Batumelebi

„ისეთ მდგომარეობამდე მივედი, როცა სახლიდან ყველაფერი გაგაქვს და ყიდი – ველოსიპედი, მოტოციკლი მყავდა ესენიც გავყიდე, სახელმწიფო კი ისევ ბიზნესს ეხმარება. ჩვენი ვალი, ვალი არ არის?“ – ამბობს „ბათუმელებთან“ მოქალაქე გიორგი გორგილაძე.

კორონავირუსის პანდემიამდე გიორგი სამორინეში მუშაობდა და საკმაოდ კარგი შემოსავალიც ჰქონდა. სამორინე პირველი შეზღუდვების, ანუ გაზაფხულის შემდეგ ქვეყანაში არ გახსნილა და ამ ხნის განმავლობაში მისი ოჯახის ერთადერთი შემოსავალი იყო კომპენსაცია – ჯამში 1200 ლარი, რომელიც პანდემიის პირველი ტალღის დრო გასცა სახელმწიფომ.

„ვიშიმშილე კიდევ მთავრობასთან, ბანკის სესხების გადავადებით მივმართე ეროვნულ ბანკს და კერძო ბანკებსაც, თუმცა ჩემთვის არაფერი შეცვლილა. ბანკის სამთვიანმა გადავადებამ ის შედეგი გამოიღო, რომ 5 წლიანი სესხი 10 წელზე გაგვიწერეს და მოკლების ნაცვლად პროცენტი გაგვეზარდა“, – გვიყვება თავის გასაჭირზე გიორგი გორგილაძე.

მისი აზრით, სახელმწიფომ ეკონომიკის სტაბილურობის მიზეზით გაწირა საკუთარი მოქალაქეები.

„ეხმარება მხოლოდ ცალკეულ ბიზნესებს და არ გვესმის რა ნიშნით. ბიუჯეტი არის საერთო ფული, ჩვენი მოქალაქეების ფულიც, ამიტომ მხოლოდ კონკრეტული ბიზნესის მხარდაჭერა რატომ ხდება. ჩემი ბანკის ვალი, ვალი არ არის? ვფიქრობ, ეს ყველაზე უსამართლო გადაწყვეტილებაა სახელმწიფოს მხრიდან, რადგან სახელმწიფომ ბანკების და ცალკეული ბიზნესების გადარჩენა მოქალაქეების დაზარალების ხარჯზე დაიწყო“, – ამბობს გიორგი.

მისი თქმით, სამართლიანი იქნებოდა სახელმწიფო მიდგომა მაშინ, თუკი ბანკებთან მიმართებაში სახელმწიფო აღიარებდა ფორსმაჟორულ მდგომარეობას. ეს მევალეებს შესაძლებლობას მისცემდა, რომ ბანკს შეღავათი გაეკეთებინა ძირ ფულზე და პროცენტთან ერთად მისი დაფარვაც არ მოეთხოვა.

„როგორც ვიცი, ევროპაში ფორსმაჟორი გაითვალისწინეს. ჩვენ კი, საქართველოს მოქალაქეებს გამოგვეცალა ამის საფუძველი, რადგან ჩვენთან მიმართებაში ბანკი ფორსმაჟორს არ აღიარებს.

ოქტომბერში დაწესებული შეზღუდვების შემდეგ სახელმწიფო კომპენსაციას მხოლოდ იმ პირებზე იძლევა, ვინც 28 ოქტომბრის შემდეგ დაკარგა სამუშაო. ჩვენ ვინც გაზაფხულზე დავკარგეთ და ერთჯერადი კომპენსაციის მეტი არ მიგვიღია, სამუშაო აღარ გვაქვს, რა გავაკეთოთ? უკვე ყველაფერს ვყიდი, რაც მეყიდება“, – ამბობს გიორგი.

მისი თქმით, სამუშაო რომც იშოვოს, ახალი დაანგარიშების მიხედვით, თვეში 1000 ლარზე მეტი გამოსდის ბანკში შესატანი თანხა, რაც მას ისედაც მოწყვლადს ხდის.

„1000-ლარიანი სამსახურის შოვნა ამ სიტუაციაში თითქმის შეუძლებელია. რომც ვიშოვო, ყველაფერს ბანკი წაიღებს, რადგან ყოველდღე მინუსებში მივდივარ და ვალი იზრდება. ვფიქრობდი, რომ 1 200 ლარიანი კომპენსაცია მეორე ტალღის შემთხვევაშიც შეგვეხებოდა, ვინც გაზაფხულზე დავკარგეთ სამუშაო და ისევ დახურულები ვართ. ამაზე მთავრობის პასუხი არ ისმის“.

გიორგი ამბობს, რომ ერთ ბანკში იპოთეკური სესხი აქვს აღებული, მეორეში კი სამომხმარებლო.

„ახლა განაცხადეს, რომ კერძო საბავშვო ბაღების მეპატრონეებს დაეხმარებიან, სამშენებლო სექტორს დაეხმარნენ, ცალკეულ ბიზნესებს აძლევენ კომპენსაციას, რითი წყვეტენ, ვინ უფრო მეტად დაზარალდა და ვინ ნაკლებად.

მთავრობამ ჩვენ დაგვავალდებულა, რომ სახლში ვიჯდეთ, ხელფასი აღარ ავიღოთ და ათი თვე თავი 200 ლარით გავიტანოთ. ეს არის ძალიან უსამართლო გადაწყვეტილება“, – ამბობს გიორგი გორგილაძე.

საქართველოში დამატებითი შეზღუდვები 28 ოქტომბრიდან ამოქმედდა. მთავრობამ ხელმეორედ განსაზღვრა იმ პირთა წრე, ვინც  შეზღუდვების მეორე ეტაპზე 200 ლარიან სახელმწიფო კომპენსაციაც მიიღებს. ამ ჯგუფში არ მოიაზრებიან ის პირები, ვინც სამუშაო ადგილი პანდემიის პირველ ეტაპზე დაკარგა და უკვე მიღებული აქვს 1 200 ლარიანი დახმარება.

15 მუშა, რომლებიც ერთი თვის კუთვნილ ხელფასს ითხოვენ, დღეს, 12 დეკემბერს, მორიგი საპროტესტო აქციის გამართვის დროს, პოლიციამ განყოფილებაში გადაიყვანა.

მუშები კომპანია „ლაბაუ გონიოს“ ჰყავდა დაქირავებული – გონიოში 16-სართულიანი სასტუმროს მშენებლობაზე. როგორც მუშები ამბობენ, კომპანიას ერთი თვის ხელფასის ანუ 27 ათასი ლარის დავალიანება აქვს.

„აქცია გავმართეთ ისევ, რადგან კომპანიის წარმომადგენელი ამ დრომდე არ შეგვეხმიანა და არც ხელფასი გადაუხდია. როცა აქციაზე შევიკრიბეთ, მოვიდა პოლიცია და ყველა განყოფილებაში წაგვიყვანეს. წერილობით დაგვაწერინეს, თუ რატომ ვიყავით შეკრებილი და რას ვითხოვდით“, – ამბობს „ბათუმელებთან“ აქციის მონაწილე გია კილაძე.

მისი თქმით, პოლიციამ მათ უთხრა, რომ შეკრების უფლება არ ჰქონდათ. „15 ადამიანი ვიყავით და როგორც ვიცი, ამის უფლება გვაქვს. განცხადება დავწერეთ, რომ ვითხოვთ ჩვენს 27 ათას ლარს, რომელიც კომპანიამ უნდა გადაგვიხადოს“, – ამბობს კილაძე.

მუშებმა კუთვნილი ხელფასების მიღების მოთხოვნით საპროტესტო აქცია 30 ნოემბერსაც გამართეს, ამის მიუხედავად, კომპანიის მხრიდან მათ არავინ გამოხმაურებია.

მუშები საკუთარი უფლებების დაცვას სასამართლოში აპირებენ.

კომპანია „ლაბაუ გონიოს“ მესაკუთრე დავით ცერცვაძეა და სასტუმრო „მგზავრებსაც“ ფლობს, რომლის გვერდითაც მიმდინარეობს ახალი მშენებლობა. ცერცვაძე, ერთ-ერთ კომპანიაში პარლამენტარ ბექა ოდიშარიასთან ერთად აქციების მფლობრლიცაა.

ბათუმში, დაახლოებით დილის 08:00 საათზე, საპატრულო პოლიციის მანქანა ავტოავარიაში მოჰყვა. ერთმანეთს მსუბუქი ავტომანქანები შეეჯახნენ.

შემთხვევა დღეს 12 დეკემბერს, გრიბოედოვის ქუჩაზე მოხდა.

სასწრაფო დახმარების სამსახურის ინფორმაციით, დაშავდა ორი ადამიანი, რომლებიც ბათუმის რეფერალურ საავადმყოფოში გადაიყვანეს.

გამოძიება დაწყებულია სსკ-ის 276-ე მუხლით, რაც ტრანსპორტის მოძრაობის უსაფრთხოების ან ექსპლუატაციის წესის დარღვევას გულისხმობს.

თბილისის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტის მესამე კურსის სტუდენტი ქეთევან სამხარაძე „ბათუმელებთან“ ამბობს, რომ მისი სპექტაკლი – „საშვილოსნო“, რომელიც ბათუმის მონოდრამის საერთაშორისო ფესტივალისთვის შეიქმნა და აჭარის საზოგადოებრივ მაუწყებელზე უნდა გასულიყო, დაბლოკეს. სპექტაკლი ქალთა უფლებებზეა.

„სპექტაკლი უკვე ჩასმული იყო საეთერო ბადეში და ამის შესახებ ანონსიც განთავსებული  ჰქონდა ტელევიზიას. თუმცა გუშინ, 10 დეკემბერს, ვიგებ, რომ სპექტაკლი მოხსნეს“, – ამბობს ქეთევან სამხარაძე.

აჭარის მაუწყებელში ამ ინფორმაციას არ ადასტურებენ და სპექტაკლის ეთერიდან ამოღების მიზეზად, ტექნიკურ საკითხს ასახელებენ.

