„ქართული ოცნების“ განათლების მინისტრის, გივი მიქანაძის თქმით, პირველ კლასში მხოლოდ ის ბავშვები შევლენ, რომლებსაც 6 წელი 15 სექტემბრამდე შეუსრულდათ.
„სკოლაში შესვლის შესაძლებლობა ექნებათ მხოლოდ იმ ბავშვებს, რომლებსაც ყოველი წლის 15 სექტემბრის ჩათვლით შეუსრულდებათ 6 წელი.
ამასთანავე, შემოგვაქვს ახალი მოცემულობა რეგისტრაციასთან დაკავშირებით. საყოველთაო რეგისტრაციამდე გვინდა შემოვიღოთ კიდევ ერთი სარეგისტრაციო ეტაპი, რომელიც უკავშირდება ბავშვის იმ სკოლაში რეგისტრაციას, რომელიც არის დაკავშირებული მისი საცხოვრებლის ტერიტორიულ პრინციპთან.
პირველ ეტაპზე, ეს მიმართულება განხორციელდება დიდ ქალაქებში და შემდეგ უკვე საჭიროებიდან გამომდინარე ქვეყნის მასშტაბითაც გავრცელდება“ – თქვა გივი მიქანაძემ.
დღეს, 2 დეკემბერს, „ქართული ოცნების“ განათლების მინისტრმა განათლების ახალი კონცეფცია წარმოადგინა, რომელიც საჯარო სკოლებში 11-წლიან სწავლებას ითვალისწინებს. თუმცა მათთვის, ვისაც 12-წლიანი განათლება სურს, მიქანაძის თქმით, სპეციალურ კლასს გახსნიან.
გივი მიქანაძემ ასევე ისაუბრა საჯარო სკოლებში დაგეგმილ ცვლილებებზე, რომელიც სკოლებში სამხედრო სწავლების გაძლიერებას გულისხმობს.
დღეს, 2 დეკემბერს, „ქართული ოცნების“ განათლების მინისტრმა გივი მიქანაძემ განათლების რეფორმის კონცეფცია წარმოადგინა.
მისი თქმით, სასწავლო საფეხური საჯარო სკოლებში 11-წლიანი სწავლებით განისაზღვრება და მე-11 კლასი პროფილური გახდება.
„ეს მოემსახურება იმ მიზანს, რომ მოსწავლეები დავაბრუნოთ სკოლაში, სკოლის პრესტიჟი და ავტორიტეტი გავზარდოთ და ოჯახებს მოვაშოროთ ის წნეხი, რაც ფინანსურ საკითხებთან არის დაკავშირებული, მოსწავლეების მომზადებასთან დაკავშირებული, ეროვნულ გამოცდებთან დაკავშირებით.
ამ კუთხით, მე-11 კლასში შემოგვაქვს ე.წ. რეპეტიტორიუმი, ბავშვებს ექნებათ შესაძლებლობა ისწავლონ მხოლოდ ის საგნები, რაც უნდა ჩააბარონ ეროვნულ გამოცდებზე. ეს იქნება ინტენსიური ერთწლიანი სასწავლო პროგრამა და მათ აღარ უნდა დასჭირდეთ დამატებით სკოლის გარეთ სასწავლო პროცესებში ჩართვა“- თქვა მიქანაძემ.
ასევე, მისი თქმით, სამი წლის განმავლობაში ყველა სახელმძღვანელო შეიცვლება სკოლაში:
„დაიწერება სრულიად ახალი სახელმძღვანელოები. ამისთვის სამინისტრომ გასული 3 თვის განმავლობაში შერჩევითი პროცედურების გავლით შეარჩია ექსპერტთა ჯგუფები სხვადასხვა დისციპლინის მიხედვით და სამინისტრო აიღებს პასუხისმგებლობას დაწეროს სახელმძღვანელოები და დაინერგოს ერთი სტანდარტით – 1 სახელმძღვანელო ყველა სკოლაში, ერთსა და იმავე დისციპლინაში“.
გივი მიქანაძე შეეხო არაფორმალური განათლების საკითხსაც. მისი თქმით, ამ კომპონენტს უნდა მიეცეს უფრო მეტი დატვირთვა და ჩართული უნდა იყოს საპატრიარქო:
„წელს დაწყებული პროექტი საპატრიარქოსთან, რომელიც ღირებულებით განათლებას ეხება და 50 სკოლაში ეს უკვე შევიტანეთ და ვაპირებთ ამ მიმართულების გაფართოებას. სადაც ბავშვებს ასწავლიან სამშობლოს სიყვარულს და ცხოვრებისეულ ფასეულობებს“ – თქვა მან.
მან ასევე მადლობა გადაუხადა შს და თავდაცვის სამინისტროებს ერთობლივი პროექტებისთვის, რომლებიც „ბავშვების აღზრდაში მნიშვნელოვან როლს თამაშობენ. ჯარის ბანაკის სახით, რომელიც ერთ-ერთი პროექტია და მოსწავლეებს ყოველკვირეულ რეჟიმში სხვადასხვა საჯარისო ბაზებში სტუმრობის შესაძლებლობა აქვთ და ისინი ეცნობიან მხედრულ სულისკვეთებას“.
მისი თქმით, წელს 150 სკოლაში თავდაცვის სამინისტროსთან ერთად დაიწყეს ჯარის გაკვეთილები, სადაც „მხედრულ სულისკვეთებას, პატრიოტულ მოტივებზე დამოკიდებულ პროგრამებს ასწავლიან და ისტორიებს ჩვენი გმირების შესახებ. ეს მიმართულება კიდევ უფრო განსავითარებელია. ჩამოსაყალიბებელია კლუბები, სექციები, რომელიც ღირებულებით კომპონენტზე იქნება აგებული“ – განაცხადა „ოცნების“ განათლების მინისტრმა.
გივი მიქანაძის თქმით, ასევე აპირებენ, სასწავლო პროცესში აუკრძალონ ბავშვებს მობილური ტელეფონის გამოყენება.
„შემუშავდება შესაბამისი წესი და დაცული იქნება ბალანსი, რომ ბავშვს მშობელთან კომუნიკაციის საშუალება არ დაერღვეს“ – ამბობს მიქანაძე.
დღეს, 2 დეკემბერს, „ქართული ოცნების“ განათლების მინისტრმა გივი მიქანაძემ საჯაროს სკოლების რეფორმა წარმოადგინა.
მისი განცხადებით, სკოლის საფეხურები განისაზღვრება შემდეგნაირად – დაწყებითი იქნება I-VI კლასის ჩათვლით, საბაზო – VII-IX, ხოლო საშუალო საფეხური – X-XI კლასი.
გივი მიქანაძის თქმით, მე-12 კლასი მხოლოდ იმათთვის გაიხსნება, ვისაც ამ საფეხურზე სწავლის გაგრძელების სურვილი ექნება.
„განათლების სამინისტრო სრულ პასუხისმგებლობას იღებს იმაზე, რომ 11-წლიანი განათლება იქნება საკმარისი იმისათვის, რომ სრულფასოვანი ზოგადი განათლება მივცეთ ახალგაზრდებს.
ამავდროულად, ჩვენ ნებაყოფლობით კომპონენტს დავტოვებთ, რომლითაც ყოველი წლის მარტში გავხსნით სარეგისტრაციო ბადეს, სადაც ნებისმიერ დაინტერესებულ პირს შეეძლება დარეგისტრირდეს, თუ მას ექნება სურვილი, რომ მე-12 კლასშიც ისწავლოს. მათთვის მე-12 კლასი სპეციალურად გაიხსნება შემდეგ სასწავლო წელს და ამით მათ ინტერესებსაც დავაკმაყოფილებთ“- განაცხადა გივი მიქანაძემ.
მიქანაძის თქმით, დღეს არსებული განათლების სისტემა ვერ უზრუნველყოფს სახელმწიფოებრივი პასუხისმგებლობის, შესაბამისი კონკურენტუნარიანობის მქონე ახალგაზრდების სრულფასოვნად აღზრდას. მისი აზრით, ამის ერთ-ერთი განმაპირობებელი ფაქტორი ყოფილა 2004 წელს მიღებული ეროვნული მიზნების ზოგადი დოკუმენტი, რომელიც მიქანაძის თქმით, „გაჯერებული იყო ლიბერალური ღირებულებებით“.
მან თქვა, რომ 2023-2024 წელს განათლების სამინისტრომ შეიმუშავა განათლების მიზნების „სრულიად ახალი დოკუმენტი და ამ დოკუმენტის დამტკიცების შემდეგ, მთლიანად შეიცვალა ის მიდგომები, სულისკვეთება და ღირებულებები, რომლებიც სასწავლო პროცესთან არის დაკავშირებული“. მან თქვა, რომ დოკუმენტი დაეფუძნა „ეროვნულ ღირებულებებს, ეროვნულ ფასეულობებს და პატრიოტულ სულისკვეთებას“.
მიუხედავად იმისა, რომ „ქართული ოცნება“ უკვე 13 წელია ხელისუფლებაშია, „ოცნების“ განათლების მინისტრი დღესაც საუბრობს ისეთ გამოწვევებზე, როგორიცაა სასკოლო, კვებისა და სასპორტო ინფრასტრუქტურა, სახელმძღვანელოები და არაფორმალური განათლება, რომელიც მიქანაძის თქმით, ფრაგმენტულია და ვერ აძლევს ბავშვს ხარისხიან განათლებას.
გივი მიქანაძემ აღნიშნა, რომ სკოლა ვერ ართმევს თავს დამამთავრებელ საფეხურზე მოსწავლეს მისცეს ხარისხიანი რჩევები კარიერულ განვითარებაზე. „ისეთივე სუსტია, როგორც კლასგარეშე სწავლების კომპონენტი“- თქვა მან.
დღეს „ოცნების“ განათლების მინისტრმა ახსენა სკოლების დაფინანსების საკითხიც. მიქანაძის აზრით, სათანადოდ ვერ მუშაობენ რესურსცენტრებიც და ეს პრობლემა ისევ რჩება. „გადასახედია სკოლების ვაუჩერული დაფინანსებაც“ – განაცხადა გივი მიქანაძემ, თუმცა რის შეცვლას აპირებს „ოცნება“ ამ მიმართულებით, ამის შესახებ მას პრეზენტაციისას არ უსაუბრია.
On December 1, the BBC World Service released a documentary indicating that the Georgian authorities likely used a toxic chemical compound called against protesters during the first week of the pro-European demonstrations. According to the BBC investigation, the compound is Camite—a substance last used during World War I. The report highlights the ongoing protests that began in November and December 2024, during which riot police violently dispersed demonstrators.
The BBC’s investigation references research conducted by Georgian doctors who studied the effects of the substances used during the dispersal on civilians. Their findings were published in the medical journal Toxicology Reports.
According to the study, citizens who were at the center of the violent crackdowns during the early days of the pro-European protests exhibited lung changes several months after exposure.
Initially, the group of doctors created a questionnaire that was completed by 347 individuals affected by the protests. Respondents reported the symptoms they experienced upon direct contact with the substance, as well as any symptoms in the weeks that followed, and again 30 days later. Sixty-nine individuals underwent laboratory tests and medical examinations, with their results compared to those of a control group consisting of 31 people who did not participate in the protests, did not live near Parliament, and were not present in the area during or after the dispersals. In short, they had no contact with the substance used against demonstrators in November and December of last year.
Netgazeti interviewed one of the study’s authors, pediatrician Konstantine Chakhunashvili.
Dr. Chakhunashvili, let’s begin with when and why you decided to conduct this research.
Many people around us were experiencing specific symptoms — coughing, shortness of breath, nosebleeds, and so on. There was public interest, but also a professional responsibility to study the issue scientifically and document it properly. That’s why we decided to conduct this research. We had planned additional studies as well, but due to a lack of funding, we couldn’t continue and couldn’t examine everything we intended to.
What symptoms were most common among participants in your study?
We asked participants, “What symptoms do you still have 30 days later?” We created a table based on their responses. The most frequent symptoms were cough and fatigue. There were also psychological effects — panic attacks, anxiety, and similar issues. A total of 125 participants reported these.
The top three symptoms were fatigue, cough, and anxiety. Still, in addition to these three, participants continued to experience — more than a month after the dispersal — shortness of breath, nosebleeds, nausea and vomiting, headaches, abdominal and joint pain, diarrhea, high blood pressure, rapid heartbeat, skin irritation, eye burning, and more.)
Tell us about the research methods: who you examined, when, and how. What did your findings reveal?
We collected questionnaires and data in January. The in-person examinations — when participants came to us for testing — took place in February and up to the beginning of March. So by then, quite some time had passed since the dispersals.
We started with a questionnaire. 347 people filled it out. After that, we contacted each participant individually to ask if they could come in for medical testing. Initially, we hoped to examine at least 100 people, but some couldn’t make it, some declined, and ultimately 69 participants came for in-person evaluation. We conducted electrocardiograms, blood pressure measurements, anthropometric assessments (height, weight, etc.), complete blood count and coagulation tests, capillaroscopy, electrocardiography, and more.
Since many participants reported nosebleeds, we wanted to determine whether they had any blood-clotting abnormalities; capillary damage can also cause nosebleeds, which is why we included capillaroscopy. We also checked heart function with ECGs — right-sided cardiac overload can indirectly indicate lung damage, so this was important to examine.
Our hypothesis was confirmed. The ECG results showed right-sided overload, suggesting that, in some participants, the problem with oxygen delivery to the lungs persisted in the long term.
As you mentioned, the study aimed to identify the effects that victims continued to experience months after exposure to the substance. The BBC investigation, which relies in part on your findings, reports that riot police used a chemical agent during the dispersal. What can you tell us about this?
We don’t know exactly what substance was used. Our goal was to examine the effects of the specific agent on demonstrators. However, the BBC obtained internal information from within the system itself, so they are in a better position than I am to speak about the precise agent used.
What I can say is that if it is confirmed that Camitewas used, as the BBC’s investigation suggests, then we are dealing with an entirely different context. Even ordinary CS gas, the tear gas commonly used, is not as harmless as it is sometimes portrayed. For instance, two patients who did not come in for examinations but shared their medical history with us over the phone developed pneumonitis—lung damage—from the substances deployed. Whether that was caused by Camite or something else is, at this point, less important.
To summarize: even standard tear gas should not be used so intensely or so widely, especially in densely populated areas where the general population is inevitably exposed. The goal of the police should be to stop individuals who may be committing offenses, not to punish 100,000, 200,000, or 300,000 peaceful citizens. The use of tear gas must be limited and subject to strict regulations. If Camitewas indeed used, as I understand it, it is banned under international conventions. This would require an entirely different legal response and a formal investigation.
Dr. Chakhunashvili, a few weeks ago, on October 9, your father, Gogi Chakhunashvili, who is also a co-author of this study, was arrested. He is charged with attempting to seize a strategic facility (the Presidential Palace) and participating in group violence, facing up to six years in prison. Last year, during the early days of the pro-European protests, you were also detained administratively. Your family has been actively involved in the protest movement. Given this context, do you expect that publishing this study could lead to increased pressure or reprisals against you?
We’ll see. We submitted this study earlier, on August 8. The review process takes a long time. Our position hasn’t changed and won’t change—everyone knows where we stand. If something does happen, we’ll know precisely why, whether it’s me, my brother, or my father.
The study includes contributions from Konstantine Chakhunashvili, his brother Davit Chakhunashvili, their father Gogi Chakhunashvili, and physicians Nino Jobava and Gela Ghunashvili.
The BBC investigation relies not only on the study above but also on information provided by whistleblowers from inside the Ministry of Internal Affairs, testimonies from former high-ranking officials, assessments from chemical weapons experts, and evaluations by medical professionals.
Furthermore, the BBC obtained a copy of the December 2019 inventory of the Special Tasks Department. This inventory listed two unnamed chemical substances, described only as “chemical liquid UN1710” and “chemical powder UN3439,” along with mixing instructions.
To verify the inventory’s authenticity, the BBC consulted another former senior officer of the riot police, who confirmed it was likely genuine. He identified the two unnamed chemicals as substances likely added to the water cannon. The next step was to identify these chemicals.
According to the BBC investigation, identifying UN1710 was straightforward; it corresponds to trichloroethylene (TCE), a solvent that helps dissolve other chemicals in water. However, determining the identity of UN3439 proved much more challenging, as it is an umbrella code encompassing a wide range of hazardous industrial chemicals.
The only chemical the BBC says they discovered that has ever been used as a crowd-control agent under this code is bromobenzyl cyanide, also known as Camite, which was developed by the Allied powers during World War I.
In response, the Georgian Dream party has rejected the BBC’s findings and is considering legal action against the media outlet. Additionally, Georgia’s State Security Service (SSS) has launched an investigation into the BBC report. The SSS is assessing the credibility of the BBC’s sources and the information they provided. According to the agency, the case is being investigated under two articles of the Georgian Criminal Code: abuse of official authority and assisting a foreign organization in hostile activities.
„სუს-ში დამიბარეს გამოკითხვაზე, ახლა მოდიან უწყების ჩასაბარებლად ციციშვილის კლინიკაში (მოსამართლესთან გამოკითხვა მოვითხოვე),“ – დაწერა ექიმმა კონსტანტინე ჩახუნაშვილმა დღეს, 2 დეკემბერს საკუთარ ფეისბუქგვერდზე.
კონსტანტინე ჩახუნაშვილი ერთ-ერთია ექიმთა იმ ჯგუფიდან, რომლებმაც 2024 წლის ნოემბერ-დეკემბერში აქციაზე დარბევის შედეგად დაზარალებული მოქალაქეები გამოკითხეს და კვლევა ჩაატარეს.
პირველ დეკემბერს ბრიტანულმა მედიაგამოცემა BBC-მ გამოაქვეყნა საგამოძიებო მასალა, რომლის მიხედვითაც საქართველოში პროევროპული აქციის მონაწილეებს შეასხეს „კამიტე“ – ნივთიერება, რომელიც ბოლოს პირველი მსოფლიო ომის დროს გამოიყენეს.
საუბარია 2024 წლის ნოემბერ-დეკემბერში დაწყებულ უწყვეტ აქციებზე, რომლის პირველ დღეებში სპეცრაზმმა სასტიკად დაარბია დემონსტრანტები.
BBC-ის გამოძიება ეყრდნობა, მათ შორის, ქართველი ექიმების კვლევას, რომლებმაც შეისწავლეს დარბევისას გამოყენებული ნივთიერებების ეფექტი მოქალაქეებზე.
კვლევის ერთ-ერთი ავტორია პედიატრი კონსტანტინე ჩახუნაშვილი, რომელიც დღეს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურში დაიბარეს.
კვლევის შედეგების მიხედვით, მოქალაქეებს, რომლებიც პროევროპული აქციების დასაწყისში დარბევების ეპიცენტრში მოხვდნენ, თვეების შემდეგაც აღენიშნებოდათ ცვლილებები ფილტვში.
შინაგან საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციით, რუსთავში დააკავეს ორი პირი, რომლებიც თაღლითურად ავარიის პროვოცირებას აწყობდნენ, სადაზღვევო კომპანიისგან რომ ფული მიეღოთ.
შსს-მ ჯგუფურად ჩადენილი სხვისი ნივთის დაზიანების, ასევე, თაღლითობის მცდელობის ფაქტებზე 2 პირი დააკავა.
