Batumelebi

„ქართულ რეალობაში ალბათ ყველაზე ხშირად ირღვევა ზეგანაკვეთური შრომის ანაზღაურების წესი,“ – პრაქტიკის შესახებ გვესაუბრება ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის აჭარის ფილიალის ხელმძღვანელი, თამარ წულუკიძე, რომელიც შენიშნავს, რომ იგივე ზეგანაკვეთური შრომის პირობების დარღვევის, ან სხვა ხარვეზების გამო უფლებადამცველებამდე ადამიანები იშვიათად მიდიან.

„ძირითადად მოგვმართავენ მაშინ, როცა ესა თუ ის პირი სამსახურიდან უკვე გათავისუფლებულია,“ – ამბობს თამარ წულუკიძე.

რა უნდა ვიცოდეთ იმისთვის, რომ უსამართლოდ ვერ დაგვითხოვონ სამსახურიდან? არის თუ არა ზეპირი შეთანხმება იურიდიული ძალის მქონე და თავის დაცვის რა მექანიზმებს გვთავაზობს კანონი შრომითი ურთიერთობების დროს? – „ბათუმელები“ ამ თემაზე თამარ წულუკიძეს ესაუბრა.

• ქალბატონო თამარ, რა შემთხვევაში შეუძლია დამსაქმებელს გაათავისუფლოს დასაქმებული? 

საქართველოს შრომის კოდექსში გვაქვს მოცემული საფუძვლები, როდესაც შესაძლებელია დასაქმებულის გათავისუფლება. ეს შეიძლება იყოს: რეორგანიზაცია, როცა ეკონომიკური კრიზისის წინაშეა ორგანიზაცია ან ტექნოლოგიური ცვლილებებია. ამ დროს საჭიროა დასაბუთება დამსაქმებლის მხრიდანაც, რატომ არის საჭირო რეორგანიზაცია.

შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძველია ასევე ხელშეკრულების ვადის გასვლა, როცა კონკრეტული სამუშაო იყო შესასრულებელი და ეს ვერ შესრულდა კონკრეტული პირის მიერ. შეიძლება, მხარეები შეთანხმდნენ, რომ ხელშეკრულება უნდა შეწყდეს. დასაქმებულს შეუძლია თვითონ დაწეროს განცხადება და დატოვოს პოზიცია, თუმცა ზოგჯერ არის ფარული იძულების ნიშნები.

გათავისუფლების საფუძველი ასევე შეიძლება იყოს სასამართლოს გადაწყვეტილება – გამამტყუნებელი განაჩენი. ასევე არის შრომისუნარიანობის ნაწილი – თუ შრომისუუნარობის გამო ზედიზედ 40 კალენდარული დღის განმავლობაში ვერ ცხადდება დასაქმებული სამსახურში, ის, შესაძლოა, გათავისუფლდეს.

• კვალიფიკაცია რამდენად შეიძლება გახდეს სამსახურიდან გათავისუფლების საფუძველი? 

შესაძლებელია ეს იყოს გათავისუფლების საფუძველი. არსებობს გამოსაცდელი 6-თვიანი პერიოდი, როდესაც დამსაქმებელს შეუძლია შეაფასოს კადრის უნარ-ჩვევები. დამსაქმებელს აქვს ვალდებულება, რომ დაეხმაროს დასაქმებულს კვალიფიკაციის ამაღლებაში, თუმცა ხელშეკრულებით შეთანხმებული არიან მხარეები კონკრეტულ პირობებზე და ავტომატურად მისი ცვლილება მისაღები არ არის.

თუ იზრდება სტანდარტები, დამსაქმებელს შეუძლია მოითხოვოს ისეთი კადრი, რომელიც ამას დააკმაყოფილებს, თუმცა არაა მისაღები გამოცდილი კადრი ავტომატურად გათავისუფლდეს. გათავისუფლება არაა მისაღები იმ მოტივით, რომ კომპანია ითხოვს მაღალი კვალიფიციკაციის მქონე კადრს – პირველ რიგში, მან უნდა იზრუნოს არსებული კადრების კვალიფიკაციის ამაღლებაზე და შემდეგ უნდა ეძებოს გარეთ ასეთი კადრი.

• ხელშეკრულებად ითვლება თუ არა სიტყვიერი შეთანხმება მხარეებს შორის? 

შრომის კოდექსში გვაქვს ჩანაწერი, რომ შეთანხმებაა აუცილებელი. შეთანხმების მომენტიდან ითვლება, რომ შრომითი ურთიერთობა დაიწყო.

აუცილებელი არ არის წერილობით იყოს გამოხატული შეთანხმება – ზეპირი ფორმით არსებული შეთანხმება შრომითი ურთიერთობის ნაწილია, თუმცა მტკიცების შემთხვევაში რთულია ამტკიცო ზეპირი შეთანხმების დროს რაზე შეთანხმდნენ მხარეები.

თუმცა სხვადასხვა გარემოებით ამის დადასტურებაც შესაძლებელია. შესაბამისად, დავის საგანი შესაძლოა გახდეს ზეპირი შეთანხმებაც, თუმცა უმჯობესია, რომ ხელშეკრულება წერილობითი ფორმით იყოს გამოხატული

• რა უპირატესობა აქვს წერილობით ხელშეკრულებას? 

წერილობით ხელშეკრულებაში გათვალისწინებულია პირობები. მაგალითად, ხელშეკრულების ვადა, სამუშაოს შესრულების ადგილი, სამუშაოს შესრულების პირობები, შრომის ანაზღაურება, ზეგანაკვეთური შრომის ანაზღაურება, შვებულება, მივლინების დაფარვა და ასე შემდეგ. ამ ხელშეკრულებას ორივე მხარე აწერს ხელს და აღიარებულია, როგორც უფლებები, ისე ვალდებულებები, ასეთ შემთხვევაში მტკიცება გაცილებით უფრო მარტივია.

