Batumelebi

„ამ ქვეყნად ცხვირის გატეხასა და  შიმშილზე ბევრად უფრო საშინელი რაღაცები არსებობს და ეს კონფორმიზმია“- ამბობს მასწავლებელი დათია ბადალაშვილი.

8 თებერვალს თბილისში გამართულ ფორუმზე – „საქართველოს გულისთვის“, მასწავლებელმა დათია ბადალაშვილმა ისაუბრა.

„ყველა ბრძოლაში ვართ და ყველამ რაღაც დავკარგეთ. მეც დავკარგე რაღაც, დავკარგე ისეთი რაღაც, თითქოს ვიღაცამ გულში რაღაც მომგლიჯა. თუმცა თავს მსხვერპლად არ ვთვლი. მსხვერპლი მაშინ ვიქნებოდი, თუ დავმორჩილებოდი იმ ადამიანებს, რომლებსაც სხვისი მორჩილება ანიჭებთ სიამოვნებას.

რაც შეეხება იმას, თუ როგორ ქვეყანაზე ვოცნებობ და როგორი მინდა იყოს. აი, ამ შეხვედრიდან წასულს, ჩემმა რომელიმე ახლობელმა არ მინდა მომწეროს ან მითხრას, რომ „შეიძლება ამის გამო, ბიბლიოთეკის შემდეგ სკოლაც დაკარგო“. შეიძლება ვიღაც მეგობარმა მითხრას, რომ ქუჩაში დამხვდნენ და მცემონ, აი, ამ არგუმენტებისათვის.

როცა ასეთ რაღაცას მეუბნებიან, ვცდილობ ხოლმე ავხსნა ასეთი რაღაც:

ამ ქვეყნად ცხვირის გატეხასა და  შიმშილზე ბევრად უფრო საშინელი რაღაცები არსებობს და ეს კონფორმიზმია. კონფორმიზმია, როცა ხედავ, შენი შვილის, შენი მოსწავლეების ტოლებს როგორ ურტყამენ ქუჩაში. ცხოვრება პატარაა, იმდენად პატარაა, რომ არ იცი ხვალ რა იქნება და არ მინდა ჩემი დარჩენილი ცხოვრება თავის გადარჩენის გამო „ყველაფერზე წასვლაში“ გავატარო.

მინდა ისეთი არჩევნები იყოს ამ ქვეყანაში, სადაც მასწავლებლებს არ აიძულებენ სადმე, ოლქში წასვლას; არ აიძულებენ კონკრეტულ დღესასწაულზე წასვლას, სადაც სამარცხვინოდ რამდენიმე ათეულ ლარს მისცემენ. ეს ადამიანები ის ადამიანები არიან, რომლებმაც ჩვენ გაგვზარდეს, რომლებსაც ეშინიათ და მათი აბსოლუტურად მესმის.

არ მინდა ჩემმა მოსწავლემ მითხრას, რომ რატომ უნდა ისწავლოს, როცა ხედავს წვრილ ჩინოვნიკს, რომელმაც წერა-კითხვა არ იცის, თანამდებობაზეა და ზემოდან დასცქერის მას.

არ მინდა ჩემმა მოსწავლეებმა ქურდული ვარსკვლავები დამიხატონ დაფაზე – ასეთი ქვეყანა არ მინდა. იმიტომ, რომ ხედავენ, თუ როგორი სასამართლო გვაქვს.

არ მინდა ჩემს თანასოფლელებს ხმის ამოღების შეეშინდეთ იმის გამო, რომ შეიძლება ვიღაც დახმარების მოხსნის გამო დაემუქრა. არც ის მინდა იმაზე შეეშინდეთ ხმის ამოღების, როგორ იხრჩობიან უწყლობით, როგორ ცვივიან ტალახში, უგზოობის გამო.

მე მიყვარს ჩემი სამშობლო. იმდენად მიყვარს, რომ არ არსებობს საათი ამ ქვეყანაზე ფიქრის გარეშე. ვერ წარმომიდგენია ასეთი რაღაცა – როგორ უნდა ვიყო ბედნიერი, როცა ჩემს მეზობელს ლუკმაპური უჭირს. აი, ასეთია ჩემი სამშობლო და ჩვენ თუ არ ვიბრძოლებთ, დანაკარგი გაცილებით მეტი იქნება.

ეს ბრძოლაა – სანამ იქამდე მივალთ, სანამ არ გავიმარჯვებთ“- თქვა დათია ბადალაშვილმა.

2025 წელს მასწავლებელი დათია ბადალაშვილი იმ ბიბლიოთეკიდან გაათავისუფლეს, რომელიც 2019 წელს თავად შექმნა, შეგროვებული წიგნების მეშვეობით.

ამავე თემაზე: 

სურსათის ეროვნული სააგენტოს ცნობით, სააგენტომ ქუთაისში კუსტარული საწარმო გამოავლინა, სადაც „ყველს“ ამზადებდნენ.

„ქუთაისში, ლერმონტოვის N10-ში რძისა და რძის პროდუქტების არარეგისტრირებული საწარმო გამოავლინეს.

ინდმეწარმე ბ. კ. სააგენტოსაგან მინიჭებული სავალდებულო აღიარებისა და ეკონომიკურ საქმიანობათა რეესტრში რეგისტრაციის გარეშე, სანიტარიულ-ჰიგიენური ნორმებისა და ტექნოლოგიური პროცესის უხეში დარღვევით აწარმოებდა ეგრეთ წოდებულ ყველს.

ინსპექტირების შედეგად გამოვლენილი კრიტიკული შეუსაბამობების გამო ბიზნესოპერატორი დაჯარიმდა და შეუჩერდა საწარმოო პროცესი. მავნედ მიჩნეული რძის შემცველი პროდუქტი, ე. წ. ყველი დაილუქა და სააგენტოს ზედამხედველობით განადგურდება“ – წერს სააგენტო.

შემოსავლების სამსახურის ცნობით, ბათუმის გაფორმების ეკონომიკური ზონის მებაჟე ოფიცრებმა 59 ერთეული ძვირადღირებული ავტომობილის კანონდარღვევით შემოტანის მცდელობა აღკვეთეს.

კერძოდ, საბაჟო კონტროლის დროს აღმოჩნდა, რომ შემოტანილ ავტომობილებს მწარმოებლის მიერ მინიჭებული საიდენტიფიკაციო კოდები ე.წ. – VIN კოდები შეცვლილი ჰქონდა.

„საბაჟო კონტროლის ღონისძიების ფარგლებში გაფორმების ეკონომიკურ ზონა „ბათუმის“ უფლებამოსილმა პირებმა,დაახლოებით 5 მილიონი ევროს ღირებულების, 59 ერთეული მსუბუქი ავტომანქანის შემოტანის მცდელობის ფაქტი გამოავლინეს და აღკვეთეს.

დათვალიერების შედეგად, რომელიც განხორციელდა ეჭვის საფუძველზე, დადგინდა რომ ქარხანა-დამამზადებლის მიერ სატრანსპორტო საშუალებებზე დატანილი საიდენტიფიკაციო ნომრები ე.წ. ვინკოდები იყო გადაკეთებული.

საბაჟო დეპარტამენტის მიერ მასალები შემდგომი რეაგირებისთვის გადაეცა შსს-ს შესაბამის სამსახურებს,“ – თქვა დავით კლიმენკომ, „ბათუმის“ გაფორმების ეკონომიკური ზონის უფროსმა.

დავით კლიმენკოს კომენტარი შემოსავლების სამსახურმა გაავრცელა.

ავტომობილები, რომელთა შემოტანაც კანონის გვერდის ავლით იგეგმებოდა,  დაახლოებით 5 მილიონი  ევროს ღირებულების იყო.

შემოსავლების სამსახურს არ გაუვრცელებია ინფორმაცია, რომელ კომპანიას ან კერძო პირს შემოჰქონდა ავტომობილები.

2025 წელს საქართველოდან საზღვარგარეთ სამოგზაუროდ 2.9 მილიონი საქართველოს მოქალაქე წავიდა, რაც 2.8 პროცენტით მეტია წინა წლის მაჩვენებელზე.

მოგზაურთა უმეტესი ნაწილი, 43.5 პროცენტი, 31-50 წლის იყო.

საქართველოს მოქალაქეების უმეტესობა იმყოფებოდა თურქეთსა (836 ათასი ვიზიტი) და რუსეთის ფედერაციაში (367 300  ვიზიტი). თურქეთში მოგზაურობაში იგულისხმება ერთდღიანი ვიზიტებიც, როდესაც საქართველოს მოქალაქეები მეზობელ ქვეყანაში პროდუქტის ან წამლების საყიდლად გადადიან.

საერთო სტატისტიკა ასე გამოიყურება – თურქეთს ეწვია საქართველოს მოქალაქეთა 36.2 %, რუსეთის ფედერაციას – 15.9%, ევროკავშირის წევრ ქვეყნებს ეწვია მოგზაურთა 18%, სომხეთს – 14,4%, აზერბაიჯანს – 1.9% და სხვა ქვეყნებს, ჯამში – 13.6 %.

საქსტატის ინფორმაციით, საქართველოს მოქალაქეების მიერ 2025 წელს ყველაზე მეტი ვიზიტი, 36.1 პროცენტი, განხორციელდა მეგობრების/ნათესავების მონახულების მიზნით.

„2025 წელს განხორციელებული ვიზიტებისას გაწეული ხარჯები 2.4 მილიარდ ლარს გაუტოლდა, რაც 5.9 პროცენტით მეტია წინა წლის მაჩვენებელზე. ერთ ვიზიტზე საშუალო ხარჯი 2024 წელთან შედარებით 6.0 პროცენტით გაიზარდა და 1 068.6 ლარი შეადგინა,“ – ნათქვამია საქსტატის მიერ გამოქვეყნებულ სტატისტიკაში.

„ჩვენ უნდა შევქმნათ სახელმწიფო, სადაც ჯანმრთელობაზე ზრუნვა იქნება არა პრივილეგია, არამედ ჩვეულებრივი მოვლენა ქვეყნის ცხოვრებაში და ადამიანის ცხოვრებაში.