გამოძიების ვერსიით, ბრალდებულებმა სადაზღვევო კომპანიებისგან და ავტომობილების მძღოლებისგან, მათ შორის უცხო ქვეყნის მოქალაქეებისგან, დიდი ოდენობით მატერიალური სარგებლის მიღების მიზნით, თაღლითური სქემა შეიმუშავეს:
„ბრალდებულები წინასწარ შერჩეულ ადგილებში, მათი მართვის ქვეშ არსებული ავტომობილების გამოყენებით, ავტოსაგზაო შეჯახებების პროვოცირებას იმგვარად ახდენდნენ, რომ დაზარალებულ მხარედ თავად წარმოჩენილიყვნენ, ზიანის სანაცვლოდ კი, ავტოსაგზაო შემთხვევებში მონაწილე მძღოლებისგან, ასევე, ავტომობილების დამზღვევი კომპანიებისგან დიდი ოდენობით თანხა მიეღოთ.
ბრალდებულები მსგავსი სახის რამდენიმე ათეულ ავტოსაგზაო შემთხვევის ფაქტში მონაწილეობენ“ – აღნიშნულია შსს-ს მიერ დღეს, 2 დეკემბერს გავრცელებულ ინფორმაციაში.
ბრალის დადასტურების შემთხვევაში ბრალდებულებს 7 წლამდე თავისუფლების აღკვეთა ელით.
შინაგან საქმეთა სამინისტროს ცნობით, დააკავეს სამი პირი, რომლებსაც ბრალად ედებათ: ჯგუფურად ჩადენილი ძალადობა, თავისუფლების უკანონო აღკვეთა, პირადი ცხოვრების ამსახველი ინფორმაციის უკანონოდ გამოყენება, არაადამიანური მოპყრობა და თვითმკვლელობამდე მიყვანა.
შემთხვევა მარნეულის მუნიციპალიტეტში მოხდა.
გამოძიების ვერსიით, დაზარალებულმა თავდაპირველად ბრალდებულებთან ბანქო ითამაშა:
„თამაშის დასრულების შემდეგ აღნიშნულმა პირებმა რ.ბ.-ს განუცხადეს, რომ მას წაგებული ჰქონდა 20 000 ლარი და უნდა გადაეხადა. მოგვიანებით, ა.მ.-მ და ნ.ა.-მ მეგობართან – ე.გ.-სთან ერთად, რ.ბ.-ს 6 500 აშშ დოლარი და 2 800 ლარი მუქარითა და ფიზიკური ძალადობით გამოსძალეს.
ბრალდებულები გარკვეული პერიოდის გასვლის შემდეგ რ.ბ-ს კვლავ დაუკავშირდნენ და მოსთხოვეს 10 000 ლარის გადახდა, ხოლო 28 ნოემბერს თავისუფლება უკანონოდ აღუკვეთეს, წაიყვანეს მარნეულის მუნიციპალიტეტში დაუსახლებელ ადგილას, სადაც მიაყენეს ფიზიკური შეურაცხყოფა, გააშიშვლეს, გადაუღეს ფოტო და ვიდეოკადრები, დღის ბოლომდე გადაუხდელობის შემთხვევაში კი, არსებული ფოტო-ვიდეომასალის გასაჯაროებით დაემუქრნენ, რის შემდეგაც რ.ბ.-მ თვითმკვლელობა სცადა,“ – აღნიშნულია შსს-ს მიერ დღეს, 2 დეკემბერს გავრცელებულ ინფორმაციაში.
ბრალის დადასტურების შემთხვევაში, ბრალდებულებს 10 წლამდე თავისუფლების აღკვეთა ელით.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2025 წლის 2 დეკემბრამდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 175 030 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +1 110. ამ მონაცემებში შედის როგორც დაღუპულები ასევე დაჭრილები]
ტანკი – 11 387 ერთეული [+0]
ჯავშანტექნიკა – 23 679 ერთეული [+1]
საარტილერიო სისტემა – 34 768 ერთეული [+14]
MLRS – 1 552 ერთეული [+0]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 253 ერთეული [+0]
თვითმფრინავი – 430 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 347 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 86 141 ერთეული [+51]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 4 024 ერთეული [+0]
გემი/ნავი – 28 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 1 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 68 641 ერთეული [+58]
სპეცტექნიკა – 4 011 ერთეული [+1]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე ინფორმაცია განაახლა რუსეთმაც.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2025 წლის 2 დეკემბრამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
668 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
99 831 უპილოტო საფრენი აპარატი
638 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
26 337 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 623 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
31 682 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
48 144 სპეციალური სამხედრო მანქანა
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
ამასთან, აღნიშნულ მონაცემებთან ერთად რუსეთის თავდაცვა, უკრაინის და რუსეთის არმიის ცოცხალი ძალის საერთო დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს. უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ მონაცემებს არ აქვეყნებს არც უკრაინა.
—
რუსეთი უკრაინაში 2022 წლის 24 თებერვალს გამთენიისას შეიჭრა და სრულმასშტაბიანი ომი დაიწყო.
გაეროს სპეციალური მომხსენებელი წამების საკითხებში, ელის ედვარდსი სოციალურ ქსელში გამოეხმაურა BBC-ის დოკუმენტურ ფილმს, რომელიც საქართველოში მომიტინგეების წინააღმდეგ სავარაუდო ქიმიური იარაღის გამოყენებას ეხება და დღეს გამოქვეყნდა.
„ჩემთვის პატივია მონაწილეობა BBC-ის დოკუმენტურ ფილმში „როცა წყალი წვავს: ბრძოლა საქართველოსთვის“. ფილმი შეეხება 2024 წლის პროტესტს, რომელსაც ასობით ადამიანის დაშავება მოჰყვა და ბრალდებას, რომ პოლიციამ წყლის ჭავლში უცნობი ქიმიური ნივთიერება გაურია.
ნივთიერება, რომელიც სავარაუდოდ გამოიყენეს, „კამიტია“, ბრომობენზილ ციანიდი, თუმცა ხელისუფლებას დღემდე არ გაუვრცელებია ინფორმაცია ამასთან დაკავშირებით.
მოვუწოდებ ხელისუფლებას, უზრუნველყოს, რომ უსაფრთხოებისა და სამართალდამცავი ორგანოების მიერ გამოყენებული ყველა იარაღი და აღჭურვილობა გაკონტროლდეს და და საზოგადოებას მიეწოდოს სრული ინფორმაცია, ასევე ზემოთ აღნიშნულ ბრალდებებთან დაკავშირებით ჩატარდეს დამოუკიდებელი გამოძიება.
„ექსპერიმენტული იარაღის ადამიანებზე გამოყენება დაუშვებელია და ყველას, ვინც საქართველოში ადამიანის უფლებებისთვის იბრძვის – ჩემი პატივისცემა თქვენ!!“ – წერს ელის ედვარდსი.
BBC-ის მიერ მოპოვებული მტკიცებულებების თანახმად, საქართველოს ხელისუფლებამ გასულ წელს ანტისამთავრობო მომიტინგეების წინააღმდეგ პირველი მსოფლიო ომის ეპოქის ქიმიური იარაღი გამოიყენა. BBC-ის თანახმად, აღმოჩენილი მტკიცებულებები მიუთითებს ისეთი ქიმიური აგენტის გამოყენებაზე, რომელსაც საფრანგეთის სამხედროები „კამიტს“ (camite) უწოდებდნენ.
კამიტი საფრანგეთმა გერმანიის წინააღმდეგ გამოიყენა პირველი მსოფლიო ომის დროს. ამის შემდეგ მისი გამოყენების შესახებ მცირე დოკუმენტაცია არსებობს, თუმცა ვარაუდობენ, რომ ის 1930-იან წლებში ამოიღეს მიმოქცევიდან მისი ხანგრძლივი ზემოქმედების შესახებ არსებული შეშფოთების გამო. მის ნაცვლად დაიწყო CS გაზის გამოყენება, რომელსაც ხშირად „ცრემლსადენ გაზს“ უწოდებენ.
„ქართული ოცნება“ აცხადებს, რომ BBC-ის წინააღმდეგ საერთაშორისო სასამართლოებში სამართლებრივ დავას დაიწყებს. ამის შესახებ ნათქვამია პარტიის მიერ დღეს, პირველ დეკემბერს, გავრცელებულ განცხადებაში.
ბათუმში, გამსახურდიას #11-ში მდებარე ისტორიული სახლი ჯერ უსაფრთხოების ლენტით შემოსაზღვრეს, შემდეგ კი „მიწასთან გაასწორეს“. ასე გათავისუფლდა ადგილი ბათუმის ისტორიულ ზონაში სამშენებლოდ.
ერთ კვირაზე მეტია, რაც „ბათუმელები“ მერიისგან ელოდება პასუხს კითხვებზე: ვინ გადაწყვიტა შენობის საბოლოოდ დანგრევა და რას ეყრდნობოდა ეს გადაწყვეტილება? არსებობს თუ არა შესაბამისი ექსპერტიზის დასკვნა? მერია კითხვებს არ პასუხობს. ეს იმას ნიშნავს, რომ მერია ანგარიშვალდებულებას არ გრძნობს საზოგადოებასთან, არ სურს განმარტების გაკეთება ისეთ მნიშვნელოვან საკითხზეც კი, როგორიც არის ისტორიული შენობის განადგურება და ძველი ბათუმის იერსახის შეცვლა.
შეგახსენებთ, რომ წლების განმავლობაში ბათუმის მერიამ სწორედ ძველი ბათუმის ისტორიული იერსახის შესანარჩუნებლად, ძეგლების აღწერისა და აღრიცხვის მიზნით, სპეციალური ზონის შესაქმნელად არაერთი დოკუმენტის მომზადება და კვლევა დააფინანსა ქალაქის ბიუჯეტიდან.
ისტორიული სახლი გამსახურდიას ქუჩაზე, ძველ ბათუმში, 2025 წლის თებერვალში ჩამოინგრა, მანამდე კი შენობა წლების განმავლობაში იყო სახურავის გარეშე. შენობა 2013 წლის 21 სექტემბერს გაჩენილი ხანძრის შედეგად ნაწილობრივ დაიწვა, რის გამოც საცხოვრისის პრობლემა შეექმნა 9 ოჯახს. შენობაში რამდენიმე წლის განმავლობაში წვიმდა და თოვდა. არც ერთ პასუხისმგებელ ორგანოს არ უზრუნია ისტორიული სახლის გადახურვაზე, რომ მისი გადარჩენა რეალურად შესაძლებელი ყოფილიყო.
ბათუმი, გამსახურდიას #11 – ასე გამოიყურებოდა შენობა წლების განმავლობაში ვიდრე ჩამოინგრეოდასახლი 2025 წლის თებერვალში ჩამოინგრა
ორსართულიანი სახლი, გამსახურდიას #11-ში კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი არ იყო, თუმცა, გარდა იმისა, რომ ძეგლის დაცვის ზონაში მდებარეობდა, ღირებული იყო მისი არქიტექტურაც.
ბათუმის ყოფილი მერი, ლაშა კომახიძე, წლების წინ ამომრჩეველს დაჰპირდა, რომ ისტორიული სახლის, როგორც ძველი ბათუმის განაშენიანების ნაწილის გადარჩენაზე, მერია იზრუნებდა, გადარჩენის გეგმაც კი გაახმოვანეს.
გამსახურდიას #11
ისტორიული შენობის მოვლა-პატრონობაზე ბათუმში ორი უწყებაა პასუხისმგებელი, ეს არის მერია და აჭარის კულტურული მემკვიდრეობის სააგენტო.
„გადარჩენის გეგმის“ მიხედვით შენობა სრულად უნდა გამოესყიდათ. მერიას მესაკუთრეებისთვის ალტერნატიული საცხოვრებელი ფართობი საბინაო ფონდიდან უნდა შეეთავაზებინა, შემდეგ კი უნდა ეპოვა ინვესტორი, რომელიც აიღებდა პასუხისმგებლობას ამ შენობის ავთენტური სახით აღდგენაზე, სანაცვლოდ კი შეძლებდა მის გამოყენებას კომერციული მიზნებისთვის ან შესყიდვას მისი იერსახის შენარჩუნების პირობით.
მერიამ ამ გეგმის გამხორციელებაზე მუშაობა დაიწყო კიდეც, რამდენიმე კერძო საკუთრება გამოისყიდეს, თუმცა, როგორც ბევრი სხვა, ეს პროექტიც იმდენ ხანს გააჭიანურეს, რამდენიც სახლის ჩამონგრევას დასჭირდა.
გეგმის გახმოვანების შემდეგ, ისტორიული სახლის გადარჩენის პროექტი, აჭარის ყოფილმა თავმჯდომარემ ზურაბ პატარაძემ, პირველ წარმატებულ მაგალითად დაასახელა, როცა ბათუმის მერიამ მოახერხა მესაკუთრეებთან შეთანხმება მათ საკუთრებაში არსებული ბინების ალტერნატიულ ფართობებში გაცვლაზე.
2018 წელს საკრებულოსთვის გაგზავნილ განმარტებით ბარათში მერია წერდა, რომ ისტორიულ სახლს პირობიანი აუქციონის წესით გაასხვისებდა, ერთ-ერთი პირობა კი შენობის პირვანდელი იერ-სახის აღდგენა და მასში საზოგადოებრივი ობიექტის მოწყობა იქნებოდა. შემდეგ კი მერიამ ეს დოკუმენტი დააზუსტა, მასში მხოლოდ ერთი პირობის შესახებ ჩაწერეს, რომ მყიდველს საფასური 30 დღის ვადაში უნდა დაეფარა.
2023 წელს, უკვე არჩილ ჩიქოვანის მერობის პირობებში, ბათუმის მერიამ ეს სახლი საპრივატიზებო ობიექტების ნუსხაში შეიტანა.
ამ წლების განმავლობაში დღის წესრიგში არასდროს დამდგარა შენობის მდგრადობის საკითხი, მეტიც, მერია შენობის პირველ სართულზე კომერციული ობიექტების მოწყობის პროექტებს ითანხმებდა და შესაბამის ნებართვებსაც გასცემდა.
მაგალითად, ამ შენობაში ფასადის ნაწილის რეკონსტრუქციის, კერძო ვიტრაჟის შეცვლის შეთანხმების თაობაზე მერიის მიერ 2024 წელს გაცემულ შეთანხმების დოკუმენტში ვკითხულობთ:
„თუ სამშენებლო/სარეკონსტრუქციო სამუშაოები გავლენას მოახდენს ობიექტის კონსტრუქციულ სიმტკიცეზე, მდგრადობასა და საიმედოობაზე, ასევე, ნაგებობის ცალკეული ნაწილების შეერთების კვანძებზე და საძირკველზე, წინამდებარე ნებართვის მფლობელი ვალდებულია, ისე განახორციელოს სამუშაოები, რომ შეინარჩუნოს ობიექტის სიმტკიცე, მდგრადობა და წონასწორობა ასევე, უზრუნველყოს მზიდი კონსტრუქციებისა და საინჟინრო სისტემების საიმედოობის შენარჩუნება, მაქსიმალურად დაიცვას ტექნიკური რეგლამენტებით და საექსპერტო დასკვნით დადგენილი მოთხოვნები.
აღნიშნულის შეუსრულებლობაზე სრული პასუხისმგებლობა ეკისრება წინამდებარე ნებართვის მფლობელს. თუ I და II კლასების შენობა -ნაგებობების მშენებლობის პროცესში მშენებლობის ნებართვების მფლობელი არ ნიშნავს მშენებლობის უსაფრთხოების ზედამხედველს, თანახმად ,,საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის” 121-ე მუხლისა, მაშინ წინამდებარე ნებართვის მფლობელი ვალდებულია თავად განახორციელოს მშენებლობის უსაფრთხოების ზედამხედველობა, პერმანენტულად შეამოწმოს მშენებლობაზე დასაქმებული სპეციალისტების მიერ მშენებლობის პროცესში უსაფრთხოების წესებისა და ნორმების დაცვა და მათი დარღვევის შემთხვევაში დაუყოვნებლივ შეატყობინოს მშენებლობის საჯარო ზედამხედველობის ორგანოს“.
როცა მერია წერს, რომ განმცხადებელმა მაქსიმალურად უნდა დაიცვას „საექსპერტო დასკვნით დადგენილი მოთხოვნები“ – ეს ნიშნავს, რომ ასეთი დასკვნა მერიას ჰქონდა ? – პასუხი არც ამ კითხვაზე გვაქვს, იგივე მიზეზით – ბათუმის მერიაში კითხვებს არ პასუხობენ.
საჯარო რეესტრის უახლესი ამონაწერის მიხედვით, აქ საკუთრებას ინარჩუნებდა 4 მესაკუთრე [ძირითადად კომერციულ ობიექტებს პირველ სართულზე], სახლის დიდი ნაწილი კი მერიას საკუთრებად ჰქონდა დარეგისტრირებული.
ეს პირველი შემთხვევა არ არის, როცა ისტორიული სახლი უსახურავობის გამო „გახდა არამდგრადი“ და შემდეგ ის დაანგრიეს. ნანგრევებზე კი, როგორც წესი, მაღლივ კორპუსებს აშენებენ.
მშენებელი კომპანიები, რომლებიც მომავალში მშენებლობის მიზნით კვარტალურ გეგმებს ამუშავებენ, შესაბამის კვლევებს უკვეთენ სპეციალისტებს, რომ შემდეგ ის მერიას წარუდგინონ. კვარტალური განაშენიანების გეგმა მოიცავს კვარტლის განაშენიანების საერთო ხედვას, არსებულის ანალიზს და საექსპერტო კვლევას რამდენიმე მიმართულებით.
ასეთ კვლევებში ხშირად ვხდებით სპეციალისტების დასკვნებს კონკრეტულ შენობებთან დაკავშირებით, რამდენად მდგრადია მათი კონსტრუქციული ნაწილი და ექვემდებარება თუ არა აღდგენას. უარყოფითი დასკვნების შემთხვევაში ხშირად გვხვდება ექსპერტების განმარტება, რომ შენობას მოუვლელობა, განსაკუთრებით კი წლების განმავლობაში უსახურავოდ დატოვება აზიანებს. ცხადია, როცა შენობაში წვიმს, ეს მას გადარჩენის შანსს არ უტოვებს.
გამსახურდიას #11 ში მდებარე სახლის გადასარჩენად მეტი პასუხისმგებლობის გამოჩენის საჭიროებაზე მერიას მოქალაქეებიც სწერდნენ და აფრთხილებდნენ.
მსგავსი სახლის ფოტო, რომელიც ნიუ ორლეანშია გადაღებული, სოციალურ ქსელში ბაჩუკი ჩხეიძემ გამოაქვეყნა წარწერით: „ზუსტად ასეთი შენობა გვაქვს ბათუმში, გამსახურდიას ქუჩაზე, რომელიც შეგნებულად ნადგურდება.“
მსგავსი სახლი ნიუ ორლეანში. აშშ-ში.
მის სტატუსს სოციალურ ქსელში დიდი გამოხმაურება მოჰყვა. მოქალაქეები წერენ, რომ მათთვის სამწუხაროა, რომ ქალაქმა ძველი იერ-სახე და ისტორიული განაშენიანება ვერც ერთ ნაწილში სრულად ვერ შეინარჩუნა.
ბათუმის მერია საზოგადოებას 2018 წლიდან არწმუნებდა, რომ ცდილობდა სახლის გადარჩენას, მაგრამ ვერ გადაარჩინა. ახლა საზოგადოებას აქვს კითხვა – ვერ შეძლო? თუ რეალურად ამ სახლს ახალი კორპუსისთვის ამზადებდნენ?
გაასხვისებს თუ არა მერია გამსახურდიას #11-ში უკვე გამოთავისუფლებულ ადგილს სამშენებლოდ, ეს მალე გამოჩნდება.
