვირთი  (7.5 ტონა რძის ნაწარმი) უკან, ექსპორტიორ ქვეყანაში გაბრუნებას დაექვემდებარა.“ – აცხადებს საგამოძიებო სამსახური.

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის ინფორმაციით, გატარებული ოპერატიულ-სამძებრო ღონისძიებებისა და საგამოძიებო მოქმედებების შედეგად, ქონებრივი უფლებამოსილების დამადასტურებელი ყალბი დოკუმენტების დამზადება-გამოყენების გზით, მოტყუებით დიდი ოდენობით ქონებრივი დაზიანების, უკანონო სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელებისა და განსაკუთრებით დიდი ოდენობით გადასახადისთვის განზრახ თავის არიდების ფაქტებზე ორი პირი დააკავეს.

„გამოძიებით დადგინდა, რომ ბრალდებულების მიერ, შემდგომი რეალიზაციის მიზნით, სხვადასხვა ქვეყნიდან საქართველოში ჩამოყვანილ იქნა მსუბუქი ავტომანქანები, საიდანაც შემდგომში, 46 ერთეული ავტომანქანა თითქოსდა რეექსპორტის მიზნით, ყალბი ნასყიდობის ხელშეკრულებებით, გადაფორმდა უცხო ქვეყნის მოქალაქეებზე. ნაცვლად ავტომობილების ქვეყნიდან გაყვანისა, ბრალდებულების მიერ, სატრანსპორტო საშუალებები განბაჟების გარეშე დაშლილი და რეალიზებული იქნა ნაწილებად.

ამავდროულად დადგენილ იქნა, რომ უკანონო მატერიალური სარგებლის მიღების მიზნით, ერთ-ერთი ბრალდებული სამეწარმეო საქმიანობას ახორციელებდა შესაბამისი სახელმწიფო რეგისტრაციის გარეშე, ხოლო მეორე ბრალდებული გადასახადისთვის განზრახ თავის არიდების მიზნით არ ახდენდა მიღებული შემოსავლების სრულ დეკლარირებას.

დადგენილია, რომ ბრალდებულების უკანონო ქმედებების შედეგად, სახელმწიფო ბიუჯეტს მიადგა ჯამში მილიონ ლარზე მეტი ოდენობის ზიანი.“ – აცხადებს საგამოძიებო სამსახური.

გამოძიება მიმდინარეობს საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 210-ე მუხლის მე-2, 185-ე მუხლის მე-3, 192-ე მუხლის პირველი და 218-ე მუხლის მე-2 ნაწილებით, რაც სასჯელის სახით ითვალისწინებს თავისუფლების აღკვეთას 5-დან 8 წლამდე ვადით.

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს ინფორმაციით, საგამოძიებო სამსახური და შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტი აქტიურად აგრძელებენ ღონისძიებებს ზემოაღნიშნული დანაშაულებრივი ფაქტების გამოვლენა-აღკვეთის მიზნით.

თითქმის ყოველ საღამოს, როცა საათის ისარი 11:00-ს გადასცდება, ბათუმის ცა ხმაურიანი ფეიერვერკით ნათდება.

ფეიერვერკებს ისვრიან სახლებიდან, მაღლივი კორპუსებიდან, შემაღლებულ ადგილებზე განთავსებული რესტორნებიდან და ყველა იმ ადგილიდან, სადაც იმ დროს კონკრეტული ადამიანის დაბადების დღეს ან სხვა, მათთვის მნიშვნელოვანი თარიღს აღნიშნავენ.

საღამოს 23:00 საათიდან დილის 08:00 საათამდე კანონი პიროტექნიკის გამოყენებას კრძალავს, თუმცა ეს რეგულაცია არასდროს არავის დაუცავს ბათუმში.

ფეიერვერკის გასროლის შემდეგ ჰაერში მძიმე მეტალის იონები იფრქვევა, რაც სპეციალისტების თქმით, სერიოზულ ზიანს აყენებს ადამიანის ჯანმრთელობას და ხელსაყრელ პირობებს ქმნის გლობალური დათბობისთვის.