ჩვენ უნდა შევქმნათ სახელმწიფო, სადაც პენსია ნიშნავს უზრუნველ ცხოვრებას და არა ყოველდღიურ დილემას – წამალი ვიყიდო თუ საჭმელი.

„ქართული ოცნება“ არ არის ჩვენი ბედისწერა, ეს არის განსაცდელი, რომელსაც ერთად დავძლევთ,“ – თქვა „თავისუფლების მოედნის“ დამფუძნებელმა ლევან ცუცქირიძემ დღეს, სამოქალაქო ფორუმზე სიტყვით გამოსვლისას.

დღეს, 8 თებერვალს, თბილისში, „თავისუფლების მოედნისა“ და „საქართველოს საზოგადოებრივი ასამბლეის“ ორგანიზებით, გაიმართა ფორუმი სახელწოდებით – „ახალი საზოგადოებრივი შეთანხმება ­ საქართველოს გულისთვის“.

ფორუმი მიეძღვნა მოქალაქეების განსხვავებული აზრების შეჯერებას და ქვეყნის მომავალზე საერთო ხედვის შემუშავებას.

ფორუმზე სიტყვით გამომსვლელებმა იმსჯელეს სახელმწიფოს როლზე, მოქალაქისა და ხელისუფლების ურთიერთობაზე, ქვეყნის ღირებულებებსა და საქართველოს ადგილზე მსოფლიოში.

ფორუმზე ერთ-ერთი სპიკერი იყო „თავისუფლების მოედნის“ დამფუძნებელი ლევან ცუცქირიძე.

გთავაზობთ მის გამოსვლას სრულად:

„მინდა ამ ძალიან მნიშვნელოვან დროს, სამი რამ გითხრათ, რაც ჩემი აზრით არის მნიშვნელოვანი.

პირველი – არ შეგეშინდეთ. აქ ძალიან ბევრ უშიშარ ადამიანს ვხედავ, მაგრამ მაინც. და ამას ვამბობ იმიტომ, რომ აი, აქ შევიკრიბეთ ძალიან ბევრი ადამიანი, რომლებსაც გვაქვს განსხვავებული ხედვები, განსხვავებული მოსაზრებები. ყველანი სხვადასხვა გზით მოვედით აქამდე, მაგრამ ამ მოედანზე ჩვენ გაგვაერთიანა საქართველოს სიყვარულმა და იმ განსაცდელის შეგრძნებამ, რომელიც ჩვენს წინაშე არის და იმ განცდამ, რომ ჩვენ ახლა ერთად უნდა ვიბრძოლოთ იმისთვის, რომ ეს ქვეყანა გავიყვანოთ სამშვიდობოს.

ეს არის რეალური ძალა. რეალური ძალა არის ჩვენი ერთობა, განსხვავებული ადამიანების ერთობა და არა ერთფეროვნება. და არა ის, რასაც აკეთებს „ქართული ოცნება“ – ის ცდილობს ლეგიტიმაცია ადამიანების ჩაგვრით მოიპოვოს, ის ცდილობს აღიარება უსამართლობით მოიპოვოს და ის ცდილობს მოიპოვოს ძალაუფლება სრულიად უსამართლოდ. ეს არის არა ძალა, არამედ პოლიციელის ხელკეტს და მუნდირს ჩაბღაუჭებული ძალის სიმულაცია. ნამდვილი ძალა აი აქ არის და მე დარწმუნებული ვარ, თქვენ ამას ყველანი გრძნობთ.

მეორე, რაც მინდა გითხრათ, არის ის, რომ ჩვენ აუცილებლად უნდა ვიცოდეთ, სად მივდივართ. ჩვენ ყველამ ვიცით, რას ვეწინააღმდეგებით.

ჩვენ ვეწინააღმდეგებით კორუფციას, როდესაც ქვეყნის თანამდებობის უმაღლესი რანგის პირებს სძინავთ სკოლების, საბავშვო ბაღების და ქართული ჯარისთვის მოპარული ფულით გატენილ მატრასებზე.

ჩვენ ვეწინააღმდეგებით იმ უსამართლობას, როდესაც პარტია ციხეში ამწყვდევს ადამიანებს განსხვავებული აზრის გამო.

ჩვენ ვეწინააღმდეგებით იმ უსამართლობას, იმ სისასტიკეს, იმ ცინიზმს, რომელიც ამბობს, რომ მთავარი პრინციპი, რაზეც ესა თუ ის პოლიტიკური პარტია დგას, ეს არის თანაგრძნობის არარსებობა.

მაგრამ ეს არ არის საკმარისი. ჩვენ ყველამ ვაჩვენეთ, რომ შეგვიძლია ამ წინააღმდეგობის გაწევა.

დიდი დრო გავიდა უკვე, შევდექით, ვაჩვენეთ ნამდვილი სოლიდარობა.

მაგრამ თუკი მხოლოდ რაღაცის წინააღმდეგი დავრჩებით, ჩვენ აღმოვჩნდებით „ქართული ოცნების“ დაგებულ მახეში და ეს არის ხელოვნური დაპირისპირებები: „ჩვენ და ისინი“, „უსამშობლოები და პატრიოტები“, „ჩვენიანები და სხვები“, „ომი ან მშვიდობა“. წინააღმდეგობა ძალიან მნიშვნელოვანია, მათ მახეში არ უნდა გავებათ და ჩვენ აუცილებლად უნდა ვიცოდეთ, როგორ უნდა წავიდეთ მომავლისკენ.

აუცილებლად უნდა შევთანხმდეთ მომავალზეც, იმიტომ, რომ მომავალზე თანხმობა გაგვიადვილებს მისკენ სავალ გზას.

და ეს არის მესამე, რაც მინდა გითხრათ.

ჩვენთვის, ყველასთვის, ვინც აქ ვართ, ჩვენ უნდა შევქმნათ ახალი საფუძველი პოლიტიკისთვის, რომელზეც უნდა აშენდეს, უნდა წარმოვიდგინოთ მომავალი ქვეყანა. და ჩემთვის ეს არის სახელმწიფო, რომელშიც მრავალფეროვნება არ ნიშნავს ერთგვაროვნებას, რომელშიც მრავალფეროვნება არის ჩვენი სიმტკიცის საფუძველი.

ჩვენ უნდა შევქმნათ სახელმწიფო, სადაც პროფესიონალები პოლიტიკაში მოდიან, პროფესიონალიზმი აჯობებს უმეცრებას, როგორც ახლა იმართება სახელმწიფო.

ჩვენ უნდა შევქმნათ სახელმწიფო, სადაც აღარასდროს აღარ იქნებიან პოლიტიკური პატიმრები და ამიტომ მინდა მათაც აქედან შევძახოთ ყველამ – თავისუფლება პოლიტიკურ პატიმრებს!

ჩვენ უნდა შევქმნათ სახელმწიფო, სადაც პოლიტიკოსები გახდებიან ისეთი ადამიანები, რომლებსაც საკუთარი ცოდნის გამოყენება უნდათ საზოგადო სიკეთისთვის და არა საკუთარი კერძო სიკეთისთვის.

ჩვენ უნდა შევქმნათ სახელმწიფო, სადაც ჯანმრთელობაზე ზრუნვა იქნება არა პრივილეგია, არამედ ჩვეულებრივი მოვლენა ქვეყნის ცხოვრებაში და ადამიანის ცხოვრებაში. ჩვენ უნდა შევქმნათ სახელმწიფო, სადაც პენსია ნიშნავს უზრუნველ ცხოვრებას და არა ყოველდღიურ დილემას – წამალი ვიყიდო თუ საჭმელი.

და ბოლოს, ჩვენ უნდა შევქმნათ სახელმწიფო, რომელშიც არავინ აღარასოდეს იტყვის ისეთ ფრაზას, რომელიც ჩემთვის ყველაზე შემზარავია: „მე რა შემიძლია, მე პატარა ადამიანი ვარ“. ამიტომ ვართ სოლიდარულები და ამიტომ ვიბრძვით ყველანი დემოკრატიისთვის.

მესამე – ეს არის შემობრუნების წერტილი. არაფრის დასასრული, არამედ დასაწყისი.

ჩვენ აქ შევიკრიბეთ არა იმისთვის, რომ შევაჯამოთ, არამედ იმისთვის, რომ ახალი ეტაპი დავიწყოთ და პროტესტის და წინააღმდეგობის ის დიდი ენერგია, რომელიც ჩვენ ვაჩვენეთ, ვაქციოთ ორგანიზებულ პოლიტიკურ მოქმედებად და სტრატეგიად. და ამის პირობას გაძლევთ, როგორც „თავისუფლების მოედნის“ წარმომადგენელი ამ შეხვედრაზე.

მომავლის პოლიტიკას საფუძვლად უნდა დაედოს ისეთი რაღაცები, რაზეც დღევანდელი საუბრობდა, რომ დღეს თითქოს ტაბუ დაედო და ამაზე ვეღარ უნდა ვილაპარაკოთ: მრავალპარტიული დემოკრატია ერთპარტიული დიქტატურის ნაცვლად, მრავალფეროვნება ერთფეროვნების ნაცვლად, ცოდნა უმეცრების ნაცვლად, პოლიტიკოსები, რომლებმაც საქმის კეთება იციან და არა იმიტომ არიან პოლიტიკაში, რომ სხვაგან ვერაფერი ვერ შეძლეს.

„ქართულმა ოცნებამ“ პოლიტიკა დაცალა ზნეობისა და მორალისგან და ეს, ჩემი აზრით, არის მისი ყველაზე დიდი დანაშაული, რაც მან ჩაიდინა.

ამიტომ ჩვენ ზნეობა, პოლიტიკა, თანაგრძნობა, სოლიდარობა, პატიოსნება უნდა დავაბრუნოთ პოლიტიკაში და მე აქ ძალიან ბევრ ადამიანს ვხედავ, რომლებსაც ამის გაკეთება შეუძლიათ.

„ქართული ოცნება“ არ არის ჩვენი ბედისწერა, ეს არის განსაცდელი, რომელსაც ერთად დავძლევთ.

ჩვენ გპირდებით, რომ ის მართალი სიტყვა, რასაც აქ ვამბობთ, რაც აქ ისმის და კიდევ ითქმება, რომ ამ მართალ სიტყვას ყველაზე შორეულ სოფელშიც მივიტანთ.