დღეს, პირველ დეკემბერს, შიდსის მსოფლიო დღე აღინიშნება.
ინფექციური პათოლოგიის, შიდსისა და კლინიკური იმუნოლოგიის სამეცნიერო-პრაქტიკული ცენტრის სტატისტიკის თანახმად, 2025 წელს, ამ დრომდე, საქართველოში აივ ინფექციის 516 ახალი შემთხვევა გამოვლინდა.
არვ მკურნალობაზეა 7163 (მათ შორის აფხაზეთში – 734) პაციენტი.
პაციენტთა უმრავლესობა 29-დან 40 წლამდე ასაკისაა.
რეგიონების მიხედვით, აივ/შიდსის ყველაზე მეტი შემთხვევა თბილისშია რეგისტრირებული – 4 325, მეორე ადგილზეა სამეგრელო – ზემო სვანეთის რეგიონი – 1412, ხოლო მესამეზე აჭარა – 1407 შემთხვევა.
ინფიცირების გზების მიხედვით პირველ ადგილზეა ჰეტეროსექსუალური კონტაქტი – შემთხვევათა 53.2 პროცენტი. მეორე ადგილზეა ნარკოტიკების ინექციური მოხმარება.
საქართველოში აივ/შიდსის მკურნალობა, არვ თერაპია, 100%-ით უფასოა.
მსოფლიო სტატისტიკის თანახმად საქართველო აივ ინფექცია/შიდსის დაბალი გავრცელების ქვეყნებს მიეკუთვნება, თუმცა შიდსის ცენტრის ინფორმაციით, აივ ინფიცირებულების სავარაუდო რაოდენობა საქართველოში 10500-მდეა, ეს კი ისეთი მცირერიცხოვანი ქვეყნისთვის, როგორიც საქართველოა, საკმაოდ მაღალი მაჩვენებელია.
პირველი დეკემბრიდან პირველ მარტამდე პერიოდში გარკვეულ გზებზე გადაადგილებისას ავტოტრანსპორტზე სავალდებულოა ზამთრის საბურავების ქონა.
ამავე პერიოდში, მეტეოროლოგიური პირობების გათვალისწინებით, პოლიციას ასევე შეუძლია დააწესოს სატრანსპორტო საშუალების არანაკლებ წამყვან თვლებზე მოცურების საწინააღმდეგო ჯაჭვის დამაგრების მოთხოვნაც.
ზამთრის საბურავისა და მოცურების საწინააღმდეგო ჯაჭვის მოთხოვნებთან შეუსაბამობის შემთხვევაში, პირი დაჯარიმდება 100 ლარით და მართვის მოწმობისთვის მინიჭებული ქულათა რაოდენობა შეუმცირდება 5 ქულით.
ზამთრის საბურავი უნდა აკმაყოფილებდეს შემდეგ კრიტერიუმებს:
„საბურავზე დატანილი უნდა იყოს სიმბოლო – ფიფქი. საბურავის პროტექტორის სიღრმე უნდა იყოს:
არანაკლებ 3 მმ − მსუბუქი ავტომობილებისთვის (M1) და სატვირთოებისთვის (N1, N2, N3);
არანაკლებ 4 მმ − მიკროავტობუსისთვის (M2) და ავტობუსისთვის (M3);
საბურავის დამზადებიდან არ უნდა იყოს გასული 10 წელი; საბურავზე შესაძლებელი უნდა იყოს დამზადების თარიღის წაკითხვა;
ავტობუსისთვის (M3) და 3.5 ტონაზე მეტი სრული მასის მქონე სატვირთო სატრანსპორტო საშუალებისთვის (N2, N3) დასაშვებია იმგვარი ზამთრის საბურავით გადაადგილება, რომელზეც არ არის დატანილი სიმბოლო – ფიფქი.
იმ ადგილის/გზის მონაკვეთების ჩამონათვალი, სადაც ზამთრის პერიოდში სატრანსპორტო საშუალების მოძრაობა სავალდებულოა ზამთრის საბურავებით ან/და მოცურების საწინააღმდეგო ჯაჭვით, მთავრობის 2023 წლის დადგენილებითაა განსაზღვრული.
„რა მანდარინს ვიბარებ?! არავინ არ იბარებს აქ მანდარინს… ვინც გითხრათ ჩემზე მანდარინს იბარებსო, იმან წაიღოს,“ – ბრაზს ვერ მალავს ქობულეთელი დავით ქათამაძე. მასთან საქართველოს გარემოს დაცვის და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ცხელი ხაზის ოპერატორმა დაგვაკავშირა – მანდარინს იბარებს და ფასსაც თავად გეტყვითო.
აჭარა-გურიაში მანდარინის კრეფის სეზონი უკვე სრულდება. ქობულეთის სოფლების ძირითადი შემოსავლის წყარო მანდარინის ბაღებია, თუმცა, როგორც ქობულეთში ამბობენ, „კლიენტი არ ჩანს“.
ქობულეთის სოფლებში არც მანდარინის შესასყიდად გაჩერებული სატვირთო მანქანები შეგხვდებათ. ქობულეთის ციტრუსის მიმღებ საწარმოში მხოლოდ არასტანდარტული მანდარინის, ე.წ. ენესის ჩაბარებაა შესაძლებელი 40 თეთრად.
რაც შეეხება სტანდარტულ მანდარინს, ამ ეტაპზე ვერც მეციტრუსეებმა და ვერც სამინისტრომ ვერ გვითხრეს, სად შეიძლება დაკრეფილი მანდარინის რეალიზება.
„ზარალში ვარ, მივიღე ორი მანქანა და გავაჩერე ორი კვირაა უკვე,“ – გვიყვება დავით ქათამაძე. მან სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ხელშეწყობით ქობულეთში მანდარინის მიმღები პუნქტი მოაწყო. მეციტრუსეებს მასთან უნდა შეეძლოთ, წესით, ციტრუსის ჩაბარება, დავით ქათამაძემ კი, ჩაბარებული მანდარინი ექსპორტიორს უნდა გადასცეს.
„მაგრამ მანდარინის მიღება ზარალია…. შეხედვა უნდა ამას, ხალხი რა დღეშია.. რაც მივიღე, იმაში კილოგრამში თითო ლარი გადავიხადე, „სუპერიც“ იყო, „ენესიც“ და ყველაფერი… მე უკვე ვალში ვარ. ვერ მივიღებ მანდარინს, რაფერ მივიღო? რომ მიღო, თქვენ გადმომირიცხავთ ფულს?
ქობულეთში რა საწარმოც არის, სტანდარტულ მანდარინს ჯერ არ იღებს. ვინმე თუ გამოჩნდება სოფელში თავისი ინიციატივით და 50-60 თეთრად იყიდის მანდარინს, სულ ისაა. მეტი არ ღირს მანდარინი. ხალხს კი, ამ ფასად მანდარინის დაკრეფა არ უღირს.
მე კაციშვილი არაფერში არ მომხმარებია: არც გაკეთებაში, არც დამშვენებაში. 140 ათასი ლარი ჯდებოდა აპარატი და ვერ დაგიფინანსებთო. ჩემი სახსრებით მოვაწყვე პავილიონი. აფიქსირებენ ვისი პავილიონია, მარა რანაირად არის გაკეთებული, იმას აღარ კითხულობენ.
არავინ შემხმიანებია [სამინისტრო], მარტო დამისამართებას აძლევენ, რომ იღებს მანდარინსო, მაგრამ როგორ? ჩემს დღეშია ყველა“,- უთხრა „ბათუმელებს“ დავით ქათამაძემ.
მანდარინის ბაღი
აჭარის სოფლის მეურნეობის სამინისტროს მონაცემებით, წელს აჭარის რეგიონში 60 ათასი ტონა ციტრუსის მოსავალია, რაც 30%-ით მეტია გასულ წელთან შედარებით. სამინისტროსვე მონაცემებით, რეგიონში მოქმედებს 20-ზე მეტი პავილიონი და 2 საკონსერვო ქარხანა, არასტანდარტული მანდარინისთვის აჭარის მთავრობა 2025 წელს სუბსიდიის სახით კილოგრამში 35 თეთრს იხდის [არასტანდარტულ მანდარინს 40 თეთრად იბარებენ, აქედან 5 თეთრს ფარავს მხოლოდ ბიზნესმენი].
„ყველა რესურსი მობილიზებულია, რათა ციტრუსის რეალიზაციის პროცესი შეფერხების გარეშე წარიმართოს და აგრარული სექტორი მაქსიმალურად მომგებიანი გახდეს თითოეული ფერმერისთვის,“ – განაცხადა 2025 წლის 15 ნოემბერს აჭარის არალეგიტიმური მთავრობის თავმჯდომარემ, სულხან თამაზაშვილმა.
რა უშლით ხელს ექსპორტიორებს მანდარინი ტრადიციულ ბაზრებზე წაიღონ? რა გამოსავალს სთავაზობს მეციტრუსეებს მთავრობა? – „ბათუმელები“ დაუკავშირდა, ქობულეთის მერიას, აჭარის სოფლის მეურნეობის სამინისტროს და ციტრუსის საკოორდინაციო შტაბს, მაგრამ ამ უწყებებში ჩვენს შეკითხვებს არავინ უპასუხა.
სულხან თამაზაშვილი მანდარინის ბაღში
„ბათუმელების“ სატელეფონო შეტყობინებებს არც ციტრუსის იმ ექსპორტიორებმა უპასუხეს, რომლებსაც გასულ წლებში ძირითადად რუსეთში გაჰქონდათ მანდარინი.
„როგორც ჩემთვის არის ცნობილი, რუსეთმა შეცვალა ციტრუსის განბაჟების წესები – გაართულა, ზომა 50 პლუსი უნდა იყოს, ექსპორტიორები კი ამისთვის არ იყვნენ მზად.
წინასაახალწლოდ ეს პროცესი გააქტიურდება, მე ვფიქრობ, რომ გადაეწყობიან, მოერგებიან მოთხოვნებს და მალე დაიწყებენ ექსპორტიორები გადაზიდვას. მანდარინის ფასი არ იქნება მაღალი,“ – ამბობს „ბათუმელებთან“ კახა შავაძე, შპს „აჭარა ტრეიდინგ გრუპის“ დამფუძნებელი. ის წლების წინ მუშაობდა ექსპორტიორად, ამჟამად კი ციტრუსის დამზადებაზე მუშაობს.
კახა შავაძე გვეუბნება, რომ ციტრუსის ექსპორტიორები ძირითადად ისევ რუსეთის ბაზარზე მუშაობენ, რადგან ეს მათთვის ყველაზე ნაცნობი ბაზარია და ამ გზით უფრო „კეთდება ფული“.
„წლებია ვსაუბრობ ხარისხზე, რომ აქცენტი უნდა გაკეთდეს ხარისხზე: მივიღოთ ხარისხიანი მოსავალი, გავიტანოთ ხარისხიანი ციტრუსი, მაგრამ ეს აქ არავის ანაღვლებს. აწყობენ „კუკლას“ [როცა ყუთში ჩაყრილ უხარისხო მანდარინს ზემოდან აწყობენ ე.წ. სუპერს].
მე ვისაც დავუმზადე წელს მანდარინი, გაიტანა ერთი მანქანა რუსეთში და ელოდება შედეგს, შეხედავს, როგორ იქნება. ფასი თავდაპირველად შედარებით მაღალი იყო, როგორც ხდება ხოლმე აქტიური სეზონის დაწყებამდე, ახლა უკვე ვარდნაა და სავარაუდოდ საახალწლოდ წამოიწევს ისევ.
მოლოდინი მქონდა, რომ ლარი-ლარ-ნახევარი იქნებოდა სადღაც, მაგრამ ამ ფასს სავარაუდოდ ვერ გადაიხდიან – რუსეთში 70-80 მანეთის [2-2,5 ლარი] ფარგლებშია კილო მანდარინის ფასი,“- ამბობს კახა შავაძე.
რატომ აწყობთ ქართველ ექსპორტიორებს რუსეთის ბაზარი და არა, მაგალითად, ევროპის ბაზარი, სადაც ქართული ციტრუსი ისევ ძალიან მცირე რაოდენობით გადის?
„რაც იციან, იმას აკეთებენ. იციან რუსული ბაზარი,“ – გვიპასუხა კახა შავაძემ. ციტრუსით დაინტერესებული ბიზნესმენის დაკვირვებით, ევროპის ბაზარზე ფეხის მოსაკიდებლად, პირველ რიგში, წესიერებაა საჭირო.
„ევროპის ბაზარი იქნებოდა ძალიან კარგი. ფასებში არაა დიდი სხვაობა, მაგრამ სტაბილურობაა. ეს ვერ გაითავისეს.
ასევე, ევროპის ბაზარზე აუცილებელია დალაგებული ხარისხი – ევროპის ბაზარზე მაიმუნობა არ ჭრის. ქვემოთ რომ ნაგავს ჩაყრი და ზემოდან მოაწყობ, ასე ვერ იშოვი ფულს ევროპაში,“ – ამბობს კახა შავაძე.
კიდევ ერთი დეტალი: სამხრეთ კავკასიაში შექმნილი პოლიტიკური სიტუაციის შესაბამისად, რუსეთში მცხოვრებ აზერბაიჯანელებს პრაქტიკულად ჩაუკეტეს ოპერირება რუსეთის ბაზარზე. წინა წლებში საქართველოში მცხოვრები ეთნიკურად აზერბაიჯანელები საქართველოში ყიდულობდნენ ციტრუსს, ამზადებდნენ და რუსეთში მცხოვრებ აზერბაიჯანელებს უგზავნიდნენ – რუსეთის ბაზარზე სარეალიზაციოდ.
„წელს აირია ეს და საერთოდ ბაზარი ჩაუკეტეს პრაქტიკულად აზერბაიჯანელებს რუსებმა… ახლა დარჩნენ ძირითადად გორელი ბიჭები, რომლებიც მოძრაობენ ვაშლზე, ხილზე და ყიდულობენ მანდარინსაც,“ – დასძინა „ბათუმელებთან“ კახა შავაძემ.
ბათუმის დრამატული თეატრის დირექტორობიდან გათავისუფლებული ნუკრი [ალექსანდრე] ქანთარია სოხუმის სახელმწიფო დრამატული თეატრის დირექტორად დანიშნეს.
ის დღეს, 1-ელ დეკემბერს, წარუდგინა აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარემ გიორგი ჯინჭარაძემ თეატრის თანამშრომლებსა და დასის წევრებს.
ნუკრი ქანთარიამ ბათუმის დრამატული თეატრი მსახიობების პროტესტის ფონზე, ერთი თვის წინ დატოვა. მისი გათავისუფლების მიზეზად მსახიობები მათი გარდაცვლილი კოლეგის, ოთარ ქათამაძის მიმართ უპატივცემულობას ასახელებდნენ.
კერძოდ, მსახიობები ამბობდნენ, რომ ნუკრი ქანთარია არ მივიდა თეატრში მსახიობის სამძიმარზე, მისი დაკრძალვის შემდეგ კი, მსახიობებთან პირველი შეხვედრის შემდეგაც არ გამოუხატავს თანაგრძნობა.
„მეგონა წუთიერი დუმილით დაიწყებდა შეხვედრას, მაგრამ დაიწყო გასტროლებზე საუბრით. მე მივუბრუნდი და ვუთხარი – ეს არის ვერდიქტი, რომ თქვენ დატოვოთ აქაურობა და წახვიდეთ-მეთქი“ – ასე იხსენებდა ჩაშლილი შეხვედრის დეტალებს მსახიობი ავთო ქარჩავა „ბათუმელებთან“.
ნუკრი ქანთარია პარლამენტის ყოფილი წევრია „ქართული ოცნებიდან“. ის ბათუმის დრამატული თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელად კონკურსის გარეშე, 2022 წელს დანიშნეს და მისი დირექტორობის პერიოდში არაერთხელ იყო დაპირისპირება მსახიობებსა და მას შორის.
რუსეთის პრეზიდენტმა ვლადიმერ პუტინმა ხელი მოაწერა განკარგულებას ჩინეთის მოქალაქეებისთვის რუსეთში უვიზო მიმოსვლის შესახებ.
ჩინეთის მოქალაქეებს რუსეთში უვიზოდ 30 დღემდე შეეძლებათ დარჩენა.
დოკუმენტი დღეს, 1-ელ დეკემბერს გამოქვეყნდა. უვიზო რეჟიმი 2026 წლის 14 სექტემბრამდე იმოქმედებს.
დოკუმენტის თანახმად, უვიზო რეჟიმი ეხება ჩინეთის მოქალაქეებს, რომლებიც რუსეთში სტუმრად ან საქმიანი ვიზიტით, ტურისტებად ან სამეცნიერო, კულტურულ, სოციალურ-პოლიტიკურ, ეკონომიკურ ან სპორტულ ღონისძიებებში მონაწილეობის მისაღებად მიდიან.
ვიზა საჭირო იქნება ჩინეთის მოქალაქეების იმ კატეგორიებისთვის, რომლებიც რუსეთში სწავლის, მუშაობის ან ჟურნალისტად მუშაობის მიზნით ჩასვლას აპირებენ.
რაც შეეხება რუსეთის მოქალაქეებს, მათ ჩინეთში მოგზაურობისთვის ვიზა უკვე რამდენიმე თვეა არ სჭირდებათ.
2026 წლის 1-ელი იანვრიდან თურქეთის მოქალაქეებს პირადობის მოწმობით ან პასპორტით საქართველოში შემოსვლის უფლება კვლავ ექნებათ, თუმცა მხოლოდ ეს დოკუმენტები საკმარისი აღარ იქნება. მათთვის საქართველოში შემოსასვლელად სამოგზაურო და ჯანმრთელობის დაზღვევაც იქნება სავალდებულო. ამის შესახებ თურქული მედია წერს და თურქეთის მოქალაქეებს აფრთხილებს.
თურქული მედია წერს, რომ საქმე ეხება საქართველოს კანონმდებლობაში რეგულაციას, რომელიც 2026 წლის პირველი იანვრიდან ამოქმედდება და რომელიც საქართველოში შემოსული ყველა უცხოელი ტურისტისთვის სამოგზაურო დაზღვევას სავალდებულოს ხდის.
„რეგულაცია ასევე შეეხება მგზავრებს, რომლებიც ერთი დღით გადიან ხოფა-სარფის სასაზღვრო პუნქტში; შესაბამისად დაზღვევა საჭირო იქნება ბათუმში მოკლევადიანი ვიზიტებისთვისაც კი.
სავალდებულო დაზღვევა საჭიროა საავადმყოფოსა და მკურნალობის ხარჯების, უბედური შემთხვევების, გადაუდებელი ჩარევებისა და სავალდებულო დაბრუნების პროცედურების დასაფარად.
ხელისუფლებამ მოქალაქეებს შეახსენა, რომ სამოგზაურო გეგმების შედგენისას წინასწარ უნდა უზრუნველყონ თავიანთი დაზღვევა, რათა თავიდან აიცილონ პრობლემები გამშვებ პუნქტებზე“ – წერს ადგილობრივი ახალი ამბების გამოცემა Arhavinin Sesi.
რა ხდება?
„ტურიზმის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-12 მუხლის მიხედვით: „საქართველოში შემომსვლელ ტურისტს უნდა ჰქონდეს ჯანმრთელობისა და უბედური შემთხვევის სავალდებულო დაზღვევა.“
აღნიშნული მუხლი თავდაპირველად 2024 წლის 1-ელი ივნისიდან უნდა ამოქმედებულიყო, თუმცა, ამავე წლის 13 ივნისს მიღებული ცვლილებით, მისი მოქმედება 2026 წლის 1-ელ იანვრამდე შეაჩერეს.
