გარემოს ეროვნული სააგენტოს აჭარის რეგიონული ჰიდრომეტეოროლოგიური ობსერვატორიის ინფორმაციით, 30 ნოემბრის 21 საათიდან 1-ელი დეკემბრის 21 საათამდე ბათუმსა და მთლიანად აჭარაში მოსალოდნელია დროგამოშვებით ღრუბლიანობის მომატება, ღამით ზოგან, დღისით უმეტეს რაიონში წვიმა.
იქროლებს ცვალებადი მიმართულების ქარი 10-15 მეტრი წამში.
ზღვის ღელვა 2-3 ბალი იქნება, ზღვის წყლის ტემპერატურა კი +16 გრადუსია.
სინოპტიკოსების ცნობით, 2 დეკემბერს ბათუმსა და მთლიანად აჭარაში მოსალოდნელია დროგამოშვებით წვიმა, მომდევნო ორ დღეს, 3 და 4 დეკემბერს კი – უმეტესად უნალექო ამინდი.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2025 წლის 30 ნოემბრამდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 172 860 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +1 160. ამ მონაცემებში შედის როგორც დაღუპულები ასევე დაჭრილები]
ტანკი – 11 386 ერთეული [+5]
ჯავშანტექნიკა – 23 672 ერთეული [+14]
საარტილერიო სისტემა – 34 740 ერთეული [+7]
MLRS – 1 552 ერთეული [+2]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 253 ერთეული [+0]
თვითმფრინავი – 430 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 347 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 85 851 ერთეული [+508]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 4 024 ერთეული [+29]
გემი/ნავი – 28 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 1 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 68 512 ერთეული [+49]
სპეცტექნიკა – 4 010 ერთეული [+0]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე ინფორმაცია განაახლა რუსეთმაც.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2025 წლის 30 ნოემბრამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
668 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
99 690 უპილოტო საფრენი აპარატი
638 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
26 318 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 622 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
31 638 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
47 986 სპეციალური სამხედრო მანქანა
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
ამასთან, აღნიშნულ მონაცემებთან ერთად რუსეთის თავდაცვა, უკრაინის და რუსეთის არმიის ცოცხალი ძალის საერთო დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს. უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ მონაცემებს არ აქვეყნებს არც უკრაინა.
—
რუსეთი უკრაინაში 2022 წლის 24 თებერვალს გამთენიისას შეიჭრა და სრულმასშტაბიანი ომი დაიწყო.
პარტია „თავისუფლების მოედანმა“ შეიმუშავა ლუსტრაციის კანონპროექტი, რომლის მხარდასაჭერად მოქალაქეთა ხელმოწერებს უკვე აგროვებენ.
„ლუსტრაციის კანონის მთავარი ამოცანა არის ის, რომ მავნე საბჭოთა და პოსტსაბჭოთა გავლენისგან გაათავისუფლოს სახელმწიფო და სახელმწიფო მმართველობა. ამ კანონის მიხედვით, იმ ადამიანებს, რომლებიც მიზანმიმართულად თანამშრომლობდნენ „კაგებესთან” და მის მემკვიდრე ორგანიზაციებთან, ქართული, ეროვნული ინტერესების საწინააღმდეგოდ, აეკრძალებათ სახელმწიფო სამსახურში მუშაობა და ასევე საკონტრაქტო ან რაიმე სხვა ურთიერთობები“, – აცხადებს პარტია „თავისუფლების მოედნის“ ერთ-ერთი ლიდერი, ლევან ცუცქირიძე და დასძენს, რომ მოქალაქეთა ხელმოწერებს ამ კანონპროექტის მხარდასაჭერად სწორედ იმიტომ აგროვებენ ახლა, რომ შემდეგში „ვერავინ შეძლოს მისი გაჩერება ან დაბლოკვა“.
ლევან ცუცქირიძის თქმით, ეს იქნება პირველი ინიციატივა, რომელსაც ისინი წარუდგენენ ახალ, დემოკრატიულად არჩეულ პარლამენტს.
პარტიის იდეაა, შეიქმნას „ეროვნული მეხსიერების საბჭო“, რომელიც დაკომპლექტებული იქნება მთავრობის, პარლამენტის, სასამართლოსა და საზოგადოებრივი ორგანიზაციების წარმომადგენლებით. საბჭომ უნდა შეისწავლოს არქივები და გამოავლინოს ადამიანები, რომლებიც ტოტალიტარული სისტემის განმტკიცებას ემსახურებოდნენ. მათ დროებით ან სამუდამოდ აეკრძალებათ პოლიტიკური თანამდებობების დაკავება, საჯარო სამსახურში დასაქმება, საგანმანათლებლო და კვლევით ორგანიზაციებში მუშაობა, სახელმწიფო შესყიდვებსა და ტენდერებში მონაწილეობა.
„ძალიან მნიშვნელოვანია ისტორიული სამართლიანობის აღდგენა, წარსულისთვის თვალის გასწორება და საზოგადოების ინფორმირება და განათლება იმის შესახებ, თუ რამხელა უბედურება მოუტანა საბჭოთა კავშირმა საქართველოს“, – აცხადებს ლევან ცუცქირიძე. – „ჩვენ ვთვლით, რომ ლუსტრაციის კანონი არის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მექანიზმი იმისთვის, რომ თავი დავიზღვიოთ ისეთი პრობლემებისგან, რომლებიც დღეს შეგვიქმნა ქართულმა ოცნებამ“.
„რაც არ უნდა მალონ ეს პროტესტი, პროტესტი თავის თავს ვერ დამალავს. რაც უფრო დიდხანს მოითმენენ ისინი ამ ყველაფერს, მით უფრო მეტად და ძლიერად გაანადგურებს ეს მათ პიროვნულად,“ – ამბობს ყოფილი საჯარო მოხელე სალომე მაჭარაშვილი. ის ერთ-ერთია იმ ასეულობით საჯარო მოხელეთა შორის, რომლებიც პროტესტის გამო საჯარო სამსახურიდან დაითხოვეს.
„საჯარო მოსამსახურეთა დამოუკიდებელი პროფკავშირების კონსტიტუციის 78-ე მუხლის“ მონაცემებით, პროევროპული პროტესტის გამო ქვეყანაში 800-დან 1200-მდე საჯარო მოხელე გაათავისუფლეს. გათავისუფლებულების დაახლოებით 20 %-მა შეძლო კერძო სექტორში დასაქმება.
რამდენად შეიძლება ბიზნესში დასაქმების იმედად საჯარო სამსახურში თამამი განცხადებების გამოხატვა? – „ბათუმელები“ საჯარო სამსახურებიდან გათავისუფლებულ 3 ადამიანს ესაუბრა, რომლებიც კერძო სექტორში დასაქმდნენ.
„რაც არ უნდა მალონ, პროტესტი თავს ვერ დამალავს“
„ახალი შესაძლებლობის კარი ყოველთვის გაიღება, მაგრამ არა საკუთარი ღირებულებების და ფასეულობების დათმობის ხარჯზე,“ – თავდაჯერებულობა ეტყობა სალომე მაჭარაშვილს, რომელიც 2025 წლის მარტში გაათავისუფლეს თბილისის მერიიდან. ბოლო 6 წელი იგი მუნიციპალური სერვისების სააგენტოში მენეჯერულ პოზიციას იკავებდა.
სალომე მაჭარაშვილი სამსახურიდან მას შემდეგ გაუშვეს, როცა ევროინტეგრაციის კურსის შეჩერება პეტიციაზე ხელმოწერით გააპროტესტა. იგი პროტესტს ღიად აფიქსირებდა.
„სააგენტოდან გათავისუფლების შემდეგ კერძო კომპანიაში დავსაქმდი პროექტების ხელმძღვანელის თანამდებობაზე. დაახლოებით 5-6 თვეში ვიპოვე ახალი სამსახური,“ – ამბობს სალომე მაჭარაშვილი.
იგი იმ სირთულეებზე გვესაუბრება, რის გამოც საჯარო მოხელეებს გაჩუმება უწევთ. ყოფილი საჯარო მოხელე მოგვიყვა იმ გზის შესახებ, რომლის გავლაც მოუწია ბიზნესში დასაქმებამდე:
„საჯარო სექტორი ისედაც არ გამოირჩევა მაღალი ხელფასით, ძირითადად მოტივაციის ხარჯზე მუშაობენ ადამიანები და ეკონომიკური სიდუხჭირე, რაც არის ქვეყანაში, ასახულია საჯარო მოხელეებზეც. საჯარო მოხელეებსაც აქვთ ფინანსური ვალდებულებები, ოჯახების მიმართ პასუხისმგებლობა, რაც საკმაოდ დიდი წნეხია, რომ გააჩუმონ.
18-წლიანი უწყვეტი თანამშრომლობის შემდეგ ძალიან რთულია კერძო სექტორში გადასვლა. 38 წლის ვარ. მთელი ჩემი ცხოვრების გააზრებული 18 წელი – ჩემი ცხოვრების მთელი ეს ეტაპი უკავშირდება თბილისის მერიას. თანაც, ეხებიან შენს კომპეტენციას – თურმე, გასაუბრება ვერ გაიარე, შემდეგ კი შენს ადგილზე ნიშნავენ ადამიანს, რომელსაც საერთოდ არ აქვს ცოდნა სამშენებლო სამართლის მიმართულებით, კანონმდებლობის გაცნობა ახლა დაიწყო და ჯერ კიდევ არაა სრულად ჩართული მოქალაქეთა კონსულტაციაში.
სამშენებლო სექტორი საკმაოდ სპეციფიკური მიმართულებაა. ძალიან მნიშვნელოვანია ის სპეციფიკური ცოდნა და გამოცდილება, რომელიც მქონდა. ვფიქრობ, ამ კუთხით გამიმართლა: ისეთ დროს შევხვდი დამსაქმებელს, როდესაც კომპანიას ჰქონდა ჩემნაირი რესურსის საჭიროება და მეც ამ დროს ვიყავი თავისუფალი და სამუშაოს მაძიებელი,“ – გვიყვება სალომე მაჭარაშვილი.
ანაზღაურების კუთხით როგორია სხვაობა? – ვეკითხებით ყოფილ საჯარო მოხელეს.
„ბევრად მაღალია ჩემი ხელფასი კომპანიაში,“ – გვპასუხობს სალომე მაჭარაშვილი.
სალომე მაჭარაშვილი
სალომე მაჭარაშვილის თქმით, საჯარო მოხელეებში პროევროპული განწყობა საკმაოდ მაღალია, მაგრამ დიდი ნაწილი სიჩუმეს ამჯობინებს. რა არის გამოსავალი, თუ პროტესტის გამოხატვის გამო საჯარო მოხელეს გათავისუფლება ელის?
„გამოწვევა საკმაოდ რთული, თუნდაც სამსახურის მოძებნა, თუმცა არის ღირებულებები და ფასეულობები, რომელიც კონსტიტუციით და კანონმდებლობით ავალდებულებს საჯარო მოხელეს, თუ რას, ვის უნდა ემსახურებოდეს, ვის წინაშე არის ანგარიშვალდებული. ეს ფუნდამენტური პრინციპი და ღირებულებებია და ამ პრინციპების დაცვა ყველგან მნიშვნელოვანია, განსაკუთრებით კი, საჯარო სამსახურში. შეუძლებელია, ამ საკითხთან კონფლიქტში იყო და შინაგანად არ ნადგურდებოდე. მე ასეთ საჯარო მოხელეებს ვუსურვებდი მეტ სითამამეს, გამბედაობას და თავისუფლებას. ჩემი აზრით, გამოსავალი ყოველთვის არსებობს.
ახალი შესაძლებლობის კარი ყოველთვის გაიღება, მაგრამ არა საკუთარი ღირებულებების და ფასეულობების დათმობის ხარჯზე,“ – მიიჩნევს სალომე მაჭარაშვილი.
მიუხედავად იმისა, რომ ქვეყანაში ავტორიტარიზმია, კვალიფიციური საჯარო მოხელე მაინც იპოვის სამსახურს, შიში უსაფუძვლოა?
„ნეპოტიზმის ნიშნები, ზოგადად, კერძო სექტორში ბევრად უფრო ნაკლებია, გამომდინარე იქიდან, რომ ბიზნესი უყურებს საკუთარ დანახარჯს: ადამიანური რესურსის დანახარჯს რა სარგებელი მოაქვს კომპანიისთვის? კომპანიის კეთილდღეობა პირდაპირ არის მიბმული ამ საკითხებზე. ამიტომაც, ბიზნესი ფიზიკურად ვერ შეინახავს და არ შეინახავს ისეთ რესურსს, ვისაც არ მოაქვს სარგებელი.
შესაბამისად, კვალიფიკაცია ძალიან მნიშვნელოვანია.
საჯარო მოსამსახურეებს – საუბარი მაქვს გამოცდილ საჯარო მოხელეებზე, რომლებსაც უამრავი სწავლება და ტრენინგი აქვთ გავლილი – დისციპლინის, პასუხისმგებლობის მიმართულებით ბევრად დიდი უპირატესობა გააჩნიათ კერძო სექტორთან მიმართებით. პასუხისმგებლობა და დისციპლინა ნებისმიერი კომპანიისთვის ძალიან მნიშვნელოვანია,“ – ამბობს ყოფილი საჯარო მოხელე.
ამ თემაზე საუბრის დროს, ყოფილი საჯარო მოხელე თავის დაკვირვებას გვიზიარებს – ჩემი აზრით, მაინც მიადგებიან ამჟამად მდუმარე საჯარო მოხელეებს, რომლებსაც პროტესტი აწუხებთო.
„რაც არ უნდა მალონ ეს პროტესტი, პროტესტი თავს ვერ დამალავს. რაც უფრო დიდხანს მოითმენენ ისინი ამ ყველაფერს, მით უფრო მეტად და ძლიერად გაანადგურებს ეს მათ პიროვნულად. მე მჯერა, რომ საჯარო დაწესებულებებში ძალიან ბევრი კეთილსინდისიერი ადამიანი მუშაობს, რომელსაც აქვს ღირებულებები, იცის ქვეყნის ფასი, იცის, რას უნდა ემსახუროს საჯარო სამსახურში. მათ რეალურად უნდა გააცნობიერონ, რა რისკების შემცველია ეს დუმილი. მჯერა, რომ რაღაც მომენტში, რაღაც კონკრეტულ ნიშნულზე მივა საკითხი ისევ ამოხეთქავს…“ – გვიყვება სალომე მაჭარაშვილი.
ყოფილ საჯარო მოხელეს „ოცნების“ პარლამენტის დეპუტატის, მარიამ ლაშხის კომენტარზეც ვკითხეთ: „თუ ვინმეს აქვს იმის განცდა, რომ ჰყავს რუსი ხელისუფალი, ამ რუსი ხელისუფლისაგან არც ხელფასი არ უნდა აიღოს,“- ამბობს „ქართული ოცნების“ დეპუტატი.
„მარიამ ლაშხს ვურჩევდი, გადაეხედა საჯარო სამსახურის შესახებ კანონისთვის, კონსტიტუციისთვის, რომელიც ასე გათელეს ბოლო თვეების და ბოლო წლის განმავლობაში და კარგად გადაიკითხოს, რეალურად ვინ არის ხელფასის წყარო, ვის უნდა ემსახურებოდეს საჯარო მოხელე და განსაკუთრებით ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოში დასაქმებული ადამიანები,“ – ბრაზს ვერ მალავს სალომე მაჭარაშვილი.
„წამოვედი შემოსავლების სამსახურიდან, ბუღალტრად დავსაქმდი… მნიშვნელოვანია კომფორტის ზონიდან გამოხვიდე“
„თუ შიშს და ზეწოლას დაემორჩილები, შენ უკვე დაგიმორჩილეს,“ – თავის ამბავს გვიყვება ნოდარ წიწრიაშვილი. იგი შემოსავლების სამსახურის ყოფილი თანამშრომელია.
ნოდარ წიწრიაშვილი შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტში მუშაობდა 2014 წლიდან. მან საჯარო სამსახური თავად დატოვა 2025 წლის ივნისის დასაწყისში.
„სიტუაცია ძალიან აღარ მომწონდა და ამიტომ წამოვედი. ვხედავდი, უკვე როგორ ვრჩებოდი გვერდით, მაგალითად, შეხვედრებზე ჩემი ადგილი აღარ იყო, დაწინაურების საშუალება გააქრეს, არც შვებულებაში გამიშვეს, ხელფასი დამაკლეს…
ვმონაწილეობდი და ახლაც ვმონაწილეობ პროევროპულ საპროტესტო აქციაში. პირდაპირ არასდროს არაფერი არ უთქვამთ, მაგრამ ეს უკავშირდებოდა პოლიტიკას: ჩვენს ევროპულ გზას.
ავდექი და წამოვედი. ბუღალტრად დავსაქმდი ერთ-ერთ კომპანიაში. 500 ლარით ნაკლები მაქვს ხელფასი, მაგრამ მიღირს.
მნიშვნელოვანია, კომფორტის ზონიდან გამოხვიდე. თუ დაემორჩილები უკანონობას, მორჩილი ხდები და მანდ მთავრდება ყველაფერი. შიშს არ უნდა მისცე საშუალება, რომ დაგიმორჩილოს.
მნიშვნელოვანია, მებრძოლი ხასიათი გამოავლინო მაგ დროს. შენ თავს უნდა უთხრა, რომ რაღაც გამოვა და აუცილებლად გამოვა. უნდა გარისკო. თუ შიშს და ზეწოლას დაემორჩილები, უკვე დაგიმორჩილეს. ეს არის ბრძოლა შენ თავთან, შენს შიშებთან. ეს შიში უნდა გადალახო,“ – მიიჩნევს ნოდარ წიწრიაშვილი.
ნოდარ წიწრიაშვილი
ყოფილი საჯარო მოხელეს საკუთარი დაკვირვების გაზიარება ვთხოვეთ: რამდენად შეიძლება დუმილს შეჩვეული საჯარო მოხელეები ისევ გააქტიურდნენ?
ნოდარ წიწრიაშვილის აზრით, „ოცნების“ მთავრობამ საჯარო სექტორში შეძლო გარდატეხის შეტანა მორჩილებისკენ, ხოლო ვინც ამ კრიტიკულ სიტუაციაში გაჩუმდა, გაჩუმებული დარჩება. ყალბი მოლოდინის შექმნა არ მიყვარსო – ამბობს ყოფილი საჯარო მოხელე.
„სამსახურს როგორ ვერ იშოვი, მაგრამ რთულია, მით უფრო, როცა შვილები გყავს, მაგალითად, სარჩენი. ამ დროს რთულია გარისკო, თუმცა ჩემმა ერთმა მეგობარმა, რომელსაც შვილები ჰყავს, გარისკა და წამოვიდა, სამსახურიც იშოვა…
ყველა ვერ რისკავს, ყველას არ შეუძლია ეს.
თუ ამ რთულ მომენტში გაიმარჯვებს ღირსება – ძლევ შიშს. თუ შიში გიმორჩილებს – ეგუები მორჩილებას.
ეს შიში რეალურია, რომ აი, სხვა სამსახურს ვერ იშოვი, რადგან დღევანდელ საქართველოში მართლაც ძალიან რთულია ნორმალური სამუშაოს პოვნა… სხვა ადამიანებს იმას მოვუწოდებ, რომ უბრალოდ არ ჩავარდნენ სასოწარკვეთილებაში. მე ამ დროს ძალიან მეხმარებოდა რუსთაველის ქუჩაზე გასვლა, ადამიანებთან დალაპარაკება….
დღეს აღარ მაქვს საჯარო მოხელეებთან კომუნიკაცია, თავს ვარიდებ. ვიცი, რომ ყველა ადამიანი თავისებურად განიცდის, რაც ქვეყანაში ხდება, მაგრამ ადამიანებში შიში უფრო დომინანტური ფაქტორია – მოახდინეს გავლენა ადამიანებზე, იციან, რა შიში მოქმედებს ადამიანზე, ამ ყველაფრის აქტივირება მოახდინა მთავრობამ.
როცა ადამიანი დაშინდება და მის ფსიქოლოგიაში მოხდება გარდატეხა, ჩემი აზრით, იმ ადამიანმა უკვე მიიღო გადაწყვეტილება და დაექვემდებარა წნეხს.
სამწუხაროდ, ეს კრიტიკული ეტაპი ჩვენ უკვე გავიარეთ. აღარ უნდა გვქონდეს ილუზია. ეს ძალიან მტკივნეულია,“ – გვითხრა ნოდარ წიწრიაშვილმა.
„სამუშაო სივრცეშიც შესაძლებელია საჯარო მოსამსახურემ დააფიქსიროს სამოქალაქო პოზიცია“
თაია მახარაშვილი თბილისის მერიაში კომუნიკაციის მენეჯერის პოზიციაზე მუშაობდა. იგი 2024 წლის დეკემბერში გაათავისუფლეს. ემოციურად ამოვისუნთქეო – ყოფილი საჯარო მოხელე იხსენებს გათავისუფლების მომენტს და შემდეგ ქრონოლოგიურად გვიყვება, როგორ იცვლებოდა პროტესტზე „ოცნების“ რეჟიმის რეაგირება საჯარო სექტორში:
„ბოლო 11 წელია საჯარო სამსახურში ვიყავი. პირველად ალბათ 2019 წელს გავედი აქციაზე, როგორც საჯარო სექტორში დასაქმებული პირი. ეს იყო სარალიძის მკვლელობა. ამ საქმის გამოძიებას მოჰყვა მაშინ საპროტესტო აქციები. მაშინ პროტესტის გამოხატვას სამსახურში არანაირი რეაქცია არ მოჰყოლია. რა თქმა უნდა, ინფორმირებული იყვნენ, მაგრამ არავინ იმჩნევდა.
შემდეგ იყო 2020 წლის აქციები და გავრილოვის ღამე, როცა უკვე მერიაში პროტესტის გამოხატვის მიმართ განწყობები შეიცვალა, თუმცა სიტყვიერად არც მაშინ არავის არაფერი უთქვამს. რამდენჯერმე მითხრეს: ამ ყველაფერს აკონტროლებდნენ და ინფორმაციას აწვდიან „ზევით“. არ ვიცი, პარტიას აწვდიდნენ, თუ ვის.
შემდეგ უკვე იყო რუსული კანონი, საპროტესტო აქციები 2023 წელს, როცა მითხრეს, წლის ბოლოს შეიძლება შეწყვეტილიყო ჩემთან ხელშეკრულება. საბოლოოდ, ხელშეკრულება არ შეუწყვეტიათ, კანონი გაიწვიეს და მივიღეთ კანდიდატის სტატუსი. რაღაცნაირად დამაიმედებელი განწყობა გაჩნდა საჯარო სამსახურებში: იქნებ რაღაც შეიცვალოს.
2024 წელს ისევ შემოაბრუნეს რუსული კანონი, რაზეც უკვე ძალიან მწვავე იყო ჩვენი პროტესტი. 2024 წლის 30 ნოემბერს კი, საჯარო განცხადებით შევუერთდით სხვა საჯარო სამსახურებს. რამდენიმე დღეში ვიღებ ინფორმაციას, რომ უნდა ჩამოვშორდე ჩემ საქმიანობას, ამიკრძალეს მედიასთან ურთიერთობა, რასაც წლების განმავლობაში რუტინულად ვაკეთებდი.
გასული წლის 27 დეკემბერს გამათავისუფლეს… სიმართლე გითხრათ, ემოციურად ეს ჩემთვის იყო ამოსუნთქვა. შეიძლება არ იყო მუქარა, ღია შევიწროება და ასე შემდეგ, მაგრამ ვიცოდი, რომ თუნდაც სოციალურ ქსელს მიკონტროლებდნენ, ყოველთვის განცდა მქონდა იმის, რომ რაც არ უნდა მეთქვა, აუცილებლად მიდიოდა სადღაც, ვიღაცამდე, აი, ეს განცდა მომშორდა,“ – გვითხრა თაია მახარაშვილმა.
თაია მახარაშვილი
ემოციური ამოსუნთქვის პარალელურად ყოფილი საჯარო მოხელეს ფინანსური პრობლემები დაეწყო. რამდენიმე თვე საჯარო სამსახურიდან პროტესტის გამო გათავისუფლებულს ფონდები ეხმარებოდნენ, შემდეგ კი, კერძო სექტორში დასაქმდა. ის ერთ-ერთი საგანმანათლებლო პროექტის კოორდინატორია.
„მიხარია, რომ სწორი სამოქალაქო პოზიციის მქონე ადამიანების გვერდით მიწევს ამჟამად მუშაობა. ეს ჩემთვის გადამწყვეტია. მქონდა ისეთი შემოთავაზებები, რასაც უბრალოდ იმიტომ არ დავთანხმდი, ვიცოდი, რომ კომპანიის ხელმძღვანელობას ჰქონდა ჩემგან განსხვავებული სამოქალაქო პოზიცია. იმის მერე, რაც ჩვენ გადავიტანეთ საჯარო სამსახურში, ვფიქრობ, ეს დისკომფორტი ისევ აღარ უნდა შევუქმნა ჩემ თავს იმ საბაბით, რომ დასაქმებული ვიყო,“ – გვიყვება თაია მახარაშვილი.
თაია მახარაშვილი „საჯარო მოსამსახურეთა დამოუკიდებელი პროფესიული კავშირის კონსტიტუციის 78-ე მუხლის” თანადამფუძნებელი და გამგეობის წევრია.
„პროტესტს ვერ გამოვხატავ იმიტომ, რომ გამათავისუფლებენ და უმუშევარი დავრჩები“ – რამდენად რეალურია საჯარო მოხელეების ეს შიში? – ვკითხეთ მას.
„გამიჭირდება არ დავეთანხმო. გამიჭირდება, თამამად ვუთხრა ვინმეს, რომ იოლია ამ გადაწყვეტილების მიღება. მე, პირადად, ძალიან გამიმართლა. თუ გავითვალისწინებთ ამ ქვეყანაში არსებულ ეკონომიკურ მდგომარეობას და დასაქმების ბაზარს, ვერ ვიტყვი, რომ იოლია დასაქმება. დასაქმების ბაზარი მაღალკვალიფიციური პროფესიონალებისთვის მით უმეტეს საკმაოდ მწირია და არ იძლევა დიდ შესაძლებლობებს. შესაბამისად, ვისაც საბანკო ვალდებულებები აქვს, მათთვის ამ გადაწყვეტილების მიღება რთულია.
ბიზნესიც, მე როგორც ვაკვირდები, საკმაოდ დიდი წნეხის ქვეშ არის. გამიგია, ვთქვათ, ყოფილი საჯარო მოსამსახურეებისგან, რომ ბევრგან იბლოკებიან კერძო სექტორშიც.
და მაინც ვფიქრობ, რომ თუ ისინი წამოსვლას ვერ ახერხებენ საჯარო სამსახურიდან, ყველა საჯარო მოსამსახურეს შეუძლია, ვიდრე მუშაობს, ჰქონდეს თავისი სამოქალაქო პოზიცია და დააფიქსიროს ეს პოზიცია. სამუშაო სივრცეში რაღაც დოზით ამას ყველანი ყოველთვის ვახერხებდით და ვერ ვიტყვი, რომ ამის შესაძლებლობა არ არის.
თუმცა ეს ფონი, რაც ჩვენ მასობრივ გათავისუფლებებს მოყვა, რა თქმა უნდა, მათზე ახდენს გავლენას. ამის გამო უფრო იკავებენ თავს,“ – უთხრა „ბათუმელებს“ თაია მახარაშვილმა.
კითხვაზე – რა შემთხვევაში შეიძლება გააქტიურდეს ისევ საჯარო სექტორი, თაია მახარაშვილი ასე გვპასუხობს:
„არის რაღაც, რაც შეიძლება აიტანოს ადამიანმა გარკვეული დოზით და გაჩუმდეს, ვერ გაბედოს, მაგრამ არის მდგომარეობა და ბოლო ერთი წელია ზუსტად ეს მდგომარეობა გვაქვს, რომ უბრალოდ თუ გაქვს ღირსება, თუ გაქვს ნამუსი, არ ვიცი საერთოდ როგორ უნდა გაჩერდე? მე, პირადად, ალბათ თავად დავწერდი განცხადებას და წამოვიდოდი…
გასული წლის 28 ნოემბერს, როცა მოვისმინეთ ირაკლი კობახიძის განცხადება, ველოდი, რომ ამას საჯარო მოსამსახურეების ძალიან დიდი ნაწილი ვერ აიტანდა და უპასუხოდ არ გაატარებდა. მაგრამ ვერ მივიღეთ ის შედეგი, რაც უნდა ყოფილიყო. როგორც კი პეტიციაზე ხელმოწერა დაიწყო და 240 ადამიანამდე ავედით, დაიწყო სერიოზული ზეწოლა, რომ სხვებს არ მოეწერათ ხელი.
საჯარო სექტორში ბევრია პარტიული აქტივისტი, „ოცნების“ მომხრეები. ისინი ცდილობდნენ მსგავს სიტუაციაში, ასე ვთქვათ, მტრული გარემოს შექმნას ხელმომწერის მიმართ, მაგალითად, ერთ სამუშაო ოთახში პეტიციაზე ხელმომწერს აღარ ესალმებოდნენ. საშინლად მძიმე ფონი შეიქმნა. ამას ვინც უყურებდა, განსხვავებული აზრის მიუხედავად, უკვე გადაიფიქრა პეტიციაზე მოეწერა ხელი.
მაინც ვფიქრობ, რომ შეიძლება რომელიმე ერთ გადაწყვეტილებას – ჩვენ უკვე ყველაფერს ველოდებით „ქართული ოცნებისგან“ – მოჰყვეს ისევ რაღაც და იფეთქოს ერთიანად პროტესტმა. ამის შესაძლებლობა ყოველთვის არსებობს საჯარო სექტორში.
ქვეყანაშიც არსებობს ამის შესაძლებლობა, რომ ერთმა გადაწყვეტილებამ მთლიანად ჩამოშალოს სისტემა. უბრალოდ, ეს ჯერჯერობით არ მომხდარა,“ – გვითხრა თაია მახარაშვილმა.
დღეს დილით გავრცელებული ვიდეო, რომელიც რუსულ „ჩრდილოვან ფლოტზე“ დრონებით თავდასხმას და ორი ტანკერის აფეთქებას ასახავს, უკრაინის უსაფრთხოების სამსახურების სპეცოპერაციაა. ამის შესახებ უკრაინული მედია წერს უკრაინის უსაფრთხოების სამსახურების წყაროებზე დაყრდნობით.
წყაროების ცნობით, Sea Baby-ის საზღვაო დრონები შავ ზღვაში ორ სანქცირებულ ნავთობტანკერს – KAIRO-სა და VIRAT-ს დაესხნენ თავს. გემები „ჩრდილოვან ფლოტს“ ეკუთვნის.
უკრაინული მედია წერს, რომ „ეს იყო უკრაინის უშიშროების სამსახურის სამხედრო კონტრდაზვერვის და უკრაინის საზღვაო ძალების ერთობლივი ოპერაცია. მოდერნიზებული Sea Baby საზღვაო დრონები წარმატებით გამოსცადეს გემებზე.
მათ შეუძლიათ დიდი მანძილის დაფარვა და აღჭურვილი არიან მძლავრი საბრძოლო მასალებით“.
ვიდეოს მიხედვით, შეჯახების შემდეგ ორივე ტანკერი კრიტიკულად დაზიანდა და ფაქტობრივად, ექსპლუატაციიდან გამოვიდა.
ტანკერი KAIROS საკმაოდ დიდი ზომის იყო – მისი სიგრძე 274 მეტრია, სიგანე 48 მეტრი. ის სანქცირებული გემების სიაში იყო.
რუსული „ჩრდილოვანი ფლოტის“ ტანკერებს დრონებით თავს დაესხნენ შავ ზღვაში, თურქეთის მახლობლად.
თურქული მხარის ცნობით ეკიპაჟის ყველა წევრი სამაშველო სამსახურებმა სამშვიდობოზე გაიყვანეს. თურქმა მაშველებმა გემიდან ეკიპაჟის 25 წევრი გამოიყვანეს, ისინი არ დაშავებულან.
თავდასხმის დროს სანქცირებული გემები ცარიელი იყო – ისინი ჩასატვირთად ნოვოროსიისკის პორტში მიემართებოდნენ.
28 ნოემბერს უწყვეტი, პროევროპული პროტესტის ერთი წლის თავზე, ქართველმა ემიგრანტებმა მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანაში საპროტესტო აქციები მოაწყვეს.