გპირდებით, რომ შევქმნით სამოქალაქო ორგანიზების ახალ შესაძლებლობებს საქართველოს ყველა მხარეში. გპირდებით, რომ კიდევ უფრო მეტ ადამიანს ჩავრთავთ სამოქალაქო აქტივიზმში, პოლიტიკურ აქტივიზმში და სამართლიანობისთვის ბრძოლაში.

გპირდებით, რომ მოვივლით მთელ საქართველოს და დაგიბრუნდებით კიდევ უფრო დიდი შეკრებით თბილისში, კიდევ უფრო ბევრნი, კიდევ უფრო ძლიერები, კიდევ უფრო თავდაჯერებულები და კიდევ უფრო ახლოს გამარჯვებასთან, რომელსაც აუცილებლად მოვიპოვებთ.

მე მინდა მოგმართოთ თქვენ, ან სხვებს, რომლებიც გვიყურებთ, შეიძლება ონლაინ სტრიმით: თუკი ფიქრობთ, რა უნდა გააკეთოთ – ჩემი პასუხი ამაზე მარტივია: შემოგვიერთდით. შემოგვიერთდით არა როგორც დამკვირვებელი, არამედ როგორც თანამონაწილე და საკუთარი მომავლის თვითონ შემქმნელი.

საქართველოს გულისთვის შემოგვიერთდით!

გამარჯვება ჩვენია! დღე ჩვენია! ეს ქვეყანაც ჩვენია! და გახსოვდეთ, რომ გაზაფხული აუცილებლად მოვა!” – თქვა ლევან ცუცქირიძემ სიტყვით გამოსვლისას.

სამოქალაქო ფორუმზე „ახალი საზოგადოებრივი შეთანხმება – საქართველოს გულისთვის“ სპიკერები იყვნენ: ექიმი ვაჟა გაფრინდაშვილი, ჟურნალისტი და ადამიანის უფლებების დამცველი თოზუ გულმამედლი, ფილოსოფოსი ლევან ღამბაშიძე, მსახიობი ნინო კასრაძე, მწერალი დათია ბადალაშვილი,ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორი ნინო დობორჯგინიძე და  „თავისუფლების მოედნის“ თავმჯდომარე ლევან ცუცქირიძე.

სამოქალაქო ფორუმი: “ახალი საზოგადოებრივი შეთანხმება – საქართველოს გულისთვის” “თავისუფლების მოედნის” ორგანიზებით გაიმართა.

ამავე თემაზე:

„როგორ საქართველოს ვხედავ? ჩვენ ხელოვანი ხალხი ვხედავთ საქართველოს, და თქვენც უნდა ხედავდეთ ამას, მხოლოდ კულტურასთან ერთად. მხოლოდ კულტურა უნდა იყოს ქვეყნის ავანგარდი.

ახლა უმრავლესობა იტყვით ეს ისედაც ასეა… არა, ეს ისედაც ასე არ არის. დღეს რაც ხდება, არის ძალიან მძიმე მდგომარეობა.

რამდენიმე დღის წინ ბათუმის სახელმწიფო თეატრმა მოხსნა სპექტაკლი მიზეზით და დაწერა თავის გვერდზე, რომ „სპექტაკლი იხსნება იმის გამო, რომ რეჟისორი თავის სუბიექტურ პოლიტიკურ აზრს გამოხატავს და თეატრი არ არის ის ადგილი, სცენა, სადაც ეს შეიძლება მოხდესო“.

აი, ეს არის უკვე დასასრულის დასაწყისი კი არა, დასასრულის დასასრულია.

ამაზე მეტი რა უნდა ითქვას?

ეს არის, შემდგომი რამდენიმეწლიანი გეგმა გაცხადებული, რომ სცენაზე არ არის ამის ადგილი,“ – თქვა ნინო კასრაძემ დღეს, 8 თებერვალს, თბილისში გამართულ სამოქალაქო ფორუმზე.

დღეს, 8 თებერვალს, თბილისში, „თავისუფლების მოედნისა“ და „საქართველოს საზოგადოებრივი ასამბლეის“ ორგანიზებით, გაიმართა ფორუმი სახელწოდებით – „ახალი საზოგადოებრივი შეთანხმება ­ საქართველოს გულისთვის“.

ფორუმი მიეძღვნა მოქალაქეების განსხვავებული აზრების შეჯერებას და ქვეყნის მომავალზე საერთო ხედვის შემუშავებას.

ფორუმზე სიტყვით გამომსვლელებმა იმსჯელეს სახელმწიფოს როლზე, მოქალაქისა და ხელისუფლების ურთიერთობაზე, ქვეყნის ღირებულებებსა და საქართველოს ადგილზე მსოფლიოში.

ფორუმზე სიტყვით გამომსვლელებს შორის იყო ნინო კასრაძეს, რომლის სიტყვასაც სრულად გთავაზობთ.

„ახლა კულტურა მოიაზრება, ხომ – გავარემონტეთ, ხელფასი ხომ მოვუმატეთ. ეს არაფერს არ ნიშნავს. განსხვავებული აზრი იდევნება. სახელმწიფო თეატრები მუშაობენ, რომ ჰკითხო მათ ხელმძღვანელობას, იტყვის: „რა გინდათ ხალხო, ვმუშაობთ, დაგვანებეთ თავი“, მაგრამ შეუძლებელია განსხვავებული აზრის გარეშე არსებობდეს თეატრი, კულტურა და კულტურის სხვადასხვა დარგები, მით უმეტეს თეატრი და კინო.

წარმოუდგენელია ეს.

ეს შეუძლებელია.

ასეთ პარადოქსულ მდგომარეობაში ვართ. მე შემიძლია ვთქვა, როგორც ჰამლეტმა, რომ „რაღაცა დალპა დანიაში“, დამთავრდება სპექტაკლი, გადმოვდგამ ნაბიჯს და არ შემიძლია დავიწერო „თავისუფლება სინდისის პატიმარს“. ეს არის, აი როგორ გითხრათ…   აი, აქამდე მივედით, ასეთ კანონებს ღებულობენ და თვითონაც რომ დაფიქრდნენ, რა საზიანოა მომავალი თაობისთვის…

ჩვენ ვეღარ მივიღებთ ასეთ პროტესტს, როგორიც ეხლა გვაქვს. იცით, ეს პროტესტი, სადაც ჩვენ ხელოვანებმა თავი ასე აჩვენეს, ეს ამ 30 წლის დამსახურებაა, ავად თუ კარგად, მაგრამ ეს არის ხელოვანი დამოუკიდებელ საზოგადოებაში აღზრდილი. მაგრამ თუ ასეთი კანონებით ვიცხოვრეთ, რაზეც ჩვენ ვთქვით, ხვალ არავინ აღარ გამოვა, იმიტომ რომ – არ არის სცენა, არ არის სცენა ეს სუბიექტური აზრისთვის და ხელოვნება სუბიექტურია.

ასევე მინდა ვთქვა კინოზე.

თქვენ იცით, რომ მესამე წელია ჩვენი კინოცენტრი არ ფუნქციონირებს? კი, არსებობს, მას ჰყავს თავისი დირექტორი, მაგრამ ბოლო ნამუშევარი… აი, ამ შემოდგომის ფესტივალზე ბოლო ფილმი იყო და მორჩა, აღარაფერი აღარ დაფინანსდება, აღარაფერი არ იქნება. თბილისის საერთაშორისო ფესტივალიც, დაფინანსების გარეშეა. აი, სულს ღაფავს – ან იქნება, ან არ იქნება.

რომ მივიდნენ ვიღაცასთან და უთხრან, რომ დამაფინანსეო, ისიც დაფიქრდება ათასჯერ –   ეს ჩაეთვლება პოლიტიკურში? არ ჩაეთვლება? და არ დააფინანსებს.

კერძო თეატრებს არ აქვთ მხარდაჭერა, არანაირად.

განწირულები არიან: ერთი წელი, წელიწადნახევარი, ორი წელი და დამთავრდება. თუ უნდათ რომ შეინარჩუნონ, უნდა გადავიდნენ კომპრომისზე, ან პორნოგრაფია აჩვენონ ან რაღაცა, რომ გადარჩნენ.

ვინც ამას არ აკეთებს, გაჭირვებულ მდგომარეობაშია. ურთულესი მდგომარეობაა.

უნდა იცოდეთ, ეს კინოცენტრი არის ჩვენი მთავარი არტერია კინოსი. კინო როგორი წარმატებული იყო, მერე იყო წყვეტა და შემდეგ, აი, „ნაციონალური მოძრაობის“ დროს ჩამოყალიბდა ეს კინოცენტრი, შემდეგ „ქართული ოცნების“ პირობებში კვლავ აგრძელებდა, მუშაობდა და იქ შეიქმნა ველი… სხვადასხვა ხელმძღვანელები იყვნენ – კონკურსის პრინციპი არსებობდა, დაფინანსება არსებობდა, წახალისება არსებობდა და ახალი სისხლი!

ისეთი წარმატებები იყო და ეს გაჩერდა.

რატომ?

იმიტომ, რომ ხელოვანების 70%, ვინც კინოშია, ვინც წარმოადგენს მართლაც ჩვენ ლოკომოტივს კინოში, ბოიკოტში არიან.

არ მიდიან.

ბოიკოტში არიან მსახიობები, რეჟისორები და ტექნიკური პერსონალი.

აი, მათი საჭმელი რომ ამაზეა დამოკიდებული, რას გადაიღებენ? გადავიდა ეს ხალხი რეკლამაში, გადავიდა რაღაცა დროებით სამუშაოზე.

აი, დღეს რომ შეიცვალოს სიტუაცია, დღეს რომ ყველამ შეწყვიტოს ბოიკოტი და დავიწყოთ მუშაობა, 5-6 წელიწადში არც მივალთ იმ დონემდე, სადაც გაგვაჩერეს და სადაც გავჩერდით.

ეს ისეთივე მნიშვნელოვანია მომავალი საქართველოსთვის, როგორც არის სოციალური პრობლემები, როგორც არის ჯანდაცვა, როგორც არის უსაფრთხოება, როგორც არის ონკოპაციენტებისთვის მკურნალობა, კრიმინალი, საქართველოს დამოუკიდებლობა, ჩვენი სტრატეგიული პარტნიორობა – ასეთივე რანგის მნიშვნელობისაა.