ქეთევან სამხარაძის თქმით, სპექტაკლის მოხსნაზე ტელევიზიის ოფიციალური განმარტება არ მოუსმენია, თუმცა შიდა საუბრებში ითქვა იმაზე, რომ თითქოს სპექტაკლის შინაარსი წინააღმდეგობაში მოდიოდა კანონთან, რომელიც 12+ ქვემოთ მაყურებლისთვის გარკვეულ შეზღუდვებს უწესებს მედიას.

„გადავხედე ამ კანონსაც, სადაც საუბარია იმაზე, რომ პროდუქცია არ უნდა შეიცავდეს ძალადობის ამსახველ და ეროტიკული შინაარსის კადრებს, რაც ამ სპექტაკლში ნამდვილად არ არის. გარდა ამისა, ამ ტიპის პროდუქცია არ უნდა განთავსდეს 21:00 საათამდე ეთერში, ჩემი სპექტაკლი კი 21:30 საათზე იყო ჩასმული საეთერო ბადეში.

მით უმეტეს, რომ ჩემი სპექტაკლი არ შეიცავს ძალადობრივ კადრებს, არც უცენზურო სიტყვებს და არც ეროტიკას. ამიტომ მათი არგუმენტი არის ფუჭი.

ვფიქრობ, ამის მიზეზი სიტყვა „საშვილოსნოა“, რომელიც ალბათ უხეშად აღიქმება  ტელევიზიის ბორდისთვის ან ვინმესთვის, ვინც ეს გადაწყვეტილება მიიღო“, – ამბობს ქეთევან სამხარაძე.

რეჟისორის თქმით, სპექტაკლი ფემინისტური შინაარსისაა, რადგან ქალზეა, ჩაგრულ ქალზე. „სპექტაკლი ეხება ქალის სხეულის ავტონომიურობას, ეფუძნება სოლიდარობის იდეას ქალების მიმართ. მთავარი გმირიც ქალია, რომელიც გაიზარდა ბავშვთა სახლში და ცხოვრობს უკიდურეს სიღარიბეში. ჯამბაზი ქალი, რომელიც მსახიობობაზე ოცნებობდა, მაგრამ ცირკის მსახიობი გახდა და ამით ირჩენს თავს, დადგა რთული არჩევანის წინაშე – დაიტოვოს თუ არა ნაყოფი.

შესაბამისად, სცენარი გვაჩვენებს იმ პროცესს, თუ რას გადის ქალი ემოციურად ამ დროს. ქალის ფსიქოლოგიური და შინაგანი ბრძოლების ჩვენება უნდა იყოს ხელოვნების საგანი და ეს თუ შეიძლება გახდეს მისი დაბლოკვის საფუძველი, ცხადია ეს სალაპარაკო თემაა“, – ამბობს ქეთევანი.

მისი აზრით, მედიის და მით უმეტეს საზოგადოებრივი მაუწყებლის თემა უნდა იყოს ქალთა უფლებები და იმ პრობლემებზე საუბარი, როცა მსგავს შემთხვევებში საზოგადოება მხოლოდ ქალში ხედავს დამნაშავეს და არ დგას მის მხარეს.

„ქალი ყოველთვის მაშინ დგება არჩევანის წინაშე, გააჩინოს თუ არა შვილი, როცა ის დაუცველია და ვერ გრძნობს საზოგადოების მხარდაჭერას. ვფიქრობ, ნამუშევარიც ამაზეა და არა აბორტის პროპაგანდაზე. მით უმეტეს, რომ ფინალი არის ღია და არ ჩანს, რომ მაინცადამაინც მოიშორა ქალმა ნაყოფი. ეს სპექტაკლი ბაქოს თეატრშიც დაიდგა და მიუხედავად იმისა, რომ, ჩემი აზრით, აზერბაიჯანი უფრო პატრიარქალური კულტურის ქვეყანაა, ვიდრე საქართველო, იქაც კი არ ყოფილა ასეთი  წნეხი“, – ამბობს ქეთევანი.

სპექტაკლი სათაურის ან გენდერული თემატიკის გამო რომ შეიძლება დაბლოკილიყო, ქეთევანს აფიქრებინეს ის ფაქტიც, რომ მანამდე ისეთი სპექტაკლი გავიდა ეთერში, სადაც ძალადობის კადრებიც იყო და ეროტიკაც.

„სპექტაკლი იყო ჰიტლერზე, სადაც ეროტიკის შემცველი კადრებიც არის და ტექსტიც. ფაშისტური იდეის გამართლებას ვუსმენთ ფაქტობრივად. ამიტომ, თუ ამის გაშვება იმ კონკრეტულ საეთერო დროში და ბადეში არ იყო პრობლემა, რატომ გახდა ქალის უფლებების თემატიკა პრობლემა“, – გვეუბნება ქეთევანი.

სპექტაკლი კვირას, 13 დეკემბერს, უნდა გასულიყო აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის ეთერში. სპექტაკლი – „საშვილოსნო“, ქეთევან სამხარაძის პირველი ნამუშევარია მონოპიესაზე. პიესის ავტორი აზერბაიჯანელი მწერალი, ქალთა უფლებადამცველი ულვია ჰეიდაროვაა. სპექტაკლი წელს „მონოდრამების საერთაშორისო ფესტივალისთვის“ შეიქმნა, თუმცა პანდემიის გამო ფესტივალი ვერ გაიმართა. შერჩეული პიესები კი ფესტივალის ორგანიზატორებისა და ტელევიზიის შეთანხმებით ეთერში უნდა განთავსებულიყო.

„ბათუმელები“ აჭარის საზოგადოებრივ მაუწყებელსაც ესაუბრა, სადაც გვითხრეს, რომ „ტექნიკური დეტალები იყო გასარკვევი და სპექტაკლი მომავალ კვირას აუცილებლად გავა ეთერში“. ამის შესახებ ინფორმაცია ტელევიზიის საზოგადოებასთან ურთიერთობის მენეჯერმა, ფირუზ ბოლვაძემ მოგვაწოდა და დასძინა, რომ ეს იცის ქეთევან სამხარაძემ და მონოდრამის საერთაშორისო ფესტივალის ორგანიზატორმა ოთარ ქათამაძემაც.

„ბათუმელები“ ოთარ ქათამაძესაც ესაუბრა, რომელიც ასევე ამბობს, რომ სპექტაკლი ეთერში გავა, ოღონდ მომდევნო შაბათს. „გადავიდა სხვა კვირაში და გავა უფრო გვიან, ღამის 12 საათზე, რადგან შინაარსობრივად, თემა +12-ს არ შეესაბამება“, – ამბობს ის.

—

შენიშვნა: ქეთევან სამხარაძის თქმით, „ბათუმელებთან“ ინტერვიუს ჩაწერის შემდეგ დაუკავშირდნენ და ცვლილების შესახებ დაახლოებით 15:00 საათზე აცნობეს. თუმცა, ის დარწმუნებული არ არის, რომ „ტექნიკური გაუგებრობა“ ისევ არ გახდება სპექტაკლის მოხსნის მიზეზი.

არასამთავრობო ორგანიზაცია „პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის“ (PHR) აცხადებს, რომ უფლებების დასაცავად  თეკლე ორთოიძემ მიმართა, რომელიც მიიჩნევს, რომ კომპანია „მეღვინეობა ხარებამ“ მისი უფლება მხოლოდ იმიტომ დაარღვია, რომ ის შშმ პირია.

როგორც PHR-ში „ბათუმელებს“ უთხრეს, კომპანიამ თეკლე ორთოიძე კონკურსის წესით აიყვანა სამსახურში ადმინისტრაციული მენეჯერის პოზიციაზე, თუმცა ის მეორე დღესვე გაუშვეს. „როგორც ვიცით, შშმ პირები სარგებლობენ საგადასახადო შეღავათებით და როცა ამაზე დაუსვა თეკლემ კითხვა დამსაქმებელს, მხოლოდ ამის შემდეგ გაიგო, რომ თეკლე შშმ პირი იყო. მას ხელს არ უშლის მისი სტატუსი იმ კონკრეტული საქმის შესრულებაში, თუმცა მაინც გაუშვეს სამსახურიდან. თეკლემ ეს ფაქტი დისკრიმინაციულად მიიჩნია და იურიდიული დახმარებისთვის მოგვმართა. რის შემდეგაც ჩვენ მივმართეთ სახალხო დამცველის აპარატს ღვინის კომპანიის მხრიდან, შშმ ნიშნით, ქალის დისკრიმინაციული ფაქტის დადგენის მიზნით მიმართა“, – გვეუბნებიან PHR-ში.

ორგანიზაცია აქვეყნებს თეკლეს კომენტარსაც, სადაც ის ამბობს, რომ მისი სურვილი იყო „მეღვინეობა ხარებად“ და მათ თანამშრომლებს დაენახათ, რომ არასწორად მოიქცნენ, კანონი დაარღვიეს და დისკრიმინაციის ფაქტის დადგენის შემდეგ თუ ისინი ამას დაინახავენ, ეს იქნება გამარჯვება. „მინდა, რომ დაინახონ და ასე არასდროს მოექცნენ სხვას“, – ამბობს თეკლე.

როგორც PHR წერს, კომპანიის განმარტებით, თეკლეს დასაქმება, მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობის პირობებში, კომპანიის მხრიდან იქნებოდა უპასუხისმგებლო მოქმედება.

„მეღვინეობა ხარებამ” არც კი შეაფასა, რეალურად შეუშლიდა თუ არა ხელს შეზღუდული შესაძლებლობის სტატუსი დასაქმებულს დაკისრებული მოვალეობის შესრულებაში.

საქმეში არსებული გარემოებებისა და მტკიცებულებების გაანალიზების საფუძველზე, სახალხო დამცველი მიუთითებს, რომ განმცხადებლის უფლებაში ჩარევის საფუძველს რეალურად წარმოადგენდა მისი შეზღუდული შესაძლებლობა, რომელიც მიუღებელი აღმოჩნდა დამსაქმებლისთვის. კომპანიამ ვერ წარმოადგინა არგუმენტაცია, რომელიც სახალხო დამცველს დაარწმუნებდა, რომ დისკრიმინაცია არ მომხდარა“, – წერს PHR.