საინტერესოა ისიც, რომ ზოგიერთი დამსაქმებელი ცდილობს არ დაარქვას შრომითი ხელშეკრულება ხელშეკრულებას და დაარქვას მომსახურების ხელშეკრულება. ამ შემთხვევაში დამსაქმებლის მიზანია, ის ვალდებულებები, რაც აქვს შრომითი ურთიერთობის დროს დამსაქმებელს: ზეგანაკვეთურის ანაზღაურება თუ მივლინების დაფარვა, თავიდან აირიდონ. ამიტომაც, ისინი ამჯობინებენ, რომ გააფორმონ მომსახურების ხელშეკრულება. შრომითი ხელშეკრულება ნიშნავს, რომ შრომის კოდექსი ვრცელდება ამ ურთიერთობაზე, მომსახურების ხელშეკრულება კი, სამოქალაქო სამართლის სფეროა.

• შეიძლება თუ არა ადამიანი გაათავისუფლონ სამსახურიდან იმ პირობების დარღვევის გამო, რაც მის ხელშეკრულებაში მითითებული არ არის? 

აუცილებელია, ხელშეკრულებაში ისეთი პირობა იყოს მითითებული, რაც შრომის კოდექსში გვაქვს მოცემული. შრომით ხელშეკრულებაში არ შეიძლება იყოს ისეთი ჩანაწერი, რომელიც აუარესებს პირის მდგომარეობას.

კანონი გვაძლევს მითითებას, რომ შესაძლოა განსხვავებული პირობა ჩაიწეროს ხელშეკრულებაში, მაგრამ ეს უნდა აუმჯობესებდეს დასაქმებულის მდგომარეობას, მაგალითად, კანონი ითვალისწინებს დასაქმებულის შვებულებას დასაქმებიდან 11 თვის გასვლის შემდეგ. შესაძლოა, დამსაქმებელმა ჩაწეროს ხელშეკრულებაში, რომ შვებულებაში უშვებს დასაქმებულს დასაქმებიდან 9 თვის შემდეგ, ეს პირობა მისაღებია და კანონიერი, მაგრამ თუ ჩაწერს, მაგალითად, რომ დასაქმებულს 12 თვის შემდეგ შეუძლია შვებულებით სარგებლობა, ეს უკანონო იქნება.

• რა კუთხით ირღვევა ძირითადად დღეს შრომითი კონტრაქტები, თქვენი პრაქტიკა რას აჩვენებს? 

ქართულ რეალობაში ალბათ ყველაზე ხშირად ირღვევა ზეგანაკვეთური შრომის ანაზღაურების წესი.

მნიშვნელოვანია, დასაქმებულმა იცოდეს, რომ მას შეუძლია მოითხოვოს თანხა ამ დროს გაზრდილი ოდენობით, ან დასვენების დროით ისარგებლოს. ეს გულისხმობს იმას, რომ საშუალოდ რა ანაზღაურებაც გამოსდის ჩვეულებრივი მუშაობის პირობებში მას დღეში, იმაზე მეტი ოდენობის თანხის მოთხოვნა შეუძლია ზეგანაკვეთური შრომის დროს.

კანონი ასევე ითვალისწინებს დამატებით დასვენების დღეების გამოყოფას ზეგანაკვეთური შრომის სანაცვლოდ.

• დაირღვევა ხელშეკრულება, თუ მხარეები შეთანხმებიან, რომ მაგალითად, ზეგანაკვეთური შრომისთვის საშუალოდ გამოანგარიშებული ჯამაგირის ნახევარს მიიღებს მხარე, ან ამ ანაზღაურების გარეშე იმუშავებს ზეგანაკვეთურად?

ხელშეკრულება გულისხმობს მხარეების თავისუფალი ნების გამოვლენას. თუ მხარეები თანხმდებიან, მათ შეთანხმებას ენიჭება უპირატესობა, თუმცაღა უნდა ვიცოდეთ, რომ კანონი იცავს დასაქმებულს და მან არ უნდა მისცეს უფლება დამსაქმებელს იმაზე უარეს მდგომარეობაზე შეუთანხმდეს, ვიდრე ეს კანონშია მოცემული.

• მაგალითად, ზეგანაკვეთური შრომის პირობებზე ვერ შეთანხმდნენ მხარეები. რამდენად აქვს დასაქმებულს იმის შანსი, რომ ამ დროს სასამართლო პროცესს მოიგებს? 

მე ვურჩევდი, რომ ასეთ სიტუაციაში მიმართონ შრომის ინსპექციას. ინსპექციამ უნდა დაადგინოს შრომით ხელშეკრულებაში დარღვევები. შესაძლებელია ინსპექციისთვის ანონიმური ფორმით მიმართვაც. ინსპექციას შეუძლია საკუთარი ინიციატივით მიმართოს რომელიმე კომპანიას და შეამოწმოს. შესაბამისად, ვინაობის გამჟღავნების რისკი არ არის.

შრომის ინსპექცია სასამართლოსთან შედარებით უფრო სწრაფად სწავლობს საქმეებს. ვიცით, რამდენად გაჭიანურებულია მართლმსაჯულება – წლობით გრძელდება საქმეების განხილვა, მათ შორის, შრომითი დავები. ინსპექცია კი მარტივი მექანიზმია დარღვევის დასადგენად.

ინსპექციის ვალდებულებაა, შეამოწმოს შრომითი პირობები როგორია კომპანიაში, მათ შორის – რამდენად სწორად არის გაფორმებული ხელშეკრულებები, ასევე, აწარმოებენ თუ არა კომპანიები დროის ტაბელების შევსებას – კომპანიებმა მუდმივად უნდა აღრიცხონ თანამშრომლების მისვლა სამსახურში და სამსახურიდან გასვლა.