შეიძლება თქვენ უბრალოდ არ იცით ამის შესახებ.

იგივე ხდება მხატვრობაში და არაფრით არ შემიძლია არ ვთქვა ლიტერატურა. ლიტერატურა – აი, აქ [ექსპო ჯორჯიაში], 25 წელიწადზე მეტია იმართება წიგნის ფესტივალი. წიგნის ფესტივალი, რომელმაც უპრეცედენტო რამე გააკეთა. ყოველ წელს ვაკვირდები, სულ თავიდან ფილარმონიაში იყო, ცოტა გამომცემელი იღებდა მონაწილეობას. დღეს კი ზოგჯერ ისეთი წარმატება აქვს დღეში 25 000-ს ვერ ატევენ, ისეთი ამბავი ხდება, ამ პავილიონში.

წიგნის ფესტივალი, რომელმაც 2018 წელს უპრეცედენტო რამ გააკეთა ფრანკფურტის წიგნის ბაზრობაზე, სადაც წარადგინა ქართული კულტურა, როგორც უნიკალური.

მე იქ ვიყავი და ვნახე ეს რა მაღალი დონის ტრიბუნა იყო.

როგორ წარსდგა ჩვენი წარსული, აწმყო და მომავალი. როგორი შეფასება ჰქონდა ჩვენს ინტელექტუალურ მარაგს. მართლაც უპრეცედენტო რამ მოხდა.

დღეს კი წიგნის ფესტივალს არ აქვს დაფინანსება.

არის წვალება – იმან დამაფინანსოს, ამან დამაფინანსოს, იქნებ ვინმემ დამაფინანსოს.

აი, ასეთ მდგომარეობაშია კულტურა.

მუზეუმებზე აღარ ვიტყვი.

დღევანდელი მოცემულობით უმძიმეს მდგომარეობაში ვართ.

ლაშა ჩხვიმიანი, დმანისის თეატრის რეჟისორი, რომელმაც გააცოცხლა დმანისში რაღაცა [თეატრალური] კერა, შექმნა… ეს უნიკალური ადამიანი გაუშვეს [თეატრიდან]…

გადააბარეს თეატრი სხვას, მისცეს დიდი დაფინანსება – ერთი სპექტაკლი არ ჩატარებულა მას შემდეგ.

ყველაზე საშინელება ის არის, როცა ჩავდივართ დმანისში, მინდა ის ახალგაზრდები [ჩვენ ძალიან ბევრ ბავშვთან გვაქვს საქმე] ჩამოვიყვანოთ, ვერ ჩამოდიან თუ ხარ ასოცირებული ამ ხალხთან. ისეთი შიშია დანერგილი. და ამას იცით როგორ ვგრძნობთ ხელოვანი ხალხი და მსახიობები?

კულტურის საკითხი, კულტურის დარგების საკითხი არის ისეთივე მნიშვნელოვანი, როგორც ყველა სხვა საკითხი.

არ იფიქროთ, რომ მოხვალთ ხელისუფლებაში, ყველაფერს მოაწესრიგებთ და ბოლოს – ნუ, კულტურა ხომ თავისთავად, თეატრი… არა, ეს ასე არ არის, ამასობაში დაიკარგება.

იმიტომ, რომ ის ხალხი, ახალგაზრდები, ვინც არიან დღეს, ისინი წავლენ. ისედაც წკიპზე არიან. რამდენხანს შეიძლება უფულოდ, უხელფასოდ, უსიტყვოდ იყო ასეთ მდგომარეობაში?

ხელოვნება და სპორტი ახალგაზრდებისთვის – ეს არის ის, რაც გადაარჩენს ახალგაზრდას ნარკოდამოკიდებულებისგან, სასმელისგან, თამაშისგან, ათასი მავნე რამისგან… აბა როგორ მოხდება? ეს ერთმანეთთან არის კავშირში, ყველაფერი არის კავშირში.

კულტურის სამინისტრო იმის მაგივრად რომ იმით იყოს დაკავებული, აგერ მამაჩემის ხნის ხალხს სანახავი ჰქონდეს… აქვთ უფროსებს, მოხუცებს აქვთ ადგილი სადაც შეუძლიათ წავიდნენ და რაღაცას მოუსმინონ, რაღაცა ნახონ?

არა, ასე არ შეიძლება.

ყველა სეგმენტს აქვს თავისი ადგილი, ესეც კულტურაა. ესეც ისეთივე მნიშვნელოვანია, როგორც ეს მშენებლობები, რომლებმაც სუნთქვის საშუალება აღარ დატოვეს… ესეც კულტურის ნაწილია.

ერთი რამე მინდა გითხრათ – მეტი ყურადღება უნდა ჩვენ დარგებს, მეტი. არ იფიქროთ, რომ ისინი რაღაცა დადიან და იქნებ თავს გადარჩნენ. ვერ გადავირჩენთ თავს. ჩვენზე გადის ახლა ეს ფრონტის ხაზი.

ერთი 10 წლის წინ უელბეკი, მიშელ უელბეკი გვყავდა ჩამოყვანილი, რუსთაველის თეატრმა უმასპინძლა, ერთ-ერთი გამომცემლობის მოწვევა იყო. ძალიან საინტერესო საუბარი შედგა და შემდეგ ერთმა ფრანკოფონმა, ძალიან სიმპატიურმა ქალმა, ლიტერატორმა რამოდენიმე საკითხზე ჩამოაგდო საუბარი და მათ შორის ძალიან კარგად აღწერა ფრანგული საზოგადოების და საერთოდ ფრანგული ფილოსოფიის სუსტი და მანკიერი მხარე.

უელბეკმა მოუსმინა და მერე ისეთი რამე თქვა: „მართალი ხართო,“ – დაეთანხმა – „დიახ, ეს არის ჩვენი მანკიერი, ჩვენი საზოგადოების მანკიერი მხარე, ეს არის ჩვენი პრობლემაო, მაგრამ ეს ასევე არის ჩვენი საზოგადოების სიძლიერეო“.

აი, ამაში გვჭირდება ჩვენ კულტურა. რომ ჩვენი ნაკლი, ჩვენი პრობლემა დაგვანახოს. 360 გრადუსით მოგვცეს საშუალება ყველაფრის დანახვის, შემდეგ ცვლილების, რაღაც კათარზისის და წინსვლის. აი, ეს არის ძალიან მნიშვნელოვანი.

გაუფრთხილდით კულტურას, შეინარჩუნეთ და გახსოვდეთ მომავალო პოლიტიკოსებო, რომ დღეს ახალგაზრდები ვინც  არიან, მაშინაც ძალიან კრიტიკულები იქნებიან შემდგომი ხელისუფლებების მიმართ,“ – თქვა ნინო კასრაძემ სიტყვით გამოსვლისას სამოქალაქო ფორუმზე.

„ახალი საზოგადოებრივი შეთანხმება – საქართველოს გულისთვის“ სპიკერები იყვნენ: ექიმი ვაჟა გაფრინდაშვილი, ჟურნალისტი და ადამიანის უფლებების დამცველი თოზუ გულმამედლი, ფილოსოფოსი ლევან ღამბაშიძე, მსახიობი ნინო კასრაძე, მწერალი დათია ბადალაშვილი,ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორი ნინო დობორჯგინიძე და  „თავისუფლების მოედნის“ თავმჯდომარე ლევან ცუცქირიძე.

სამოქალაქო ფორუმი: “ახალი საზოგადოებრივი შეთანხმება – საქართველოს გულისთვის” “თავისუფლების მოედნის” ორგანიზებით გაიმართა.

საქართველოს რკინიგზის კომპანია, შპს „ჯიარ ქონების მართვა“ ბათუმში 10 ჰექტარ ფართობს  [107 586 კვ.მ] და მასზე დამაგრებულ შენობა-ნაგებობებს სამ ლოტად ყიდის. გასაყიდი არასასოფლო-სამეურნეო მიწის ნაკვეთები გაგარინისა და ხახულის ქუჩებს შორის მდებარეობს, მას „ბათუმის სატვირთო ეზოს“ უწოდებენ.

ქონება ელექტრონულ აუქციონზე ერთხელ უკვე გაიტანეს 2026 წლის 21 იანვარს, აუქციონი 4 თებერვალს უშედეგოდ დასრულდა, ინტერესი არავინ გამოხატა. დამკვიდრებული პრაქტიკის მიხედვით, სავარაუდოდ ამ ქონებას განმეორებით აუქციონზე ფასდაკლებით გაიტანენ.

სამივე მიწის ნაკვეთის საწყისი ფასი, ჯამურად, 59 მილიონ 712 497 ლარი იყო  – 1 კვ.მეტრი 551 ლარი, თითოეულის ბიჯი კი 10 000 ლარი.

აუქციონის პირობების მიხედვით, რომლითაც შპს „ჯიარ ქონების მართვამ“ მიწის ნაკვეთები გასაყიდად ერთხელ უკვე გაიტანა,  მყიდველს შეუძლია, გამყიდველის წინასწარი წერილობითი თანხმობის პირობებში, ნასყიდობის საფასური იპოთეკური სესხით დაფაროს.

ამ უფლების გამოსაყენებლად მყიდველმა წერილობით უნდა მიმართოს გამყიდველ ორგანიზაციას ნასყიდობის დარჩენილი საფასურის გადახდის ვადის გასვლამდე ნებისმიერ დროს, თუმცა არაუგვიანეს 45 კალენდარული დღით ადრე.

ერთ-ერთი პირობაა ასევე შესაბამისი ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმებიდან არაუმეტეს 6 თვის განმავლობაში, სარეალიზაციო უძრავი ქონებით შპს „ჯიარ ქონების მართვის“ მიერ უსასყიდლოდ სარგებლობის შესაძლებლობა.

გარდა ამისა, შეძენილი ქონების ნასყიდობის ფასის სრულად დაფარვამდე მყიდველი არ არის უფლებამოსილი გამყიდველის წინასწარი თანხმობის გარეშე, შესყიდულ მიწაზე არსებული შენობა-ნაგებობა ან/და სხვა ქონება დაანგრიოს.