PHR-ის განცხადებით, სახალხო დამცველმა თეკლე ორთოიძის მისამართით შეზღუდული შესაძლებლობის ნიშნით პირდაპირი დისკრიმინაცია დაადგინა 2020 წლის 17 ნოემბერს და რეკომენდაციით მიმართა კომპანია „მეღვინეობა ხარებას“ დირექტორს, რათა კომპანიამ საქმიანობა წარმართოს თანასწორობის პრინციპის დაცვით.

„…მომავალში არ დაუშვას შრომით ურთიერთობებში შეზღუდული შესაძლებლობის ან სხვა ნიშნით დისკრიმინაციული მოპყრობა და უზრუნველყოს თანასწორობის პოლიტიკის გატარება შპს „მეღვინეობა ხარებას“ შიდა სამართლებრივი აქტებისა და სხვა დოკუმენტების „დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად და მომავალში საქმიანობა წარმართოს თანასწორობის პრინციპის დაცვით“, – ნათქვამია სახალხო დამცველის რეკომენდაციაში.

_________________________

მთავარი ფოტო: თეკლე ორთოიძე/PHR-ის გვერდიდან

„მაინც აქ მოვდივარ ყოველდღე, კარებს ვაღებ, განიავდეს მაინც, ხანდახან სხვებიც მოდიან, 5 – 6 კაცი ვიკრიბებით და ჯოკერს ვთამაშობთ,“ – გვითხრა სელიმ არძენაძემ, რომელმაც ამჯერადაც გააღო აპრილიდან დახურული სარიტუალო დარბაზი „დავითი“. პანდემიის პირობებში ქორწილების გაუქმების შემდეგ დარბაზების მესაკუთრეებიც და აქ დასაქმებული ადამიანებიც შემოსავლის გარეშე დარჩნენ.

„დაძირული ვართ, ასე თუ გაგრძელდა, ჩვენს დარბაზებს მალე აუქციონებზე გაიტანენ,“ – ამბობენ „ბათუმელებთან“ სარიტუალო დარბაზის მესაკუთრეები.

ბათუმში სულ 28 დიდი სარიტუალო დარბაზია. პანდემიის დროს დაიხურა ათობით პატარა დარბაზიც, სადაც ქორწილი ან ქელეხის სუფრა იმართებოდა. სარიტუალო დარბაზების დიდი ნაწილი ბათუმში, ხელვაჩაურის გზატკეცილზეა. სელიმ არძენაძე ერთ-ერთი ასეთი დარბაზის „დავითის“ ავტოპარკინგზე მუშაობდა. გვიყვება, რომ დარბაზთან ავტომანქანების მიმოსვლას აწესრიგებდა და ანაზღაურებას ქორწილების მიხედვით იღებდა – თითო ქორწილზე 25 ლარს უხდიდნენ.

„აქვე ახლოს ვცხოვრობ და კარგი სამუშაო მქონდა, ყველადღე ადამიანების ბედნიერებას ვუყურებდი, ახლა რაა, ცარიელი დარბაზი, ჩაჩუმებული… ახლა მხოლოდ პენსიას ვიღებ, მხედველობის გამო მეორე კატეგორია მაქვს და 120 ლარს ვიღებ, სულ ესაა ჩემი შემოსავალი. ამ ფულს შვილიშვილს ვუხდი, ინგლისურს სწავლობს… ჩემი ცოლი მუშაობს გამწვანებაში, შვილებიც მუშაობენ, ვირჩენთ თავს,“ – ამბობს სელიმი.

სელიმის თქმით, „დავითში“ დაახლოებით 40 ადამიანი მუშაობდა. მათი უმრავლესობა ახლა უმუშევარია და არსებობა უჭირს.

„აღარც დამირეკავს, რა უნდა მითხრან? გაჭირვებაა, ყველას უჭირს… გავიგე, რომ ზოგი თურქეთში გადასულა ჩაის საკრეფად, ასე ირჩენენ თავს,“ – გვიყვება სელიმი და დაცარიელებულ სარიტუალო დარბაზში შევყავართ. დარბაზში ყველა მაგიდა ისევ მორთულია თეთრი სუფრით და ყვავილებით, ნეფე-პატარძლის მაგიდისთვისაც არავის უხლია ხელი, მუსიკოსებს ყველა ტექნიკა გაუთიშიათ და ერთმანეთზე შემოუწყვიათ ინსტრუმენტები, დარბაზში შემოსული ჰაერის ნაკადი ინერციით ატრიალებს ტორტის სადგამს, ჭერიდან რომ ჩამოუშვიათ ყვავილებით მორთული თოკებით.

სელიმი ერთ-ერთ მაგიდასთან ჩერდება, აქ ერთ-ერთი ქორწილის მოსაწვევი დარჩენილა, კიდევ რაღაც დოკუმენტები და კალკულატორი. აქვეა მენიუს ჩამონათვალი, სადაც წერია რა ღირს ესა თუ ის კერძი.

„ნანასა და დათოს ქორწილში“, – დამარცვლით კითხულობს სელიმი და მოსაწვევს, როგორც რაღაც უცხო ნივთს, ისე ათვალიერებს. ესეც გადაიღეთო მერე გვანიშნებს და მოშორებით დგება: „ეს ქორწილი ჩანიშნული იყო სექტემბერში, 15-ში უნდა გამართულიყო, 6 საათზე, მაგრამ ვეღარ ჩატარდა…“ – ჩაილაპარაკა მან.

უადამიანებო დარბაზში, დაცარიელებულ მაგიდებს შორის სიარულის დროს სელიმი გვიყვება, რომ ქორწილი აქ თითქმის ყველა დღე იმართებოდა. ზოგჯერ მსურველი იყო და დარბაზი სულ დაკავებული იყოო, ამბობს. აქ კი არა, ამ ხელვაჩაურის გზაზე რაც დარბაზებია, ყველგანო.

ცარიელ სამზარეულოსაც გვათვალიერებინებს სელიმი: თეფშები, ჭიქები, სამზარეულოს ნივთები ყველაფერი დაურეცხავთ და თაროებზე შემოუწყვიათ.

„როდის დასრულდება ეს პანდემია?“- გვკითხა სელიმ არძენაძემ, ვიდრე დარბაზიდან გამოვიდოდით. სელიმი საინფორმაციო საშუალებებს გამუდმებით ადევნებს თვალს და რაც არ უნდა გამოცხადდეს, მაინც იმედი აქვს, რომ საქორწინო დარბაზები მალე ახმაურდება.

პოზიტიური მოლოდინი აღარ აქვთ თავად დარბაზების მესაკუთრეებს. მაგალითად, სარიტუალო დარბაზი „ალექსანდრიას“ ხელმძღვანელმა, დავით ჯაფარიძემ გვითხრა, რომ შესაძლოა მისი დარბაზი ბანკმა მალე აუქციონზე გაიტანოს და არათუ ბიზნესი, უძრავი ქონებაც კი დაკარგოს.

„გაზაფხულზე გადაგვივადეს სესხი, ახლა უარი მითხრეს და არ ვიცი, რა იქნება, არ აუხსნიათ, რატომაა შეუძლებელი ისევ გადავადება. ასე თუ გაგრძელდა, ბიზნესს კი არა, ქონებასაც დავკარგავთ, რომელიც იპოთეკით დატვირთულია. სარიტუალო დარბაზს ბანკი აუქციონზე გაიტანს… ჩემს ოჯახს ასევე ჰქონდა საბავშვო ცენტრის ბიზნესი, ისიც დაიხურა. არ მკითხოთ, როგორ ვირჩენთ თავს, ვერ გიპასუხებთ… დასაქმებული ჩემთან 80-მდე ადამიანი იყო ჯამში, მირეკავენ სულ, როდის ვიხსნებითო, მაგრამ ვერაფერს ვპასუხობ, მათი უმრავლესობა უმუშევარია, მხოლოდ კომპენსაცია მიიღეს და ეს იყო,“ – გვიყვება დავით ჯაფარიძე.

დავით ჯაფარიძე მიიჩნევს, რომ რეგულაციების და სოციალური დისტანციის დაცვით შესაძლებელი უნდა იყოს ქორწილის გადახდა.

„შეგვეძლო, რომ დაგვეშორებია მაგიდები, სოციალური დისტანციის დაცვა და პირბადეების გაკეთება, მაგრამ ამის საშუალებას ვინ მოგვცემს?“ – კითხულობს ის.

ბიზნესმენს ვკითხეთ, მოჰყვა თუ არა გამოხმაურება საპროტესტო აქციას, რომელიც საქორწინო დარბაზის მესაკუთრეებმა ბათუმში 2020 წლის ივლისში გამართეს.

„არაფერი. ერთხელ დაგვიბარეს მერიაში და მხოლოდ ის გვითხრეს, რომ თუ ვინმემ მუშაობა განაგრძო, სასწრაფოდ შეწყვიტეთ, თორემ დაგაჯარიმებთო, არადა ყველას ბანკის ვალი აქვს,“ – აღნიშნა დავით ჯაფარიძემ „ბათუმელებთან“.

„გამორიცხულია მაგი, დისტანციის დაცვა შეუძლებელი იქნება 5-6 ჭიქის მერე განსაკუთრებით, ხომ იცით, ქართული სუფრა როგორია?“ – ამბობს სარიტუალო დარბაზი „ლიდერის“ მესაკუთრე ნუგზარ რიჟვაძე. მასაც ბანკის ვალი აქვს, თუმცა იმედი აქვს, რომ გადაუვადებენ.

„პროცენტები დაგვემატება, მაგრამ რას ვიზამთ… დაძირული ვართ, მშიერ-მწყურვალია ხალხი, ვინც ჩემთან მუშაობდა და ახლა შემოსავალი არაფერი აქვს, 30-ზე მეტი კაცი მუშაობდა ჩემთან,“ – გვითხრა ნუგზარ რიჟვაძემ.