ქეთევან კუპატაძე, ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი ქიმიის და ბიოქიმიის მიმართულებით, ნატოს მიერ დაფინანსებული პროექტის ფარგლებში ჰაერის მონიტორინგზე მუშაობს და სხვადასხვა ცენზორებით გარემოს დამაბინძურებელ აგენტებს იკვლევს ჰაერში.

ქეთევან კუპატაძის თქმით, საქართველოში ჰაერის დაბინძურების მხრივ ყველაზე დიდი პრობლემა ე.წ. PM ნაწილაკების [მტვრის მყარი ნაწილაკები] ჭარბი რაოდენობაა ატმოსფეროში.

„PM ნაწილაკები შეიძლება იყოს ძალიან წვრილი ან შედარებით მსხვილი, რომლებიც გაფრქვეული არიან ატმოსფეროში და მათ აქვთ უნარი შევიდნენ მეტალების იონებში და სტაბილური სახით დარჩნენ ატმოსფერულ ჰაერში.

რა საერთო აქვს ამას ფეიერვერკთან?! – როგორც ვიცით, ფეიერვერკის შემადგენლობაში შედის მეტალის მარილები, იმიტომ არის ის ფერადი, რადგან შეიცავს სტრონციუმის ქლორიდს, ბარიუმის ნიტრატს, ნატრიუმს, კალიუმს, კალციუმს და ეს ყველაფერი მარილების სახით განიბნევა ჰაერში.

ასევე, ძალიან ბევრი ქლორიდია, რომლებიც გარდაიქმნებიან  (პერ) ქლორატებად, რომელიც ერთ-ერთი ტიპის მარილია და აქვს უნარი გაიხსნას ზედაპირულ წყლებში.

შესაბამისად, როცა მოვიხმართ წყალს ან ტბებიდან თევზს, თუკი ეს პროდუქტები ქიმიურად დაბინძურებულია, ზიანს მიაყენებს ადამიანის ფარისებრ ჯირკვალს.

პირველი სამიზნე არის ფილტვები და ფარისებრი ჯირკვალი. ფარისებრი ჯირკვლის დაავადებები კი, როგორც ვხედავთ, ძალიან გავრცელებულია ჩვენს ქვეყანაში, ლამის ყოველ მეორე ადამიანს აქვს ჩიყვის პრობლემა. ასევე, ქიმიური დაბინძურება ხელს უწყობს სიმსივნეების განვითარებას, განსაკუთრებით კი ფილტვის კიბოსთან აქვს კავშირი“ – ამბობს ქეთევან კუპატაძე.

მისი თქმით, ფეიერვერკის გაფრქვევის შემდეგ წარმოიქმნება გოგირდის და აზოტის ოქსიდები, რომელიც რჩება ატმოსფეროში, რაც წარმოქმნის ე.წ. მჟავა წვიმებს.

„ჩვენთან, საქართველოში ნაკლებად შეინიშნება ე.წ „სმოგი“, თუმცა ბოლო პერიოდში მაინც აღნიშნავენ ადამიანები, რომ სუნთქვა ჭირს. აუცილებლად იქნება ბათუმშიც დაგროვილი მეტალების იონები, რადგან ძალიან ხშირად ისვრიან ფეიერვერკს.

როცა ხშირი ხასიათი აქვს ფეიერვერკის გასროლას, ამ შემთხვევაში გოგირდის და აზოტის ოქსიდები, ასევე გოგირდწყალბადი და პერქლორატებით დაბინძურებაც მაღალია და ბუნებრივია აისახება ადამიანის ჯანმრთელობაზე“ – ამბობს ქეთევან კუპატაძე.

მისი თქმით, ეკოლოგიური ქიმიის ბოლო პერიოდის სახელმძღვანელოებში გარემოს ერთ-ერთ დამაბინძურებლად ასევე ხმაურია მიჩნეული, რომელიც ფეიერვერკსაც უკავშირდება.