საზღვარგარეთ მცხოვრები ქართველები შეიკრიბნენ სიდნეიში, ჰააგაში, ტალინში, ვენაში, კიოლნში, ჰანოვერში, ვაშინგტონში, ფრანკფურტში, პარიზში, ოსლოში, ბუდაპეშტში და კიდევ ერთხელ გააპროტესტეს „ქართული ოცნების“ გადაწყვეტილება თქვას უარი საქართველოს ევროპულ პერსპექტივაზე.
მსოფლიოს სხვადასხვა ქალაქში გამართული აქციების ამსახველ ფოტო მასალას მოძრაობა „ქარები“ აქვეყნებს. სწორედ „ქარების“ მიერ იყო ინიცირებული კამპანია სახელწოდებით „მე ვარ ქართველი, მე ვარ ევროპელი“.
გთავაზობთ ფოტოებს იმ ქალაქებიდან, სადაც საქართველოს მოქალაქეებმა საპროტესტო აქციები გამართეს.
საპროტესტო აქცია სიდნეიში ფოტო: ქართული დიასპორების მოძრაობა – „ქარები“საპროტესტო აქცია ტალინში ფოტო: ქართული დიასპორების მოძრაობა – „ქარები“საპროტესტო აქცია შტუტგარტში ფოტო: ქართული დიასპორების მოძრაობა – „ქარები“ერთი ემიგრანტის საპროტესტო აქცია ავსტრალიაში, ქალაქი გოლდ-კოსტი ფოტო: ქართული დიასპორების მოძრაობა – „ქარები“საპროტესტო აქცია ვაშინგტონში ფოტო: ქართული დიასპორების მოძრაობა – „ქარები“საპროტესტო აქცია პარიზში ფოტო: ქართული დიასპორების მოძრაობა – „ქარები“საპროტესტო აქცია პარიზში ფოტო: ქართული დიასპორების მოძრაობა – „ქარები“საპროტესტო აქცია ფრანკფურტში ფოტო: ქართული დიასპორების მოძრაობა – „ქარები“საპროტესტო აქცია ჰააგაში ფოტო: ქართული დიასპორების მოძრაობა – „ქარები“საპროტესტო აქცია ირლანდიაში, ქალაქ ლიმერიკში ფოტო: ქართული დიასპორების მოძრაობა – „ქარები“საპროტესტო აქცია ოსლოში ფოტო: ქართული დიასპორების მოძრაობა – „ქარები“საპროტესტო აქცია კიოლნიში ფოტო: ქართული დიასპორების მოძრაობა – „ქარები“საპროტესტო აქცია ჰანოვერში ფოტო: ქართული დიასპორების მოძრაობა – „ქარები“საპროტესტო აქცია ბუდაპეშტში ფოტო: ქართული დიასპორების მოძრაობა – „ქარები“
დაკავებულია კოალიცია “ძლიერი საქართველო – ლელოს” ერთ-ერთი ლიდერი, ალექსანდრე ელისაშვილი. შინაგან საქმეთა სამინისტრო აცხადებს, რომ ელისაშვილმა, დღეს, 29 ნოემბერს, გამთენიისას, თბილისის საქალაქო სასამართლოს კანცელარიის შენობის დაწვა სცადა.
“გამოძიებით დგინდება, რომ მიმდინარე წლის 29 ნოემბერს, გამთენიისას, ალექსანდრე ელისაშვილმა, შენიღბულმა, ჩაქუჩის გამოყენებით ჩაამსხვრია თბილისის საქალაქო სასამართლოს კანცელარიის შენობის გარე ფასადის მინა, შეაღწია სასამართლოს კანცელარიის შიდა სივრცეში, სადაც პერიმეტრზე ბენზინი დაასხა, მათ შორის, საკანცელარიო ნივთებზე, ტექნიკაზე, დოკუმენტაციაზე და შენობის დაწვა სცადა.
მას შემთხვევის ადგილზევე წაასწრეს სასამართლოს მანდატურის სამსახურის წარმომადგენლებმა, რომლებსაც ელისაშვილმა თანნაქონი ცეცხლსასროლი იარაღის გამოყენებით წინააღმდეგობა გაუწია და ფიზიკური შეურაცხყოფა მიაყენა.
გაწეული წინააღმდეგობის მიუხედავად, ალექსანდრე ელისაშვილი მანდატურებმა ადგილზევე დააკავეს.
დაპირისპირებისას მიღებული დაზიანებებით, მანდატურის სამსახურის ერთ-ერთი წარმომადგენელი სამედიცინო დაწესებულებაშია გადაყვანილი. დაკავებისას, გაწეული წინააღმდეგობის გამო, დაზიანებები მიიღო ალექსანდრე ელისაშვილმაც.პოლიციამ დანაშაულის ჩადენის იარაღები ნივთმტკიცებად ამოიღო. ამ ეტაპზე გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 19-187-ე მუხლით მიმდინარეობს”, – ნათქვამია შსს-ს მიერ გავრცელებულ განცხადებაში.
პოლონეთმა საქართველო ამოიღო იმ ქვეყნების სიიდან, რომლის მოქალაქეებსაც გამარტივებული წესით შეუძლიათ პოლონეთის ტერიტორიაზე სამუშაო ნებართვის მოპოვება.
საქართველოს მოქალაქეებს, 2018 წლიდან შეეძლოთ პოლონეთში გამარტივებული წესით დასაქმება. სწორედ გამარტივებული წესების გამო, ათასობით საქართველოს მოქალაქისთვის პოლონეთში დასაქმება სოციალური სიდუხჭირისგან თავის დაღწევის საშუალებად იქცა. პირველი დეკემბრიდან კი ამის შესაძლებლობა აღარ ექნებათ.
რა იქნება ახლა, რა იცვლება და როგორ მოუწევთ სამუშაო ნებართვის მიღება მათ, ვისაც პოლონეთში დასაქმება სურს ამ თემაზე „ბათუმელები“ ვალერიან ქარჩავას ესაუბრა, MigraMate-ის დამფუძნებელსა და გენერალურ დირექტორს, ევროკავშირის სამართლის მაგისტრს.
ბატონო ვალერიან, პირველი დეკემბრიდან საქართველოს მოქალაქეები ვეღარ დასაქმდებიან უცხოელისთვის სამუშაოს მინდობის განაცხადის საფუძველზე პოლონეთში. რას ნიშნავს ეს? რა იცვლება და რთულდება ამით პოლონეთში საქართველოს მოქალაქეებისთვის?
ეს ძალიან მნიშვნელოვანი ცვლილებაა, რომელსაც ჩვენ დიდი ხანია ყურადღებით ვადევნებთ თვალს. ეს ცვლილება 2025 წლის 25 ნოემბერს გამოქვეყნდა პოლონეთის საკანონმდებლო მაცნეში.
რას ეხება ეს კანონი? ეს არის პოლონეთის ოჯახის, შრომისა და სოციალური პოლიტიკის მინისტრის 2025 წლის 21 ნოემბრის დადგენილება. ამ დადგენილებით, საქართველო ამოიღეს იმ ქვეყნების სიიდან, რომლის მოქალაქეებსაც პოლონეთში გამარტივებული წესით დასაქმება შეეძლოთ.
ახალი დადგენილების მიხედვით საქართველოს მოქალაქეები ვეღარ ისარგებლებენ ამ გამარტივებული მექანიზმით, რომელიც საქართველოს მოქალაქეებს აძლევდა საშუალებას, გაიოლებული გზით ჰქონოდათ წვდომა პოლონეთის შრომის ბაზარზე.
აღნიშნული მექანიზმის შემოღების დღიდან, ჩამონათვალში ექვსი ქვეყანა იყო, რომლთა მოქალაქეებსაც პოლონეთში გამარტივებული წესით დასაქმების უფლება ჰქონდათ. პირველ ჯერზე ამოიღეს რუსეთი, ახლა კი საქართველო. დარჩა სომხეთი, ბელარუსი, მოლდოვა და უკრაინა.
რას ნიშნავს ეს საქართველოს მოქალაქეებისთვის?
საქართველოს მოქალაქეებისთვის უბრალოდ დასრულდება გაიოლებული წვდომა პოლონეთის შრომის ბაზარზე. აუცილებელი იქნება სამუშაო ნებართვის მოპოვება, ისევე როგორც სხვა დანარჩენი სახელმწიფოების მოქალაქეებისთვის.
1-ელი დეკემბრიდან დამსაქმებელმა უნდა მოაწესრიგოს დოკუმენტაცია, გააკეთოს განაცხადი შრომის ნებართვაზე. საქართველოს მოქალაქე ვერ იქნება განმცხადებელი. ჯერ დამსაქმებელმა უნდა გამოხატოს სურვილი, შეიტანოს განაცხადი შრომის ნებართვაზე და შემდეგ ელოდოს ნებართვას.
არსებული პრაქტიკის გათვალისწინებით, ეს პროცესი შეიძლება გაიწელოს რამდენიმე თვე, გააჩნია ქალაქს. ჩვენ გვაქვს შემთხვევები, როდესაც ლოდინის დრო 3-4 თვეს აღწევს. მოკლედ, სამუშაო ნებართვის მიღების პროცესი გაცილებით დიდი ხანი გაგრძელდება, ვიდრე აქამდე ხდებოდა ე.წ. დამსაქმებლის დეკლარაციის (განაცხადის) დარეგისტრირებისას, როცა პროცესს კანონით 7 დღე სჭირდებოდა (ზოგ შემთხვევბში, რამდენიმე დღით მეტი).
როგორ შეეხება ახალი ცვლილება მათ, ვინც უკვე მუშაობს პოლონეთში და აქვს დროებითი ცხოვრების და მუშაობის ნებართვა?
რა შეიცვლება 1-ელი დეკემბრიდან მათთვის, ვინც უკვე მუშაობს პოლონეთში და აქვს დროებითი ბინადრობის და მუშაობის ნებართვა? ამ ეტაპზე მათთვის არაფერი არ შეიცვლება. ანუ ვისაც უკვე აქვს ე.წ. „კარტა პობიტუ“ სამსახურის საფუძველზე, ამ ადამიანებისთვის არაფერი იცვლება. უბრალოდ, სამომავლოდ რომ დასჭირდეთ გამარტივებული მექანიზმით დასაქმება დამსაქმებლის მიერ დარეგისტრირებული დეკლარაციის საფუძველზე, ამას ვერ შეძლებენ.
საყურადღებოა ასევე ის თუ, რა შეიცვლება საქართველოს იმ მოქალაქეებისთვის, რომლებიც უკვე მუშაობს პოლონეთში დარეგისტრირებული დამსაქმებლის დეკლარაციის საფუძველზე და ჯერ არ აქვთ „კარტა პობიტუ“ (ბინადრობის ნებართვა).
ახალი დადგენილების მესამე პარაგრაფში ნათქვამია, რომ საქართველოს მოქალაქეს, რომელიც დასაქმდა დამსაქმებლის მიერ დარეგისტრირებული დეკლარაციის საფუძველზე 2025 წლის 1-ელ დეკემბრამდე, შეუძლია სამუშაოს გაგრძელება დეკლარაციაში მითითებული პირობებით, მისი ვადის ამოწურვამდე.
მაგალითისთვის, თუ დამსაქმებელმა დაარეგისტრირა დეკლარაცია საქართველოს მოქალაქისთვის 2025 წლის პირველ დეკემბრამდე და სახელმწიფო ორგანომ გასცა ამ რეგისტრაციის დამადასტურებელი დოკუმენტი, ამ დეკლარაციის საფუძველზე შეუძლია გააგრძელოს მუშაობა. განაცხადი შეიძლება დარეგისტრირდეს მაქსიმუმ 24 თვის ვადით.
აღსანიშნავია ასევე ისიც, რომ ამ დადგენილების ძალაში შესვლამდე (2025 წლის 1-ელ დეკემბრამდე) დაწყებულ და დაუსრულებელ საქმეებზე კვლავ ვრცელდება ამ დრომდე არსებული ნორმები. ანუ, თუ პოლონელმა დამსაქმებელმა შეიტანა განაცხადი საქართველოს მოქალაქის დასაქმების შესახებ დეკლარაციის დასარეგისტრირებლად პირველ დეკემბრამდე და პროცესი პირველი დეკემბრის შემდეგაც მიმდინარეობს, აღნიშნულ პროცესს ახალი კანონი არ შეეხება.
საბედნიეროდ, ეს ერთი დადებითი მხარე მაინც აქვს ამ დადგენილებას.
სამწუხარო კი ისაა, რომ პირველი დეკემბრიდან პოლონელი დამსაქმებლები ვეღარ დაარეგისტრირებენ ახალ დეკლარაციას და საქართველოს მოქალაქეებისთვის სამუშაო ნებართვის მისაღებად უფრო გრძელი და რთული გზის გავლა მოუწევთ.
ვალერიან ქარჩავა
საქართველოს მოქალაქეს, რომელსაც სურს, რომ იმუშაოს პოლონეთში, ჯერ უნდა მოიპოვოს სამუშაო ნებართვა დამსაქმებლის მეშვეობით. სამუშაო ნებართვის მოპოვების შემდეგ, ამ ნებართვის საფუძველზე, შესაძლებელია სამუშაო D ტიპის ვიზის აღება პოლონეთის საკონსულოში. D ტიპის სამუშაო ვიზა ეს არის ეროვნული ვიზა, რომელიც 90 დღეზე მეტი ვადით გაიცემა ერთ წლამდე.
ამის შემდეგ საქართველოს მოქალაქეს შეეძლება ჩამოვიდეს პოლონეთში და დაიწყოს მუშაობა ამ ნებართვისა და სამუშაო ვიზის საფუძველზე. სხვა გზა პოლონეთში ლეგალურად სამუშაოდ ჩამოსასვლელად უბრალოდ აღარ იქნება.
პოლონეთში ჩამოსვლის შემდეგ, რა თქმა უნდა, შესაძლებელი იქნება ბინადრობის და შრომის ნებართვის მოპოვება. ეს სულ სხვა პროცედურაა და აქ ცუდი არის ის, რომ დღესდღეობით ეს პროცესი ძალიან დიდ ხანს გრძელდება.
პოლონეთში შემოსვლის შემდეგ, როცა საქართველოს მოქალაქეს ექნება აქ მუშაობის ნებართვა, უკვე შეიძლება ლეგალური გზების პოვნა ლეგალურად მუშაობის და ბინადრობის ნებართვის მოსაპოვებლად, მაგრამ პოლონეთში სამუშაოდ ჩამოსვლა იქნება გაცილებით რთული.
ხოლო მეორე პრობლემა არის ის, რომ უკვე აქაურ დამსაქმებლებს აღარ ექნებათ სურვილი და მოტივაცია დაასაქმონ საქართველოს მოქალაქე, რადგან ეს მეტ ბიუროკრატიასთან და ხანგრძლივ ლოდინთან იქნება დაკავშირებული.
მაშინ როცა შეუძლიათ მარტივად დაასაქმონ მაგალითად სომხეთის, ბელარუსის, მოლდოვის ან უკრაინის მოქალაქეები, რატომ აირჩევენ ხანგრძლივ ბიუროკრატიას (მაგრამ, რა თქმა უნდა, ეს არ არის ერთადერთი გადამწყვეტი ფაქტორი საქართველოს მოქალაქის დასაქმების გადაწყვეტილების მიღებისას)?
არის კიდევ ერთი ფაქტორი, გაზრდილი მოსაკრებელი, რომელიც ასევე პირველი დეკემბრიდან შედის ძალაში პოლონეთში.
პირველი დეკემბრიდან იზრდება სახელმწიფო მოსაკრებელი შრომის ნებართვის გაცემისთვის. ამ დრომდე იყო 100 ზლოტი და ხდება 400 ზლოტი.
ანუ ერთის მხრივ, რთულდება საქართველოს მოქალაქის ლეგალურად დასაქმება პოლონეთში და მეორეს მხრივ იზრდება მოსაკრებელი.
გარდა ამისა, ცუდი პრაქტიკის გამო, პოლონელი დამსაქმებლები უფრო სიფრთხილით მოეკიდებიან საქართველოს მოქალაქისთვის სამუშაოს ნებართვის მოპოვების საკითხს. ვგულისხმობ იმას, რომ საქართველოს მოქალაქეები იღებდნენ სამუშაო ნებართვებს გამარტივებული წესით, დამსაქმებლის განაცხადის/დეკლარაციის სახით, ჩადიოდნენ პოლონეთში ამ დოკუმენტის საფუძველზე უვიზო მიმოსვლის ფარგლებში და შემდეგ აღნიშნულ დამსაქმებელთან არ იწყებდნენ მუშაობას.
რომელი დოკუმენტის საფუძველზეც ჩამოდიოდნენ პოლონეთში, იმ დოკუმენტით გათვალისწინებულ პირობებს არ ასრულებდნენ, არ მუშაობდნენ, არ იწყებდნენ მუშაობას. ზოგ შემთხვევაში ეს პოლონელი დამსაქმებლის ბრალეულობითაც ხდებოდა.
აი ეს ცვლილებები შედის ძალაში 2025 წლის 1-ელი დეკემბრიდან.
თუ რას ნიშნავს ეს ყველაფერი პოლიტიკურად, ეგ უკვე სხვა საკითხია.
თავდაპირველად იმ ქვეყნების ჩამონათვალიდან, რომელთა მოქალაქეებსაც პოლონეთში გამარტივებული წესით დასაქმება შეეძლოთ, ამოიღეს რუსეთი, ახლა ამოიღეს საქართველო. დარჩა სომხეთი, ბელარუსი, მოლდოვა და უკრაინა. ეს რა სურათსაც გვაძლევს, თავად მკითხველმა შეაფასოს.
13-14 დეკემბერს საქართველოს ადვოკატთა ასოციაციის საერთო კრება გაიმართება, სადაც ადვოკატთა ასოციაციის ახალი თავმჯდომარე უნდა აირჩიონ. ადვოკატთა ასოციაცია 11 ათასზე მეტ ადვოკატს აერთიანებს, მათგან 5 500 ადვოკატს აქვს სტატუსი – მოქმედი.
ადვოკატთა ასოციაციის თავმჯდომარის არჩევნებში სამი კანდიდატი მონაწილეობს – ირაკლი ჩომახაშვილი, ირაკლი ყანდაშვილი და მუხრან ღურწკაია.
„ბათუმელები“ დღეს ერთ-ერთ კანდიდატთან, ირაკლი ჩომახაშვილთან ინტერვიუს გთავაზობთ.
ბატონო ირაკლი, რატომ იღებთ მონაწილეობას ადვოკატთა ასოციაციის თავმჯდომარის არჩევნებში?
თითქმის 16 წელია ადვოკატთა ასოციაცია მონოპოლიზებულია ერთი ჯგუფისმიერ. გუნდს, რომელიც ადვოკატის უფლებების დარღვევისა, თუ ქვეყანაში არსებულ მდგომარეობის მიმართ იყო სრულიად სტერილური, კიდევ სურს დაახლოებით 4 წელი მიიღოს მართვაში მონაწილეობა.
ის, რომ კანონი იქნა მიღებული მობილური ტელეფონების შესაძლო ჩამორთმევის საშიშროების შესახებ; ის, რომ ხშირ შემთხვევაში მნიშვნელოვან საქმეებზე ადვოკატები ექვემდებარებოდნენ უფლებების დარღვევას, მათ შორის გვახსოვს თბილისის საქალაქო სასამართლოში ორდერებს როგორ უმოწმებდა პოლიცია, სანამ ადვოკატს შეუშვებდა სასამართლოში.
გაუარესებულია ადვოკატის სოციალური, სამართლებრივი მდგომარეობა – ფაქტობრივად, ადვოკატს მარტო უწევს სისტემასთან სამართლებრივი ბრძოლა. და, რა თქმა უნდა, სასამართლოში შექმნილი პრობლემები. ამ პრობლემების ფონზე კი, ადვოკატთა ასოციაცია დუმს და არის სრულად სტერილური. მათ საკუთარი კომფორტი არჩიეს ადვოკატის უფლებების დაცვას.
კომპრომისზე წავიდნენ საკუთარი ინტერესებიდან გამომდინარე იმისათვის, რომ არ დაიცვან ცალკეული ადვოკატის ინტერესები.
ამიტომ, ჩვენი (არამარტო ჩემი, არამედ მთელი გუნდის) მიზანია, შევქმნათ ისეთი პლატფორმა, სადაც ყველა ადვოკატი იქნება დაცული და საქართველოში ადვოკატთა ასოციაცია იქნება ერთ-ერთი მოწინავე პლატფორმა დემოკრატიის დაცვის თვალსაზრისით. ამ ქვეყანაში ადვოკატის უფლებები, სხვა მოქალაქეების უფლებებთან ერთად, არსებითად იზღუდება და ამისთვის მნიშვნელოვანია სამართლებრივი რეაგირება. ეს იყო ჩემი მოტივაცია.
ადვოკატთა ასოციაცია – რა ტიპის ინსტიტუციაა, რამდენ იურისტს აერთიანებს და რა მნიშვნელობა აქვს ადვოკატებისთვის ამ ასოციაციას?
ადვოკატთა ასოციაცია არის კანონის საფუძველზე შექმნილი გაერთიანება, ყველა იურისტი ვალდებულია იყოს წევრი, თუ მას სურს ადვოკატობა, ჰქონდეს ადვოკატის სტატუსი.
ჩვენ გვყავს 11 000 წევრი, საიდანაც 5 500 მოქმედი ადვოკატია. ეს არის საქართველოში ყველაზე დიდი გაერთიანება იურისტების. ასოციაციას ჰყავს აღმასრულებელი საბჭო, რომელიც შედგება 11 წევრისგან და მას თავმჯდომარეობს ადვოკატთა ასოციაციის თავმჯდომარე, ანუ ჯამში გამოდის 12 წევრი.
ასევე ადვოკატთა ასოციაციას ჰყავს ეთიკის კომისია, რომელიც პასუხისმგებელია ადვოკატების მხრიდან ეთიკის ნორმების დარღვევაზე და ჩვენ გვაქვს სარევიზიო კომისია, რომელიც პასუხისმგებელია ადვოკატთა ასოციაციის ბიუჯეტის დახარჯვის სწორ რეგულაციაზე.
რატომ არის ახლა მნიშვნელოვანი? მნიშვნელოვანია იმიტომ, რომ ადვოკატის სტატუსი და უფლებამოსილება დამოკიდებულია ეთიკის კომისიაზე.
ეთიკის კომისიას შეუძლია ადვოკატს შეუწყვიტოს ლიცენზია, ანუ შეუწყვიტოს უფლებამოსილება. ამიტომ მნიშვნელოვანია, რომ ადვოკატები, ასე ვთქვათ, ამ რთულ პროცესებში იყვნენ დაცულები, ეთიკის კომისიაში იყვნენ კომპეტენტური და სამართლიანი ადვოკატები და ეთიკის კომისია არ იქცეს ადვოკატისთვის გარკვეულ პრობლემად.
საქართველოს ადვოკატთა ასოციაციას ჰყავს საპარლამენტო მდივანი, საპროკურორო საბჭოს წარმომადგენელი და სხვადასხვა ორგანოში საკუთარი წარმომადგენელი, რომელიც შეიძლება ჩართული იყოს საკანონმდებლო ინიციატივების შემუშავებაში.
ბოლო-ბოლო ინსტიტუციურად ედგეს მხარში ადვოკატებს, როგორც საკანონმდებლო ცვლილებების, ასევე სამართლებრივი და სოციალური დაცვის ნაწილში.
მარტივად რომ ვთქვათ, თუ ადვოკატი არის მარტო და მას არ უდგას გვერდით ასოციაცია, ძალიან დიდია იმის ალბათობა, რომ სასამართლომ და სახელმწიფომ მასზე მოახდინოს არსებითი ზემოქმედება და ჩაერიოს მის უფლებაში.
თუმცა, როცა სახელმწიფოს, სასამართლოს და სხვა პირებს ეცოდინებათ, რომ თითოეულ ადვოკატს უდგას ადვოკატთა ასოციაცია 5 500 ადვოკატის შემადგენლობით, არ მგონია ვინმეს გაუჩნდეს სურვილი, რომ ადვოკატის უფლებები შეზღუდოს.
რატომ გადაწყვიტეთ აღმასრულებელ საბჭოს წევრობის კანდიდატებად სხვადასხვა რეგიონში მომუშავე ადვოკატები წარგედგინათ?
არასდროს ყოფილა შემთხვევა, როდესაც აღმასრულებელ საბჭოში რეგიონებს, დიდ ქალაქებს ჰყავდათ წარმომადგენლები. ამიტომ, გადავწყვიტე, რომ მაქსიმალურად მეზრუნა ამ საკითხზე და დიდი ქალაქებიდან იყოს მინიმუმ ერთი წარმომადგენელი, რომელიც აღმასრულებელ საბჭოში იქნება.
ადვოკატთა ასოციაცია არ იწყება თბილისიდან და არ მთავრდება თბილისში. მაგალითად, ბათუმში არის ბევრი პრობლემა, სადაც ფაქტობრივად, როგორც ხედავთ, ადვოკატები იბრძვიან მარტო და არასდროს არ გახმოვანებულა ადვოკატთა ასოციაციისგან აჭარის პრობლემები, არასდროს. მიუხედავად იმისა, რომ ძალიან კარგად გვესმის ადვოკატები რა ვითარებაში იმყოფებიან აჭარის რეგიონში.
არასდროს არ გახმოვანებულა ქუთაისის, გორის და სხვა დიდი ქალაქების პრობლემა.
ამიტომ ჩემი სურვილია, რომ ეს ადამიანები იყვნენ საბჭოში. ისინი იქნებიან ვალდებული, იზრუნონ ინდივიდუალურად რეგიონულ წარმომადგენლობაზე. იზრუნონ, რომ აჭარის, ქუთაისის, გორის ხმა ისმოდეს ადვოკატთა ასოციაციაში. ეს არის მნიშვნელოვანი.
ეს ერთი მხრივ დაკავშირებულია გარკვეულ რისკებთან, რადგან ერთი საარჩევნო უბანია მხოლოდ თბილისში და ძალიან რთულია ერთ დღეში ბათუმიდან თბილისში ჩამოსვლა და საკუთარი მხარდამჭერის არჩევა. მაგრამ კიდევ ერთხელ ვამბობ, ეს ყველაფერი არჩევნებზე არ გადის, ეს ყველაფერი გადის რეალურ ცვლილებებზე და თუ რეალური ცვლილებები გვინდა, მაშინ რეგიონული ლიდერებიც უნდა გვყავდეს ადვოკატთა ასოციაციაში.
თქვენი პოზიცია ცნობილია, მაგრამ მაინც გკითხავთ, როგორ შეეწინააღმდეგებით კანონს, რომლითაც შეიძლება სასამართლო პროცესებზე ადვოკატებს ტელეფონები ჩამოართვან?
ჩვენ ამას არ დავუშვებთ. არ შეიძლება კანონის და დადგენილების, დამოკლეს მახვილივით ჩამოკიდება ადამიანზე, რომ როცა უნდათ აამოქმედებენ, როცა უნდათ არ აამოქმედებენ.
დადგენილებაში და კანონში შესულია ცვლილება, რომ ყველა პირი ვალდებულია დატოვოს მობილური ტელეფონი, რომ მანდატურს უფლებამოსილება აქვს ყველას ჩამოართვას მობილური ტელეფონი და ელექტრონული საშუალება, მაგრამ ადვოკატს არ ჩამოართმევს? ანუ სიტყვიერ დაპირებაზეა აქ საუბარი?
მთავარი პრობლემა ისაა, რომ არავის სიტყვიერ დაპირებას მე, პირადად, არ ვენდობი. დღეს შეიძლება იყოს ეს თანამდებობაზე, ხვალ შეიძლება წავიდეს, როგორც ძალიან ხშირად მომხდარა საქართველოში. ამიტომ, ჩემი მთავარი მოწოდებაა, რომ ეს ყველაფერი იყოს კანონში გარანტირებული.
ასევე შეკითხვა მაქვს, როცა ამ კანონს იღებდნენ, სად იყო ადვოკატთა ასოციაცია და ჩვენი საპარლამენტო წარმომადგენელი?
ზუსტად ეს აჩენს ადვოკატთა ასოციაციის ინდიფერენტულ დამოკიდებულებას მნიშვნელოვან საკითხებზე. ძალიან ბევრი სხვა შემთხვევაც შეიძლება იყოს, რა დროსაც ადვოკატთა ასოციაციამ ინსტიტუციურად გამოიჩინა გულგრილობა, რასაც შემდეგ ადვოკატებისთვის მძიმე შედეგი მოჰყვა, როგორც ინდივიდუალურ საქმეებზე, ასევე გენერალურად.
ამას გარდა, ადვოკატებს გენერალურ პროკურატურაშიც ართმევენ მობილურს. როდესაც საკუთარ დასაცავ პირს მიჰყვები, ისე გექცევიან, როგორც დასაცავ პირს. ამ დროს შენი რეპუტაცია არსებითად ილახება საზოგადოებაში.
როცა მიჰყვები ადამიანს პოლიციაში, როცა მიჰყვები ადამიანს სახელმწიფო სტრუქტურებში, მას შენი იმედი აქვს, რომ რეპუტაციულად და განათლებით მას დაიცავ. როცა გენერალური პროკურატურის შესასვლელში სრულიად დაუსაბუთებლად, ყველანაირი კომუნიკაციის საშუალებას გართმევენ, არც შენს დაცვის ქვეშ მყოფს აქვს შემდგომ რეპუტაციული შეხედულება კარგი შენზე და არც ბრალდების მხარეს.
გამომძიებელი ზის და ტელეფონით სარგებლობს, როცა შენ 4-5 საათი სატელეფონო წვდომა არ გაქვს. მინისტრის გაუგონარი ბრძანებით რეგულირდება ეს ყველაფერი. რა შუაშია საერთოდ მინისტრი ადვოკატთა ასოციაციასთან?
ჰოდა, თუ ესე გაგრძელდება, კიდევ ერთხელ ვამბობ, ადგნენ და თავად მოვიდნენ ჩვენს ოფისებში გამომძიებლები. არც ერთი ადვოკატი არ მივა გენერალურ პროკურატურაში იქამდე, სანამ ნორმალურ და ღირსეულ მოპყრობას არ მიიღებს. მოუწევთ ჩვენთან ოფისებში სიარული. ეს იცოდნენ და მეორე – ტელეფონებზე. ეს ნიშნავს იმას, რომ რომელიმე ადვოკატი თუ გააპროტესტებს, 10 წუთში მთელი აღმასრულებელი საბჭო და თავმჯდომარე იდგება მის გვერდით. ეს შემიძლია გითხრათ. ეს ასე იქნება. წინასწარ მინდა გითხრათ, რომ პირველივე ტურში გამარჯვება ჩვენია, გამორიცხულია, დაზუსტებით გეუბნებით – ჩვენი გუნდი გაიმარჯვებს.
რადგან ადვოკატთა უფლებრივ მდგომარეობაზე საუბრობთ, გკითხავთ რა გასაჭირი და საჭიროებები აქვთ ახლა ადვოკატებს საქართველოში?
ნორმალური სამედიცინო დაზღვევა დაზღვევა არ აქვთ. ტრენინგები არ ტარდება. მხოლოდ 50 კაცისთვის იყო მთელი ადვოკატთა ასოციაცია, სადაც ტრენინგები და განგრძობადი იურიდიული განათლება არ იყო ყველა ადვოკატისთვის. არ არსებობს ადვოკატების დაცვის მობილური ჯგუფი, რომელიც 24/7-ზე იმუშავებს, გამოცხადდება შემთხვევის ადგილას, დააფიქსირებს შემთხვევას და ამას მტკიცებულებითი ძალა ექნება.
არ არსებობს პლატფორმა, სადაც ადვოკატები ერთმანეთს გაუზიარებენ ახალ ინიციატივებს, შეიკრიბებიან და გადაწყვეტილებას მიიღებენ. არ არსებობს ადვოკატთა ასოციაციის სტრუქტურა. არც განგრძობად იურიდიულ განათლებაში, არც ადვოკატის დაცვაში, არც სოციალური და სამართლებრივი უსაფრთხოების დაცვაში. შესაბამისად, ადვოკატი ტყუილად იხდის საწევროს. არც ერთი ქმედითი სტრუქტურა არ არსებობს ადვოკატთა ასოციაციაში, რომელიც პასუხისმგებელია ადვოკატის უფლებების დაცვაზე. აი, ეს არის, რა საჭიროებაც უდგას დღეს ადვოკატს საქართველოში.
თქვენ ამბობთ, რომ სისტემურ რეფორმას განახორციელებთ ადვოკატთა ასოციაციაში. უფრო კონკრეტულად თუ შეგიძლიათ გვითხრათ, რა ტიპის რეფორმას გეგმავთ?