ამ ცვლილებით საქართველოს მთავრობას ასევე დაევალა, რომ 2026 წლის 1-ელ იანვრამდე მიიღოს დადგენილება „საქართველოში შემომსვლელი ტურისტების ჯანმრთელობისა და უბედური შემთხვევის სავალდებულო დაზღვევის წესისა და პირობების დამტკიცების შესახებ“.
„საქართველოში შემომსვლელი ტურისტების ჯანმრთელობისა და უბედური შემთხვევის სავალდებულო დაზღვევის წესისა და პირობების დამტკიცების შესახებ“ დადგენილების შემუშავების პროცესში გამოიკვეთა მთელი რიგი საკითხები, რაც მიზანშეწონილს ხდის კანონის მე-12 მუხლის ჩანაწერის 2026 წლის 1-ელ იანვრამდე შეჩერებას, ვინაიდან, იკვეთება, რომ კერძო სექტორი ადაპტირებისთვის საჭიროებს დამატებით ვადებს და ამ ეტაპისთვის მოსალოდნელ ცვლილებებს ვერ ხვდება მზად“ – აღნიშნული იყო განმარტებით ბარათში.
განახლება: აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით „ბათუმელები“ საქართველოს ტურიზმის ეროვნულ ადმინისტრაციას დაუკავშირდა. „გაცნობებთ, რომ „საქართველოში შემომსვლელი ტურისტების ჯანმრთელობისა და უბედური შემთხვევის სავალდებულო დაზღვევის წესისა და პირობების დამტკიცების შესახებ“ დადგენილების მიღებისა და ძალაში შესვლის თარიღად განისაზღვრება 2026 წლის 1 იანვარი. დეტალების შესახებ ინფორმაცია მალე გავრცელდება.“ – მოგვწერეს ადმინისტრაციიდან 2025 წლის 2 დეკემბერს. ადმინისტრაციიდან კანონთან დაკავშირებით სხვა კითხვებზე კი, პასუხები ჯერ არ მიგვიღია.
„ეს წერილი იმიტომ დავწერე, მინდა, გაბედოთ და ხმა ამოიღოთ ამ უსამართლობის წინააღმდეგ. ეს 22 წლის ბიჭის ხედვაა, რომელიც სამშობლოს თვლის მის სახლად და ოჯახად“ – რუსული კანონის საწინააღმდეგო აქციების დროს დაკავებული დავით კოლდარი ციხიდან ვრცელ წერილს ავრცელებს.
წერილში ციხეში არსებული მდგომარეობაა აღწერილი, ამასთან საუბარია იმ საერთო სოციალურ ფონზე, რომელიც პატიმართა ნაწილისთვის ციხეში მოხვედრის წინაპირობა ხდება.
დავით კოლდარი 2024 წლის 12 მაისს დააკავეს, რუსული კანონის საწინააღმდეგო აქციების დროს. მას ბრალად საპატრულო პოლიციის ავტომობილის შუშის ჩამტვრევა ედებოდა. თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე მიხეილ ჯინჯოლიამ დავით კოლდარი დამნაშავედ ცნო და 2 წლითა და 3 თვით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა.
დავით კოლდარის სასჯელი უცვლელი დატოვა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს მოსამართლე დავით მამისეიშვილმა.
გთავაზობთ დავით კოლდარის წერილს მცირედი კორექტირებით:
„გამარჯობა, ჩემო თანამემამულენო. დღესდღეობით რაც ხდება ჩვენს მიწა-წყალზე, თუ როგორ აირია ეს ქვეყანა, ნათქვამია, „ქვეყანა სხვის ბაძვით წახდებაო“, პრობლემა პრობლემაზე მოდის.
ვერა და ვერ გათავისუფლდა ქართული მიწა-წყალი მტრების ხელიდან, ყოველთვის გლეხი არის დაჩაგრული ყოველ არასწორ გადაწყვეტილებაზე, მაგრამ ამის შემცვლელი მათი რიგებიდან არავინ არის.
რატომ შეცვლიან?! თვითონ და მათი ოჯახნი ხომ კარგად არიან. სხვანი კი არ აინტერესებთ. ვის რაში სჭირდება გლეხის აზრი ქვეყნის სამართავად. ასეთი ფიქრით არიან ყველას მიმართ, ვინც მათიანი არ არიან. კაპიკს-კაპიკზე გადებინებენ და გითვლიან, ვინმეს ან რამეს ხომ არ დააკელი. თვითონ კი არც რიდი არ აქვთ, ისე აკლებენ და იპარავენ და ამაზე მათი რიგებიდან ხმის ამომღები არავინ ჰყავთ. მხოლოდ და მხოლოდ თუ ამოიღეს ხმა, ისიც შიდა სამზარეულოს საქმის გამო.
თქვენს ფულს სახელს არქმევენ და ითვისებენ, არ ამბობენ, რომ ხალხის ფულს იპარავსო და მაგის გამო დავიჭერთო – უბრალოდ კორუფციას იძახიან.
მთავრობა ხომ ყველაზე მეტად კორუფციას და მამაძაღლობას უნდა აქცევდეს თვალ-ყურს. რამდენია კიდევ მოპარული და მათ ჯიბეში შენახული? ამ პრობლემის მომგვარებლები არ არიან, სანამ შემცვლელი მთავრობა არ გამოჩნდება და არ შევალთ იქ, სადაც ჩვენი ქვეყნის ადგილი იყო მუდამ და ახლაც გველოდება ჩვენი ევროპა. ამათ ხელში ჩვენ დიდხანს ვერ შევალთ, რადგან პრემიერზე და პარლამენტზე დიდი ხომ მათი შემქმნელის ბატონის ხმა არის, რომელმაც რუსეთზე უნდა მიგვაჯაჭვოს სამუდამოდ ქართველი ერი და დაგვაბრუნოს ისევ საბჭოეთის შემადგენლობაში, ან უფრო უარესში.
ევროპა რომ ჩვენი ქვეყნის ერთადერთი გადამრჩენელია ეს ოდითგანვე ჩვენმა დიდმა წინაპრებმაც იცოდნენ და სწორედ ევროპისკენ გვიკვალავდნენ ბილიკებს.
ჩვენს წინაპრებს ჰქონდათ იმედი, რომ ჩვენი თაობა შევალთ, მაგრამ ეს მხოლოდ ერთად დგომით არის შესაძლებელი.
ეს მთავრობა უნდა გადადგეს. ნუთუ არ დაიღალეთ ამათი უაზრო ქმედებებით.
ლუკმა-პურის საშოვნელად გამოსულ ადამიანებს პროდუქტების ფასებს უზრდიან და უზრდიან, ქვეყანაში ამდენი უპატრონო ადამიანია, მოხუცებულები, გაჭირვებულები, შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე ადამიანები. ამათ და კიდევ სხვა პრობლემის მქონე ადამიანებს შესაძლებლობას არ აძლევს იმ ოფლით ნაშოვნი ფულით ნორმალურად გამოკვებოს თავი და გამოკვებოს ოჯახის წევრები. ყველა ხომ პარლამენტარი, დიპლომატი ვერ გამოვა, რომ კარგად იცხოვროს?
ის ცოდნა, რაც მათ აქვთ, ქვეყნის განვითარებას და ხალხის უზრუნველყოფისკენ უნდა იყოს მიმართული. გაჭირვებულ ადამიანებს პირობები უნდა შეუქმნან. კი არ იზამენ ამას, პირიქით, იმ დონემდე მიიყვანენ ადამიანებს, იძულებულნი გახდებიან იქურდონ, როცა შიათ, ტანსაცმელი მოიპარონ – როცა არ აქვთ…. უამრავი რამის მოწმე გახდება ადამიანი თუ ამათმა არ შეცვალეს ხედვა და არ დააყენეს უკეთესი საშველი ჩვენი ქვეყნისთვის…
მაგრამ ამის გამკეთებლები არ არიან და არც იქნებიან, სანამდის გლეხობა არ გამოვა გარეთ.
ციხეებში ტევადობა აღარ არის, ხალხს იჭერენ და იჭერენ. აქ უმეტესობა ამათი უნიათო პოლიტიკის გამო არის. უამრავი ადამიანი შემხვდა, ვისაც სახლ-კარი არ აქვს, საჭმელ-სასმელი არ აქვს გარეთ ყოფნის დროს და აქ შემოდიან.
ზამთრის პერიოდი როცა დგება, წვრილმანი ხულიგნობით აქ ხვდებიან, ზამთარს გადააგორებენ და როცა გასვლა უწევთ, გადიან… მერე ისევ ასე.
ასე არ უნდა ხდებოდეს დამოუკიდებელ ქვეყანაში. განა შეიძლება ასე? თითქმის ყველა, ვისაც ვესაუბრე, მოხუცებულია ან ჯანმრთელობით ავადმყოფი. დაფიქრდით, როგორ ვითარება არის აქ და როგორი ვითარებაა გარეთ, რომ აქედან გამოსული ადამიანი ისევ აქ შემობრუნდეს, რადგან იცის, რომ გარეთ თავს ვერ გაიტანს ამ მთავრობის ხელში.
ყველაფერს აკეთებენ, რომ პატიმარი ისევ აქ შემოვიდეს.
6 თვიდან 3 თვე მხოლოდ და მხოლოდ იმიტომ გამატარებინეს კარცერში, სისუფთავე მოვითხოვე, როცა ჭერიდან კოღოები და ტარაკნები ვარდებოდა მაგიდაზე, საწოლზე, ყველგან თუ სადმე შეიძლებოდა დავარდნა. ამის გამო 3 თვე ვიყავი კარცერში. ეს გლდანში ყოფნის დროს.
ექიმების პრობლემაც არის. 400 კაცზე 1 ექიმი და ექთანი არის გამოყოფილი. ესეც გლდანის ვითარება არის. თვალის ექიმთან თუ მოგიწია, იმ დღეს ბედნიერი ხარ, რადგან ორ-თვენახევარი გიწევს ლოდინი სხვა დროს.
მედიას ავიწროებენ, რომ სიმართლეს ჰყვება. ეს ხომ დემოკრატიული სამყაროს წესებს ეწინააღმდეგება.
ზიანდება ჩვენი ქვეყნის წინსვლა.
ხმა ამოიღეთ, რადგან თქვენი ვალიცაა. მე ეს წერილი იმიტომ დავწერე, მინდა გაბედოთ და ხმა ამოიღოთ ამ უსამართლობის წინააღმდეგ.
ეს 22 წლის ბიჭის ხედვაა, რომელიც სამშობლოს თვლის მის სახლად და ოჯახად! გამარჯვებას, წინსვლას და თანასწორობას!
შევეცადე მომეკითხეთ ყველა და მადლობა კიდევ ერთხელ ყოველივესთვის. მიყვარხართ ძალიან!
აქ პატიმრებიც აპირებენ გამოსვლას გარეთ აქციაზე. სჯერათ, რომ სწორ მხარეს ვდგავართ.
23-ში, გიორგობისთვის შემოგზავნილ პროდუქტებზე დიდი მადლობა!!!
მალე თქვენს გვერდით ვიქნები. სულ რაღაც 8 თვე დამრჩა.
პროკურატურის ცნობით, დაკავებულია 2 პირი, რომელთაც ბრალად ედებათ ჯგუფურად დიდი ოდენობით თანხის გამოძალვა და სხვისი ნივთის განადგურება.
პროკურატურა გამოძიებაზე დაყრდნობით წერს, რომ „ბრალდებულებმა წინასწარი შეთანხმებით, ჯგუფურად, თანხის გამოძალვის მიზნით დაზარალებულის ეზოში მუქარის შემცველი წერილები დატოვეს, სადაც 50 000 აშშ დოლარს ითხოვდნენ. წინააღმდეგ შემთხვევაში კი მოსალოდნელ მძიმე შედეგზე აფრთხილებდნენ, მათ შორის სიკვდილით იმუქრებოდნენ.
იმისთვის, რომ ზემოაღნიშნული მუქარის სისრულეში მოყვანა საფუძვლიანი ყოფილიყო, ბრალდებულებმა სხვადასხვა დროს დაზარალებულის ეზოში მდგარი ორი ავტომობილი დაწვეს“.
უწყების ცნობით, ერთ დაკავებულს ბრალდება წარედგინა საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის დიდი ოდენობით 181-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,ა“, ,,ბ“, ,,გ“ ქვეპუნქტებით (გამოძალვა, სხვისი ნივთის გადაცემის მოთხოვნა, რასაც ერთვის დაზარალებულისა და მისი ახლო ნათესავის მიმართ ძალადობის გამოყენებისა და ნივთის განადგურების მუქარა, ჩადენილი ჯგუფურად, არაერთგზის, დიდი ოდენობით ქონების მიღების მიზნით) და 187-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,ა“ და ,,გ“ ქვეპუნქტით ( სხვისი ნივთის განადგურება, რამაც მნიშვნელოვანი ზიანი გამოიწვია, ჩადენილი ცეცხლის წაკიდებით, ჯგუფურად).
აღნიშნული ბრალი სასჯელის სახედ და ზომად 7 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.
ხოლო მეორე დაკავებულს ბრალდება წარედგინა 181-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,ა“, ,,ბ“ და მე-3 ნაწილის ,,ბ“ ქვეპუნქტებით ( გამოძალვა, ესე იგი სხვისი ნივთის გადაცემის მოთხოვნა, რასაც ერთვის დაზარალებულისა და მისი ახლო ნათესავის მიმართ ძალადობის გამოყენებისა და ნივთის განადგურების მუქარა, ჩადენილი ჯგუფურად, იმის მიერ, ვინც ორჯერ იყო ნასამართლევი სხვისი ნივთის მართლსაწინააღმდეგო მისაკუთრებისათვის, დიდი ოდენობით ქონების მიღების მიზნით) და 187-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,ა“ და ,,გ“ ქვეპუნქტით (სხვისი ნივთის განადგურება, რამაც მნიშვნელოვანი ზიანი გამოიწვია, ჩადენილი ცეცხლის წაკიდებით, ჯგუფურად),რაც სასჯელის სახედ და ზომად 9 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.
პროკურატურა წერს, რომ სასამართლომ ბრალდებულს აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობა შეუფარდა.
ნობელის პრემიის ლაურეატების ჯგუფი წერილით მიმართავს აშშ-ს, უკრაინის, რუსეთისა და ევროკავშირის ლიდერებს, უკრაინა-რუსეთის სამშვიდობო შეთანხმებაში გათვალისწინებული იყოს პოლიტპატიმრების გათავისუფლების საკითხი.
„დოიჩე ველე“ წერს, რომ წერილში, რომელიც გამოქვეყნდა 1-ელ დეკემბერს და რომელსაც ხელს აწერს ნობელის პრემიის 17 ლაურეატი, ნათქვამია:
„უმნიშვნელოვანესი ნაბიჯი უნდა იყოს ცეცხლის შეწყვეტა, შემდგომ კი ამას უნდა მოჰყვეს მოლაპარაკებები და ტყვეების გაცვლა. გთხოვთ, შეიყვანოთ სამშვიდობო შეთანხმების პროექტში პუნქტი იმ სამოქალაქო პირების შეწყალების ან გაცვლის შესახებ, რომლებიც საერთაშორისო ორგანიზაციების მიერ პოლიტპატიმრებად იწოდებიან“.
წერილში აღნიშნულია, რომ რუსეთის ციხეებში ომის საწინააღმდეგო პოზიციის გამო 1000-ზე მეტი ადამიანი იმყოფება და უფლებადამცველი ორგანიზაციის, „მემორიალის“ მიერ ისინი პოლიტიკურ პატიმრებად არიან აღიარებულნი.
„დოიჩე ველე“ წერს, რომ ნობელის პრემიის ლაურეატებს შორის, რომლებმაც მიმართვას ხელი მოაწერეს, არიან 2015 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი ლიტერატურის დარგში – სვეტლანა ალექსიევიჩი და 2021 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი მშვიდობის დარგში, რუსი ჟურნალისტი დიმიტრი მურატოვი.
ვაჟა დარჩია, ბათუმის საკრებულოს წევრი პარტია „ლელოდან“, ბათუმის საკრებულოში ანტიკორუფციული ჯგუფის შექმნას ითხოვს. ინიციატივა საკრებულოს დეპუტატმა გასულ სხდომაზე დააყენა, დღეს, 1-ელ დეკემბერს გამართულ სხდომაზე, კი ქალაქში მიმდინარე უკანონო მშენებლობებით დაასაბუთა მისი შექმნის აუცილებლობა.
„წინა სხდომაზე ვისაუბრე ანტიკორუფციულ ჯგუფთან დაკავშირებით. იმ სხდომის შემდეგ ამ ჯგუფის შექმნის აუცილებლობა დღის წესრიგში კიდევ უფრო მეტად დადგა. ბატონი მერის კაბინეტიდან ძალიან კარგად ჩანს შემთხვევა, როდესაც “ქართული ოცნების” წარმომადგენელმა ღამის სამ საათზე, ქალაქის ცენტრში ააშენა კოშკი.
ეს როგორ ხდება ასე? მაინცადამაინც “ქართული ოცნების” დელეგატი როგორ აშენებს?” – იკითხა ბათუმის საკრებულოს წევრმა ვაჟა დარჩიამ ბათუმის საკრებულოს სხდომაზე.
ვაჟა დარჩიამ საკრებულოს „ქართული ოცნების“ დეპუტატის, გიორგი ჭყონიას კუთვნილი კომპანიის მიერ უნებართვო მშენებლობაზე მიუთითა, რომელიც ბათუმის მერის კაბინეტის ფანჯრების წინ უნებართვოდ აშენებს.
ვაჟა დარჩია ამბობს, რომ ამ და სხვა არაერთი უკანონო მშენებლობის გამო ჩნდება საფუძვლიანი ეჭვი, რომ საქმე ეხება კორუფციას. ამიტომ, საჭიროა შეიქმნას ანტიკორუფციული ჯგუფი, რომელიც მსგავს შემთხვევებს შეისწავლის.
„საკრებულოში არსებობს სამუშაო ჯგუფის პრაქტიკა, რეგლამენტი ითვალისწინებს. ჩვენ გვინდა, რომ ამ ჯგუფში იყვნებ საკრებულოს წევრებიც, აღმასრულებელი ხელისუფლებიდან იყოს არქიტექტურის სამსახური, მერია იყოს ჩართული, ჩაერთონ ექსპერტები და ვიმუშაოთ,“ – ამბობს ვაჟა დარჩია.
მისი თქმით, ანტიკორუფციულმა ჯგუფმა უნდა შეისწავლოს ურბანულ საკითხებში დაგროვილი პრობლემები – იქნება ეს უნებართვო მშენებლობები თუ ტენდერების მოგება ისეთი კომპანიების მიერ, რომლებიც ვერ ასრულებენ დაკისრებულ ვალდებულებებს.
„მთავარია არსებობდეს პოლიტიკური ნება ახლა ამაზე მუშაობისთვის,“ – ამბობს ვაჟა დარჩია.
საკრებულოს წევრის თქმით, ის უახლოეს მომავალში წერილობით დაარეგისტრირებს ინიციატივას ანტიკორუფციული ჯგუფის შექმნის შესახებ. ამის შემდეგ ბათუმის საკრებულო იძულებული იქნება წერილობით გასცეს პასუხი დეპუტატის ინიციატივას – დადებითი ან უარყოფითი.
