Batumelebi

„მოდა, ყველაფერთან ერთად, პოლიტიკურია,“ – აღნიშნა 14 მარტს ბერლინში, Mercedes-Benz Fashion Week-ის გახსნაზე ბერლინის მერმა, ფრანცისკა გიფეიმ. 

მოდის კვირეული ბერლინში სწორედ პოლიტიკაზე აქცენტით გაიხსნა – წუთიერი დუმილით, უკრაინელი ხალხის სოლიდარობისა და ომში დაღუპული მშვიდობიანი მოსახლეობის ხსოვნის ნიშნად. კვირეულის ფარგლებში რამდენიმე საქველმოქმედო ღონისძიება იმართება უკრაინელებისთვის თანხისა და ჰუმანიტარული დახმარების შესაგროვებლად.

კვირეულზე საქველმოქმედო აუქციონიც იგეგმება: შემოსული თანხა გადაირიცხება უკრაინაში. 

„ჩვენ ვიფიქრეთ და ვიკამათეთ იმაზე, თუ როგორ უნდა ასახულიყო ომი და შეიძლებოდა თუ არა მოდის კვირეულის ჩატარება მაშინ, როდესაც ომის გამო ყველა შეშინებული და შოკირებულია… მე გეუბნებით: დიახ, ჩვენ შეგვიძლია ჩავატაროთ კვირეული, განსაკუთრებით ახლა“, – განაცხადა ბერლინის მერმა.

ბერლინში პოდიუმზე მოდის კვირეულის პირველივე დღეს გამოჩნდა უკრაინის დროშის ფერები.

კვირეულს ვერ დაესწრო უკრაინელი დიზაინერი – ჟან გრიცფელდტი, რომელიც თავისი ახალი კოლექციის ბერლინში ჩვენებას გეგმავდა, თუმცა დიზაინერის კოლეგები შეიკრიბნენ, რათა ხელახლა შეექმნათ მისი ნამუშევრები და ეჩვენებინათ საზოგადოებისთვის, გრიცფელდტმა კი მათ ტელეფონით გაუწია კონსულტაცია. 

16 მარტს ბერლინის მოდის კვირეულს ჟან გრიცფელდტმა ვიდეოჩართვით მიმართა:

„დღეს არის დრო ვისაუბროთ არა მოდაზე, არამედ მოდის საშუალებით. დღეს არ წარმოვადგენთ ახალ სეზონს. დღეს არ წარმოვადგენთ ახალ „ლუქებს“, რადგან როდესაც დაბომბვისგან თავდასაცავად თავშესაფარში, ბუნკერში ან სარდაფში ზიხარ, არავის ადარდებს რა გაცვია. მთავარია, თავი იგრძნო თბილად, კომფორტულად და დაცულად.

დღეს ჩვენ გადმოგცემთ გრძნობებსა და განცდებს. მოდა არ არის დღევანდელი დღის ანარეკლი, ის ყოველთვის უყურებს წლების შემდგომ მომავალს. დღეს მე ვიყენებ მოდას, როგორც ინსტრუმენტსა და იარაღს და ვიბრძვი ახლა, რათა ხვალ ვიყოთ თავისუფალი. არა მხოლოდ თავისუფლებით სავსე უკრაინისთვის, არამედ ყველა ადამიანისთვის დედამიწაზე. ეს არის ჩემი ძალა. ეს არის ჩემი მისია.

მე ემპათიური ვარ, მიყვარს ტანსაცმლის მეშვეობით ადამიანების წარმოჩენა და დაკარგული თვისებებისა და უნარების გაძლიერება. ახალი სეზონისთვის ჩვენ ვურჩევთ ადამიანებს ატარონ თავიანთი გრძნობები და განცდები, როგორც თავდაცვა და მათში გამოავლინონ ბევრად მეტი, ვიდრე შიში და სიძულვილია. ჩვენ ჩავიცვამთ გრძნობებს“, – განაცხადა დიზაინერმა.