სააუქციონო პირობების სრულად შესრულებამდე უძრავ ქონებაზე რაიმე შენობა-ნაგებობის განთავსების შემთხვევაში, უძრავი ქონების მყიდველი ვალდებულია შესაბამისი პროექტი სს „საქართველოს რკინიგზას“ წინასწარ შეათანხმოს.

შპს „ჯიარ ქონების მართვა“ 2009 წელს დაფუძნებული კომპანიაა, რომლის 100%-იანი წილის მფლობელია სს „საქართველოს რკინიგზა“.  ეს კომპანია უზრუნველყოფს „საქართველოს რკინიგზისთვის“ არაპროფილური უძრავ-მოძრავი ქონების მართვას და შემოსავლის მიღებას.

ბათუმის არქეოლოგიური მუზეუმის რემონტი არათუ ჯერ არ დასრულებულა, არამედ ახლა იწყება. შენობას კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი აქვს.

მუზეუმი უკვე 1 წელზე მეტია დაკეტილია.

ბათუმის არქეოლოგიური მუზეუმის სარდაფის სარემონტო სამუშაოების შესყიდვაზე ტენდერი აჭარის მუზეუმების გაერთიანებამ 2023 წლის ბოლოს გამოაცხადა.

სამუშაოების დაწყებიდან მალევე ტენდერში გამარჯვებულმა კომპანიამ მუზეუმების გაერთიანების დირექტორს აცნობა, რომ გამოიკვეთა რიგი ფაქტორები, რაც სამუშაოების პროექტის ავტორთან განხილვას საჭიროებდა.

როგორც დოკუმენტებით ირკვევა სამუშაოების მიმდინარეობისას წარმოიქმნა მთელი რიგი პრობლემები, კერძოდ: სარდაფის გადახურვის მონოლითური რკინა-ბეტონის კონსტრუქციებსა და მზიდ კონსტრუქციებს აღმოაჩნდა მნიშვნელოვანი დაზიანებები, რის გამოც სარდაფის გადახურვა და მზიდი კონსტრუქციები ავარიულ მდგომარეობაში იყო.

საბოლოოდ სამხარაულის ექსპერტიზის დასკვნის საფუძველზე გადაწყდა შესაბამისი საპროექტო ორგანიზაციის მიერ შენობის ფუძისა და კონსტრუქციების გამაგრების პროექტის მომზადების საჭიროება.

2024 წლის აგვისტოში აჭარის მუზეუმების გაერთიანებამ არქეოლოგიური მუზეუმის რესტავრაცია-რეაბილიტაციის ჩასატარებლად კვლევითი სამუშაოებისა და  საპროექტო-სახარჯთაღრიცხვო დოკუმენტაციის მოსამზადებლად შესაბამის მომსახურებაზე ტენდერი გამოაცხადა.

თავდაპირველი შეთანხმების მიხედვით კომპანიას სამუშაოები ხელშეკრულების გაფორმებიდან არაუმეტეს 180 დღის განმავლობაში უნდა დაესრულებინა.

სატენდერო დოკუმენტების მიხედვით შესასრულებელი სამუშაოს ეტაპები მოიცავდა საინჟინრო-გეოლოგიურ, მათ შორის ჰიდროლოგიურ გამოკვლევას, შენობის დეტალურ გამოკვლევას და რეკომენდაციების შემუშავებას და შენობის არქიტექტურულ-ისტორიულ კვლევას.

სამუშაოებს შპს „Georgianhouse“ ასრულებს, ხელშეკრულების ღირებულება 250 000 ლარია.

აჭარის მუზეუმების გაერთიანების დირექტორის თეონა ზოიძის ინფორმაციით, კომპანიამ პროექტი უკვე ჩააბარა შემსყიდველს.

მუზეუმების გაერთიანება ამჯერად ტენდერს უკვე მომზადებული პროექტის შესაბამისად  სამუშაოების ჩატარებაზე გამოაცხადებს.

ბათუმის არქეოლოგიური მუზეუმის შენობა კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლია.

„ძალიან სავალალოა, როდესაც უკვე აღარ მალავს „ოცნება“ ცენზურას. მათ აღარ სჭირდებათ არანაირი კამუფლაჟი, რომ შეიქმნას შთაბეჭდილება, თითქოს ასე თუ ისე დემოკრატიული თამაშის წესებს მიჰყვებიან“- ამბობს კინომცოდნე, ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორი თეო ხატიაშვილი, ბათუმის დრამატული თეატრის ადმინისტრაციის მიერ სპექტაკლის გაუქმებაზე.

„რეჟისორი გეგა გაგნიძე თეატრის დიდ სცენაზე გეგმავდა სუბიექტური პოლიტიკური აქტის განხორციელებას“- ეწერა თეატრის განცხადებაში.

როგორია პოლიტიკისგან გამიჯნული თეატრი? – ამ თემაზე ესაუბრა „ბათუმელები“ თეო ხატიაშვილს.

• ქალბატონო თეო, რამდენად სწორია, როცა ამბობენ, რომ „თეატრში პოლიტიკის ადგილი არ არის“? სწორედ ამ მოტივით გააუქმეს ბათუმის დრამატულ თეატრში სპექტაკლი და უკვე აღარც მალავენ, რომ ცენზურა ღიად ამუშავდა. რას ფიქრობთ ამაზე?

თავისთავად, ის პროპაგანდა, რომ სპორტი და პოლიტიკა ან ხელოვნება და პოლიტიკა უნდა გაიმიჯნოს და ასე შემდეგ, დიდი ხანია მუშაობს. თუმცა ესეც შერჩევითია, რადგან გამიჯვნაზე მაშინ საუბრობენ, როდესაც „ოცნების“ მიმართ კრიტიკულად განწყობილი ადამიანები გამოხატავენ აზრს, მაგრამ ამავე დროს, თვითონ ძალიან აქტიურად იყენებენ სპორტსაც და კულტურასაც, თუნდაც თავიანთ საარჩევნო კამპანიაში.

• თუ რეჟიმს უჭერ მხარს, მაშინ შეიძლება და თუ არა – გამიჯნულია ხელოვნება და პოლიტიკა. ეს პრინციპია? 

დიახ, მხოლოდ მაშინ არის დასაშვები.

არც ის გამიკვირდება, ცოტა ხანში რომ მიიღონ კანონი და დასჯადი გახდეს ხელოვანის მხრიდან პოლიტიკაზე საუბარი.

ზოგადად, ხელოვნების გამიჯვნა პოლიტიკისგან და მითუმეტეს თანამედროვე ხელოვნებისგან, არის შეუძლებელი. შუა საუკუნეების ან რენესანსის პერიოდში, როდესაც არ არსებობდა, ასე ვთქვათ, იდეოლოგიები და ასეთი დიფერენციაცია არ იყო, არაჩვეულებრივი მხატვრები მეფის ან თუნდაც პირსისხლიანი ტირანის ქვეშევრდომებიც ყოფილან, მაგრამ მაინც შეუქმნიათ გენიალური ნამუშევრები და ამისთვის მათ პასუხს არავინ სთხოვდა.

რატომ გამოვყავი თანამედროვე ხელოვნება – იმიტომ, რომ თანამედროვე, მოდერნული საზოგადოება და ეპოქა ზოგადად, ამითაც გამოირჩევა ბევრ სხვა თვისებებთან ერთად, რომ ეს არის უკვე იდეოლოგიების ეპოქა, როდესაც ჩამოყალიბებულია სხვადასხვა პოლიტიკური მოსაზრება, სხვადასხვა პოლიტიკური ხედვა, – იქნება ეს ლიბერალური, კონსერვატორული, მემარცხენე და ა.შ., რომელსაც იზიარებენ ადამიანები და შესაბამისად, ამ მსოფლმხედველობის საფუძველზე გამოთქვამენ აზრებს, მათ შორის ხელოვნებაშიც.

ხელოვნების ისტორიაში თუ თეორიაში იმდენად მიღებულია უკვე ეს, რომ ამაზე კამათი და დავა უკიდურეს უვიცობასთან, არაპროფესიონალიზმთან არის დაკავშირებული.

ამას ემატება დემაგოგიაც, რადგან დარწმუნებული ვარ, ვინც ამას ლაპარაკობს და ავრცელებს, სინამდვილეში მასაც ძალიან კარგად მოეხსენება, რომ ხელოვნებას და პოლიტიკას ერთმანეთისგან ვერ გამიჯნავს.

ამ დღეებში ხშირად მომყავს ხოლმე „ოცნების“ გულმხურვალე მხარდამჭერი რეჟისორის, რობერტ სტურუას მაგალითი, რადგან მთელი მისი კარიერა არის პოლიტიკურ თეატრთან დაკავშირებული და მისი ოვაციებით ჩავლილი სპექტაკლები, ცხადია, იყო პოლიტიკური თეატრი.

როდესაც რობერტ სტურუამ ლაშა ბუღაძის პიესა დადგა, ყოველგვარი ქვეტექსტების გარეშე გვაჩვენა სააკაშვილის კრიტიკა, რადგან მთავარი გმირი იყო მიხეილ სააკაშვილის კარიკატურული პერსონაჟი და ამის გამო მისი სპექტაკლი არავის აუკრძალავს. მაშინ ხომ მოსწონდა „ოცნებას“ ან მათ მხარდამჭერებს პოლიტიკური თეატრი და უკრავდნენ ტაშს?!

ამიტომ ვწუხვარ რობერტ სტურუაზეც, რადგან მან ხომ ძალიან კარგად იცის თეატრის ისტორია, თუნდაც საკუთარი ბიოგრაფიიდან გამომდინარე და დღეს ახალგაზრდა კოლეგებს არანაირად არ უჭერს მხარს, უბრალო სიტყვიერ სოლიდარობასაც კი არ გამოხატავს და ვფიქრობ, ეს თავად მას აკნინებს და უკვე მის შემოქმედებასაც ფაქტობრივად ხაზს უსვამს, როდესაც ამგვარ, მართლაც აღვირახსნილი პროპაგანდის თუ ცენზურის ბატონობისას შეუძლია მშვიდად დახუჭოს თვალი, დაიხშოს ყური და არ გამოეხმაუროს ამ ყველაფერს.