„ცხოველები ცალკე თემაა, რადგან მათ ძალიან ეშინიათ ხმაურის, თუმცა სამწუხაროდ, საქართველოში ცხოველებზე ყველაზე ნაკლებად ფიქრობენ.

ჩვენი სამეზობლო ავიღოთ, თურქეთში საერთოდ აკრძალულია ფეიერვერკის გამოყენება, რადგან კარგად იციან როგორი დაბინძურება შეიძლება მოჰყვეს ამას.

რეგულაციები არის გამკაცრებული ბევრ ქვეყანაში, მაგალითად შვეიცარიაში, როგორც ვიცი, საერთოდ არ შეიძლება ფეიერვერკის გამოყენება, რადგან გარდა მარილებისა და მეტალებისა, ამ დროს ჰაერში იფრქვევა დენთი, ნახშირი და გოგირდიც და შესაბამისად, დიდი რაოდენობით ნახშირბადის და მეთანის დაგროვება, გლობალური დათბობისთვის სასათბურე პირობებს ქმნის“ – ამბობს კუპატაძე.

ბათუმში რომ ხშირად ისვრიან ფეიერვერკებს, ამაზე საუბრობს რუსლან დავითაძეც, ქიმიის აკადემიური დოქტორი ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტში.

მისი თქმით, ეს ფაქტი თვალშისაცემია სტუმრებისთვისაც, რომლებიც ამას მასთან საუბარშიც აღნიშნავენ.

„ზოგადად, ფეიერვერკის ერთი და ორი გასროლა ვერ მოიტანს დიდ ზიანს, მაგრამ როდესაც ამას ინტენსიური ხასიათი აქვს, შესაძლებელია გარემოზე ნეგატიური გავლენა იქონიოს.

სამწუხაროდ, მე არ მსმენია, რომ რომელიმე ორგანიზაცია იკვლევდეს გარემოზე მის ზემოქმედებას, მაშინ როცა ვიცით, რომ მძიმე მეტალების გაფრქვევა ხდება ამ დროს და ისინი ძალიან სწრაფად ილექება ხოლმე წყალსა და ნიადაგში“ – ამბობს რუსლან დავითაძე.

ის, რომ ფეიერვერკებისგან გაფრქვეული ნაწილაკები ზიანს აყენებს ადამიანის ჯანმრთელობას და გარემოს, ამის შესახებ ნათქვამია ამერიკელი და ბრიტანელი მეცნიერების კვლევაშიც, რომლის ფარგლებში სპეციალისტებმა შეისწავლეს ფეიერვერკის ზემოქმედება გარემოსა და ადამიანის ჯანმრთელობაზე კალიფორნიის მაგალითზე.

ის, რომ ფეიერვერკები ციმციმა შუქების გარდა ქმნიან კვამლის ნაკადს, რომელიც შეიცავს ასთმისა და რესპირატორული დაავადებების მაპროვოცირებელ ნაწილაკებს, ამის შესახებ წერს National Geographic-იცა.

ბათუმის მუნიციპალური ინსპექციის ინფორმაციით, „აკუსტიკური ხმაურის დასაშვები ნორმების გადაჭარბების და ღამის საათებში პიროტექნიკის გამოყენების გამო“ სამი წლის 3 წლის განმავლობაში სულ 114 ჯარიმაა გამოწერილი, თუმცა ბათუმის ცაზე თითქმის ყოველ საღამოს ფეთქდება ფეიერვერკი.

2015 წლიდან 2022 წლის აგვისტომდე, საქართველოში სულ შემოტანილია 21 მილიონ 784 ათასი აშშ დოლარის ღირებულების ფეიერვერკი. აქედან მარტო 2022 წლის პირველ 7 თვეში – 419 ათას 300 აშშ დოლარის ფეიერვერკია შემოტანილი. პანდემიამდე ყველაზე მეტი – 5,1 მილიონი აშშ დოლარის ფეიერვერკი 2019 წელს შემოიტანეს საქართველოში.

ხელვაჩაურის მერმა ზაზა დიასამიძემ საცხოვრებელი სახლის მშენებლობა უკანონოდ დაიწყო და დაასრულა კარკასისა და სახურავის გადახურვის სამუშაოები ისე, რომ მშენებლობის ნებართვა არ მიუღია – ამის შესახებ ინფორმაცია „საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველომ“ 2022 წლის 31 აგვისტოს გამოაქვეყნა.

ამავე დღეს ზაზა დიასამიძის მშენებლობის დაკანონების მოთხოვნით ბათუმის მერიას შპს „არქ ლენდმა“ მიმართა, მეორე დღეს, პირველ სექტემბერს კი ხელვაჩაურის მერმა უკვე აშენებული სახლის მშენებლობის ნებართვა მიიღო.

ბრძანებას ხელვაჩაურის მერის უკანონო მშენებლობის დაკანონების თაობაზე ხელი ბათუმის მერმა, არჩილ ჩიქოვანმა რეკორდულ დროში, ერთ დღეში მოაწერა.

„საერთაშორისო გამჭვირვალობის“ მიერ გავრცელებულ განცხადებას ხელვაჩაურის მერის უკანონო მშენებლობაზე, თავად  ხელვაჩაურის მერი, ზაზა დიასამიძე მეორე დღესვე გამოეხმაურა და განაცხადა, რომ მშენებლობა უკანონო არ იყო და ამის დამადასტურებლად ჟურნალისტებს არქიტექტურული პროექტის შეთანხმება წარუდგინა, რაც თავისთავად ცხადია, რომ მშენებლობის ნებართვა არ არის.

ამ საკითხზე კითხვები ხელვაჩაურის მერთან „ბათუმელებსაც“ ჰქონდა, თუმცა მერმა ჩვენს ზარებს არც პირადად უპასუხა და არც პრესსამსახურის უფროსთან ორდღიანი მოლაპარაკების შემდეგ.

დღეს, 8 სექტემბერს გავრცელებულ განცხადებაში „გამჭვირვალობა“ ხაზგასმით მიუთითებს თავად მერის, ზაზა დიასამიძის საპასუხო განცხადებაზე, სადაც მან ორგანიზაციის მიერ გავრცელებულ ინფორმაციას „ფეიკი“ უწოდა. დიასამიძის ეს განცხადება აჭარის ტელევიზიის ეთერში გავიდა.

„საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველოს“ მოკვლევით, სახლის მშენებლობა ხელვაჩაურის მერმა, ზაზა დიასამიძემ, მეუღლის, თამილა ჭურკვეიძის კუთვნილ მიწაზე 2019 წლიდან დაიწყო, თუმცა ამის შესახებ მხოლოდ 2022 წელს შევსებულ დეკლარაციაში მიუთითა.

„გამჭვირვალობა საქართველო“ ისევ მოითხოვს, რომ „მუნიციპალურმა ინსპექციამ“ უკანონო მშენებლობისთვის ზაზა დიასამიძეს კანონით გათვალისწინებული სანქცია დააკისროს.

ამავე თემაზე: 

ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ერგეს მოსახლეობამ საბავშვო ბაღის მშენებლობის მოთხოვნით პეტიცია აჭარის უმაღლეს საბჭოში დაარეგისტრირა.

ეს სოფლის მოსახლეობის უკვე მეორე მცდელობაა. იგივე შინაარსის პეტიციით  2017 წელს ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოსაც მიმართეს, თუმცა – უშედეგოდ.

ხელვაჩაურის საკრებულომ პეტიიცის განხილვის შემდეგ საკითხი მერიაში [მაშინ გამგეობაში] გადაამისამართა. მერიამ საკითხი შეისწავლა და ბაღის მშენებლობის მიზნით ადგილის ძებნა დაიწყო, თუმცა ამ დრომდე ვერ იპოვა.

ამჯერად ერგეს მოსახლეობამ აჭარის უმაღლეს საბჭოს იმ მოტივით მიმართა, რომ  საბჭოს შეუძლია მთავრობას დაავალოს ბაღის მშენებლობისთვის ადგილი თავის ბალანსზე არსებული ნაკვეთებიდან გამოყოს.