ამჟამად მოდის კვირეული მიმდინარეობს ტოკიოშიც. 14 მარტს, კვირეულის გახსნის პირველივე დღეს, პოდიუმზე გამოჩნდა ორი მთავარი ფერი – ყვითელი და ცისფერი, უკრაინის დროშის ფერები, იაპონელი დიზაინერის, აიანო იჩიგეს კოლექციაში. 

„მე ვმუშაობ მოდელებთან უკრაინიდან. ეს არ არის მხოლოდ ერთი ადამიანის პრობლემა,“ – განაცხადა დიზაინერმა. 

რა თქმა უნდა, ამ მოდის კვირეულებამდე იყო „ბალენსიაგას“ გახმაურებული ჩვენება პარიზის მოდის კვირეულზე, რომელიც „ბალენსიაგას“ კრეატიულმა დირექტორმა, დემნა გვასალიამ უკრაინაში მიმდინარე ომს მიუძღვნა.

დემნამ შოუ გახსნა უკრაინელი პოეტის, ოლექსანდრ ოლესის, 1917 წელს დაწერილი ლექსით – „იცოცხლე უკრაინა“, ხოლო  Balenciaga-ს ჩვენებაზე მისულ სტუმრებს სკამებზე უკრაინის დროშა და დემნა გვასალიას ემოციური მიმართვა დახვდათ, სადაც ის თავის პირად ტკივილსა და ომის საშინელებაზე საუბრობდა.

„ამ შოუს ახსნა არ სჭირდება. ის ეძღვნება უშიშრობას, წინააღმდეგობას, ასევე, სიყვარულისა და მშვიდობის გამარჯვებას.“ – ეწერა წერილში.

უკრაინის დროშის ფერები, ყვითელი და ცისფერი მხოლოდ პოდიუმზე არ გვხდება. ამ ფერის ტანსაცმელს იცვამენ და აქსესუარებს იყენებენ პოლიტიკოსები, ცნობილი სახეები, ჟურნალისტები და მოქალაქეები მსოფლიოს სხვადასხვა ქალაქში, მათ შორის, ბათუმშიც, სადაც მაღაზიის ვიტრინებში ცისფერი და ყვითელი უკრაინის სოლიდარობის ნიშანია, იმის დასტური, რომ ბათუმში იციან და წუხან ომზე უკრაინაში.

ამავე თემაზე: 

„ახლა პუტინი სარგებლობს მოლაპარაკების პერიოდით, იყენებს ოპერატიულ პაუზას იმისთვის, რომ მოახდინოს გადაჯგუფებები და ძალები მოიკრიბოს,“ – აღნიშნა ვახტანგ კაპანაძემ, გადამდგარმა გენერალ-მაიორმა, როცა მას ვკითხეთ: რა დატვირთვა აქვს ახლა მოლაპარაკებებს რუსეთ-უკრაინას შორის?

სამხედრო ექსპერტი თვის ბოლოსთვის რუსეთისგან ფართომასშტაბიანი შეტევის მეორე ტალღას ელოდება უკრაინაში. რა მოხდება ამჯერად?

ვახტანგ კაპანაძე გადამდგარი გენერალ-მაიორია და სამხედრო მეცნიერებათა დოქტორი. ის საქართველოს გენერალური შტაბის უფროსი ორჯერ იყო. ვახტანგ კაპანაძე ანალიტიკური ორგანიზაცია „ჯეოქეისის“ მრჩეველია. „ბათუმელებმა“ მასთან ინტერვიუ აშშ-სგან უკრაინისთვის სამხედრო იარაღის მიწოდებაზე საუბრით დაიწყო, იმაზე, თუ რამდენად შეიცვალა უკრაინის თავდაცვისუნარიანობა.

• ბატონო ვახტანგ, რამდენად გაიზარდა უკრაინის თავდაცვისუნარიანობა იმ სამხედრო აღჭურვილობით, რაც აშშ-მ მიაწოდა უკრაინას, მათ შორის, 100 ერთეული „კამიკაძე დრონი“? 

ძირეულ გარდატეხას ვერ შეძლებს, მაგრამ მნიშვნელოვანია. რაც მთავარია, სამხედრო აღჭურვილობის მიწოდება აშშ-დან და სხვა ქვეყნებიდან გრძელდება. „კამიკაძე დრონის“ რამდენიმე ვარიანტი არსებობს, ერთ-ერთი ვარიანტია გაშლადი დრონი, რომელსაც ნაღმტყორცნებს ესვრიან, ეს ეფექტურია ძალიან, მაგრამ ვერ გეტყვით, რომ ეს გარდატეხა იქნება ომში. დრონი ძირითადად ჯავშანსაწინააღმდეგო და ბუნკერსაწინააღმდეგო საშუალებაა.

მნიშვნელოვანი იქნება, თუ უკრაინას გადაეცემა ის ტექნიკა, რაზეც ისაუბრეს, ესაა ჰაერსაწინააღმდეგო საშუალებები: „SA 8“, „SA 10“, „SA 14“…

ეს არის ნატოს აბრევიატურა და ეს SA 8 – არის იგივე ASA, რომელიც საშუალო მანძილზეა გათვლილი, ცოტა მოძველებულია, მაგრამ საკმაოდ ქმედითია. SA 10  – არის S 300. ეს საკმაოდ ეფექტური საშუალებაა, განსაკუთრებით ფრთოსან რაკეტებთან, SA 12 – არის S 308, SA 14  – „სტრელა 3“. ესენია გადასატანი ჰაერსაწინააღმდეგო საშუალებები და  მთავარია, მიიღონ დროუალად. ეს შეიარაღება აქვს სლოვაკეთს, ბულგარეთს, საბერძნეთს ჰქონია, ასევე, S 300-ები. თუკი მოხდება ისე, რომ დაეხმარება აშშ ამ ქვეყნებს, რომ გადაწყვეტილება მიიღონ, ეს ნამდვილად მნიშვნელოვანი იქნება.

ეს ბრიტანული starstreak-ი, რაც გადასცეს უკრაინას, თავის კლასში ერთ-ერთი ყველაზე საუკეთესოა, რომელსაც 7 კილომეტრზე შეუძლია გარანტირებულად დააზიანოს და ჩამოაგდოს თვითმფრინავი, ესაა ალბათ უფრო გადამწყვეტი.

• რა დატვირთვა აქვს ახლა, თქვენი დაკვირვებით, მოლაპარაკებებს? იცვლება საომარი პოზიციები ისე, რომ იკვეთება მოლაპარაკების შედეგით დასრულების შესაძლებლობა? 

ახლა პუტინი სარგებლობს მოლაპარაკების პერიოდით და იყენებს ოპერატიულ პაუზას იმისთვის, რომ მოახდინოს გადაჯგუფებები და ძალები მოიკრიბოს. ის აწარმოებს მოლაპარაკებებს და ამავდროულად ახორციელებს დარტყმებს. რუსეთს ნახევარი მარიუპოლი, ფაქტობრივად, აღებული აქვს, თუმცა იქ ვინცაა მებრძოლი – აზოვის პოლკი, ტყვიები თუ გაუთავდება, კბილებით დაგლეჯენ რუსებს.

საომარი პოზიციები მნიშვნელოვნად არ შეცვლილა. რუსეთის მხრიდან მთავარი აქცენტი იქნა გადატანილი მარიუპოლის მიმართულებაზე, რადგან მხოლოდ აქ აქვთ გარკვეული წარმატება. ჩემი მონაცემებით, რუსეთმა კიევის მიმართულებიდანაც მოხსნა გარკვეული დანაყოფები და აქეთკენ გადმოიყვანა, რომ ზეწოლა გააძლიეროს მარიუპოლის მიმართულებაზე.

რუსეთი ღიად აცხადებს, რომ აგროვებს მოხალისეებს. მას უკრაინაში კიევის და ჩრდილოეთის მიმართულებით პოზიციურ მდგომარეობაში ჰყავს უკვე დანაყოფები, მხოლოდ ლოკალური შეტაკებებია. ვნახეთ, რომ ოდესის მიმართულებით ვერავითარი წინსვლა ვერ გააკეთეს ნიკოლაევთან. ეგ კი არა, ქერჩთანაც კონტრშეტევაზე გადავიდნენ უკრაინელები, გარკვეული ნაწილი წაართვეს რუსებს.

უკრაინისთვის ახლა მთავარი პრობლემა, ბუნებრივია, არის მშვიდობიანი მოსახლეობა, რომელსაც იყენებს რუსეთი. მშვიდობიანი მოსახლეობის დანაკარგით ცდილობს რუსეთი ზელენსკიზე მორალურ და ფსიქოლოგიურ წინააღმდეგობას, რომ დროულად მიაღებინოს გადაწყვეტილებები, რაც პუტინისთვისაა მისაღები.

მთავარი პრობლემაა დიდი რაოდენობით მოსახლეობის  სიკვდილიანობა, რომელიც პრეზიდენტისთვის განსაკუთრებით რთული გადასატანია.

• წინა ინტერვიუში გვითხარით, რომ ისევ ელოდებით ფართომასშტაბიან შეტევას რუსეთისგან. ისევ გაქვთ ეს მოლოდინი, თუ მიგაჩნიათ, რომ რუსეთის გენშტაბმა სხვა დავალება მიიღო? 

დიახ, ისევ იმავეს ვფიქრობ. ღმერთმა ქნას, ვცდებოდე, მაგრამ თვის ბოლოს, დაახლოებით 10 დღეში, ცოტა ადრე ან ცოტა გვიან, გამომდინარე ვითარებიდან, შეიძლება იქ იყოს შეტევის მეორე ტალღა. რუსეთი ელოდება რესურსების შეკრებას, ინტეგრირებას ოპერატიულ წყობაში და შემოყვანას ბრძოლაში.

ვერ გეტყვით, რუსეთი რომელიმე კონკრეტულ მიმართულებას აიღებს თუ არა. მგონია, რომ ეს კიევი არ იქნება, რადგან კიევის მიმართულებით ვერაფერი გააკეთეს. პუტინის თავში რა ხდება ახლა, ღმერთმა უწყის, თუმცა ვფიქრობ, რომ რუსეთი იმდენ ძალას ვეღარ მოიკრებს, რაც ომის დაწყებამდე ჰქონდა.

ცხადია ისიც, რომ რუსეთი არაფრის დათმობაზე არ მიდის, ის დროს წელავს… ეს ადამიანების სიცოცხლეზეა დამოკიდებული, თორემ უკრაინას აქვს ყველა რესურსი, წინ აღუდგეს შეტევას. მთავარია, მოსახლეობა გამოიყვანონ, რაც შეიძლება სწრაფად.

• რა ფაქტორზეა ახლა დამოკიდებული სამხედრო წარმატება ოკუპანტის შესაჩერებლად? 

ჰაერის დახურვა – თუ მოახდინეს ეს დახმარება ჰაერსაწინააღმდეგო საშუალებებით, განსაკუთრებით ეს ეხება ფრთოსან რაკეტებს, რადგან თვითმფრინავების წინააღმდეგ ძალიან წარმატებულად იბრძვიან უკრაინელები. აღმოჩნდა, რომ რუსი მფრინავებიც ვერ არიან ისე დაოსტატებულები, რომ საჰაერო ბრძოლები მოიგონ და ზუსტი დაბომბვები აწარმოონ. ჩანს, რომ ეშინიათ მაღალ სამიზნეზე გასვლა, ცდილობენ დაბლა იფრინონ, რომ ლოკატორების ხედვის არეში არ მოხვდნენ. ორ წყვილზე მეტი არ მინახავს, რომ ეფრინოს.

საჰაერო გამანადგურებლები, რაც არ უნდა პარადოქსული იყოს, შეიარაღებულ ძალებში ყველაზე არამობილური სახეობაა, რომელიც მიბმულია სახმელეთო უზრუნველყოფაზე, ტექნიკურ მომსახურებაზე და ასე შემდეგ.

რუსეთი ცდილობს ისარგებლოს ტექნიკური უპირატესობით და იყენებს დისტანციური დარტყმის ტაქტიკას, შორი დარტყმებით ცდილობს მოახდინოს ფსიქოლოგიური ზემოქმედება მოსახლეობის დიდი დანაკარგით, რომ შეთანხმებაზე დაიყოლიოს. მას ასე წარმოუდგენია.

• რა წარმოუდგენია რუსეთს, რომ, მაგალითად, დაიკავებს მარიუპოლს და იქ გააჩერებს უკრაინელებს? 

სხვა რამე ხდება ტრიპოლში ან ყარაბაღში 20-30 წელიწადი? იქ არც ომია და არც მშვიდობა… არაა გამორიცხული, სამშვიდობოს ჯარების ჩაყენება მოითხოვონ ამ დაკავებულ ტერიტორიებს და უკრაინას შორის. იქნება ეს დაუსრულებელი პროცესი, თუ უკრაინამ მნიშვნელოვანი კონტრდარტყმა არ განახორციელა.

რუსეთს აქვს იმის საშუალება, რომ დაცვა განახორციელოს და გაამაგროს დაკავებული ტერიტორიები. რუსეთს შეუძლია დიდი ხანი დაიკავოს ეს ტერიტორიები.

• ამ ვითარებაში რამდენად იზრდება შანსი, ნატო ჩაერთოს ამ ომში ზელენსკის განაცხადის მიუხედავად: „ჩვენ უკვე გავიგეთ, რომ ნატოში ვერ შევალთ და საჭიროა ამის აღიარება“? 

ნატო ამ ოპერაციებში არ ჩაერთვება. საჰაერო სივრცის დახურვისთვის ეს დახმარებები მარტო თვითმფრინავები ხომ არაა? ეს არის საჰაერო სივრცის დახურვა. მე ვერ ვხედავ ნატოს ჩართვის შესაძლებლობას. ან ნატოს ჩართულობა რაში გამოიხატება, მოსკოვი დაბომბოს? ნატო არის 30 ქვეყანა, უკრაინას კი, ახლა ეხმარება 15 – 16 ქვეყანა, ლუქსემბურგი და ალბანეთი როგორ დაეხმარება, ეს რუსეთს ნაკლებად ადარდებს, რადგან არ აქვს ლუქსემბურგს ის რესურსი, რომ გარდატეხა შეიტანოს უკრაინის თავდაცვაში.

• რა არის გამოსავალი, რის იმედი უნდა ჰქონდეს უკრაინას? 

მე ვხედავ ასე: უკრაინა ამ ომში არ დამარცხდება, წერტილი. რუსეთი უკვე დამარცხებულია, წერტილი. ნატოს მონაწილეობა გამორიცხულია, წერტილი. ნატოს მხარდაჭერის გაზრდა შესაძლებელია, წერტილი.

უკრაინამ უნდა გაიყვანოს მოსახლეობა მაქსიმალურად სწრაფად და მოწინააღმდეგეს მიაყენოს მაქსიმალურად დიდი ზარალი, სხვანაირად ომი არ მოიგება: ან უნდა დაამარცხო მოწინააღმდეგე, ან უნდა დანებდე, ფრე არაა ომში. არც პირველი, მეორე და მესამე ადგილი არ თამაშდება ომში. ომში ან უნდა გაიმარჯვო, ან უნდა დამარცხდე, ან უნდა გაჩერდე, როცა ვერცერთი მხარე ვერ მოიპოვებს უპირატესობას.

უკრაინამ რუსეთის მეტი თვითმფრინავი უნდა ჩამოაგდოს, მეტი ტანკი დაწვას, მეტი გემი ჩაძიროს.

• თქვენი აზრით, რამდენად რეალური შეიძლება იყოს „უკრაინული მოდელით“ უსაფრთხოების მიღწევა, როცა რუსეთი ცნობილია შეთანხმებების დარღვევით? 

ეს პოლიტიკური საკითხია, მაგრამ ზოგადად ჩემს აზრს მოგახსენებთ. ეს არის დიპლომატიისა და პოლიტიკის საკითხი.

ზოგადად, ნატოს საკითხით უკრაინას შეუძლია ივაჭროს, რადგან შეუძლია ნატოსთან ერთად შექმნას სამხედრო კავშირი, ალიანსი. მოგეხსენებათ, საუბარიც არის უკრაინა, ბრიტანეთი, აშშ, ასევე სხვა კავშირის შექმნაზე, რომელიც არანაკლებ ეფექტური შეიძლება აღმოჩნდეს, ვიდრე ნატო. ამ ეტაპზე, რომელშიც ახლა უკრაინაა, შესაძლოა ეს უფრო მოქნილი იყოს, ვიდრე 30-ქვეყნის თანხმობა, თუმცა ნატოზე უკეთესი ჯერ არაფერი მოუფიქრებია მსოფლიოს.

• რამდენად იზრდება იმის რისკი, რომ საქართველოსაც მოსთხოვოს ნეიტრალიტეტი რუსეთმა? დღევანდელ სასამართლო პროცესზე მიხეილ სააკაშვილმა თქვა, რომ მისი ინფორმაციით, იგეგმება პროვოკაცია ოკუპირებული ტერიტორიების გამყოფ ხაზთან. 

მიხეილ სააკაშვილს ეტყობა კარგი წყაროები აქვს, ვიდრე მე. თუ ასეთი ინფორმაცია აქვს, უნდა ითანამშრომლოს ქვეყნის უშიშროებასთან და გადასცეს ეს მონაცემები. ამიტომაც არსებობენ სპეციალური სამსახურები, რომ არ დაუშვას მსგავსი შემთხვევები.

მინდა შევახსენო ყველას ის, რომ ნეიტრალურობა არაფერს ცვლის, როცა ძლიერ ქვეყანას სურს შენი ტერიტორია გამოიყენოს. ნეიტრალური იყო მოლდოვა, მაგრამ რაიმეთი დაეხმარა ეს ნეიტრალიტეტი? ბელგიაც ნეიტრალური იყო, როცა იქ მეორე მსოფლიო ომი მოხდა.

შესაბამისად, უნდა გვახსოვდეს, რომ რუსეთის მხრიდან საფრთხე მუდმივად არსებობს. ამისთვის არსებობენ სამსახურები, რომ განიხილებოდეს გარკვეული სცენარები – რა შეიძლება განვითარდეს. ასე უნდა დგებოდეს მოქმედების გეგმა. ალბათ, ვინმე ფიქრობს კიდეც ამაზე. მე გარედან მიჭირს ამაზე საუბარი.

ბათუმში თანდათან იმატებს ლტოლვილების რაოდენობა უკრაინიდან. ზოგიერთი მათგანი ბათუმში ქირით იწყებს ცხოვრებას, ზოგიერთს ახლობლები ან უცნობები უთმობენ სახლს. რამდენიმე ადგილას ლტოლვილებისთვის პირველადი საჭიროების ნივთებსა და საკვებ პროდუქტებსაც აგროვებენ.

34 წლის ვალერია ტილიკი უკრაინის ქალაქ კრივოი როგიდანაა. იგი 8 მარტს ჩამოვიდა ბათუმში სამ შვილთან ერთად. ომს გამოექცა. მისი მეუღლე, დედ-მამა და ძმა უკრაინაში დარჩნენ. „ახლახან გავიგე, რომ ბიძაჩემიც წავიდა ომში“, – ამბობს ვალერია.

ვალერია შვილებთან ერთად კრივოი როგიდან ლვოვამდე მატარებლით ჩავიდა, მერე პოლონეთის საზღვარი გადაკვეთა, პოლონეთიდან ქუთაისამდე უფასო რეისით ჩამოფრინდა, ქუთაისიდან ბათუმამდე კი ავტობუსით იმგზავრა. ვალერიამ და მისმა ოჯახმა პატარა ბინა ბათუმში იპოთეკური სესხით შეიძინეს რამდენიმე წლის წინ. სწორედ ამ ბინას აფარებს ახლა თავს ვალერია შვილებთან ერთად. მასთან ერთად ნათესავიც წამოვიდა უკრაინიდან, ასევე მცირეწლოვან შვილთან ერთად:

„სამ შვილთან ერთად ვარ ბათუმში. გოგო 4 წლისაა, ბიჭები 11 და 8 წლის არიან, ჩვენთანაა ჩვენი ნათესავიც – ასევე მცირეწლოვან შვილთან ერთად და 25 კვადრატულ მეტრ ბინაში ვცხოვრობთ ახლა ექვსნი. 4 ერთ საწოლს ინაწილებს, ორს მეორე საწოლზე გვძინავს.

ეს ბინა ჩვენია და თავშესაფარი გვაქვს, მაგრამ არ ვიცი, რას ვიზამთ, როცა თვის ბოლოს კომუნალური გადასახადები მოვა. ძალიან ცივა და კონდიციონერით ვთბებით. ვერც ერევა ნორმალურად სიცივეს. არასახელმწიფო დახმარების ცენტრებში მოგვცეს სამოსი და სხვა საჭირო ნივთები, კაფე „ბათუმის გულს“ მოაქვს ჩვენთვის საკვები ყოველდღე.

ბათუმში, უკრაინის საკონსულოში გაგვარკვიეს, რომ გარკვეული სამედიცინო შეღავათები შეგვეძლო მიგვეღო უფასოდ. ერთ-ერთ დიდ სტომატოლოგიურ კლინიკაში, ბათუმში, ჩვენს შვილებს უფასოდ გაუწიეს დახმარება“, – გვიყვება ვალერია ტილიკი.

ვალერიას ქალაქში, კრივოი როგში, ახლა საომარი მოქმედებებია. ქალაქის საავადმყოფოში კი სამხედრო ჰოსპიტალია მოწყობილი.

ვალერია ყოველდღე ურეკავს ოჯახის წევრებს, მეუღლეს, ძმას, მშობლებს და ნათესავებს. გვეუბნება, რომ ბევრი მისი ნათესავი ვერ ტოვებს სახლს, ცხოველებს, პატარა ბავშვებს და ადგილზე რჩებიან.

„ჩემს 4 წლის გოგოს ბაღი სჭირდება, ბიჭები სკოლის გარეშე დარჩნენ. რომ წამოვედით, უკრაინაში ორკვირიანი არდადეგები იყო სკოლაში, მერე ეს არდადეგები ერთი კვირით გაახანგრძლივეს. მანამდეც ონლაინსწავლებაზე იყვნენ ბავშვები, თუმცა მოსალოდნელი ომის სუსხი უკრაინაში სასწავლო პროცესსაც ეტყობოდა, თითქოს ყველანი ვემზადებოდით ამისთვის.

ბავშვები, რომლებიც დასავლეთ უკრაინის შედარებით უსაფრთხო ქალაქებში გახიზნეს, დარჩნენ სასწავლო სახელმძღვანელოების, წიგნების გარეშე. ვის ეცალა ევაკუაციის დროს სკოლის წიგნებისთვის“, – ამბობს ვალერია.

უკრაინიდან ლტოლვილია ალიონა დანჩუკიც. ვალერიას მსგავსად ისიც ბათუმში გამოექცა ომს. საქართველოში მისი ჩამოსვლის ამბავი ვალერიას ამბისგან განსხვავებულია.

ალიონა 20 წლის შვილთან ერთად ომის დაწყების წინა დღეს გაფრინდა შრი-ლანკაში, ბევრი თვის განმავლობაში დაგეგმილი შვებულების გასატარებლად. თუმცა თბილ ქვეყანაში ჩასვლისთანავე დედა-შვილმა ახალი ამბებით შეიტყო, რომ მათ ქვეყანას რუსეთი დაესხა თავს და უკრაინაში ომი დაიწყო.

ამის შემდეგ მათ ყველა ტური და ექსკურსია გააუქმეს და ტელევიზორს მიეჯაჭვნენ. ბოლოს საქართველოში წამოსვლა გადაწყვიტეს, რადგან როგორც ალიონამ  გვითხრა, იცოდა, რომ საქართველო უკრაინის მეგობარი ქვეყანაა და აქ მარტო არ დატოვებდნენ გასაჭირში. თან გეგმავდნენ, რომ საქართველოდან უფრო მარტივად ჩააღწევდნენ უკან – უკრაინაში. ომის დაწყებისთანავე უკრაინის ცა დაიკეტა და დედა-შვილი ბათუმში დარჩა:

„ირპენთან ახლოს ვცხოვრობთ, ბუჩაში – ახლა იქ გაცხარებული ბრძოლებია. აღარ ვიცი, ცოცხლები არიან თუ არა ჩემი მეზობლები, რადგან არ არის კავშირი არავისთან, არ აქვთ შუქი, ვერავის ვურეკავ. ორი თვის წინ დავასრულეთ ახალი სახლის მშენებლობა, ისე გვიხაროდა… ახლახან დავიწყეთ იქ ცხოვრება. ახლა კი არც ვიცი, დამხვდება კი ჩემი სახლი უკრაინაში?“ – ამბობს ალიონა.

მისი მშობლები უკრაინის დასავლეთში ცხოვრობენ, კიევიდან შორს. მათთან ახლა ალყაში მოქცეული კიევიდან წასული ილონას მეგობრები აფარებენ თავს და ერთმანეთს ეხმარებიან, ამხნევებენ.

ილონამ ბათუმში იპოვა ადამიანები, რომლებიც ჰუმანიტარულ დახმარებას აგროვებენ უკრაინაში გასაგზავნად და მათ ეხმარება. ამბობს, რომ უქმად ჯდომა არ შეუძლია:

„ეს მცირე წვლილიც ძალიან მნიშვნელოვანია, რადგან არ ვიცით, რა იქნება ხვალ. მთელ უკრაინაში ახლა ხალხს ყოველ ღამე  ჩაცმულს სძინავს.

მეგობარი მიყვებოდა, რომ მისი სამი წლის შვილი მიეჩვია სირენების ხმაზე დამოუკიდებლად გაიღვიძოს, წამოხტეს და სწრაფად გაიქცეს სარდაფში, თუნდაც მარტომ. პატარა ბავშვებს უკვე ასეთი ჩვევები ჩამოუყალიბდათ. მერე, როცა უსაფრთხო ქალაქში გადავიდა ეს დედა-შვილი, ბავშვი ამბობდა თურმე, რა კარგია პიჟამაში მშვიდად ძილიო“, – გვიყვება ალიონა.

მას და მის შვილს ბათუმში ბინა თბილისელმა ახლობლებმა დაუთმეს. ალიონას 20 წლის შვილი ახლა დისტანციურ სამსახურს ეძებს, რომ მუშაობა დაიწყოს:

„უკვე მივხვდი, რომ ცხოვრება დიდი მოულოდნელობებითაა სავსე. გავფრინდით საოცარ ქვეყანაში, დასასვენებლად, კარგი განწყობით. გვქონდა ოცნებები, გეგმები და რამდენიმე დღეში ჩვენი ცხოვრება რადიკალურად შეიცვალა. მაგრამ მადლობელი ვარ იმ ერთი თეფში წვნიანისთვის, რაც ახლა გვაქვს. არ ვიცით, რა იქნება ხვალ“, – ამბობს ალიონა.

მთავარ ფოტოზე, ვალერია ტილიკი, უკრაინიდან ლტოლვილი, შვილებთან ერთად ბათუმში