სარიტუალო დარბაზებს შორის რამდენიმეა ისეთი, რომელიც ზაფხულში ამუშავების გამო დააჯარიმეს. 10 ათასი ლარით დაუჯარიმებიათ სარიტუალო დარბაზი „კახაბერიც“.

„როგორი სიტუაცია იყო იცით, რომ გამაფრთხილეს მუშაობა შეწყვიტეო, მეორე დღის ქორწილის პროდუქტები უკვე ნაყიდი მქონდა, რა უნდა მექნა? ჩვენ 25 აგვისტოდან 9 სექტემბრამდე ვიმუშავეთ…“ – გვიპასუხა „კახაბრის“ მესაკუთრე როლანდ რიჟვაძემ. მასაც იმედი აქვს, რომ ბანკის ვალს ამჯერადაც გადაუვადებენ, ხოლო მასთან დასაქმებული ადამიანები კომპენსაციას მიიღებენ.

„დაძირული  ვართ, რა გითხრათ… ჯერჯერობით დანაზოგებით ვირჩენთ თავს. იმედი გვაქვს, რომ გაზაფხულზე მაინც გაიხსნება სარიტუალო დარბაზები,“ – გვიყვება სარიტუალო დარბაზი „Voice“-ის მესაკუთრე მამუკა ქართველიშვილი. მისი თქმით, სარიტუალო დარბაზის მოწყობა დაახლოებით 3 მილიონი ლარი დაუჯდა და ბანკის ვალი აქვს.

„მთავრობამ შეღავათი გაგვიკეთა იმ კუთხით, რომ სესხის პროცენტის 70 პროცენტი დაიფარება, ჯერ ზუსტად გადაწყვეტილი არ არის, მაგრამ დოკუმენტაცია ჩვენ უკვე გამზადებული გვაქვს… ეს მნიშვნელოვანი შეღავათია, მაგრამ ასე თუ გაგრძელდა, შეუძლებელი იქნება არსებობა. ჩემთან დაახლოებით 50 ადამიანი მუშაობდა, 200 ლარს კომპენსაციას იღებდნენ, მაგრამ ეს რისთვისაა საკმარისი?… ახლა არ ვიცი, მისცემენ კიდევ თუ არა კომპენსაციას, ზოგიერთს ისევ მე ვეხმარები. მეც 7-სულიანი ოჯახი მაქვს, ოჯახის სხვა წევრებიც ჩემთან, სარიტუალო დარბაზში მუშაობდნენ, ჩვენი შემოსავლის ერთადერთი წყარო ეს იყო,“ – ამბობს მამუკა ქართველიშვილი.

მთავარი ფოტო: სარიტუალო დარბაზი „დავითი“

რამდენად გაუმჯობესდა ან გაუარესდა ადამიანის უფლებების დაცვის მექანიზმები 2020 წელს? – ეს ერთ-ერთი კითხვაა, რომელიც დღეს ომბუდსმენის მოადგილეს დავუსვით. „მდგომარეობა გაუარესდა,“ – გვითხრა გიორგი ბურჯანაძემ, როცა ის სასამართლოს დამოუკიდებლობის შესახებ გვესაუბრა. გიორგი ბურჯანაძესთან ინტერვიუ წლის რამდენიმე გახმაურებულ საქმეზე ჩავწერეთ. დღეს 10 დეკემბერია, ადამიანის უფლებების დაცვის საერთაშორისო დღე.

• ბატონო გიორგი, დღეს სახალხო დამცველმა აღნიშნა, რომ საარჩევნო დავებზე სასამართლოების მხრიდან უდიდესი ნაწილის განხილვის გარეშე დატოვებამ, ასევე საჩივრების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმამ „საარჩევნო პროცესის მიმართ უნდობლობა და საზოგადოებრივი პროტესტი კიდევ უფრო გააღრმავა“. ფიქრობთ, რომ გაუარესდა საარჩევნო უფლების რეალიზების კუთხით მდგომარეობა? 

ფაქტია, რომ ეს იყო ყველაზე ცუდი არჩევნები, რაც ჩატარებულა. ყველამ უნდა გავითვალისწინოთ, რომ იყო პანდემია და ეს იყო დამატებითი ტვირთი, მაგრამ ის დარღვევები, რომელიც იყო და არაერთი შემთხვევა მახსენდება, როდესაც სადამკვირვებლო მისიის წარმომადგენლებზე თავდასხმას ჰქონდა ადგილი, ვიდეოები გავრცელდა, როგორ ხდებოდა პირდაპირ ბიულეტენების ჩაყრა. არაერთ შემთხვევაზე იყო საუბარი, როდესაც იყო ჟურნალისტებზე თავდასხმა, მობილიზებული იყვნენ კოორდინატორები, რაც ზოგიერთ შემთხვევაში შესაძლოა ზეწოლადაც შეფასდეს, კონკრეტული პირების მოწყვლადობის თვალსაზრისით. ძალიან ბევრ უბანში ე.წ. დისბალანსი დაჯდა, რაც გულისხმობს იმას, რომ მეტობა იყო, ანუ ბიულეტენები უფრო მეტი იყო, ვიდრე არჩევნებზე გამოცხადებული ამომრჩევლის რაოდენობა. ეს, ჩვენი აზრით, საკმაოდ მძიმე დარღვევაა. ეს ყველაფერი გვაფიქრებინებს, რომ საარჩევნო უფლების რეალიზების კუთხით 2020 წელი სერიოზული ხარვეზებით და დარღვევებით გამოირჩეოდა.

• არჩევნების შემდეგ ამ დრომდე იმართება აქციები თბილისსა და ბათუმში. თბილისის შემთხვევაში შეშა გახდა პრობლემა, ბათუმში კი პოლიციელებმა ბუშტები დახეთქეს. სასამართლომ სამართალდარღვევად მიიჩნია და 500 ლარით დააჯარიმა ბათუმში აქციის ის მონაწილეები, რომლებიც საოლქო კომისიის წინ ყვიროდნენ: „მონები“. ამის გათვალისწინებით, რამდენად გაუარესდა სიტუაცია გამოხატვის თავისუფლების კუთხით? 

ეს მაგალითები აჩვენებს, რომ მანიფესტანტების მიმართ ხდება გარკვეული, ბლანკეტური შეზღუდვების გამოყენება. ზოგადად შეიძლება აიკრძალოს ბლაგვი საგნის შეტანა აქციაზე, მაგრამ ბლანკეტურად მე და თქვენ შეშის შეტანის უფლება არ მოგვცეს პოლიციამ, ეს დარღვევაა. თუკი მე და თქვენ რომელიმე აქციაზე თავში შეშას ჩავარტყამთ, ძალადობით გამორჩეული პირები ვართ, შესაძლოა ნებისმიერი მახვილი იარაღი საშიში იყოს ჩვენთან მიმართებით. ამ შემთხვევაში გამართლებულია, რომ რაღაც აგვიკრძალონ, მაგრამ როდესაც ინდივიდუალური მახასიათებელი ნიშანი არ გვაქვს და მაინც ხდება შეკრების და მანიფესტაციის უფლების შეზღუდვა, ეს უფლების დარღვევაა.

შეშის შემთხვევაში პოლიცია უთითებდა, რომ რაღაც აბსტრაქტული შიში არსებობს, რომ შეშა შესაძლოა ვიღაცას ესროლონ. ეს, ჩვენი აზრით, დაუსაბუთებელი შეზღუდვაა შეკრება-მანიფესტაციის.

ამ შემთხვევის მსგავსად შეგვიძლია ვისაუბროთ ბუშტთან დაკავშირებითაც. ამ საკითხზე აპარატს დაწყებული აქვს შესაბამისი შესწავლა, თუმცა პირველადი მონაცემებით შეგვიძლია ვთქვათ, რომ ბუშტი, ისევე როგორც სხვა ატრიბუტი, შესაძლოა მანიფესტანტებმა გამოიყენონ თავისუფლად, რომ მოხდეს გამოხატვა. ეს არის პროტესტის ფორმა, ისევე, როგორც გარკვეული შეძახილი.

გამოხატვის თავისუფლება არის კანონით გარანტირებული უფლება. ალბათ არც თქვენ და არც მე შესაძლოა არ გვესიამოვნოს, როცა ვინმემ დაგვიძახოს „მონა“, ან სხვა ეპითეტი, მაგრამ არსებობს გამოხატვის თავისუფლება განსაკუთრებით საჯარო პირის მიმართ… ეს დემოკრატიული პროცესის თანმდევი ნაწილია და ვერც ერთ შემთხვევაში ვერ ვიტყვით, რომ ეს არის ხულიგნობა და ასე შემდეგ.

• წელს არაერთი სისხლის სამართლის საქმე დაგროვდა, რომელზეც არსებობს მოსაზრება, რომ არის პოლიტიკური ინტერესი. თქვენ ეცნობოდით, მაგალითად „ნიკა გვარამიას საქმეს“, ან „ბადრი ჯაფარიძის და მამუკა ხაზარაძის საქმეს“. რა შთაბეჭდილება შეგექმნათ? 

2020 წელს ჩვენ ორივე საქმეზე წარვადგინეთ თბილისის საქალაქო სასამართლოში სასამართლოს მეგობრის მოსაზრება. „ნიკა გვარამიას საქმეში“ პირველ ეპიზოდთან დაკავშირებით ჩვენ ვფიქრობთ, რომ ბრალდებაში არ იკვეთება საერთოდ დანაშაულის ნიშნები და ეს წარმოადგენს კორპორაციული სამართლის შემადგენელ ნაწილს. თუ ნიკა გვარამიას ეს დარღვეული ექნებოდა, ამას ნებისმიერ შემთხვევაში სამოქალაქო სამართლებრივი პასუხისმგებლობა უნდა გამოეწვია.

ამ საქმესთან დაკავშირებით ჩვენ მოხმობილი გვაქვს სხვა ქვეყნების პრაქტიკაც, რომელიც ანალოგიურია და ამ კუთხით სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის დაკისრება მიგვაჩნია, რომ გაუმართლებელია.