„ქართული ოცნება“ კამპანიურად ებრძვის კორუფციას, მაგრამ ეს ბრძოლა ფასადურია,“ – ამბობს ვაჟა დარჩია.
სოციალურად დაუცველთა საზოგადოებრივ სამუშაოზე დასაქმებისთვის 2026 წლის ბიუჯეტში თანხა გათვალისწინებული არ არის, რაც იმას ნიშნავს, რომ ეს პროგრამა მომავალი წლიდან აღარ გაგრძელდება.
„შრომისა და დასაქმების სისტემის რეფორმების“ პროგრამისთვის 2026 წლის ბიუჯეტის პროექტის მეორე გადამუშავებულ ვარიანტში 113 მილიონ 300 ათასი ლარი იყო გათვალისწინებული, თუმცა მესამე ვარიანტში მხოლოდ 21 მილიონ 600 ათასი ლარია გაწერილი.
„აღნიშნული პროგრამის ფარგლებში, პროექტის წინა ვერსიით გათვალისწინებული იყო საზოგადოებრივ სამუშაოებზე დასაქმების ხელშეწყობის მიზნით შესაბამისი ასიგნებები. აღნიშნულ ქვეპროგრამას მიმდინარე წელს შეუსრულდა 4-წლიანი ციკლი, რაც თავდაპირველად იყო დაგეგმილი.
ამავდროულად, ბოლო წლების მაღალი ეკონომიკური ზრდის პარალელურად ფიქსირდება სამუშაო ძალის დეფიციტი შრომის ბაზარზე. შესაბამისად, მიზანშეწონილად ჩაითვალა მომდევნო პერიოდში აღარ გაგრძელდეს პროგრამა არსებული სტრუქტურით და მის ბენეფიციარებს სხვადასხვა გადამზადების პროგრამებით ხელი შეეწყოს კერძო სექტორში დასაქმების მიმართულებით“ – წერს ფინანსთა სამინისტრო ბიუჯეტის განმარტებით ბარათში.
აღნიშნული პროგრამისთვის სახელმწიფო ბიუჯეტში წლების მიხედვით შემდეგი თანხა იყო გათვალისწინებული:
2025 წელს – 112 805 000 ლარი
2024 წელს – 109 007 300 ლარი
2023 წელს – 107 265 000 ლარი
2022 წელს – 48 103 400 ლარი
საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის პრიორიტეტებისა და პროგრამების მუხლში ჩაწერილია ასევე, რომ „გაგრძელდება სოციალურად დაუცველთა მხარდაჭერა ღია შრომის ბაზარზე დასაქმების ხელშესაწყობად. გარდა ამისა, შემუშავდება უმუშევრობის მხარდამჭერი სხვადასხვა მექანიზმი, მათ შორის, უმუშევრობის დაზღვევა და მისი დანერგვისთვის საჭირო სამოქმედო გეგმა. მუშაობა გაგრძელდება შრომითი უფლებების დაცვის გარანტიების დასაახლოებლად საუკეთესო საერთაშორისო სტანდარტებთან.“
თუმცა, როდის შემუშავდება ეს „მექანიზმი“ და „სამოქმედო გეგმა“, დოკუმენტში ვადები დაზუსტებული არ არის.
დასაქმების სახელმწიფო პროგრამა 2022 წლის მარტიდან ამოქმედდა – სოციალურად დაუცველ ადამიანებს ხელისუფლებამ საჯარო სამსახურებში დასაქმება შესთავაზა შემწეობის შენარჩუნების პარალელურად. ნებისმიერ ასეთ სამუშაო ადგილზე ხელფასი 300 ლარი იყო.
დასაქმების სახელმწიფო სააგენტომ კი, პროგრამის დეტალებზე კანონით სავალდებულო საჯარო ინფორმაცია თავის დროზე „ბათუმელებს“ არ მიაწოდა.
„ეს არაკონსტიტუციურია, კონსტიტუციის შეუსაბამოა აშკარად,“ – ამბობს „ბათუმელებთან“ მოსამართლე ვლადიმერ ხუჭუა „ოცნების“ მიერ მიღებულ ბოლო რეპრესიული კანონმდებლობიდან რამდენიმე სამართლებრივ ნორმაზე.
თეთრიწყაროს სასამართლოში მოსამართლე ვლადიმერ ხუჭუამ „ოცნების“ პარლამენტის მიერ მიღებული რამდენიმე რეპრესიული, სამართლებრივი ნორმა არ გამოიყენა, საქმისწარმოება შეაჩერა და საკონსტიტუციო სასამართლოს მიმართა. მოსამართლის ერთ-ერთი ასეთი წარდგინება ჯარიმების გადაუხდელობის გამო პირის აუცილებელ დაპატიმრებას ეხება. მოსამართლე მიიჩნევს, რომ არაკონსტიტუციურია კანონის ახალი ჩანაწერი.
თუ რომელიმე მოსამართლე მიიჩნევს, რომ კონკრეტული სამართლებრივი ნორმა ბუნდოვანია, ან ეწინააღმდეგება საქართველოს კონსტიტუციას, მას შეუძლია საქმის განხილვა შეაჩეროს და საკონსტიტუციო სასამართლოს მიმართოს. საქმისწარმოების განახლება ამ შემთხვევაში საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზეა დამოკიდებული.
მოსამართლე ვლადიმერ ხუჭუა 2021 წლის ივნისიდან არის თეთრიწყაროს რაიონული სასამართლოს მაგისტრატი მოსამართლე წალკის მუნიციპალიტეტში. ეს ის ერთადერთი მოსამართლეა, რომელმაც 2024 წლის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ დააკმაყოფილა სარჩელი საარჩევნო უბნების ბათილად ცნობაზე. საქმე გაჟონილ ბიულეტენებს და ხმების ფარულობის დარღვევას ეხებოდა.
მოსამართლე ვლადიმერ ხუჭუას თეთრიწყაროში შეუჩერებია რამდენიმე ადმინისტრაციული საქმისწარმოება, რომელიც შეეხება წვრილმან ხულიგნობას [ასკ-ის 166-ე მუხლი], ასევე პოლიციელის კანონიერი მოთხოვნის დაუმორჩილებლობას [ასკ-ის 173-ე მუხლი]. ამ მუხლებით აკავებენ ყველაზე ხშირად პროევროპული საპროტესტო აქციების მონაწილეებს.
„…ბოლო პერიოდის ცვლილებები ითვალისწინებს ჯარიმის გადაუხდელობის გამო მინიმუმ 30-დღიან პატიმრობას პირისთვის, თუ ის განმეორებით ჩაიდენს იმავე სამართალდარღვევას, მაშინ, როცა სხვა ნაწილები უფრო მძიმე სანქციას ითვალისწინებენ ჯარიმის სახით,“ – უთხრაა მოსამართლე ვლადიმერ ხუჭუამ „ბათუმელებს“. – „დავუშვებთ, ერთი ადამიანი გადაიხდის ჯარიმას – ის არ იქნება დაპატიმრებული, თუ ვერ გადაიხდის – მინიმუმ 30 დღით უნდა იყოს დაპატიმრებული. აქ სასამართლოს სხვა საშუალება არ აქვს.
მე, უშუალოდ, საპროტესტო აქციებთან დაკავშირებით არ მაქვს საქმე განსახილველად, მე მქონდა მხოლოდ პოლიციელის, ასე ვთქვათ, დაუმორჩილებლობა – წარმოებაში რა საქმეც მქონდა. თუმცა ანალოგიური ცვლილებებია შესული ამ მანიფესტაციების მარეგულირებელ ნორმებშიც. ერთად შევიდა ეს ცვლილებები კანონში 2025 წელს.
ეს აშკარად შეუსაბამოა კონსტიტუციასთან. წინააღმდეგობაში მოდის პირდაპირ ადამიანის ძირითად უფლებებთან,“ – გვითხრა მოსამართლე ვლადიმერ ხუჭუამ.
რატომ მიაჩნია მოსამართლეს, რომ „ოცნების“ პარლამენტის მიღებული ახალი სამართლებრივი ნორმები არაკონსტიტუციურია?
„შეუძლებელია, რომ მხოლოდ ადამიანის სოციალურ და ეკონომიურ მდგომარეობაზე იყოს დამოკიდებული: ადამიანი იქნება თუ არა თავისუფალი. შეუძლებელია, ადამიანს, რომელსაც აქვს სოციალური პრობლემა, მას არ აქვს თანხა იმის, რომ გადაიხადოს ჯარიმა, ის ამისთვის უპირობოდ იყოს 30-დღიან ადმინისტრაციულ პატიმრობაში მაშინ, როცა თუ გადაიხდის თანხას, შესაძლებელია, რომ ის პატიმრობაში არ იყოს.
თუ ვერ იხდი ჯარიმას, მოსამართლემ უნდა მოგცეს 173-ე მუხლის შემთხვევაში 30 დღიდან 60 დღემდე პატიმრობა, უალტერნატივოდ,“ – ამბობს მოსამართლე ვლადიმერ ხუჭუა.
ამ მოსამართლის კიდევ ერთი წარდგინება საკონსტიტუციო სასამართლოში მარიხუანას ეხება.
„როცა ადამიანს მცირე ოდენობით [ერთი-ორი გრამი] უნახავენ მარიხუანას სახლში, არ აქვს მოხმარების ნიშნები და ვთქვათ ადამიანი ტაქსაობს, სახლში უნახეს 3 გრამი მარიხუანა, მას 3 წლით ერთმევა მართვის უფლება, ერთმევა ასევე სხვა უფლებები 5 წლით და ადამიანი რჩება შემოსავლის გარეშე… მივმართეთ ამ კუთხით, რომ არასამართლიანია სასჯელი.
ეს იგივეა, 20 ლიტრი ღვინო რომ გინახონ სახლში და გითხრან, შენ შეიძლება ეს ღვინო დალიო, დაჯდე საჭესთან, ამიტომ მართვის უფლებას ახლა ჩამოგართმევთო,“ – გვითხრა ვლადიმერ ხუჭუამ.
„ოცნების“ პარლამენტის მიერ შეცვლილი კანონმდებლობით 5 გრამზე მეტი მარიხუანას შეძენა-შენახვისთვის სასჯელი 6 წლამდე პატიმრობაა
ბათუმში დღეს, პირველ დეკემბერს, [დილის 11:00 საათის მონაცემებით], ჰაერში მყარი ნაწილაკების – PM10 და PM2.5 შემცველობის მაჩვენებელი არის ცუდი. ამ მონაცემს აფიქსირებს როგორც ტბელ აბუსერისძის ქუჩაზე, ასევე ბათუმის ცენტრალურ პარკში განთავსებული ავტომატური სადგური.
„24 ნოემბრიდან ზოგიერთ სადგურზე კვლავ გრძელდება ატმოსფერულ ჰაერში მყარი ნაწილაკების (PM10 და PM2.5) კონცენტრაციის ზრდა. აღნიშნული პროცესი, ტრანსსასაზღვრო ხასიათისაა და განპირობებულია სამხრეთ დასავლეთიდან და სამხრეთ აღმოსავლეთიდან მტვრის მასების გავრცელებით.“ – წერია ატმოსფერული ჰაერის ხარისხის პორტალზე.
ამავე პორტალზე ადრე ეწერა, რომ ზოგიერთ სადგურზე ატმოსფერულ ჰაერში მყარი ნაწილაკების კონცენტრაციის ზრდა 6 ნოემბრიდან შეინიშნებოდა. ჰაერში მტვრის ნაწილაკების მატება ბათუმშიც ამ დროიდან ფიქსირდებოდა.
წყარო: ჰაერის ხარისხის პორტალი / 1.12.2025
„ატმოსფერულ ჰაერში მტვრის მყარი ნაწილაკების კონცენტრაციის მატება განაპირობა ქვეყანაში უდაბნოს მტვრის მასების გავრცელებამ. სიტუაცია გაუმჯობესდება შესაბამისი მეტეოროლოგიური პროცესების განვითარებისთანავე“, – ამბობს გარემოს ეროვნული სააგენტოს გარემოს დაბინძურების მონიტორინგის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი მარინა არაბიძე. მისი კომენტარი 30 ნოემბერს გარემოს ეროვნულმა სააგენტომ გაავრცელა.
ატმოსფერული ჰაერის ხარისხის პორტალზე სააგენტოს მიერ მოცემულია ასევე ჯანდაცვითი რეკომენდაციებიც.
ამ რეკომენდაციების მიხედვით:
თუ ჰაერში მტვრის ნაწილაკების შემცველობა არის „ცუდი“, ამ შემთხვევაში:
„ყველამ შეიძლება განიცადოს ზემოქმედება ჯანმრთელობაზე; ხოლო სენსიტიური ჯგუფების წევრები შესაძლებელია განიცდიდნენ უფრო სერიოზულ ზემოქმედებას, ვიდრე მოსახლეობა ზოგადად;
შემდეგმა ჯგუფებმა თავი უნდა აარიდონ გახანგრძლივებულ ან დატვირთულ გარე ფიზიკურ აქტივობას: გულის ან ფილტვის დაავადებების მქონე პირებმა, ბავშვებმა და ხანდაზმულებმა;
ყველა დანარჩენმა უნდა შეამციროს გახანგრძლივებული ან დატვირთული გარე ფიზიკური აქტივობა.“
თუ ჰაერში მტვრის ნაწილაკების შემცველობა არის „დამაკმაყოფილებელი“, ამ შემთხვევაში:
„ჰაერის დაბინძურებისადმი სენსიტიური ჯგუფები შესაძლებელია განიცდიდნენ ზემოქმედებას ჯანმრთელობაზე. თუმცა მთელი მოსახლეობისათვის მავნე ზეგავლენა მოსალოდნელი არ არის.
შემდეგმა ჯგუფებმა უნდა შეამცირონ გახანგრძლივებული ან დატვირთული გარე ფიზიკური აქტივობა: გულის ან ფილტვის დაავადებების მქონე პირებმა, ბავშვებმა და ხანდაზმულებმა“.
„ტრანსასაზღვრო დაბინძურების“ გარდა აღნიშნული ნაწილაკების ჰაერში გაფრქვევის ძირითადი წყაროა სამშენებლო პროცესები, ღია გრუნტი, შეშის ღუმელი, დიზელის ძრავები, მრეწველობის სექტორი, ქარის მიერ მიმოფანტული მტვერი. ასევე, ე.წ. მეორადი მყარი ნაწილაკები წარმოიქმნება სხვადასხვა დამაბინძურებლის ფოტოქიმიური რეაქციის შედეგად.
მტვრის ნაწილაკების გავლენა ჯანმრთელობაზე:
თვალის გაღიზიანება, ასთმა, ბრონქიტი, ფილტვის დაზიანება, სიმსივნე, მძიმე ლითონებით მოწამვლა, უარყოფითი ზემოქმედება გულსისხლძარღვთა სისტემაზე.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2025 წლის პირველ დეკემბრამდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 173 920 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +1 060. ამ მონაცემებში შედის როგორც დაღუპულები ასევე დაჭრილები]
ტანკი – 11 387 ერთეული [+1]
ჯავშანტექნიკა – 23 678 ერთეული [+6]
საარტილერიო სისტემა – 34 754 ერთეული [+14]
MLRS – 1 552 ერთეული [+0]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 253 ერთეული [+0]
თვითმფრინავი – 430 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 347 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 86 090 ერთეული [+239]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 4 024 ერთეული [+0]
გემი/ნავი – 28 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 1 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 68 583 ერთეული [+71]
სპეცტექნიკა – 4 010 ერთეული [+0]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე ინფორმაცია განაახლა რუსეთმაც.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2025 წლის პირველ დეკემბრამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
668 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
99 787 უპილოტო საფრენი აპარატი
638 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
26 329 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 622 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
31 662 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
48 081 სპეციალური სამხედრო მანქანა
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
ამასთან, აღნიშნულ მონაცემებთან ერთად რუსეთის თავდაცვა, უკრაინის და რუსეთის არმიის ცოცხალი ძალის საერთო დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს. უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ მონაცემებს არ აქვეყნებს არც უკრაინა.
—
რუსეთი უკრაინაში 2022 წლის 24 თებერვალს გამთენიისას შეიჭრა და სრულმასშტაბიანი ომი დაიწყო.
დღეს, 30 ნოემბერს, სროლა იყო ქუთაისში, გამსახურდიას ქუჩაზე მდებარე ერთ-ერთ საცხოვრებელ კორპუსთან.
უცნობმა პირმა სამი ადამიანი დაჭრა და მიიმალა. დაჭრილები სასწრაფო დახმარების სამსახურმა კლინიკაში გადაიყვანა.
დაჭრილთაგან ერთი დაიღუპა, ორს კი შესაბამისი მკურნალობა უტარდება.
“ქუთაისში, გამსახურდიას ქუჩაზე მომხდარი მკვლელობისა და დაჭრის ფაქტთან დაკავშირებით გამოძიება, ორი ან მეტი პირის მიმართ, დამამძიმებელ გარემოებაში ჩადენილ განზრახ მკვლელობის მცდელობის მუხლით დაიწყეს.
გამოძიების ამ ეტაპზე დაუდგენელმა პირმა, ქუთაისში გამსახურდიას ქუჩაზე მდებარე ერთ-ერთ კორპუსთან, ცეცხლსასროლი იარაღიდან გასროლით დაჭრა სამი პირი: 1970 წელს დაბადებული შ.ყ., 1979 წელს დაბადებული ი.რ. და 1983 წელს დაბადებული ი.გ. და შემთხვევის ადგილიდან მიიმალა.
სამივე დაჭრილი სასწრაფო სამედიცინო დახმარების თანამშრომლებმა კლინიკაში გადაიყვანეს, თუმცა მიღებული დაზიანებების შედეგად ერთ-ერთი მათგანი – შ.ყ. გარდაიცვალა.
დამნაშავე პირის დადგენისა და დაკავების მიზნით სამართალდამცველები აქტიურ საგამოძიებო მოქმედებებს ატარებენ,” – ნათქვამია შსს-ს მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში.
შინაგან საქმეთა სამინისტროს თანახმად, გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 19-109-ე მუხლის „ლ“ ქვეპუნქტით მიმდინარეობს, რაც 20 წლამდე ან უვადო თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.
„სანამ ეს ადამიანები [ჯანდაცვის სამინისტრო] ჩვენთან დიალოგს აწარმოებენ, ამ პერიოდში უამრავი ბავშვი ეჯაჭვება ეტლს. რამდენიმე ბავშვი დაგვეღუპა 8 თვის განმავლობაში.
ეს არის პროგრესირებადი დაავადება, რომელიც არ გვაძლევს საშუალებას, რომ ჩვენ რაღაცას დაველოდოთ.
ამიტომ ვითხოვთ, რომ დროულად მოხდეს ახალი პრეპარატების შემოტანა,” – თქვა დღეს, 30 ნოემბერს, თბილისში, ჯანდაცვის სამინისტროს წინ გამართულ აქციაზე შშმ ბავშვის მშობელმა თამარ გოგალაძემ.
დღეს ჯანდაცვის სამინისტროსთან დიუშენის კუნთოვანი დისტროფიით დაავადებული ბავშვების მხარდასაჭერი აქცია გაიმართა.
დიუშენის კუნთოვანი დისტროფია იშვიათი გენეტიკური დაავადებაა, რომელიც ადრეულ ასაკში იწვევს კუნთების განლევას, ბავშვებს უწევთ ეტლით სარგებლობა, რიგ შემთხვევებში კი დაავადება ისე პროგრესირებს, რომ სიკვდილს იწვევს.