• რამდენად მუშაობს პრაქტიკაში შრომის ინსპექციის გადაწყვეტილებები და ჯარიმები – რას ცვლის ეს? 

ჩვენი დაკვირვებით, ეს მუშაობს. საიაშიც არის მომართვიანობა ამ კუთხით, რომ შრომის ინსპექცია შევიდა კომპანიაში, დაადგინა დარღვევა, დაჯარიმდნენ და კომპანიები ცდილობენ, იპოვონ გზები, როგორ გამოასწორონ ეს დარღვევები. კომპანიები დარღვევის დაფიქსირების შემდეგ ხშირად ცდილობენ იპოვონ იურისტები, რომლებიც მათ ხარვეზების გამოსწორებაში დაეხმარებათ.

ასოცირების ხელშეკრულების ფარგლებში არის მიღებული ეს ცვლილებები და დავუახლოვდით ევროპის სივრცეს. ქართული რეალობის მორგება ევროპულს სტანდარტთან, ბუნებრივია, მარტივი არ არის.

• რა ეტაპზე მოგმართავენ ძირითადად დასაქმებულები და რის გამო? 

ძირითადად მოგვმართავენ მაშინ, როცა ესა თუ ის პირი სამსახურიდან უკვე გათავისუფლებულია. თუ რამე ხარვეზი აქვს ხელშეკრულებას ან ხელშეკრულების გაფორმებამდე არ მოდიან იურისტებთან. არის შემთხვევები, როცა რეორგანიზაციის გამო გაათავისუფლეს პირი და რეალურად რეორგანიზაცია არ მომხდარა. რეორგანიზაცია გულისხმობს ფინანსების დაზოგვას, კადრების შემცირებას, ამ დროს ვნახეთ, რომ კადრები უცვლელი დარჩა. ამ შემთხვევაში აღმოჩნდა, რომ განსხვავებული მოსაზრებების გამო გაათავისუფლეს ადამიანი სამსახურიდან, უკანონოდ.

ასევე იყო შემთხვევა, როცა კონკურენციის გამო გაუშვეს სამსახურიდან დასაქმებული – აღმოჩნდა, რომ მისი ოჯახის წევრი კონკურენტ სამშენებლო კომპანიაში დასაქმდა. ამ ადამიანს სთავაზობდნენ, თავად მას დაეწერა განცხადება სამსახურიდან წასვლაზე. ის ჩვენთან კონსულტაციაზე მოვიდა და ვურჩიეთ, რომ არ უნდა დაეწერა განცხადება. შემდეგ მან მაინც დაწერა განცხადება და სამსახური დატოვა. ამ პირმა საბოლოოდ მაინც მიმართა სასამართლოს იმ არგუმენტით, რომ აიძულეს სამსახურიდან წასვლაზე განცხადება დაეწერა.

გვქონია დისკრიმინაციის შემთხვევაც, მათ შორის, საჯარო სამსახურებში პოლიტიკური მოტივაციის გამო. ამ შემთხვევებში დავა ძალიან დიდხანს გრძელდება და პრობლემურია დისკრიმინაციის ფაქტის დადგენა მოსამართლეების მხრიდან. თითქოს უჭირთ ხოლმე ამ კუთხით გადაწყვეტილებების მიღება, რომ ნამდვილად დისკრიმინაციასთან გვქონდა საქმე.

• რა ნიშნით დისკრიმინაცია გვხდება? 

განსხვავებული მოსაზრებების გამო დისკრიმინაცია, სქესის ნიშნით, ასაკის ნიშნით… მაგალითად, ვაკანსიის გამოცხადების ეტაპზეც რიგ კომპანიებში თვლიან, რომ აუცილებელია გოგო უნდა იყოს 25 წლამდე, მაგრამ არ არის დასაბუთებული: რატომ?

პრობლემურია დაწინაურებაც – შესაძლოა, ადამიანი არ დააწინაურონ მხოლოდ იმის გამო, რომ განსხვავებული მოსაზრება აქვს, ან იმიტომ, რომ ქალია.

• რამდენად დიდია სასამართლოს მოგების შანსი, როცა ადამიანი სამსახურიდან უკანონოდ გაუშვეს? 

არის მოგებული პროცესები და არის მორიგებით დასრულებული პროცესებიც, რადგან დასაქმებული იაზრებს, რომ დარღვევა მართლაც არსებობს და დიდხნიან დავას აჯობებს მორიგებას. დამსაქმებელი ასევე იაზრებს, რომ რაც უფრო იწელება დრო, იზრდება იმის შანსიც, რომ განაცდურის გადახდაც მოუწიოს.

ბათუმში ბოლო ასეთი დავა ეხებოდა მშენებლობაზე შრომის ანაზღაურებას – მშენებლებს ხელფასს არ ურიცხავდნენ. ამ შემთხვევაში დასრულება დაგვიანდა იმიტომ, რომ ხელოსნებს სამშენებლო მასალები არ მიაწოდეს. ამ დავის ფარგლებშიც მხარეები მორიგდნენ.

• უვადოდ დასაქმებულად ვინ ითვლება და რა უპირატესობაა ეს? 

30 თვით დასაქმების შემდეგ პირი ითვლება უვადოდ დასაქმებულად. ჩვენს რეალობაში, მოკლევადიან ხელშეკრულებებს აფორმებენ ძირითადად დამსაქმებლები: 3 თვე, 6 თვე, რაც არ არის სწორი. აუცილებელია, მინიმუმ ერთწლიანი იყოს ხელშეკრულება. გამონაკლისია სეზონური საქმიანობა ან როცა დასაქმებულს დროებით ანაცვლებს სხვა ადამიანი.

როგორც წესი, მოკლე ვადით ხელშეკრულებით დამსაქმებელი იტოვებს მექანიზმს, მარტივად გაუშვან ადამიანი სამსახურიდან. უვადოდ დასაქმების შემთხვევაში კი, ამ მექანიზმს ვერ გამოიყენებენ. უვადოდ დასაქმებულის გათავისუფლება ასე მარტივად ვეღარ მოხერხდება იმის გამო, რომ ხელშეკრულების ვადა ამოწურულია.

როცა ადამიანი ერთი და იგივე პოზიციაზე მუშაობს 30 თვეზე მეტი ვადით და შრომით ურთიერთობაში ცვლილებებია, ამ შემთხვევაში შესაძლოა გაფორმდეს ახალი ხელშეკრულება, მაგრამ აქ ვადა საერთოდ აღარ უნდა იყოს მითითებული.

• რას უნდა მივაქციოთ ყურადღება დასაქმების დროს, რომ ვიყოთ დაცული? 

ჩემი მოწოდება იქნება, რომ ხელშეკრულება აუცილებლად გააფორმონ წერილობითი ფორმით. ეს მაღალი დაცვის გარანტიას ქმნის. წერილობით ხელშეკრულებაში უნდა იყოს გათვალისწინებული ყველა არსებითი პირობა, რაც შრომის კოდექსშია მოცემული.

ხელშეკრულებაში ასევე უნდა იყოს მითითებული კონკრეტულად: ვადა, შრომის ანაზღაურების წესი, შვებულების და ზეგანაკვეთურის შრომის ანაზღაურება, მივლინების დაფარვა – ამ ნაწილს გულდასმით უნდა გაეცნოს დასაქმებული.

კიდევ ერთი ნაწილია შინაგანაწესი – როგორც წესი, კომპანიებს გააჩნიათ შინაგანაწესი და ხელშეკრულებებში წერია, რომ შინაგანაწესი ხელშეკრულების ნაწილია. ხდება ხოლმე, რომ ამ შინაგანაწესს არ ეცნობიან მხარეები. ხელშეკრულების დადების დროს უნდა მოვითხოვოთ შინაგანაწესის გაცნობაც, რადგან შესაძლებელია, იქ უფრო ჩაშლილი იყოს პირობები დეტალურად, ან რამე ისეთი ეწეროს, რაც ეწინააღმდეგება კანონმდებლობას.

გათავისუფლების დროს კი, უნდა მოვითხოვოთ დასაბუთება – ერთთვიანი ვადა არსებობს, რომ ამ მოთხოვნით მივმართოთ დამსაქმებელს, შემდეგ კი, 7 დღე აქვს ვადა დამსაქმებელს, რომ დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება. პასუხის მიღებიდან ერთთვიანი ვადაა გათვალისწინებული იმისთვის, რომ მხარემ მიმართოს სასამართლოს.

კომპანია „სოკარის“ ცნობით, მიმდინარე წლის 15 ივნისის 01:00 საათიდან 17 ივნისის 11:00 საათამდე ქობულეთის მუნიციპალიტეტში რუსთაველის ქუჩის, აღმაშენებლის ქუჩის, შახტიორის უბნის, პარკის უბნის და ფიჭვნარის უბნის აბონენტებს გაზმომარაგება შეუწყდება.

გაზის შეწყვეტის მიზეზი გაზსადენზე დაგეგმილი სარემონტო სამუშაოებია.

„სოკარი“ აცხადებს, რომ აბონენტებს ბუნებრივი გაზის მიწოდება სამუშაოების დასრულებისთანავე ეტაპობრივად აღუდგებათ.

„მგონია, რომ ეს ყველაფერი მაინც მიმართული იყო ბიძინა ივანიშვილის მიმართ… ეს რომ „ყვითელი ბარათი“ არ ყოფილიყო, კანცლერის ადმინისტრაციის განცხადებაში ეს საკითხები ასე ღიად გამოყოფილი არ იქნებოდა,“ – მიიჩნევს გერმანიაში მცხოვრები ქართველი მკვლევარი მიხეილ სარჯველაძე. მას ირაკლი ღარიბაშვილის ოლაფ შოლცთან შეხვედრის შესახებ ვესაუბრეთ – რა გამოჩნდა შეხვედრის შემდეგ გაკეთებული განცხადებებიდან?

„როგორც ვხედავთ გერმანულ-ფრანგული ტანდემი გააქტიურდა უკრაინაში მიმდინარე ომის ფონზე… როცა ასე რადიკალურად იცვლება მდგომარეობა, საქართველომ ეს უნდა გამოიყენოს, მაგრამ საქართველო ამას მიზანმიმართულად არ იყენებს და ახდენს ევროინტეგრაციის საბოტაჟს,“ – მიიჩნევს მიხეილ სარჯველაძე.

რა გავლენა შეიძლება ჰქონდეს შოლცის „ყვითელ ბარათს“ საქართველოსთვის? – „ბათუმელებმა“ მიხეილ სარჯველაძესთან ინტერვიუ ჩაწერა, ის უსაფრთხოების და საგარეო პოლიტიკის გერმანული ინსტიტუტის მიწვეული მკვლევარია.

• ბატონო მიხეილ, ოლაფ შოლცთან შეხვედრის შემდეგ ფეისბუქში წერდით: „ეს ყველაფერი საქართველოსთვის ყვითელი ბარათის ჩვენებას უფრო ჰგავს“. რატომ დაგრჩათ ეს შთაბეჭდილება? 

ეს შთაბეჭდილება შეხვედრამდეც გამიჩნდა, იმიტომ, რომ როგორც ჩანს, ეს ვიზიტი მოჰყვა ბუნდესტაგის საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტის თავმჯდომარის – მიჰაელ როტის ვიზიტს საქართველოში. სწორედ მან გააკრიტიკა პირველმა საქართველოს მთავრობა და დაწერა, რომ საქართველომ უნდა გაარკვიოს ურთიერთობები ნატოსა და ევროკავშირთან, რადგან მისთვის გაუგებარი იყო, თუ რატომ იმეორებდა ირაკლი ღარიბაშვილი რუსულ პრპაგანდისტულ გზავნილს როტის ეს განცხადება მოჰყვა პრემიერის განაცხადს, რომ უკრაინაში ომი დაიწყო უკრაინის სურვილის გამო – გახდეს ნატოს წევრი.