• ყველა პიესა, მათ შორის ანტიკური ნაწარმოებებიც ხომ ადამიანურ ტკივილებზე, ძალაუფლების მქონეთა სისასტიკეზე ან უსამართლობაზე ლაპარაკობს და როგორ უნდათ ამ ყველაფერზე ისაუბრონ „პოლიტიკის გარეშე“? 

რასაკვირველია. ანტიკური თეატრი სხვა რა იყო, თუ არა პოლიტიკური არენა.

ამიტომ ვთქვი, დღეს ამაზე საუბარი არაპროფესიონალიზმი და უვიცობაა-მეთქი. ვინც ამას ამბობს, ესე იგი არ იცი თეატრის ისტორია და მხოლოდ თეატრზეც არ მაქვს ლაპარაკი.

პეპლებზეც შეიძლება ილაპარაკო სცენიდან და ესეც შეიძლება იყოს პოლიტიკური, გააჩნია როგორ აკეთებს ამას ავტორი. მაგრამ უბრალოდ პეპლებზე რომ წერო, ეს უკვე დანაშაულია, თუ ამას არ ექნება ქვეტექსტი და ამ კონტექსტში ვერ დაინახავ მთელ იმ უბედურებას, რაც დღეს საქართველოში დუღს – იქნება ეს პოლიტპატიმრები, ქიმიური იარაღის გამოყენება საკუთარი ხალხის წინააღმდეგ, ისეთი კანონების მიღება, რომელიც არანაირ ჩარჩოში არ ჯდება… ეს თუ არ გაჟღერდა, მაშინ რა ხელოვანი ხარ?

• ბოლოს და ბოლოს მათი კოლეგები არიან ციხეში, უსამართლოდ. ამაზე მაინც ხომ უნდა ჰქონდეთ პროტესტი?

კი და ძალიან სავალალოა, როდესაც უკვე აღარ მალავს „ოცნება“ ცენზურას, მათ აღარ სჭირდებათ არანაირი კამუფლაჟი, რომ შეიქმნას შთაბეჭდილება, რომ ასე თუ ისე დემოკრატიული თამაშის წესებს მიჰყვებიან.

პირდაპირ გეუბნება, რომ პოლიტიკური აზრის გამო აკრძალა სპექტაკლი. ეს არის ერთ-ერთი ფუნდამენტური უფლების წართმევა ადამიანისთვის, როცა გამოხატვის თავისუფლებას უსპობ, მითუმეტეს – რეჟისორს.

ცენზურის მაგალითები ადრეც იყო, როდესაც, მაგალითად, კინოცენტრის რეორგანიზაცია დაარქვეს და სინამდვილეში იყო იმისთვის, რომ მკაცრი კონტროლი დაეწესებინათ. შემიძლია ჩემი რედაქტორობით გამოსული ჟურნალის აკრძალვა მოვიყვანო მაგალითად, სადაც თემა იყო სწორედ „პოლიტიკა და ხელოვნება” და მაშინ, როცა თეა წულუკიანი იყო კულტურის მინისტრი, გამზადებული ნომერი, რაშიც სხვათა შორის ფული დაიხარჯა, ჰონორარები გაცემული გვქონდა და დაკაბადონებული იყო ჟურნალი, არ გამოიცა და შემდეგ საერთოდ შეწყვიტეს ამ ჟურნალის გამოცემა.

ასევე, სალომე ჯაშის ფილმის, “მოთვინიერების” ჩვენება იყო დაგეგმილი კინოს სახლში და ეს ჩვენებაც გააუქმეს. მაშინ ასე პირდაპირ არ იყო ნათქვამი რა ნიშნით მოხდა კინოჩვენების გაუქმება, მაგრამ მიზეზი იყო პოლიტიკური მოტივი, რადგან ფილმი იყო ივანიშვილის ბაღის ხეების გადაზიდვაზე.

ახლა უკვე აღარ ყოყმანობენ და ეს ძალიან საგანგაშოა, რადგან ეს ნიშნავს, რომ არათუ ვადგავართ დიქტატურის გზას, არამედ უკვე ვართ დიქტატურაში.

• ერთი პერიოდი, როდესაც ნაკლები მაყურებელი ჰყავდა თეატრს, ამის მიზეზად გვესმოდა ის, რომ თეატრი ვეღარ პასუხობდა მაყურებლის მოთხოვნებს, რომ არ ისმოდა იქ ხალხის ხმა. დაცენზურებული თეატრი შეინარჩუნებს კი მაყურებელს?

საერთოდ ქვეყანა გადარჩება თუ არა, ამ საშიშროების წინაშე ვდგავართ დღეს. ამიტომ ვიტოვებ იმედს, რომ ჩვენ ყველანი გადავრჩებით. თუ ქვეყანა ვერ გადარჩა, მერე უკვე თეატრის არსებობა-არარსებობაზე ლაპარაკსაც აზრი არ აქვს.

• სპექტაკლის გაუქმებაზე გვინდოდა მსახიობების აზრი მოგვესმინა, თუმცა მათ ამჯერად დუმილი ან ფეისბუქზე კომენტარები არჩიეს. რას მოუტანს ეს დუმილი მათ და ზოგადად, ხელოვნებას?

სწორედ დუმილმა დაღუპა ეს ქვეყანა, თორემ „ოცნების“ ხელისუფლებას ახლა არ დაუწყია ანტიდემოკრატიული, ანტიდასავლური, ანტიქართული პოლიტიკა. ფაქტობრივად, მოსვლის წუთიდან ის ძალიან მიზანმიმართულად კლავდა საქართველოს, როგორც სახელმწიფოს და ბევრი დუმილს არჩევდა ამაზე. სადღაც მტრის ხატი იყო „ნაციონალების“ სახით ამოტივტივებული, ზოგი კონფორმიზმის გამო იყო ჩუმად, ზოგს კიდევ მაინც ჰქონდა იმედი, რომ „ბატონი ბიძინა ასეთი ცუდიც არ არის“ და აი, აქამდეც მოვედით.

რასაკვირველია, დუმილი არის ყველაზე დიდი მხარდამჭერი უსამართლობის და დიქტატურის.

„დიდებს იმიტომ იჭერენ, რომ აჩვენონ — ყველას მივწვდებით, პატარებს კი — დასაშინებლად,“ – მიიჩნევს პოლიტიკოსი თემურ გორგაძე. მას ბათუმის ბულვარში ერთ კვირაში დაცვის ორი პოლიციელის დაკავებაზე ვესაუბრეთ.

რას აჩვენებს ეს ამბავი მაშინ, როცა ყოფილ მაღალჩინოსნებს მილიონების მითვისებას ედავება პროკურატურა? როცა ყოფილი პრემიერი, თუ სუს-ის უფროსი ციხეშია?

„წარმოიდგინეთ, რომ „ქართული ოცნების“ პარტაქტივმა აღმოაჩინა, რომ გაძვირდა საწვავი, პური, შაქარი, ის 200-500 ლარი აღარ ჰყოფნით. ხომ შეიძლება პროტესტი გაუჩნდეთ? მაგრამ როგორც კი გაუჩნდებათ პროტესტი, ეგრევე გაახსენდებათ ის, რომ მისი მეორე პარტაქტივი, ძმაკაცი რომ იყო მისი, დაიჭირეს. შეეშინდება, რომ ისიც არ დაგიჭირონ. ეს არის შიშის ეტაპი,“ – ამბობს თემურ გორგაძე.

„ბათუმელებმა“ თემურ გორგაძესთან ინტერვიუ ჩაწერა. იგი პარტია „გირჩი – მეტი თავისუფლების“ ლიდერია აჭარაში.

• ბატონო თემურ, 1 კვირაში უკვე მეორე პოლიციელი დააკავეს ბათუმის ბულვარში, სიდედრ-სიმამრის ბიზნესს მფარველობდაო. რას აჩვენებს ეს ამბავი თქვენთვის იმის გათვალისწინებით, რომ ყოფილი პრემიერი, სუს-ის უფროსი, თუ თავდაცვის მინისტრი ციხეშია და ამ შემთხვევებში საუბარია მილიონების მითვისებაზე? 

ძირითადად ბოლო დაკავებები მაღალი დონიდან დაბალ დონემდე, დაწყებული ყოფილი პრემიერიდან და სუს-ის უფროსიდან – დამთავრებული ბულვარის დაცვის პოლიციელებით, ჩემი აზრით, ნიშნავს ორ რამეს: ერთი, რომ ეს ხალხი, ვისაც იყენებდნენ აქამდე არჩევნებში აგიტატორებად, კოორდინატორებად, აქტივად, აღარ სჭირდებათ. რეალურად აჩვენეს, რომ არჩევნებზე ხალხის გამოყვანას აღარ აპირებენ.

• „ოცნების“ აქტივი: კოორდინატორები, აგიტატორები და სხვა პირები, თქვენი აზრით, ყველა გარიგებული იყო „ოცნებასთან“ კონკრეტული კორუფციული ინტერესით? 

რა თქმა უნდა. მაჩვენეთ ერთი „ქოცი“, ვინც, მაგალითად, ეკონომიკური პოლიტიკის, განათლების რეფორმის, ან რაღაც პოლიტიკური იდეოლოგიის მიხედვით უჭერს მხარს „ოცნებას“.

ახლა ეს აქტივი აღარ სჭირდებათ. არჩევნების ჩატარებას აღარ აპირებენ, მაგრამ შიში უნდა დანერგო, რომ, მათ შორის, შენიანები და უფრო მეტად შენიანები დაიჭირო, რომ მეორე შენიანს შეეშინდეს. მას თუ რამე წამოსცდება, ეშინოდეს, რომ ისიც შეიძლება დაიჭირონ. რომ გადავხედოთ, ეს ეტაპი გაიარა რუსეთმა, ბელარუსმა და უამრავმა სხვა ქვეყანამ…

ჩვენ ახლა შევედით კლასიკურ სტაგნაციაში. ეკონომიკური კრიზისი ყველა ვარიანტში დაიწყება უფრო მეტად, ვიდრე აქამდე იყო. მოსაპარიც ნაკლები რჩება საერთაშორისო გრანტების არარსებობის და ეკონომიკის ნელი ზრდის გამო. ბიძინას საბოლოო შედეგი უფრო ახლოვდება – არ ვამბობ, რომ ხვალ ან ზეგ – შესაბამისად, ივანიშვილი ცდილობს, რომ რაც შეიძლება მეტი ფული წაიღოს თვითონ და ცოტა დაუტოვოს დაბალ დონეზე ადამიანებს.