რაც შეეხება „ბადრი ჯაფარიძის და მამუკა ხაზარაძის საქმეს“, ჩვენმა თანამშრომლებმა დეტალურად შეისწავლეს სისხლის სამართლის საქმის მასალები, გავეცანით იმ სტანდარტებს და მიდგომებს, რომელიც არსებობს ზოგადად ფულის გათეთრებასთან მიმართებით. ჩვენ მიგვაჩნია, რომ ის ბრალდება, რომელიც ამ შემთხვევაში წარდგენილ იქნა ხაზარაძე-ჯაფარიძის მიმართ, არ იკვეთება ფულის გათეთრების ნიშნები.

• რაც შეეხება „კარტოგრაფების საქმეს“? საბოლოო შეფასება ჯერ არ გაქვთ, თუმცა რა კითხვები გაგიჩინათ საქმემ, რომელიც არჩევნებამდე ცოტა ხნით ადრე გააქტიურდა? 

ამ საქმეზე ჩვენ მასალები მოგვაწოდა დაცვის მხარემ. ამ ეტაპზე ვიცნობთ ოქტომბრის ბოლომდე მოპოვებულ მტკიცებულებებს. ამ მტკიცებულებების საფუძველზე, რა თქმა უნდა, ჩვენ გარკვეული შეფასებები გვაქვს, მაგრამ იქედან გამომდინარე, რომ მიღებულია გადაწყვეტილება გაგრძელდეს საგამოძიებო ვადა, ასევე პროკურატურამ, როგორც საჯარო განცხადებების დროს, ისე ჩვენთან შეხვედრის დროს განაცხადა, რომ დანიშნულია სხვადასხვა ექსპერტიზა და მოსაპოვებელია მტკიცებულებები, ჩვენ არ გვინდა, რომ წინმსწრებად რაღაც შეფასება გვქონდეს.

ჩვენი კონცენტრაციის საგანია: რამდენად შეეძლო ილიჩოვას და მელაშვილს ამ დანაშაულის ჩადენა, რასაც მათ პროკურატურა ედავება? ისინი ოპერირებდნენ და გადაწყვეტილებას იღებდნენ კოლექტიური ორგანოს ფორმატში, არსებობდა სადემარკაციო კომისია, ასევე მათ მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები თანხმდებოდა სხვადასხვა უწყებასთან, ეს იყო საქართველოს ეროვნული უშიშროების საბჭო, საგარეო საქმეთა სამინისტრო, ზოგიერთ შემთხვევაში პარლამენტი.

ამ პირობებში ჩვენი მთავარი შესაფასებელი საკითხია, რამდენად არის ეს ინდივიდუალურ პასუხისმგებლობის საკითხი. ასევე ჩვენი ინტერესია შევაფასოთ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე -18 მუხლის დარღვევის საფუძველი რამდენად არსებობს. ეს მუხლი გულისხმობს ნებისმიერი უფლების შეზღუდვას პოლიტიკური, ან სხვა მოტივაციით.

• „მაჩალიკაშვილის საქმეზე“ რა გაირკვა მას შემდეგ, როცა თქვენ გამოძიების გაგრძელება მოითხოვეთ წლის დასაწყისში? მანამდე, წინასაახალწლოდ მას კარავი დაუშალეს სკვერის მოწყობის მოტივით. 

გამოძიების შეწყვეტის შემდეგ ჩვენ ბოლომდე გავეცანით ამ საქმის მასალებს. ჩვენთვის ისევ ამოსავალი წერტილია იმის გაგება, თუ რა კონკრეტული ბრძანებები იქნა უშუალოდ გაცემული ოპერაციის მიმდინარეობისას, მოთხოვნილი გვაქვს და ჩვენი წინადადებაა, რომ მოხდეს საგამოძიებო მოქმედებების ჩატარება იმ რაციის ჩანაწერების მოსაპოვებლად, რომლითაც შესაბამისი თანამშრომლები იმ დროს სარგებლობდნენ. ეს დაგვეხმარება იმის გარკვევაში, იმ დროს რა ბრძანება იყო გაცემული. ეს საკითხი სისხლის სამართლის ამ საქმეში შეუფასებელია. ჩვენ ამ წინადადებით მივმართეთ გენერალურ პროკურატურას, თუმცა, სამწუხაროდ, ის არ გაიზიარეს.

• ხშირად გვესმის შემთხვევებზე, როცა კონკრეტული დანაშაულის ჩამდენი შესაძლოა იყოს სამართალდამცველი. თქვენი შეფასებით, რამდენად ეფექტურად მუშაობს ამ კუთხით სახელმწიფო ინსპექტორის აპარატი, რომელსაც, მაგალითად, ამ დრომდე არ გამოუძიებია ამ წლის დასაწყისში, კომენდანტის საათის დროს მომხდარი შემთხვევა, როცა მოქალაქემ თქვა, რომ ის პოლიციელებმა სცემეს. 

ჩვენი განსაკუთრებული ფოკუსის საგანია პოლიციელთა საქმიანობის შეფასება… ჩვენ რამდენადაც გვაქვს ინფორმაცია, ყველა საგამოძიებო მოქმედება ბათუმის შემთხვევასთან დაკავშირებით ჩატარებულია. იყო შემთხვევა, როცა ვიღაც არ თანამშრომლობდა. მიგვაჩნია, რომ ინსპექტორის მცდელობები ძალიან კარგია, თუმცა ჩვენ ვგეგმავთ უფრო დეტალურ ანალიზს. პანდემიის გამო ხელი შეგვეშალა, რადგან ფიზიკურად შეხვედრები ვერ მოვახერხეთ. მარტში როცა გვექნება საპარლამენტო ანგარიში, გვექნება გარკვეული მიგნებები.

• რა შეიცვალა ციხეებში? გასულ წელსაც საუბრობდით კრიმინალური სუბკულტურის გაძლიერებაზე.

ვინმე თუ დღეს გვეკითხება, ციხეებში რა პრობლემა არისო, ვპასუხობ, რომ კრიმინალური სუბკულტურის პრობლემა არის ნომერი პირველი. დაახლოებით ციხის პოპულაციის ნახევარი იმყოფება ე.წ. ზონებში, ანუ ესაა ნახევრად ღია დაწესებულებები: გეგუთი, ქსანი, რუსთავი. ეს ის სამი ციხეა, რომელსაც ე. წ. მაყურებლები აკონტროლებენ. იქედან ფაქტობრივად არც საჩივარი გამოდის „მაყურებლის“ შიშით. ეს არის იმდენად მწყობრად აწყობილი სისტემა, რომ შესაძლოა სახელმწიფო უწყებასაც კი შეშურდეს. ჩვენ როცა იქ დავდივართ მონიტორინგის განხორციელების დროს, ისინი აკონტროლებენ იმასაც, რომ ვინმემ რამე არ თქვას. ძალიან უცნაურია, რომ ისინი გამოირჩევიან იმითაც, რომ სულ პოლიტიკურ განცხადებებს აკეთებენ, 2012 წლამდე რა ხდებოდა და ახლა რა ხდება. ზოგჯერ არის ხოლმე მცდელობა, რომ ჩვენ გვადანაშაულებენ, რომ აი, 2012 წლამდე რას აკეთებდით?

• გეუბნებიან ამას პირდაპირ, რომ წარმოადგენენ ქურდულ სამყაროს?

ამას არავინ ამბობს მაყურებელი ვარო, თუმცა ჩვენ ნებისმიერ ციხეში როცა შევდივართ, წინასწარ ვიცით, იქ ვინ ვინ არის. ამაზე გვაქვს ინფორმაცია სხვადასხვა წყაროდან. ადგილზე, როცა ვხდებით ამ ხალხს, ხვდები, რომ ისინი პრივილეგირებული არიან, ისინი უკეთ ჩაცმულები არიან… ეს იმდენად ცხადია, რომ შეუძლებელია ამას ადმინისტრაცია ვერ ამჩნევდეს, თუმცა ადმინისტრაციას სჭირდება ეს იმის საჩვენებლად, რომ აი, როგორი წესრიგია დაწესებულებაში.

პატიმრებს დღეს აქვთ უამრავი პრობლემა. დაწყებული ჯანმრთელობიდან, განსაკუთრებით პანდემიის დროს, რადგან რეფერალიც შეჩერებულია სხვადასხვა მიმართულებით, აქვთ სხვადსხვა პრობლემა, რაც უკავშირდება ციხის ადმინისტრირებას და რეჟიმს, მაგრამ კრიმინალური სუბკულტურა ეს იმდენად ენდემური პრობლემაა და მოდებულია, რომ ბევრ პატიმარზე ახდენს გავლენას.

ეს ძალიან ხელს გვიშლის იმაში, რომ სახალხო დამცველის აპარატმა ჩვენი მანდატი განვახორციელოთ და მაქსიმალურად ბევრი პირის უფლებების დაცვა მოვახდინოთ.

• ადმინისტრაცია რას გპასუხობთ? 

ისინი უარყოფენ ამას, მაგრამ მერწმუნეთ, თქვენ რომ ნახევრად ღია დაწესებულებაში შეხვიდეთ, სულ რაღაც 2 საათში მიხვდებით, იქ რა მდგომარეობაა, ვინ ვინ არის, რა გავლენები აქვს და ასე შემდეგ. პატიმარი იქ როდესაც ხვდება, მას დასაწყისშივე შეხება აქვს ე.წ. მაყურებელთან, „მაყურებლები“ იღებენ გადაწყვეტილებას პატიმრის განთავსებასთან დაკავშირებით. ადმინისტრაციას თუ ამის შესახებ ინფორმაცია არ აქვს, მინიმუმ ის თავის ფუნქციას ჯეროვნად ვერ ასრულებს და მინიმუმ ის თვალდახუჭული უყურებს ამ პრობლემას.