უკრაინის შესახებ საქართველოს მთავრობის განცხადება გერმანიის ხელისუფლებისთვის სხვა მიზეზებთან ერთად სავარაუდოდ ერთ-ერთი მიზეზი იყო, რომ ეს შეხვედრა მოეწყოთ საქართველოს პრემიერ-მინისტრთან. ამ შეხვედრას არ მოჰყოლია პრესკონფერენცია. მსგავსი შეხვედრების სხვადასხვა ფორმატი არსებობს, თუმცა პრესკონფერენცია რადგანაც არ იყო, გამოდის, რომ რაზეც დახურულ კარს მიღმა ისაუბრეს შოლცმა და ღარიბაშვილმა, არ იყო ფართო საზოგადოებისთვის განკუთვნილი. ეს მანიშნებელია იმის, რომ შეხვედრაზე განხილული თემები  პრემიერ-მინისტრისთვის არცთუ ისე სასიამოვნო იქნებოდა.

ამ შეხვედრის შემდეგ ჩვენ ვნახეთ კანცლერის ადმინისტრაციის განცხადება, სადაც ცხადად იყო მითითებული თემები, რომლებიც შეხვედრაზე განიხილეს და ეს თემები ეხებოდა საქართველოს, როგორც საშინაო, ისე საგარეო პოლიტიკას. განცხადებაში დაკონკრეტებული იყო, რომ საქართველომ სწრაფად უნდა გაატაროს რეფორმები შემდეგ კვირებში, ანუ უახლოეს მომავალში და საქართველოს ხელისუფლებამ რეალურად და სწრაფად უნდა გადადგას საჭირო ნაბიჯები, თუ სურს  მიიღოს კანდიდატის სტატუსი. თუმცა გერმანიის სრული მხარდაჭერა კანდიდატი სახელმწიფოს სტატუსის მისაღებად საქართველოს მხოლოდ იმ შემთხვევაში ექნება, თუ საქართველოს ხელისუფლება კანცლერის მოწოდებებს გაითვალისწინებს.

ეს რომ „ყვითელი ბარათი“ არ ყოფილიყო, კანცლერის ადმინისტრაციის განცხადებაში სამი საკითხი – უკრაინის წინააღმდეგ რუსეთის ომის გავლენა, რეფორმების გატარების აუცილებლობა და  ევროკავშირის 12 რეკომენდაციის შესრულების მნიშვნელობა კანდიდატი სახელმწიფოს სტატუსის მისაღებად -ასე ღიად გამოყოფილი არ იქნებოდა.

ეს რომ „ყვითელი ბარათი“ არ ყოფილიყო, კანცლერის ადმინისტრაციის განცხადებაში ეს საკითხები ასე ღიად გამოყოფილი არ იქნებოდა.

• „ყვითელი ბარათი“ უფრო რუსეთისთვის? ევროკავშირის ერთ-ერთი ლიდერი სახელმწიფო ღიად უცხადებს მხარდაჭერას საქართველოს. 

ვფიქრობ, რომ „ყვითელი ბარათი“ უპირველეს ყოვლისა განკუთვნილი იყო ბიძინა ივანიშვილის მიმართ. რუსეთისადმი გზავნილი მოვისმინეთ 2023 წლის მარტში, როცა საქართველოში გერმანიის საგარეო საქმეთა მინისტრი ჩამოვიდა. მაშინ მართლაც ისტორიული წინადადება თქვა ანალენა ბერბოკმა, რომ ქართველი ხალხის ადგილი არის ევროკავშირში.

მსგავსი წინადადების მოსმენას გერმანიის საგარეო საქმეთა მინისტრისგან სამი ათწლეული დასჭირდა. ყველაფერი შეიცვალა უკრაინის ომის კონტექსტში.

გერმანია ყოველთვის სკეპტიკურად იყო განწყობილი საქართველოს ევროინტეგრაციის, ასევე ნატოში ინტეგრაციის მიმართ. წარმოიდგინეთ, გერმანიის ბუნდესტაგის ბოლო არჩევნებზე 2021 წელს აღმოსავლეთ პარტნიორობაც კი, არ ყოფილა პარტიების პროგრამებში ერთ-ერთი პრიორიტეტი. მხოლოდ „მწვანეთა პარტიამ“, რომელსაც ახლა გერმანიის საგარეო საქმეთა მინისტრი წარმოადგენს, ძალიან მოლედ აღნიშნა აღმოსავლეთ პარტნიორობასთან დაკავშირებით, რომ იგივე ტრიოს ქვეყნების მომავალი არის ევროპაში. დანარჩენი პარტიებისთვის კი, აღმოსავლეთ პარტნიორობა მხოლოდ გაკვრით იყო ნახსენები პარტიულ პროგრამებში.

როცა ასე რადიკალურად იცვლება მდგომარეობა, საქართველომ უნდა გამოიყენოს შესაძლებლობების ფანჯარა, მაგრამ „ქართული ოცნება“ მიზანმიმართულად არ იყენებს ამ შანსს და ფაქტიურად ახდენს ევროინტეგრაციის საბოტაჟს. სხვა სახელს ამ ყველაფერს ვერ დავარქმევთ. ეს ასე აღიქმება გერმანიასა და ბერლინშიც.

ამიტომაც, ეს იყო გაფრთხილება, მათ შორის, ბიძინა ივანიშვილთან მიმართებით, რომ საქართველომ უნდა შეწყვიტოს ეს საბოტაჟი, შეცვალოს დესტრუქციის პოლიტიკა და გადაერთოს 12 რეკომენდაციის შესრულებაზე.