თორნიკე რიჟვაძის მაგალითიც მაგას აჩვენებს.

მოსაპარი ცოტაა და რაც არის, ისიც ბიძინასთან უნდა მივიდეს.

• შიშის გაძლიერება „ოცნებას“ საკუთარ მხარდამჭერებში რატომ დასჭირდა? 

წარმოიდგინეთ, რომ „ქართული ოცნების“ პარტაქტივმა აღმოაჩინა, რომ გაძვირდა საწვავი, პური, შაქარი, ის 200-500 ლარი აღარ გყოფნით. ხომ შეიძლება პროტესტი გაუჩნდეთ?

მაგრამ როგორც კი გაუჩნდება პროტესტი, ეგრევე გაახსენდება ის, რომ მისი მეორე პარტაქტივი, ძმაკაცი რომ იყო მისი, დაიჭირეს. შეეშინდება, რომ ისიც არ დაგიჭირონ. ეს არის შიშის ეტაპი.

ოპოზიციის მხარეს იციან, რომ ამ ხალხს დაჭერის აღარ ეშინია. მაგრამ შენიანებს თუ იჭერ, გვერდით მყოფს, ვისაც შეიძლება ავტობუსის 70 თეთრად გახდომაზე პროტესტი გაუჩნდა, ეგრევე გაახსენდება ეს ამბავი და გაჩუმდება.

• თვითონაც რაღაცას იპარავდა და ამიტომ?

ბუნებრივია. „ქართული ოცნების“ პარტაქტივის ძალიან დიდი ნაწილი მცირე დონეზე, რაღაც დონეზე მაინც იპარავდა. ეს სისტემა ასე მუშაობს — ყველა საკუთარი „ვიგოდის“ [სარგებლის] გამოა იქ, სადაც არის. ყველამ იცის, რომ ვიღაცას 500 ლარი აქვს მოპარული, ვიღაცას – 500 ათასი. მოპარულიც რომც არ გქონდეს, ღარიბაშვილი დაიჭირეს, ლილუაშვილი დაიჭირეს და შენ ვინ ხარ, რომ არ დაგიჭირონ? – ეს არის შიშის დანერგვის კლასიკური მეთოდი დიქტატურებში.

ვინც 400 დღეა ქუჩაში დგას, ბიძინა მაგ ხალხს ვერ დაამარცხებს. გამორიცხულია, მაგ ხალხს ვერ შეაშინებ, მათ შიშიც გადალახეს და ყველაფერი. ეს ის ხალხია, ვინც საბოლოოდ ბიძინას ბოლოს მოუღებს.

პროტესტი გაიზრდება ყველა ვარიანტში, რადგან ჩვენ სოციალური აფეთქებისკენ მივდივართ. ფასების ზრდა, მაგალითად, ავტობუსით მგზავრობის ფასი, ყველას ეხება, მარტო ოპოზიციას კი არა.

ბევრია ისეთი, ვისაც პროტესტი აქვს, მაგრამ მას ვერ გამოხატავს შიშის, სხვადასხვა ფაქტორის გამო. გაპროტესტება ამ ქვეყანაში გახდა ძალიან ძვირი, დაწყებული 5-ათასლარიანი ჯარიმით, დამთავრებული პატიმრობით. ვისაც პროტესტი აქვს და ვერ გამოხატავს, მას კიდევ უფრო მეტად შეეშინდება.

• ბათუმის ბულვარის დირექტორი ყოფილი პოლიციელია – „მზია ამაღლობელის საქმის“ ცრუ მოწმე. ეს რაზე მიუთითებს? 

ეს ყველაფერი შიშის დანერგვაა. მიზანია ის, რომ სხვა პატარა „ქოცს“, მაგალითად, გამწვანების სამსახურში, შემთხვევით არ მოუნდეს საწვავის ფასის გაპროტესტება. ის უნდა შეაშინო. თემურ გორგაძეს თუ დააკავებ, ამით დაბალი რგოლის „ქოცი“ ვერ შეშინდება, მაგრამ ბულვარში დასაქმებულ შენსავე მომხრეს თუ დაიჭერ, შეეშინდება სხვასაც.

დიდებს იმიტომ იჭერენ, რომ აჩვენონ — ყველას მივწვდებით, პატარებს კი — დასაშინებლად.

• რა გზავნილია ეს საზოგადოებისთვის, ვინც არაა შესული „ოცნებასთან“ გარიგებაში? რა მასშტაბის კორუფციასთან გვაქვს საქმე? 

5-10 წლის წინ, ასე საჯაროდ და უტიფრად არ აჩვენებდნენ, რომ მილიონები აქვთ. ეს ეტაპი გადაილახა უკვე. ახლა პირდაპირ გვეუბნებიან: „ვჭამთ, ვსვამთ, „ვგულაობთ“ და საერთოდ არ გვაინტერესებს თქვენი აზრი“.

კორუფცია ყველგან არის, მათ შორის, მართვის მოწმობის აღებაშიც ფულს იხდიან, რაც არ იყო, მაგალითად, სააკაშვილის მმართველობის დროს. ადრე თუ იყო „ელიტარული კორუფცია“, ანუ რამდენიმე კაცში, ახლა სისტემა საბჭოთა კავშირს დაემსგავსა. მახსოვს, მამაჩემი და ბიძაჩემი ჰყვებოდნენ – ფერმაში ქატოსაც კი იპარავდნენ.

ეს სისტემაა, რომ ახლა ყველამ ყველაფერი უნდა მოიპაროს, ოღონდ ისე, ვითომ არ იპარავს. 

ეს არ არის კორუფცია – ეს არის მმართველობის რაღაც სტილი, რომელიც დამყარებულია მომხვეჭელობაზე და ყველა მაქსიმალურად ცდილობს, რაც შეიძლება მეტი მოიხვეჭოს. იციან, რომ შანსი არა აქვთ ხანგრძლივ მმართველობაში დარჩნენ, საბოლოო ჯამში დასრულდებიან. ამიტომაც, სანამ აქვთ ძალაუფლება ხელში — დიდი თუ პატარა — ყველა ცდილობს, რომ რაც შეიძლება მეტი მოიპაროს, რომ როცა დასრულდება მმართველობა, შერჩეთ რაღაც.

ასე არის მათი სისტემა აწყობილი, რომ ყველამ მაქსიმალურად უნდა გამოხრას და გაიტანოს საკუთარ სარგებელი, რაც კი შეიძლება, რომ გაიტანოს.

არ არსებობს სისტემა, რომელიც კორუფციის გარეშე იმუშავებს, მაგრამ კორუფცია თუ გამონაკლისი შემთხვევაა, იქ სისტემა მუშაობს, ხოლო როცა კორუფცია მმართველობის და ცხოვრების სტილად იქცა, ის მიდის იქამდე, სადაც ჩვენ მივედით ახლა.

4 ოქტომბრის საქმეზე დაკავებულმა ზურაბ ჭავჭანიძემ, რომელსაც ბათუმელ მედროშეს უწოდებენ, შიმშილობა რამდენიმე დღის წინ შეწყვიტა – ამის შესახებ „ბათუმელებს“ ზურაბ ჭავჭანიძის მეუღლემ, მარინა გორჯელაძემ უთხრა.

მისი თქმით, ზურაბ ჭავჭანიძემ ჯამში 58 დღე იშიმშილა. ზურაბ ჭავჭანიძემ ერთხელ განაცხადა კიდეც შიმშილობის შეწყვეტაზე, თუმცა შემდეგ მან თქვა, რომ ისევ მიმართა პროტესტის უკიდურეს ფორმას.

„მოკითხვას გითვლით ყველას, კარგად ვარო, ჩივილები არ აქვს… როცა მირეკავს ტელეფონზე, მალევე თიშავს, მეუბნება, სხვების ხმების გაგონებაც მინდაო. ჯვრებს ვაკეთებ ახლა ასანთის ღეროებით და ამით გამყავს დროო,“ – ამბობს მარინა გორჯელაძე.

ზურაბ ჭავჭანიძის სასამართლო პროცესი თბილისის საქალაქო სასამართლოში 9 თებერვალს განახლდება, 11 საათზე.

ზურაბ ჭავჭანიძე ბათუმის პროევროპული საპროტესტო აქციის მედროშეა. მას პროკურატურა ედავება სისხლის სამართლის კოდექსის 19-222-ე მუხლის მეორე ნაწილის ა ქვეპუნქტით, რაც გულისხმობს სტრატეგიული და განსაკუთრებული მნიშვნელობის ობიექტის ხელში ჩაგდების მცდელობას ჯგუფურად და სსკ-ის 225-ე მუხლის მეორე ნაწილით, რაც გულისხმობს ჯგუფურ ძალადობაში მონაწილეობას. სასჯელის სახით ეს მუხლი 6 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.

ზურაბ ჭავჭანიძის ადვოკატის, ნინო ლომინაძის თქმით, ამ საქმეში მხოლოდ ერთი ვიდეოკადრია, რომელზეც ზურაბ ჭავჭანიძე ჩანს დროშით ხელში. იგი პრეზიდენტის ადმინისტრაციის შენობის ეზოში გადაადგილდება.

ბათუმის დრამატულმა თეატრმა სპექტაკლ DARK WEB-ის პრემიერა გააუქმა, რომელიც 7-8 თებერვალს უნდა გამართულიყო.

პრემიერამდე ორი დღით ადრე, 5 თებერვალს, ღამით, ბათუმის დრამატულმა თეატრმა ფეისბუქზე გამოაქვეყნა პოსტი, რომელშიც სპექტაკლის გაუქმების მიზეზად სპექტაკლის რეჟისორის „პოლიტიკური აქტი“ დაასახელა.