• ფიქრობთ, რომ ეს სჭირდება მხოლოდ პენიტენციურ სისტემას წესრიგის ილუზიის შესაქმნელად, თუ უფრო მასშტაბურია ეს პრობლემა და მათ მოიპოვეს გავლენები ციხის გარეთაც? 

ჩვენ ასე ღრმად არ ვაფასებთ საკითხს. ეს ინფორმაცია პროკურატურასაც მივაწოდეთ. თუ ამას უფრო ღრმა ფესვები აქვს და გავლენები, ამას სახალხო დამცველი ვერ შეაფასებს. ჩვენთვის ეს საკითხი პრიორიტეტული და მნიშვნელოვანი არის იმდენად, რამდენადაც ის ეხება პატიმრების უფლებებს და ამ ჭრილში ვუყურებთ ამ საკითხს. ამის იქეთ, ჯერჯერობით, ეს საკითხი არ გვაქვს შეფასებული.

• რა პასუხი მიიღეთ პროკურატურისგან, რომელსაც თქვენ მიმართეთ „აჭარის ტელევიზიის საქმეზე“? 

აჭარის ტელევიზიაში სახალხო დამცველის აპარატმა არაერთი დარღვევის ფაქტი დაადგინა შრომითი უფლებების დაცვის ნაწილში, რომელიც თანამშრომლებს შეეხებოდა. ამ დარღვევების მასშტაბიდან გამომდინარე ჩვენ ეს საკითხი გადავუგზავნეთ პროკურატურას და ვუთხარით, რომ იკვეთებოდა დანაშაულის ნიშნები თანამშრომელთა დევნის კუთხით. სამწუხაროდ, პროკურატურამ ეს საკითხი გადაამისამართა შინაგან საქმეთა სამინისტროში, სადაც გვითხრეს, რომ დანაშაულის ნიშნებს ვერ ხედავდნენ.

ჩვენ ამ საკითხზე ასევე მიმართული გვაქვს გაეროს სპეციალური მომხსენებლისთვის, რომელიც გამოხატვის თავისუფლების საკითხებზე მუშაობს, ასევე ეუთოს სპეციალური მომხსენებლისთვის გამოხატვის თავისუფლების დარგში. ჩვენ მათაც ვთხოვეთ, რომ ამ საკითხს განსაკუთრებული ყურადღება მიაქციონ და ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო დაცვის მექანიზმების გამოყენებით მოახდინონ ამ საკითხზე რეაგირება.

• აჭარის ტელევიზიის ყოფილი დირექტორის იმპიჩმენტის საქმის განხილვაც არ დაუწყია სასამართლოს. ამ მოცემულობაში რამდენად შეიძლება ითქვას, რომ ჩვენთან დემოკრატიის და ადამიანის უფლებების დაცვის მთავარი ბერკეტი – სასამართლო ხელისუფლება კიდევ უფრო დასუსტდა? 

რა თქმა უნდა, როცა მეკითხებიან, თუ რა არის ადამიანის უფლებების მთავარი გამოწვევა საქართველოში, ვპასუხობ, რომ ეს სასამართლოს დამოუკიდებლობის არარსებობა. ნებისმიერი უფლების დასაცავად  სასამართლო იმისთვის არსებობს, რომ ნებისმიერ პირს ჰქონდეს საშუალება უფლება დაიცვას. ეს არის ინსტრუმენტი, ეს არის დაცვის მექანიზმი. სამწუხაროდ, სასამართლოს დამოუკიდებლობის კუთხით სერიოზული პრობლემები გვაქვს და ეს არის საფუძველი იმისა, რომ ბევრი ადამიანის უფლებების დაცვა ჯეროვნად არ ხდება. ამის უამრავი ფაქტის მოყვანა შეიძლება.

ჩვენ ამ საკითხს ვაფასებთ არა მხოლოდ ინდივიდუალური შემთხვევების სახით, არამედ ვუყურებთ ინსტიტუციურადაც… მოსამართლეთა შერჩევა ხდება საქართველოში სრულიად გაუმჭვირვალედ, იღებენ ისეთ გადაწყვეტილებებს, რომლის უკანაც არავითარი დასაბუთება არ არის. არსებობს სერიოზული ეჭვები იმასთან დაკავშირებით, რომ ისეთი მოსამართლეებს ნიშნავენ, რომლებიც მხოლოდ კონკრეტული, გავლენიანი ჯგუფისთვის არის მისაღები. მოსამართლეთა შერჩევის ეს სისტემა არანაირად არ არის დაფუძნებული კანდიდატების სრულფასოვნად შეფასებაზე. ის, ვინც საუკეთესო კანდიდატია, ის არ არის შერჩეული.

ყველაზე პარადოქსული ამ პროცესში  არის ის, რომ როცა ეს ნორმები ჩვენ გავასაჩივრეთ საკონსტიტუციო სასამართლოში, სასამართლომ იგი არ დააკმაყოფილა და ერთ-ერთი ყველაზე სამარცხვინო შეფასება გააკეთა თავისი არსებობის მანძილზე. მან თქვა, რომ კონსტიტუციით არ არის დაცული ის, რომ საუკეთესო კანდიდატის არჩევა მოხდეს, ანუ იუსტიციის უმაღლეს საბჭოს აქვს იმის უფლებაო, რომ არასაუკეთესო კანდიდატი წარადგინოს პარლამენტშიო. ეს კონსტიტუციის ალბათ ყველაზე თვითნებური, არასწორი და ცუდი განმარტებაა.

• ანუ მდგომარეობა ამ კუთხით კიდევ უფრო დამძიმდა?

დიახ, მდგომარეობა ამ კუთხით უარესდება, არანაირი პროგრესი არ გვაქვს, ჩვენ უკან და უკან მივდივართ, არაფერი ხელშესახები და კარგი ამ კუთხით არ გვაქვს. ის გამოწვევები, რომელიც არსებობდა, ისევ არის და არის.

რკინიგზას, რომელიც ცენტრალურ აზიას ევროპასთან სამხრეთ კავკასიის ორი ქვეყნის გავლით აკავშირებს, „აბრეშუმის რკინიგზად“ მოიხსენიებენ.

4 დეკემბერს თურქეთიდან, ქალაქ სტამბოლიდან  ჩინეთის ქალაქ სიანის მიმართულებით გავიდა პირველი საკონტეინერო მატარებელი, რომელიც საექსპორტო საქონლით იყო დატვირთული. მატარებელმა სიანში 1 400 ერთეული სამაცივრე დანადგარი უნდა  ჩაიტანოს, რომელიც  42 კონტეინერშია გადანაწილებული.

მატარებელი სტამბოლიდან, ჰალკალის სადგურიდან დაიძრა. გაიარა მარმარაის გვირაბი (13,6 კმ სიგრძის სარკინიგზო ხაზი ბოსფორის სრუტის ქვეშ), ბაქო-თბილისი-ყარსის სარკინიგზო მაგისტრალი და ტრანსკასპიური აღმოსავლეთ-დასავლეთის ცენტრალური დერეფნის გავლით ჩინეთისკენ მიდის. ამ გზის გავლას 12 დღე უნდა დასჭირდეს.

10 დეკემბრის მონაცემებით, მატარებელმა თურქეთიდან ბაქოში ჩასვლას, ჯამში 6 დღე მოანდომა.

სატრანსპორტო დერეფნის 8 693 კილომეტრიდან 2 323 კილომეტრი თურქეთის ტერიტორიაზე  გადის, 220 კილომეტრი საქართველოს ტერიტორიაზე, 430 კილომეტრი აზერბაიჯანის, 420 კილომეტრი კასპიის ზღვაზე (მატარებელს ბორანზე გადატვირთავენ და კასპიის ზღვის  გადაცურვით ყაზახეთში, ქალაქ აქთაუს პორტში შევა), 3 200 კილომეტრი ყაზახეთის და 2 100 კილომეტრი ჩინეთის ტერიტორიაზე საბოლოო დანიშნულების სადგურამდე.

„ამ პროექტს აქვს როგორც პოლიტიკური, ისე ეკონომიკური და სატრანზიტო მნიშვნელობა. პოლიტიკური იმიტომ, რომ საქართველო ამით ახდენს გეოპოლიტიკური მდებარეობის განსაზღვრას. ხდება ქვეყანა, რომელიც არის მოთხოვნადი საერთაშორისო ურთიერთობათა სისტემაში. შედეგად იზრდება ჩვენი ქვეყნის ავტორიტეტი და რეპუტაცია საერთაშორისო პარტნიორებთან ურთიერთობებში. მათ შორის ჩვენს ორ სტრატეგიულ პარტნიორთან – აზერბაიჯანთან და თურქეთთან,“ – ამბობს „ბათუმელებთან“ ვალერი ჩეჩელაშვილი, რონდელის ფონდის უფროსი მკვლევარი და საქართველოს ყოფილი ელჩი რუსეთის ფედერაციაში.

ეკონომიკურ სარგებელზე საუბრისას ხაზს უსვამს, რომ მთავარი სარგებელი არის სატრანზიტო  საფასური, რომელსაც ქვეყანა მიიღებს.

„სატრანზიტო საფასური, სამუშაო ადგილები და ჩვენი მწარმოებლებისთვის, ჩვენი ბიზნესმენებისთვის, შესაბამისი წვდომის ხარისხის ამაღლება პერსპექტიულ ბაზრებთან. მაგალითად ევროკავშირის ბაზართან – იქნება ეკონომიკური სარგებელი. წარმოიდგინეთ, დღეს ჩვენ სარკინიგზო გზით ვართ დაკავშირებული ევროპასთან – ლონდონთან, სტოკჰოლმთან, პარიზთან… ამიტომ აბსოლუტურად ახალ შესაძლებლობას უხსნის მთელს ბიზნესს – როგორც ექსპორტიორებს, ისე იმპორტიორებს. ასე შეიძლება შემცირდეს სატრანსპორტო დანახარჯები. შესაბამისად, ჩვენი ბიზნესის კონკურენტუნარიანობა მაღლდება და უფრო კონკურენტუნარიანი ხდება ევროპის ძირითად ბაზარზე. რა თქმა უნდა, როგორც უკვე ვთქვი, პირველადი ხელშესახები შედეგები ეს არის  სატრანზიტო შემოსავალი და სამუშაო ადგილები,“ – ამბობს ვალერი ჩეჩელაშვილი, საქართველოს ყოფილი ელჩი რუსეთში.