ახლა სოფელ ერგეში ე.წ. დროებითი ბაღია გახსნილი საჯარო სკოლის შენობაში. ბაღის ფართობი, ეზოს ჩათვლით, დაახლოებით 250 კვადრატულ მეტრს ფართს მოიცავს.

პეტიციის ავტორის, ალექსანდრე ლორთქიფანიძის თქმით, ე.წ. დროებით ბაღში  სულ სამი ოთახია, გათვლილია 25 აღსაზრდელზე, ხოლო ბაღში 80 აღსაზრდელია, შესაბამისად, დროებითი ბაღი მოთხოვნას ვერ აკმაყოფილებს.

„ბუნებრივია, ასეთი მდგომარეობა ვერ უზრუნველყოფს თანაბარ ხელმისაწვდომობას და მშობლებისათვის დამატებით სირთულეებს ქმნის ტრანსპორტირების თვალსაზრისით. უფრო მეტიც, საბავშვო ბაღი ემსახურება მხოლოდ 3 წელს ზემოთ აღსაზრდელებს, ხოლო 2-დან 3 წლამდე ბავშვებისათვის ჯგუფის არსებობა ფიზიკურად შეუძლებელია.“  – ამბობს ალექსანდრე ლორთქიფანიძე.

პეტიციაში ხაზგასმულია იმ გარემოების შესახებაც, რომ სოფელ ერგეში საჯარო სკოლაში განთავსებული საბავშვო ბაღი ვერ უზრუნველყოფს ქვეყანაში მოქმედი სტანდარტებისა და ნორმების დაცვას.

მაგალითად, საქართველოს მთავრობის 2017 წლის 27 ოქტომბრის №485 დადგენილებით დამტკიცებული ტექნიკური რეგლამენტი − „ადრეული და სკოლამდელი აღზრდისა და განათლების დაწესებულებების სანიტარიული და ჰიგიენური ნორმების შესახებ“, ადგენს მთელ რიგ მოთხოვნებს საბავშვო ბაღის შენობისა და ტერიტორიის მოწყობის მიმართ.

„ამ მოთხოვნების დაცვა არსებულ მდგომარეობაში შეუძლებელია. ასევე სკოლაში განთავსებული შენობაში ვერ იქნება უზრუნველყოფილი სხვა ტექნიკური რეგლამენტებით დაწესებული ნორმები [„ადრეული და სკოლამდელი აღზრდისა და განათლების დაწესებულებების სანიტარიული და ჰიგიენური ნორმები“ – საქ. მთავრობის №485 დადგენილება; „ადრეული და სკოლამდელი აღზრდისა და განათლების დაწესებულებებში კვების ორგანიზებისა და რაციონის კვებითი ღირებულების ნორმების“ – საქ. მთავრობის №487 დადგენილება, „ადრეული და სკოლამდელი აღზრდისა და განათლების სახელმწიფო სტანდარტები“ – საქ. მთავრობის №488 დადგენილება]“ – აღნიშნულია პეტიციაში.

ერგეს თემი აერთიანებს 4 სოფელს: ერგეს, ზედა ერგეს, ქვემო ჯოჭოს და ზემო ჯოჭოს. საბავშვო ბაღი თემში საერთოდ არ არის.

აჭარის უმაღლესმა საბჭომ ეს საკითხი ბიუროს სხდომაზე უკვე განიხილა და სავარაუდოდ მას მომავალ სხდომაზე გაიტანენ.

_____________

ფოტოზე: სკოლის შენობა, სადაც „დროებითი ბაღია“ განთავსებული

მსჯავრდებულებს ციხიდან უმაღლესი განათლების მიღება უკვე ონლაინ შეეძლებათ. ამისთვის მსჯავრდებულები სპეციალური პროგრამას გამოიყენებენ, რომლითაც სტუდენტი მსჯავრდებულები ლექციებს დაესწრებიან.

პატიმართა სწავლისთვის სპეციალური სივრცე მსჯავრდებულთა რესოციალიზაცია-რეაბილიტაციის დეპარტამენტმა უნდა გამოყოს.

ახალი ბრძანება 2022 წლის 6 სექტემბერს იუსტიციის და განათლების მინისტრებმა ერთობლივად გამოსცეს.

ციფრულ სწავლებაში მონაწილეობის უფლება შეიძლება მოიპოვოს საქართველოს მოქალაქე მსჯავრდებულმა, რომელიც ერთიანი ეროვნული გამოცდების ან საერთო სამაგისტრო გამოცდების შედეგად ჩაირიცხა ავტორიზებულ უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებაში, აქვს აქტიური სტუდენტის სტატუსი და სწავლობს აკრედიტებულ საგანმანათლებლო პროგრამაზე.

მჯავრდებულებს აქამდეც შეეძლოთ ციხიდან უმაღლესი  განათლების მიღება, თუმცა მხოლოდ წარმომადგენლის მეშვეობით, რომელიც უმაღლესი განათლებიდან მასალებს პატიმრებს მიუტანდა, შემდეგ კი, შესრულებულ დავალებებს ჩააბარებდა ლექტორებს.

ამ უფლებით სარგებლობენ ის მსჯავრდებულები, რომლებიც მოთავსებული არიან „გათავისუფლებისთვის მომზადების თავისუფლების აღკვეთის დაწესებულებაში“, ასევე არიან დაბალი რისკის თავისუფლების აღკვეთის დაწესებულებაში, ან როცა „მსჯავრდებული არასრულწლოვანთა სარეაბილიტაციო დაწესებულებაშია მოთავსებული.“

ბრძანების მიხედვით, მსჯავრდებულს სასწავლო პროცესში მონაწილეობა ეზღუდება დისციპლინური პატიმრობის მოხდის და სამარტოო საკანში მოთავსების პერიოდში.

„პატიმრობის კოდექსი“ ადგენს კიდევ რამდენიმე შემთხვევას, როცა შესაძლოა მსჯავრდებულს შესაძლოა შეეზღუდოს სასწავლო პროცესში მონაწილეობის უფლება, მაგალითად: „ბრალდებულთა და მსჯავრდებულთა სამკურნალო დაწესებულებაში/სამოქალაქო სექტორის საავადმყოფოში გადაყვანისას ან/და მკურნალი ექიმის რეკომენდაციის საფუძველზე, ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესების შემთხვევაში.“

„ლექციებზე სტუდენტი მსჯავრდებულების ჩართულობის უზრუნველყოფა და შეფასება ხორციელდება ტელეხიდის საშუალებით… სტუდენტი მსჯავრდებული ციფრული სწავლების ფარგლებში უმაღლესი განათლების მიღებისას უზრუნველყოფილი უნდა იყოს სასწავლო პროცესზე განცალკევებით დასწრებით, უსაფრთხოების ნორმების დაცვით,“ – აღნიშნულია ბრძანებაში, რომელიც მსჯავრდებულების უმაღლესი განათლების მიღების საკითხს არეგულირებს.

სტუდენტი მსჯავრდებული ვალდებულია კონკრეტული სემესტრის განმავლობაში მინიმალური კრედიტების რაოდენობა დააგროვოს და თუ ეს ვერ შეძლო, მაშინ პენიტენციური სამსახურის დირექტორის გადაწყვეტილებით, მას ციფრული სწავლების ფარგლებში დაფინანსება უწყდება.

„ამ შემთხვევაში მსჯავრდებულს აქვს შესაძლებლობა, სწავლა განაგრძოს საკუთარი ხარჯით,“ – აღნიშნულია ბრძანებაში.

ძალაში რჩება ე.წ. კორესპოდენციული სწავლების მეთოდიც: „საკონტაქტო პირის დახმარებით მსჯავრდებულისათვის აკადემიური უმაღლესი განათლების მიღების უზრუნველყოფა სასწავლო მასალის მიწოდებისა და წერილობითი ფორმის გამოყენებით“.