„თეატრის ადმინისტრაციისთვის ცნობილი გახდა, რომ რეჟისორი გეგა გაგნიძე თეატრის დიდ სცენაზე, სპექტაკლში გეგმავდა სუბიექტური პოლიტიკური აქტის განხორციელებას“- წერია ოფიციალურ განცხადებაში.

ამავე განცხადებაში თეატრის ადმინისტრაცია აღნიშნავს, რომ თეატრში პოლიტიკის ადგილი არ არის.

„ხაზგასმით აღვნიშნავთ, რომ ბათუმის დრამატული თეატრი კატეგორიულად ემიჯნება თეატრის სივრცის პოლიტიზებას. პოლიტიკის შემოტანა სცენაზე სცილდება ხელოვნების ჩარჩოებს და ემსახურება მხოლოდ და მხოლოდ კონკრეტულ პოლიტიკურ კონტექსტს.

შესაბამისად, დაგეგმილი სპექტაკლი, რომლის შინაარსიც  არ შეესაბამება აღნიშნულ პრინციპებს, უქმდება“ – წერს თეატრის ადმინისტრაცია.

რას ნიშნავს „სუბიექტური პოლიტიკური აქტი“?

რატომ არ არის პოლიტიკის ადგილი თეატრში?

რაზე ლაპარაკობს მაშინ თეატრი?

– ამ კითხვებზე პასუხის მიღება ბათუმის დრამატული თეატრის დირექტორისგან, კოტე მჟავიასგან გვინდოდა, თუმცა მან ჩვენს სატელეფონო ზარებს და ტექსტურ შეტყობინებებს არ უპასუხა.

სატელეფონო ზარებს ჯერჯერობით არც რეჟისორი გეგა გაგნიძე პასუხობს.

თეატრის ოფიციალურ განცხადებას ფეისბუქზე ბათუმის დრამატული თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი, ზაალ გოგუაძე გამოეხმაურა, რომელიც ოფიციალური განცხადების პათოსს იზიარებს.

„შვიდი თვის განმავლობაში, ძალიან ღირსეულად, ბეწვის ხიდზე იარა (თეატრმა) და არ მისცა არანაირი საფუძველი არავის, თეატრი ექცია პოლიტიკური ინსინუაციების კერად“ – დაწერა ზაალ გოგუაძემ.

ბათუმის დრამატულ თეატრში პრემიერის გაუქმებას ფეისბუქზე გამოეხმაურნენ მსახიობებიც.

„უძლიერესი გუნდი ვმუშაობდით თითქმის სამი თვე. 6 ცალი მხეცი არტისტი და უკარგესი სადადგმო ჯგუფი. ბევრი ჭორ-მართალი დაიწერება ამ ფაქტის შესახებ, სიმართლე კი ის არის, რომ ამჯერადაც ციხე შიგნიდან გატყდა. ვისაც ძალიან უნდოდა და ვერაფრით ვერ მოახერხა ჩვენს სპექტაკლში შემოკვეხება, პატარა მიიბოღმნენ და ყველა რესურსი გამოიყენეს, რომ სამხატვრო ხელმძღვანელსა და რეჟისორს შორის უკიდურესად დაეძაბათ ურთიერთობა. ბრავო, კოლეგებო, მიზანს მიაღწიეთ, სპექტაკლი არ შედგება.

გეგა გაგნიძესთან მუშაობა ინატროს ყველა არტისტმა. კარგი სპექტაკლით გვინდოდა გაგვეხარებინა მაყურებელი, მაგრამ მოგვიხსნეს“ – წერს ფეისბუქზე მსახიობი ეკა ჩავლეიშვილი.

თეატრის ადმინისტრაციის მხრიდან პოლიტიკური მოტივით სპექტაკლის გაუქმება უკვე შეაფასეს ცენზურად.

მაგალითად, ხელოვნებათმცოდნე, კინოკრიტიკოსი გიორგი გვახარია ფეისბუქზე გამოეხმაურა ამ თემას და აღნიშნა, რომ წლების განმავლობაში არ ყოფილა შემთხვევა, ცენზორს ეღიარებინოს, რომ ხელოვნების ნაწარმოებს პოლიტიკური მოტივით კრძალავს.

„ათი წელია ცენზურის ისტორიას ვსწავლობ. მართალია, მხოლოდ კინოში, მაგრამ რა მნიშვნელობა აქვს. ჰოდა, არ მახსოვს შემთხვევა ცენზორს  ეღიარებინოს, რომ პოლიტიკური მოტივით კრძალავს ხელოვნების ნაწარმოებს.

სტალინი და მისი “რედაქტორებიც” კი , როცა რამეს იწუნებდნენ ან კრძალავდნენ, ამას ხსნიდნენ “ისტორიის ცუდი ცოდნით”(“ივანე მრისხანე”), ფორმალიზმით (“ჩემი ბებია”), უკონფლიქტობით (აბრაამ რომის “მკაცრი ყმაწვილი”), ნაციონალიზმით (სავჩენკოს “ბედნიერება”)… აღარაფერს ვამბობ შემდგომ ეპოქებზე  – “მაყურებელი ტოვებს დარბაზს” (“დიდი მწვანე ველი”), “მრუდე სარკეში დანახული სინამდვილე” (“გიორგობისთვე”), პორნოგრაფია (“ანდრეი სმირნოვის “შემოდგომა”)

ბათუმის თეატრის ხელმძღვანელობამ პირდაპირ, თავხედურად აღიარა, რომ წარმოდგენას  ავტორის პოლიტიკური  პოზიციის გამო კრძალავს და იცით რატომ გააკეთა? სულელები გგონიათ? – არა, ყველა ცენზორი, ცხადია, სულელია, მაგრამ ესენი არა!

ამით ბათუმის თეატრის ხელმძღვანელობამ პატაკი ჩააბარა პარტიას – ხომ ხედავ, როგორი ერთგული ვარ, ჩემზე ერთგულს ვერ ნახავ ვერსად, იმიტომ ავკრძალე, რომ “ჩვენიანი”, უფრო სწორად “შენიანი” არ აღმოჩნდა მისი ავტორიო. ჰოდა, დიდება პარტიასო!“ – წერს გიორგი გვახარია.

პოლიტიკური ნიშნით სპექტაკლის ცენზურას დრამატურგი ალექს ჩიღვინაძეც გამოეხმაურა:

„თეატრი თავისი ბუნებით, ანტიკური ხანიდან დღემდე, პოლიტიკურია.

სხვა რა არის სოფოკლეს „ანტიგონე“, სადაც სახელმწიფო კანონი პიროვნულ მორალსა და ღირსებას უპირისპირდება?

სხვა რა არის არტურ მილერის „სეილემის პროცესი“, სადაც ნაჩვენებია ისეთი მართლმსაჯულების სისტემა, სადაც ბრალდება უკვე თავისთავად ნიშნავს დანაშაულს, ისევე როგორც თანამედროვე საქართველოში. რომ აღარაფერი ვთქვათ ბრეხტზე ან აუგუსტო ბოალზე, ვინც თეატრი ჩაგრულთა ხმებით აავსო.

ხაზგასმით აღვნიშნავ, რომ მე როგორც დრამატურგი და ამ ქვეყნის მოქალაქე, ყოველდღიურად ვახორციელებ “სუბიექტურ პოლიტიკურ აქტებს”, რადგან მიმაჩნია, რომ სოლიდარობა არის უმთავრესი პოლიტიკური და ადამიანური ღირებულება. ჩემი პიესაც – სოლიდარობაზეა. შესაბამისად პოლიტიკურია და თქვენი „ლოგიკით“, მასაც შეეხება ცენზურა.

თეატრიდან სპექტაკლები კი არ უნდა იხსნებოდეს, არამედ ის ადამიანები, ვინც თავის მაყურებელს ასეთ განცხადებას, ასეთ პროფესიულ უმეცრებასა და პოლიტიკური კონიუნქტურას ჰკადრებს.
თეატრი, სადაც არ აწუხებთ, არ აპროტესტებენ, თეატრი კი არ არის – საბანკეტო დარბაზია.

თუ გეგა გაგნიძის ადგილი არ არის მაგ თეატრში, არც ჩემი პიესის ადგილია იქ. სოლიდარობა გეგა გაგნიძეს, სოლიდარობა ბათუმის თეატრის მსახიობებს და ყველა იმ ადამიანს, ვინც უარს ამბობს გაჩუმებაზე“ – წერს ალექს ჩიღვინაძე.

ბათუმის თეატრის ადმინისტრაციის მიერ სპექტაკლის დაცენზურებას მწერალი და სცენარისტი ლაშა ბუღაძეც გამოეხმაურა.

მან გაიხსენა 2007 წელი, როცა რუსთაველის თეატრში რობერტ სტურუამ მისი პიესა, „ჯარისკაცი, სიყვარული, დაცვის ბიჭი და პრეზიდენტი” დადგა, რომელიც, ლაშა ბუღაძის თქმით, „სავსე იყო სარკაზმით და აგრესიით სააკაშვილის მიმართ, თუმცა არავის აზრად არ მოსვლია ამ სპექტაკლის აკრძალვა.

„ივანიშვილის „დემოკრატიის” ჟამს, ბათუმში სპექტაკლს კრძალავენ “რეჟისორის სუბიექტური პოლიტიკური აქტის განხორციელების” გამო. ნეტა ასეთი რა სუბიექტური აქტი იყო, რომელმაც ასე შეაშინა ეს ობიექტური მონები?!“ – წერს ლაშა ბუღაძე.

ქართული თეატრი საქართველოში მიმდინარე პროევროპული მოძრაობის ნაწილია ქვეყანაში პროტესტის დაწყების პირველივე დღეებიდან. თეატრალური დასები თბილისსა თუ რეგიონებში, ცალკეული მსახიობები, პროტესტს გამოხატავენ სცენაზეც.

ქართული თეატრის პროტესტი განსაკუთრებით ხმამაღლა გაისმა მას შემდეგ, რაც თბილისში დააკავეს ანდრო ჭიჭინაძე, ვასო აბაშიძის სახელობის ახალი თეატრის მსახიობი, რომელიც ახლაც პატიმრობაშია.

_____________________

ფოტოზე: რეჟისორი გეგა გაგნიძე. ფოტო: ბათუმის დრამატული თეატრი

ამავე თემაზე: