Batumelebi

პროკურატურის ინფორმაციით, პირადი ცხოვრების საიდუმლოს ხელყოფის ფაქტზე ერთი პირი დააკავეს.

„ბრალდებულმა უკანონოდ გადაიღო და ინახავდა არასრულწლოვანი დაზარალებულის პირადი ცხოვრების საიდუმლოს ამსახველ ვიდეოჩანაწერს, რომელიც შემდგომ საჯარო სკოლების მოსწავლეებში გავრცელდა“.

მათივე ინფორმაციით, დაკავებულს ბრალდება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 157-ე პრიმა მუხლის პირველი ნაწილით (პირადი ცხოვრების საიდუმლოს უკანონო მოპოვება, შენახვა და გავრცელება) წარედგინა, რაც სასჯელის სახედ 7 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.

პროკურატურის შუამდგომლობის საფუძველზე სასამართლომ ბრალდებულს აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობა შეუფარდა.

დღეს, 22 მარტს, სამების საკათედრო ტაძარში კათოლიკოს-პატრიარქის დაკრძალვის მსახურებაზე სამებაში შეკრებილ ხალხს სიტყვით მიმართა საპატრიარქო ტახტის მოსაყდრე მიტროპოლიტმა შიომ.

მეუფე შიომ თავდაპირველად მადლობა გადაუხადა მსოფლიო პატრიარქ ბართლომეოსს.

გთავაზობთ საპატრიარქო ტახტის მოსაყდრე შიოს სიტყვას სრულად:

„თქვენო ყოვლადუწმინდესობავ, შეუძლებელია, რომ ჩვენ არ აღვნიშნოთ თქვენი საოცრად თბილი სიტყვები და ძლიერი და სულიერი სიტყვა. და მადლობა გადაგიხადოთ ამისთვის. საყოველთაოდ ცნობილია თქვენი სიყვარულის შესახებ და პატივისცემის შესახებ სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქ ილიასადმი, მისი ღვაწლისადმი.

აი, თქვენ თქვენს სიტყვაში აღნიშნეთ თქვენი მონაწილეობის შესახებ საქართველოს ეკლესიის უძველესი დროიდან არსებული ავტოკეფალიის აღიარების საქმეში. და რა თქმა უნდა, ამ თქვენს დიდ ღვაწლს და მონაწილეობას ქართველი ერი და ეკლესია არასოდეს დაივიწყებს. კიდევ ერთხელ დიდი მადლობა ამისთვის.

დიდია ჩვენი მწუხარება და გულის ტკივილი.

მძიმე განსაცდელმა გააერთიანა დღეს სრულიად საქართველო – ერი თუ ბერი, დიდი თუ პატარა, ახლობელი თუ შორეული, მართლმადიდებელნი თუ სხვა აღმსარებლობის მქონენი, დაობლებულნი, შვილობრივი სიყვარულით მუხლს ვიყრით და უდიდეს მადლობას ვწირავთ მის უწმინდესობასა და უნეტარესობას, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქს, მცხეთა-თბილისის მთავარეპისკოპოსს, ბიჭვინთისა და ცხუმ-აფხაზეთის მიტროპოლიტს, დიდსა მეუფეს, მამასა ჩვენსა ილია მეორეს.

იგი დააკლდა არა მარტო ჩვენს ქვეყანას, არამედ მთელს საქრისტიანოს და საერთოდ მსოფლიოს.

მაგრამ ამ მძიმე წუთებში გვანუგეშებს მაცხოვრის საოცარი სიტყვები: „მე ვარ აღდგომა და ცხოვრება, რომელსა ჰრწმენეს ჩემი, მოღათუ მოკვდეს, ცხონდესვე“.

ამიტომაც ღვთისადმი სასოებით განვიმტკიცებთ გულსა და გვწამს, რომ მისი უწმინდესობა აგრძელებს რა სიცოცხლეს მარადიულობაში, ღვთის წინაშე თავისი მეოხებით მფარველობას არ მოგვაკლებს და უფრო მეტადაც შეგვეწევა.

გვჯერა, ზეციურ სამყოფელში ჩვენ შევიძინეთ უდიდესი სასოებელი.

49 წლის განმავლობაში ჩვენმა პატრიარქმა ბეწვის ხიდზე მამამთავრული სიბრძნით ატარა ჩვენი ქვეყანა და მრავალ განსაცდელს გადაარჩინა.

როგორც ბრძანებს მოციქული პავლე: „ღვაწლი კეთილი მოიღვაწა, სრბაი აღასრულა, სარწმუნოება დაიმარხა“.

მთელი მისი ამქვეყნიური ცხოვრება იყო გზა მოწამეობისა, ვითარცა ზეცისა კაცისა და ქვეყანისა ანგელოზისა.

შეწირული ღმერთს, სამშობლოს და ადამიანს.

ამ სამ საუნჯეს იგი მთელი ცხოვრება თავდაუზოგავად ემსახურა, რისი შედეგიც თაობებს გაჰყვება, როგორც მაგალითი ცოცხალი რწმენისა, სიმდაბლისა და სიბრძნისა.

მოგეხსენებათ, მან, როგორც პირველ იერარქმა, მოღვაწეობა ურთულეს პერიოდში დაიწყო.

ჩაიბარა ათეისტური რეჟიმისგან დევნილი, დაკნინებული, შევიწროებული ეკლესია. მისი აღსაყდრებისას მოქმედი იყო მხოლოდ შვიდი ეპარქია, გვყავდა 80-მდე სასულიერო პირი, ფუნქციონირებდა 50-მდე ეკლესია და სამლოცველო.

დღეს გვაქვს 49 ეპარქია, მათ შორის შვიდი საზღვარგარეთ. გვყავს 3000-ზე მეტი სასულიერო პირი და ფუნქციონირებს 2500-ზე მეტი ეკლესია-მონასტერი.

მისი მოღვაწეობის ნაყოფია ყოვლადწმინდა სამების ეს დიდებული ტაძარი, რომელშიც ჩვენ ვიმყოფებით. ჩვენი პატრიარქის ძალისხმევით წმინდანად შეირაცხა არაერთი საეკლესიო და საერო მოღვაწე.

გაიხსნა თბილისისა და გელათის სასულიერო აკადემია-სემინარიები, ასევე ოთხი სხვა სემინარია.

ამოქმედდა საეკლესიო სკოლა-გიმნაზიები, საპატრიარქოს უნივერსიტეტი, ტელევიზია და რადიო.

აღორძინდა საუკუნეების განმავლობაში მივიწყებული ქართული საეკლესიო გალობა და აღდგა საეკლესიო ხელოვნების პრაქტიკულად ყველა დარგი. უწმინდესი და უნეტარესი ილია მეორის ძალისხმევით მოხდა უძველესი დროიდან არსებული ჩვენი ეკლესიის ავტოკეფალიისა და საპატრიარქო ტიტულის აღიარება მსოფლიო საპატრიარქოს მიერ, რაც შემდეგ დაამოწმა ყველა ადგილობრივმა ეკლესიამ.

უმნიშვნელოვანესი მოვლენა იყო სახელმწიფოსა და მართლმადიდებელ ეკლესიას შორის საკონსტიტუციო შეთანხმების დადება.

მისმა უწმინდესობამ და უნეტარესობამ დააწესა შვიდგზის ლოცვები, რასაც იგი უდიდეს მნიშვნელობას ანიჭებდა, რადგან ეს ლოცვით აერთიანებდა ჩვენს ერს.

პატრიარქმა იტვირთა ნათლობა ყოველი მესამე და მომდევნო ბავშვისა, რითაც შეცვალა ქვეყნის დემოგრაფიული მდგომარეობა. დღეს მისი ნათლულების რიცხვი 50 000-ს აჭარბებს. არაფერს ვამბობთ მრავალ სხვა საქველმოქმედო, მისიონერულ, სამეცნიერო თუ საგამომცემლო საქმიანობაზე.

ასე შეიქმნა გაძლიერებული, აღშენებული საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია, რომელიც დღეს უმნიშვნელოვანეს როლს ასრულებს ქვეყნისა და საზოგადოების ცხოვრებაში.

სურვილი იმისა, რომ იგი დაკრძალული ყოფილიყო თბილისის სიონის საპატრიარქო ტაძარში, მას არაერთხელ აქვს გაცხადებული.

ეს ბუნებრივიცაა, რადგან აქედან დაიწყო მან პატრიარქობის მოწამებრივი გზა. მოგეხსენებათ, აქ განისვენებენ მისი ინიციატივით წმინდანად შერაცხილი კათოლიკოს-პატრიარქებიც: კირიონი, ამბროსი, კალისტრატე, რომელთა შრომის და ღვაწლის გამორჩეულ გამგრძელებლად იქცა ჩვენი უწმინდესი და უნეტარესი კათოლიკოს-პატრიარქი ილია მეორე.

არ არის შემთხვევითი, რომ დაკრძალვის დღე წმინდა იოანე სინელის, სათნოებათა კიბის აღმწერლის ხსენებას ემთხვევა.

ამ სათნოებათა საფეხურებზე ამაღლებით მისმა უწმინდესობამ მოიმუშაკა უმთავრესი სათნოება – სიყვარული.

სიყვარული ღვთისა და სიყვარული ადამიანისა, რასაც იგი უშურველად გასცემდა.

და აი შედეგიც: ყველანი მომსწრენი ვართ საოცარი ფაქტისა – ოთხი დღეა ზღვა ხალხი, დიდი თუ პატარა, უზარმაზარ ნაკადად მოედინება სამების საპატრიარქო ტაძრისკენ, რათა თავისი სიყვარული და პატივისცემა გამოხატონ დამაშვრალი სულიერი მამისადმი.

ეს პირველ რიგში არის მადლიერება ღვთისადმი, რომ ჩვენ ასეთი მწყემსმთავარი მოგვივლინა.

ვმადლობთ უფალს და თითოეულ თქვენგანს.

განსაკუთრებული მადლობა დღეს ამ ტაძრის გარეთ მდგარ ხალხს ეკუთვნის, რომელთაც არ მიეცათ მსახურებაში უშუალო მონაწილეობის საშუალება, მაგრამ სულიერად ჩვენთან ერთად იყვნენ და თავისი ლოცვებით გვაძლიერებდნენ.

თქვენო უწმინდესობავ და უნეტარესობავ ილია მეორე, გთხოვთ დალოცეთ ჩვენი ერი, თქვენი სამწყსო, დალოცეთ სრულიად საქართველო, საქართველოს ეკლესიის სისავსე, ყოველი ჩვენგანი, დალოცეთ მთელი მსოფლიო.

და ბოლოს, ჩვენს პატრიარქთან მიმართებით მინდა გავიმეორო წმინდა გრიგოლ ღვთისმეტყველის სიტყვები, წმინდა ბასილი დიდის გარდაცვალების გამო თქმული: მართალია, ჩვენ დაგვტოვე ამ ქვეყნად, გაიხარე და იშვებდე უფალში მარადის, ამინ“.

საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქს, მცხეთა-თბილისის მთავარეპისკოპოსს, ბიჭვინთისა და ცხუმ-აფხაზეთის მიტროპოლიტს, უწმინდესსა და უნეტარესს ილია მეორეს დღეს სიონის საპატრიარქო ტაძარში დაკრძალავენ.

სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქ ილია II-ის დაკრძალვის ცერემონიასთან დაკავშირებით საპატრიარქოს პრესსამსახური განცხადებას ავრცელებს.

პრესსამსახურის ცნობით:

• “ყოვლადწმინდა სამების საპატრიარქო ტაძარი დაიკეტება 22 მარტს, 02:00 საათიდან 08:00 საათამდე, რათა მოწესრიგდეს და მომზადდეს წირვისა და სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, უწმინდესისა და უნეტარესის, ილია II-ის დაკრძალვის ცერემონიისათვის, ასევე, რათა დაცულ იქნეს დელეგაციების დასწრებიდან გამომდინარე უსაფრთხოების სტანდარტები.
• კვირას, დილის 8:00 საათიდან, ჩვენგან დამოუკიდებელი, ობიექტური გარემოებებიდან გამომდინარე, ტაძარში დაშვება მოხდება მხოლოდ საგანგებო საშვებით და გთხოვთ, ამ ფაქტს მოეკიდოთ გაგებით.

წირვა დაიწყება დილის 09:00 საათზე. ღვთისმსახურებას აღასრულებს სრულიად საქართველოს საპატრიარქო ტახტის მოსაყდრე, სენაკისა და ჩხოროწყუს მიტროპოლიტი შიო (მუჯირი), საქართველოს ეკლესიის წმინდა სინოდის წევრებთან ერთად.

 12:15 საათზე ტაძარში  მობრძანდება კონსტანტინოპოლის – ახალი რომის მთავარეპისკოპოსი და მსოფლიო პატრიარქი, ყოვლადუწმინდესი ბართლომეოს I, რომელიც საპატრიარქო ტახტის მოსაყდრესთან, მიტროპოლიტ შიოსა და საქართველოს ეკლესიის წმინდა სინოდის წევრებთან ერთად შეასრულებს უწმინდესისა და უნეტარესის, ილია II-ის  წესის აგების მსახურებას.

• 15:00 საათზე მის უწმინდესობასა და უნეტარესობას, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქ ილია II-ს  გამოასვენებენ ყოვლადწმინდა სამების სახელობის საპატრიარქო ტაძრიდან სიონის საპატრიარქო ტაძრისაკენ ფეხით მსვლელობით.
•  მრევლს, რომელმაც ტაძარში ვერ მოახერხა პატრიარქთან დამშვიდობება, ამის შესაძლებლობა მიეცემა ყოვლადწმინდა სამების ტაძრიდან სიონის ტაძრამდე გზაზე სამგლოვიარო მსვლელობისას. მარშრუტის გასწვრივ დაორგანიზდება ცოცხალი დერეფანი, ასევე მოსახლეობას საშუალება ექნება, ამ გზაზე დამონტაჟებულ მრავალ ეკრანზე თვალი ადევნოს სრულ მსახურებას პირდაპირ ეთერში და, სურვილისამებრ, ყვავილებით მიაგოს პატივი უწმინდესს.

ბოდიშს გიხდით და გთხოვთ, გაგებით მოეკიდოთ არსებულ ვითარებას. გვესმის, რომ თითოეულ ადამიანს უნდა დაემშვიდობოს მის უწმინდესობასა და უნეტარესობას, თუმცა დაკრძალვის ცერემონიასთან დაკავშირებული პროტოკოლიდან და სხვა ტექნიკური დეტალებიდან გამომდინარე, ტაძარში მოსახლეობის დაშვება შეუძლებელია,“ – ნათქვამია საპატრიარქოს პრესსამსახურის განცხადებაში.

საქართველოს მესამე პრეზიდენტი, პატიმრობაში მყოფი მიხეილ სააკაშვილი, კათოლიკოს-პატრიარქის დაკრძალვას ვერ დაესწრება.

სააკაშვილმა სპეციალურ პენიტენციურ სამსახურს მოთხოვნა 18 მარტს გაუგზავნა და ითხოვა მისი შვილის ნათლიის და მისი მეგობრის გასვენებაში მისვლის ნება მიეცათ.

პენიტენციურმა სამსახურმა მიხეილ სააკაშვილს თხოვნაზე უარი უთხრა და განმარტა, რომ მესამე პრეზიდენტის მოთხოვნა „პენიტენციური დაწესებულების კოდექსით გათვალისწინებულ ნორმებს არ შეესაბამება“.

„პატრიარქის გაცილება იყო იშვიათი შანსი ივანიშვილისთვის ერთხელ მაინც გადაედგა სახელმწიფოებრივი ნაბიჯი და არ შეეშალა ხელი ჩემთვის პატრიარქთან გამომშვიდობებაში რაც მოვითხოვე, როგორც პატრიარქის სულიერმა შვილმა და ასევე პატრიარქის მონათლული ნიკუშას მამამ.

ჩემი მიყვანა მათი მხრიდან იქნებოდა ერთიანობისკენ მიმართული სწორი საქციელი, მაგრამ სახელმწიფოებრივ ნაბიჯებს დგამენ სახელმწიფო მოღვაწეები, ხოლო ივანიშვილი მოიქცა როგორც ივანიშვილი, ე.ი. როგორც სახელმწიფოებრიობის მტერი.

საერთოდ, სიმართლე ითქვას, ვისაც როგორც უნდა ეწყინოს, ორი ადამიანი აღიზიანებდა ყოველთვის ივანიშვილს ყველაზე მეტად, პატრიარქი, (რომელსაც შენობით მიმართავდა, ხელზე არასდროს მთხვევია და ყველანაირად უთხრიდა ძირს) და მე.

პატრიარქი ჯერ გაანეიტრალა და ახლა საბოლოოდ გათავისუფლდა მისგან და ახლა ჩემი მოშორებაღა დარჩა სრული ბედნიერებისთვის.

ვერ ეღირსება!“ – დაწერა დღეს, 21 მარტს მიხეილ სააკაშვილმა საკუთარ ფეისბუქ გვერდზე.

მესამე პრეზიდენტი ინფორმაციის გასავრცელებლად პირად სოციალურ გვერდს აქტიურად იყენებს.

“ყველანი ვალდებულები ვართ, კვირას ვიყოთ ერთად – პატრიარქის სურვილი იქნებოდა, საქართველოს ყველა პრეზიდენტი ყოფილიყო იქ, ესეც იქნებოდა ერთობის ნიშანი, ამ პოლიტიკური დაპირისპირებების მიღმა” – ასე ფიქრობს საქართველოს მეხუთე პრეზიდენტი სალომე ზურაბიშვილი.

საქართველოს მეხუთე პრეზიდენტმა  20 მარტს გავრცელებულ ვიდეო მიმართვაში ვრცლად ისაუბრა, თუ რატომ იქნებოდა სასურველი ყველა პრეზიდენტის ერთად დგომა კათოლიკოს-პატრიარქის გასვენებაში.

„თვით პატრიარქის სურვილი იქნებოდა, რომ საქართველოს ყველა პრეზიდენტი ყოფილიყო იქ, ესეც იქნებოდა რაღაცა ერთობის ნიშანი მის ირგვლივ, ამ ყველა პოლიტიკური დაპირისპირებების მიღმა და ეს იყო მისი მთავარი დამახასიათებელი, რასაც უნდა გავუწიოთ ანგარიში.

სადაც არ უნდა ვიყოთ, რა მნიშვნელობა აქვს ვის ექნება საშვი და ვის არა, კვირას ჩვენ ყველანი ერთნი უნდა ვიყოთ, რადგან ეს იქნება ყველაზე დიდი ნიშანი იმის, რომ ჩვენ მას პატივს ვცემდით და გავიგეთ, რისთვის იყო მოსული ჩვენ შორის და რა იყო მისი მთავარი მიზანი.

ასევე ყველა ნაბიჯი, რაც შეიძლება იყოს იმ დღეს გადადგმული, უნდა იყოს მიძღვნილი ერთობის, მშვიდობის და ერთმანეთის სიყვარულისკენ.

ეს იქნება შეწყალება იმ ადამიანების, რომლებიც სრულიად უსამართლოდ სხედან ციხეში, ეს პატრიარქმა ძალიან კარგად იცოდა, შეიძლება ვეღარ ამბობდა, მაგრამ ძალიან კარგად იცოდა. ამ დღისთვის მისი სურვილი ალბათ ასეთი იქნებოდა, რომ არავინ დარჩენილიყო, ვისაც არ ექნებოდა საშუალება, მისთვის პატივი მიეგო, მოსულიყო სამებაში.

ყველანი ვართ მისი შვილები და ამისთვის ვართ მადლიერები“, – თქვა სალომე ზურაბიშვილმა.

სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქ ილია II-ისთვის პატივის მისაგებად სამების საპატრიარქო ტაძარში მეოთხე დღეა სამოქალაქო პანაშვიდი გრძელდება.

სამების საკათედრო ტაძარი დღეს, 21 მარტს, მთელი დღე ღია იქნება, ხოლო ხვალ, 22 მარტის 02:00 საათიდან დილის 9:00 საათამდე დაიკეტება.

ამის მიზეზი ტაძრის მსახურებისთვის მომზადებაა.

საინფორმაციო სააგენტო „ინტერპრესნიუსის“ ცნობით, 02:00 დან 09:00-მდე მონაკვეთში მოქალაქეებს უფლება ექნებათ სამების საკათედრო ტაძრის ეზოში გაჩერდნენ, თუმცა ტაძარში შესვლას ვერ შეძლებენ.

უწმინდესი და უნეტარესი, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი, მცხეთა-თბილისის მთავარეპისკოპოსი, ბიჭვინთისა და ცხუმ-აფხაზეთის მიტროპოლიტი, ილია II 17 მარტს გარდაიცვალა.

კათოლიკოს-პატრიარქი 18 მარტს ყოვლადწმინდა სამების სახელობის საკათედრო ტაძარში დაასვენეს.

4 დღეა სამების საპატრიარქო ტაძარი 24 საათი ღიაა და კათოლიკოს-პატრიარქის ხსოვნისადმი პატივის მისაგებად ათასობით ადამიანი უწყვეტად მიდის.

როგორც ცნობილია, სამების საკათედრო ტაძარში მსახურება 22 მარტს დილის 9:00 საათზე დაიწყება და მას მოსაყდრე შიო გაუძღვება სხვა მიტროპოლიტებთან ერთად.

11:00 საათზე ჩამოვა მსოფლიო პატრიარქი ბართლომეოსი, რომელიც კათოლიკოს-პატრიარქის წესის აგებაში მიიღებს მონაწილეობას.

სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქს, მცხეთა-თბილისის მთავარეპისკოპოსს, ბიჭვინთისა და ცხუმ-აფხაზეთის მიტროპოლიტ ილია II-ეს კვირას, 22 მარტს, სიონის საპატრიარქო ტაძარში დაკრძალავენ.

რა თქმა უნდა, როცა სეზონზე ბევრი ადამიანი ჩამოვა. თუმცა, ძალიან დიდი რაოდენობის ტურისტის მიღება შეუძლია ბათუმს სეზონზე. უფრო გადაადგილების პრობლემა არის ხოლმე ყოველ სეზონზე, პარკინგის ადგილები, საცობები…  საქსტატის მიხედვით, 2014-თან შედარებით ბათუმში მოსახლეობის საკმაოდ დიდი ზრდა იყო – არიან უცხოელი მიგრანტები, მთიანი აჭარიდან არიან ალბათ ჩამოსულები…

• მიუხედავად ამისა, ასობით სამშენებლო ნებართვას გასცემს ყოველ წელს მერია. ეს მომავალში უკუშედეგს არ მოგვცემს?

ამ მხრივ ურბანისტები უკეთ ისაუბრებენ, მაგრამ, ჩემი აზრით, უნდა განვითარდეს საზოგადოებრივი ტრანსპორტი, გადაადგილება რომ იყოს შესაძლებელი მანქანის გარეშე, თორემ ნებისმიერ ასეთ ცოცხალ ქალაქში საცობები იქნება გარანტირებული.

• ფასებს რომ დავუბრუნდეთ – თქვენი აზრით, ბოლო პერიოდის მიხედვით, ბათუმში უძრავი ქონება კიდევ გაძვირდება?

შეგვიძლია ვთქვათ, რომ მოკლევადიან პერიოდში კიდევ გაძვირდება ბათუმში ბინები. გრძელვადიან პერიოდში ეს დამოკიდებული იქნება ბათუმის შესახებ საერთაშორისო მყიდველების წარმოდგენაზე. როცა ადამიანები დებენ ინვესტიციას, მათ გარკვეული მოლოდინები აქვთ ბაზრის პერფორმანსზე და რაღაც დოზით ეს პერფორმანსი უნდა დაკმაყოფილდეს… მაგრამ შეიძლება გაუთვალისწინებელი განვითარებაც ჰქონდეს ბაზარს.

თბილისის მაგალითზე რომ ვთქვა, 2022 წელს, როცა ომი დაიწყო უკრაინაში, მაშინ ბევრი მიგრანტი შემოვიდა ქვეყანაში. ამან გამოიწვია ის, რომ იჯარის ფასი გაიზარდა უძრავ ქონებაზე. შესაბამისად, გასაყიდი ფასებიც, ანუ საინვესტიციოდ უფრო საინტერესო გახდა უძრავი ქონება.

2023 -2024 წლებში, როცა რუსი მიგრანტების ნაწილი გავიდა ქვეყნიდან, იყო საშიშროება, რომ ეს ფასებზე უარყოფითად აისახებოდა, მაგრამ ამ პერიოდში გაიზარდა უცხოელი სტუდენტების რაოდენობა ქვეყანაში – ჩანაცვლდა რუსი მიგრანტები საერთაშორისო სტუდენტებით.

ამ ეტაპზე ბათუმში საერთაშორისო მყიდველები ყიდულობენ ბინებს და მათ აქვთ შესაბამისი მოლოდინები უკუგებაზე.

აშშ-მ საქართველოს მოქალაქეებისთვის ბიზნეს და ტურისტული ვიზების მიღების პროცედურა გაართულა. ვიზის მიღების მსურველებს მიმდინარე წლის აპრილიდან აშშ-ის ხაზინაში 5-დან 15 000 დოლარამდე ოდენობის დეპოზიტი მოეთხოვებათ.

ამ შეზღუდვით საქართველო ისეთი ქვეყნების სიაში მოხვდა, როგორიცაა: ალჟირი, ანგოლა, ბანგლადეში, კუბა, გვინეა, ყირგიზეთი, ტაჯიკეთი, თურქმენეთი და ასე შემდეგ.

საქართველო ერთადერთი ევროპული ქვეყანაა, რომელზეც აშშ-მ სავიზო შეზღუდვა გაავრცელა.

უკავშირდება თუ არა ეს შეზღუდვები „ქართული ოცნების“ ანტიდასავლურ, ანტიდემოკრატიულ პოლიტიკას? – ამ თემაზე „ბათუმელები“ აშშ-ში საქართველოს ყოფილ ელჩს, დავით სიხარულიძეს ესაუბრა.

• ბატონო დავით, საქართველო ევროკავშირის კანდიდატი ქვეყნებიდან ერთადერთია, რომლის მოქალაქეებიც ვეღარ ისარგებლებენ გრძელვადიანი ვიზებით და მოკლევადიან ვიზაშიც ძალიან დიდი დეპოზიტის გადახდა მოუწევთ. რამ განაპირობა აშშ-ს ეს გადაწყვეტილება, როგორ ფიქრობთ?

საქართველოსთვის ეს ძალიან ცუდი გადაწყვეტილებაა, რადგან ჩვენ დიდხანს ვმუშაობდით სწორედ იმაზე, რომ რაც შეიძლება შეგვემსუბუქებინა თავის დროზე სავიზო რეჟიმი და საქართველო ერთ-ერთი პირველი იყო, სადაც ათწლიანი ვიზები გაიცემოდა. ის, რაც დღეს მივიღეთ, ამაზე პასუხისმგებლობა თავიდან ბოლომდე „ქართულ ოცნებას“ ეკისრება.

საერთოდ, ასეთი გადაწყვეტილებები კომპლექსურია. ყველაზე მნიშვნელოვანი კომპონენტი ალბათ იმის ანალიზია, თუ რამდენი ადამიანი დარჩა აშშ-ში ან ვიზას გადააცილა. თუმცა ესეც „ქართული ოცნების“ პოლიტიკის შედეგია, ადამიანები ქვეყნიდან რომ გარბიან.

რთულია იპოვო ისეთი ოჯახი, სადაც ერთი წევრი მაინც არ არის ემიგრაციაში, რადგან აქ, ამ კორუმპირებულ სისტემაში უკვე შეუძლებელი ხდება ცხოვრება, სადაც ათეულობით ადამიანი ციხეშია გამოკეტილი მხოლოდ იმიტომ, რომ თავისი კონსტიტუციური უფლების დაცვა სცადეს.

უამრავი ადამიანი იდევნება, ჯარიმდება წარმოუდგენელი თანხებით და ყველა ხედავს, რომ ამ ქვეყანაში რუსული ტიპის ავტოკრატია მყარდება, რომელიც უსპობს ადამიანებს შესაძლებლობას ნორმალურად იცხოვრონ, თორემ კარგი ცხოვრებისგან არავინ არ გარბის.

• 2024 წელს, აშშ საქართველოს სთავაზობდა ვიზალიბერალიზაციას და თავისუფალ ეკონომიკურ ვაჭრობას იმ შემთხვევაში, თუ „ქართული ოცნება“ არ მიიღებდა რუსულ კანონებს. თუმცა ფაქტია, რომ ივანიშვილის მთავრობამ ქვეყანას ეს სიკეთეც დააკარგვინა. კიდევ რითი შეიძლება დააზიანოს „ოცნებამ“ საქართველო?

„ქართულმა ოცნებამ“ მოახერხა და გააფუჭა ურთიერთობები საქართველოს ყველა პარტნიორთან. როგორც საშინაო პოლიტიკით, ასევე თავისი საგარეო პოლიტიკით.

ნამდვილად აქვთ იმის ნიჭი, რომ მეგობარი მტრად აქციონ. საქართველო, რომელიც ერთ დროს ლიდერად ითვლებოდა რეგიონში, დემოკრატიული განვითარების თვალსაზრისით, ასევე მდგრადი ეკონომიკური განვითარებით და არა იმ ფსევდო ციფრების მანიპულაციით, რასაც დღეს ცდილობენ, რომ შემოგვასაღონ, ნაკლებად განვითარებადი და არადემოკრატიული ქვეყნების სიაში მოახვედრეს.

ამიტომ, ყველა კომპონენტმა თავისი გავლენა იქონია სავიზო პოლიტიკაზე.

აშშ-სთან სტრატეგიულ პარტნიორობაზე შეთანხმება და ხელის მოწერა ჩემ პერიოდში მოხდა, სულ ორი კვირის დასრულებული მქონდა ჩემი, როგორც ელჩის ვადა აშშ-ში და მახსოვს, ძალიან ბევრი ვიმუშავეთ ამ დოკუმენტზე. დემოკრატიის განმტკიცების შემთხვევაში კი შესაძლებელი იყო ვიზების შემდგომი გამარტივება და სავაჭრო ურთიერობის გაფართოება, თუმცა ეს პროცესიც დააზიანეს.

ასეთი საკითხები რომ მოგვარდეს, საქართველომ უნდა ანახოს პროგრესი, ინტერესი და აჩვენოს მზაობა თანამშრომლობის, მაგრამ საქართველოში დემოკრატია რომ განმტკიცდეს, ადამიანები ციხეში არ უნდა ისხდნენ პოლიტიკური შეხედულებების გამო.

არ უნდა ძალადობდეს რეჟიმი ადამიანებზე, არ უნდა სცემდნენ და აწამებდნენ ხალხს და არ ჰყრიდნენ ციხეში საკუთარი კონსტიტუციური უფლებების დაცვის გამო. ეს ყველაფერი უაღრესად მნიშვნელოვანია და დაკავშირებულია ერთმანეთთან.

„ქართულ ოცნებას“ კი დიდი ხანია, ნაბიჯ-ნაბიჯ მიჰყავს ქვეყანა ასეთი ვითარებისკენ – გამოაცლის მეგობრებს, გამოაცლის პარტნიორებს და გაცილებით უფრო დაუცველს დატოვებს მისი პირდაპირი მტრის – რუსეთის წინაშე, რომელიც ერთადერთი მკაფიოდ გამოხატული საფრთხეა საქართველოს სახელმწიფოსთვის. ის არ ცნობს საქართველოს ტერიტორიულ მთლიანობას და ჩვენი ერთ-ერთი მთავარი დაცვა ამ საფრთხისგან არიან სწორედ ჩვენი მეგობრები, რომელთა ჩამოშორებისთვის ყველაფერს აკეთებს „ოცნება“.

• 10-15 ათასი დოლარი რომ ჰქონდეთ დეპოზიტზე, ასეთი ადამიანები ალბათ ძალიან ცოტაა ამ ქვეყანაში. ფაქტობრივად, რიგითი მოქალაქეებისთვის იხერგება ამერიკის გზა. თუმცა, ამავე დროს, ეს ყველაფერი ხელმისაწვდომი იქნება ჩინოვნიკებისთვის, რადგან მათ არ აქვთ ფულის პრობლემა. რამდენად გაიაზრებს ამას ის საზოგადოება, რომელიც „ომის“ შიშით, ჯერ კიდევ ინერტულ მდგომარეობაშია?

იმედი მაქვს, საქართველოს მოქალაქეები აღარ წამოეგებიან „ოცნების“ პროპაგანდის კაუჭზე, რადგან ამ ვითარების შემქმნელი „ქართული ოცნებაა“, რომელიც 14 წელია ხელისუფლებაშია. ჩვენ კი მათგან განსხვავებული მომავალი გვინდა ჩვენი ქვეყნისთვის.

ჩვენ გასაკეთებელს სხვა ვერ გააკეთებს. სხვამ შეიძლება მხარი დაგვიჭიროს. ამიტომ ძალიან ამაყი ვარ იმ ადამიანებით, რომლებიც სწირავენ თავიანთ თავს, ჯანმრთელობას, თავისუფლებას იმისთვის, რომ ეს ქვეყანა იყოს თავისუფალი.

• რამდენად რთული იქნება ამხელა დანაკარგების ფონზე, მივაღწიოთ იმ მიზანს, რასაც ევროკავშირის წევრობა ჰქვია და დავიბრუნოთ დასავლეთის მხარდაჭერაც?

ძალიან ბევრი იქნება სამუშაო. თანმიმდევრული ნაბიჯები უნდა გადაიდგას – დანგრეულის აშენებას წლები და დიდი ძალისხმევა სჭირდება.

დანგრევა ადვილია, ურთიერთობების გამოსწორებას კი დრო და დიდი ძალისხმევა სჭირდება.

• როგორ ფიქრობთ, შეიძლებოდა თუ არა ამ საკითხზე უფრო მეტი მუშაობა თუნდაც ოპოზიციის მხრიდან. თუ შეეძლოთ მათ მეტი კომუნიკაცია ჰქონოდათ აშშ-სთან ვიზების საკითხზე?

არ ვიცი, იყო თუ არა კომუნიკაციის პრობლემა, მაგრამ ფაქტია, რომ იმ 50 ქვეყანას შორის ვართ, სადაც ნამდვილად არ უნდა ყოფილიყო ევროკავშირის კანდიდატი ქვეყანა.

ყოფილ სტრატეგიულ პარტნიორებთან ასეთი უკუსვლა „ქართული ოცნების“ პასუხისმგებლობაა, რადგან ის ცდილობს ურთიერთობის გაუარესებას.

თუმცა, თუ ფართო სურათზე ვილაპარაკებთ, რა თქმა უნდა, საქართველოს მოსახლეობა ვზარალდებით ყველაზე მეტად, რადგან „ოცნებამ“ ჩამოგვაშორა ყველა მეგობარი და პარტნიორი. ღია ტექსტებით ლანძღავენ, კრემლისტური პროპაგანდის გზავნილებით ათას რამეს აბრალებენ დასავლეთს, ევროპას, რაც მთლიანობაში ქვეყანას აზიანებს.

რომ გვქონდეს მომავალი, თავისუფლება, ბოლომდე უნდა დავიცვათ ეს ქვეყანა. სხვა არავინ დაიცავს ჩვენ მაგივრად და ეს ყველაფერი ჩვენი ხელით არის გასაკეთებელი.

ქობულეთის ორზოლიანი შემოვლითი გზის 4-ზოლიან ავტომაგისტრალად მოდერნიზების პროექტის განსახორციელებლად, გარემოს ეროვნული სააგენტოს მხრიდან გარემოსდაცვითი გადაწყვეტილების მიღებაა საჭირო.

აღნიშნული პროცესის ფარგლებში, სააგენტომ პროექტის განხილვა 2026 წლის 20 თებერვალს შეაჩერა და საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტს გარკვეული დეტალების დაზუსტება მოსთხოვა.

დეპარტამენტმა დაზუსტებული ინფორმაცია სააგენტოს 2026 წლის 17 მარტს წარუდგინა. ამ მონაცემების გაცნობის შემდეგ, სააგენტო, დიდი ალბათობით, პროექტის განხილვას განაახლებს.

პროექტის დეტალები და ზემოქმედება

პროექტი ქობულეთის შემოვლითი გზის პარალელურად დამატებითი ორზოლიანი გზის მოწყობას ითვალისწინებს. ახალი გზა თითქმის მთლიან სიგრძეზე არსებული გზის მარცხენა მხარეს მიჰყვება და მხოლოდ გარკვეულ მონაკვეთებში გადადის მარჯვენა მხარეს – მრუდების (მოხვევითი რადიუსების) გაუმჯობესების მიზნით. საპროექტო გზაზე მაქსიმალური დასაშვები სიჩქარე 120 კმ/სთ იქნება.

შერჩეული ვარიანტის მიხედვით, პროექტის ზემოქმედების ქვეშ ექცევა:

• 581 მიწის ნაკვეთი, რომელთა საერთო ფართობი 10 031 191 კვ.მ-ია;
• აქედან 193 ნაკვეთი კერძო საკუთრებაა, ჯამური ფართობით – 2 491 944 კვ.მ.

პროექტის თანახმად, ზარალის ანაზღაურდება და კომპენსაციები გაიცემა სრული ღირებულებით, განსახლების სამოქმედო გეგმის შესაბამისად.

საერთაშორისო სტანდარტები და სოციალური ასპექტები

„მიწის შესყიდვისა და განსახლების დეტალური გეგმა [LARP] მომზადებული უნდა იყოს აზიის განვითარების ბანკის [ADB] სოციალური უსაფრთხოების პოლიტიკის მოთხოვნების შესაბამისად. LARP-ის მომზადება ამჟამად მიმდინარეობს და გათვალისწინებულია კონსულტაციები დაინტერესებულ მხარეებთან,“ – ნათქვამია გზების დეპარტამენტის მიერ წარდგენილ დოკუმენტში.

უწყების განმარტებით, ვინაიდან სამუშაოები უკვე არსებულ ინფრასტრუქტურულ დერეფანში მიმდინარეობს, პროექტი გავლენას არ მოახდენს ადგილობრივი საზოგადოების ტრადიციულ კულტურულ პრაქტიკებსა თუ სივრცეებზე.

ასევე, „გზშ-ს პროცედურის ფარგლებში, დადებითად გადაწყდა სოფელ ოჩხამურში ახალი საგზაო კვანძის მოწყობის საკითხი. ეს გადაწყვეტა ადგილობრივმა მოსახლეობამაც მოიწონა, რადგან ის გააუმჯობესებს კავშირს სოფლის ორ მხარეს შორის და გაამარტივებს წმინდა სერგი რადონეჟელის სახელობის ტაძრისკენ გადაადგილებას“.

რატომ არ აშენდა 4 ზოლი თავიდანვე?

დეპარტამენტის მისამართით ერთ-ერთი შენიშვნა ეხებოდა იმას, თუ რატომ არ აშენდა გზა თავიდანვე 4-ზოლიან მაგისტრალად. გზების დეპარტამენტის პასუხის მიხედვით, არსებული გზა თავიდანვე გათვლილი იყო სამომავლო გაფართოებაზე:

„არსებული გზის პარამეტრები – გზის ვაკისი, გზაგამტარები და სხვა კონსტრუქციები – დღეს ისეა მოწყობილი, რომ მოდერნიზაციის პროცესში საჭირო არ გახდეს უხეში ჩარევა ან ნაგებობების სრული დემონტაჟი. რაც შეეხება ძველ დოკუმენტაციას, იგი საჯაროდ ხელმისაწვდომია.“

ქობულეთის შემოვლითი გზის მოდერნიზების პროექტთან დაკავშირებული დეტალები შეგიძლიათ იხილოთ ამ ბმულზე.

უსაფრთხოების სტატისტიკა და არსებული მდგომარეობა

ქობულეთის შემოვლითი ორზოლიანი გზის ოთხზოლიანად გადაკეთებაზე მუშაობა გზების დეპარტამენტმა ამ გზის სრულად გახსნიდან 5 წლის შემდეგ, 2023 წელს დაიწყო.

ამჯერად კი ქობულეთის შემოვლით გზაზე დაშვებული მაქსიმალური სიჩქარე 90 კმ/საათიდან 70 კმ/საათამდეა შემცირებული.

ქობულეთის შემოვლითი გზა, რომელიც ორზოლიანია, შეიძლება ითქვას, რომ უსაფრთხო არ არის. ეს გზა, ისევე როგორც ბათუმის შემოვლითი გზა, არ არის ჩქაროსნული ავტომაგისტრალი [ავტობანი] – ორზოლიანია და სავალ ზოლებს შორის არ აქვს გამყოფი ბარიერი.

საავტომობილო გზების დეპარტამენტისა და „ბათუმელების“ მონაცემებით, მთლიანობაში, 2018 წლიდან 2026 წლის 26 თებერვლის ჩათვლით პერიოდში ქობულეთის შემოვლით გზაზე 106 ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად დაიღუპა 37 და დაშავდა სულ ცოტა 222 ადამიანი [მხოლოდ 2025 წლის ზაფხულში ამ გზაზე ავარიის შედეგად 9 ადამიანი დაიღუპა და 15-მდე დაშავდა, მათ შორის არასრულწლოვანები]. ამ გზაზე 2014 წლიდან 2018 წლამდე პერიოდში მომხდარი ავარიების შესახებ კი მონაცემები არ გვაქვს.

ქობულეთის შემოვლით გზაზე ასევე დაზიანებულია სადეფორმაციო ნაკერიც.

ამავე თემაზე:

„საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტო ქვეყნის სხვა პროფილურ უწყებებთან ერთად, მუდმივ კონტაქტზეა გემ ORINOCCO-ს გემთმფლობელ კომპანიასთან,“ – აცხადებენ საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტოში სპარსეთის ყურეში ჩარჩენილი 5 ქართველი მეზღვაურის შესახებ.

მეზღვაურებმა დახმარების მოთხოვნით საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს 18 მარტს მიმართეს.

მეზღვაურებმა დახმარებისთვის მიმართეს საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტოსაც.

მეზღვაურები ლიბერიის დროშის ქვეშ მცურავ გემზე ORINOCCO [IMO: 9302994] არიან სპარსეთის ყურეში, რომელიც საომარი ზონის კატეგორიაში შედის.

„ბათუმელები“ ამ საკითხზე გუშინ, 19 მარტს დაუკავშირდა საგარეო საქმეთა სამინისტროს და საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტოს.

სააგენტოსგან პასუხი „ბათუმელებმა“ დღეს, 20 მარტს მიიღო:

„გაცნობებთ, რომ მეზღვაურებმა გამოთქვეს სურვილი დატოვონ გემი და გაემგზავრონ სამშობლოში.

საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტო ქვეყნის სხვა პროფილურ უწყებებთან ერთად, მუდმივ კონტაქტზეა გემ ORINOCCO-ს გემთმფლობელ კომპანიასთან, რომლის ინფორმაციით აუცილებელია, განხორციელდეს ქართველი მეზღვაურების ჩანაცვლება სხვა მეზღვაურებით, თუმცა რეგიონში არსებული არასტაბილური სიტუაცია გავლენას ახდენს პორტის ნებართვებზე, მგზავრობასა და ლოჯისტიკურ საკითხებზე.

შეზღუდვების მიუხედავად, საკრუინგო კომპანია აგრძელებს აქტიურ მუშაობას ზემოაღნიშნული ეკიპაჟის შეცვლის ორგანიზებასთან დაკავშირებით,“ – აღნიშნულია საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტოს მიერ „ბათუმელებისთვის“ გამოგზავნილ წერილში.

„ბათუმელები“ ამ დრომდე ვერ ახერხებს უშუალოდ მეზღვაურებთან, ასევე საკრუინგო კომპანიასთან დაკავშირებას.

ადვოკატი ლელი ბჟალავა ამბობს, რომ ის დღეს დილით ესაუბრა მეზღვაურებს. ადვოკატის თქმით, მეზღვაურებს დაუკავშირდა საგარეო საქმეთა სამინისტრო და საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტო.

ამავე თემაზე:

კათოლიკოს-პატრიარქის დაკრძალვის დღეს, კვირას, 22 მარტს, წირვას მოსაყდრე შიო [მუჯირი] მღვდელმთავრებთან ერთად აღავლენს.

სამების ტაძრის არქიმანდრიტ იოვანე მჭედლიშვილის ინფორმაციით, სამების საკათედრო ტაძარში წირვა დილის 9 საათზე დაიწყება.

მსოფლიო პატრიარქი ბართლომეოსი სამებაში დაახლოებით დღის 12:00 საათისთვის მივა და წესის აგებაში მიიღებს მონაწილეობას.

„კვირის მსახურება დაიწყება 09:00 საათზე. მეუფე შიო, მღვდელმთავრებთან ერთად, აღავლენს წირვას. მსოფლიოს პატრიარქის თვითმფრინავი, დაახლოებით, 11:00 საათზე დაფრინდება თბილისის აეროპორტში და 12:00 საათისთვის ველოდებით აქ. ეს არის მისი გადაწყვეტილება და წესის აგებაში მიიღებს მონაწილეობას.

ის აუგებს წესს მღვდელმთავრებთან ერთად. შემდეგ იქნება სიტყვით გამოსვლები, ქადაგება სხვადასხვა მოღვაწეებისა უწმინდესის შესახებ, როგორც არის ხოლმე პროტოკოლით გათვალისწინებული და შემდეგ გადავასვენებთ სიონში“, – განაცხადა დღეს, 20 მარტს, ჟურნალისტებთან საუბრისას არქიმანდრიტმა იოვანემ [მჭედლიშვილი].

18 მარტს „ტაბულამ“ გაავრცელა ინფორმაცია, რომ მსოფლიო პატრიარქ ბართლომეოსს ჰქონდა სურვილი, გასძღოლოდა წირვას, თუმცა მხოლოდ არალიტურგიკული მსახურება შესთავაზეს.

გამოცემა წყაროებზე დაყრდნობით წერდა, რომ მსოფლიო პატრიარქის ვიზიტი რუსული დელეგაციებისთვის პრობლემაა, რადგან მოსკოვმა უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესიისთვის ავტოკეფალიის მინიჭების შემდეგ ცალმხრივად გაწყვიტა ევქარისტიული კავშირი კონსტანტინოპოლთან, შესაბამისად, წირვაზე მასთან ერთად ვერ დადგება.

იოვანე მჭედლიშვილმა თქვა, რომ ინფორმაცია არ აქვს, თუმცა გამორიცხა, მსოფლიო პატრიარქისთვის უარი ეთქვათ.

მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის პატრიარქ კირილის დავალებით, ილია II-ის დაკრძალვაზე რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას ბელარუსის ეგზარქოსი, მიტროპოლიტი ვენიამინი (ტუპეკო) წარმოადგენს.

დღესვე სამების ტაძრის არქიმანდრიტმა იოვანე მჭედლიშვილმა თქვა, რომ პატრიარქის დაკრძალვის დღეს სამების ტაძარში შესვლა მხოლოდ საშვებით იქნება დაშვებული.

„ფიზიკურად ხედავთ რა ხდება, მეტროდან იწყება მოქალაქეების რიგები, უწყვეტად მრავალი საათის განმავლობაში და მით უმეტეს დაკრძალვის დღეს ბევრად მეტი ადამიანი იქნება. ალბათ, გადაჭედილი იქნება მთელი ტერიტორია – სამებიდან სიონის ტაძრამდე. ტაძარში შესვლაზე იქნება გარკვეული შეზღუდვები, მხოლოდ საშვებით იქნება დაშვება. სასულიერო პირებიც შეზღუდულად იმსახურებენ წირვის დროს და შესვლა იქნება მხოლოდ საშვებით. ეზოში მოქალაქეები, დიდი ალბათობით, ჩვეულებრივად იქნებიან. ეგეც გაირკვევა, დადგენის პროცესია როგორ იქნება პროტოკოლი“, –  განაცხადა არქიმანდრიტმა იოვანემ.

მისივე ინფორმაციით მედიასაც მხოლოდ ტაძრის გარეთ მუშაობის საშუალება ექნება.

„ზუსტად ვერ გეტყვით, რომელზე იქნება გადასვენება, რა დროს მობრძანდება მსოფლიო პატრიარქი, რამდენ ხანს გაგრძელდება წესის აგება, სიტყვით გამოსვლა, გამოსვენება… დაახლოებით 15:00 საათიდან 16:00 საათამდე, სავარაუდოდ“, – განაცხადა არქიმანდრიტმა იოვანემ.

საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი, მცხეთა-თბილისის მთავარეპისკოპოსი და ბიჭვინთისა და ცხუმ-აფხაზეთის მიტროპოლიტი, ილია მეორე 17 მარტს, 93 წლის ასაკში, საპატრიარქო ტახტზე ასვლიდან 49-ე წელს გარდაიცვალა.

მუსლიმები დღეს, 20 მარტს, რამადან ბაირამს აღნიშნავენ.

მორწმუნეები დილიდან ბათუმის ორივე მეჩეთში შეიკრიბნენ. მლოცველთა სიმრავლის გამო ბაირამის ლოცვაზე მისულთა ნაწილმა ღია ცის ქვეშ ილოცა.

დასავლეთ საქართველოს მუფთმა ადამ შანთაძემ ლოცვის შემდეგ საქართველოს მართლმადიდებელ ეკლესიას და მართლმადიდებელ მრევლს კათოლიკოს-პატრიარქის გარდაცვალება მიუსამძიმრა.

„მინდა მივუსამძიმრო საქართველოს მართლმადიდებელ ეკლესიას, მართლმადიდებელ მრევლს, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ილია მეორეს გარდაცვალების გამო. მისი მრავალწლიანი მოღვაწეობა უმნიშვნელოვანესი იყო რელიგიათაშორისი ურთიერთობის პატივისცემის, მშვიდობის, საზოგადოებრივი ერთიანობის განმტკიცების საქმეში,“ – თქვა ადამ შანთაძემ ჟურნალისტებთან საუბრისას.

რამადან ბაირამს წინ უძღვის ერთთვიანი მძიმე მარხვა. მორწმუნეები ერთი თვის განმავლობაში მზის ამოსვლიდან მზის ჩასვლამდე საკვებს და წყალს არ იღებენ.

მძიმე მარხვის დასრულების დღეს მუსლიმები რამადან ბაირამს აღნიშნავენ.

ბაირამის ლოცვა აღესრულა გენერალ ასლან აბაშიძის ქუჩაზე მდებარე ახალ მეჩეთშიც.

წლებია ბათუმის მერია ამ ტერიტორიაზე ქართველ მუსლიმებს მეჩეთის აშენების ნებართვას არ აძლევს. ამის გამო მლოცველებს ლოცვის შესრულება ხის დროებით სალოცავში უწევთ.

სპარსეთის ყურეში ჩარჩენილი ხუთი ქართველი მეზღვაური საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს ოფიციალური წერილით მიმართავს და დახმარებას სთხოვს.

ქართველი მეზღვაურების თქმით, ისინი უკიდურესად მძიმე მდგომარეობაში არიან.

„ვიმყოფებით ლიბერიის დროშის ქვეშ მცურავ გემზე ORINOCCO [IMO: 9302994], რომლის ამჟამინდელი მდებარეობაა ერაყი, პორტი KHOR AL ZUBAIR…

ვიმყოფებით უკიდურესად მძიმე მდგომარეობაში – არ გვექცევა შესაბამისი ყურადღება, ფაქტობრივად ვართ იზოლაციაში/ჩაკეტილ მდგომარეობაში და გაუსაძლის პირობებში.

გთხოვთ, დაუყოვნებლივ ჩაერთოთ აღნიშნულ საკითხში, უზრუნველყოთ კონსულური ჩარევა, ჩვენი უფლებების დაცვა და უსაფრთხო, მშვიდობიანი რეპატრიაცია ერაყის ტერიტორიიდან. აღნიშნული ვითარება საჭიროებს სასწრაფო რეაგირებას, ვინაიდან შესაძლოა საფრთხე ემუქრებოდეს ჩვენს ჯანმრთელობასა და სიცოცხლეს,“ – აღნიშნულია მეზღვაურების მიერ  საგარეო საქმეთა სამინისტროსთვის გაგზავნილ წერილში.

მეზღვაურებმა სამინისტროს გუშინ, 18 მარტს მიმართეს.

მეზღვაურები საქართველოს ოფიციალურ უწყებებს ადვოკატ ლელი ბჟალავას დახმარებით უკავშირდებიან.

ადვოკატი ლელი ბჟალავა ამბობს, რომ წერილის გაგზავნის შემდეგ, მას საგარეო საქმეთა სამინისტროდან პასუხი არ მიუღია.

ადვოკატის თქმით, დღეს, 19 მარტს, ქართველ მეზღვაურებს სოციალური ქსელითაც ვეღარ უკავშირდება.

„ამ პორტში არიან 21 დღეა, ირანის ომის დაწყების დროს ამ პორტში გემი დაიბომბა… ამის შემდეგ ვეღარ გამოდიან პორტიდან, რადგან ეს საფრთხის შემცველია,“ – ამბობს ადვოკატი ლელი ბჟალავა.

Vesselfinder.com -ის მონაცემებით, ლიბერიის დროშის ქვეშ მცურავი ტანკერი ORINOCCO დღეს,  19 მარტს, სპარსეთის ყურეში იმყოფება.

სპარსეთის ყურე საომარი ზონის კატეგორიაში შედის.

„ბათუმელები“ დაუკავშირდა საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტოს პრესცენტრს.

სააგენტოში გვიპასუხეს, რომ „ოფიციალური წერილით“ უნდა მივმართოთ. სააგენტოს მითითებულ ელექტრონულ ფოსტაზე კითხვები წერილობით მივაწოდეთ, თუმცა 19 მარტის დღის ბოლომდე პასუხი არ მიგვიღია.

ინფორმაცია, თუ რა სახის დახმარებას გაუწევენ მეზღვაურებს და როდის, არც საგარეო საქმეთა სამინისტროდან არ მოგვაწოდეს.

ადვოკატმა „ბათუმელებს“ უთხრა, რომ მეზღვაურთა პრობლემების შესახებ აცნობა სახალხო დამცველის აპარატსაც.

„გთხოვთ, წარმოადგინოთ განცხადება [სველი ხელმოწერა, ან ელექტრონული ხელმოწერა] კანონმდებლობით დადგენილი წესის შესაბამისად“, – ამ შინაარსის პასუხი მომწერეს ელექტრონულ ფოსტაზე სახალხო დამცველის აპარატისაგან“, – უთხრა „ბათუმელებს“ ლელი ბჟალავამ.

თუკი სამინისტრო ან საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტო მეზღვაურებთან დაკავშირებით განცხადებას გააკეთებს, კომენტარს აქვე შემოგთავაზებთ.

„საკვების მიღების დროს, მას რაღაც გადასცდა, ამან გამოიწვია ძალიან მძიმე შეგრძნებები, წნევის დაცემა და ამ საერთო მდგომარეობამ გააუარესა მისი მდგომარეობა,“ – ჭიათურისა და საჩხერის მიტროპოლიტმა დანიელმა [დათუაშვილი] კათოლიკოს-პატრიარქის ილია მეორეს საავადმყოფოში მოხვედრის დეტალებზე ისაუბრა.

17 მარტს, დილით, ცნობილი გახდა, რომ საქართველოს პატრიარქი, ილია მეორე, კუჭიდან ძლიერი სისხლდენით კლინიკაში იყო მოთავსებული.

ექიმები მთელი დღის განმავლობაში ცდილობდნენ მის გადარჩენას. 17 მარტის ღამეს, 93 წლის ასაკში, კათოლიკოს-პატრიარქი გარდაიცვალა.

18 მარტს სამთავრობო ტელეარხ „რუსთავი 2-ზე“ სპეციალური გამოშვება მიეძღვნა საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქს.

სპეცეთერში მიწვეული იყო ჭიათურისა და საჩხერის მიტროპოლიტი დანიელი [დათუაშვილი]. მეუფე დანიელმა ისაუბრა, თუ რა გარემოებების შედეგად მოხვდა პატრიარქი საავადმყოფოში.

„ეს დიდი საიდუმლოებაა, რატომ დაუშვა უფალმა პატრიარქის გასვლა [იგულისხმება გარდაცვალება] მაინცადამაინც დღეს, ამას მინდა დიდი ყურადღება მივაქციოთ, დიდ მარხვაში და მაინცადამაინც წელს.

ჩვენ ძალიან ვემზადებოდით, რომ პატრიარქის 50 წელი აღგვენიშნა პატრიარქობის. და მინდა გითხრათ, ექიმები ამბობდნენ, რომ მას შეუძლია რამოდენიმე წელი იცოცხლოს, სუსტად არის, მას აქვს რაღაც ქრონიკული სნეულებები, მაგრამ იგი სტაბილური იყო, ყველა სასიცოცხლო პარამეტრი აბსოლუტურად მოქმედი იყო.

არ შეეძლო იმ ფიზიკური აქტივობის გამოვლენა, მაგრამ ის არსებობდა.

ჩვენთვის ძალიან მნიშვნელოვანი იყო მისი „ჰო“ და „არა“. ზოგჯერ მივდიოდით, შეიძლება არაფერი არ ეთქვა, მაგრამ რაღაც სავსე მოვდიოდით.

რაღაც შემთხვევა მოხდა, პატრიარქის ეს გაუარესება ჯანმრთელობის, შემთხვევის ამბავია, მაგრამ ეს უფალმა დაუშვა.

საკვების მიღების დროს მას რაღაც გადასცდა, ამან გამოიწვია ძალიან მძიმე შეგრძნებები, მისი მდგომარეობა, წნევის დაცემა და ამ საერთო მდგომარეობამ გააუარესა მისი მდგომარეობა. აღმოჩნდა, რომ ამ პროცესმა გამოიწვია წყლულიდან სისხლის დენა, რაც გვიან აღმოჩნდა, მერე ამის ოპერაცია უკვე შეუძლებელი იყო, მისი გადარჩენა.

მოკლედ ეს მოხდა უცებ, წამის ყოფით,“ – თქვა მიტროპოლიტმა დანიელმა.

პატრიარქის შესახებ ისაუბრა ახალქალაქის, კუმორდოსა და კარის მიტროპოლიტმა ნიკოლოზმაც [ფაჩუაშვილი].

„მე დეტალურად გამოვიკითხე ყველაფერი. კუჭის წყლული ჰქონდა და ეს წყლული გაეხსნა. ოღონდ მართალი გითხრათ, ეს დიდი შეკითხვაა, რატომ გაიხსნა ასე და ამდენი სისხლი რატომ გამოუვიდა. მოედინებოდა ღვარად ეს სისხლი… რა მოხდა?! არ ვიცი.

[სისხლდენის დაწყების დროს] საპატრიარქოში იყო მაშინ… ვკითხოთ რეანიმატოლოგებს ეგ ამბავი და ნელ-ნელა ეგეც გამოვიძიოთ. პატრიარქი ისეთი დიდი პიროვნებაა, ის, რომ ის არსებობდა და ის, რომ მან დღემდე მოიყვანა ეს ქვეყანა, ეს ყველანაირ ეჭვებს და კითხვებს ფარავს ეს ამბავი. ჩვენ ჯერ კიდევ არ ვიცით, ჯერ კიდევ არ ვიცით, ორ-სამ დღეში რა მოხდება ნახავთ“, – თქვა მიტროპოლიტმა ნიკოლოზმა.

ახალქალაქის, კუმორდოსა და კარის მიტროპოლიტ ნიკოლოზის კომენტარი ტვ პირველმა გაავრცელა.

„თუ გაიმარჯვებს მოსაყდრე შიო და გახდება პატრიარქი, ჩვენ გველოდება წინ ძალიან ხისტი ეპოქა რელიგიური კულტურისა საქართველოში. ხისტი და მუნჯი – ერთ მონონარატივზე დაყვანილი რელიგიურობის კულტურა, როცა ყველასთვის ადგილი ეკლესიაში არ არის,“ – მიიჩნევს თეოლოგი მირიან გამრეკელაშვილი.

მისი აზრით, მინიმალურია, მაგრამ მაინც არსებობს მოლოდინი, რომ პროევროპული ორიენტაციის პატრიარქი აირჩიოს სინოდმა.

„ერთ-ერთი მთავარი საკითხი მოცემულ მომენტში არის შემდეგი: ვინ გახდება პატრიარქი და რა ტიპის პოლიტიკურ პოზიციას დაიჭერს ეკლესია ჩვენი ქვეყნისთვის ძალიან მნიშვნელოვან გზაგასაყარზე?

ფაქტია, რომ მიმდინარეობს საქართველოს  რუსიფიკაციის მცდელობა, როგორც პოლიტიკურად, ასევე კულტურულად…

ისეა, როგორც აზარტულ თამაშებში: შეიძლება, წინასწარ განსაზღვრო, ვინ არის ძლიერ პოზიციაზე, მაგრამ საბოლოო შედეგის წინასწარ გამოთვლა ერთი-ერთში შეუძლებელია.

მეუფე ზენონი მიხვდა, რა შეიძლება გათამაშდეს… ის წინასწარვე ცდილობს, არ ჩაერიოს ამ საკითხში ხელისუფლება, თუმცა ეს გარდაუვალი იქნება: მეუფე შიოს ერთ-ერთი მთავარი რესურსი გახლავთ სწორედ მთავრობის მხარდაჭერა.

ჩვენ, ქრისტიანების ნაწილს, კვლავაც გვჯერა სულიწმიდის არსებობის. რაღაც მომენტში ადამიანების გონებას მაინც საღმრთო სიბრძნე გაანათებს და სწორ არჩევანს გააკეთებენ სინოდის წევრები,“ – გვიყვება მირიან გამრეკელაშვილი.

„ბათუმელებმა“ თეოლოგ მირიან გამრეკელაშვილთან ინტერვიუ ჩაწერა:

• ბატონო მირიან, პატრიარქ ილია მეორეს კვირას დაკრძალავენ. დაახლოებით ორ თვეში უნდა აირჩიონ ახალი პატრიარქი. იკვეთება თუ არა ამ ეტაპზე, ვინ შეიძლება გახდეს ახალი პატრიარქი?

მოცემულ მომენტში ხელაღებით ამ თემაზე საუბარი რთულია, თუმცა, მეორე მხრივ, არის ტენდენცია, რომ აშკარად სურთ მეუფე შიოს მომავალი პატრიარქობა, ადამიანისა, რომელიც უკვე ასრულებს მოსაყდრის მოვალეობას. სინოდის ნაწილი ამას არ ეთანხმება და ეს პოზიცია აშკარად გააჟღერა მეუფე ზენონმა.

ეს უთანხმოება გამომდინარეობს იქიდან, რომ მეუფე შიოს ერთ-ერთი მთავარი რესურსი გახლავთ მთავრობის მხარდაჭერა.

მოდით, ვისაუბროთ ცოტა კულუარულადაც: რა აქვს ხელთ მეუფე შიოს? მეუფე შიოს ხელთ აქვს, პირველ რიგში, მოსაყდრეობა, ანუ პატრიარქმა ის აირჩია დროებითი მოვალეობის შემსრულებლად, საკუთარი ნების გამომხატველად და მასზე მოახდინა საკუთარი ფუნქციების დელეგირება. პატრიარქმა პირადად მას გამოუცხადა დიდი ნდობა.

მეორე: მეუფე შიო ამ პოზიციაზე მოსვლისთანავე ეცადა დაახლოებოდა საქართველოს მოქმედ მთავრობას და პოლიტიკურ ძალას, რაც გამოუვიდა კიდეც. მან პრინციპში გაუცვალა მთავრობას ეკლესიის სუვერენიტეტი. ეს არის ერთგვარი გარიგება და მისი მეორე რესურსი.

თუმცა ამის მიღმა მან, სამწუხაროდ, ვერ მოიპოვა საკუთარ კოლეგებში პირადი მხარდაჭერა. ის დიდი ნიჭი, რაც აწ განსვენებულ პატრიარქს ჰქონდა – ადამიანების, ასე ვთქვათ, გულების მოგების ნიჭი, მათი პატივისცემის მოპოვება და სიყვარული, მოსაყდრე შიოს, სამწუხაროდ, არ აღმოაჩნდა. ეკლესიას ერთგვარი პრივილეგია ჰქონდა – ჰქონოდა განსხვავებული აზრი. მეუფე შიოს ეპოქაში კრიტიკული აზრის გამოხატვას ეკლესია ძალიან ერიდებოდა.

მოსაყდრე შიო აღმოჩნდა ძალიან მიტმასნილი მთავრობასთან და რუსეთთან. პრინციპში მოსაყდრე შიო რუსეთში გაიზარდა, იქ ფორმირდა და ის სააზროვნო და კულტურული სივრცე მიაჩნია მას ძალიან მშობლიურად.

• გარდა იმისა, რომ მეუფე შიომ მოსკოვში მიიღო სასულიერო განათლება და იქ მსახურობდა, რა გარემოებებმა აჩვენა რუსეთთან ახლო კავშირი? 

პირადად ჩემთვის მთავარი საზომი ის არ ყოფილა, რომ, მაგალითად, იქ სწავლობდა და მოღვაწეობდა. რუსეთთან კავშირის კუთხით მე თვალს ვადევნებდი მის ქადაგებებს, მის ინტერვიუებს, სადაც შეიძლება ადამიანს გაეგო, რა ტიპის აზროვნებისაა ეს იერარქი. იგი ხშირად პირდაპირ იმეორებდა რუსი მოაზროვნეებისა თუ მაღალი რანგის პოლიტიკოსების მოსაზრებებს – უბრალოდ აკოპირებდა და იმეორებდა ყოველგვარი კრიტიკული გააზრების გარეშე.

მოსაყდრე შიო ღიად ულოცავდა დაბადების დღეს და სხვადასხვა რელიგიურ დღესასწაულს მოსკოვის საეკლესიო იერარქებს. მის ქადაგებებში აშკარად ჩანდა სწორედ ის პოლიტიკური და სოციალური ფილოსოფია, რაც ესოდენ პოპულარულია დღევანდელ რუსეთში.

მოსაყდრე შიოს უშუალო მონაწილეობის ხარჯზე კიდევ უფრო მკაფიო და დესტრუქციული როლი მოიგო ეკლესიამ სექსუალური უმცირესობების დევნისა და შევიწროების საქმეში. ის პირადად მივიდა აქციაზე, სადაც ეკლესიის მიერ მობილიზებულმა ძალებმა და მათ მიერ მოყვანილმა ხალხმა დაარბია რამდენიმე ორგანიზაციის ოფისი, სცემეს ადამიანებს, შეურაცხყვეს… მას არათუ არაფერი გაუკეთებია ამ ძალადობის საწინააღმდეგოდ, არამედ აქეზებდა კიდეც ამ სასულიერო რესურსს, რომ ეს საჭიროა და ჩვენ ვიცავთ თითქოს რაღაც მორალურ საყრდენებს, ღირსებას და ასე შემდეგ.

როდესაც ადამიანი ამ პოზიციაზეა, ის არ არის მხოლოდ ჰეტეროსექსუალების პატრიარქი, მან უნდა გაითვალისწინოს ყველა ადამიანის და ყველა ფენის ადამიანის ინტერესები. ამ შემთხვევაში მან უბრალოდ აიღო რუსული ეთნონარატივი, რომ დარბევა განსხვავებული ადამიანების და მათი დევნა-შევიწროება არის ჩვეულებრივი, კარგი რამე.

• მოსაყდრე შიოს პარალელურად კიდევ ვინ შეიძლება გახდეს პატრიარქობის კანდიდატი? 

უნდა შედგეს სინოდის ორი სხდომა. პირველი სხდომის ფარგლებში უნდა გამოიკვეთოს სამი კანდიდატი.

• შემდეგ გაფართოებულ სხდომაზე საერო წარმომადგენლებიც მონაწილეობენ, თუმცა საბოლოო გადაწყვეტილებას მაინც სინოდი იღებს? 

გაფართოებულ სხდომა სამწუხაროდ მოქმედი რეგულაციით არ არსებობს. საერო წევრები მონაწილეობენ, მაგრამ მათ ხმის მიცემის უფლება არა აქვთ.

უნდა აღინიშნოს ერთი, ძალიან საინტერესო ამბავი: თავის დროზე პატრიარქი ილია მეორე არჩეულ იქნა სწორედ გაფართოებული კრების მიერ, სადაც მონაწილეობდნენ საერო პირები, მათ შორის, ქალები. შემდეგ, 1995 წელს, ეს მოდელი გადააკეთეს. გადაკეთების შემდეგ უკვე საერო პირები აღარ მონაწილეობენ ხმის მიცემის უფლებით. ასეთი ფორმატის პატრიარქის არჩევნები, რომელიც ახლა უნდა იყოს, პირველად გაიმართება.

აქამდე მუშაობდა სხვა სისტემა და ამ სხვა სისტემის მიხედვით პატრიარქს ყოველთვის ირჩევდა გაფართოებული კრება – სასულიერო და საერო პირები ერთად. ილია მეორეს არჩევის შემდეგ იყო რეფორმატორული ტალღა. მაშინ გამოჩნდა, რომ საქართველოს ეკლესიის შიგნით მთელი იერარქია, სასულიერო პირები და განსაკუთრებით ეკლესია და მონასტრები წარმოადგენენ ულტრაკონსერვატიულ პოზიციებს.

ვიდრე ილია მეორე ევროპაში მოგზაურობდა და სხვადასხვა რელიგიისა თუ ეკლესიის ლიდერს ხვდებოდა, თავაზიანად უღიმოდა, ამასობაში, ეკლესიაში ძალიან დიდი ძალა მოიკრიბა ძველი მორწმუნეების ფრთის იმპულსმა… ეს „სტაროვერები“ მაშინ აშკარად ღიად ემუქრებოდნენ პატრიარქს და აშანტაჟებდნენ კიდეც. ეუბნებოდნენ, რომ თუ ამას არ იზამდა, ისინი გავიდოდნენ სქიზმაში, თუ ამას არ გააკეთებდნენ, ამას იზამდნენ და ასე შემდეგ, რაც საბოლოო ჯამში მაინც მოხდა. 12 მონასტერი და რამდენიმე სამრევლო გავიდა კიდეც სქიზმაში, ანუ მოსწყდა დედა ეკლესიის სხეულს.

რადგან ცენტრალური ძალაუფლება საფრთხის ქვეშ დადგა, გადააკეთეს ეს მოდელი. სხვათა შორის, ამ მოდელის გადაკეთებას მაშინ აქტიურად ეწინააღმდეგებოდა მამა ბასილ კობახიძე, შემდგომში პატრიარქის დიდი კრიტიკოსი. მას ბუნებრივად არ მოსწონდა ეს.

ეს მოდელი გაკეთდა ამ მიზანშეწონილობით, რომ დაზღვეული ყოფილიყო ეკლესიის ცენტრალური იდენტობა და არ მომხდარიყო გახლეჩის შეუქცევადი პროცესი. ეს პროცედურა, რომელიც ახლა უნდა გაიარონ, არის სრულიად ახალი. 95 წლის კრების შემდეგ ჩვენ ახალი პატრიარქი არ გვყოლია. ილია მეორე მართავდა ეკლესიას ყველაზე ხანგრძლივი პერიოდი.

• ეს მოდელი არის უპირატესობა მოსაყდრე შიოსთვის, გახდეს პატრიარქი? 

მოცემული მოდელის მიხედვით არჩევნები არის ნაკლებად გამჭვირვალე.

სხვათა შორის, გააჩნია, როგორ გამოიყენებს ამას თავად ეკლესია. საბოლოო ჯამში, ეკლესიის ბედს გადაწყვეტს მხოლოდ 39 ეპისკოპოსი. მთავრობას ნაკლებად აქვს გარედან ინტერვენციის შესაძლებლობა.

მეორე მხრივ კი, დიდია შესაძლებლობა, ამ 39 ეპისკოპოსიდან, დახშულ სიტუაციაში მეუფე შიომ კულუარული გზით, ასე ვთქვათ, მოუგვაროს უმრავლესობას და რაღაცნაირად შეძლოს მათგან საკმარისი ხმის მიღება.

• ამიტომაც მოუწოდა „ქართულ ოცნებას“ დმანისის ეპისკოპოსმა ზენონმა, არ ჩაერიოს ხელისუფლება ეკლესიის შიდა არჩევნებში?

დიახ, მეუფე ზენონი მიხვდა, რა შეიძლება გათამაშდეს. მან თავადაც იწვნია ხელისუფლების მხრიდან გარკვეული ტიპის კრიტიკა და მისი კრიტიკული ხმის ჩახშობის მცდელობა. ის წინასწარ ცდილობს, არ ჩაერიოს ამ საკითხში ხელისუფლება, თუმცა ეს გარდაუვალი იქნება: მეუფე შიოს ერთ-ერთი მთავარი რესურსი, როგორც გითხარით, გახლავთ სწორედ მთავრობის მხარდაჭერა.

• საპატრიარქოს შიგნით რა გადაჯგუფებები ხდებოდა ბოლო დროს ან რა შეიძლება გააქტიურდეს ახლა? 

ეს გადაჯგუფებები გარეგნულად უკვე ისე აღარ ჩანს, როგორც მანამდე, თუმცა არიან ჯგუფები, რომლებიც წარმოადგენენ საერთო ინტერესებს, საერთო მისწრაფებებს. მე მათი დასახელებისგან თავს შევიკავებ მათივე ინტერესებიდან გამომდინარე.

ეკლესიას ახლა უწევს მიიღოს ისეთი გადაწყვეტილებები, რომლებიც მის პოზიციებს გრძელვადიანი დროის ჭრილში განამტკიცებს. ერთ-ერთი მთავარი საკითხი მოცემულ მომენტში არის შემდეგი: ვინ გახდება პატრიარქი და რა ტიპის პოლიტიკურ პოზიციას დაიჭერს ეკლესია ჩვენი ქვეყნისთვის ძალიან მნიშვნელოვან გზაგასაყარზე? ფაქტია, რომ მიმდინარეობს საქართველოს  რუსიფიკაციის მცდელობა, როგორც პოლიტიკურად, ასევე კულტურულად. ეკლესია შეიძლება პოლიტიკურ პროცესებში ღიად ვერ მონაწილეობდეს, რადგან მათ არ გააჩნიათ პარტია ან ფრაქცია პარლამენტში, საკუთარი ჯარი და ასე შემდეგ, მაგრამ კულტურულ იდენტობაზე მას უდიდესი გავლენა აქვს. ეს მისი სამოქმედო სივრცეა.

• პროევროპული ორიენტაციის, ანუ საქართველოს სახელმწიფოებრიობის დამცველი ბევრია ეპისკოპოსებს შორის? არსებობს შანსი, პროევროპული განწყობის პატრიარქი აირჩიოს სინოდმა? 

ბევრი არ არის, მაგრამ არის საკმარისი. ჩვენს სიტუაციაში საკმარისი უკვე კარგი მონაცემია.

რთულია წინასწარ განსაზღვრო, ვინ რას აპირებს და რა მოხდება გადამწყვეტ მომენტში. ისეა, როგორც აზარტულ თამაშებში: შეიძლება, წინასწარ განსაზღვრო, ვინ არის ძლიერ პოზიციაზე, მაგრამ საბოლოო შედეგის წინასწარ გამოთვლა ერთი-ერთში შეუძლებელია.

• ამ ეტაპზე ვინ არის მოაზრებული პროევროპული განწყობის ეპისკოპოსებიდან პატრიარქობის კანდიდატად? 

არსებობს ერთი ჯგუფი, რომელიც თვლის, რომ ამ ეტაპზე საქართველოს რუსიფიკაცია რაღაცნაირად უნდა შეჩერდეს, რადგან მთავრობები მოდიან და მიდიან, ქვეყანას კი, უწევს იარსებოს გარკვეულ სოციო-კულტურულ კონტექსტში. მათ ეს პოზიციები გაახმოვანეს კიდეც ღიად, უფრო მეტად წერილობითი სახით. საქართველოში წერილობით ინფორმაციას დიდი რეზონანსი არ აქვს ხოლმე, მაგრამ მათ ეს ღიად თქვეს.

• რამდენიმე რომ ჩამოგვითვალოთ, რომელია ასეთი ეპისკოპოსი? 

აი, მაგალითად, ერთ-ერთი ასეთი პოზიციების ღიად გამომხატველი არის ფოთისა და სენაკის მიტროპოლიტი გრიგოლი, რომელიც პარალელურად აქვეყნებს ხოლმე საშობაო და სააღდგომო ეპისტოლეებს. თუ ნახავთ მის ტექსტებს, ის ღიად საუბრობს რუსიფიკაციის საფრთხეზე. ის ამას ხედავს არა მხოლოდ პოლიტიკური, არამედ კულტურული იდენტობის ჭრილშიც.

ჩვენ ვიცით, რომ საქართველოს ეკლესიას აქვს გამოცდილება რუსეთის მხრიდან კულტურული ჰეგემონიისა და ძალმომრეობისა. შესაბამისად, ეკლესიის კულტურულ მეხსიერებაში ეს ლაქები არსებობს. შესაბამისად, ისინი ამოდიან ამ მომენტიდან: არაფერი კარგი რუსეთთან დაახლოებას საქართველოს ეკლესიისთვის არ მოუტანია, პირიქით, მისი საუკუნოვანი ტრადიციები განადგურდა, მთელი ხატწერის ნიმუშები და ასე შემდეგ განადგურდა, ჩვენს უძველეს გალობების ტექსტებსა და ნოტებს ვეძებთ სადღაც და გადარჩა მხოლოდ იმიტომ, რომ ვიღაცებმა მოახერხეს მათი გადამალვა, დამარხვა და ასე შემდეგ.

ფაქტობრივად რუსეთთან დაახლოებამ ეკლესია მიიყვანა მაშინ დაღუპვის პირას. ეს მათ ახსოვთ და ამის მომხრე არ არიან არანაირად.

• რუსეთის პატრიარქი კირილი სრულიად საქართველოს კათოლიკოს პატრიარქის გარდაცვალების გამო სამძიმრის წერილს აქვეყნებს, თუმცა ილია მეორეს სრული ტიტულით კვლავ არ მოიხსენიებს. წერილში ხაზგასმულია, რომ ილია მეორე მხარს უჭერდა ტრადიციულ კეთილ ურთიერთობებს რუსეთის ეკლესიასთან. თქვენთვის რა იყო საინტერესო ამ წერილში? 

დიახ, ამ სამძიმარში მართლაც მინიშნება გარკვეულწილად იყო და ეს აშკარად არის რუსეთის პატრიარქის პოზიცია.

რუსეთის ეკლესია ეცდება, რომ საქართველოს ეკლესიის სათავეში მოვიდეს ისევ რუსეთის მიმართ მინიმუმ სიმპათიით განწყობილი ადამიანი, რათა რუსეთ-უკრაინის კონფლიქტის ფონზე საქართველო არ დაუსხლტეს გავლენათა ორბიტიდან. ეს რუსეთისთვის ძალიან მნიშვნელოვანია. რუსეთს არ სჯერა, რომ ჩვენ შეუქცევადი ევროპეიზაციის გზას ვადგავართ, თუმცა, მეორე მხრივ, არც ისეთი სულელები არიან, რომ არ იცოდნენ საზოგადოების განწყობა.

ჩვენ საქართველოში გვაქვს შემდეგი მოცემულობა – მთავრობა და მმართველი წრეები არიან პრორუსები. ისინი არიან პრორუსები სრულიად პრაგმატული საბაბით. საზოგადოება კი, არანაირად არ არის პრორუსული ამ გაგებით. პირიქით, პოლიტიკური ელიტის შვილები და შთამომავლები მიდიან სასწავლებლად არა რუსეთში, არამედ ევროპაში. ანუ უბრალოდ საქართველოს მთავრობაში მოვიდა ძალა, რომელიც ამბობს, რომ მოცემულ მომენტში დაპირისპირებას სჯობს ვამჯობინოთ დათმობა.

ამის მიღმა მათ გააკეთეს სრულიად ცინიკური კალკულაცია და მიხვდნენ, რომ შავი ფულის გაკეთება უფრო ადვილია მაშინ, თუ შეეკვრები ეგრეთ წოდებულ შანხაის ღერძს. ესე იგი, რუსეთი, ჩინეთი, ირანი, ვიდრე, მაგალითად, აწარმოო ღია ბიზნესი ევროკავშირში და ასე შემდეგ, სადაც არის ძალიან ბევრი რეგულაცია იმისათვის, რომ ადამიანმა შავი ფულის გაკეთება ვერ შეძლოს.

ამიტომაც, პოლიტიკური ელიტები ძირითადად ამყარებენ ამ ოპერაციებს – სანქციების გვერდის ავლაში ეხმარებოდნენ რუსეთს, ირანს ეხმარებოდნენ ემბარგოს გვერდის ავლით გაყიდულიყო ნავთობი. ასევე, ვნახეთ ირანში სამძიმარზე ჩასული ირაკლი კობახიძე. ისინი ამას აკეთებენ არა იმიტომ, რომ შინაგანად ამ პოლიტიკის გულწრფელი მხარდამჭერი არიან. უბრალოდ, ეს არის „ოცნების“ კლანის და მისი ელიტის სამოქმედო ჩარჩო.

• ილია მეორეს გარდაცვალებით რა ეტაპი დასრულდა საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ისტორიაში? რა ეტაპი იწყება ამჯერად? 

ილია მეორეს გარდაცვალებით დასრულდა მისივე ეპოქა. მან ეკლესიის შიგნით შექმნა საკუთარი პირადი კულტი. ილია მეორემ ამაზე იმუშავა მთელი ძალისხმევით და ეს გამოუვიდა კიდეც. მან ეკლესიას მისცა საკუთარი სახე: ადამიანები უფრო რელიგიურები კი არ იყვნენ საქართველოში ბოლო დროს, არამედ პატრიარქი მოსწონდათ და უყვარდათ, პატრიარქი და ეკლესია მათთვის გაიგივებული იყო ერთმანეთთან.

სინამდვილეში, უნდა არსებობდეს სინოდალური მმართველობა და პატრიარქი უნდა იყოს ერთ-ერთი ეპისკოპოსთაგანი. ამიტომაც, მართლა რაღაც ისტორიული სახის და ქარიზმატული ლიდერის ეპოქა დასრულდა. თანამედროვე ეპოქაში ასეთი პერსონალური კულტის აშენება ალბათ უფრო ძნელი იქნება. ახლა უკვე ბევრი კრიტიკული მედიაა, სხვა საშუალებებია, წლების წინ კი, მხოლოდ მის ფოტოებს უყურებდა ხალხი.

ილია მეორე ტიპოლოგიურადაც ისეთი იყო: ყველასთან ახერხებდა საერთო ენის გამონახვას – დისიდენტებთან მეგობრობდა, ციხეში აკითხავდა მათ და არასოდეს დაუგმია ისინი. მეორე მხრივ, კომუნისტურ ელიტასთანაც პოულობდა საერთოს. ეროვნულ მოძრაობას მხარს უჭერდა, თუმცა ისინი როცა წავიდნენ, ახალ ძალასთანაც საერთო ენა გამონახა – ედუარდ შევარდნაძე მონათლა. სააკაშვილის რეჟიმის დროს „ვარდების რევოლუციის“ დროს არ მივიდა პარლამენტში და ასე შემდეგ.

ახლა რომ გადავხედოთ სინოდის წევრებს – ამგვარი დიპლომატიური ნიჭით და პლასტიკურობით გამორჩეული არცერთი არ არის.

თუ გაიმარჯვებს მოსაყდრე შიო და გახდება პატრიარქი, ჩვენ გველოდება წინ ძალიან ხისტი ეპოქა რელიგიური კულტურისა საქართველოში. ხისტი და მუნჯი – ერთ მონონარატივზე დაყვანილი რელიგიურობის კულტურა, როცა ყველასთვის ადგილი ეკლესიაში არ არის. ეს იქნება მხოლოდ კონკრეტული ადამიანების თავშესაფარი, კონკრეტული ტიპოლოგიის ადამიანებს შეეძლებათ თქვან, რომ ვართ ამ ეკლესიის წევრები. ის ჩანასახოვანი მრავალფეროვნება, რაც მანამდე არსებობდა და რამაც მინიმალური დოზით მაინც მოაღწია ჩვენამდე, საბოლოოდ არ მომწიფდება. ის მონოლითური გახდება.

• პროევროპელი და შესაბამისად პროქართული პატრიარქის არჩევის შანსი მინიმალურია, მაგრამ ეს შანსი არსებობს? 

ძალიან ნაკლებია, თუმცა შანსი არსებობს. ჩვენ, ქრისტიანების ნაწილს, კვლავაც გვჯერა სულიწმიდის არსებობის. რაღაც მომენტში ადამიანების გონებას მაინც საღმრთო სიბრძნე გაანათებს და სწორ არჩევანს გააკეთებენ სინოდის წევრები.