ვგეგმავთ ადვოკატთა ასოციაციაში არსებული კომიტეტების რეორგანიზაციას. ეს კომიტეტები თავიდან საარჩევნო მიზნებით შეიქმნა, რომ საარჩევნოდ ადვოკატები ახლოს ჰყოლოდათ. მაგრამ არ გაამართლა ამ კონკრეტულმა მოცემულობამ.
ვგეგმავთ ამ კომიტეტების რეორგანიზაციას და ახალი კომიტეტების შექმნას – ამ კომიტეტებში რომ იყვნენ ის ადვოკატები, ვისაც მართლა სურს იქ მუშაობა.
იმუშავებენ ის ადვოკატები, რომლებიც შეიმუშავებენ საკანონმდებლო ინიციატივას და იდგებიან მართლა ადამიანის უფლებების დაცვის გვერდით. სხვანაირად გადანაწილდება ბიუჯეტი. ჩვენ ჩამოვაყალიბებთ მართლმსაჯულების კომიტეტს, რომელიც ინიციატივებზე იმუშავებს. ჩვენ ჩამოვაყალიბებთ უფლებათა დაცვის კომიტეტს. აი, ამ ნაწილში ვაპირებთ სისტემურ რეფორმებს – აქამდე რაც არ ყოფილა არასდროს.
როგორც ერთ-ერთ ინტერვიუში მოვისმინე, ასევე აპირებთ ადვოკატთა დაცვის კომიტეტის შექმნას…
დიახ. იმ ფორმით, რა ფორმითაც ახლა არის, არ გაამართლა. ამიტომ ჩვენ ვაპირებთ, რომ ექსპერტებით დაკომპლექტებული მობილური ჯგუფი შევქმნათ.
ანუ ადვოკატიც დასაცავია, ასე გამოდის? რატომ სჭირდება ახლა ადვოკატს დაცვა?
დიახ, იმიტომ, რომ ქვეყანაში არის მიღებული ისეთი კანონები, რომელიც ადვოკატის საქმიანობაში უშლის ხელს.
პოლიტიზების რისკთან დაკავშირებით მინდა გკითხოთ, რამდენად პოლიტიზებულია ადვოკატთა ასოციაცია ახლა?
ერთადერთი, რასაც ჩვენ ვამბობთ არის ის, რომ დემოკრატია უნდა იყოს, ადამიანის უფლებები გარანტირებული უნდა იყოს და ყველა ადვოკატს თანაბრად უნდა შეეძლოს საკუთარი მოსაზრების გამოთქმაც და ისეთი კლიენტის დაცვაც, რომელიც შეიძლება ვიღაცისთვის მისაღები არ იყოს. ამიტომ ამ ნიშნით ადვოკატებისთვის დისკრიმინაცია დაუშვებელია.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2025 წლის 29 ნოემბრამდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 171 700 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +910. ამ მონაცემებში შედის როგორც დაღუპულები ასევე დაჭრილები]
ტანკი – 11 381 ერთეული [+1]
ჯავშანტექნიკა – 23 658 ერთეული [+15]
საარტილერიო სისტემა – 34 733 ერთეული [+3]
MLRS – 1 550 ერთეული [+0]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 253 ერთეული [+0]
თვითმფრინავი – 430 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 347 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 85 343 ერთეული [+106]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 3 995 ერთეული [+0]
გემი/ნავი – 28 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 1 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 68 463 ერთეული [+64]
სპეცტექნიკა – 4 010 ერთეული [+2]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე ინფორმაცია განაახლა რუსეთმაც.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2025 წლის 29 ნოემბრამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
668 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
99 460 უპილოტო საფრენი აპარატი
638 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
26 316 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 621 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
31 626 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
47 949 სპეციალური სამხედრო მანქანა
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
ამასთან, აღნიშნულ მონაცემებთან ერთად რუსეთის თავდაცვა, უკრაინის და რუსეთის არმიის ცოცხალი ძალის საერთო დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს. უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ მონაცემებს არ აქვეყნებს არც უკრაინა.
—
რუსეთი უკრაინაში 2022 წლის 24 თებერვალს გამთენიისას შეიჭრა და სრულმასშტაბიანი ომი დაიწყო.
ეს იყო პოლიტიკურად დანაშაულებრივი, ქართული საზოგადოების ნების პირდაპირი შეურაცხყოფა და საქართველოს კონსტიტუციის 78-ე მუხლის აშკარა დარღვევა – ასე აფასებენ საქართველოში მოქმედი არასამთავრობო ორგანიზაციები გასული წლის 28 ნოემბერს „ოცნების“ პრემიერის ირაკლი კობახიძის მიერ გახმოვანებულ გადაწყვეტილებას, ევროკავშირთან მოლაპარაკებების შეჩერების თაობაზე.
არასამთავრობო ორგანიზაციებმა ერთობლივი განცხადებით გასული წლის 28 ნოემბრიდან დაწყებული უწყვეტი პიროტეტის პარალელურად ქვეყანაში განვითარებული მოვლენები შეაჯამეს:
„ამ ერთი წლის განმავლობაში „ქართულმა ოცნებამ“ წარმოუდგენელი რეპრესიები მოუწყო საკუთარ ხალხს, რომელსაც მხოლოდ ქვეყნის სიყვარული ამოძრავებს:
160-მდე მოქალაქის წინააღმდეგ დაიწყეს სისხლის სამართლის საქმის გამოძიება;
300-მდე აქციის მონაწილე გახდა წამებისა და არაადამიანური მოპყრობის მსხვერპლი;
600-ზე მეტი ადამიანი დააკავეს ადმინისტრაციული წესით;
1000-ზე მეტი მოქალაქე დაჯარიმდა პოლიტიკური მოტივებით;
400-მდე შემთხვევაა ჟურნალისტების დაპატიმრების, ცემისა და შევიწროების;
მიიღეს ანტიდემოკრატიული კანონები, რომლებიც პრაქტიკულად აიძულებს სამოქალაქო ორგანიზაციებს, შეწყვიტონ ფუნქციონირება.
დღეს ბიძინა ივანიშვილის ხელისუფლება ყოველდღიურ რეჟიმში:
აპატიმრებს პოლიტიკური პარტიების ლიდერებს და აპირებს ოპოზიციური პარტიების აკრძალვას;
დევნის სამოქალაქო საზოგადოებას და სჯის სოლიდარობას და თანაგრძნობას;
ცლის სახელმწიფო ინსტიტუტებს პროფესიონალებისა და კეთილსინდისიერი მოხელეებისგან;
ორგანიზაციების შეფასებით, ამ ყველაფერმა საქართველო საერთაშორისო იზოლაციაში მოაქცია, უკიდურესად გაუარესდა ურთიერთობები ევროკავშირთან და ამერიკის შეერთებულ შტატებთან.
„ოცნების ხელისუფლება ყოველდღე შეურაცხყოფას აყენებს დასავლელ პარტნიორებს და დეზინფორმაციას ავრცელებს მათ ლიდერებზე. მაგრამ ამ მძიმე პირობებში კარგად გვახსოვს ილია ჭავჭავაძის სიტყვები: „თავისუფლება ადამიანისა სხვა არა არის რა, რომ ბოროტისთვის სრულად შეკრულ იყოს და სიკეთისათვის უხვად გზაგახსნილი“.
ორგანიზაციების განცხადებაში ასევე ვკითხულობთ:
„ზუსტად ერთი წლის წინ, ბიძინა ივანიშვილის ხელისუფლებამ საქართველოში ევროპული განვითარების გზა ჩაკეტა. 2024 წლის 28 ნოემბერს „ქართული ოცნების“ პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ საჯაროდ განაცხადა, რომ ევროკავშირთან წევრობაზე მოლაპარაკებების გახსნა დღის წესრიგიდან ამოღებულია.
ამ ნაბიჯით ივანიშვილის მთავრობამ გაწირა ქართული სახელმწიფო და ქართველი ხალხი, მარტო დატოვა ქვეყანა რუსული საფრთხის პირისპირ და მოწყვიტა დასავლეთის იმ სამყაროს, რომლისკენაც საუკუნეებია მივისწრაფით.
რუსეთის პოლიტიკური წრეები მიესალმნენ „ქართული ოცნების“ გადაწყვეტილებას, რადგან ეს არის პუტინისტური რუსეთის ინტერესების სრული გამეორება. თუმცა ამ ნაბიჯს არ შეურიგდა ქართული ხალხი, რომელიც უკვე ერთი წელია, დაუღალავად იბრძვის ჩვენი ქვეყნის ევროპული მომავლის გადასარჩენად. სწორედ ამიტომ ქართველი ხალხი არ გატყდა.
ქართველ საზოგადოებას არ სურს ცხოვრება რუსული ავტორიტარიზმის პირობებში. ჩვენი ერი კვლავ დგას დამოუკიდებლობის, ღირსებისა და ევროპული მომავლის სადარაჯოზე. ჩვენი ვიბრძვით, რომ საქართველო დაუბრუნდეს განვითარების ევროპულ გზას, სადაც დაცულია ყველა მოქალაქის უფლება, ვერც ერთი ძალა ვერ მოიპარავს ხალხის არჩევანს, არავის დააპატიმრებენ პოლიტიკური ნიშნით, ევროპული მომავალი იქნება უზრუნველყოფილი რეალური, არა მოჩვენებითი არჩევანით“.
___
1 წლის წინ, 2024 წლის 28 ნოემბერს, „ქართული ოცნების“ პრემიერ-მინისტრმა, ირაკლი კობახიძემ თქვა: „დღეს მივიღეთ გადაწყვეტილება, 2028 წლის ბოლომდე დღის წესრიგში არ დავაყენოთ ევროკავშირთან მოლაპარაკებების გახსნის საკითხი“. ამ განცხადების შემდეგ საქართველოში დაიწყო უწყვეტი საპროტესტო აქცია, რომელიც დღემდე გრძელდება. დღეს, 2025 წლის 28 ნოემბერს, უწყვეტი პროტესტის 366-ე დღეა და საპროტესტო აქციები იმართება როგორც თბილისში, ისე ქვეყნის სხვადასხვა ქალაქში.
სამეგრელო-ზემო სვანეთის რწმუნებულის ადმინისტრაციის უფროსი, ლაშა გვასალია, ზუგდიდის რაიონულმა სასამართლომ 500 ლარით დააჯარიმა, „დროას“ წევრის – მარიამ სიჭინავას და ზუგდიდელი სხვა აქტივისტების არაერთგზის შეურაცხყოფისთვის.
როგორც მარიამ სიჭინავა „ბათუმელებთან“ ამბობს, შემთხვევა რამდენიმე თვის წინ მოხდა, თუმცა პოლიცია საქმეს არ იძიებდა.
რამდენად სამართლიანია საჯარო მოხელის 500 ლარით დაჯარიმება, მაშინ როცა, აქტივისტებს ტროტუარზე დგომის გამო ადმინისტრაციულ პატიმრობას უსჯიან ან 5 000 ლარით აჯარიმებენ? – ვკითხეთ მარიამ სიჭინავას.
მისი თქმით, რა თქმა უნდა, საქმე გვაქვს შერჩევით სამართალთან.
„ბუნებრივია, შერჩევითი სამართალია, რადგან ჩვენ ჯერ კიდევ შარშან, იანვრის თვეში გვქონდა მსგავსი შემთხვევა ამ კაცთან, მაგრამ მიუხედავად იმისა, რომ პოლიციას მივმართე განცხადებით, მიეღოთ შესაბამისი ზომები იმ საქმეზე. ახლა, უბრალოდ, ვაიძულეთ, რადგან ყოველდღე ვეკითხებოდით: რა ხდება?, მიმდინარეობდა თუ არა გამოძიება.
ამ ყოველდღიურმა კითხვებმა, როგორც ჩანს, ძალიან შეაწუხათ და მიიღეს ზომები. თუმცა უნდა აღვნიშნო, რომ თვითონ პოლიციელებიც შეურაცხყოფილნი იყვნენ, რადგან ლაშა გვასალია ისე იქცეოდა, თავისუფლად შეიძლებოდა მისი დაკავება 173-ე მუხლით, რაც გულისხმობს პოლიციელის კანონიერი მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობას:
ფაქტის ამსახველ ვიდეოში თვალნათლივ ჩანს, რომ ის პოლიციელის რამდენიმე მოწოდებას, ჩაჯდეს მანქანაში, არ დაემორჩილა. პოლიციელებს მოუწიათ ძალის გამოყენებით ჩაესვათ გვასალია მანქანაში.
ამიტომ, იძულებულები გახდნენ, რომ ახლა დაეჯარიმებინათ“, – ამბობს მარიამ სიჭინავა.
ზუგდიდში საპროტესტო აქციები, ისევე როგორც ქვეყნის სხვადასხვა ქალაქში მას შემდეგ დაიწყო, რაც 28 ნოემბერს „ოცნების“ პრემიერ-მინისტრმა, ირაკლი კობახიძემ გამოაცხადა, რომ აჩერებდნენ ევროინტეგრაციის პროცესს.
მარიამ სიჭინავა ამ აქციების მუდმივი მონაწილეა.
________________
მთავარი ფოტო: აქტივისტი მარიამ სიჭინავა და სამეგრელო-ზემო სვანეთის რწმუნებულის ადმინისტრაციის უფროსი ლაშა გვასალია.
უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ პრეზიდენტის ადმინისტრაციის ხელმძღვანელი ანდრეი ერმაკი თანამდებობიდან გაათავისუფლა.
მანამდე, დღეს, 28 ნოემბერს, ცნობილი გახდა, რომ ანდრეი ერმაკის რეზიდენციაში ჩხრეკა ჩატარდა.
ანდრეი ერმაკის სახლში ჩხრეკა ჩაატარეს САП-მა, უკრაინის სპეციალიზებულმა ანტიკორუფციულმა პროკურატურამ და უკრაინის ეროვნულმა ანტიკორუფციულმა ბიურომ (ნაბუ). უწყებებმა ოფიციალურად დაადასტურეს, რომ ჩხრეკა გამოძიების ფარგლებში მიმდინარეობს.
ჩხრეკის შესახებ სოციალურ ქსელში დაწერა თავად ანდრეი ერმაკმაც. მისი თქმით, გამომძიებლებს დაბრკოლება არ შეჰქმნიათ და მათ ბინაზე სრული წვდომის უფლება მისცა.
„ჩემი ადვოკატები ადგილზე იმყოფებიან და სამართალდამცავებთან თანამშრომლობენ“, – დაწერა ერმაკმა, თუმცა არ დაუზუსტებია, თავად იმყოფება თუ არა ჩხრეკის ადგილას.
უცნობია, რამდენად უკავშირდება უკრაინის პრეზიდენტის, ვოლოდიმირ ზელენსკის ადმინისტრაციის უფროსის სახლში მიმდინარე ჩხრეკა კორუფციულ სკანდალს.
„როიტერსის“ ცნობით, ჩინეთში, ჰონგ-კონგში საცხოვრებელ კომპლექსში გაჩენილ ხანძარს, 28 ნოემბრის მონაცემებით, მინიმუმ 128 ადამიანის სიცოცხლე ემსხვერპლა, დაახლოებით 200 ადამიანი კი დაკარგულად მიიჩნევა.
„ჩვენ არ გამოვრიცხავთ, რომ როდესაც პოლიცია დეტალური მოკვლევისთვის შენობაში შევა, კიდევ მეტი ცხედარი აღმოაჩინონ“, – ციტირებს „როიტერსი“ ქალაქის უსაფრთხოების უფროსის, კრის ტანგს.
ოფიციალური ცნობებით, 128 დაღუპულთაგან მხოლოდ 39 პირია იდენტიფიცირებული.
ხანძარი ჰონგ-კონგში 31-სართულიან საცხოვრებელ კორპუსებში 26 ნოემბერს გაჩნდა, კომპლექსი დაახლოებით 2000 ბინას მოიცავდა, სადაც 4600-ზე მეტი ადამიანი ცხოვრობდა.
„როიტერსის“ ცნობით, საცხოვრებელ კომპლექსზე სარემონტო სამუშაოების გამო ბამბუკის ხარაჩოები მწვანე ბადით იყო შემოხვეული.
გუშინ, 27 ნოემბერს, დააკავეს სამშენებლო კომპანიის სამი თანამშრომელი, რომლებიც ეჭვმიტანილები არიან სარემონტო სამუშაოებისას სახიფათო მასალების გამოყენების გამო.
„როიტერსი“ წერს, რომ ჰონგ-კონგში, თითქმის 80 წლის განმავლობაში ეს ყველაზე მასშტაბური ხანძარია.
არაბული Eagle Hills-ის პროექტი რომ ჭოროხის დელტაში დაცულ ტერიტორიას შეეხება საქართველოს გარემოს დაცვის სამინისტროში „ბათუმელებს“ ფაქტობრივად დაუდასტურეს.
სამინისტროში აცხადებენ, რომ საჭიროების შემთხვევაში „განისაზღვრება ზურმუხტის ქსელის ტერიტორიის მცირე ნაწილისთვის [სადაც დაგეგმილია განაშენიანება] საკომპენსაციო ღონისძიებების განხორციელების საკითხი.“
კრწანისის პარკისა და გონიოს მიმდებარე ტერიტორიებზე Eagle -Hills-ის საინვესტიციო პროექტების ხელშეწყობის მიზნით, საქართველოს მთავრობის 2025 წლის მარტის განკარგულებით, გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს დაევალა „საჭიროებიდან გამომდინარე „ზურმუხტის ქსელის“ ფარგლებში დაცული საზღვრების კორექტირებისთვის შესაბამისი ღონისძიებები განახორციელოს“.
„ბათუმელებმა“ სამინისტროდან წერილობით გამოითხოვა ინფორმაცია, კონკრეტულად რა ღონისძიებები გატარდა ან/და ტარდება „ზურმუხტის ქსელის“ ფარგლებში დაცული საზღვრების კორექტირებისთვის.
„განაშენიანების პროექტებს ესაჭიროება სტრატეგიული გარემოსდაცვითი შეფასების [სგშ] პროცედურა. ქვეყნის ბიომრავალფეროვნების მდგრადი მართვის და დაცვის სახელმწიფო პოლიტიკის გათვალისწინებით, გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო, ეროვნული და საერთაშორისო კანონმდებლობის მოთხოვნების დაცვით, უზრუნველყოფს სგშ-ს პროცედურების ჩატარებას გონიოსა და კრწანისის ტერიტორიებზე განსახორციელებელ პროექტებთან დაკავშირებით.
სგშ-ს მიზანს კი გარემოსა და ადამიანის ჯანმრთელობაზე უარყოფითი ზემოქმედების მინიმუმამდე შემცირება წარმოადგენს“, – მოგვწერეს სამინისტროდან.
რაც შეეხება კონკრეტულად ჭოროხის დელტას, რომელიც „ზურმუხტის ქსელის“ დაცული ტერიტორიაა, სამინისტრო გვწერს, რომ პროექტის განხილვისას შეაფასებენ მოსალოდნელ ზემოქმედებას და ამასთან გაითვალისწინებენ იმ საერთაშორისო ხელშეკრულებებს, რომლებსაც მიერთებულია საქართველო.
„ჩატარდება შეფასება გონიოს ტერიტორიაზე დაგეგმილი პროექტის მოსალოდნელი ზემოქმედების შესახებ „ჭოროხის დელტას“ ზურმუხტის ტერიტორიაზე [GE0000054]. საჭიროების შემთხვევაში, განისაზღვრება ზურმუხტის ქსელის ტერიტორიის მცირე ნაწილისთვის [სადაც დაგეგმილია განაშენიანება] საკომპენსაციო ღონისძიებების განხორციელების საკითხი.
სამინისტრო პროექტების განხილვისას იხელმძღვანელებს ეროვნული კანონმდებლობის მოთხოვნებითა და იმ საერთაშორისო გარემოსდაცვითი ხელშეკრულებებით, რომელზეც მიერთებულია საქართველო. გონიოსა და კრწანისის ტერიტორიაზე უმსხვილეს საინვესტიციო პროექტებთან დაკავშირებული ყველა საჭირო შეფასება და გადაწყვეტილებების მიღება სწორედ ზემოაღნიშნული მოთხოვნების დაცვით განხორციელდება“, – გვწერს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო.
რა მოიაზრება საკომპენსაციო ღონისძიებებში – სამინისტრო არ აკონკრეტებს.
სამინისტროს ასევე ვთხოვდით მოეწოდებინა „ინფორმაცია ჭოროხის დელტაში „ზურმუხტის ქსელის“ ფარგლებში დაცული საზღვრების შესახებ 2025 წლის 17 მარტის მდგომარეობით და იგივე საზღვრები კორექტირების შემდეგ – დღევანდელი მდგომარეობით [შესაბამისი ნახაზებით და ჭოროხის დელტაში „ზურმუხტის ქსელის“ ფარგლებში დაცული ტერიტორიის ფართობის მითითებით – საზღვრების კორექტირებამდე და კორექტირების შემდეგ].
თუ აღნიშნული საზღვრების კორექტირება არ მომხდარა, მოგვწერეთ დაახლოებით რამდენი კვ/მ-ით შემცირდება „ზურმუხტის ქსელის“ ფარგლებში დაცული ტერიტორია ჭოროხის დელტაში“, – მივწერეთ სამინისტროს.
სამინისტრომ ზემოთ აღნიშნული ინფორმაცია „ბათუმელებს“ არ მიაწოდა.
საქართველოს ზურმუხტის ქსელი / წყარო: გარემოს დაცვის სამინისტრო
Eagle Hills-ის პროექტი გონიოსა და კრწანისში
Eagle Hills-თან გაფორმებულ საინვესტიციო ხელშეკრულებას, რომლის მიხედვითაც თბილისსა და აჭარაში 6,6 მილიარდი დოლარის დეველოპერული პროექტები უნდა განხორციელდეს და ახალი საცხოვრებელი და ტურისტული ინფრასტრუქტურა შეიქმნას, კომერციული საიდუმლოს სტატუსი აქვს მინიჭებული.
„ქართული ოცნება“ ირწმუნება, რომ პროექტს ნაკლი არ აქვს, ხელშეკრულების გასაიდუმლოება კი სტანდარტული პრაქტიკაა.
პოლიტოლოგ ლელა ჯეჯელავას დაკვირვებით, საქმე ივანიშვილის მორიგ ტრიუკსა და აფერასთან გვაქვს. მას არ სჯერა, რომ არაბული ქალაქები მართლაც აშენდება საქართველოში.
საქართველო არაა ერთადერთი ქვეყანა ევროპაში, სადაც Eagle Hills საინვესტიციო პროექტებს გეგმავს, ახორციელებს ან მოლაპარაკებებს აწარმოებს. როგორც აღმოჩნდა, ინვესტიციის ირგვლივ კითხვებს სხვა ქვეყნებშიც სვამდნენ.
კომპანია „იგლ ჰილს საქართველო“ თბილისში 2025 წლის 28 აპრილს დარეგისტრირდა. ამ კომპანიის დირექტორია ორმაგი [ეგვიპტე, არაბთა გაერთიანებული საამიროები] მოქალაქე ჰიშამ მოჰამედ იბრაჰიმ სოლიმანი. კომპანიის 100 პროცენტი წილის მფლობელი/დამფუძნებელი კი იყო შპს „ჯაონა ინვესთმენთ“ [არაბთა გაერთიანებული საამიროები].
„იგლ ჰილს საქართველოს“ მეწილე, კომპანიის დაფუძნებიდან ხუთ თვეში, 2025 წლის სექტემბერში შეიცვალა და ამჯერად 100 პროცენტი წილის მესაკუთრეა შპს „იგლ ჰილს დეველოპმენტ ჰოლდინგს ლიმიტედი“ [არაბთა გაერთიანებული საამიროები].
„იგლ ჰილს საქართველომ“ საჯარო რეესტრს 2025 წლის 18 ნოემბერსაც მიმართა, თუმცა რეესტრმა წესდებისა და იურიდიული მისამართის ცვლილების რეგისტრაციაზე მოთხოვნა დაუხარვეზა. 20 ნოემბერს კომპანიამ ხარვეზი აღმოფხვრა და ცვლილებები დაარეგისტრირა.
„ოცნების“ მთავრობის განცხადებით, „იგლ ჰილს საქართველოს“ წილის 33 პროცენტის მესაკუთრე საქართველო გახდება, ამ კომპანიას კი გონიოს ყოფილი პოლიგონისა [260 ჰექტარი] და კრწანისის ტყეპარკის [590 ჰექტარი] ტერიტორიები გადაეცემა საინვესტიციოდ. რეესტრის ბოლო ამონაწერებით ეს ტერიტორიები ჯერ სახელმწიფოს საკუთრებაშია.
განახლება:საჯარო რეესტრის 2025 წლის 2 დეკემბრის ამონაწერით, „იგლ ჰილს საქართველოს“ 66,67%-ს ფლობს შპს „იგლ ჰილს დეველოპმენტ ჰოლდინგს ლიმიტედ“ [არაბთა გაერთიანებული საამიროები], ხოლო 33,33%-ს ფლობს საქართველო [წილის მმართველად დარეგისტრირებულია საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო].
Eagle Hills-ის პროექტი გონიოში / კომპანიის რენდერი /ასეთი განაშენიანებაა დაგეგმილი ჭოროხის დელტაში
„ოცნება“ ყოფილი პოლიგონის განვითარებაზე
„ოცნების“ ხელისუფლება ბოლო რამდენიმე წელია საუბრობს გონიოში ყოფილი პოლიგონის ტერიტორიის განვითარებაზე, მოამზადეს კონცეფციებიც, თუმცა დღემდე ეს ტერიტორია განაღმულიც კი არ არის.
მიუხედავად ამისა, „ოცნებას“ 2016 წელს სხვა არაბი ინვესტორები ადგილზეც ჰყავდათ მიყვანილი.
2017 წელს გონიოს ყოფილ პოლიგონზე მთავრობამ საინვესტიციო კონცეფციაც მოამზადა, თუმცა ეს კონცეფცია განსხვავდება „იგლ ჰილს საქართველოს“ მიერ ამჯერად წარმოდგენილი რენდერისგან.
2019 წელს თავდაცვის სამინისტროში „ბათუმელებს“ უთხრეს, რომ „ტერიტორიის თითქმის ნახევარი უკვე განაღმულია, „კლიმატური პირობებიდან გამომდინარე რთულია სამუშაოები და, შესაბამისად, განაღმვის პროცესი გრძელდება“.
გონიოს ყოფილი სამხედრო პოლიგონი რუსეთის ჯარმა 2005 წელს ისე დატოვა, რომ ტერიტორია არ გაუნაღმია. 2010 წლის თებერვალში გონიოს პოლიგონზე ჯართად შეგროვებულ ტანკსაწინააღმდეგო ნაღმს ბილვანიძეების ოჯახის სამი წევრი ემსხვერპლა. თავდაცვის სამინისტროში მაშინ განაცხადეს, რომ ყოფილი პოლიგონის განაღმვა, სავარაუდოდ, 2010 წლის ბოლომდე დასრულდებოდა.
2021 წელს ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნების წინ „ქართულმა ოცნებამ“ გონიოს ყოფილი პოლიგონის განვითარებაზე მორიგი გეგმა დააანონსა, თუმცა, არჩევნების შემდეგ ამ ადგილის „განვითარება“ არავის გახსენებია.
ახალი არაბული ინვესტიციის დაანონსების შემდეგ კი გონიოს ყოფილი პოლიგონის განაღმვის სამუშაოების გაგრძელება კვლავ დღის წესრიგში დადგა და საქმეში თავდაცვის სამინისტროსთან ერთად ცენტრი „დელტაც“ ჩართეს.
გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ინფორმაციით, „ზურმუხტის ქსელი“ არის პან-ევროპული ეკოლოგიური ქსელი, რომელიც ემსახურება ველური ფაუნისა და ფლორის საერთაშორისოდ მნიშვნელოვანი სახეობებისა და მათი ჰაბიტატების [საცხოვრებელი გარემოს] გრძელვადიან გადარჩენას, საერთო საფუძველზე, რომელსაც ყველა ქვეყანა იზიარებს.
ზურმუხტის ქსელის ჩამოყალიბება „ევროპის ველური ბუნებისა და ბუნებრივი ჰაბიტატების დაცვის კონვენციის [ბერნის კონვენცია, 1979] აუცილებელი მოთხოვნაა და ერთ-ერთი მთავარი მექანიზმია.
საიტი უზრუნველყოფს ბერნის კონვენციით დაცული საფრთხის წინაშე მყოფი [მათ შორის მიგრირებადი] სახეობების დაცვასა და გრძელვადიან გადარჩენას…
საქართველო-ევროკავშირის ასოცირების ხელშეკრულების XXVI დანართის მიხედვით, „ბუნებრივი ჰაბიტატებისა და ველური ფაუნისა და ფლორის კონსერვაციის შესახებ“ [№92/43/EEC] დირექტივის მეექვსე მუხლის შესაბამისად, ლიცენზიის გაცემამდე საქმიანობის განმახორციელებელი ვალდებულია წარმოადგინოს ე.წ შესაბამისობის შეფასება, [ე.ი. ზურმუხტის ქსელზე ზეგავლენის შეფასება]. “
ჭოროხის დელტა [სტანდარტულ საზღვრებში – იასამნისფერი] / წითელი ხაზებით კი დაშტრიხულია Eagle Hills-ის საინვესტიციო [ყოფილი სამხედრო პოლიგონის] ტერიტორია. აღნიშნული რუკის მიხედვით საინვესტიციო ტერიტორია მთლიანად არის მოქცეული „ჭოროხის დელტის“ საზღვრებში / რუკა აღებულია „ჭოროხის დელტის (CHOROKHI DELTA GE0000054) ზურმუხტის ტერიტორიის მართვის გეგმიდან“. თავად ეს გეგმა კი, სამინისტროს ინფორმაციით, ჯერ კიდევ სამუშაო ვარიანტიაბათუმში ასევე არის ათკილომეტრიანი „სამიგრაციო ძაბრი“, რომელიც მსოფლიოში მესამე ადგილზეა მექსიკის და ისრაელის შემდეგ გადამფრენ ფრინველთა რაოდენობის მიხედვით [აჭარის ცას ყოველწლიურად ევრაზიიდან აფრიკისკენ გადამფრენი, მილიონზე მეტი მტაცებელი ფრინველი გადაუფრენს]. ამ სამიგრაციო ძაბრის ნაწილია სწორედ ჭოროხის დელტაც, რომელიც თავის მხრივ შედის „ზურმუხტის ქსელში“.
ჭოროხის დელტა სახელმწიფოს მხრიდან ფაქტობრივად მართვის გარეშეა დატოვებული.
„ზურმუხტის ქსელის“ ტერიტორიის [ჭოროხი დელტას-GE0000054] მართვის გეგმის“ შედგენაში სახელმწიფო ბიუჯეტიდან 2021 წელს 36 000 ლარია გადახდილი. ეს „მართვის გეგმა“ კი, როგორც „ბათუმელებმა“ გაარკვია, უკვე მეოთხე წელია არ ამოქმედებულა.
„ოცნების“ პარლამენტში კიდევ ერთი ინიციატივაა დარეგისტრირებული, რომლის მიხედვით, პოლიციის აკადემია უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებად უნდა გადაკეთდეს.
პოლიციის აკადემიას შეეცვლება სახელწოდებაც.
სასწავლებელში სტუდენტებს მიიღებენ ერთიანი ეროვნული გამოცდებით.
კანონპროექტის მიხედვით, განისაზღვრება სტუდენტის სოციალური გარანტიები.
„მათ შორის, ხაზგასასმელია, რომ პოლიციის აკადემიის უმაღლეს საგანმანათლებლო პროგრამაზე ჩარიცხვისთანავე სტუდენტს მიენიჭება უმცროსი სპეციალური წოდება – რიგითი, ხოლო ამავე პროგრამის კურსდამთავრებულს მიენიჭება საშუალო სპეციალური წოდება – ლეიტენანტი.
კანონპროექტის მიხედვით, პოლიციის აკადემია უფლებამოსილი იქნება სტუდენტთან გააფორმოს ხელშეკრულება, რომელიც განსაზღვრავს მის ვალდებულებას, სწავლის დასრულების შემდეგ, გარკვეული პერიოდის განმავლობაში, იმუშაოს სამინისტროს სისტემაში.
„დასახელებული ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულების შეუსრულებლობის შემთხვევაში, წარმოდგენილი პროექტის თანახმად, სტუდენტის მიმართ შეიძლება დადგეს დისციპლინური და მატერიალური პასუხისმგებლობის საკითხი საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
პოლიციის აკადემიაში შეიქმნება ახალი სტრუქტურული ერთეული, რომელიც დაკომპლექტდება 10 საშტატო ერთეულით. შესაბამისი სახელფასო ფონდი 10 საშტატო ერთეულზე წლის განმავლობაში იქნება 430 862 ლარი“.
კანონპროექტის მიხედვით, აკადემიის სახელწოდებასთან, სტატუსთან, უფლებამოსილებებთან და სხვა ძირითადი დებულებების ამოქმედების თარიღად განისაზღვრა 2026 წლის 1-ელი მარტი.
კანონპროექტის მიხედვით, სტუდენტთა მიღება პოლიციის აკადემიაში დაგეგმილია 2027-2028 სასწავლო წლიდან, კერძოდ 2027 წლის სექტემბრიდან.
„მიღებული იქნება 44 სტუდენტი, რომლებიც არ გადაიხდიან სწავლის საფასურს“.
კანონპროექტის ინიციატორია „ქართული ოცნების“ მთავრობა. კანონპროექტი მიმდინარე წლის 19 ნოემბერს დარეგისტრირდა.
„ვფიქრობ, ხალხსა და ხელისუფლებას შორის საერთოდ აღარ არსებობს ხიდი. ტიპური დისკრიმინაციაა სოფლად მცხოვრები ადამიანების და ჩემი აზრით, ფიქრის დონეზეც კი არ არის ნაფიქრი განათლების ამ რეფორმაზე“ – ამბობს დაბა შუახევის საჯარო სკოლის ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებელი ლია ქამადაძე „ქართული ოცნების“ მიერ დაანონსებულ განათლების რეფორმაზე.
მისი შეფასებით, საჯარო სკოლებში მე-12 კლასების გაუქმება გამოიწვევს იმას, რომ სოფელი კიდევ უფრო დაიცლება, ხოლო ვინც სოფლად დარჩება, მათი უფლებები იქნება დარღვეული. სახელმწიფო ვალდებულია, ყველა მოქალაქეს თანაბარი უფლებები შეუქმნას განათლებაშიც და სხვა სფეროებშიც, ახალი რეფორმა კი ამის საშუალებას არ იძლევა.
„სოფელი ისედაც იცლება და ბოლო დროს სოფელში მცხოვრებებს რაც აკავებთ, ეს არის სკოლა. სკოლაში დასაქმებული ადამიანები არიან სოფელში და მათი ოჯახის წევრები. არასწორმა სოციალურმა პროგრამებმა სოციალურად დაუცველთა ოჯახებიც კი აიძულა ქალაქში გადასულიყვნენ, იმიტომ, რომ იქ უფასო სასადილოებში სადილობენ და ცხოვრობენ მარტივად.
სკოლებს, ბუნებრივია, ექნებათ მე-12 კლასის გაუქმებით პრობლემა. ჯერ ის, რომ ერთი კლასი უქმდება და მეორე ის, რომ თუ მხოლოდ კერძო სკოლებში რჩება მე-12 კლასი, სოფელში დარჩენილი ადამიანის ხელფასი რამდენად შესწვდება კერძო სკოლის ფასს, რომ თავიანთი შვილები გაუშვან იქ, მე-12 კლასებში?
აქ, სოფელში ან მუნიციპალიტეტებში არსად არ არის კერძო სკოლა და ეს იმას ნიშნავს, რომ მაშინ უნდა გადავიდნენ ეს ოჯახებიც სოფლიდან.
სპეცკლასებს გავხსნითო, რომ ითქვა, აქაც ქალაქებზე იყო საუბარი და რომ წავიდნენ ბავშვები იქ, სადაც სპეცკლასებს გახსნიან, მაშინ მათი იქ ცხოვრებაც უნდა უზრუნველყონ, რომ სოფელში მცხოვრები ბავშვებისთვის ეს კიდევ არ იქცეს დამატებით პრობლემად.
მუნიციპალიტეტებშიც რომ გახსნან ეს სპეცკლასები, ესეც პრობლემაა, რადგან სოფლებში ცოტაა მოსახლეობა და თითო სოფლიდან ე.წ „მარშრუტკაც“ კი აღარ გამოდის ყოველდღიურად.
ზოგიერთი სოფლიდან კვირაში ორჯერ გამოდის სამარშრუტო ტაქსი მხოლოდ და დაბაში რით უნდა იარონ მოსწავლეებმა? ამიტომ მგონია, რომ საერთოდ არ არის ნაფიქრი არაფერზე. ძალიან ქაოსურია ყველაფერი ჩემი შეფასებით.
ან პროგრამა არის ამ სპეცკლასებისთვის მზად? გასულ წელს, მეორე სემესტრში დაუშვეს საფეხურის განსაზღვრის შეცვლა. ანუ, მეორე სემესტრში განსაზღვრეს, რომ საბაზო საფეხური უნდა იყოს უკვე მე-10 კლასი და თან შეეხო იმ კლასს, რომელი კლასიც უკვე მე-9-ში იყო იმ დროს და ნახეთ წელს რა ხდება?! ჩაატარეს ჯგუფური ოლიმპიადები, რომლებიც საბაზო საფეხურისთვის იყო, მაგრამ მე-10 კლასის მოსწავლეებს ამ ოლიმპიადაში მონაწილეობა არ მიუღიათ.
მერე ჩატარდა საშუალო საფეხურზე ოლიმპიადები და აქ ჩვეულებრივად მონაწილეობდნენ მე-10-კლასელებიც. ანუ სახელის გარდა არაფერი არ შეცვლილა. პროგრამაში ერთი სიტყვაც კი არ არის შეცვლილი. ამიტომ, რას ემსახურებოდა ეს საფეხურის განსაზღვრის ცვლილება მე ვერ გავიგე“ – ამბობს ლია ქამადაძე.
მისი თქმით, 12-წლიანი პროგრამა იმ შემთხვევაში შეიძლება ჩაატიო 11 წელში, თუ პროგრამა პირველი კლასიდან არის შედგენილი მე-11 კლასის ჩათვლით.
„ნაფიქრიც კი არ არის. ამდენი რეფორმა იყო დაანონსებული და არასდროს არაფერი შეცვლილა. არც წინა რეფორმები შეფასებულა არასდროს, ისე იწყებოდა ახალი. არც კვლევა ტარდება და არც არაფრის განსაზღვრა, რა უნდა იყოს გათვალისწინებული, მაგალითად, სამომავლო რეფორმაში.
ჯერ გარემო უნდა გამოიკვლიო, საჭიროებები გამოკვეთო და მერე დასახო მომავლის მიზნები. აქ კი ვერ ვხედავ მე ვერანაირ კვლევა-ძიებას და ვის დაეკითხნენ, არ ვიცი.
საქართველოში იმდენი განათლებული ადამიანია, რომ დაეკითხონ და მიიღონ სწორი ინფორმაცია, არ შეიძლება? ჩვენ, მასწავლებლებიც დავიღალეთ უკვე ამდენი გაურკვევლობით, მაგრამ არ აინტერესებთ“ – ამბობს ლია ქამადაძე.
მისი თქმით, მაშინაც კი, როცა თითქოს რაღაც საკითხებს განიხილავენ და იწვევენ მასწავლებლებს, მაინც ფორმალური სახე აქვს ამ მოსმენებს და საბოლოოდ მაინც ისე კეთდება, რასაც ხელისუფლება გადაწყვეტს.
„გახსოვთ ალბათ, წინა მინისტრის, ამილახვარის დროს ხელფასების „არნახულ ზრდას“ რომ გვპირდებოდნენ. მიწვეული ჰყავდათ მასწავლებლები და უსმენდნენ, მაგრამ რა – უსმინეს, უსმინეს და მაინც ისე გააკეთეს, როგორც მათ აწყობდათ ფინანსურად.
ამ შემთხვევაშიც ასე იქნებოდა“ – ამბობს ლია ქამადაძე.
„რას ეუბნება ამ რეფორმით „ქართული ოცნება“ სოფლად მცხოვრებ ბავშვს, რომ მას არ შეუძლია ჰქონდეს თანაბარი ხელმისაწვდომობა ხარისხიან განათლებაზე, მე-12 კლასზე და ისეთ უნივერსიტეტებზე, სადაც სურს განათლების მიღება? თქვენ როგორ აღიქვით კობახიძის განცხადებების შინაარსი?“ – ვკითხეთ ლია ქამადაძეს.
მასწავლებლის აზრით, ეს არის ტიპური დისკრიმინაცია.
„ტიპური დისკრიმინაციაა, ჩემი შეფასებით. მარტო ამ საკითხში არ ვხედავთ ჩვენ დისკრიმინაციას და არათანაბარ მიდგომას, გადავხედოთ თუნდაც სამართლებრივ საკითხებს. ვიღაცისთვის მოქმედებს კანონი და ვიღაცისთვის არა. ანალოგიურად ხდება, სამწუხაროდ, ყველა სისტემაში.
რატომ ვერ გრძნობენ იცით ხალხის მდგომარეობას? მათთვის დაინიშნეს 14 000-ლარიანი ხელფასები და ხალხს 2000 ლარიც არ აქვს. წარმოდგენა არ აქვთ, ხალხი როგორ ცხოვრობს. ვფიქრობ, ხალხსა და ხელისუფლებას შორის საერთოდ აღარ არსებობს ხიდი.
არ ესმით, რომ ერთი წლით მეტად მომზადებული ბავშვი უფრო მეტ შედეგს დადებს, ვიდრე თერთმეტკლასსდამთავრებული? არც ბავშვზეა ნაფიქრი და არც მასწავლებელზე, სამწუხაროდ.
მაგრამ, წლებია ვხედავთ, რომ ხალხის რეაქციას ტესტავენ და შეაჩვიეს ადამიანები, რომ მაინც თავისი გააქვთ, რაზეც არ უნდა იყოს მღელვარება. ხალხის ხმა რჩება ხმად მღაღადებლისა უდაბნოსა შინა, რადგან, რამდენიც პროტესტი გაჟღერდა, იმდენჯერ ჩაახშეს ძალადობით.
ამ ძალადობამ კი ადამიანების ჯანმრთელობა დააზიანა და ხალხს აღარ აქვს ძალა დიქტატურის წინააღმდეგ.
ხომ ხედავთ, ქართულ ხელფასებზე ევროპული გადასახადები შემოგვიტანეს. მაშინ როცა, ქონების გადასახადის კანონი 20 წლის წინ მიიღეს და ლარს აღარ აქვს ის მსყიდველუნარიანობა, რაც მაშინ ჰქონდა. ვინმემ ხმა ამოიღო ამაზე?
ავიღოთ ანტიკორუფციული კანონი. რატომ არ ეხება ის პრეზიდენტს, პარლამენტარს, რატომ არ ეხება მთავრობის წევრებს? მათ, მართლა კორუმპირებულები ვინც არიან და შეეხო ჩვენი სკოლის დამლაგებელს, რომლის ხელფასი 300 ლარიც კი არ არის ხელზე. პარადოქსების ქვეყანა ვართ.
მაგრამ ნათქვამია „ქათამმა თხარა თხარაო, საკუთარი დანა გამოთხარაო“, ზუსტად ამას აკეთებენ“ – გვეუბნება ლია ქამადაძე.
„თქვენი აზრით, რას მიიღებენ ამ გულგრილობით?“ – ვკითხეთ მას.
„ეს ყველაფერი ემსახურება მათი ძალაუფლების შენარჩუნებას, მეტს არაფერს.
არ სჭირდებათ განათლებული საზოგადოება, რადგან განათლებული ადამიანი ძნელი სამართავია, გაუნათლებელი კი მარტივად შესაშინებელი და დასამორჩილებელია, მაგრამ ერთადერთი რამის იმედი მაქვს მხოლოდ, – ესენი არიან ჩვენი მოსწავლეები, რომლებიც ჩემზე უკეთ აზროვნებენ და ვფიქრობ, ისინი შექმნიან უკეთეს საქართველოს. ვფიქრობ, მაინც ვერ მივლენ იქამდე, რომ სრულად ჩაკეტონ ეს ქვეყანა და ვერც იქამდე, რომ ეს რეფორმა სისრულეში მოიყვანონ, რადგან ეს დიდი უგუნურება იქნება“.
გარემოს ეროვნული სააგენტოს ინფორმაციით, 28 ნოემბრის 21 საათიდან 29 ნოემბრის 21 საათამდე ბათუმსა და მთლიანად აჭარაში მოსალოდნელია უნალექო ამინდი.
სააგენტოს ცნობით, 1-ელ დეკემბრამდე საქართველოში, მათ შორის აჭარაშიც, შენარჩუნებული იქნება უმეტესად უნალექო ამინდი, ხოლო 1-ელი დეკემბრიდან ზოგან გაწვიმდება და ბათუმში ჰაერის ტემპერატურა +14 +16 გრადუსამდე დაიკლებს.
შაბათ-კვირას ჰაერის ტემპერატურა ბათუმში დღისით საშუალოდ +21 გრადუსი იქნება.
ამ დღეებში ზღვის ღელვა 1-2 ბალი იქნება, ზღვის წყლის ტემპერატურა კი +16 გრადუსია.
Following an appeal by the lawyers of Mzia Amaglobeli, the Public Defender’s Office has launched an investigation into whether adequate medical treatment is being provided to her in detention.
Mzia Amaglobeli, an award-winning journalist, co-founder and director of Batumelebi and Netgazeti, has been unlawfully imprisoned for almost 11 months. According to her lawyers, her eyesight has significantly deteriorated since she was placed in the penitentiary system and is now at an alarming level. On 24 November 2025, the Georgian Young Lawyers’ Association (GYLA) appealed to the Minister of Justice and the Public Defender, requesting urgent diagnostic examinations and treatment for her.
GYLA has asked Justice Minister Paata Salia to immediately ensure that Amaglobeli undergoes high-tech ophthalmological examinations on both eyes in a properly equipped medical facility — specifically the “New Hospital National Ophthalmology Center” or the “Caucasus Medical Center” — and that, based on those tests, treatment be planned to preserve her vision.
The organization also appealed to Public Defender Levan Ioseliani to assess in writing whether the state is fulfilling its obligation to ensure Amaglobeli’s right to adequate medical care.
On 27 November, the Justice Ministry’s press office could not tell Batumelebi how the agency responded to Amaglobeli’s lawyers.
The Public Defender’s Office, however, confirmed that it has already launched proceedings and has requested all relevant medical documentation.
“We have already requested the medical records. As you know, we cannot directly intervene in the treatment process, but the state is obliged to provide adequate medical care to a prisoner. Our doctor will review the documentation, and if we find that the care is inadequate, we will address the relevant agency with recommendations,” said Elena Ghudushauri, Deputy Public Defender.
She added that they plan to visit Mzia Amaglobeli in the coming days, and they may also speak with the doctors treating her inside the penitentiary system.
According to Ghudushauri, the Public Defender requested Amaglobeli’s medical documentation even before formally opening the case, after hearing alarming public statements. However, the penitentiary service has not yet provided the documents.
When asked whether the Public Defender can request Amaglobeli’s transfer to a clinic with appropriate medical equipment, Ghudushauri noted: “We cannot assess which clinic has which equipment — we don’t have that capacity. If we identify that certain examinations have not been conducted even though they are necessary, we will issue recommendations. The relevant state agency makes the final decision on transferring her to a civilian clinic.”
The Public Defender’s Office is expected to need several days to issue a decision regarding “Mzia Amaghlobeli’s case.”
28 ნოემბერს, დილით, ჩხრეკა ჩატარდა უკრაინის პრეზიდენტის ადმინისტრაციის ხელმძღვანელის, ანდრეი ერმაკის რეზიდენციაში – ამის შესახებ დილიდანვე ინფორმაცია უკრაინულმა გამოცემა „უკრაინსკა პრავდამ“ გაავრცელა.
ანრეი ერმაკის სახლში ჩხრეკა ჩაატარეს САП-მა, უკრაინის სპეციალიზებულმა ანტიკორუფციულმა პროკურატურამ და უკრაინის ეროვნულმა ანტიკორუფციულმა ბიურომ (ნაბუ). უწყებებმა ოფიციალურად დაადასტურეს, რომ ჩხრეკა გამოძიების ფარგლებში მიმდინარეობს და მოგვიანებით გაავრცელებენ მეტ ინფორმაციას.
„უკრაინსკა პრავდა“ წერს, რომ მათმა კორესპონდენტებმა შეძლეს გადაეღოთ, თუ როგორ შევიდა საგამოძიებო უწყებების დაახლოებით 10 თანამშრომელი ერმაკის რეზიდენციაში.
ჩხრეკის შესახებ სოციალურ ქსელში დაწერა თავად ანდრეი ერმაკმაც. მისი თქმით, გამომძიებლებს დაბრკოლება არ შეჰქმნიათ და მათ ბინაზე სრული წვდომის უფლება მისცა.
„ჩემი ადვოკატები ადგილზე იმყოფებიან და სამართალდამცავებთან თანამშრომლობენ“, – დაწერა ერმაკმა, თუმცა არ აზუსტებს, თავად იმყოფება თუ არა ჩხრეკის ადგილას.
უცნობია, რამდენად უკავშირდება უკრაინის პრეზიდენტის, ვოლოდიმირ ზელენსკის, ადმინისტრაციის უფროსისი სახლში მიმდინარე ჩხრეკა კორუფციულ სკანდალს.
საქმე ისაა, რომ ახლახან უკრაინაში დაიწყო კორუფციული სკანდალი, რომლის ცენტრალური ფიგურა, ტიმურ მინდიჩი, პრეზიდენტ ვოლოდიმირ ზელენსკის ძველი მეგობარი და ყოფილი ბიზნესპარტნიორია. მედიის თანახმად, მინდიჩმა ქვეყნიდან გასვლა მოახერხა, საანამ პოლიცია მის სახლს გაჩხრეკდა.
ბრალდების თანახმად, მინდიჩი და სხვა ბრალდებულები ენერგოკონტრაქტებიდან მილიონობით დოლარის ქრთამს ითხოვდნენ.
ოპოზიციონერი დეპუტატის, იაროსლავ ჟელეზნიაკის თქმით, კორუფციულ სკანდალიში, ანუ „მინდიჩის ჩანაწერებში“, კოდური სახელით „ალი-ბაბა“ ფიგურირებს ანდრეი ერმაკიც.
აქამდე „ალი-ბაბას“ არსებობის შესახებ ისაუბრა სპეციალიზებული ანტიკორუფციული პროკურატურის ხელმძღვანელმა, ოლექსანდრ კლიმენკომაც. მან განაცხადა, რომ „ალი-ბაბა“ გასცემდა განკარგულებებს ნაბუს დეტექტივების სისხლისსამართლებრივი დევნის შესახებ.
უკრაინის ეროვნული ანტიკორუფციული ბიუროს (ნაბუ) მონაცემებით, ამ ჩანაწერებში დაფიქსირებულია „ენერგოატომში“ 100 მილიონი დოლარის ღირებულების კორუფციული გარიგებები.
ანდრეი ერმაკს ამ ბრალდებებზე კომენტარი არ გაუკეთებია.
დღეს, 28 ნოემბერს, ზუსტად ერთი წელი სრულდება, რაც საქართველოში პროევროპული აქცია უწყვეტად იმართება. საპროტესტო აქცია დღესაც გაიმართება თბილისსა და საქართველოს სხვადასხვა ქალაქში.
პროევროპული აქციის მონაწილეები ბათუმში დღესაც საკონსტიტუციო სასამართლოსთან შეიკრიბებიან. შესაძლოა, გაიმართოს საპროტესტო მსვლელობაც. აქცია საღამოს 7 საათზე დაიწყება.
„უკვე 1 წელია ბათუმში არც ერთი დღე არ ყოფილა პროტესტის გარეშე. ვინც ყოველდღე ვერ ახერხებთ ან დიდი ხანია აქციაზე არ ყოფილხართ, დღეს ერთ-ერთი ისეთი დღეა, როცა გარეთ ბევრი უნდა ვიყოთ, როგორც 1 წლის წინ ვიყავით,“ – აღნიშნულია აქციის ანონსში.
პროევროპული აქციის მონაწილეები, პირველ რიგში, სინდისის ტყვეების გათავისუფლებას ითხოვენ. აქციის უცვლელი მოთხოვნაა ანტიკონსტიტუციური, არალეგიტიმური ხელისუფლების გადადგომა და საპარლამენტო არჩევნების ხელახლა ჩატარება დემოკრატიულ და სამართლიან გარემოში.
პროევროპული აქცია 2024 წლის 28 ნოემბერს დაიწყო, როცა „ოცნების“ მთავრობის პრემიერმა განაცხადა, რომ აჩერებს ევროინტეგრაციის კურსს.
ფოტოზე: 1-ელი დეკემბერი, 2024 წელი, საპროტესტო აქცია ბათუმში. ფოტო „ბათუმელების“ არქივიდან
ბათუმის შემოვლით გზაზე ერთი თვის განმავლობაში შეზღუდვები დაწესდება. შეზღუდვები 27 ნოემბრის საღამოს დაიწყო. საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტის ინფორმაციით მიზეზი აღნიშნულ გზაზე გვირაბების ელექტრო და მექანიკური სისტემების მონტაჟის სამუშაოებია.
„სამუშაოების ჩატარების მიზნით, გზის კმ 92–კმ 105 მონაკვეთზე [ბათუმის შემოვლითი გზა] 2025 წლის 27 ნოემბრიდან ავტოტრანსპორტის მოძრაობა დროებით შეიზღუდება ღამის საათებში: ორშაბათიდან პარასკევის ჩათვლით – 00:00 სთ-დან 07:00 სთ-მდე, ხოლო შაბათ–კვირას – 02:00 სთ-დან 07:00 სთ-მდე
შეზღუდვის ზემოაღნიშნული რეჟიმი ამოქმედდება 27 ნოემბრის ღამის 00:00 საათიდან და იმოქმედებს ერთი თვის განმავლობაში“.
„შეზღუდვის რეჟიმის მოქმედების პერიოდში ფოთი-სარფის მიმართულებით მოძრავი ავტოტრანსპორტი იმოძრავებს სენაკი-ფოთი-სარფის საავტომობილო გზის 92-ე კმ-ზე არსებული მახინჯაურის სატრანსპორტო კვანძის გამოყენებით, ქალაქ ბათუმის გავლით და დაუკავშირდება სენაკი-ფოთი-სარფის საავტომობილო გზას 109-ე კმ-ში.
ხოლო, სარფი-ფოთის მიმართულებით ავტოტრანსპორტი იმოძრავებს პირიქით“ – აცხადებს დეპარტამენტი.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2025 წლის 28 ნოემბრამდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 170 790 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +1 100. ამ მონაცემებში შედის როგორც დაღუპულები ასევე დაჭრილები]
ტანკი – 11 380 ერთეული [+1]
ჯავშანტექნიკა – 23 643 ერთეული [+15]
საარტილერიო სისტემა – 34 730 ერთეული [+21]
MLRS – 1 550 ერთეული [+0]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 253 ერთეული [+0]
თვითმფრინავი – 430 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 347 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 85 237 ერთეული [+63]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 3 995 ერთეული [+0]
გემი/ნავი – 28 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 1 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 68 399 ერთეული [+48]
სპეცტექნიკა – 4 008 ერთეული [+0]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე ინფორმაცია ჯერ არ განუახლებია რუსეთს.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2025 წლის 27 ნოემბრამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
668 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
99 114 უპილოტო საფრენი აპარატი
638 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
26 294 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 621 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
31 587 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
47 814 სპეციალური სამხედრო მანქანა
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
ამასთან, აღნიშნულ მონაცემებთან ერთად რუსეთის თავდაცვა, უკრაინის და რუსეთის არმიის ცოცხალი ძალის საერთო დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს. უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ მონაცემებს არ აქვეყნებს არც უკრაინა.
—
რუსეთი უკრაინაში 2022 წლის 24 თებერვალს გამთენიისას შეიჭრა და სრულმასშტაბიანი ომი დაიწყო.
2025 წლის 28 ნოემბერს ზუსტად ერთი წელი სრულდება, რაც საქართველოში უწყვეტი საპროტესტო აქციები დაიწყო. აქციების რამდენიმე მონაწილეს ერთი კონკრეტული ამბის, ეპიზოდის, დიალოგის გახსენება ვთხოვეთ, რაც ყველაზე მეტად დაამახსოვრდათ ამ ერთი წლის განმავლობაში.
უწყვეტი პროტესტიდან ყველას თავისი მთავარი, ერთგვარად გარდამტეხი ამბავი აქვს.
„ჩაპლინის ფილმივით ვუყურებდი პროცესს ფანჯრიდან. მაშინ გავიაზრე, რომ შინაგანი რწმენა უმთავრესია… “
„მთავარია შინაგანი რწმენა, რომ მართალი ხარ. თუ ეს რწმენა გაქვს, ვერაფერს დაგაკლებენ, ციხეშიც თავისუფალი იქნები,“ – თავის დაკვირვებას გვიზიარებს ბათუმის პროევროპული აქციების ერთ-ერთი აქტიური მონაწილე, რუსა ვარშალომიძე.
რუსა პოლიტიკური პატიმრების ერთ-ერთ სასამართლო სხდომას იხსენებს:
„ზუსტი თარიღი არ მახსოვს, მაგრამ თბილისის საქალაქო სასამართლოში მივედი 11 დაკავებული ბიჭის პროცესზე დასასწრებად… იმ დღესაც ხალხმრავლობა იყო. მიხაროდა, ამდენი ადამიანი დადის სინდისის პატიმრების პროცესებზე-მეთქი.
მივადექი ანატოლი გიგაურის პროცესს. დაწყებული იყო პროცესი. ვეღარ შევიდოდი. იქვე დავდექი და კარზე დატანილი ფანჯრიდან ვუყურებდი პროცესს. ხმა არ მესმოდა, მაგრამ ანატოლის თითოეულ სიტყვას ვგრძნობდი. ეს ადამიანი თავის სათქმელს გადმოსცემდა უხმოდ. მეგონა, რომ ჩაპლინის ფილმს ვუყურებდი. გიგაური იყო პერსონაჟი, მოსამართლე მანტიაში გახვეულიყო და იჯდა. მოსამართლე, რა თქმა უნდა, ბრჭყალებში. ვხედავდი პატარა დარბაზს, რომელიც ცარიელი იყო, გამოყოფილი ადგილიდან საუბრობდა ბრალდებული, ვისი ხმაც მე არ მესმოდა…
მალე დასრულდა პროცესი. დარბაზიდან გამოდის გამწარებული ჩვენი თანამებრძოლი – ია მელითაური. ჩვენ ხომ პროცესებზე მხოლოდ სოლიდარობის გამო დავდივართ… დღესაც სოლიდარობის გამო ვიყავი, მაგალითად, ზურა ჭავჭანიძის პროცესზე. არავის არ ჰქონია მოლოდინი, რომ გაუშვებდნენ.
კართან ვდგავარ გაშეშებული, თავჩახრილი, რომ დამაგვიანდა. უცებ ჩემთვის უცნობი მანდატური მოდის: იქეთ გადადით! – ამას ისეთი ტონით ამბობს, რომ მსგავსი ტონით როცა მომმართავენ, იმასაც არ ვაკეთებ, რაც სავალდებულოა. ზურგზე მადებს ხელს რაღაცნაირად, მქაჩავს და წინ მივდივარ, გაოგნებული ვუყურებ, მაგრამ უკიდეგანოდ მშვიდი ვარ. დაჟინებული ვუყურებ ამ კაცს და იქვე სკამზე ვჯდები. ეს კაცი იწყებს წარმოუდგენელი სიტყვებით ჩემს ლანძღვას. ეს ყველაფერი იმდენად არაადეკვატურია და მე არ მეკუთვნის, არ მოდის ჩემამდე, ვისხლეტ.
ხმაურზე სხვა მანდატურებიც მორბიან, მაგრამ ვერ ხვდებიან, რაშია საქმე. ეს კაცი ყვირის უკვე. მე ვზივარ სკამზე ჩუმად.
ცოტა მომბეზრდა ამ კაცის ლანძღვის მოსმენა და ყურსასმენს ვიკეთებ. ეს კაცი უარესად აყვირდა და მანდ უკვე გამეცინა. მივხვდი, რომ გავიმარჯვე იმ კონკრეტულ მომენტში. მერე გავიგე, რომ ეს კაცი დავით მატიაშვილი იყო, მანდატურების უფროსი. არ მიჩივლია მაშინ და არც კადრების ამოღება მომითხოვია.
მერე განვაზოგადე, რომ ასეა სისტემაც: პროტესტს ებრძვიან სხვადასხვა მეთოდით. ჩემი ეს ისტორია იმდენად პრიმიტიულია, რომ ვერავის მოვუყევი აქამდე, მაგრამ სისტემა გვებრძვის, მათ შორის, ფსიქიკის დაზიანებით, ემოციური გამოფიტვით. დამუშავებული აქვთ ადამიანების რეაქციები და მანიპულირებენ. ჩვენ, სამწუხაროდ, ამ მანიპულაციების მსხვერპლი რაღაც შემთხვევაში ვხდებით… ადამიანები ვართ.
სასამართლოს ფოიეში ვდგავარ, სადაც მოსაცდელია, სკამებია, მინდა დავჯდები, დაველოდები, ან იქვე ვიდგები, მაგრამ ასე მოეხასიათა, ჩათვალა, რომ მის ხელშია ძალაუფლება და შეუძლია გამოავლინოს. ჩემი აზრით, ეს არის კომპლექსების, ძველი ტრავმების გამოვლენა, მათ შორის, ბავშვობისდროინდელი კომპლექსების, რომელსაც შემდეგ მთელ ქვეყანას ანთხევენ…
მაგრამ სისტემა აგონიაშია, როცა წყლის ჭავლს აქციის მონაწილე ცეკვით ხვდება, ან მოსამართლეს სინდისის პატიმრები – ღიმილით,“ – გვითხრა რუსა ვარშალომიძემ.
რუსუდან ვარშალომიძე
რუსა ვარშალომიძე მიიჩნევს, რომ წინააღმდეგობა ეპოქალური პერიოდია და ამ ეტაპის გადალახვის გარეშე ვერ ვიქცევით „შემდგარ საზოგადოებად“.
„თუ გვინდა, რომ გრძელვადიან პერსპექტივაში ჯანსაღ საზოგადოებად ვიქცეთ, ჩვენ ბევრად უარესი პერიოდი გველის. ჩვენ ამის რესურსი გვაქვს, მაგრამ ეს რესურსი ინდივიდუალურია. თუ ამის კონსოლიდაცია ვერ მოხერხდა, მარცხისკენ წავალთ, მაგრამ თუ შევძლებთ გაფანტული, ინდივიდუალური ძალების გაერთიანებას, გამარჯვება გარდაუვალია,“ – მიიჩნევს რუსა ვარშალომიძე.
„იცით, ჩემს პოსტერზე რა ეწერა?“
ზუგდიდელ აქტივისტს ცაბუნია ვართაგავას ყველაზე მკაფიოდ 2025 წლის 9 აპრილის აქცია ახსოვს ზუგდიდში. „ოცნების“ ადგილობრივ მთავრობას ზუგდიდსა და საქართველოს სხვა ქალაქებშიც მოქალაქეები 9 აპრილის მემორიალთან საპროტესტო გზავნილებით დახვდნენ.
„ზუგდიდის უწყვეტი აქციიდან უამრავი დასამახსოვრებელი ამბავი მახსოვს: ჯარიმები, დაჭერები, ვერდაჭერები, როცა დასაჭერად ჩვენს თანამებრძოლს ხელს ჰკიდებდნენ და იმდენი ადამიანი შემოვეკვრებოდით გარს, ვეღარ მიჰყავდათ, მაგრამ ყველაზე მძაფრი ალბათ 9 აპრილი იყო. დღე, როდესაც ყველაზე მძაფრად ვიგრძენი, რის გამკეთებელი იყო ადგილობრივი პოლიცია, თუ ბრძანებას მიიღებდა,“ – გვიყვება ცაბუნია ვართაგავა.
ცაბუნია ვართაგავა
,,ბოლო წამამდე გულუბრყვილოდ მეგონა, რომ რამდენიმე ასეული პოლიციელი 9 აპრილს დაღუპულთა მემორიალთან პატივის მისაგებად მივიდა. რეალობას მაშინ ჩავხედე თვალებში, პოსტერი რომ ძალის გამოყენებით ჩამომაწევინეს. მერე ყველაფერი ერთმანეთში აირია: ჩემ გვერდით მდგომ გოგონას მუშტები ურტყეს და ისე გაიყვანეს „უსაფრთხო” ადგილისკენ, ჩემი ორსული მეგობარი ანჯღრიეს, ჩვენი აქციის მონაწილე ქალი დაბლა დააგდეს, საბოლოო ჯამში კი ორ ნაწილად დაგვყვეს და ცალ-ცალკე ქუჩებით გაგვრეკეს.