• გაფრთხილებაში რა იგულისხმება? ფიქრობთ, რომ გერმანია განიხილავს ივანიშვილის ან ხელისუფლების წარმომადგენლების დასანქცირებას? 

სპეკულაცია იქნება ჩემი მხრიდან, ვისაუბრო სანქციებზე, თუმცა გამორიცხული არაფერია.

როგორც ვხედავთ, გერმანულ-ფრანგული ტანდემი განსაკუთრებით გააქტიურდა უკრაინაში მიმდინარე ომის ფონზე.  დღეს, 12 ივნისს, დაგეგმილია „ვაიმარის სამკუთხედის“ ფარგლებში პოლონეთის, გერმანიის და საფრანგეთის ლიდერების შეხვედრა პარიზში. ესეც მიანიშნებს იმაზე, რომ აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნების ხმა გაძლიერებულია პოლონეთის სახით. გერმანიაში საქართველოს შესახებ ბევრი საკითხი დაგროვდა, რომელიც გერმანიის მთავრობის თუ ცალკეული პარტიების გადმოსახედიდან პრობლემატურია. ეს იყო კანონი „უცხოელი აგენტების შესახებ“, მეორეა ის, რომ„ქართულმა ოცნებამ“, მართალია, დამკვირვებლის სტატუსით იყო, მაგრამ მაინც დატოვა ევროპელი სოციალისტების პარტია. ამას დაემატა ანტიდასავლური რიტორიკა და ყველაზე მნიშვნელოვანი: გერმანიაშიც საუბრობენ იმაზე, რომ საქართველო თურქეთთან და სხვა ქვეყნებთან ერთად ხელს უწყობს რუსეთს სანქციების  გვერდის ავლაში. თუ ეს დადასტურდა, საქართველო კიდევ უფრო რთულ მდგომარეობაში აღმოჩნდება.

გერმანიის მხარდაჭერა უსასრულოდ არ გაგრძელდება. ეს დამოკიდებულია საქართველოზეც. თუ საქართველო არ გამოიყენებს შესაძლებლობების ფანჯარას, რაც ახლა არსებობს უკრაინის დამსახურებით, არ ვიცით, მომავალში გვექნება თუ არა კიდევ ერთხელ მსგავსი შანსი.

გარდა ამისა, არსებობს საშიშროება, რომ საქართველოს მთავრობა და შიდა პოლიტიკა უფრო ავტორიტარული მიმართულებით განვითარდება, რაც კიდევ უფრო მეტად დააბრკოლებს ევროინტეგრაციის პროცესს. ჩვენ ვხედავთ, რომ ინტეგრაციის პროცესის გაღრმავების პარალელურად, „ქართული ოცნებისთვის“ უფრო და უფრო მიუღებელი ხდება ამ პროცესით განპირობებული ძალაუფლების გადანაწილების აუცილებლობა. მმართველი პარტია და ზოგადად საქართველოს ხელისუფლება ამ ფონის გათვალისწინებით ერთგვარად თავდაცვის რეჟიმზეა გადასული.

• რას აჩვენებს გერმანიის გააქტიურება საქართველოს მიმართ და რა შეიძლება ამან შეცვალოს?  

ეს მიუთითებს იმას, რომ გერმანიამ რადიკალურად შეცვალა თავისი საგარეო პოლიტიკა, რადგან უკრაინის წინააღმდეგ რუსეთის ომი ევროპული უსაფრთხოების არქიტექტურის ძიერეულ ცვლილებებს ნიშნავს.

ეს მიუთითებს იმაზეც, რომ ევროკავშირის წევრი სახელმწიფოები უკრაინის ომმა გააერთიანა თუნდაც იმ ღირებულებების ირგვლივ, რომელსაც ევროკავშირი ეყრდნობა. მათთვის ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ პარტნიორი სახელმწიფოებიც იყვნენ სოლიდარულები უკრაინასთან მიმართებით, იზიარებდნენ საერთო ღირებულებებს და მინიმუმ არ იმეორებდნენ რუსულ ნარატივს.

ამიტომაც, აქ საუბარია ისტორიის სწორ მხარეს დადგომაზე, იმ ქვეყნების და ალიანსების მხარეს, რომლებში ინტეგრაციაც საქართველოს კონსტიტუციაში გაწერილი, როგორც უმნიშვნელოვანესი საგარეო პოლიტიკური მიზანი. პრაქტიკულ დონეზე, კი  საქართველო აცხადებს, რომ ის პროდასავლური სახელმწიფოა, თუმცა რუსეთთან მიმართებაში სტრატეგიული თვითდაქვემდებარების პოლიტიკას აწარმოებს. საქართველომ, როგორც მცირე სახელმწიფომ შეზღუდული რესურსებით და რთული გეოპოლიტიკური მდებარეობით, ფიზიკურად შეუძლებელია, გრძელვადიან პერსპექტივაში მსგავსი მულტივექტორული საგარეო პოლიტიკის წარმოება შეძლოს.

რა მექანიზმი აქვს იგივე გერმანიის მთავრობას, რომ შოლცის„ყვითელ ბარათს“ ჰქონდეს ეფექტი? 

ჩვენ ვხედავთ, რომ საქართველოს ხელისუფლება მოქმედებს დასწრების ეფექტით. გაგახსენებთ, რომ ახლო წარსულში ევროკავშირის მაკრო-ფინანსურ დახმარებაზე უარი თქვა საქართველოს ხელისუფლებამ და დაასწრო ევროკავშირს იმ არგუმენტით, რომ საქართველოს ეკონომიკა ძალიან კარგ მდგომარეობაშია, თუმცა კი, მალე აზიის განვითარების ბანკისგან 100 მლნ. დოლარის ოდენობის სესხი მიიღო.

ახლაც „ქართულმა ოცნებამ“ დაასწრო ევროპელი სოციალისტების პარტიას, რომელიც აპირებდა „ქართული ოცნების“საკითხის გადახედვას პრემიერის კონსერვატორთა საერთაშორისო კონფერენციაში (CPAC) გამო და თავად დატოვა ეს პარტია. ჩვენ ვხედავთ, რომ პირობითობის პრინციპი შედარებით შედარებით სუსტად ფუნქციონირებს საქართველოს მთავრობასთან მიმართებით, რადგან მმართველი პარტიის პრიორიტეტს არა სახელმწიფო, არამედ ვიწრო, კერძო ინტერესები წარმოადგენს.

გერმანია საქართველოსთვის უმნიშვნელოვანესი პარტნიორია, როცა საქმე ეხება ეკონომიკას, პოლიტიკურ კავშირებს და გერმანიისთვის მნიშვნელოვანია, რომ საქართველომ არ გადაუხვიოს დემოკრატიული გზიდან.არ არის გამორიცხული, რომ საქართველოს ხელისუფლებაზე ზეგავლენის მოსახდენადერთ-ერთი მეთოდი იყოს სანქციები „ქართული ოცნების“ ლიდერების მიმართ და ბიძინა ივანიშვილის მიმართ.

• თქვენი დაკვირვებით, რამდენად აისახა შოლცთან შეხვედრა საქართველოს მთავრობაზე? 

ვერ ვხედავ, რომ „ქართულმა ოცნებამ“ რეალურად შეცვალა რიტორიკა, რადგან ამ შეხვედრის შემდეგ პრემიერმა აღნიშნა, რომ ეს იყო „შესანიშნავი შეხვედრა“ მაშინ, როცა ეს არ ყოფილა „შესანიშნავი“ შეხვედრა – იქ პრობლემებზე იყო საუბარი. მე ვერ ვხედავ ამ ყველაფრის გამოსწორების სურვილს ვერც შოლცთან შეხვედრის შემდეგ და არც მაქვს მოლოდინი, რომ ეს აისახება 12 რეკომენდაციის შესრულებაზე.

„ქართული ოცნების“ რიტორიკაში უკვე დიდი ხანია ვხედავთ პროპაგანდისტულ ხაზს, რომ დასავლეთი და უკრაინა მიიჩნევა „გლობალური ომის პარტიის“ ნაწილად. ეს არის დღეს „ქართული ოცნების“ რიტორიკა, რომ საქართველოს მთავრობა ომს არიდებს ქვეყანას თავიდან და საქართველოს ომში ჩათრევას ცდილობს უკრაინა, ევროკავშირი და ნატო. რეალურად კი ილუზიაა, რომ საქართველოს მთავრობის ნაბიჯებს კრემლში მიღებულ გადაწყვეტილებებზე ზეგავლენის მოხდენა შეუძლია. თავად გერმანიამ ვერ შეძლო შეეჩერებინა ომი უკრაინაში, მიუხედავად იმისა, რომ გერმანია ევროპაში ათწლეულების მანძილზე რუსეთის “ადვოკატად“ ითვლებოდა.

ამ რიტორიკის შედეგია ისიც, რომ შოლცთან შეხვედრის შემდეგ, საქართველოს მთავრობის განცხადებაში არ იყო აღნიშნული უკრაინაში მიმდინარე ომი, რაც არ არის ახალი – როდესაც საუბარია ისტორიის სწორ მხარეს დადგომაზე, თუ „ქართული ოცნება“ ამ პოლიტიკას გააგრძელებს, როცა ომი დასრულდება, საქართველო აღმოჩნდება თამაშგარე მდგომარეობაში და რუსულ ორბიტაზე. ჩვენ უკვე ვხედავთ პრაქტიკულ შედეგებს „ქართული ოცნების“ ამ პოლიტიკის, როცა საქართველო ფაქტობრივად უკვე ამოვარდნილია ტრიოდან [საქართველო, უკრაინა, მოლდოვა]. როგორც ვხედავთ, რეკომენდაციების შეუსრულებლობის გამო დიდია იმის შანსი, საქართველომ კანდიდატის სტატუსიც ვერ მიიღოს. თუ ასე მოხდება, საქართველო საბოლოდ ჩამორჩება ტრიოს და გაუჭირდება ჩამორჩენის აღმოფხვრა.

ჩვენ ვერ ვხედავთ ასევე საქართველოს მთავრობის აქტიურობას, როცა საქმე ეხება ნატოში ინტეგრაციას.

ნატო ემზადება ვილნიუსის სამიტისთვის, მაგრამ სამიტამდე დისკუსიაში არ იკვეთება საქართველოს მისწრაფება, გახდეს ნატოს წევრი სახელმწიფო. საქართველო ჩახსნილია დასავლურ ალიანსებში ინტეგრაციისთვის საჭირო მატარებელს, რომლის ლოკომოტივი უკრაინაა.

ჩვენ პირიქით ვხედავთ კონტრპროდუქტიულ ქმედებებს, როცა საქართველოს მთავრობა პირიქით ცდილობს, ხელი შეუშალოს აღნიშნულ პროცესს.

საქართველო, საგარეო პოლიტიკური პასიურობის გამო, ჩრდილშია მოქცეული და მთლიანი საგარეო პოლიტიკა მხოლოდ საშინაო პოლიტიკურ დისკურსზეა მორგებული. ეს პასიური პოლიტიკა, რა თქმა უნდა, პოზიტიურად ვერ აისახება ქვეყნის საგარეო პოლიტიკურ მიზნებზე, რომლებიც გაწერილია ჩვენს კონსტიტუციაში.

• თქვენი დაკვირვებით, რა შემთხვევაში შეიძლება შეიცვალოს საქართველოს ხელისუფლების ამგვარი პოზიციონირება? 