როდის და როგორ დაიწყო მშენებლობა

თბილისი-ყარსის რკინიგზის მშენებლობის იდეა 1993 წელს გაჩნდა. მას შემდეგ, რაც თურქეთმა ყარაბაღში განვითარებული  მოვლენების გამო სარკინიგზო ხაზი – ყარსი-გიუმრი-თბილისი ჩაკეტა.

2005 წელს საქართველოს, აზერბაიჯანისა და თურქეთის პრეზიდენტებმა ხელი მოაწერეს სამმხრივ შეთანხმებას ბაქო-თბილისი-ყარსის სარკინიგზო ხაზის მშენებლობის შესახებ. 2007 წლის ნოემბერში კი მშენებლობა დაიწყო. მშენებლობა ათ წელს გაგრძელდა და 2017 წლის 30 ოქტომბერს ოფიციალურად გაიხსნა. გახსნის ცერემონია ბაქოში გაიმართა. ბაქო-თბილისი-ყარსის სარკინიგზო მაგისტრალი „აბრეშუმის რკინიგზის“, ანუ იმ დერეფნის ლოჯისტიკური ნაწილია, რომელიც ევროპასა და აზიას ერთმანეთთან აკავშირებს.

საკუთრივ ბაქო-თბილისი-ყარსის სარკინიგზო მონაკვეთი 826 კილომეტრია და მისი მშენებლობა მილიარდ დოლარზე მეტი დაჯდა. აქედან 775 მილიონი დოლარი საქართველომ დახარჯა, რომელიც აზერბაიჯანმა სესხის სახით  გამოუყო. პროექტის მთავარი დამფინანსებელი სწორედ აზერბაიჯანი იყო. თურქეთმა სარკინიგზო პროექტისთვის კი 345 მილიონი დახარჯა.

„ბაქო-თბილისი-ყარსის ხაზი სატრანსპორტო რუკაზე ევრაზიას მნიშვნელოვან ნაწილად აქცევს. ეს გზა განავითარებს ტურიზმს, სტაბილურობასა და უსაფრთხოებას, ორმხრივი ინვესტიციების რაოდენობას გაზრდის და ჩვენი ქვეყნების გეოპოლიტიკურ მნიშვნელობას გააძლიერებს,” – თქვა 2017  წელს აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა, ილჰამ ალიევმა, პროექტის მთავარი ღირებულებებზე საუბრისას.

დღეისათვის ჩინეთიდან ევროპისკენ ტვირთების გადაზიდვის სამი ძირითადი მარშრუტია. სამხრეთის მარშრუტი, რომელიც გადის ავღანეთი, ირანი, თურქეთის მიმართულებით, ჩრდილოეთის მარშრუტი, რომელიც გადის რუსეთზე და ცენტრალური მარშრუტი, რომელიც გადის სამხრეთ კავკასიის ორ ქვეყანაზე და რომელიც არის ჩინური ტვირთებისთვის ყველაზე მოკლე და იაფი გზა ევროპისკენ.

„ამ სატრანზიტო ნაკადებთან დაკავშირებით არის მძაფრი კონკურენცია. ვსაუბრობ სატრანსპორტო ნაკადებზე, რომელიც აერთიანებს ჩინეთს ევროკავშირის ბაზართან. რუსეთს, რა თქმა უნდა, ხელს აძლევს ის, რომ ეს სატრანსპორტო ნაკადები გადიოდეს მისი ტერიტორიის მეშვეობით. ჩვენ ვართ ძალიან მძაფრ კონკურენციაში და, შესაბამისად, რუსეთს არ აძლევს ხელს ამ მარშრუტის წარმატება,“-  ამბობს ვალერი ჩეჩელაშვილი.

კითხვაზე, რაში შეიძლება გამოიხატოს რუსეთის ჩარევა და როგორ შეიძლება ქვეყანამ თავი დაიცვას, რონდელის ფონდის უფროსი მკვლევარი ამბობს:

„ქვეყანამ უნდა მოახდინოს თავისი ყველა რესურსის მობილიზება – უნდა იყოს  ძლიერი, უნდა იყოს საზოგადოება შეკრული. უნდა ავარიდოთ თავი პოლიტიკურ კრიზისს, შევქმნათ ახალი შესაძლებლობები ეკონომიკური განვითარებისთვის. ჩვენი მყარი ურთიერთობები უნდა გავაძლიეროთ სტრატეგიულ პარტნიორებთან. სამწუხაროდ, ყველა ამ კომპონენტში დღეს ჩვენ მოვიკოჭლებთ. ჩვენ იმაზე უნდა ვიფიქროთ, რომ ეს სიძნელეები აღმოვფხვრათ. შესაბამისად, გავხადოთ ქვეყანა მეტად მიმზიდველი. მათ შორის საერთაშორისო ინვესტიციებისთვის და მეტად მოთხოვნადი ამ ურთიერთობათა სისტემაში“.

სატვირთო  მატარებელთან ერთად გათვალისწინებულია მგზავრთა გადაყვანაც. ვარაუდობენ, რომ ამოქმედების შემთხვევაში სამგზავრო რკინიგზა წელიწადში 2 მილიონ მგზავრს გადაიყვანს.

პირველი საექსპორტო  მატარებელი გეგმის მიხედვით ჩინეთში, ქალაქ სიანის სადგურში, 16 დეკემბერს უნდა შევიდეს.

იატაკი უნდა მოწმინდოს. სარეცხი დარეცხოს. საუზმე და სადილ-ვახშამი უნდა მოამზადოს. ჭურჭელი დარეცხოს. ბოსელი დაასუფთაოს. დღეში ხუთჯერ ლოცვისას ხუთჯერვე უნდა განიბანოს –  მეზობლისგან მოტანილი წყლით, რომელიც მეზობელსაც აღარ ჰყოფნის.

სარეცხი მანქანა ახლა გასარეცხი ტანსაცმლის მხოლოდ შესაგროვებლად დგას ოთახის კუთხეში. რამდენიმე წელია, რაც 50 წლის მაყვალა სოლომონიძე წყალს მეზობლისგან ეზიდება: ვედროები, ქვაბები, ბოთლები, კასრები, ტოლჩები – დილიდანვე ყველაფერი უნდა აავსოს მთელი დღის სამყოფი წყალი რომ ჰქონდეს – სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი სითხე, რომელიც ზოგიერთთან უპრობლემოდ მოჩხრიალებს, ზოგან კი ერთ მშვენიერ დღეს უბრალოდ ქრება, თან ისე, რომ ახლომახლო ,,ახალი წყლის“, სხვა წყაროს პოვნაც შეუძლებელია, მილებით სხვა სიცოცხლე მაინც რომ შემოიყვანონ სახლში.

კი, შემოიყვანონ და არა გამოიყვანონ – სოფელ დიაკონიძეებში წყალზე ცოცხალ არსებასავით საუბრობენ: ,,ჩემი წყალი სხვამ წაიყვანა“, ,,ჩემს სახლში წყალმა მოკდა“. მაყვალა სოლომონიძე გვიყვება, რომ ყველაფერი ერთი დიდი აფეთქებით დაიწყო. აფეთქებით ზუსტად მათი სახლის ქვეშ.

• „დასრულდა ეს გვირაბი და წყალი მაინც არ მოგვიყვანეს”                           

„ჰესის გვირაბის მშენებლობა რომ დაიწყო მთაში ვიყავი. ბაღანამ დამირეკა: მთაში უნდა ამოვიდეთ, გვირაბი რომ ფეთქდება სახლი ზანზარებს და გვეშინიაო. მერე ჩამოვედი. შვილმა მითხრა, დედუ არ შეშინდე, ახლა აფეთქდებაო. სახლი მართლა ეეზანზარა.

ასე არ შეიძლება, მივმართოთ გამგეობას-მეთქი. მოვიდნენ და თქვეს – ეს არაფერი არ არისო.

ვნახეთ და წყალი აღარ გვქონდა. მეთქი, სად წავიდა წყალი?! ჩვენ წყალი გვინდა, პირუტყვს წყალი უნდა, გარეცხვა გვინდა, რაღაცა…

მერე კიდევ მოვიდნენ და აქო, არ გაიჩერებაო, წადითო. სადნა წეხვიდე?

მოვალთო, წყალს მოგიყვანთო მეუბნებოდნენ. მოდიოდნენ, ამოწმებდნენ რამდენ წუთში შეიმსობოდა ბოთლი.

აუცილებლად მოგიყვანთ წყალს, ნუ ღელდებიო, მეუბნებოდნენ. ანზორ ბოლქვაძეც [პარლამენტარი] იყო და გვითხრა მოგიყვანთ წყალსო, მაგრამ დასრულდა ეს გვირაბი და წყალი მაინც არ მოგვიყვანეს.

ახლა შლანგებით მოგვყავს საიდანაც გადმოდინდება, ზევიდან. იმით ჭურჭელსაც ვერ დარეცხავ, სარეცხს და „პოლებს“ თუ მორეცხავ. სასმელი წყალი მეზობლიდან მოგვაქვს ჭურჭლით“, – ამბობს მაყვალა სოლომონიძე.

მაყვალა სოლომონიძის ოჯახს 15 სკა ფუტკარი ჰყავდა. ფუტკრები მთელ სოფელს დაეხოცა. მტვერი სოფლის და ამ ოჯახის მრავალწლოვანი პრობლემაა. ზღვის დონიდან 800 მეტრზე მდებარე, ერთი შეხედვით მწვანეში ჩაფლულ სოფელთან ახლა ხულო-ზარზმის გზა კეთდება, რომელიც ზუსტად მაყვალა სოლომონიძის ყანის ბოლოში გადის და, მისი თქმით, როცა აქ სამუშაოებისას მტვერი დგება, ის და მისი ოჯახის წევრები სახლში იკეტებიან – გარეთ გასვლა და სუნთქვა შეუძლებელია.