სიტყვა „გაგვრეკეს“ შემთხვევით არ მიხსენებია. სამხარეო პოლიციის უფროსი რუსულ-მეგრულად სწორედ ამ ბრძანებას გასცემდა – „დავაი, დორაი” [მიდი, გარეკე].
ნახევარ საათში პოლიციელები გაბრუნდნენ და წავიდნენ. მერიის თანამშრომლებმა სოციალურ ქსელში დასადები ფოტოები გადაიღეს და წავიდნენ. ფოტოების გადაღებამდე ჩვენი გაფენილი ევროკავშირის და უკრაინის დროშები გადაუმალავთ, თუმცა, ერთ-ერთ ფოტოზე მაინც გამოუჩნდათ, მათ მისვლამდე მისული სხვადასხვა სკოლის მოსწავლეების მიტანილი თითო-თითო ტიტა თაიგულად შეუკრავთ და სანთლები მოუხსნიათ, რომ ფოტოზე ლამაზად გამოჩენილიყო.
ჩვენ 9 აპრილის მემორიალთან მაინც დავბრუნდით, ჩალურჯებებით და შეურაცხყოფილები. ერთ-ერთი მონაწილისთვის სასწრაფოს გამოძახება გახდა საჭირო. მთავარი ემოცია შემდეგ წამოვიდა, როცა ამ ყველაფრის გადააზრება დავიწყე: ჩვენი ქვეყნის პოლიცია რომ 9 აპრილს თავისივე მოქალაქეებს არბევს მემორიალთან. ამაზე ცუდი არც ვიცი, რა უნდა დაგვემართოს, როგორც ერს.
მაგრამ მე პოსტერი ისე მქონდა ჩაბღუჯული, ხელი არ გამიშვია: დაიჭმუჭნა, დაიფლითა და რომ გავშალე, წარწერა მაინც იკითხებოდა. იცით, ჩემს პოსტერზე რა ეწერა?: „მერცხალი რომ კიდეც მოჰკლა, მაინც მოვა გაზაფხული…”
„ეს იყო რაღაც ბარიერის გარღვევა – მაუწყებელზე გაისმა ხალხის ხმა“
„ყველაზე დასამახსოვრებელი მაინც 30 ნოემბერი იყო, როცა პირველი შეხლა-შემოხლა მოხდა საზოგადოებრივ მაუწყებელთან. ეს იყო წინააღმდეგობის გაფართოების მაგალითი,“ – გვიყვება გოტა ჭანტურია, მოძრაობა „საზმაუს მარშის“ ერთ-ერთი ლიდერი.
გოტა ჭანტურია ყურადღებას ამახვილებს იმაზე, რომ წინააღმდეგობის პროცესში მნიშვნელოვანია ე.წ. ხელისუფალს ძალაუფლების ბერკეტები გამოაცალო, „ოცნების“ ანტიკონსტიტუციური ხელისუფლების ერთ-ერთი საყრდენი კი, პროპაგანდაა.
გოტა ჭანტურია
„ეს ყველაფერი ძალიან ემოციური იყო იმ გაგებით, რომ იქვე ვიყავი და მთხოვეს დახმარება – რუპორის პრობლემა არსებობდა. მე პატარა რუპორი მქონდა და ის მივიტანე. ამ მოულოდნელობასაც თავისი ეფექტი ჰქონდა. ემოციური იყო, რომ ფაქტობრივად მთელი საქართველო მაშინ რამდენიმე საათით საზოგადოებრივ მაუწყებელს იყო მიჩერებული და უყურებდა.
მართლა პირველად გაისმა მაუწყებელში სიმართლის ხმა. ეს იყო რაღაც ბარიერის გარღვევა. ამაღელვებელი განწყობა იყო. ამაყი ვიყავი.
საზოგადოებრივ მაუწყებელსაც ნიღაბი ჩამოვხსენით იმიტომ, რომ ის დიდი ხანი ცდილობდა შეფარული პროპაგანდა ეწარმოებინა, მაგალითად, „Post TV“-გან და „იმედისგან“ განსხვავებით. დიდი ხანი ახერხებდა საზოგადოებრივი მაუწყებელი საზოგადოების კრიტიკას და რისხვას ასცდენოდა.
ეს იყო გამარჯვების დღეც, როცა ჩვენ მართლაც დაგვითმეს მაუწყებლის ეთერი. წლების მანძილზე პირველად გაისმა საზოგადოებრივ მაუწყებელზე ხალხის ხმა. ძალიან მრავალფეროვანი იყო ეს ხმები: სხვადასხვა შეხედულების, ასაკის, სოციალური სტატუსის ადამიანები საუბრობდნენ.
ერთია, ამ პროტესტმა აჩვენა ის, რომ პროტესტი არაა მხოლოდ რუსთაველზეა, პროტესტი საყოველთაოა. მეორეა ის, რომ შემოიტანა სოციალური თემატიკა, პროტესტის შინაარსი გაფართოვდა. ფაქტობრივად, ძალიან მნიშვნელოვანი საპროტესტო კერა გაჩნდა,“ – გვითხრა გოტა ჭანტურიამ.
„სულ მეხსომება, როდესაც გზის გადაკეტვისთვის დაწესებული პატიმრობის მიუხედავად, ადამიანები არ წყვეტდნენ გზაზე გადასვლას“
წინააღმდეგობაზე საუბრის დროს ყოფილი საჯარო მოხელე, ნატო ბოლქვაძე, პირველ რიგში საჯარო მოხელეების უპრეცედენტო გამბედაობაზე ამახვილებს ყურადღებას:
„საჯარო სამსახურის ისტორიაში პირველად საჯარო მოხელეებმა ღიად, მასშტაბურად და კოორდინირებულად დაგმეს მმართველი პარტიის ქმედება პეტიციების მეშვეობით. ეს მოხდა იმ ფონზე, რომ არ არსებობს პროფესიული კოლექტიური მეხსიერება, სადაც საჯარო სამსახური ასე მკაფიოდ გამიჯვნოდა მმართველ პარტიას და ასე ღიად დაეცვა სახელმწიფოს, ქართველი ხალხის პოზიცია.
ეს არის ისტორია, რომელიც კიდევ მეტად თავისუფალ და დამოუკიდებელ საჯარო სამსახურს შექმნის მომავალში,“ – დარწმუნებულია საჯარო მოხელე, რომელიც პროტესტის გამოხატვის შემდეგ სამსახურიდან გაათავისუფლეს.
ნატო ბოლქვაძე
„ქართულმა ოცნებამ“ ყველას გათავისუფლება, ცხადია, ვერ შეძლო და ამ ადამიანების ნაწილი კვლავ რჩება საჯარო სამსახურში. ასევე, დღეს ჩვენ გვყავს სისხლის სამართლის წესით დაკავებული მოქმედი საჯარო მოხელე, თორნიკე თოშხუა.
მოქმედ მოხელეთა განწყობის გასაგებად მოგიყვანთ ერთ მაგალითს: რამდენიმე დღის წინ, ჩემს კოლეგა მოქმედ საჯარო მოხელეებთან ვსაუბრობდი და როდესაც სამსახურში დარჩენა-წამოსვლაზე დავიწყეთ მსჯელობა, მაშინ ჩემმა ერთმა მოქმედმა კოლეგამ თქვა: მე შემიძლია წამოვიდე, მაგრამ როგორ დავუტოვოთ სისტემა მათ? ამით ხომ ხელს შევუწყობ პარტიის მიერ საჯარო სამსახურის მისაკუთრებასო,“ – გვიყვება ნატო ბოლქვაძე.
უშუალოდ საპროტესტო აქციებიდან რომელი მომენტი იყო ყოფილი საჯარო მოხელისთვის მნიშვნელოვანი?
„განსაკუთრებით ემოციური იყო, როცა ვხედავდი როგორ აბიჯებდნენ ადამიანები საკუთარ შიშებს.
ერთ ჩემს კოლეგას გავიხსენებ, როდესაც კიდევ უფრო მძიმე რეპრესიული კანონმდებლობა ამოქმედდა, რომლითაც გზის გადაკეტვისთვის, პირბადის ტარებისა და სხვა ქმედებებისთვის დააწესეს პატიმრობა, მახსოვს, შიდა ჩატში საუბრისას ჩემი კოლეგა, რომელიც პროტესტის აქტიური მონაწილე იყო მისი დაწყების დღიდან, გვწერდა, მეშინია გამოსვლა და ვტირი, რომ მეშინია და ვერ გამოვდივარო….
ამის მიუხედავად, მეორე დღიდან ეს ადამიანი ისევ ჩვენთან ერთად იდგა.
სულ მეხსომება ამბავი, როდესაც გზის გადაკეტვისთვის დაწესებული პატიმრობის მიუხედავად, ადამიანები არ წყვეტდნენ გზაზე გადასვლას და ყოველდღე ვხედავდი სრულიად ახალ და უცხო სახეებს, რომლებიც ღიად, სახის დაუფარავად გადადიოდნენ გზაზე და მათი შეურიგებელი გამბედაობით ჯიუტად იცავდნენ პროტესტის კონსტიტუციით გარანტირებულ უფლებას. ისინი უბრალოდ დიდებული ადამიანები არიან.
განსაკუთრებული აღნიშვნის ღირსია ტროტუარზე მყოფი ადამიანებსა და გზაზე გადასულებს შორის ემოციური კავშირი ტროტუარიდან და პირიქით – გზიდან, როდესაც გზაზე გადასულებს ტროტუარზე მყოფნი ამხნევებდნენ შეძახილებით, ხოლო გზიდან გადმოსვლის შემდეგ მათი სხეულებით, ქოლგით, დროშით თუ სხვა საშუალებით იფარავდნენ, რათა პოლიციას არ მისცემოდა საშუალება, ეს ადამიანები ამოეცნო და დაეკავებინა.
როდესაც ამ ამბებს გავიხსენებ, პირველი, რასაც ვიფიქრებ, ალბათ იქნება, რომ ადამიანებმა გავიაზრეთ, რომ დღევანდელი ჩრდილი გუშინ დარგული ხის შედეგია, ხვალინდელი ჩრდილისთვის კი, დღეს არის ხის დარგვა აუცილებელი. სწორედ ამიტომ, გვაქვს უპრეცედენტო ხანგრძლივობისა თუ მასშტაბის პროტესტი, რასაც გასული 1 წლის განმავლობაში ვხედავთ და მძიმე რეპრესიული კანონების მიუხედავად, დასრულებას პირი არ უჩანს,“ – გვითხრა ნატო ბოლქვაძემ.
„თურმე ძალიან მდიდარი ადამიანი ვარ“
„ხელი გაუშვით, ჩემი შვილია“ – ეს ფრაზა ერთ დედას ეკუთვნის აქციიდან, მაგრამ ვინც დღეს გარეთ დგას და ბრძოლას აგრძელებს ყველა ის „დედაა“, რომელიც მის „შვილს“ ხელს არ უშვებს“, – ერთ-ერთ საპროტესტო აქციას იხსენებს ჟურნალისტი ნინია კაკაბაძე.
„გარდამტეხი თავად 28 ნოემბერი იყო, ალბათ. ამის შემდეგ ერთნაირად მძიმე პერიოდია, „ოცნება“ უკან არ იხევს და რაც დრო გადის, მეტად ვშორდებით იმ მომავლის იდეას, რომლისკენაც ამდენი წელია მივბობღავთ.
ნინია კაკაბაძე
ორი რამეა, რაც გვაძლებინებს. პირველი და მთავარია ერთმანეთი, ერთად დგომა, ერთმანეთისთვის ბრძოლა… ეს არის სწორედ ის მთავარი ფაქტორი, რაც ამ უკანასკნელ წელს შევიძინეთ – ერთმანეთი! თურმე ძალიან მდიდარი ადამიანი ვარ. იმაზე გაცილებით მეტი მეგობარი, ახლობელი მყავს, ვიდრე ოდესმე წარმოვიდგენდი.
მიუხედავად ყველაფრისა, ყველას გვქონია სისუსტის მომენტები, ყველას გვიფიქრია – წავიდე, სანამ დამიჭერენ, გავჩუმდე, ჩემთვის გავაგრძელო ცხოვრება… მაგრამ ამის უფლებას ის პოლიტიკური ტყვეები არ გვაძლევენ, რომლებიც ციხეში არ გატყდნენ.
უკლებლივ ყველა მათგანი არის სიმტკიცის ისეთი მაგალითი, რომელიც არასდროს მოგვცემს დანებების უფლებას,“ – ამბობს ნინია კაკაბაძე.
„გამთენიისას ილია ჭავჭავაძის გამზირიდან სპეცრაზმი დაიძრა მელიქიშვილის მიმართულებით,“ – საჯარო მოხელე არჩილ მამულაშვილი, რომელიც დღესაც პროევროპული აქციის მონაწილეა, გასული წლის 19 ნოემბრის დილას იხსენებს:
„ჯენზის თაობას რომ ეძახიან, აქციის მონაწილე ბიჭი ეუბნება გოგოს: „ვიაროთ, თორემ თუ დამიჭირეს, ხომ ნახე ქაცარავას რა უქნეს?!“. იქვე მესმის ბიჭების საუბარი: „ნახე, ფორმებს ამოსაცნობი ნიშნებიც კი არ აქვთ. ცემით რომ მოგკლან, ვერც გაიგებენ ვინ იყო…“
სიამაყით მეკუმშება გული, იმაზე ფიქრით, თუ ეს ბავშვები რამხელა შიშის გადალახვას ახერხებენ, სანამ პროტესტის საჯაროდ გამოხატვას გადაწყვეტენ, თან ბოღმა მახრჩობს, რომ მომავალი თაობა საკუთარი ძალოვანი სამსახურებით ასე დააშინეს.
ჩემ მიერ გაკეთებული ეს ჩანაწერი ერთი სამასსამოცდამეხუთედია იმ ამბებიდან, რის მოყოლასაც ვისურვებდი ყველას გასაგონად. ბოლო ერთი წელი სავსეა მსგავსი ემოციური ამბებით,“ – გვეუნება არჩილ მამულაშვილი.
არჩილ მამულაშვილი
იგი ამბობს, რომ მისთვის პროტესტი 26 ოქტომბერს დაიწყო, როცა არჩევნებში „ოცნებამ“ საქართველოში 53,9% მიიღო, საზღვარგარეთ კი – 13.5%
„ამ მოცემულობის რაციონალური ახსნა არ არსებობს. ყველაზე ცხადად ამ გარემოებამ გააჩინა კითხვა არჩევნების ლეგიტიმურობის შესახებ.
სამწუხაროდ, დღეს უფრო მეტი საფუძველი გააჩნია ამ კითხვებს, რადგან „ოცნების“ მიერ საარჩევნო კოდექსში შეტანილი ცვლილებით, ემიგრანტების არჩევნებში მონაწილეობის უფლება ძალიან ეფემერული გახდა – ყველას გვესმის, რომ უმეტეს შემთხვევაში ემიგრანტებისთვის საქართველოში არჩევნებისთვის დროებით დაბრუნება შეუძლებელი იქნება.
პროტესტში პირველ რიგში იმის გამო ვმონაწილეობ, რომ ვერ ვეგუები შექმნილ სიტუაციას. „ქართული ოცნების“ მიერ საკუთარ ხალხთან აღმართული ყრუ კედელი და შემოთავაზებული უსამართლო რეალობა არჩევანის საშუალებას არ მიტოვებს, გარდა პროტესტისა.
მწამს, დაუშვებელია მრავალი თაობის ისტორიული არჩევანი -დემოკრატია და საქართველოს ევროპული მომავალი სათუო გახდეს. ეს გზა ადვილი არასდროს ყოფილა. დღეს რუსთაველზე დგას ის ხალხი, ვისთანაც ყოველდღიური კონტაქტი მაძლევს მომავლის იმედს,გონიერი, უშიშარი და ერთიანი სამოქალაქო საზოგადოება, რომელიც ასე აკლდა ჩვენს ქვეყანას ყოველთვის.
ამ ხალხისთვის, ამ იდეისთვის ღირს ბრძოლა საქართველოს გამარჯვებამდე და ყოველთვის – გამარჯვებიის დასაცავად,“ – ამბობს არჩილ მამულაშვილი.
„სასამართლოს ფოიეში გამომელაპარა ერთი პოლიციელი…“
„რამდენი ახალი კანონიც მიიღეს, იმდენი ახალი კანონი ქართველმა ხალხმა რუსულ რეჟიმს გადაახია თავზე. მთავარი ამბავი არის ის, რომ ივანიშვილის დაჯგუფებამ ვერ შეძლო პროტესტი მოეკლა. ერთი წლის თავზეც კი, ადამიანები პროტესტს აგრძელებენ და ეს არ არის მარტო პროტესტი, ეს არის წინააღმდეგობა,“ – გვითხრა ზუგდიდელმა აქტივისტმა მარიამ სიჭინავამ, რომელსაც ყველაზე მნიშვნელოვანი დღის ან მომენტის გახსენება ვთხოვეთ წინააღმდეგობის ერთი წლიდან.
თავდაპირველად მარიამ სიჭინავას გაეღიმა, ჩემს დაკავებებსა და უთვალავ ჯარიმებში საინტერესო არაფერიაო, პაუზის შემდეგ კი, სასამართლოს ფოიეში პოლიციელთან გასაუბრება გაიხსენა:
„სასამართლოს ფოიეში ვიჯექი და გამომელაპარაკა ერთ-ერთი პოლიციელი: ახალ კანონებს გადახედეო. ვკითხე, რა კანონებს-მეთქი და აი, რაც ასკ-ის 174-ე მუხლს – შეკრება-მანიფესტაციის მუხლს ეხებაო. ეგრევე ამოვიღე ტელეფონი, ჩავსქროლე, გადავხედე ამ კანონებს. თავი რომ ამოვწიე ტელეფონიდან, ვუთხარი: ამ კანონებს ჩვენ ყველას დავარღვევთ-მეთქი.
როცა ჩვენ ამის გაკეთება დავიწყეთ უკვე დეკემბრის მიწურულს, ფაქტობრივად ნიჰილიზმი იყო უკვე აქციაზე – არა მარტო რეგიონებში, ცენტრშიც. გვინდოდა რაღაც, რაც იქნებოდა ამ პროტესტისთვის ახალი სუნთქვა.
შიშის გრძნობა არ ყოფილა.
ამბავი, რაც ამ ახალი კანონების მიღება-დარღვევას მოჰყვა, დაიწყო ზუგდიდიდან და დაიწყო ქალების პროტესტით, როდესაც ზუგდიდში სამმა ქალმა ყაველაშვილის ხელმოწერილი კანონების მიღების მეორე დღიდან დავიწყეთ დემონსტრაციულად ამ კანონების დარღვევა და ეს იყო წინააღმდეგობის მაჩვენებელი. ეს იყო ბალაკლავის აკრძალვა.
თუ სწორად მახსოვს, 27 დეკემბერს ღამე მოაწერა ხელი და 28 დეკემბერს აქციაზე ძალიან დემონსტრაციულად დავარღვიეთ ეს კანონი, მიუხედავად იმისა, რომ მაშინ ჩვენთან კომუნიკაციაში შემოვიდნენ ზუგდიდის პოლიციის მაღალჩინოსნები და გვთხოვეს, მოგვეხსნა ეს ნიღბები. მოვიდნენ ფორმის გარეშე და გვითხრეს, რომ ჩვენი დაჯარიმება მოუწევდათ იმ შემთხვევაში, თუ არ მოვიხსნიდით და ამის გაკეთება არ უნდოდათ, მაგრამ იძულებულები იქნებოდნენ, ეს გაეკეთებინათ.
ჩვენი პასუხი იყო, რომ: „იცით, რა არი? ჩვენ ჩვენს საქმეს ვაკეთებთ და თქვენ თქვენი საქმე გააკეთეთ.“
მარიამ სიჭინავა
პოლიციელები მაინც ცდილობდნენ იმ ხაზის დაცვას, რაც აი, პატარა ქალაქის სპეციფიკაა: ყველა ერთმანეთს ვოცნობთ და არსებობს წითელი ხაზები. მათი გზავნილი იყო, მოიხსენით, თორემ ამის გაკეთება მოგვიწევს,“ – გვიყვება მარიამ სიჭინავა.
სამოქალაქო აქტივისტი დარწმუნებულია, რომ პროტესტში ჩართული ჯგუფების ერთიანობის გარეშე არაფერი გამოვა.
„2019 წლიდან აქტიურად ვარ ამ პროტესტში ჩართული და ნებისმიერ დროს მზად ვართ ემოციურად იმისთვის, რომ დაგვაკავებენ. ეს ჩვენმა ოჯახის წევრებმაც იციან. სხვათა შორის, მამაჩემს უკვირს კიდეც, ამდენი ხანი გარეთ როგორ ვარ, როგორ არ დამიჭირეს სისხლის სამართლის მუხლით.
ნაწილ-ნაწილ იშლება ეს ქვეყანა. ფიზიკურ თავისუფლებაზე მეტად ქვეყნის დაკარგვა უფრო საშიშია ჩემთვის, იმიტომ, რომ 10 წლის შვილი მყავს, რომლის მომავალიც მინდა ამ ქვეყანაში იყოს. ვხვდები, რომ თუ ჩვენ არ ვიბრძოლებთ, მართლა შეუძლებელი გახდება, რომ ჩვენმა შვილებმა ამ ქვეყანაში მიიღონ განათლება, იცხოვრონ თავისუფლად.
შეუძლებელია ადამიანებმა გააგრძელონ თავისუფლად ცხოვრება, თუ „ოცნების“ რეჟიმი გააგრძელებს არსებობას,“ – დასძინა მარიამ სიჭინავამ „ბათუმელებთან“.
„დაბადების დღეზეც აქციაზე წამოვედი – პირად ცხოვრებაზე მეტია ეს ბრძოლა“
„8 მარტს ჩავნიშნეთ ქალთა მარში ბათუმში. 8 მარტს ჩემი დაბადების დღეცაა,“ – გვიყვება ლარა ქარცივაძე, ბათუმელი სტუდენტი, რომლის განსაკუთრებული, ემოციური შეძახილიც – „არ იქნება სამართალი, არ იქნება მშვიდობა“ – ბათუმის საპროტესტო მსვლელობების დროს ყველას მოუსმენია.
„დაბადების დღეზეც აქციაზე წავედი, იმ დღეს 20 წლის გავხდი, მარშიც წავიყვანე და მთელი მარშის პერიოდში ვფიქრობდი ერთ რამეზე: რუსული ზეგავლენის მარწუხებმა როგორ იმოქმედა საზოგადოების ემპათიის ხარისხზე… იმ საღამოს ჩვენმა მედროშემაც [ზურაბ ჭავჭანიძემ] გულით მომილოცა დღეობა, მთელი ყუთით მომიტანა თავისი ხელნაკეთი ნივთები და დამასაჩუქრა: ყუთში ჩაელაგებია ყვავილები, ფერადი გულები, დროშები…
მოქალაქეობრივი პასუხისმგებლობის ზღვარმა იმდენად აიწია ჩემში, რომ პირადი მოთხოვნები, პირადი ცხოვრება აღარ არის პრიორიტეტი ჩემს ცხოვრებაში.
ლარა ქარცივაძე
დაბადების დღეზე მაინც დარჩენილიყავი სახლშიო, იმ დღეს დედამ ტელეფონში მითხრა. ვუთხარი, რომ ვერ გავჩერდებოდი. არც უკითხავს სად ვიყავი, როცა დარეკა, რუპორის ხმა ისმოდა, მსვლელობა გვქონდა… დედას ესმის ჩემი.
8 მარტის მარში ეძღვნებოდა მზია ამაღლობელს, რომელიც ამ დრომდე უკანონო პატიმრობაშია. მზია ჩემთვის მართლა ავტორიტეტია. ვცდილობ, ცხოვრებაში სწორი ავტორიტეტები მყავდეს,“ – უთხრა „ბათუმელებს“ ლარა ქარცივაძემ.
გეგმავს თუ არა ბათუმის მერია სოციალური სახლის მშენებლობას იმ ოჯახებისთვის, რომლებსაც „ხელმისაწვდომი საცხოვრისის“ გამოსყიდვის შესაძლებლობა არ აქვთ? – ბათუმის 2026 წლის ბიუჯეტის პროექტი ერთი მხრივ ტოვებს შთაბეჭდილებას, თითქოს მერია მომავალ წელს ახალი სოციალური სახლის მშენებლობას გეგმავს, თუმცა, როგორც ირკვევა, ახალი სოციალური სახლის მშენებლობა კი არა, ისევ ე.წ. ხელმისაწვდომი საცხოვრისის, ანუ „იაფი სახლის“ მშენებლობაა დაგეგმილი.
ბევრი ოჯახი ამ პროგრამასაც ისევე ელოდება, როგორც სოციალურ სახლს.
ბიუჯეტის პროექტის მიხედვით დაზუსტებით იმის თქმაც არ შეიძლება, რომ 2026 წელს ე.წ. იაფი სახლის მშენებლობა ნამდვილად დაიწყება. ამ პროექტისთვის მხოლოდ 100 000 ლარია გათვალისწინებული. როგორც აგვიხსნეს, ეს თანხა წინასაპროექტო კვლევის მომზადებას უნდა მოხმარდეს, რისთვისაც მერია ტენდერს გამოაცხადებს.
„2026 წლის ბიუჯეტის პროექტში 100 ათასი ლარი გათვალისწინებულია ე.წ. იაფი სახლის პროგრამისთვის. ამ ეტაპზე მიმდინარეობს მისამართების შერჩევა, რის შემდეგაც განხორციელდება პროექტის შესყიდვა“ – ეს არის პასუხი, რომელიც მერიიდან 2 დღის ლოდინის შემდეგ მივიღეთ.
ამ პასუხით ირკვევა ისიც, რომ მერია ე.წ. იაფი სახლის ასაშენებლად ადგილს ისევ ეძებს.
მერიის მიერ 2 წლის წინ გაჟღერებული ინფორმაციით, მორიგი „იაფი სახლის“ აშენებას გოროდოკის დასახლებაში, ვოლსკის ქუჩის 13 ნომერში გეგმავდნენ. საქალაქო ინფრასტრუქტურისა და კეთილმოწყობის სამმართველოს ბაზრის კვლევის დოკუმენტების მიხედვით, მრავალბინიანი სახლი 200 ოჯახზე უნდა ყოფილიყო გათვლილი.
რატომ შეფერხდა იაფი სახლის მშენებლობის დაწყება ვოლსკის ქუჩაზე, მერიას ამაზე განმარტება არ გაუკეთებია.
მომავალი წლის ბიუჯეტის პროექტის მიხედვით ბათუმის მერიის ქვეპროგრამა „საცხოვრებელი სახლების მშენებლობა“ 2026 წელს 36 მილიონ 455 ათასი ლარით დაფინანსდება. პროექტში არსებული ჩანაწერის მიხედვით, დაგეგმილია სოციალური სახლის მშენებლობა, რომელიც მოიცავს 200 ბინას 11 200 კვ.მეტრ საცხოვრებელ ფართობზე და საცხოვრებელი სახლების სარეაბილიტაციო-სარეკონსტრუქციო სამუშოების ტექნიკურ ზედამხედველობას.
ე.წ. „შანხაის დასახლებაში“ სოციალური სახლის მშენებლობის გასაგრძელებლად 12 მილიონ 699 612 ლარი გაითვალისწინეს. ავარიული სახლების დემონტაჟი- მშენებლობა, გამაგრება-რეაბილიტაციისთვის – 23 მილიონი ლარი, ხოლო სოციალური სახლის მშენებლობა 100 000 ლარით არის დაფინანსებული – მერიაში განგვიმარტეს, რომ ამ შემთხვაში „იაფი სახლი“ იგულისხმება.
ე.წ. „შანხაის დასახლებაში“ სოციალური სახლის მშენებლობა 2023 წელს დაიწყო. პროექტის ფარგლებში ორი კორპუსის მშენებლობაზე ტენდერი ბათუმის მერიამ პირველად 2022 წელს გამოაცხადა, თუმცა გამარჯვებული ვერ გამოავლინა.
ამის შემდეგ, 2023 წელს, მერიამ გამოაცხადა 78-მილიონიანი ტენდერი რამდენიმე პროექტის ფარგლებში დაგეგმილი სამუშაოების შესრულების მიზნით, რომელშიც „ანაგმა“ გაიმარჯვა. მშენებლობა ჯერ არ დასრულებულა. მიმდინარე წლის ბიუჯეტის სამი კვარტალის ანგარიშის მიხედვით დასრულდა საცხოვრებელი სახლის რვა სართულის მშენებლობის სამუშაოები. ამ ეტაპისთვის მიმდინარეობს ელექტროქსელების, წყლისა და წყალანირების სისტემების მონტაჟის სამუშაოები. ასევე, დაწყებულია შიდა და გარე მოსაპირკეთებელი სამუშაოების წარმოება.
მოქალაქეები, რომლებიც წლებია უსახლკაროდ ცხოვრობენ ბათუმში, პერიოდულად მართავენ საპროტესტო აქციებს, ხან აჭარის მთავრობის შენობის შესასვლელთან და ხან ბათუმის მერიასთან.ეს ის კატეგორიაა, ვისაც „იაფი სახლის“ პროგრამით სარგებლობა იმის გამო არ შეუძლია, რომ გადახდისუნარიანი არ არის. ამ ოჯახებში არიან როგორც ასაკოვანი, ასევე მცირეწლოვანი ბავშვები და შშმ პირები.
ამის პარალელურად, როგორც აჭარის მთავრობის ბალანსზე, ასევე ბათუმის მერიის საბინაო ფონდში, ასობით ბინაა, რომლებიც წლებია მერიას დაკეტილი აქვს. ამ ბინების გასაცემად მერიას, ისევე როგორც მთავრობას, კრიტერიუმები აქვს დაწესებული.
გარდა ამისა. ავარიული სახლების პროგრამის ფარგლებში სამშენებლო პროექტის განაშენიანების კოეფიციენტის გაზრდის შემთხვევაში მშენებელი ვალდებულია ნამატი ფართობის 10 პროცენტი მერიას გადასცეს. უფრო მარტივად რომ ავხსნათ, თუ მშენებელს დადგენილი კოეფიციენტის მიხედვით 8-სართულიანი სახლის მშენებლობა შეეძლო და კოეფიციენტის გაზრდის შემთხვევაში 10-სართულიანი სახლი ააშენა, ამ ნამატი ფართობის 10% მან მერიას უნდა გადასცეს.
კოეფიციენტის გაზრდის შემთხვევაში ნამატი ფართობის 10 პროცენტი მერიის საკუთრებაში გადადის არამხოლოდ ავარიული სახლების, არამედ ნებისმიერ სხვა შემთხვევებშიც, თუ პროექტის კოეფიციენტის გაზრდა სჭირდება მშენებელს. ამას კანონი აწესებს ერთგვარი კომპენსაციის სახით. თუმცა, მაკომპენსირებელი ღონისძიება სხვაც შეიძლება იყოს, მაგალითად, სკვერის მოწყობა, სოციალურად დაუცველი ოჯახებისთვის ინდივიდუალური სახლების აშენება და ასე შემდეგ, ეს მუნიციპალიტეტსა და მშენებელს შორის შეთანხმების საგანია.
ამ დრომდე არსებული პრაქტიკით, ბათუმის მერია მშენებლებს, რომლებიც კონკრეტულ მიწის ნაკვეთებზე მასშტაბური მშენებლობის პროექტებისთვის კოეფიციენტის გაზრდაზე თანხმობას იღებენ, ძირითადად ნამატი ფართობის 10 პროცენტის გადაცემაზე უთანხმდება. ამას განაშენიანების დეტალურ გეგმებში ვკითხულობთ, რომლებსაც საკრებულო ამტკიცებს.
ავარიული სახლების პროგრამის გააქტიურების შემდეგ, ბათუმის საკრებულოს სხდომაზე ყველაზე ცოტა 3 განაშენიანების გეგმა და ამდენივე კონცეფცია შედის დასამტკიცებლად.
მერია ვალდებულია გაასაჯაროოს ინფორმაცია, თუ რა ფართობი მიიღო საბინაო ფონდში ან მომავალში მიიღებს K2 კოეფიციენტის გაზრდის სანაცვლოდ; ხომ არ არის შესაძლებელი, რომ ამ ფართობების ხარჯზე ბიუჯეტიდან სოციალური სახლებისა და ავარიული სახლების ჩანაცვლებისთვის საჭირო თანხა დაიზოგოს ან ამ დაზოგილი თანხით უფრო მეტი სოციალური სახლი აშენდეს, ბათუმში უსახლკარობის პრობლემები რომ გადაიჭრას.
ოფიციალური მონაცემებით, რაც „ბათუმელებმა“ მერიიდან 2024 წელს მიიღო, ბათუმის მერიის მიერ გაცემული მშენებლობების ნებართვებისა და სამშენებლო კომპანიებთან გაფორმებული ხელშეკრულებების თანახმად, მერიისათვის გადასაცემი ფართობი იმ დროისთვის 5 394,73 კვ.მეტრი იყო.ეს ასაშენებელი ან მშენებარე ფართობია, რომელიც მერიამ მომავალში უნდა მიიღოს. მერიის ინფორმაციით, ეს სხვადასხვა ფართობის მქონე 35 ბინა და 75 აპარტამენტია [1897.2 კვ მეტრი საცხოვრებელი ბინა, ხოლო, 3497.53 აპარტამენტი].
იმის გათვალისწინებით, რა ოდენობის და მასშტაბის მშენებლობებზეც გაფორმდა შეთანხმებები, ეს ციფრი – 5 394,73 კვ.მეტრი ფართობი, რომელსაც მერია საბინაო ფონდში ელოდება,ბევრად მეტი უნდა იყოს.
მერიის სერვისცენტრებში უსახლკაროს სტატუსის მაძიებელთა განაცხადების მიღება 2023 წლის 6 თებერვალს დაიწყო. ბათუმის ტერიტორიაზე უსახლკაროდ რეგისტრაციის წესი, რომელიც მოიცავს უსახლკარო პირად და უსახლკარო ოჯახად რეგისტრაციის კრიტერიუმებს, პროცედურასა და რეგისტრაციის შესახებ განაცხადის ფორმას ბათუმის საკრებულომ 2022 წლის ბოლოს დაამტკიცა, შემდეგი კი რამდენჯერმე დააზუსტა.
„ლუკოილის“ ბენზინგასამართ სადგურებზე პლასტიკური ბარათით ვეღარ გადაიხდით. საწვავის შეძენა მხოლოდ ნაღდი ანგარიშსწორებითაა შესაძლებელი.
„ბარათით ვერ ვასხამ, ნაღდით ვასხამ, გააუქმეს ბარათები“, – უთხრეს „ბათუმელებს“ „ლუკოილის“ ერთ-ერთ ბენზინგასამართ სადგურზე, სადაც პრემიუმ ხარისხის ბენზინის ჩასასხმელად მივედით.
კითხვაზე, რამდენი ხანია, რაც პლასტიკური ბარათებით გადახდა აღარ ხორციელდება, გვითხრეს, რომ ეს შეზღუდვა მეხუთე დღეა ამოქმედდა.
„ინკასაცია მოდის და იმას მიაქვს ფული,“ – გვითხრეს „ლუკოილის“ ბენზინგასამართ სადგურზე.
„დროებით არ არის შესაძლებელი ბარათით გადახდა. როდიდან აღდგება ბარათით გადახდა ზუსტი თარიღი არ არის ცნობილი,“ – უთხრა „ბათუმელებს“ „ლუკოილის“ ცხელი ხაზის ოპერატორმა.
ფინანსური სანქციები, რომელიც აშშ-მ რუსულ ნავთობკომპანია „ლუკოილს“ 22 ოქტომბერს დაუწესა, საქართველოში რეგისტრირებულ მის შვილობილ კომპანია „ლუკოილ-ჯორჯიასაც“ ეხება.
ამერიკის შეერთებული შტატების ხაზინამ სანქციების დოკუმენტს დაურთო დანართი, სადაც ნათქვამი იყო, რომ 2025 წლის 21 ნოემბრამდე სანქციები არ შეეხებოდა რუსეთს გარეთ მდებარე ლუკოილის ბენზინგასამართ სადგურებს.
მოგვიანებით აშშ-ს სახაზინო დეპარტამენტის უცხოური აქტივების კონტროლის ოფისმა – OFAC ვადა სამი კვირით გადაწია და თქვა, რომ სანქციები „ლუკოილის“ მიმართ 2025 წლის 13 დეკემბრიდან ამოქმედდება.
„ბათუმელებმა“ სცადა კომპანიისგან ოფიციალური ინფორმაციის მოპოვება, თუმცა ამ ეტაპზე „ლუკოილ ჯორჯიასგან“ რაიმე განმარტება ვერ მივიღეთ.
„ქართული ოცნების“ პრემიერ-მინისტრმა, ირაკლი კობახიძემ განაცხადა, რომ მე-12 კლასი შენარჩუნდება მხოლოდ კერძო სკოლებში, საჯარო სკოლები კი 11-წლიან სწავლებაზე გადავა. მან ასევე ისაუბრა სპეც-კლასების შექმნაზეც, ვინც მაინც გადაწყვეტს მე-12 კლასის დასრულებას.
რა არჩევანი აქვს სოფლად მცხოვრებ მოსწავლეს? – მიატოვოს სოფელი და ქალაქში ჩამოვიდეს მე-12 კლასის დასასრულებლად? ზრდის თუ არა „ქართული ოცნების“ ე.წ. განათლების რეფორმა სოციალურ უთანასწორობას ქვეყანაში? – ამ თემაზე „ბათუმელები“ განათლების ექსპერტს, სიმონ ჯანაშიას ესაუბრა.
ბატონო სიმონ, კერძო სკოლებში სწავლა ფუფუნებაა და ბევრ ადამიანს არ მიუწვდება ხელი. ახლა კი, „ოცნება“ აპირებს საჯარო სკოლები 11-წლიან სწავლებაზე გადაიყვანოს. ეს იმას ნიშნავს, რომ სოფლად მცხოვრები ბავშვები კიდევ უფრო არათანაბარ გარემოში აღმოჩნდებიან, რადგან მუნიციპალიტეტებში არ არის კერძო სკოლები. რას ეუბნება ამით „ოცნება“ სოფელში მცხოვრებ ადამიანს, რომ მას არ უნდა ჰქონდეს არც არჩევანი და არც განათლებაზე ხელმისაწვდომობა?
კობახიძემ გუშინ პარლამენტში რაც ილაპარაკა, ლოგიკურად გაუმართავია, თავი რომ დავანებოთ იმას, რომ უსამართლოა მათი მიზნები.
ადამიანი ამბობს, რომ 11 წელში შესაძლებელია იმ მიზნების მიღწევა, რაც დღეს 12-წლიანი პროგრამით მიიღწევა, ეს თავისთავად არალოგიკურია.
მეორე არალოგიკურობა არის ის, რომ 12-წლიანი განათლება სჭირდებათ მხოლოდ საზღვარგარეთ წასასვლელადო – რაც ასე არ არის.
მისაღებ გამოცდებზე რომ შეეჯიბრებიან ერთმანეთს ეს ბავშვები, როგორ ფიქრობთ, მაშინ რა მოხდება? – დიდი უპირატესობა ექნებათ კერძო სკოლის მოსწავლეებს საქართველოში ჩაბარების დროსაც – ეს კიდევ უფრო ზრდის იმ უთანასწორობას, რაც ისედაც არსებობს. ამიტომ ეს საკითხი მხოლოდ უცხოეთში სწავლის ჭრილში არ უნდა დავინახოთ.
თვითონ ამბობს, რომ მთავარი მიზანია ხელი შეუწყოს, რაც შეიძლება ბევრი ადამიანი გავიდეს დასაქმების ბაზარზე და რაც შეიძლება სწრაფად. ანუ კობახიძე ლაპარაკობს დამსაქმებლების ინტერესების შესაბამისად. გაურკვეველია, ამ დამსაქმებლების ინტერესი რატომ არის, რომ ნაკლებად განათლებული ხალხი შევიდეს ამ ბაზარზე.
ასეთებიც არიან, რომ სკოლადამთავრებულები პირდაპირ შედიან სამუშაო ბაზარზე [დაახლოებით 10 000-ზე მეტი ადამიანი არ ამთავრებს სკოლას ყოველწლიურად], პირდაპირ იწყებენ მუშაობას. რაც უფრო ნაკლები განათლება ექნება ამ ხალხს, მით უფრო ნაკლებია შანსი, რომ მათ იშოვონ მაღალანაზღაურებადი სამსახური.
მე-11-კლასდამთავრებულებს ექნებათ ნაკლები უპირატესობა 12-კლასდამთავრებულებთან, რადგან 12-კლასდამთავრებულებს ექნებათ ერთი წლით მეტი განათლება და კონკურენციას ვერ გაუწევენ მათ დასაქმების თვალსაზრისითაც.
როდესაც 11 კლასს ამთავრებ, არა მხოლოდ უცხოეთში წასვლის პრობლემაა, არამედ შენ კონკურენციას ვეღარ უწევ სხვას, ვისაც მეტი განათლება აქვს. ახლა ვინც ამთავრებს მე-12 კლასს და 4-წლიან ბაკალავრიატზე სწავლობს, მათ ექნებათ 16 წელი ნასწავლი, შემდეგ თაობას კი ექნება 14 წელი (11+3). ეს ძალიან დიდი განსხვავებაა.
ის, რომ მხოლოდ კერძო სკოლებს დაუტოვეს უფლება ჰქონდეთ მე-12 კლასი, სულაც არ ნიშნავს, რომ კერძო სკოლები ამ უფლებას გამოიყენებენ. ვალდებულებაც არ ექნებათ.
რატომ არ გამოიყენებენ? მათთვის ხომ ეს იქნება დამატებითი შემოსავალი, ალბათ გაზრდიან ფასებსაც.
კერძო სკოლების მოსწავლეებთაგან ყველა არ აპირებს წავიდეს უცხოეთში. შესაბამისად, როდესაც არჩევანზე მიდგება საქმე, ზოგიერთი მშობელი გადაწყვეტს, რომ 11 კლასი დაამთავრებინოს ბავშვს.
ასევე, როცა კობახიძე ამბობს, რომ 11 კლასში ჩაატევს ეროვნულ მიზნებს, მე-12 კლასში მაშინ რა უნდა ასწავლონ, რას შესთავაზებს კერძო სკოლა ამ ბავშვებს? ამიტომ, ძალიან დიდ ქაოსს გამოიწვევს ეს და მეორე მხრივ, უთანასწორობას კიდევ უფრო ზრდის, რაც არის ამ სისტემაში და ეს არის გასათვალისწინებელი.
ვთქვათ, შეინარჩუნეს კერძო სკოლებმა მე-12 კლასი, რამდენად გასწვდებიან ისინი მოთხოვნებს და ხომ არ გაზრდის ეს კორუფციას ამ სფეროში?
კერძო სკოლებისთვის პრობლემაა ის, რომ არაპროგნოზირებადი გარემო შექმნეს. ახლა უნდა დაიწყონ იმის გარკვევა, რამდენს ენდომება მე-12 კლასის გავლა, მე-11-ში რამდენი ისწავლის, შემდეგ ცალკე პროგრამები უნდა შექმნან მათთვის და ასე შემდეგ.
შესაძლოა ზოგიერთ მასწავლებელს დააკლდეს საათები და შესაბამისად ხელფასიც. ცალკე საკითხია, მე-12 კლასი თუ არ იქნება ეროვნული სასწავლო გეგმის ნაწილი, მაშინ ამ კლასის სახელმძღვანელოები რატომ უნდა შეიმუშაოს საერთოდ ვინმემ? გამოდის, სახელმწიფო არ დაბეჭდავს მე-12 კლასის სახელმძღვანელოს? ამიტომ გაუგებარია რაზეა ლაპარაკი. ყველა ნორმალური სპეციალისტი ამ კითხვას დასვამს.
არც კი მოგვისმენია, როგორ უნდა გადავიდეთ ამ ახალ სისტემაზე. ერთდროულად რამდენი ადამიანი დაამთავრებს სკოლას? თუ მე-11 და მე-12 ერთად დაასრულებს, მივიღებთ 80 000 კურსდამთავრებულს?
ეს კომპონენტი არ გაუშლია კობახიძეს არც პარლამენტში გამოსვლისას და არც მანამდე. თუმცა ამბობს, რომ ეს პროცესი მალე დაიწყება.
ეს გაზრდის უთანასწორობას, რადგან თუ ადგილების რაოდენობას ამცირებენ უნივერსიტეტებში და ზრდიან კონკურენციას, კურსდამთავრებულების რაოდენობა კი უცებ ორმაგდება [მე-11 და მე-12 კლასი ერთად ამთავრებს სკოლას], მაშინ კიდევ უფრო დიდი პრობლემა გაჩნდება.
ეს ხალხი ჯარშიც რომ წაიყვანონ, არც ის ვიცით, მზად არის თუ არა ამისთვის ჯარი. ნაწილი უნდა წავიდეს სამუშაო ბაზარზე, ნაწილი თუ გადაავადებს ჩაბარებას, მომდევნო წელს ხომ ახალი აბიტურიენტები დაემატება. ამიტომ, აბსურდია ეს ყველაფერი. ერთადერთი მიზანი რჩება – რაც შეიძლება ნაკლებმა ადამიანმა ისწავლოს, რომ სრულფასოვანი ადამიანი არ იყოს სკოლაში, რომ დამსაქმებლებს მიაწოდონ რაც შეიძლება ბევრი იაფი მუშახელი, ვისაც არ ექნება შესაძლებლობა, რომ უარი უთხრას სამსახურზე, იმიტომ რომ სხვა გზა არ ექნება.
სოფელს მინდა დავუბრუნდეთ. აქამდეც უთანასწორო გარემოში უწევდათ სწავლა სოფლად მცხოვრებ მოსწავლეებს, პრობლემა იყო რესურსებზე წვდომა. ეს ახალი მოდელი გამოიწვევს იმას, რომ შესაძლოა მიგრაცია გაიზარდოს სოფლიდან ქალაქში, თუკი მშობელი გადაწყვეტს, რომ მისმა შვილმა უნდა მიიღოს 12-წლიანი განათლება. ვინც ამას ვერ შეძლებს, მას რას ეუბნება სახელმწიფო, რომ თანაბარ გარემოს ვერ შეუქმნის?
არსებობს ძალიან კარგი კვლევა, რომელიც ჩაატარა ოქსფორდის უნივერსიტეტის პროფესორმა მაია ჩანქსელიანმა. ამ კვლევაში ჩანს, რომ როდესაც ახალგაზრდებს უთანასწორობის განცდა უჩნდებათ, რომ მაგალითად, ვერ აჯობებენ სხვებს, მაშინ ისინი ნაკლებად ირჩევენ პრესტიჟულ სასწავლებლებს – აღარ სჯერათ, რომ მათ შეუძლიათ აჯობონ სხვებს.
ეს სისტემა, რომელიც ზრდის უთანასწორობას, კიდევ უფრო გაუმყარებს ამ რწმენას სოფლად მცხოვრებ ახალგაზრდებს. კიდევ უფრო ნაკლები ახალგაზრდა ეცდება, რომ აჯობოს მათ, ვინც უკეთეს პირობებში იზრდება.
ეს ნიშნავს, რომ თუ შენ დაიბადე სოფელში, მაშინ შენ განათლება ვერ დაგეხმარება, რომ გამოხვიდე ამ სიღარიბიდან და გადახვიდე სხვა სოციალურ ფენაში, რომელსაც მეტი შესაძლებლობები აქვს.
ანუ თავდაჯერებას უკარგავს უთანასწორო გარემო ახალგაზრდებს?
დიახ. ის მოსწავლეებიც კი, რომლებსაც თანაბარი ქულები აქვთ მისაღებ გამოცდებზე, ამ რწმენის გამო ირჩევენ ნაკლებად პრესტიჟულ უმაღლესებს, რადგან არ სჯერათ, რომ შეუძლიათ აჯობონ, მაგალითად, კერძო სკოლის მოსწავლეებს.
ვთქვათ, გაიაზრეს მშობლებმა ეს პრობლემა და შვილების მომავლისთვის არჩიეს სოფლის მიტოვება. ეს ხომ კიდევ უფრო დატვირთავს ქალაქს და დაცლის სოფელს. კობახიძე ხომ იმასაც ამბობს, რომ არ მოსწონს, როცა ყველა სტუდენტი ერთ ქალაქში იყრის თავს. რას მიაღწევენ ამით?
კი, გაჩნდება ინტერესი, რომ ქალაქებში გადავიდნენ თუ უნდათ, რომ მე-12 კლასი გაიარონ შვილებმა. მაგრამ ცალკე ამბავია, რომ უკვე გაჩნდა მშობლების ნაწილში ინტერესი, საზღვარგარეთ მიიღონ მათმა შვილებმა განათლება და არა ქართულ განათლების სისტემაში.
მაგალითად, კობახიძის პირველი განცხადების შემდეგ დამიკავშირდა მშობელი, რომელიც მეკითხებოდა, არის თუ არა შესაძლებელი, რომ ონლაინ გაიაროს მისმა შვილმა მე-12 კლასი უცხოეთის სკოლაში. იმის ინტერესიც კი აღარ აქვთ, რომ აქ დაამთავრონ ბავშვებმა.
ირაკლი კობახიძე არ ლაპარაკობს როგორც პრემიერ-მინისტრი, არამედ როგორც სამშენებლო კომპანიის წარმომადგენელი. ის ამბობს, რომ მშენებლობას სჭირდება ხალხი, ისინი ეძებენ იაფ მუშახელს და ეს იაფი მუშახელია ის ხალხი, ვინც ახლაა ჩართული განათლებაში.
საქართველოს მომავალი არ ვიცი კობახიძეს როგორ წარმოუდგენია, მაგრამ „ქართული ოცნების” ხელისუფლების შესანარჩუნებლად, რაც შეიძლება ნაკლებად განათლებული ადამიანები რომ ურჩევნია, ფაქტია. რაც შეიძლება ჩაკეტილი უნდა იყოს საზოგადოება და არ ჰქონდეს არჩევანი. თუ ემიგრაციაში წავლენ, იქ აღარ ექნებათ ხმის მიცემის უფლება და ასე შემდეგ.
ეს „ოცნების“ პოლიტიკის მთელი ჯაჭვია, თუ ვინ უნდა იყოს დამსაქმებელი, როგორ უნდა მიაწოდოს ავტორიტარულმა ხელისუფლებამ ამ დამსაქმებლებს მუშახელი, უნივერსიტეტებშიც უნდა შეიზღუდოს სტუდენტების რაოდენობა – ორგანიზება რომ ვერ შეძლონ, როდესაც ხედავენ უსამართლობას. ეს ყველაფერი ინსტრუმენტია იმისთვის, რომ გაიხანგრძლივონ მმართველობა, ასე ჩანს ამ სურათიდან.
საჯარო სკოლებთან მიმართებით სპეცკლასები ახსენა კობახიძემ. თუ მაინც ხსნიდნენ მე-12 კლასებს, მაშინ საერთოდ რა საჭირო იყო გაუქმება. ვისაც დასრულება არ უნდოდა, ის ხომ ისედაც გამოდიოდა სკოლიდან?
არ ვიცი რა პროგრამით უნდა იმუშაონ ამ სპეცკლასებმა. თუ ეროვნული სასწავლო გეგმა იტყვის, რომ 11 კლასში დამთავრდება პროგრამა, მე-12 კლასის პროგრამა ცალკე უნდა შექმნან? მასწავლებლებმა ხომ უნდა იცოდნენ, რა პროგრამაზე მუშაობენ.
კობახიძემ თქვა, რომ ახლა ვინც სწავლობს სკოლაში და უნივერსიტეტში, მათ არ შეეხება ახალი მოდელი, მაგრამ თუ თებერვლიდან იწყებენ პროცესს და შესაძლოა დაიწყონ შენობების გამოთავისუფლება, სად მიჰყავთ ეს სტუდენტები? ახალ ინფრასტრუქტურას 4 წელში ააშენებენ? მით უმეტეს, გვაქვს მაგალითი, როცა 30 საბავშვო ბაღის მშენებლობა კორუფციის გამო ჩავარდა.
ძალიან მარტივი რამ ხდება. მაგალითად, ქუთაისში როცა გახსნა ბიძინა ივანიშვილმა უნივერსიტეტი და მაშინ ამბობდა, რომ 60 000 სტუდენტი გვეყოლებაო, მერე დაწია ეს რაოდენობა, რადგან ვერ შეძლო მიეზიდა სტუდენტები. ახლაც 1000 სტუდენტზე ცოტა მეტი სწავლობს და ახლა ცდილობენ ხელოვნურად გადაამისამართონ ამ უნივერსიტეტში სტუდენტები.
30 000 სტუდენტი როგორ უნდა წავიდეს ქუთაისის უნივერსიტეტში, თუ სტუდენტებს ეს არ უნდათ? მე მგონი საერთოდ ვერ ხვდებიან, რას გამოიწვევს ეს ყველაფერი.
ივანიშვილის უნივერსიტეტისთვის ცალკე კანონია დაწერილი, რომელიც არეგულირებს, როგორ უნდა იმართებოდეს ეს უნივერსიტეტი. ეს თავისთავად აჩვენებს იმას, რომ პრივილეგირებულ მდგომარეობაშია. დაფინანსების თვალსაზრისითაც პრივილეგირებულ მდგომარეობაშია, მაგრამ მაინც ვერ მიაღწია იმას, რაც მიაღწიეს სხვა უნივერსიტეტებმა. მათ შორის კერძო უნივერსიტეტებმა. ახლა საჭირო გახდა მთელი სახელმწიფო აპარატის ჩარევა, რომ რაღაცნაირად გადაამისამართონ იქ სტუდენტები.
ამაზე უფრო დიდი ხელოვნური ჩარევა უმაღლეს განათლებაში, ალბათ საბჭოთა კავშირის შემდეგ არ გვქონია.
ხელვაჩაურის საკრებულოში დღეის მდგომარეობით 2 ფრაქციაა, ფრაქციის თავმჯდომარის მოადგილეთა რაოდენობა კი ჯამში 8-მდე გაზარდეს.
ფრაქციის თავმჯდომარის მოადგილის ხელფასი თვეში 2 628 ლარია.
2025 წლის 4 ოქტომბრამდე ხელვაჩაურის საკრებულოში 3 ფრაქცია, შესაბამისად – ამ ფრაქციების 3 თავმჯდომარე და ფრაქციის თავმჯდომარის 3 მოადგილე იყო.
„ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თანამდებობის პირთა და საკრებულოს აპარატის საჯარო მოსამსახურეების თანამდებობათა რანგირების განსაზღვრისა და თანამდებობრივი სარგოების დამტკიცების შესახებ“ დადგენილებაში ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულომ ცვლილება 2025 წლის 21 ნოემბერს შეიტანა. ცვლილებები ძალაში 2025 წლის 26 ნოემბრიდან შევიდა.
ახალი ცვლილებით საკრებულოში თანამდებობის პირთა და აპარატის საჯარო მოსამსახურეთა რაოდენობა, ჯამში 27-ის ნაცვლად 31-ით განისაზღვრა:
წყარო: ხელვაჩაურის საკრებულოს 2025 წლის 21 ნოემბრის დადგენილება
ხელვაჩაურის საკრებულოში, თავმჯდომარის ჩათვლით, სულ 26 წევრია. ახალი ცვლილების მიხედვით ხელფასს 19 წევრი იღებს.
ხელვაჩაურის საკრებულოს თავმჯდომარის ხელფასი 5 986 ლარია. მას სამი მოადგილე ჰყავს – პირველი მოადგილის ხელფასი 4 672 ლარია, დანარჩენი ორი მოადგილის კი, თითოეულის – 4 234 ლარი.
საკრებულოში 2 ფრაქციაა: „ქართული ოცნება დემოკრატიული საქართველო“ და „ხალხის ძალა“.
ხელვაჩაურის საკრებულოში ფრაქციის თავმჯდომარის ხელფასი 3 066 ლარია.
_____________________________
მთავარი ფოტო: ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულო / 21.11.2025
მზია ამაღლობელის ადვოკატების მიმართვის შემდეგ სახალხო დამცველმა საქმისწარმოება უკვე დაიწყო. საქმე მზია ამაღლობელის მიმართ სათანადო მკურნალობის უზრუნველყოფას ეხება.
მზია ამაღლობელი გამოცემების – „ბათუმელების“ და „ნეტგაზეთის“ თანადამფუძნებელი და დირექტორია. ის უკანონო პატიმრობაშია თითქმის 11 თვე. საიამ 2025 წლის 24 ნოემბერსმიმართაშესაბამისი კვლევების და მკურნალობის უზრუნველყოფის მიზნით იუსტიციის მინისტრს და სახალხო დამცველს. მზია ამაღლობელის მხედველობა სასჯელაღსრულების დაწესებულებაში მოთავსების შემდგომ საგრძნობლად გაუარესდა და საგანგაშო ნიშნულზეა.
საიამ მიმართა საქართველოს იუსტიციის მინისტრს, პაატა სალიას, დაუყოვნებლივ უზრუნველყოს სათანადოდ აღჭურვილ სამედიცინო დაწესებულებაში [„ნიუ ჰოსპიტალის ოფთალმოლოგიის ეროვნული ცენტრი“ ან „კავკასიის სამედიცინო ცენტრი“] მზია ამაღლობელისათვის შესაბამისი მაღალტექნოლოგიური გამოკვლევების ჩატარება ორივე თვალზე და კვლევების გათვალისწინებით დაიგეგმოს მკურნალობა მხედველობის შესანარჩუნებლად. საიამ ასევე მიმართა საქართველოს სახალხო დამცველს, ლევან იოსელიანს, დაუყოვნებლივ წერილობით შეაფასოს: სახელმწიფოს მხრიდან დაცულია თუ არა მზია ამაღლობელის სათანადო სამედიცინო მკურნალობის მიღების უფლება.
დღეს, 27 ნოემბერს, იუსტიციის სამინისტროს პრესცენტრში „ბათუმელებს“ ვერ უთხრეს, რა რეაგირება მოჰყვა მზია ამაღლობელის ადვოკატების მიმართვას.
რაც შეეხება სახალხო დამცველს, აქ გვითხრეს, რომ უკვე დაიწყეს საქმისწარმოება და შესაბამისი სამედიცინო დოკუმენტაცია გამოითხოვეს.
„უკვე გამოთხოვილი გვაქვს სამედიცინო დოკუმენტაცია. მოგეხსენებათ, ჩვენ მკურნალობის პროცესში უშუალოდ მონაწილეობას ვერ ვიღებთ, თუმცა სახელმწიფო ვალდებულია, ადეკვატური სამედიცინო მომსახურება გაეწიოს პატიმარს. შესაბამისად, ვნახავთ, დოკუმენტაცია გამოთხოვილია, წარმოდგენილიც არის განცხადებით. ჩვენთან დასაქმებულია ექიმი, ჩვენი ექიმი შეაფასებს ამ დოკუმენტაციას და შემდგომში მოხდება რეაგირება. თუ ჩავთვლით, რომ არაადეკვატური სამედიცინო მომსახურება ეწევა, შესაბამისი წინადადებით მივმართავთ უწყებას და რეკომენდაცია გვექნება, რომ გაეწიოს ადეკვატური სამედიცინო მომსახურება.
გარდა ამისა, ქალბატონი მზიას მონახულებაც იგეგმება ამ დღეებში, ან ამ კვირაში. საჭიროების შემთხვევაში ექიმებსაც გავესაუბრებით, ვინც უშუალოდ პენიტენციურ სისტემაში მას მკურნალობას უწევს,“ – გვითხრა ელენე ღუდუშაურმა, სახალხო დამცველის მოადგილემ.
სახალხო დამცველის მოადგილის განმარტებით, მათ საქმისწარმოების დაწყებამდე გამოითხოვეს მზია ამაღლობელის სამედიცინო დოკუმენტაცია საჯარო განცხადებების მოსმენის შემდეგ, თუმცა ჯერ პენიტენციური სამსახურიდან დოკუმენტაცია არ მიუღიათ.
შესაძლებელია სახალხო დამცველმა მოითხოვოს მზია ამაღლობელის შესაბამისი სამედიცინო ტექნიკით აღჭურვილ კლინიკაში გადაყვანა?
„აღჭურვილობის ნაწილს და კლინიკებს რა აღჭურვილობა აქვს და რა – არა, მაგას, სამწუხაროდ, ჩვენ ვერ ვამოწმებთ… შესწავლის შედეგად შეიძლება გამოვკვეთოთ, რომ რაღაც სამედიცინო მომსახურება არ ჩაუტარდა. რომელ პროვაიდერში წაიყვანონ და სად გაუწიონ ეს ადეკვატური მკურნალობა, ამაზე მითითებას ვერ გავცემთ.
ჩვენ პროვაიდერები შესწავლილი არ გვყავს. ვის რა აღჭურვილობა და რომელი კვლევის აპარატურა აქვს, ამას ვერ გეტყვით. თუმცა, თუ გამოიკვეთა საჭიროება, რომ კონკრეტული კვლევა უნდა ჩაუტარდეს და არ არის ჩატარებული, ამასთან დაკავშირებით წინადადებით მივმართავთ უწყებას და მერე გადაწყვეტილებას უკვე უწყება იღებს სამოქალაქო სექტორის კლინიკაში გადაყვანის თაობაზე,“ – უთხრა ელენე ღუდუშაურმა „ბათუმელებს“.
სახალხო დამცველს „მზია ამაღლობელის საქმეზე“ გადაწყვეტილების მისაღებად რამდენიმე დღე დასჭირდება.
ზუსტად ერთი წლის წინ „ოცნების“ მთავრობის პრემიერმა განაცხადა, რომ აჩერებს ევროინტეგრაციის კურსს.
„დღეს მივიღეთ გადაწყვეტილება, 2028 წლის ბოლომდე დღის წესრიგში არ დავაყენოთ ევროკავშირთან მოლაპარაკებების გახსნის საკითხი. ასევე, 2028 წლის ბოლომდე უარს ვამბობთ ყოველგვარ საბიუჯეტო გრანტზე ევროკავშირის მხრიდან”, – განაცხადა 2024 წლის 28 ნოემბერს ირაკლი კობახიძემ.
2024 წლის ოქტომბერში, არჩევნების შემდეგ, ანტიკონსტიტუციური და არალეგიტიმური მთავრობის ეს განაცხადი კრიტიკულად მიუღებელი აღმოჩნდა საქართველოსთვის – ქვეყანაში მასობრივი საპროტესტო აქციები დაიწყო. წინააღმდეგობა და უწყვეტი პროტესტი გრძელდება დღემდე, უკვე მთელი ერთი წელია.
„ოცნება“ სხვადასხვა რეპრესიული მეთოდით ცდილობს პროტესტის ჩახშობას: თავდაპირველად თუ აქციის მონაწილეებს მასობრივად აჯარიმებდნენ 5-5 ათასი ლარით, მაგალითად, ზებრა გადასასვლელზე მოძრაობისთვის, შემდეგ უკვე კობახიძემ აღიარა, რომ ეს მიდგომა არ მუშაობდა და ადმინისტრაციული კანონმდებლობა გაამკაცრეს – აქციაზე, მაგალითად, პირბადის ტარების გამო დაკავებულებს პატიმრობით სჯიან.
თუმცა პროევროპულ აქციაზე ერთი წლის შემდეგაც და ერთი თვალის შევლებითაც მარტივად საგრძნობია შემართება: მოქალაქეები პრორუსულ „ოცნებასთან“ შეგუებას არ აპირებენ.
28 ნოემბერი – როგორ დაიწყო პროევროპული წინააღმდეგობა
2024 წლის 28 ოქტომბერს, ირაკლი კობახიძის ცნობილ განცხადებამდე რამდენიმე საათით ადრე, კრემლის პროპაგანდისტმა ალექსანდრე დუგინმა კობახიძეს მიულოცა „ქართული ოცნების” პარლამენტის მიერ პრემიერის თანამდებობაზე დანიშვნა. მას კობახიძე სავარაუდოდ მიხეილ ყაველაშვილში აერია და ის სპორტსმენადაც მოიხსენია.
იმავე დღეს ევროპარლამენტმა მიიღო რეზოლუცია, რომლითაც იგი საქართველოს საპარლამენტო არჩევნების შედეგებს არ აღიარებდა და „ქართული ოცნების“ ლიდერების დასანქცირებას ითხოვდა.
ამ დღეს დაამტკიცაანტიკონსტიტუციურმა პარლამენტმა „ოცნების“ მთავრობაც ისე, რომ დეპუტატებს ერთი კითხვაც არ დაუსვამთ.