თუმცა უკვე არსებობს სამკურნალო მედიკამენტი, რომელიც დაავადების პროგრესირებას მნიშვნელოვნად აჩერებს. მაგრამ წამალი ძვირადღირებულია და მისი შეძენა მშობლებს დამოუკიდებლად არ შეუძლიათ.
სწორედ ამიტომ მშობლები რვა თვეა ჯანდაცვის სამინისტროსგან ქვეყანაში წამლის შემოტანას ითხოვენ, თუმცა ჯერჯერობით უშედეგოდ.
დღეს გამართულ აქციაზე მშობლებმა მიიყვანეს შვილები და კიდევ ერთხელ მოითხოვეს სამინისტრომ რაც შეიძლება სწრაფად იყიდოს წამალი, რომელიც ბავშვების სიცოცხლის გადასარჩენადაა საჭირო.
აქცია ჯანდაცვის სამინისტროსთან ფოტო: ქეთევან ხუციშვილი/ნეტგაზეთი
„როცა სახელმწიფომ წინასწარ იცის, რომ ბავშვმა თუ წამალი არ მიიღო – ჩაჯდება ეტლში; თუ შემდეგ წამალი არ მიიღო, მას გაუჭირდება სუნთქვა; თუ შემდეგ არ მიიღო წამალი, მას გაუჩერდება გული – ეს ყველაფერი წინასწარ იცის სახელმწიფომ და ამაზე მეტი კატასტროფა რაღა უნდა იყოს?!
რატომ უნდა დაიწყოს სახელმწიფომ იმაზე ყოყმანი, რომ ამას სჭირდება რესურსი? რა მნიშვნელობა აქვს ვინ არის ხელისუფლებაში? სულ არ აინტერესებთ მშობლებს ვინ არის ხელისუფლებაში, ეგ საერთოდ არ არის მნიშვნელოვანი. სახელმწიფოში ვინც არ უნდა იყოს ხელისუფლებაში, ეს არის პირველი ვალდებულება.
ამიტომ, ეს არ არის თხოვნა, ეს არ არის ხელის გამოწვდენა, ეს არის აუცილებელი საჭიროება, რომელიც უნდა დაკმაყოფილდეს,“ – თქვა დღეს აქციაზე კახა წიქარიშვილმა, დიუშენის კუნთოვანი დისტროფიით დაავადებული ბავშვის მშობელმა.
აქციაზე მივიდა „ოცნების“ ჯანდაცვის მინისტრი მიხეილ სარჯველაძე. მან მშობლებს სთხოვა, რომ შეხვედრა სამინისტროში გაგრძელებულიყო.
„ორი წელი გავიდა ბატონო მიხეილ დაპირებებში და ერთი ქმედითი ნაბიჯი არ გადადგმულა,“ – უთხრა „ოცნების“ ჯანდაცვის მინისტრს, მიხეილ სარჯველაძეს ერთ-ერთი ბავშვის მშობელმა ზაქრო გვიშიანმა.
„გავიგე, კამერებთან სხვანაირად ნუ ილაპარაკებთ. როგორც აქამდე ყოფილა, შეგვიძლია კიდევ ავიდეთ, ვისაუბროთ“, – შესთავაზა მიხეილ სარჯველაძემ მშობლებს.
„ბატონო მიხეილ, რვაჯერ შევხვდით და ნაბიჯი არ გადაიდგა. შედეგი არ მოიტანა ამ შეხვედრებმა, სწორედ ამიტომ შევიკრიბეთ. ჩვენ არ ვართ ორგანიზატორები ამ შეხვედრის, თქვენი გუნდის დამსახურებაა, თქვენ გაუკეთეთ ამას [აქციას] ორგანიზება.
ამიტომ მოხდა, თქვენი და თქვენი გუნდის უმოქმედობის გამო,“ – უთხრა პასუხად მიხეილ სარჯველაძეს ზაქრო გვიშიანმა.
საპროტესტო აქცია ჯანდაცვის სამინისტროსთან ფოტო: ქეთევან ხუციშვილი/ნეტგაზეთი
დიუშენის კუნთოვანი დისტროფიით დაავადებული ბავშვების მშობლები ამბობენ, რომ ამერიკულ და ევროპულ ბაზარზე სამი-ოთხი დასახელების წამალია, რომლებიც ბავშვების მკურნალობას სჭირდება.
ჯანდაცვის სამინისტროს კი ის ქვეყანაში არ შემოაქვს.
ჯანდაცვის სამინისტროს წინ გამართულ აქციაზე მშობლები სიტყვით გამოვიდნენ და ამ ფორმითაც სცადეს სამინისტროსთვის ხმის მიწვდენა და დასაბუთება, თუ რატომ უნდა შემოიტანონ ბავშვებისთვის საჭირო მედიკამენტები ქვეყანაში.
„თითოეული ჩვენგანი არ იხდის გადასახადებს იმიტომ, რომ მინისტრებს ყოველ წელს მოემატოთ ხელფასი და კეთილდღეობა იყოს მოსამართლეების უზრუნველყოფილი.
ჩვენ ვიხდით გადასახადებს იმიტომ, რომ საქართველოში ბავშვები არ იყვნენ ელემენტარული საჭიროებების გარეშე, არ იყვნენ სასიცოცხლო სერვისების გარეშე. ჩვენ ვართ სახელმწიფო, ჩვენ ვართ ქვეყანა და ჩვენი გადასახადები უნდა მოხმარდეს, პირველ რიგში, ბავშვებს.
თუ ამას ვერ იგებს მთავრობა, ჩვენ აუცილებლად გავაგებინებთ და აუცილებლად დავარწმუნებთ, რომ მათი ვალდებულებაა ის, რომ ჩვენი თანხები, ჩვენი გადასახადები, პირველ რიგში მოახმარონ ბავშვებს.
ეს არის თითოეული ბავშვის უფლება.
ბავშვებმა მათთვის სასიცოცხლო სერვისები უნდა მიიღონ დაუყოვნებლივ, დაუბრკოლებლად, ყველანაირი დაპირებების გარეშე და ყველანაირი პათოსის გარეშე, რომ სადღაც კუთხეში ჩუმად ვილაპარაკოთ.
გამობრძანდით ისევ და ბავშვებს აუხსენით! დიახ, გევალებათ! ბავშვებს ვერ დაველაპარაკებიო – ჯანდაცვის მინისტრმა თქვა – ეს არის არასწორი. დიახ, გევალებათ, ელაპარაკოთ ბავშვებს, მათი გასაგები ფორმით. მათთვის ასახსნელია რას ჰპირდებით, რას აკეთებთ და რა გევალებათ. დიახ, აქ ბავშვები არიან, მაგრამ ბავშვებს მინისტრი დღეს არ დაელაპარაკა. ერთი სასიცოცხლო, ერთი საიმედო სიტყვა არ უთქვამს და რამდენიმე მშობელს უთხრა, რომ წამოდით და ვილაპარაკოთ სადღაც დახურულ კარს მიღმა.
დღეს მზად ვარ, ყველაფერში ჩავერთო მაქსიმალურად, ჩემი შესაძლებლობები მივმართო იმისთვის, რომ ბავშვებს არ უწევდეთ აქ დგომა იმიტომ, რომ უბრალოდ გადარჩნენ. ბავშვები არ უნდა იბრძოდნენ გადარჩენისთვის. ჩვენ ვართ სახელმწიფო, საზოგადოება და ჩვენ მოვთხოვთ მთავრობას. სახლიდან არაფრის მოტანა არ სჭირდებათ, ჩვენი გადასახადები ჩვენს შვილებს მოახმარონ და გადაარჩინონ ბავშვები,“ – თქვა აქციაზე სიტყვით გამომსვლელმა ერთ-ერთმა მშობელმა.
„ძალიან ცუდ მდგომარეობაში ვართ. გვინდა მივაწვდინოთ მთავრობას, როგორმე გვიშველონ. წაქცეულები ვართ, ვიწვებით, საშინლად იტანჯებიან ჩვენი პატარები. სანამ ეტლში ჩაჯდებიან, იქნებ მოგვაწოდონ ეს მედიკამენტი, რომელიც უკვე აღიარებულია არაერთ ქვეყანაში. რაღაც ეჭვები გაჩენიათ თურმე და არ აღიარებენ საქართველოში ამ მედიკამენტს -ასეთი პასუხი მოგვცეს. როგორ? თუკი ამერიკაში უკეთდება ეს და კარგად არიან ბავშვები, არის დიდი შედეგები, ქართველ ბავშვებზე არ იმოქმედებს ეს უკეთესად? მოგვხედონ, ჩვენ მხოლოდ ამას ვითხოვთ, სხვა არაფერი გვინდა,“ – თქვა აქციაზე ერთ-ერთი ბავშვის მშობელმა აზა თავაძემ.
მშობლები ამბობენ, რომ ჯანდაცვის სამინისტროსთან რვა თვეა მოლაპარაკებებს აწარმოებენ, ამ დროის განმავლობაში კი ბავშვები დაზარალდნენ. იმის გამო, რომ დაავადება პროგრესირებს, რამდენიმე ბავშვი დაიღუპა.
„ეს [დაავადება] არ გვაძლევს საშუალებას, რომ ჩვენ რაღაცას დაველოდოთ. ამიტომ ჩვენ საქართველოში ვითხოვთ, რომ დროულად მოხდეს ახალი პრეპარატების შემოტანა, რაც შეიძლება მალე. კიდევ რამდენიმე თვე დიალოგებში დასაკარგი დრო არა გვაქვს.
თუ ფიქრობს ჯანდაცვის მინისტრი, რომ ჩვენ ისევ დიალოგზე დავთანხმდებით და ერთსა და იმავეს მოვისმენთ, ძალიან ცდება. იმ შემთხვევაში მივალთ მოლაპარაკებაზე, თუ გვეტყვიან, რომ კი, მომავალი თვიდან მიიღებთ ახალ პრეპარატს,“ – თქვა შშმ ბავშვის მშობელმა თამარ გოგალაძემ.
პარლამენტში მყოფ მილიონერ დეპუტატებზე გააკეთა აქცენტი ერთ-ერთმა მშობელმა გია ყრუაშვილმა.
„როცა ქვეყანაში და პარლამენტში 50% მილიონერია, მათი ოჯახისთვის ღვთის სამსახურია, რომ თითო მილიონერმა თითო-ოროლა ბავშვს გაუწიოს დახმარება და უპატრონოს, როდესაც მშობლებს არ გააჩნიათ იმხელა სახსრები, რომ თავიანთ შვილებს მიხედონ. ჩვენ ჩვენი უბედურება გვყოფნის და ამ უბედურებაში მთავრობამ უნდა მიიღოს და დადოს ლომის წილი.
სამწუხარო ის არის, რომ ჩემი შვილი 18 წლის ხდება და რომ გახდება 18 წლის, იმ რეაბილიტაციის კურსების პროგრამიდანაც ამოირიცხება. აქვე ბენზინი რომ გადამასხან და დამწვან, რომ ჩემს შვილს ეშველოს რამე, მე მზად ვარ ამისთვის ხელს მოვაწერ, ჩემს კი არა, ამ ბავშვებს – ყველაზე ვარ წამსვლელი. ამ ეტაპზე ეს ისეთი მტკივნეული თემა არის, რომ ამას ვერავინ ვერ მიაფუჩეჩებს. ეს არ არის შიმშილი, ეს არ არის სოციალური რაღაცა, ეს არის, როდესაც შენი შვილი გიყურებს, როგორი ვაჟკაცი ხარ და როგორ იცავ მის სიცოცხლეს. არ არსებობს აქ უკან დახევის არც ერთი ნაბიჯი,“ – თქვა აქციაზე გია ყრუაშვილმა.
დღესვე მშობლებმა შეადგინეს პეტიცია, რომელსაც ხელს ყველა ბავშვის მშობელი მოაწერს და შემდეგ პარლამენტში შეიტანენ.
მშობლები პარლამენტს მიმართავენ გამოინახოს ბიუჯეტში შესაბამისი თანხები, რომლითაც ბავშვებს სიცოცხლის გადასარჩენად აუცილებელ მედიკამენტებს შეუძენენ.
გარემოს ეროვნული სააგენტო ჰაერში მტვრის მყარი ნაწილაკების მატებასთან დაკავშირებით განცხადებას ავრცელებს.
„ატმოსფერულ ჰაერში მტვრის მყარი ნაწილაკების კონცენტრაციის მატება განაპირობა ქვეყანაში უდაბნოს მტვრის მასების გავრცელებამ. სიტუაცია გაუმჯობესდება შესაბამისი მეტეოროლოგიური პროცესების განვითარებისთანავე“, – ამბობს გარემოს ეროვნული სააგენტოს გარემოს დაბინძურების მონიტორინგის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი მარინა არაბიძე. მის კომენტარს გარემოს ეროვნული სააგენტო ავრცელებს.
„ბოლო რამდენიმე დღის განმავლობაში, საქართველოს ტერიტორიაზე ატმოსფერულ ჰაერში მყარი ნაწილაკების (PM10 და PM2.5) მომატებული კონცენტრაცია კვლავ შეინიშნება, რაც განპირობებულია სამხრეთიდან და სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან მტვრის მასების გავრცელებით.
როგორც იცით, ბოლო პერიოდში არ დაფიქსირებულა ნალექი წვიმის ან თოვლის სახით, ასევე არ დაფიქსირებულა ქარი, რამაც განაპირობა დაბინძურების შენარჩუნება.
საქართველოს ტერიტორიაზე უდაბნოს მტვერის მასების გავრცელება წლის განმავლობაში პერიოდულად ფიქსირდება.
სიტუაციის გაუმჯობესება დამოკიდებულია შესაბამისი მეტეოროლოგიური პროცესების (წვიმა, თოვლი, ქარი) განვითარებაზე”,- ამბობს მარინა არაბიძე.
გარემოს ეროვნული სააგენტოს ცნობით, უწყება ატმოსფერული ჰაერის ხარისხის უწყვეტ მონიტორინგს 18 ავტომატური სადგურის საშუალებით ახორციელებს.
ბათუმის ზღვისპირა ზოლში განთავსებულ 10 ახალ სტაციონარულ საგუშაგოს მერია შსს-ს გადასცემს. ამ საგუშაგოების [სამაშველო კოშკურების] მოწყობაში ქალაქის ბიუჯეტიდან 338 ათას 223 ლარი დაიხარჯა. ქონების გადაცემის საკითხს ბათუმის საკრებულო 1-ელი დეკემბრის სხდომაზე განიხილავს.
10 ახალი სამაშველო კოშკურა, ექსპერტიზის დასკვნის დოკუმენტის მიხედვით გადანაწილებულია კვარიათის, გონიოს, ბათუმის ახალი და ძველი ბულვარის, ასევე მახინჯაურისა და მწვანე კონცხის პლაჟებზე.
„სტაციონალური საგუშაგოების შინაგან საქმეთა სამინისტროს სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულება-საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურისათვის უსასყიდლოდ სარგებლობაში გადაცემასთან დაკავშირებით“ განკარგულების პროექტის განმარტებით ბარათში აღნიშნულია, რომ:
2025 წლის 17 ოქტომბერს სამაშველო სამსახურმა წერილობით მიმართა ბათუმის მერიას „რომელშიც აღნიშნულია, რომ ზღვისპირა ზოლში დასრულდა სამაშველო კოშკურების მშენებლობის სამუშაოები. შესაბამისად, საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახური ითხოვს 10 ცალი სამაშველო კოშკურის არსებობის ვადით უსასყიდლოდ სარგებლობაში გადაცემას.“
ამავე განმარტებით ბარათში აღნიშნულია ასევე, რომ საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურმა „2025 წლის 22 აპრილის ბრძანებით ბათუმის მუნიციპალიტეტს საკუთრებაში გადმოეცა სტაციონალური საგუშაგოების მოწყობის საპროექტო-სახარჯთაღრიცხვო დოკუმენტაცია, აღნიშნული დოკუმენტაცია კი სამუშაოების შესყიდვის მიზნით გადაეცა მერიის საქალაქო ინფრასტუქტურისა და კეთილმოწყობის სამმართველოს“.
„აღნიშნული საპროექტო-სახარჯთაღრიცხვო დოკუმენტაციით განხორციელდა საგუშაგოების მოწყობა და საქალაქო ინფრასტუქტურისა და კეთილმოწყობის სამმართველომ შესაბამისი ბრძანებით ინფრასტრუქტურული სამუშაოები გადმოსცა მუნიციპალიტეტს საკუთრებაში.“
ბათუმის მერიის მიერ მოწყობილი საგუშაგოები, რომლებიც სამაშვლო სამსახურს უნდა გადასცეს [დოკუმენტების მიხედვით სულ ასეთი 10 საგუშაგო მოეწყო. ერთ ასეთ საგუშაგოში ბათუმის ბიუჯეტიდან 33 ათას 822 ლარი და 30 თეთრია გადახდილი] / ფოტო ექსპერტიზის დასკვნიდანმერიის კეთილმოწყობის სამმართველომ ტენდერი საგუშაგოების მოწყობაზე ზემოთ აღნიშნული პროექტით გამოაცხადა 2025 წლის აპრილში. ანალოგიური პროექტით კი ტენდერი ადრე, 2019 წელს, ბულვარის ადმინისტრაციასაც ჰქონდა გამოცხადებული. ბულვარმა მაშინ 5 საგუშაგო 118 ათას 835 ლარად შეისყიდა და შსს-ს გადასცა.
ბათუმის მერიის კეთილმოწყობის სამმართველომ ამჯერად 10 საგუშაგოს მოწყობაში 338 ათას 223 ლარი გადაუხადა ტენდერში გამარჯვებულ შპს „თი ემ ეს ქონსტრაქშენს“. ტენდერი სამმართველოს 390 ათას 243 ლარით ჰქონდა გამოცხადებული:
სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახური ეხმაურება უკრაინის სამხედრო დაზვერვის მიერ გამოქვეყნებულ რუკის სქრინს, რომელზეც საქართველო მონიშნულია, როგორც ადგილი, სადაც რუსეთის შეიარაღებული ძალების კომუნიკაციის ტერმინალების ქსელებია განთავსებული.
სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახური ამბობს, რომ ეს ინფორმაცია არასწორია და ახლა ცდილობს გაარკვიოს რატომ გავრცელდა მსგავსი ინფორმაცია.
„ვრცელდება არასწორი ინფორმაცია, თითქოს უკრაინის დაზვერვის მასალებით საქართველოს ტერიტორიაზე არსებობს რუსეთის ფედერაციის შეიარაღებული ძალების სპეციალური უსაფრთხო კომუნიკაციის ტერმინალების ქსელები.
თავის მხრივ, არანაირი მსგავსი ინფორმაცია არ მიგვიღია უკრაინის საგარეო დაზვერვის სამსახურიდანაც. ამ უკანასკნელმა, გავრცელებულ განცხადებაში, მიუთითა ასეთი ქსელების უკრაინასთან, ფრონტის ხაზზე და აფრიკის კონტინენტზე არსებობის შესახებ.
ამავე დროს, განცხადებასთან ერთად გამოქვეყნებულ ფოტოზე დატანილმა ლოკაციამ დატოვა მათ მიერ გახმოვანებული ინფორმაციის არასწორი ინტერპრეტაციის სივრცე საქართველოს შესახებ.
ჩვენ პროაქტიულად ვცდილობთ გავარკვიოთ, რით იყო გამოწვეული, მათივე განცხადებისგან განსხვავებული ისეთი მასალის გავრცელება,“ – ვკითხულობთ სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის განცხადებაში.
გუშინ, 29 ნოემბერს, უკრაინის სამხედრო დაზვერვამ გამოაქვეყნა ინფორმაცია, რომლის თანახმადაც უკრაინის თავდაცვის სამინისტროს სამხედრო დაზვერვის დირექტორატის დანაყოფებმა, ტექნიკური დაზვერვის ოპერატიულ მეთოდებთან ერთად, გამოავლინეს რუსეთის ფედერაციის შეიარაღებული ძალების სპეციალური დაცული კომუნიკაციის ტერმინალების ქსელები უკრაინასთან ფრონტის ხაზზე და აფრიკის კონტინენტზე.
უკრაინის სამხედრო დაზვერვამ ამ ინფორმაციას თან დაურთო ორი ფოტოსქრინი, რომელ ფოტოებზეც ასახულია ის ადგილები, სადაც, დაზვერვის ინფორმაციით, რუსეთის არმიის საკომუნიკაციო ტერმინალებია.
ორიდან ერთ სქრინზე წითლად მონიშნულია საქართველო.
უკრაინის სამხედრო დაზვერვის მიერ გავრცელებული ფოტო, რომელზეც საქართველოცაა მონიშნული
უკრაინის სამხედრო დაზვერვას გავრცელებულ ინფორმაციაში არ განუმარტავს, რატომ მოხვდა საქართველოს ტერიტორია ამ ფოტოსქრინზე.
გარემოს ეროვნული სააგენტოს აჭარის რეგიონული ჰიდრომეტეოროლოგიური ობსერვატორიის ინფორმაციით, 30 ნოემბრის 21 საათიდან 1-ელი დეკემბრის 21 საათამდე ბათუმსა და მთლიანად აჭარაში მოსალოდნელია დროგამოშვებით ღრუბლიანობის მომატება, ღამით ზოგან, დღისით უმეტეს რაიონში წვიმა.
იქროლებს ცვალებადი მიმართულების ქარი 10-15 მეტრი წამში.
ზღვის ღელვა 2-3 ბალი იქნება, ზღვის წყლის ტემპერატურა კი +16 გრადუსია.
სინოპტიკოსების ცნობით, 2 დეკემბერს ბათუმსა და მთლიანად აჭარაში მოსალოდნელია დროგამოშვებით წვიმა, მომდევნო ორ დღეს, 3 და 4 დეკემბერს კი – უმეტესად უნალექო ამინდი.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2025 წლის 30 ნოემბრამდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 172 860 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +1 160. ამ მონაცემებში შედის როგორც დაღუპულები ასევე დაჭრილები]
ტანკი – 11 386 ერთეული [+5]
ჯავშანტექნიკა – 23 672 ერთეული [+14]
საარტილერიო სისტემა – 34 740 ერთეული [+7]
MLRS – 1 552 ერთეული [+2]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 253 ერთეული [+0]
თვითმფრინავი – 430 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 347 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 85 851 ერთეული [+508]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 4 024 ერთეული [+29]
გემი/ნავი – 28 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 1 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 68 512 ერთეული [+49]
სპეცტექნიკა – 4 010 ერთეული [+0]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე ინფორმაცია განაახლა რუსეთმაც.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2025 წლის 30 ნოემბრამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
668 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
99 690 უპილოტო საფრენი აპარატი
638 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
26 318 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 622 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
31 638 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
47 986 სპეციალური სამხედრო მანქანა
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
ამასთან, აღნიშნულ მონაცემებთან ერთად რუსეთის თავდაცვა, უკრაინის და რუსეთის არმიის ცოცხალი ძალის საერთო დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს. უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ მონაცემებს არ აქვეყნებს არც უკრაინა.
—
რუსეთი უკრაინაში 2022 წლის 24 თებერვალს გამთენიისას შეიჭრა და სრულმასშტაბიანი ომი დაიწყო.
პარტია „თავისუფლების მოედანმა“ შეიმუშავა ლუსტრაციის კანონპროექტი, რომლის მხარდასაჭერად მოქალაქეთა ხელმოწერებს უკვე აგროვებენ.
„ლუსტრაციის კანონის მთავარი ამოცანა არის ის, რომ მავნე საბჭოთა და პოსტსაბჭოთა გავლენისგან გაათავისუფლოს სახელმწიფო და სახელმწიფო მმართველობა. ამ კანონის მიხედვით, იმ ადამიანებს, რომლებიც მიზანმიმართულად თანამშრომლობდნენ „კაგებესთან” და მის მემკვიდრე ორგანიზაციებთან, ქართული, ეროვნული ინტერესების საწინააღმდეგოდ, აეკრძალებათ სახელმწიფო სამსახურში მუშაობა და ასევე საკონტრაქტო ან რაიმე სხვა ურთიერთობები“, – აცხადებს პარტია „თავისუფლების მოედნის“ ერთ-ერთი ლიდერი, ლევან ცუცქირიძე და დასძენს, რომ მოქალაქეთა ხელმოწერებს ამ კანონპროექტის მხარდასაჭერად სწორედ იმიტომ აგროვებენ ახლა, რომ შემდეგში „ვერავინ შეძლოს მისი გაჩერება ან დაბლოკვა“.
ლევან ცუცქირიძის თქმით, ეს იქნება პირველი ინიციატივა, რომელსაც ისინი წარუდგენენ ახალ, დემოკრატიულად არჩეულ პარლამენტს.
პარტიის იდეაა, შეიქმნას „ეროვნული მეხსიერების საბჭო“, რომელიც დაკომპლექტებული იქნება მთავრობის, პარლამენტის, სასამართლოსა და საზოგადოებრივი ორგანიზაციების წარმომადგენლებით. საბჭომ უნდა შეისწავლოს არქივები და გამოავლინოს ადამიანები, რომლებიც ტოტალიტარული სისტემის განმტკიცებას ემსახურებოდნენ. მათ დროებით ან სამუდამოდ აეკრძალებათ პოლიტიკური თანამდებობების დაკავება, საჯარო სამსახურში დასაქმება, საგანმანათლებლო და კვლევით ორგანიზაციებში მუშაობა, სახელმწიფო შესყიდვებსა და ტენდერებში მონაწილეობა.
„ძალიან მნიშვნელოვანია ისტორიული სამართლიანობის აღდგენა, წარსულისთვის თვალის გასწორება და საზოგადოების ინფორმირება და განათლება იმის შესახებ, თუ რამხელა უბედურება მოუტანა საბჭოთა კავშირმა საქართველოს“, – აცხადებს ლევან ცუცქირიძე. – „ჩვენ ვთვლით, რომ ლუსტრაციის კანონი არის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მექანიზმი იმისთვის, რომ თავი დავიზღვიოთ ისეთი პრობლემებისგან, რომლებიც დღეს შეგვიქმნა ქართულმა ოცნებამ“.
„რაც არ უნდა მალონ ეს პროტესტი, პროტესტი თავის თავს ვერ დამალავს. რაც უფრო დიდხანს მოითმენენ ისინი ამ ყველაფერს, მით უფრო მეტად და ძლიერად გაანადგურებს ეს მათ პიროვნულად,“ – ამბობს ყოფილი საჯარო მოხელე სალომე მაჭარაშვილი. ის ერთ-ერთია იმ ასეულობით საჯარო მოხელეთა შორის, რომლებიც პროტესტის გამო საჯარო სამსახურიდან დაითხოვეს.
„საჯარო მოსამსახურეთა დამოუკიდებელი პროფკავშირების კონსტიტუციის 78-ე მუხლის“ მონაცემებით, პროევროპული პროტესტის გამო ქვეყანაში 800-დან 1200-მდე საჯარო მოხელე გაათავისუფლეს. გათავისუფლებულების დაახლოებით 20 %-მა შეძლო კერძო სექტორში დასაქმება.
რამდენად შეიძლება ბიზნესში დასაქმების იმედად საჯარო სამსახურში თამამი განცხადებების გამოხატვა? – „ბათუმელები“ საჯარო სამსახურებიდან გათავისუფლებულ 3 ადამიანს ესაუბრა, რომლებიც კერძო სექტორში დასაქმდნენ.
„რაც არ უნდა მალონ, პროტესტი თავს ვერ დამალავს“
„ახალი შესაძლებლობის კარი ყოველთვის გაიღება, მაგრამ არა საკუთარი ღირებულებების და ფასეულობების დათმობის ხარჯზე,“ – თავდაჯერებულობა ეტყობა სალომე მაჭარაშვილს, რომელიც 2025 წლის მარტში გაათავისუფლეს თბილისის მერიიდან. ბოლო 6 წელი იგი მუნიციპალური სერვისების სააგენტოში მენეჯერულ პოზიციას იკავებდა.
სალომე მაჭარაშვილი სამსახურიდან მას შემდეგ გაუშვეს, როცა ევროინტეგრაციის კურსის შეჩერება პეტიციაზე ხელმოწერით გააპროტესტა. იგი პროტესტს ღიად აფიქსირებდა.
„სააგენტოდან გათავისუფლების შემდეგ კერძო კომპანიაში დავსაქმდი პროექტების ხელმძღვანელის თანამდებობაზე. დაახლოებით 5-6 თვეში ვიპოვე ახალი სამსახური,“ – ამბობს სალომე მაჭარაშვილი.
იგი იმ სირთულეებზე გვესაუბრება, რის გამოც საჯარო მოხელეებს გაჩუმება უწევთ. ყოფილი საჯარო მოხელე მოგვიყვა იმ გზის შესახებ, რომლის გავლაც მოუწია ბიზნესში დასაქმებამდე:
„საჯარო სექტორი ისედაც არ გამოირჩევა მაღალი ხელფასით, ძირითადად მოტივაციის ხარჯზე მუშაობენ ადამიანები და ეკონომიკური სიდუხჭირე, რაც არის ქვეყანაში, ასახულია საჯარო მოხელეებზეც. საჯარო მოხელეებსაც აქვთ ფინანსური ვალდებულებები, ოჯახების მიმართ პასუხისმგებლობა, რაც საკმაოდ დიდი წნეხია, რომ გააჩუმონ.
18-წლიანი უწყვეტი თანამშრომლობის შემდეგ ძალიან რთულია კერძო სექტორში გადასვლა. 38 წლის ვარ. მთელი ჩემი ცხოვრების გააზრებული 18 წელი – ჩემი ცხოვრების მთელი ეს ეტაპი უკავშირდება თბილისის მერიას. თანაც, ეხებიან შენს კომპეტენციას – თურმე, გასაუბრება ვერ გაიარე, შემდეგ კი შენს ადგილზე ნიშნავენ ადამიანს, რომელსაც საერთოდ არ აქვს ცოდნა სამშენებლო სამართლის მიმართულებით, კანონმდებლობის გაცნობა ახლა დაიწყო და ჯერ კიდევ არაა სრულად ჩართული მოქალაქეთა კონსულტაციაში.
სამშენებლო სექტორი საკმაოდ სპეციფიკური მიმართულებაა. ძალიან მნიშვნელოვანია ის სპეციფიკური ცოდნა და გამოცდილება, რომელიც მქონდა. ვფიქრობ, ამ კუთხით გამიმართლა: ისეთ დროს შევხვდი დამსაქმებელს, როდესაც კომპანიას ჰქონდა ჩემნაირი რესურსის საჭიროება და მეც ამ დროს ვიყავი თავისუფალი და სამუშაოს მაძიებელი,“ – გვიყვება სალომე მაჭარაშვილი.
ანაზღაურების კუთხით როგორია სხვაობა? – ვეკითხებით ყოფილ საჯარო მოხელეს.
„ბევრად მაღალია ჩემი ხელფასი კომპანიაში,“ – გვპასუხობს სალომე მაჭარაშვილი.
სალომე მაჭარაშვილი
სალომე მაჭარაშვილის თქმით, საჯარო მოხელეებში პროევროპული განწყობა საკმაოდ მაღალია, მაგრამ დიდი ნაწილი სიჩუმეს ამჯობინებს. რა არის გამოსავალი, თუ პროტესტის გამოხატვის გამო საჯარო მოხელეს გათავისუფლება ელის?
„გამოწვევა საკმაოდ რთული, თუნდაც სამსახურის მოძებნა, თუმცა არის ღირებულებები და ფასეულობები, რომელიც კონსტიტუციით და კანონმდებლობით ავალდებულებს საჯარო მოხელეს, თუ რას, ვის უნდა ემსახურებოდეს, ვის წინაშე არის ანგარიშვალდებული. ეს ფუნდამენტური პრინციპი და ღირებულებებია და ამ პრინციპების დაცვა ყველგან მნიშვნელოვანია, განსაკუთრებით კი, საჯარო სამსახურში. შეუძლებელია, ამ საკითხთან კონფლიქტში იყო და შინაგანად არ ნადგურდებოდე. მე ასეთ საჯარო მოხელეებს ვუსურვებდი მეტ სითამამეს, გამბედაობას და თავისუფლებას. ჩემი აზრით, გამოსავალი ყოველთვის არსებობს.
ახალი შესაძლებლობის კარი ყოველთვის გაიღება, მაგრამ არა საკუთარი ღირებულებების და ფასეულობების დათმობის ხარჯზე,“ – მიიჩნევს სალომე მაჭარაშვილი.
მიუხედავად იმისა, რომ ქვეყანაში ავტორიტარიზმია, კვალიფიციური საჯარო მოხელე მაინც იპოვის სამსახურს, შიში უსაფუძვლოა?
„ნეპოტიზმის ნიშნები, ზოგადად, კერძო სექტორში ბევრად უფრო ნაკლებია, გამომდინარე იქიდან, რომ ბიზნესი უყურებს საკუთარ დანახარჯს: ადამიანური რესურსის დანახარჯს რა სარგებელი მოაქვს კომპანიისთვის? კომპანიის კეთილდღეობა პირდაპირ არის მიბმული ამ საკითხებზე. ამიტომაც, ბიზნესი ფიზიკურად ვერ შეინახავს და არ შეინახავს ისეთ რესურსს, ვისაც არ მოაქვს სარგებელი.
შესაბამისად, კვალიფიკაცია ძალიან მნიშვნელოვანია.
საჯარო მოსამსახურეებს – საუბარი მაქვს გამოცდილ საჯარო მოხელეებზე, რომლებსაც უამრავი სწავლება და ტრენინგი აქვთ გავლილი – დისციპლინის, პასუხისმგებლობის მიმართულებით ბევრად დიდი უპირატესობა გააჩნიათ კერძო სექტორთან მიმართებით. პასუხისმგებლობა და დისციპლინა ნებისმიერი კომპანიისთვის ძალიან მნიშვნელოვანია,“ – ამბობს ყოფილი საჯარო მოხელე.
ამ თემაზე საუბრის დროს, ყოფილი საჯარო მოხელე თავის დაკვირვებას გვიზიარებს – ჩემი აზრით, მაინც მიადგებიან ამჟამად მდუმარე საჯარო მოხელეებს, რომლებსაც პროტესტი აწუხებთო.
„რაც არ უნდა მალონ ეს პროტესტი, პროტესტი თავს ვერ დამალავს. რაც უფრო დიდხანს მოითმენენ ისინი ამ ყველაფერს, მით უფრო მეტად და ძლიერად გაანადგურებს ეს მათ პიროვნულად. მე მჯერა, რომ საჯარო დაწესებულებებში ძალიან ბევრი კეთილსინდისიერი ადამიანი მუშაობს, რომელსაც აქვს ღირებულებები, იცის ქვეყნის ფასი, იცის, რას უნდა ემსახუროს საჯარო სამსახურში. მათ რეალურად უნდა გააცნობიერონ, რა რისკების შემცველია ეს დუმილი. მჯერა, რომ რაღაც მომენტში, რაღაც კონკრეტულ ნიშნულზე მივა საკითხი ისევ ამოხეთქავს…“ – გვიყვება სალომე მაჭარაშვილი.
ყოფილ საჯარო მოხელეს „ოცნების“ პარლამენტის დეპუტატის, მარიამ ლაშხის კომენტარზეც ვკითხეთ: „თუ ვინმეს აქვს იმის განცდა, რომ ჰყავს რუსი ხელისუფალი, ამ რუსი ხელისუფლისაგან არც ხელფასი არ უნდა აიღოს,“- ამბობს „ქართული ოცნების“ დეპუტატი.
„მარიამ ლაშხს ვურჩევდი, გადაეხედა საჯარო სამსახურის შესახებ კანონისთვის, კონსტიტუციისთვის, რომელიც ასე გათელეს ბოლო თვეების და ბოლო წლის განმავლობაში და კარგად გადაიკითხოს, რეალურად ვინ არის ხელფასის წყარო, ვის უნდა ემსახურებოდეს საჯარო მოხელე და განსაკუთრებით ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოში დასაქმებული ადამიანები,“ – ბრაზს ვერ მალავს სალომე მაჭარაშვილი.
„წამოვედი შემოსავლების სამსახურიდან, ბუღალტრად დავსაქმდი… მნიშვნელოვანია კომფორტის ზონიდან გამოხვიდე“
„თუ შიშს და ზეწოლას დაემორჩილები, შენ უკვე დაგიმორჩილეს,“ – თავის ამბავს გვიყვება ნოდარ წიწრიაშვილი. იგი შემოსავლების სამსახურის ყოფილი თანამშრომელია.
ნოდარ წიწრიაშვილი შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტში მუშაობდა 2014 წლიდან. მან საჯარო სამსახური თავად დატოვა 2025 წლის ივნისის დასაწყისში.
„სიტუაცია ძალიან აღარ მომწონდა და ამიტომ წამოვედი. ვხედავდი, უკვე როგორ ვრჩებოდი გვერდით, მაგალითად, შეხვედრებზე ჩემი ადგილი აღარ იყო, დაწინაურების საშუალება გააქრეს, არც შვებულებაში გამიშვეს, ხელფასი დამაკლეს…
ვმონაწილეობდი და ახლაც ვმონაწილეობ პროევროპულ საპროტესტო აქციაში. პირდაპირ არასდროს არაფერი არ უთქვამთ, მაგრამ ეს უკავშირდებოდა პოლიტიკას: ჩვენს ევროპულ გზას.
ავდექი და წამოვედი. ბუღალტრად დავსაქმდი ერთ-ერთ კომპანიაში. 500 ლარით ნაკლები მაქვს ხელფასი, მაგრამ მიღირს.
მნიშვნელოვანია, კომფორტის ზონიდან გამოხვიდე. თუ დაემორჩილები უკანონობას, მორჩილი ხდები და მანდ მთავრდება ყველაფერი. შიშს არ უნდა მისცე საშუალება, რომ დაგიმორჩილოს.
მნიშვნელოვანია, მებრძოლი ხასიათი გამოავლინო მაგ დროს. შენ თავს უნდა უთხრა, რომ რაღაც გამოვა და აუცილებლად გამოვა. უნდა გარისკო. თუ შიშს და ზეწოლას დაემორჩილები, უკვე დაგიმორჩილეს. ეს არის ბრძოლა შენ თავთან, შენს შიშებთან. ეს შიში უნდა გადალახო,“ – მიიჩნევს ნოდარ წიწრიაშვილი.
ნოდარ წიწრიაშვილი
ყოფილი საჯარო მოხელეს საკუთარი დაკვირვების გაზიარება ვთხოვეთ: რამდენად შეიძლება დუმილს შეჩვეული საჯარო მოხელეები ისევ გააქტიურდნენ?