2014 წლის მონაცემებით, დიაკონიძეებში 253 კაცი ცხოვრობს. სოფელი უბნებადაა დაყოფილი – 4, 5 კომლია ქურთოღლების უბანში, სადაც მაყვალა სოლომონიძე ცხოვრობს.

„მეუბნებიან წამოდი ქალაქშიო. ზოგმა წევიდნენ სოფლიდან, ზოგმა დავრჩით, არ მინდა ქალაქი. მირჩევნია სოფლად ვიყო. მაინც აქაური ცხოვრება მირჩევნია“, – ამბობს სოფელ დიაკონიძეების მკვიდრი.

• ,,კაცი წევა მის საქმეზე, ქალი მისზე, მაგრამ ქალს მაინც მეტი სამუშაო აქვს”

„ჩემს სახლთან იმდენი წყალი გამოდიოდა, ორ მოსახლეს ეყოფოდა. ჩვენგან შორსაც ვეღარ ვპოულობთ წყალს სახლამდე რომ მოვიყვანოთ. წყალი რომ მოიყვანო, ჯერ უნდა მოძებნო.  მეზობლების წყლებიც დაშრა, მაგრამ ჩემი უფრო – გვირაბის თავზე ვარ. ზოგმა იპოვა წყარო და მიიყვანა, მაგრამ ძლივს ყოფნით, ვერ გვიყოფენ. მთაში რომ დავდივარ ჩამოსვლა აღარ მინდა.

წყალი სიმდიდრეა, წყლის გარეშე საქმე არ გაკეთდება, გექნება წყალი, ყველაფერი კარგად იქნება ცხოვრებაში, არ გექნება და იქნები წვალებით. წყალზე მეტი სიმდიდრე რამე არაა.

პირუტყვს ბევრი წყალი უნდა, უნდა ჩამობანო, ჭურჭელი მოურეცხო, ბინძურ ვედროს ხომ არ მუუტან. სარეცხს ხელით ვრეცხავ. ადრე მანქანით ვრეცხავდი, ახლა წყალი არ ყოფნის, ტყულაი დგას.

დილას რომ ავდგებით „ფეჩს“ ვანთობთ, მერე მთელი ოჯახი წყალზე წავდივართ. ჩავალთ ბოსელში, საქონელს მუუართ, ვსაუზმობთ, მერე შევხედავთ საიდან დევწყოთ მუშაობა. წევალთ ერთად, ვიმუშავებთ, კაცი წევა მის სამუშაოზე, ქალი მისზე, მაგრამ ქალს მაინც მეტი სამუშაო აქვს.

საუზმეა, დალაგებაა, დასუფთავებაა, დარეცხვაა, რა ვიცი, ყველაფერი ქალია. კაცი ყანაში, ჭალაში წადის, შეშას მოიტანს, გვეხმარებიან ყველაფერში, ყანაში რომ მივდივართ სიმინდის აღება არი, ჩალის მოჭრა თუ გასუფთავება, ერთად ვსაქმობთ.

სისუფთავე გვინდა და წყალი არ გვაქ, ასეთი ცხოვრებაა.

• „ამ დუნიას უწყლოდ არნა მოკდე”

მოხუცები იმას ამბობდნენ, რომე, ისე მომკალი უწყლო ნუ წევდე ღმერთოო. ჩვენც ასე ვამბობთ, რომე, უწყლო ნუ მოვკდებით. მთავარი ეს არის.

წყალი უნდა ლოცვასაც. დღეში ხუთი ლოცვა, ხუთი „ნამაზია“. რომ ილოცო ყველაფერი მოწესრიგებული უნდა გქონდეს.

აბდესი უნდა აიღო ყოველი ლოცვის წინ [აბდესი – განბანვის სავალდებულო რიტუალი ისლამში ლოცვის დაწყების წინ].

ხელები, ფეხები უნდა დეიბანო, პირსახე უნდა დეიბანო, თავზეც უნდა წეისვა სუფთა წყალი და სალოცავზე დადგე.

საბახნამაზზე [დილის ლოცვაზე]  წყალი გინდა, ევლაზე [შუადღემდე ლოცვა] წყალი გინდა, იქინდზე [შუადღისშემდგომი ლოცვა], ახშანამაზზე [საღამოს ლოცვაზე], იასზეც [ძილისწინა ლოცვა] წყალი გინდა. ყველაფერზე წყალია საჭირო.

ლოცვის დროს განსაბანი წყალი სუფთა, სასმელი უნდა იყოს.

წყალი არის ცხოვრება. ამ დუნიას უწყლოდ არნა მოკდე. ადამიანი სულს რომ აძლევს, წყალს ალევიებენ, იმხელა ძვირფასი რაღაცა არის.

წინამდებარე მასალა მომზადებულია პროექტის ფარგლებში – „ლგბტ ადამიანების უფლებრივი მდგომარეობის გაუმჯობესება, SRHR საკითხების ადვოკატირება და ქვიარ აქტივიზმის ხელშეწყობა“.

პროექტს ასრულებს ადამიანის უფლებების სწავლებისა და მონიტორინგის ცენტრი (EMC), სქესობრივი განათლების შვედური ასოციაციის (RFSU) მხარდაჭერით.
მასალაში გამოთქმული მოსაზრებები შეიძლება არ გამოხატავდეს ადამიანის უფლებების სწავლებისა და მონიტორინგის ცენტრისა (EMC) და სქესობრივი განათლების შვედური ასოციაციის (RFSU) შეხედულებებს

დღეს, 10 დეკემბერს, „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ აჭარის რეგიონული ხელმძღვანელი, გიორგი კირთაძე „მოქალაქეების“ ლიდერს, ალეკო ელისაშვილის განცხადებას გამოეხმაურა, სადაც ის ამბობს, რომ პარლამენტში იმ შემთხვევაში შევა, თუკი ხელისუფლებისგან საარჩევნო რეფორმის მყარ გარანტიას მიიღებს. კირთაძის თქმით, ეს საპროტესტო მუხტს ვერაფერს დააკლებს, „თუმცა კონკრეტული ადამიანები თავს გაინადგურებენ“.

„[ალეკო] ელისაშვილმა თქვა, პარლამენტში რომ შევალ, გამოვიძიებ და თუ დადგინდა, რომ 1 პროცენტით მაინც გაზრდილია „ოცნების“ ხმები, ჩავატარებ არჩევნებსო… ეს 1 პროცენტი აჭარის უმაღლესი საბჭოს ამბებზეც ხომ უნდა გავრცელდეს, სადაც 1781 ხმა საერთოდ დაკარგულია. ოქმებში ჩანს, რომ ბიულეტენები მოიპარეს. ვინმეს სჯერა, რომ ეს ბიულეტინი „ქართულ ოცნებას“ მოპარეს? ყველამ კარგად ვიცით, რომ ოპოზიციისთვის მოპარული ხმებია და ამან გაზარდა მათი ხმები“, – ამბობს კირთაძე.

გიორგი კირთაძის თქმით, უსკოს გვერდზე დღესაც დევს იმ 21 უბნის ოქმები, სადაც მოსული ამომრჩევლის რაოდენობა არის უფრო ნაკლები, ვიდრე ყუთში აღმოჩენილ ბიულეტენთა რაოდენობა. „ამითია შეჯამებული უმაღლესი საბჭოს არჩევნები და თუ ამ 21 უბანს გავაუქმებთ, აღმოვაჩენთ, რომ 1 პროცენტზე ბევრად მეტი აკლდება „ქართულ ოცნებას“, – ამბობს კირთაძე.

მისი თქმით, აჭარაში, ამომრჩევლის ხმები 373 უბნიდან 211 უბანზე დაკარგულია. „მე-5 კლასის მათემატიკის საშუალო დონეზე ცოდნა არის სრულიად საკმარისი მიხვდე, რომ „ქართულ ოცნებას“ 1 პროცენტზე მეტი აქვს მიწერილი. ასეთ პარლამენტში შესვლა საპროტესტო მუხტს ვერაფერს დააკლებს, კონკრეტული ადამიანები კი თავს გაინადგურებენ“, – ამბობს კირთაძე.

კირთაძე „ქართული ოცნების“ აღმასრულებელი მდივნის, ირაკლი კობახიძის განცხადებასაც გამოეხმაურა. ირაკლი კობახიძემ გუშინ განაცხადა, რომ პარტიები, რომლებიც უარს იტყვიან პარლამენტში შესვლაზე, ვერ მიიღებენ საბიუჯეტო დაფინანსებას. კირთაძის აზრით, ეს აჩვენებს, რომ ხელისუფლება დიქტატურისკენ მიემართება.

„რეგისტრაციას აგიკრძალავთ, არჩევნებში მონაწილეობას ვერ მიიღებთ – ამით კობახიძემ თქვა, რომ ჩვენ რუსეთში კი არ მივდივართ, არამედ პირდაპირ ჩრდილოეთ კორეაში გაგვიშვა. მართლა ორი გზა დაგვრჩა, ან ჩრდილოეთ კორეა, ან ვცხოვრობთ დემოკრატიულ ქვეყანაში და ვატარებთ სამართლიან არჩევნებს“, – ამბობს კირთაძე.

კირთაძის თქმით, პარლამენტში არ შესვლა არ ნიშნავს, რომ საბიუჯეტო დაფინანსებას ტყუილად მიიღებენ. „თუ გაგრძელდება პოლიტიკური პროცესი და გაგრძელდება საპროტესტო მუხტი, მაშინ დაფინანსების მიღება სწორია“, – ამბობს გიორგი კირთაძე.

___

2020 წლის 31 ოქტომბერს საქართველოს პარლამენტის და აჭარის უმაღლესი საბჭოს არჩევნები ჩატარდა, რომლის შედეგებს არ აღიარებს ოპოზიცია და საზოგადოების ნაწილი. საპროტესტო აქციები ბათუმში რიგგარეშე არჩევნების ჩატარების მოთხოვნით ამ დრომდე გრძელდება.