საქართველოს მეხუთე პრეზიდენტმა სალომე ზურაბიშვილმა ხალხს დაუმორჩილებლობისკენ მოუწოდა. „დღეს დაესვა წერტილი იმ მსვლელობას, რომელიც დაწყებული იყო ევროპიდან რუსეთისკენ,“ – განაცხადაზურაბიშვილმა.
28 ნოემბრის საღამოს ქუჩები ხალხით გაივსო არამხოლოდ თბილისში, არამედ საქართველოს თითქმის ყველა ქალაქში.
მოქალაქეები ამბობდნენ, რომ „ამის იქით უფსკრულია“.
იმავე საღამოს „ოცნების“ შსს-მ მშვიდობიანი დემონსტრანტების წინააღმდეგ თბილისში სპეციალური ტექნიკაგამოიყვანა და აქციის დაშლა წყლის ჭავლით სცადა. აქციაზე დაშავდა რამდენიმე მოქალაქე, მათ შორის, ჟურნალისტი მარიამ გაფრინდაშვილი, იურისტ საბა ბრაჭველს კი სპეცრაზმმა რეზინის ტყვია თვალის არეში ესროლა.
29 ნოემბერი – ივანიშვილის შსს-მ მიზანში ჟურნალისტები ამოიღო
28-29 ნოემბრის ღამეს პარლამენტთან მიმდინარე საპროტესტო აქციის დარბევისას 40-მდე ჟურნალისტი დაშავდა.
პირდაპირ ეთერში აჩვენეს სპეცრაზმის თავდასხმა „ფორმულას“ ჟურნალისტზე, გურამ როგავაზე, რომელიც თავადაც პოლიციის მხრიდან ძალადობას აშუქებდა ზუსტად თავდასხმის მომენტში. გურამ როგავას ხერხემლის მალისა და თვალთან სახის ძვლის მოტეხილობა ჰქონდა.
აქციის წყლის ჭავლით დაშლის დროს დაშავდნენ ჟურნალისტები: მინდია გაბოძე და მარიამ ნიკურაძე.
ამ დღეს დაკავებული 40 ადამიანს სახალხო დამცველის წარმომადგენელი შეხვდა. 40-დან 23 ადამიანი ამბობდა, რომ პოლიციამ დაკავების დროს სცემა.
საჯარო მოხელეების პროტესტი
იუსტიციის სამინისტრო ერთ-ერთი პირველი იყო საჯარო უწყებებს შორის, სადაც 130-მა თანამშრომელმა ხელმოწერით დააფიქსირა პროტესტი.
18 მოსამართლე კრიტიკით გამოეხმაურა „ოცნების“ მთავრობის გადაწყვეტილებას ევროინტეგრაციის შეჩერების შესახებ. „პროფესიული ეთიკის ფარგლებში, ვიცავთ პოლიტიკურ ნეიტრალიტეტს ქვეყანაში მიმდინარე პოლიტიკურ პროცესებთან მიმართებით, ამავდროულად, ვგმობთ ძალადობას, ვემიჯნებით ნებისმიერ გადაწყვეტილებას და ნაბიჯს, რომელიც წინააღმდეგობაში მოდის საქართველოს კონსტიტუციის 78-ე მუხლის მოთხოვნებთან, – წერდნენქართველი მოსამართლეები.
„ოცნების“ გადაწყვეტილება ევროინტეგრაციის შეჩერებაზე გააპროტესტეს საკონსტიტუციო სასამართლოს თანამშრომლებმაც.
ბათუმში საპროტესტო აქციაზე გამოსულმა ათასობით მოქალაქემ 29 ნოემბრის საღამოს ქუჩებში საპროტესტო მსვლელობა მოაწყო, რამდენიმე წუთით გადაიკეტა ჭავჭავაძის ქუჩა.
აშშ-ის საელჩომ საქართველოში განცხადება გაავრცელადა ხელისუფლებას მოუწოდა, დაებრუნებინა ქვეყანა დასავლური ინტეგრაციისა და დემოკრატიის გზაზე.
ირაკლი კობახიძის განცხადების საპირისპიროდ, „ქართული ოცნების“ გენერალურმა მდივანმა კახა კალაძემ თქვა, რომ მათ უარი არასოდეს უთქვამთ ევროინტეგრაციაზე: „აქა ვართ, რა პრობლემაა, გახსნან მოლაპარაკებები. ვინმე უარს ამბობს ამაზე?“
თბილისში 28-29 ნოემბერს პარლამენტის წინ გამართულ აქციაზე 43 მოქალაქე ადმინისტრაციული წესით დააკავეს.
29 ნოემბერი, საპროტესტო აქცია თბილისში
30 ნოემბერი – აშშ-მ საქართველოსთან სტრატეგიული პარტნიორობა შეაჩერა
ამის შესახებ ინფორმაციას სახელმწიფო დეპარტამენტის პრესსპიკერმა მეთიუ მილერმა გაავრცელა.
30 ნოემბერს დაიწყო პროტესტისაზოგადოებრივ მაუწყებელთან. პროტესტის მონაწილეებს საზოგადოებრივი მაუწყებლის ეთერი გაუხსნეს.
თბილისში, რუსთაველის ქუჩაზე და საქართველოს სხვადასხვა ქალაქში ისევ შეიკრიბა ასიათასობით ადამიანი. „ოცნების“ შსს-მ ამ დღესაც დაარბია მშვიდობიანი აქცია. წყლის ჭავლის მანქანა თავდაპირველად 9 აპრილის ქუჩაზე გამოჩნდა.
პირველი დეკემბერი – სპეცრაზმი გამოჩნდა ბათუმშიც
ბალტიისპირეთის სამმა ქვეყანამ – ლიეტუვამ, ლატვიამ და ესტონეთმა ერთობლივი სანქციებიდაუწესეს მათ, ვინც „ლეგიტიმურ პროტესტს ახშობს” საქართველოში.
პირველ დეკემბერს სპეცრაზმი გამოჩნდა ბათუმშიც, სადაც საქალაქო სასამართლოსთან შეკრებილები აქციაზე ადმინისტრაციული წესით დაკავებულების გათავისუფლებას ითხოვდნენ. აქციაზე შეკრებილები აპროტესტებდნენ „ოცნების“ მიერ ქვეყნის საგარეო კურსის ცვლილებას. ბათუმში საპროტესტო აქციაზე დაკავებულებს სასამართლომ რამდენიმე დღით პატიმრობა შეუფარდა, ზოგიერთი – დააჯარიმა.
საპროტესტო აქცია ბათუმის საქალაქო სასამართლოსთან, პირველი დეკემბერი, ბათუმი
„ევროკავშირი დგას ქართველი ხალხისა და მათი ევროპული არჩევანის გვერდით. ევროკავშირის კარი ღია რჩება. ევროკავშირის გზაზე საქართველოს დაბრუნება საქართველოს ხელისუფლების ხელშია”, – დაწერა 2024 წლის პირველ დეკემბერს ევროკომისიის პრეზიდენტმა ურსულა ფონ დერ ლაიენმა X-ზე.
გვიან ღამით შსს-ს დანაყოფებმა ისევ დაარბიესაქცია – გამოიყენეს წყლის ჭავლი, რომელშიც, სავარაუდოდ, წიწაკის სპრეი იყო გარეული, ასევე ცრემლსადენი გაზი, სავარაუდოდ – რეზინის ტყვიები და ფიზიკურად გაუსწორდნენ მოქალაქეებს.
პირველი დეკემბრის ღამე პროევროპული აქციის მონაწილეებმა რუსთაველზე გაათენეს.
„პირველ-ორ დეკემბერს დაკავებულებს უმოწყალოდ სცემდნენ, მიკროავტობუსში სისხლი იდგა“, – აღნიშნავდასაია.
რობოკოპები ბათუმის აქციაზე – 2 დეკემბერი, ბათუმი, „ბათუმელების“ ფოტო
4 დეკემბერი – დაიწყო აქტივისტების დაპატიმრების სერია
4 დეკემბერს პროევროპული აქციის მონაწილე 100-ზე მეტი ადამიანი დააპატიმრა პროკურატურამ სხვადასხვა ბრალდებით, მათ შორის, ბათუმელი სტუდენტი ზვიად ცეცხლაძე.
19 წლის ზვიად ცეცხლაძის წინააღმდეგ პროკურატურის ვიდეომტკიცებულება სასამართლოში ვერ გამოიკვლიეს. აღმოჩნდა, რომ ვიდეოს ხმა არ აქვს. როგორც მხარეებმა განმარტეს, ვიდეოში არაფერი ჩანს თავად ზვიად ცეცხლაძის გარდა, რომელიც ფეისბუქ-ლაივის ფორმატში საუბრობს – ხმის გარეშე ვიდეოს ღირებულება არ აქვს.
ეს არაა ერთადერთი საქმე, სადაც პროკურატურა უხერხულ მდგომარეობაში აღმოჩნდა. მოსამართლეების თვალწინ არაერთ შემთხვევაში ცხადად გამოჩნდა, როგორ აძლევენ სასამართლოს ცრუ ჩვენებებს პოლიციელები, როგორ გააყალბეს ესა თუ ის საქმე პროკურორებმა, როცა საქმე სინდისის პატიმრებს ეხება, თუმცა მოსამართლეებმა კანონის და სამართლის დაცვაზე უარი თქვეს.
სასამართლოს კარი „ოცნების“ პარლამენტმა საზოგადოებისთვის დახურა სწორედ მას შემდეგ, როცა პოლიტპატიმრების საქმეების განხილვის დროს აშკარად გამოჩნდა სიყალბე. აქციების დაწყებიდან ერთი წლის თავზე სასამართლოში მედიას ფოტოს და ვიდეოს გადაღება, ასევე ხმის ჩაწერის უფლება აღარ აქვს.
2025 წლის 2 სექტემბერს, სინდისის 8 პატიმარს, მათ შორის, ზვიად ცეცხლაძეს თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯამოსამართლე თამარ მჭედლიშვილმა. მოსამართლემ პოლიტპატიმრებს ბრალი გადაუკვალიფიცირა. ბათუმელ სტუდენტს, ზვიად ცეცხლაძეს 2.5 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს.
14 დეკემბერი – ანტიკონსტიტუციურმა პარლამენტმა პრეზიდენტიც აირჩია
ანტიკონსტიტუციურმა პარლამენტმა „ოცნების“ პრეზიდენტი პროტესტის ფონზე აირჩია. პარლამენტთან მოქალაქეების ნაწილმა დიპლომები მიიტანა – იმის აღსანიშნად, რომ „ოცნების” პრეზიდენტობის კანდიდატს დიპლომი არა აქვს. პარლამენტთან მივიდა პრეზიდენტი სალომე ზურაბიშვილიც.
„ვაჩვენოთ ყაველაშვილს დიპლომი“ – აქცია პარლამენტთან
26 დეკემბერი – „ოცნებამ“ კონსტიტუციის დამცველი საჯარო მოხელეების გათავისუფლება დაიწყო
„ოცნებამ“ საჯარო სამსახურებში იმ თანამშრომლების გათავისუფლება დაიწყო, რომლებმაც თქვეს, რომ კონსტიტუციას იცავენ და, შესაბამისად, საქართველოს ევროპულ კურსს.
ამ კუთხით პირველი თბილისის მერია იყო. კახა კალაძემ სამსახურიდან გაათავისუფლა მერიის შშმ თანამშრომელი გიგა სოფრომაძე, რომელიც აკრიტიკებდა „ქართული ოცნების” გადაწყვეტილებას ევროინტეგრაციის პროცესის შეჩერებასთან დაკავშირებით. იგი საჯარო მოხელეების მარშშიც მონაწილეობდა რუსთაველზე.
იმავე 26 დეკემბერს, მაგალითად, სოციალურმა მუშაკმა ანა ლომთაძემთავად დატოვა სამსახური – სახელმწიფო ზრუნვის სააგენტო. „აზრი ეკარგება პროფესიულ საქმიანობას… საქართველოს არჩევანი არის ევროპა და არა რუსული რეჟიმი,“ – დაწერა მან სოციალურ ქსელში.
11-12 იანვარი – დააკავეს მედიამენეჯერი და ჟურნალისტი მზია ამაღლობელი
2025 წლის 11 იანვრის აქციაზე ბათუმში პოლიციელებმა ადმინისტრაციული წესით 12 პირი დააკავეს, მათ შორის „ბათუმელებისა“ და „ნეტგაზეთის“ დამფუძნებელი, ჟურნალისტი და მედიამენეჯერი მზია ამაღლობელი, რომელმაც ადმინისტრაციული წესით, უსაფუძვლოდ და უკანონოდ დაკავებული აქციის მონაწილეების მიმართ სოლიდარობისა და პროტესტის ნიშნად სტიკერი – „იფიცება საქართველო“ – აჭარის პოლიციის დეპარტამენტის შენობის ღობეს მიაკრა. მზია ამაღლობელი უშუალოდ აჭარის პოლიციის დეპარტამენტის უფროსმა, გრიგოლ ბესელიამ დააკავა.
დაკავებიდან რამდენიმე საათში მზია ამაღლობელი გაათავისუფლეს და მალევე, უკვე 12 იანვარს, გამთენიისას, იგი სისხლის სამართლის წესით დააკავეს საპოლიციო ჭყლეტაში ბათუმის პოლიციის უფროსისთვის, ირაკლი დგებუაძისთვის სილის გაწვნის გამო, პოლიციელზე თავდასხმის ბრალდებით. მისი საქმე გაყალბებულია. მზია ამაღლობელი თითქმის 11 თვეა უკანონო პატიმრობაში რჩება. პროკურატურამ არ გამოიძია მზია ამაღლობელზე ძალადობის და არაადამიანური მოპყრობის შემთხვევები, მათ შორის ის, რომ ირაკლი დგებუაძემ, ბათუმის პოლიციის ყოფილმა უფროსმა მას სახეში შეაფურთხა, დაკავების დროს კი, აგინებდა და ემუქრებოდა, რაც აქციაზე გადაღებულ უწყვეტ ვიდეოკადრშიცჩანს.
დაკავების შემდეგ მზია ამაღლობელი 38 დღის განმავლობაში შიმშილობდა.
2025 წლის 22 ოქტომბერს მზია ამაღლობელს ევროკავშირის უმაღლესი ჯილდო სახაროვის პრემიაგადასცეს. ასევე, პატიმრობაში მას არაერთი ჯილდო გადაეცა ჟურნალისტური საქმიანობისა და სიმამაცისთვის.
წინააღმდეგობის პროცესში „მზია ამაღლობელის საქმემ“ ცალსახად აჩვენა, როგორ უსამართლოდ და უკანონოდ ცდილობს „ოცნების“ არალეგიტიმური მთავრობა დემოკრატიის დასუსტებას და მის საბოლოო გაქრობას. ჟურნალისტი მზია ამაღლობელი წინააღმდეგობის სიმბოლოდ იქცა.
2 თებერვალი – „ხარება“ აგინებდა და სცემდა აქციის მონაწილეებს. ამის მტკიცებულება არსებობს. „ოცნების“ პროკურატურამ არც ეს გამოიძია
2 თებერვალს პროევროპული აქციის მონაწილეებმა „თბილისი მოლთან“ მსვლელობა მოაწყვეს. პოლიციელებმა 20-ზე მეტი დემონსტრანტი დააკავეს. აქციის მონაწილეები და გადაღებული ვიდეოკადრები ადასტურებენ, რომ ზვიად ხარაზიშვილმა, იგივე „ხარებამ“ [შსს-ს განსაკუთრებულ დავალებათა დეპარტამენტის უფროსი] მომიტინგეებს აგინადა სცემა.
ხარება და სპეცრაზმელები
2 თებერვლის აქციას „თბილისი მოლთან“ დაანონსებისთანავე მოჰყვა „ოცნების“ მხრიდან განცხადება, რომ თბილისის შემოსასვლელ-გასასვლელის გადაკეტვა უკანონოა. განცხადება ეყრდნობოდა ირაკლი კობახიძის 31 იანვრის დადგენილებას სტრატეგიული ობიექტების ნუსხაში საერთაშორისო მნიშვნელობის გზების დამატების შესახებ.
პარალელურად, პროტესტის ჩასახშობად „ოცნებამ“ დაიწყო რეპრესიული კანონების დამტკიცება. მათ შორის, გაამკაცრა კანონი პოლიტიკური თანამდებობის პირის და საჯარო მოსამსახურის სიტყვიერი შეურაცხყოფისთვის.
2025 წლის მარტი
ამ პერიოდში აქციის დაკავებულ მონაწილეთა რაოდენობამ 50-ს გადააჭარბა. მათ სინდისის პატიმრები უწოდეს, რადგან მათ მიმართ, ფაქტობრივად, არ არსებობდა დანაშაულის მტკიცებულებები ან/და დაზარალებული. დაიწყო სინდისის პატიმრების საქმეების განხილვა რეპრესიული კანონმდებლობის და საპროტესტო აქციების ფონზე.
„ოცნებამ“ მიიღო „უცხოეთის აგენტების რეგისტრაციის აქტი“, რომელსაც მეორე რუსული კანონი უწოდეს
2025 წლის 2 აპრილს „ოცნების“ პრეზიდენტმა მიხეილ ყაველაშვილმა ხელი მოაწერა „უცხოეთის აგენტების რეგისტრაციის აქტს“, რომლის შესახებაც „ქართული ოცნება“ დღემდე ირწმუნება, რომ ის არის ამერიკული FARA-ს ანალოგი და კანონი სიტყვასიტყვით ნათარგმნია.
კანონის ამოქმედება ადგილობრივი და საერთაშორისო ორგანიზაციების მიერ შეფასდა, როგორც მედიისა და სამოქალაქო საზოგადოების გასანადგურებლად მიმართული ქმედება.
ეუთო/ოდირის განცხადებით, კანონი დიდ დარტყმას აყენებს ყველას, ვინც ადამიანის უფლებებისთვის მუშაობს.
„საქართველომ შეიძლება დაკარგოს ევროკავშირის წევრობის შანსი“
„ თუ ეს ვითარება არ შეიცვლება, საქართველომ შესაძლოა დიდი ხნით დაკარგოს ევროკავშირის წევრობის შანსი“ – განაცხადა2025 წლის მაისში ევროკავშირის ელჩმა, პაველ ჰერჩინსკიმ.
2025 წლის მაისში სატელევიზო მაუწყებლობა შეწყვიტა ოპოზიციურმა „მთავარმა არხმა“.
რეპრესიები პოლიტიკური ოპონენტების წინააღმდეგ
ე.წ. წულუკიანის კომისიაზე გამოცხადებლობის საბაბით დააკავეს ოპოზიციონერი ლიდერები: კოალიცია ცვლილებებისთვის“ ორი ლიდერი ზურაბ გირჩი-ჯაფარიძე და ნიკა მელია; ირაკლი ოქრუაშვილი; „ლელოს“ ლიდერები: მამუკა ხაზარაძე და ბადრი ჯაფარიძე; „სტრატეგია აღმაშენებლის“ ლიდერი გიორგი ვაშაძე და გივი თარგამაძე.
პროკურატურამ ოპოზიციონერი ლიდერები დააპატიმრა სსკ-ის 349-ე მუხლით, რაც საქართველოს პარლამენტის დროებითი საგამოძიებო კომისიის მოთხოვნის შეუსრულებლობას გულისხმობს. ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის შეფასებით, წულუკიანის კომისიაზე გამოუცხადებლობა სისხლის სამართლის დანაშაულად ვერ შეფასდება.
ოპოზიციონერებს 7-8 თვით თავისუფლების აღკვეთა შეუფარდეს, თუმცა როცა მათი ციხიდან გამოსვლის დრო მოახლოვდა, „ოცნების“ პროკურატურამ ოპოზიციონერებს ახალი ბრალდება წარუდგინა.
ამავე საქმეზე დაკავებული „ლელოს“ ლიდერები: მამუკა ხაზარაძე და ბადრი ჯაფარიძე 2025 წლის აპრილში გირაოთი გაათავისუფლეს, მათ ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებში სხვა ოპოზიციური პარტიებისგან განსხვავებით მიიღეს მონაწილეობა.
20 ივნისი – დააკავეს მასწავლებელი ნინო დათაშვილი
სამოქალაქო აქტივისტი, სამოქალაქო განათლების მასწავლებელი ნინო დათაშვილი სასამართლოს მანდატურზე თავდასხმის ბრალდებით დააკავეს. პროკურატურა ამტკიცებს, რომ ნინო დათაშვილმა სასამართლოს მანდატურს „ტკივილი განაცდევინა“ ძიძგილაობაში, როდესაც ქალს სასამართლოს შენობიდან აძევებდნენ.
მას შემდეგ, რაც ნინო დათაშვილის ჯანმრთელობის მდგომარეობა მკვეთრად გაუარესდა, 2025 წლის 29 ოქტომბერს იგი გირაოს საფუძველზე გაათავისუფლეს წინასწარი პატიმრობიდან.
5 აგვისტო – „ვერ დააბრუნებთ საბჭოთა ტერორს“
უწყვეტი პროევროპულ აქციების 251-ე დღეს გაიმართამარში ამ პროტესტის განმავლობაში დაკავებული ქალების, მზია ამაღლობელისა და ნინო დათაშვილის სოლიდარობისთვის.
„არ გაბედოთ! ვერ დააბრუნებთ საბჭოთა ტერორს!” – ამ სლოგანის ქვეშ გაერთიანებული მოქალაქეები ფილარმონიასთან შეიკრიბნენ და მარშით წავიდნენ პროტესტის მთავარი კერისკენ – რუსთაველის გამზირისკენ.
9 აგვისტო – ყოფილმა საჯარო მოხელეებმა გამართეს პროევროპული მარში
ყოფილმა საჯარო მოხელეებმა მარში გამართეს. მარშში მონაწილეთა დიდი ნაწილი საგარეო საქმეთა სამინისტროს ყოფილი თანამშრომლები იყვნენ. საგარეო საქმეთა სამინისტროდან სხვადასხვა დროს გაათავისუფლეს ევროინტეგრაციის საკითხებზე მომუშავე ის თანამშრომლები, რომლებიც შეეწინააღმდეგნენ საქართველოს ევროინტეგრაციის პროცესის შეჩერებას და შესაბამის განცხადებებს ხელი მოაწერეს.
15 სექტემბერი – პოლიტიკური ლიდერი ბანერზე წარწერის გამო დააპატიმრეს
„დროას“ ლიდერი ელენე ხოშტარიაკახი კალაძის ბანერის დაზიანების ბრალდებით 2025 წლის 15 სექტემბერს დააკავეს. კალაძის საარჩევნო ბანერზე მან წარწერა „რუსული ოცნება” 14 სექტემბერს, მას შემდეგ დატოვა, რაც იმავე ქმედებისთვის მანამდე სისხლის სამართლის წესით 23 წლის სტუდენტი, მეგი დიასამიძე დააკავეს. მეგი დიასამიძე სასამართლოს გირაოს საფუძველზე ჰყავს გათავისუფლებული. მისი საქმის განხილვა დასრულებული არ არის.
ელენე ხოშტარია უარს აცხადებს, როგორც გირაოს გადახდაზე, ასევე პროცესში მონაწილეობაზე, შესაბამისად, არც სასამართლოს სხდომებს ესწრება და უარს ამბობს ადვოკატის ყოლაზე.
პროკურატურის განცხადებით, ელენე ხოშტარიას მიერ კახა კალაძის საარჩევნო ბანერის დაზიანებამ 570 ლარის ზიანი გამოიწვია.
პარტია „დროას“ ლიდერი, ელენე ხოშტარია ბანერზე დატოვებული წარწერის გამო დააპატიმრეს. ბანერზე წარწერის დატოვება სისხლის სამართლის დანაშაული არ არის.
28 სექტემბერი – მასშტაბური აქცია თბილისში
თბილისში სპორტის სასახლიდან კურიერების საპროტესტო მსვლელობა გაიმართა.
ამავე დღეს გაიმართა ქართულ-გერმანული მეგობრობის მარში. ეს მარში მას შემდეგ დაიგეგმა, როცა გერმანიის ელჩი საქართველოში, პეტერ ფიშერი „ოცნების“ არალეგიტიმური მთავრობის განსაკუთრებული სამიზნე გახდა. წინააღმდეგობის პროცესში ევროპის ქვეყნების ელჩების კრიტიკის მოსმენა „ქართულ ოცნებას“ ხშირად უწევს, მათ შორის, ერთ-ერთი ყველაზე მწვავე გერმანიის ელჩის კრიტიკაა.
პირველი ოქტომბერი – „ქალები გაგისტუმრებთ“
თბილისში ქალთა სოლიდარობის მარში გაიმართა. ორგანიზატორებმა მარშით სოლიდარობა გამოუცხადეს ქალ პოლიტპატიმრებს.
ქალების მარში თბილისში – „ნეტგაზეთის“ ფოტო
4 ოქტომბერი – „ოცნებამ“ არჩევნების ანტირეკორდი დაამყარა – ხალხი არჩევნებზე არ მივიდა
„ოცნების“ მთავრობამ ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნები ჩაატარა. ოპოზიციური პოლიტიკური პარტიების დიდმა ნაწილმა არჩევნებს ბოიკოტი გამოუცხადა. არჩევნების პარალელურად თბილისში მაშტაბური საპროტესტო აქცია გაიმართა.
არჩევნებში მონაწილეობა ამომრჩევლების უპრეცედენტოდ მცირე რაოდენობამ მიიღო [ამომრჩეველთა 40.9 %]. მაგალითად, თბილისის მერი, კახი კალაძე არჩეულია – „ოცნების“ ცესკოს მონაცემებით – საერთო ამომრჩევლის რაოდენობის მხოლოდ 20%-იანი მხარდაჭერით. არჩევნების ეს ოფიციალური ციფრებიც აჩვენებს, რამდენად მძაფრია დღემდე მოსახლეობაში საპროტესტო განწყობა.
4 ოქტომბერს პრეზიდენტისადმინისტრაციასთან შენობის ეზოში შევარდნა სცადა მომიტინგეთა ნაწილმა. სპეცრაზმმა ათონელზე წყლის ჭავლთან და წიწაკის სპრეისთან ერთად გამოიყენა ცრემლსადენი გაზიც.
4 ოქტომბრის აქფია პრეზიდენტის სასახლესთან – „ნეტგაზეთის“ ფოტო
„4 ოქტომბრის საქმეზე“ 46 პირი დააკავეს, მათ შორის, აქციის საორგანიზაციო კომიტეტის წევრები: პაატა ბურჭულაძე, მურთაზ ზოდელავა, ირაკლი ნადირაძე, პაატა მანჯგალაძე და ლაშა ბერიძე. მათ 9 წლამდე პატიმრობა ემუქრებათ.
8 ოქტომბერი – „ბრძოლა ბოლომდე“
მოძრაობამ „საზმაუს მარში“, რომელიც უწყვეტი პროევროპული აქციების განუყოფელ ნაწილად იქცა – ყოველდღიური მარშიც საზოგადოებრივი მაუწყებლის ძველი შენობიდან პარლამენტამდე – წარადგინა სამპუნქტიანი გეგმა, რომლის მიხედვითაც აპირებენ ბრძოლის გაგრძელებას „სინდისის ყველა პატიმრის გათავისუფლებამდე და საზოგადოების კუთვნილი სამართლის დაბრუნებამდე”.
„გვჯერა, რომ ახლა, როდესაც ქვეყანაში ავტორიტარიზმი ყოველდღიურად ძლიერდება, მხოლოდ თანაგრძნობაზე დაფუძნებულ, პასუხისმგებლობიან სახალხო წინააღმდეგობას შეუძლია დაუპირისპირდეს რეჟიმს. ახლა, როგორც არასდროს, აუცილებელია რეჟიმის ყველაზე მძლავრი იარაღისკენ, პროპაგანდისკენ, კიდევ უფრო მეტი ძალისხმევის მიმართვა,“ – აღნიშნული იყოს „საზმაუს მარშის“ მიერ გავრცელებულ განცხადებაში.
4 ნოემბერი – სარჩელს ოპოზიციის აკრძალვაზე განიხილავს მოსამართლე, რომელიც ენმ-ს პროკურორი იყო
„ქართულმა ოცნებამ“ ე.წ. წულუკიანის კომისიის დასკვნის საფუძველზე სამი ოპოზიციური პარტიის აკრძალვა მოითხოვა და სარჩელით საკონსტიტუციო სასამართლოს მიმართა. სარჩელი სასამართლოს ჯერ არ განუხილავს. უფლებადამცველების შეფასებით, „ოცნების“ სარჩელი სამართლებრივი აბსურდია და ემსახურება პოლიტიკური ოპონენტების გაქრობის მიზანს.
„ოცნების“ პარლამენტის 88 დეპუტატი სამი პოლიტიკური პარტიის აკრძალვას ითხოვს: „ერთიანობა – ნაციონალური მოძრაობა“, „ძლიერი საქართველო – ლელო ხალხისთვის, თავისუფლებისთვის“ და „კოალიცია ცვლილებებისთვის გვარამია-მელია, გირჩი, დროა“.
„ოცნების“ სარჩელს ოპოზიციის აკრძალვაზე განიხილავს მოსამართლე, რომელიც ენმ-ს პროკურორი იყო იყო. ვასილ როინიშვილი აჭარის მთავარი პროკურორი იყო, როცა ბათუმში სერჟანტი როინ შავაძე მოკლეს. ევროსასამართლომ ამ საქმეზე რამდენიმე უფლების დარღვევა დაადგინა, მათ შორის, იმ კუთხით, რომ საქმეზე არ ჩატარებულა სამართლიანი და ობიექტური გამოძიება. „როინ შავაძის საქმე“ შეგხვდებათ იმ სარჩელში, რომლითაც „ოცნება“ ითხოვს „ნაციონალური მოძრაობის“ აკრძალვას.
6 ნოემბერი – აბსურდული ბრალდებით „ოცნების“ პროკურატურამ ოპოზიციის 8 ლიდერს ახალი ბრალი წარუდგინა
„ოცნების“ რეჟიმმა ციხეში გამოკეტა ოპოზიციის ლიდერების დიდი ნაწილი. 6 ნოემბერს კი, ოპოზიციის 8 ლიდერს [მიხეილ სააკაშვილის, გიორგი ვაშაძის, ნიკა გვარამიას, ნიკანორ მელიას, ზურაბ გირჩი ჯაფარიძის, ელენე ხოშტარიას, მამუკა ხაზარაძეს და ბადრი ჯაფარიძეს] „ოცნების“ პროკურატურამ ახალი ბრალდება წარუდგინა: უცხო ქვეყნისათვის მტრულ საქმიანობაში დახმარების, საქართველოს კონსტიტუციური წყობილებისა და ეროვნული უშიშროების საფუძვლების წინააღმდეგ მიმართული საქმიანობის დაფინანსების და საქართველოს კონსტიტუციური წყობილების ძალადობით შეცვლისაკენ, სახელმწიფო ხელისუფლების დამხობისაკენ მოწოდების ბრალდებებით.
დამოუკიდებელი უფლებადამცველების შეფასებით, ბრალდება სამართლებრივად სრულიად დაუსაბუთებელია და მკაფიოდ ჩანს პოლიტიკური მოტივაცია.
14 ნოემბერი – „ოცნებამ“ პროტესტის ჩასახშობად რამდენიმე რეპრესიული კანონი მიიღო
ეუთო/ოდირის შეფასებით, მანიფესტაციებთან დაკავშირებით „ქართული ოცნების“ მიერ მიღებული ახალი რეპრესიულ კანონი უნდა გაუქმდეს.
მას შემდეგ, რაც საქართველოში უწყვეტად გრძელდება წინააღმდეგობა, „ოცნების“ ანტიკონსტიტუციური მთავრობა სხვადასხვა რეპრესიული კანონის მიღებით და ამოქმედებით ცდილობს პროტესტის ჩახშობას. ბოლო რეპრესიული კანონმდებლობის შემდეგ, მაგალითად, „ოცნებამ“ უკვე გზის გადაკეტვის, ან აქციაზე პირბადით გამოჩენის გამო ადამიანების დაპატიმრება დაიწყო.
განმეორებით გზის გადაკეტვისთვის, უკვე შესაძლებელია სისხლის სამართლის პასუხისგებლობის დაყენება.
„ქართული ოცნების“ მიერ მიღებული კანონი ერთ წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს ისეთი ქმედების განმეორებით ჩადენისთვის, რომლებიც დაცულია ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო სამართლით, მათ შორის, ნიღბის ტარებისთვის, ან უკანონოდ მიჩნეულ შეკრებებში მშვიდობიანი მონაწილეობისთვის ან საგზაო მოძრაობის შეფერხებისთვის.
ეუთო/ოდირის შეფასებით, „არაპროპორციული სანქციები თავისთავად არღვევს მშვიდობიანი შეკრების თავისუფლების უფლებას, რადგან მათ შეუძლიათ ხელი შეუშალონ ასეთი ღონისძიებების ორგანიზებას, მათში მონაწილეობას და შეიძლება ჰქონდეს მსუსხავი ეფექტი მშვიდობიანი შეკრებისა და გამოხატვის თავისუფლების უფლებების განხორციელებაზე“.
დაპატიმრებების სერია გრძელდება – აქცია არ წყდება
2025 წლის ნოემბერში „ოცნების“ პოლიციამ ადამიანების დაკავება უკვე ტროტუარებზე დაიწყო. მაგალითად, 24 ნოემბერს თბილისში, ტროტუარზე მიმდინარე საპროტესტო მსვლელობისას პოლიციამ 5-ზე მეტი ადამიანი დააკავა.
ამის მიუხედავად, 28 ნოემბერს დაწყებული საპროტესტო აქცია დღემდე ყოველდღიურად გრძელდება. სიცხის, წვიმის, ძლიერი ქარის, ყინვის თუ თოვის მიუხედავად ადამიანები დგანან ქუჩაში და ითხოვენ სამართალს.
მოქალაქეებმა მთელი ქვეყნის მასშტაბით ტრადიციად აქციეს საღამოობით კონკრეტულ ადგილზე შეკრება. მაგალითად, ბათუმში აქციის მონაწილეები ყოველდღიურად საკონსტიტუციო სასამართლოსთან იკრიბებიან.
ახლა პროტესტის მონაწილეები 2025 წლის 28 ნოემბრის მსვლელობისთვის ემზადებიან დევიზით – „ბრძოლა ბოლომდე“.
_______________
ფოტოზე: 2024 წლის 30 ნოემბერი, პროევროპული საპროტესტო აქცია თბილისში. ფოტო: ევროპის პრესფოტო სააგენტო. EPA/დავით მძინარაშვილი
„ჩემი 27-წლიანი პედაგოგობა გორის მე-10 საჯარო სკოლაში დასრულდა!“ – ასე იწყებს ირმა ამბარდნიშვილი საკუთარი ფეისბუქის გვერდზე პოსტს და სამსახურიდან წასვლის მიზეზად ბევრ პრობლემასთან ერთად სკოლებში ქურდული მენტალიტეტის გავრცელებას ასახელებს.
პედაგოგის თქმით, „მეშვიდეკლასელებს უკვე ქურდულ ვარსკვლავებს რომ უხატავენ ხელებზე“, სისტემასთან ერთად მშობლებიც დამნაშავეები არიან.
პედაგოგის თქმით, სკოლებში დანიშნული არაპროფესიონალი დირექტორები „დაქალოჩკებით“ დაკომპლექტებულ დისციპლინური კომისიით მხოლოდ პედაგოგების ჩაგვრის ინსტრუმენტია.
სკოლა, სადაც მოსწავლეს შეუძლია მასწავლებელს უთხრას” ყლეზე მკიდია”, ” გააჯვი”, ” ოეეე”, ” სახედარო” ჩაძაღლდი”, “ნეტა მოკვდე” და ა.შ. როცა დამრიგებელს და დირექტორს, მანდატურს ეუბნები ამის შესახებ, არა აქვს მნიშვნელობა მე ვიქნები თუ სხვა მასწავლებელი, მთელი კლასი შეჰყავთ მასწავლებლის გარეშე და – ” მართლა იყო ასეო?” და კლასი ჩუმადაა იმიტომ “ჩამშვებები” ვერ იქნებიან”, სტუკაჩები”. მერე ამათი მშობლები დაწერენ საჩივარს. შეიკრიბება დირექტორის დაქლოჩკებით დაკომპლექტებული დისციპლინური კომისია და გამოაქვთ საყვედურები.
ეს ფრთაშესხმული ბანდა – სწორედ ასე ეწოდება მათ, “ბავშვს” და ” მოსწავლეს” ვერ დავუძახებ, ახალ აქტივობას გეგმავენ. მაგალითად, გაკვეთილის ცხრილი ჰქონდათ და ყველა კლასში ასეთი უდისციპლინო და უპატრონო ბავშვებს დიახ უპატრონოს, არც წიგნი, არც რვეული, გაცდენები, არც მშობელი რომ არ კითხულობს! ავალებდნენ გაკვეთილის ჩაშლას და ეს თუ როგორ გამოიყვანენ და ნერვებს მოუშლიდნენ მასწავლებელს ტელეფონზე უნდა მოესმენინებინათ!
– ” დაგინებულია არავინ ჰყვება გაკვეთილს”! და ამ დროს ბიჭები, რომლებსაც სწავლა უნდათ ვერ და არ ჰყვებიან გაკვეთილებს, მერე სკოლის უკან ან პირდაპირ დერეფნებში საქმეები რომ არ გაურჩიონ!
როცა უნდათ შემოვლენ გაკვეთილზე, როცა უნდათ გავლენ, ადუღებული ყავის ჭიქებით, წიხლით გიღებენ კარებს! შენიშვნაზე თვალების ქაჩვით “წესიერად ილაპარაკეთი” – გიბრუნებენ პასუხს. ტანსაცმლის საკიდებთან იჯდა მეათეკლასელი გოგო და რომ ვუთხარი ტელეფონი გამორთე და მაგიდასთან დაჯექი-მეთქი, უარი გამომიცხადა, რომ ესე უნდოდა, უნდა მჯდარიყო. ბოლოს გაკვეთილი დატოვა იცით როგორ? კარები გამოაღო და ისე მოაჯახა შუშამ ზრიალი დაიწყო და მთელი კლასი შოკისგან დადუმდა! გგონიათ ან მშობელი მოვიდა ან თვითონ ბოდიში მოიხადა? – არა! რატომ უნდა მოვიხადოო და ისევ იგივე გააკეთა!
ან ნანა ტერმაკოზაშვილს რატომ გამოუტანეს სასტიკი საყვედური? – ტელეფონებში სქროლვა საგაკვეთილო პროცესის დროს დაშვებულია?
გოგო რომ ასეთი ჟარგონებით ილაპარაკებს გაკვეთილზე “მოუჭერს” , “თესლები” – უიი ტესლა უნდა მეთქვა და ხარხარებს!” არ გადამიღუნო და კიდევ რა ჩამოვთვალო ესენი ოჯახებში იზრდებიან? ამათ პატრონები ჰყავთ?
” ბავშვის” სტატუსი მხოლოდ თორმეტ წლამდეა და მერე არასრულწლოვნები არიან, რომლებიც პასუხს აგებენ სისხლის სამართლის დანაშაულზე! მათ შორის შეურაცხყოფაზე, ბულინგზე, დამცირებაზე! აღარ არიან ბავშვები! გაკვეთილზე რომ ითხოვენ “თავისუფალ გაკვეთილს” თქვენ გგონიათ ეს რამე თემატურია? – არა! უნდა ითამაშონ” მაფია” , “ჯოკერი”, “ბურა” ,”ქალაქობანა”.
ერთმანეთის უწმაწურ გინებასა და კლასში ერთმანეთის ცემა-ტყეპაზე რომ ვერ ვაშველებთ ეგ კიდევ სხვა საქმეა!
რას ვაკეთებთ მასწავლებლები? – ხედავთ მე განცხადება დავწერე. ყოველგვარ ზღვარს სცილდებოდა რაც მაკადრეს! სხვა მასწავლებლებს ეშინიათ დაკარგონ სამსახურები – 80% მასწავლებლების ოჯახები მის ხელფასს ელოდება!
პოზიცია “თანაც გადაჰყოლიან” – მე ხელფასი ავიღო! შიშით ხმას ვერ იღებენ ამ ორგანიზებული ბანდასთან და მერე ამათ “ბავშვთა უფლებების კონვენციის” მცოდნე მშობლებთან! ისინი გვჯობნიან ერთობაში პედაგოგებს და იცით რატომ? – გამოჭერილები ჰყავთ დირექტორებს, ზოგს სერტიფიკატი არა აქვს, ზოგს დიპლომი, ზოგის შვილს, ძმისშვილს, დისშვილს, შვილიშვილს დაუმსახურებლად ჩაახუტეს ოქროს მედალი! ზოგის მშობელი ემიგრანტია და “შოთო სიხარულიძეთი” გვემუქრება და ასე! :))) შენ დაუკარ არის! ახლა რამდენი ამზადებს საკუთარ მოსწავლეებს და რამდენი საჩუქრებს იღებს ემიგრანტი მშობლებისგან ეგ ცალკე გასარჩევია!
ხედავენ ამ ყველაფერს! ერთმა მშობელმა იცით რა მომწერა? – როგორო ჩემი შვილი ქართულად მაინც წერსო და აზერბაიჯანელებს, რომ ვერც სწავლობენ და ვერც კითხულობენ ჩემს შვილს და იმათაც ხუთი ქულაოო?
ან ვინმემ დაითვალა ამ ოქროს მედალოსნებმა ეროვნულ გამოცდებში როგორი ქულები აიღეს? – არა! უფუნქციო მედლების გულისთვის სიცოცხლე გვაქვს გამწარებულები! მეხუთე კლასში რომ “10” დაუწერე, მერე ვეღარ სწავლობს შენი შვილი და გაიგე რა!
ან ამ ნიშნებს რა ფასი აქვს, როცა” შედარებით” უნდა შეფასდეს მოსწავლე?
გაუმართავი კვება, როცა სატენდერო მოთხოვნაში მხოლოდ იჯარის თანხა დევს აუქციონზე და დირექტორი არ ითხოვს ფასებს! და გარეთ უფრო იაფი ღირს და სკოლის ღობეების უკან საცხობის კედელთან რიგია და გაკვეთილებზე არ შემოდიან, სანამ იმ სამი მეტრის კედლიდან აბობღებული მცხობელი ამათ ლობიანს მოაწოდებს! მერე როდის შემოვლენ კლასში და იქაც უნდა ჭამონ და კოკა-კოლა და ყავა ნეტარებით უნდა მიირთვან!
თქვენ როგორ ფიქრობთ, რამდენჯერ შეიძლება მოსწავლემ დათხოვნა ითხოვოს?- ყველა გაკვეთილზე!
რას აკეთებს ადმინისტრაცია? – სანტაობისთვის ემზადება!:)))
მერე ნუ გიკვირთ, რატომ მოკლეს 26 წლის მასწავლებელი, რატომ ყაჩაღობენ? რატომ არის ამდენი არასრულწლოვანი გოგო ძალადობის მსხვერპლი! თქვენ ყველანი დამნაშავენი ხართ ამ ბავშვების ფსიქიკის დარღვევაში! მეშვიდე კლასელებს უკვე ქურდულ ვარსკვლავებს რომ უხატავენ ხელებზე, თქვენ ხართ დამნაშავეები! მშობლის უფლებები და მოვალეობები ერთმანეთისგან რომ ვერ განუსხვავებიათ! რამდენ მშობელს უნდა ჩამოერთვას მშობლის უფლება? – ბევრს! ძალიან ბევრს! და ნუ გაამართლებთ, რომ დილიდან დაღამებამდე შრომობენ!
ჩვენი თაობის მშობლებიც არ იყვნენ უსაქმურები და არც ყველა ცხოვრობდა დალხენით, მაგრამ ზრდილობა და მორიდება ყველას ჰქონდა მასწავლებლის!
მასწავლებლის უფლებები ყველაზე მეტად უნდა იყოს დაფასებული და დაცული, ვიდრე პოლიციელის, ექიმის და ჯარისკაცის! ყველა ესენი მასწავლებელმა უნდა გაუზარდოს ქვეყანას!“
„ბათუმელები“ ცდილობს პედაგოგის მიერ აღწერილ გარემოებებზე განმარტებები მიიღოს განათლების სამინისტროსგან.
ბათუმელი მედროშე ზურაბ ჭავჭანიძე თბილისის საქალაქო სასამართლომ დღეს, 27 ნოემბერს წინასწარ პატიმრობაში დატოვა.
ზურაბ ჭავჭანიძე პროტესტის ნიშნად შიმშილობს.
მოსამართლე ვალერიან ბუგიანიშვილმა ზურაბ ჭავჭანიძესთან ერთად დღევანდელ პროცესზე „4 ოქტომბრის საქმეზე“ დაკავებული კიდევ 13 ბრალდებული დატოვა პატიმრობაში: ვლადიმერ გველესიანი, სერგო მეგრელიშვილი, გიორგი რურუა, ამირან დოლიშვილი, ანტონ ვარდანიძე, გიორგი ქორქია, ალექსანდრე ჩილაჩავა, გენადი კუპრეიშვილი, ლაშა ივანიძე, ლევან ჯიქია, სულხან ტუღუში, ხვიჩა გოგოხია და რამაზ მამულაძე.
„ოცნების“ პროკურატურა ზურაბ ჭავჭანიძეს ედავება სისხლის სამართლის კოდექსის 19-222-ე მუხლის მეორე ნაწილის ა ქვეპუნქტით, რაც გულისხმობს სტრატეგიული და განსაკუთრებული მნიშვნელობის ობიექტის ხელში ჩაგდების მცდელობას და სსკ-ის 225-ე მუხლის მეორე ნაწილით, რაც გულისხმობს ჯგუფურ ძალადობაში მონაწილეობას. სასჯელის სახით ეს მუხლი 6 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.
ზურაბ ჭავჭანიძე კატეგორიულად არ ეთანხმება მისთვის წარდგენილ ბრალდებას. ადვოკატის, ნინო ლომინაძის თქმით, ამ საქმეში პროკურატურას არ წარმოუდგენია არც ერთი მტკიცებულება, რაც დაადასტურებს ზურაბ ჭავჭანიძის მიერ დანაშაულის ჩადენას.
დღევანდელ პროცესზე ზურაბ ჭავჭანიძემ მოსამართლის კითხვაზე, სად ცხოვრობთ? უპასუხა: „არსად [გაეცინა]. სოხუმელი ვარ მე თვითონ და ახლა სხვის სახლში ვცხოვრობ. დარეგისტრირებული ვარ ბათუმში”.
საქმიანობის შესახებ დასმულ შეკითხვას კი, ზურაბ ჭავჭანიძემ ასე უპასუხა: „ჩემს საქმიანობას სამ კატეგორიად ვყოფდი: იძულებით, მოწოდებით და დიპლომით”.
აქ მას მოსამართლემ გააწყვეტინა საუბარი და სთხოვა, დაესახელებინა სამუშაო ადგილი. „დაცვის სამსახურში ვმუშაობ” – უპასუხა ზურაბ ჭავჭანიძემ.
ამერიკის შეერთებულ შტატებში მოქმედი ქართული დიასპორული ორგანიზაციების წარმომადგენლები ვაშინგტონში, საქართველოს საელჩოში მივიდნენ და წერილი მიიტანეს, რომლითაც ითხოვენ არ შეეზღუდოთ ემიგრანტებს არჩევნებში მონაწილეობის უფლება.
საელჩოში მისულ ემიგრანტებს კარი ვაშინგტონში, საქართველოს საელჩოს კონსულმა, პაატა პაპუაშვილმა გაუღო, კართანვე მოისმინა საკითხი და ჩაიბარა წერილი, რომელსაც ხელს აშშ-ში მოქმედი 9 დიასპორული ორგანიზაცია აწერს.
„ქართული სათვისტომო ორგანიზაციების წარმომადგენლებმა ერთხმად განვაცხადეთ იმ საკანონმდებლო ცვლილებებთან დაკავშირებით, რომელიც ინიციირებულია საქართველოში. დღეს კი ჩვენი ერთიანი განცხადება გადავეცით საქართველოს საელჩოს წარმომადგენელს ვაშინგტონში.
ძალიან შეწუხებულები, შეშფოთებულები და შეურაცხყოფილები ვართ ამ ცვლილებებთ და ამის გამოსახატად მოვედით. მოვედით არა საპროტესტო აქციით, არამედ კონსტრუქციული შეხსენებით, რომ ეს აბსოლუტურად მიუღებელი წამოწყებაა.
გვაქვს მოლოდინი, რომ გაიგებენ ჩვენს ხმას,“ – ამბობს სალომე წერეთელი-სტივენსი, „ქართული ასოციაცია აშშ-შის“ პრეზიდენტი. ის იმ ემიგრანტებს შორის იყო, ვინც 25 ნოემბერს ვაშინგტონში საქართველოს საელჩოში მივიდა წერილის გადასაცემად.
ნიკოლოზ ჩხეიძე, ქართული სათვისტომო ორგანიზაცია „თვისტომის“ ხელმძღვანელი კი ამბობს, რომ ემიგრანტებისთვის აბსოლუტურად მიუღებელი არჩევნებში მონაწილეობის აკრძალვა.
„ჩვენ გვქონდა სურვილი შევხვედროდით ქალბატონ ელჩს. სამწუხაროდ, ეს შეხვედრა ვერ შედგა. მაგრამ ჩვენი პეტიცია გადავეცით გენერალურ კონსულს, ამ მიმართვაში გამოხატულია ჩვენი დამოკიდებულება და პოზიცია იმ ცვლილებებთან დაკავშირებით, რაც დაგეგმილია საქართველოს პარლამენტის მიერ.
ჩვენთვის აბსოლუტურად გაუგებარიც არის, მიუღებელიც არის და ზოგადად ვთვლით, რომ ეს დამოკიდებულება ქართული ემიგრაციის მიმართ არის ძალიან მცდარი. დამანგრეველი იმ ურთიერთობებისა, რომელიც უნდა არსებობდეს საქართველოსა და მის ემიგრაციას შორის.
ჩვენი მოთხოვნაა, ეს ინიციატივა გაიწვიოს საქართველოს პარლამენტმა და პირიქით, მოგვეცეს საშუალება ქართულ ემიგრაციას, რომლის ხმასაც ქართული საზოგადოებრივი ორგანიზაციები წარმოვადგენთ, მოგვეცეს საშუალება, რომ უფრო აქტიურად ვიყოთ ჩართულები საქართველოში მიმდინარე პროცესებში და ამისი გზებიც არსებობს. ვიმედოვნებთ, რომ 100 ათასობით ქართველი ემიგრანტის გულის ძახილი მიაღწევს ჩვენს სამშობლოს პარლამენტამდე და ჩენი მოთხოვნა გათვალისწინებული იქნება,” – თქვა ნიკოლოზ ჩხეიძემ, ქართული სათვისტომო ორგანიზაცია „თვისტომის“ ხელმძღვანელმა.
ერთობლივი განცხადება საზღვარგარეთ მცხოვრები საქართველოს მოქალაქეებისთვის კონსტიტუციური და საერთაშორისო სამართლის მიერ დაცული საარჩევნო უფლების შესახებ აშშ-ში მოქმედმა დიასპორულმა ორგანიზაციებმა 25 ნოემბერს გაავრცელეს.
გთავაზობთ მიმართვის სრულ ტექსტს:
„ჩვენ, ამერიკის შეერთებულ შტატებში მოქმედი ქართული სათვისტომო და დიასპორული ორგანიზაციები, ერთხმად გამოვხატავთ ჩვენს ღრმა შეშფოთებას საქართველოს საარჩევნო კანონმდებლობაში ინიცირებული იმ ცვლილებების გამო, რომლებიც არსებითად ზღუდავს, პრაქტიკულად კი სრულიად აუქმებს, საზღვარგარეთ მცხოვრები საქართველოს მოქალაქეებისთვის კონსტიტუციით გარანტირებულ ხმის მიცემის უფლებას.
ასეთი ინიციატივა შეცვლის მოქმედი კანონმდებლობით უზრუნველყოფილ უფლებებს, რომლებიც საქართველოს მოქალაქეებს საშუალებას აძლევდა მიეღოთ მონაწილეობა არჩევნებში, ეროვნული და საერთაშორისო ნორმების შესაბამისად – მათ შორის:
საქართველოს კონსტიტუციას (მუხლი 28) – რომელიც მოქალაქეებს აძლევს საყოველთაო, თანასწორი და პირდაპირი არჩევანის უფლებას;
საქართველოს საარჩევნო კოდექსს – რომელმაც წლების განმავლობაში განისაზღვრა საზღვარგარეთ მაცხოვრებელი ამომრჩევლების მონაწილეობა საკონსულო უბნების მეშვეობით;
გაეროს სამოქალაქო და პოლიტიკური უფლებების საერთაშორისო პაქტს (ICCPR, მუხლი 25) – რომელიც ავალებს სახელმწიფოებს, უზრუნველყონ ყველა მოქალაქის ხმის უფლება დაუსაბუთებელი შეზღუდვების გარეშე;
ეუთოს დემოკრატიული ინსტიტუტებისა და ადამიანის უფლებების ოფისის (OSCE/ODIHR) კოპენჰაგენის დოკუმენტს (1990) – რომელიც ავალდებულებს წევრ სახელმწიფოებს, შექმნან ინკლუზიური საარჩევნო სისტემები, რაც ყველა მოქალაქის მონაწილეობას უზრუნველყოფს;
საქართველოს ევროკავშირში ინტეგრაციის ვალდებულებებს, რომლებიც გარკვევით მოიცავს პოლიტიკური უფლებების, დიასპორის ჩართულობისა და დემოკრატიული პროცესების მხარდაჭერას.
ინიცირებული ცვლილება წარმოადგენს აქამდე გარანტირებული მონაწილეობის მექანიზმების შეზღუდვას, რაც მკაფიოდ სცილდება საქართველოს მიერ საერთაშორისოდ აღებული დემოკრატიული ნორმებისა და ადამიანის უფლებების სტანდარტების ვალდებულებებს.
დღეს, ერთი მილიონზე მეტი საქართველოს მოქალაქე ქვეყნის ფარგლებს გარეთ ცხოვრობს.
ათიათასობით მათგანი სწავლობს, მუშაობს და ცხოვრობს აშშ-ში, საიდანაც ისინი ინარჩუნებენ მჭიდრო ოჯახურ, კულტურულ, ეკონომიკურ და სამოქალაქო კავშირს საქართველოსთან.
მხოლოდ 2024 წელს აშშ-დან საქართველოში განხორციელებულმა ფულადმა გზავნილებმა 573 მილიონ დოლარს გადააჭარბა, ხოლო 2025 წლისთვის პროგნოზი 700 მილიონ დოლარზე ადის. ქართული კულტურისა და ხელოვნების ცენტრებში და სკოლებში კი ყოველწლიურად ასობით ბავშვი სწავლობს ენას, ცეკვას და სიმღერას – რაც არა მხოლოდ ეკონომიკურ, არამედ ეროვნულ და იდენტობით კავშირს ადასტურებს.
საზღვარგარეთ მცხოვრები ქართველებისთვის ხმის მიცემა სიმბოლური აქტი არ არის – ეს არის მოქალაქეობის, სამოქალაქო პასუხისმგებლობისა და დემოკრატიულ ცხოვრებაში მონაწილეობის განუყოფელი ნაწილი.
დიასპორა საქართველოს საარჩევნო პროცესების ნაწილი წლების განმავლობაში იყო და ხმის მიცემის უფლება სამშობლოსთან კავშირს ამყარებს. ამ უფლების შეზღუდვა ეწინააღმდეგება საყოველთაო და თანასწორი საარჩევნო უფლების კონსტიტუციურ პრინციპს, ამცირებს დემოკრატიულ ჩართულობას და აზიანებს საქართველოს საერთაშორისო ავტორიტეტს.
საარჩევნო უფლების შეზღუდვით საქართველო ასევე არღვევს საერთაშორისო-სამართლებრივ ვალდებულებებს და ზიანს აყენებს ქვეყნის დემოკრატიული ინსტიტუტების ინკლუზიურობას, გამჭვირვალობასა და კანონიერებას.
საზღვარგარეთ მცხოვრები მოქალაქეების მონაწილეობა არჩევნებში არ არის ხელისუფლების კეთილი ნება – ეს არის სახელმწიფოს კონსტიტუციური ვალდებულება, რომელიც ეფუძნება ყველა მოქალაქის თანასწორ უფლებას.
ამიტომ, ჩვენ გულწრფელად და მტკიცედ მოვუწოდებთ საქართველოს ხელისუფლებას:
გადახედოს ინიცირებულ ცვლილებას, რათა არც ერთი ცვლილება არ ეწინააღმდეგებოდეს კონსტიტუციურ გარანტიებსა და საერთაშორისო ვალდებულებებს.
დაიცვას ხმის მიცემის საყოველთაობისა და თანასწორობის უფლება, მათ შორის საზღვარგარეთ მაცხოვრებელი საქართველოს ყველა მოქალაქისთვის.
გააძლიეროს და განავითაროს საზღვარგარეთ ხმის მიცემის მექანიზმები. შეზღუდვის ნაცვლად, შეიმუშავოს თანამედროვე, უსაფრთხო და ხელმისაწვდომი ადმინისტრაციული პროცედურებით.
საერთაშორისო გამოცდილების გათვალისწინებით, სამართლიანი და დემოკრატიული პროცესების უზრუნველსაყოფად, დამატებით, მოვუწოდებთ:
გაიზარდოს საგარეო საარჩევნო უბნების რაოდენობა დიასპორის დემოგრაფიული მონაცემების მიხედვით;
გამარტივდეს ადმინისტრაციული პროცედურები საქართველოს გარეთ მყოფი ამომრჩევლების რეგისტრაციისათვის, რათა აღმოიფხვრას ტექნიკური ბარიერები;
უზრუნველყოფილ იქნეს ქვეყნის გარეთ ხმის მიცემის უსაფრთხოება, სანდოობა და ხელმისაწვდომობა.
ჩვენი საერთო პასუხისმგებლობაა, უზრუნველყოფილ იქნას, რომ ყველა მოქალაქემ – ქვეყნის შიგნით იქნება ის თუ საზღვარგარეთ, განახორციელოს საკუთარი კონსტიტუციური უფლება და მიიღოს მონაწილეობა ქვეყნის მომავლის ფორმირებაში. ხმის უფლება არ არის პროცედურული აქტი ან პრივილეგია; ეს არის კონსტიტუციური უფლება, რომელ საფუძველზეც დგას დემოკრატიული განვითარება.
საქართველოს თითოეულ მოქალაქისა და მომავალი თაობებისთვის ამ უფლების დასაცავად, მტკიცედ ვდგავართ ერთად,” – ნათქვამია განცხადებაში.
განცხადებას ხელს შემდეგი ორგანიზაციები აწერენ:
Georgian Heritage Foundation – ქართული მემკვიდრეობის ფონდი
Georgian Center of Creative Communications – Iveria – Las Vegas – ლას ვეგასის ქართლი შემოქმედებითი კომუნიკაციების ცენტრი – ივერია
Georgian Cultural and Educational Center of Southern California – სამხრეთ კალიფორნიის ქართული კულტურისა და განათლების ცენტრი
GeoVoice USA – ჯეოვოისი
ქართულ-ამერიკული რესპუბლიკური ალიანსი – Georgian-American Republican Alliance
Center of the European Experience GCEE (Georgian Center- ქართული ცენტრი)
US-Georgia Friendship Association – ამერიკა-საქართველოს მეგობრობის ასოციაცია
Tvistomi Association – ასოციაცია თვისტომი
Georgian Association in the USA – აშშ-ში ქართული ასოციაცია
თიბისიმ Black Friday-სთვის ერთგულ მომხმარებლებს წელსაც მათ საჭიროებებზე და სურვილებზე მორგებული შეთავაზება მოუმზადა.
მხოლოდ 28 ნოემბერს, ახალი თიბისი ბარათის, ახალი თიბისი კონცეპტ ბარათებისა და ერთგული საკრედიტო ბარათების მფლობელები, საქართველოს მასშტაბით, 100-მდე შერჩეული ბრენდის ფიზიკურ მაღაზიებში, არსებულ ფასდაკლებებთან ერთად, დამატებით ქეშბექით ისარგებლებენ-ლოდინის გარეშე, მომენტალურად დაიბრუნებენ გადახდილი თანხის 30%-ს. ახალი თიბისი ბარათის და ერთგული საკრედიტო ბარათის შემთხვევაში ჯამში მაქსიმუმ 100 ლარს, ხოლო თიბისი კონცეპტის მომხმარებლები-ახალი თიბისი კონცეპტ ბარათებითა და ერთგული საკრედიტო ბარათით 150 ლარს.
ტანსაცმელი, ფეხსაცმელი, პარფიუმერია, თავის მოვლა, აქსესუარები – მნიშვნელობა არ აქვს რას შეიძენთ- ახალი თიბისის ბარათით დაზოგავთ უფრო მეტს, ვიდრე სხვა დროს.
გაეცანით მაღაზიების ჩამონათვალს და გაამზადეთ სურვილების სია:
ტანსაცმელი და ფეხსაცმელი
Mango, Mango kids, AW LAB, Factory, Adidas, Nike, Jeans Gallery, Skechers, Baldinini, Studio by Shoes Gallery, Laboratory Shoes Gallery, Crocs, Superdry, Scarpiera, Wortmann, Salamander, Bata, Bambino, Replay, Corso Italia, Ecco, GEOX, ICR Outlet, Mavi, Kid’s Gallery, Puma , Greyder, Giordano, Jack & Jones, Etam, Hummel, Principe, Ramsey, Matalan, Lee & Wrangler, Levi’s, Atrio, Gant, Lacoste, Guess, Tommy Jeans, Reebok, Tommy Hilfiger, Pier Cardin, Under Armor, Calvin Klein, Calvin Klein Jeans , Calvin Klein Underwear, Samsonite, Triumph, Factory Accessory, Gallery Jeans, Topsport, VERO MODA, Penti, Patrizia Pepe, Mark & Spenser, Aldo, US Polo, Zippy, Charles & Keith, Ipekyol, La vie en Rose, Espacho, Atelier Pirveli, The Diary Concept House, Women’ secret , Cortefiel, Okaidi, Jacadi, Sacoor Brothers, Pedro del Hierro
სასურველი ნივთების სიიდან გამომდინარე, თუ მიხვდებით, რომ ქეშბექის დაბრუნების მიუხედავად, თანხა ყველაფერზე არ გეყოფათ, რამდენიმე წუთში, დაიმტკიცეთ ერთგული საკრედიტო ბარათის ლიმიტი მობაილბანკიდან.
იმ შემთხვევაში კი, თუ ახალი თიბისი ბარათები არ გაქვთ, დრო ჯერ კიდევ არის-სულ რაღაც 30 წამში, აღეთ ონლაინ, მობაილბანკიდან.
შსს-ს ცნობით, პოლიციამ ინტერპოლის მიერ წითელი ცირკულარით ძებნილი, თურქეთის რესპუბლიკის მოქალაქე, 1991 წელს დაბადებული ე.დ. ქობულეთში დააკავა.
„მსჯავრდებული ინტერპოლის წითელი ცირკულარით, 2025 წლის 17 ოქტომბრიდან, თურქეთში ჩადენილი განზრახ მკვლელობისა და სხეულის განზრახ დაზიანების ბრალდებით იძებნებოდა.
ამჟამად დაკავებულის მიმართ კანონით გათვალისწინებული, წინასაექსტრადიციო პროცედურები მიმდინარეობს“ – წერს შსს.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2025 წლის 27 ნოემბრამდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 169 690 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +1 140. ამ მონაცემებში შედის როგორც დაღუპულები ასევე დაჭრილები]
ტანკი – 11 373 ერთეული [+1]
ჯავშანტექნიკა – 23 628 ერთეული [+3]
საარტილერიო სისტემა – 34 709 ერთეული [+21]
MLRS – 1 550 ერთეული [+1]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 253 ერთეული [+1]
თვითმფრინავი – 430 ერთეული [+2]
ვერტმფრენი – 347 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 85 174 ერთეული [+214]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 3 995 ერთეული [+0]
გემი/ნავი – 28 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 1 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 68 351 ერთეული [+109]
სპეცტექნიკა – 4 008 ერთეული [+1]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე ინფორმაცია განაახლა რუსეთმაც.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2025 წლის 27 ნოემბრამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
668 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
99 114 უპილოტო საფრენი აპარატი
638 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
26 294 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 621 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
31 587 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
47 814 სპეციალური სამხედრო მანქანა
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
ამასთან, აღნიშნულ მონაცემებთან ერთად რუსეთის თავდაცვა, უკრაინის და რუსეთის არმიის ცოცხალი ძალის საერთო დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს. უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ მონაცემებს არ აქვეყნებს არც უკრაინა.
—
რუსეთი უკრაინაში 2022 წლის 24 თებერვალს გამთენიისას შეიჭრა და სრულმასშტაბიანი ომი დაიწყო.