ნოდარ წიწრიაშვილის აზრით, „ოცნების“ მთავრობამ საჯარო სექტორში შეძლო გარდატეხის შეტანა მორჩილებისკენ, ხოლო ვინც ამ კრიტიკულ სიტუაციაში გაჩუმდა, გაჩუმებული დარჩება. ყალბი მოლოდინის შექმნა არ მიყვარსო – ამბობს ყოფილი საჯარო მოხელე.
„სამსახურს როგორ ვერ იშოვი, მაგრამ რთულია, მით უფრო, როცა შვილები გყავს, მაგალითად, სარჩენი. ამ დროს რთულია გარისკო, თუმცა ჩემმა ერთმა მეგობარმა, რომელსაც შვილები ჰყავს, გარისკა და წამოვიდა, სამსახურიც იშოვა…
ყველა ვერ რისკავს, ყველას არ შეუძლია ეს.
თუ ამ რთულ მომენტში გაიმარჯვებს ღირსება – ძლევ შიშს. თუ შიში გიმორჩილებს – ეგუები მორჩილებას.
ეს შიში რეალურია, რომ აი, სხვა სამსახურს ვერ იშოვი, რადგან დღევანდელ საქართველოში მართლაც ძალიან რთულია ნორმალური სამუშაოს პოვნა… სხვა ადამიანებს იმას მოვუწოდებ, რომ უბრალოდ არ ჩავარდნენ სასოწარკვეთილებაში. მე ამ დროს ძალიან მეხმარებოდა რუსთაველის ქუჩაზე გასვლა, ადამიანებთან დალაპარაკება….
დღეს აღარ მაქვს საჯარო მოხელეებთან კომუნიკაცია, თავს ვარიდებ. ვიცი, რომ ყველა ადამიანი თავისებურად განიცდის, რაც ქვეყანაში ხდება, მაგრამ ადამიანებში შიში უფრო დომინანტური ფაქტორია – მოახდინეს გავლენა ადამიანებზე, იციან, რა შიში მოქმედებს ადამიანზე, ამ ყველაფრის აქტივირება მოახდინა მთავრობამ.
როცა ადამიანი დაშინდება და მის ფსიქოლოგიაში მოხდება გარდატეხა, ჩემი აზრით, იმ ადამიანმა უკვე მიიღო გადაწყვეტილება და დაექვემდებარა წნეხს.
სამწუხაროდ, ეს კრიტიკული ეტაპი ჩვენ უკვე გავიარეთ. აღარ უნდა გვქონდეს ილუზია. ეს ძალიან მტკივნეულია,“ – გვითხრა ნოდარ წიწრიაშვილმა.
„სამუშაო სივრცეშიც შესაძლებელია საჯარო მოსამსახურემ დააფიქსიროს სამოქალაქო პოზიცია“
თაია მახარაშვილი თბილისის მერიაში კომუნიკაციის მენეჯერის პოზიციაზე მუშაობდა. იგი 2024 წლის დეკემბერში გაათავისუფლეს. ემოციურად ამოვისუნთქეო – ყოფილი საჯარო მოხელე იხსენებს გათავისუფლების მომენტს და შემდეგ ქრონოლოგიურად გვიყვება, როგორ იცვლებოდა პროტესტზე „ოცნების“ რეჟიმის რეაგირება საჯარო სექტორში:
„ბოლო 11 წელია საჯარო სამსახურში ვიყავი. პირველად ალბათ 2019 წელს გავედი აქციაზე, როგორც საჯარო სექტორში დასაქმებული პირი. ეს იყო სარალიძის მკვლელობა. ამ საქმის გამოძიებას მოჰყვა მაშინ საპროტესტო აქციები. მაშინ პროტესტის გამოხატვას სამსახურში არანაირი რეაქცია არ მოჰყოლია. რა თქმა უნდა, ინფორმირებული იყვნენ, მაგრამ არავინ იმჩნევდა.
შემდეგ იყო 2020 წლის აქციები და გავრილოვის ღამე, როცა უკვე მერიაში პროტესტის გამოხატვის მიმართ განწყობები შეიცვალა, თუმცა სიტყვიერად არც მაშინ არავის არაფერი უთქვამს. რამდენჯერმე მითხრეს: ამ ყველაფერს აკონტროლებდნენ და ინფორმაციას აწვდიან „ზევით“. არ ვიცი, პარტიას აწვდიდნენ, თუ ვის.
შემდეგ უკვე იყო რუსული კანონი, საპროტესტო აქციები 2023 წელს, როცა მითხრეს, წლის ბოლოს შეიძლება შეწყვეტილიყო ჩემთან ხელშეკრულება. საბოლოოდ, ხელშეკრულება არ შეუწყვეტიათ, კანონი გაიწვიეს და მივიღეთ კანდიდატის სტატუსი. რაღაცნაირად დამაიმედებელი განწყობა გაჩნდა საჯარო სამსახურებში: იქნებ რაღაც შეიცვალოს.
2024 წელს ისევ შემოაბრუნეს რუსული კანონი, რაზეც უკვე ძალიან მწვავე იყო ჩვენი პროტესტი. 2024 წლის 30 ნოემბერს კი, საჯარო განცხადებით შევუერთდით სხვა საჯარო სამსახურებს. რამდენიმე დღეში ვიღებ ინფორმაციას, რომ უნდა ჩამოვშორდე ჩემ საქმიანობას, ამიკრძალეს მედიასთან ურთიერთობა, რასაც წლების განმავლობაში რუტინულად ვაკეთებდი.
გასული წლის 27 დეკემბერს გამათავისუფლეს… სიმართლე გითხრათ, ემოციურად ეს ჩემთვის იყო ამოსუნთქვა. შეიძლება არ იყო მუქარა, ღია შევიწროება და ასე შემდეგ, მაგრამ ვიცოდი, რომ თუნდაც სოციალურ ქსელს მიკონტროლებდნენ, ყოველთვის განცდა მქონდა იმის, რომ რაც არ უნდა მეთქვა, აუცილებლად მიდიოდა სადღაც, ვიღაცამდე, აი, ეს განცდა მომშორდა,“ – გვითხრა თაია მახარაშვილმა.
თაია მახარაშვილი
ემოციური ამოსუნთქვის პარალელურად ყოფილი საჯარო მოხელეს ფინანსური პრობლემები დაეწყო. რამდენიმე თვე საჯარო სამსახურიდან პროტესტის გამო გათავისუფლებულს ფონდები ეხმარებოდნენ, შემდეგ კი, კერძო სექტორში დასაქმდა. ის ერთ-ერთი საგანმანათლებლო პროექტის კოორდინატორია.
„მიხარია, რომ სწორი სამოქალაქო პოზიციის მქონე ადამიანების გვერდით მიწევს ამჟამად მუშაობა. ეს ჩემთვის გადამწყვეტია. მქონდა ისეთი შემოთავაზებები, რასაც უბრალოდ იმიტომ არ დავთანხმდი, ვიცოდი, რომ კომპანიის ხელმძღვანელობას ჰქონდა ჩემგან განსხვავებული სამოქალაქო პოზიცია. იმის მერე, რაც ჩვენ გადავიტანეთ საჯარო სამსახურში, ვფიქრობ, ეს დისკომფორტი ისევ აღარ უნდა შევუქმნა ჩემ თავს იმ საბაბით, რომ დასაქმებული ვიყო,“ – გვიყვება თაია მახარაშვილი.
თაია მახარაშვილი „საჯარო მოსამსახურეთა დამოუკიდებელი პროფესიული კავშირის კონსტიტუციის 78-ე მუხლის” თანადამფუძნებელი და გამგეობის წევრია.
„პროტესტს ვერ გამოვხატავ იმიტომ, რომ გამათავისუფლებენ და უმუშევარი დავრჩები“ – რამდენად რეალურია საჯარო მოხელეების ეს შიში? – ვკითხეთ მას.
„გამიჭირდება არ დავეთანხმო. გამიჭირდება, თამამად ვუთხრა ვინმეს, რომ იოლია ამ გადაწყვეტილების მიღება. მე, პირადად, ძალიან გამიმართლა. თუ გავითვალისწინებთ ამ ქვეყანაში არსებულ ეკონომიკურ მდგომარეობას და დასაქმების ბაზარს, ვერ ვიტყვი, რომ იოლია დასაქმება. დასაქმების ბაზარი მაღალკვალიფიციური პროფესიონალებისთვის მით უმეტეს საკმაოდ მწირია და არ იძლევა დიდ შესაძლებლობებს. შესაბამისად, ვისაც საბანკო ვალდებულებები აქვს, მათთვის ამ გადაწყვეტილების მიღება რთულია.
ბიზნესიც, მე როგორც ვაკვირდები, საკმაოდ დიდი წნეხის ქვეშ არის. გამიგია, ვთქვათ, ყოფილი საჯარო მოსამსახურეებისგან, რომ ბევრგან იბლოკებიან კერძო სექტორშიც.
და მაინც ვფიქრობ, რომ თუ ისინი წამოსვლას ვერ ახერხებენ საჯარო სამსახურიდან, ყველა საჯარო მოსამსახურეს შეუძლია, ვიდრე მუშაობს, ჰქონდეს თავისი სამოქალაქო პოზიცია და დააფიქსიროს ეს პოზიცია. სამუშაო სივრცეში რაღაც დოზით ამას ყველანი ყოველთვის ვახერხებდით და ვერ ვიტყვი, რომ ამის შესაძლებლობა არ არის.
თუმცა ეს ფონი, რაც ჩვენ მასობრივ გათავისუფლებებს მოყვა, რა თქმა უნდა, მათზე ახდენს გავლენას. ამის გამო უფრო იკავებენ თავს,“ – უთხრა „ბათუმელებს“ თაია მახარაშვილმა.
კითხვაზე – რა შემთხვევაში შეიძლება გააქტიურდეს ისევ საჯარო სექტორი, თაია მახარაშვილი ასე გვპასუხობს:
„არის რაღაც, რაც შეიძლება აიტანოს ადამიანმა გარკვეული დოზით და გაჩუმდეს, ვერ გაბედოს, მაგრამ არის მდგომარეობა და ბოლო ერთი წელია ზუსტად ეს მდგომარეობა გვაქვს, რომ უბრალოდ თუ გაქვს ღირსება, თუ გაქვს ნამუსი, არ ვიცი საერთოდ როგორ უნდა გაჩერდე? მე, პირადად, ალბათ თავად დავწერდი განცხადებას და წამოვიდოდი…
გასული წლის 28 ნოემბერს, როცა მოვისმინეთ ირაკლი კობახიძის განცხადება, ველოდი, რომ ამას საჯარო მოსამსახურეების ძალიან დიდი ნაწილი ვერ აიტანდა და უპასუხოდ არ გაატარებდა. მაგრამ ვერ მივიღეთ ის შედეგი, რაც უნდა ყოფილიყო. როგორც კი პეტიციაზე ხელმოწერა დაიწყო და 240 ადამიანამდე ავედით, დაიწყო სერიოზული ზეწოლა, რომ სხვებს არ მოეწერათ ხელი.
საჯარო სექტორში ბევრია პარტიული აქტივისტი, „ოცნების“ მომხრეები. ისინი ცდილობდნენ მსგავს სიტუაციაში, ასე ვთქვათ, მტრული გარემოს შექმნას ხელმომწერის მიმართ, მაგალითად, ერთ სამუშაო ოთახში პეტიციაზე ხელმომწერს აღარ ესალმებოდნენ. საშინლად მძიმე ფონი შეიქმნა. ამას ვინც უყურებდა, განსხვავებული აზრის მიუხედავად, უკვე გადაიფიქრა პეტიციაზე მოეწერა ხელი.
მაინც ვფიქრობ, რომ შეიძლება რომელიმე ერთ გადაწყვეტილებას – ჩვენ უკვე ყველაფერს ველოდებით „ქართული ოცნებისგან“ – მოჰყვეს ისევ რაღაც და იფეთქოს ერთიანად პროტესტმა. ამის შესაძლებლობა ყოველთვის არსებობს საჯარო სექტორში.
ქვეყანაშიც არსებობს ამის შესაძლებლობა, რომ ერთმა გადაწყვეტილებამ მთლიანად ჩამოშალოს სისტემა. უბრალოდ, ეს ჯერჯერობით არ მომხდარა,“ – გვითხრა თაია მახარაშვილმა.
დღეს დილით გავრცელებული ვიდეო, რომელიც რუსულ „ჩრდილოვან ფლოტზე“ დრონებით თავდასხმას და ორი ტანკერის აფეთქებას ასახავს, უკრაინის უსაფრთხოების სამსახურების სპეცოპერაციაა. ამის შესახებ უკრაინული მედია წერს უკრაინის უსაფრთხოების სამსახურების წყაროებზე დაყრდნობით.
წყაროების ცნობით, Sea Baby-ის საზღვაო დრონები შავ ზღვაში ორ სანქცირებულ ნავთობტანკერს – KAIRO-სა და VIRAT-ს დაესხნენ თავს. გემები „ჩრდილოვან ფლოტს“ ეკუთვნის.
უკრაინული მედია წერს, რომ „ეს იყო უკრაინის უშიშროების სამსახურის სამხედრო კონტრდაზვერვის და უკრაინის საზღვაო ძალების ერთობლივი ოპერაცია. მოდერნიზებული Sea Baby საზღვაო დრონები წარმატებით გამოსცადეს გემებზე.
მათ შეუძლიათ დიდი მანძილის დაფარვა და აღჭურვილი არიან მძლავრი საბრძოლო მასალებით“.
ვიდეოს მიხედვით, შეჯახების შემდეგ ორივე ტანკერი კრიტიკულად დაზიანდა და ფაქტობრივად, ექსპლუატაციიდან გამოვიდა.
ტანკერი KAIROS საკმაოდ დიდი ზომის იყო – მისი სიგრძე 274 მეტრია, სიგანე 48 მეტრი. ის სანქცირებული გემების სიაში იყო.
რუსული „ჩრდილოვანი ფლოტის“ ტანკერებს დრონებით თავს დაესხნენ შავ ზღვაში, თურქეთის მახლობლად.
თურქული მხარის ცნობით ეკიპაჟის ყველა წევრი სამაშველო სამსახურებმა სამშვიდობოზე გაიყვანეს. თურქმა მაშველებმა გემიდან ეკიპაჟის 25 წევრი გამოიყვანეს, ისინი არ დაშავებულან.
თავდასხმის დროს სანქცირებული გემები ცარიელი იყო – ისინი ჩასატვირთად ნოვოროსიისკის პორტში მიემართებოდნენ.
28 ნოემბერს უწყვეტი, პროევროპული პროტესტის ერთი წლის თავზე, ქართველმა ემიგრანტებმა მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანაში საპროტესტო აქციები მოაწყვეს.
საზღვარგარეთ მცხოვრები ქართველები შეიკრიბნენ სიდნეიში, ჰააგაში, ტალინში, ვენაში, კიოლნში, ჰანოვერში, ვაშინგტონში, ფრანკფურტში, პარიზში, ოსლოში, ბუდაპეშტში და კიდევ ერთხელ გააპროტესტეს „ქართული ოცნების“ გადაწყვეტილება თქვას უარი საქართველოს ევროპულ პერსპექტივაზე.
მსოფლიოს სხვადასხვა ქალაქში გამართული აქციების ამსახველ ფოტო მასალას მოძრაობა „ქარები“ აქვეყნებს. სწორედ „ქარების“ მიერ იყო ინიცირებული კამპანია სახელწოდებით „მე ვარ ქართველი, მე ვარ ევროპელი“.
გთავაზობთ ფოტოებს იმ ქალაქებიდან, სადაც საქართველოს მოქალაქეებმა საპროტესტო აქციები გამართეს.
საპროტესტო აქცია სიდნეიში ფოტო: ქართული დიასპორების მოძრაობა – „ქარები“საპროტესტო აქცია ტალინში ფოტო: ქართული დიასპორების მოძრაობა – „ქარები“საპროტესტო აქცია შტუტგარტში ფოტო: ქართული დიასპორების მოძრაობა – „ქარები“ერთი ემიგრანტის საპროტესტო აქცია ავსტრალიაში, ქალაქი გოლდ-კოსტი ფოტო: ქართული დიასპორების მოძრაობა – „ქარები“საპროტესტო აქცია ვაშინგტონში ფოტო: ქართული დიასპორების მოძრაობა – „ქარები“საპროტესტო აქცია პარიზში ფოტო: ქართული დიასპორების მოძრაობა – „ქარები“საპროტესტო აქცია პარიზში ფოტო: ქართული დიასპორების მოძრაობა – „ქარები“საპროტესტო აქცია ფრანკფურტში ფოტო: ქართული დიასპორების მოძრაობა – „ქარები“საპროტესტო აქცია ჰააგაში ფოტო: ქართული დიასპორების მოძრაობა – „ქარები“საპროტესტო აქცია ირლანდიაში, ქალაქ ლიმერიკში ფოტო: ქართული დიასპორების მოძრაობა – „ქარები“საპროტესტო აქცია ოსლოში ფოტო: ქართული დიასპორების მოძრაობა – „ქარები“საპროტესტო აქცია კიოლნიში ფოტო: ქართული დიასპორების მოძრაობა – „ქარები“საპროტესტო აქცია ჰანოვერში ფოტო: ქართული დიასპორების მოძრაობა – „ქარები“საპროტესტო აქცია ბუდაპეშტში ფოტო: ქართული დიასპორების მოძრაობა – „ქარები“
დაკავებულია კოალიცია “ძლიერი საქართველო – ლელოს” ერთ-ერთი ლიდერი, ალექსანდრე ელისაშვილი. შინაგან საქმეთა სამინისტრო აცხადებს, რომ ელისაშვილმა, დღეს, 29 ნოემბერს, გამთენიისას, თბილისის საქალაქო სასამართლოს კანცელარიის შენობის დაწვა სცადა.
“გამოძიებით დგინდება, რომ მიმდინარე წლის 29 ნოემბერს, გამთენიისას, ალექსანდრე ელისაშვილმა, შენიღბულმა, ჩაქუჩის გამოყენებით ჩაამსხვრია თბილისის საქალაქო სასამართლოს კანცელარიის შენობის გარე ფასადის მინა, შეაღწია სასამართლოს კანცელარიის შიდა სივრცეში, სადაც პერიმეტრზე ბენზინი დაასხა, მათ შორის, საკანცელარიო ნივთებზე, ტექნიკაზე, დოკუმენტაციაზე და შენობის დაწვა სცადა.
მას შემთხვევის ადგილზევე წაასწრეს სასამართლოს მანდატურის სამსახურის წარმომადგენლებმა, რომლებსაც ელისაშვილმა თანნაქონი ცეცხლსასროლი იარაღის გამოყენებით წინააღმდეგობა გაუწია და ფიზიკური შეურაცხყოფა მიაყენა.
გაწეული წინააღმდეგობის მიუხედავად, ალექსანდრე ელისაშვილი მანდატურებმა ადგილზევე დააკავეს.
დაპირისპირებისას მიღებული დაზიანებებით, მანდატურის სამსახურის ერთ-ერთი წარმომადგენელი სამედიცინო დაწესებულებაშია გადაყვანილი. დაკავებისას, გაწეული წინააღმდეგობის გამო, დაზიანებები მიიღო ალექსანდრე ელისაშვილმაც.პოლიციამ დანაშაულის ჩადენის იარაღები ნივთმტკიცებად ამოიღო. ამ ეტაპზე გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 19-187-ე მუხლით მიმდინარეობს”, – ნათქვამია შსს-ს მიერ გავრცელებულ განცხადებაში.