გერმანია და ევროკავშირი ითხოვს, რომ საქართველომ უახლოესი კვირების მანძილზე გადადგას კონკრეტული ნაბიჯები. შუალედური შეფასება მზადდება ევროკავშირის მიერ და თუ საქართველომ ახლა თუ არ იმოქმედა, ბუნებრივია, შეფასება პოზიტიური ვერ იქნება. ჩვენ რეალისტები უნდა ვიყოთ: „ქართული ოცნების“ რიტორიკის მიხედვით, დეოლიგარქიზაციის კანონი არ ეხება  ბიძინა ივანიშვილს, რაც ევროპულ დედაქალაქებში და მათ შორის ბერლინში, წარმოუდგენელი მიდგომაა. არ შეიძლება, რომ ადამიანს, რომელსაც „ქართული ოცნების“ მეშვეობით ახორციელებს სახელმწიფოს მიტაცებას და ოლიგარქის ყველა კრიტერიუმს ასრულებს, არ ეხებოდეს ანტიოლიგარქიული კანონი.

ამიტომაც, არ მაქვს მოლოდინი, რომ „ქართული ოცნება“ თუნდაც მედიაგარემოს გაუმჯობესების კუთხით გააქტიურდება, ან პოლიტიკური პოლარიზაციის დასრულებას ეცდება. კარგი მაგალითია, თუნდაც ახალი ანტიკორუფციული სამსახურის შექმნა, რომელიც უნდა იყოს დამოუკიდებელი, რეალურად დამოუკიდებელი ვერ იქნება, რადგან მის ხელმძღვანელს ირჩევს პრემიერ-მინისტრი. ერთი ადამიანის ინტერესების სახელმწიფოს ინტერესებზე წინ დაყენება, ამჟამად საქართველოს უდიდესი გამოწვევაა, რომელიც როგორც ვხედავთ ქვეყნის მომავალს განაპირობებს.

• ხელისუფლების ეს რიტორიკა რა გზავნილია თქვენთვის – რამდენად შეიძლება ჰქონდეს გავლენა სანქციებს? 

წინასწარ ვერაფერს ვიტყვით, თუმცა თუ ავიღებთ მოსამართლეების დასანქცირების მაგალითს, ვნახავთ, რომ ამ შემთხვევაში მოსამარლეებისთვის დიდ ტრაგედიას ეს არ წარმოადგენს – მათთვის მთავარია შიდაპოლიტიკური გარემო და საკუთარი ძალაუფლების უზრუნველყოფა. რა თქმა უნდა, „ქართული ოცნების“  და ბიძინა ივანიშვილის მიზანია, გაიმყაროს ძალაუფლება გრძელვადიან პერსპექტივაში, რაც საქართველოს ავტომატურად წაიყვანს ავტორიტარული მიმართულებით. ეს სანქციებისადმი გარკვეული მზაობასაც გულისხმობს.

შესაძლოა, ეს დაეხმაროს ივანიშვილს, რომ უზრუნველყოს საკუთარი ძალაუფლება – თუმცა ის საქართველოს რუსეთის ბუნებრივ მოკავშირედ აქცევს. რუსეთს განსაკუთრებული ძალისხმევა არ დასჭირდება იმისთვის, რომ საქართველო ისევ საკუთარ ორბიტაზე მოაქციოს.

• მიგაჩნიათ, რომ ესეც დილემაა ევროკავშირისთვის, სანქციები დაუწესონ თუ არა ბიძინა ივანიშვილს? 

უპირველეს ყოვლისა, ევროკავშირი დგას დილემის წინაშე, რომ „ქართული ოცნების“ მიერ წარმოებული პოლიტიკის მიუხედავად, მისცეს თუ არა საქართველოს კანდიდატის სტატუსი, რაც ერთგვარი გეოპოლიტიკური გადაწყვეტილებაც შეიძლება იყოს ევროკავშირის მხრიდან. დაუშვებელია, რომ ამ ფონზე საქართველოს მთავრობა მიზანმიმართულად უშლის ხელს ევროკავშირს მიიღოს გადაწყვეტილება საქართველოს სასარგებლოდ.

____________________

ფოტოზე: 9 ივნისი, ბერლინი. გერმანიის კანცლერი ელოდება ირაკლი ღარიბაშვილს. ფოტო: EPA-EFE/CLEMENS BILAN

„ბათუმში, სადაც საბავშვო ბაღების დეფიციტია და პრაქტიკულად, ათასამდე ბავშვი ბაღის გარეშეა დარჩენილი, სამი საბავშვო ბაღი, რომელთა რეაბილიტაციაზე ბიუჯეტიდან მილიონზე მეტი ლარი დაიხარჯა, ისევ დაკეტილია და ახლა დამატებით ხარჯავენ მილიონებს“ – ამბობს რეზო ხარაზი, ბათუმის საკრებულოს წევრი  „ნაციონალური მოძრაობიდან“.

ესენია: ბათუმის მე-13, 31-ე და 33-ე საბავშვო ბაღები.

რეზო ხარაზის თქმით, მე-13 საბავშვო ბაღის რეაბილიტაციაზე 747 ათას 658 ლარი დაიხარჯა, თუმცა შენობა ერთ წელიწადში ავარიულად გამოაცხადეს და სამი წელია დაკეტილია.

„ახლა შენობის აღდგენაზე დამატებით მილიონ 218 ათას 509 ლარია გამოყოფილი.

31-ე საბავშვო ბაღზე 892 ათას 258 ლარი დაიხარჯა. დღეს კი, დამატებით ერთი მილიონ 170 ათას 899 ლარი უნდა დახარჯონ ისევ. თითქოს გაარემონტეს და ახლა, ბაღი თავიდან გასარემონტებელია.

დღეს ვიყავი 33-ე  საბავშვო ბაღთანაც, რომელიც 2018 წელს გაიხსნა და ერთი მილიონ 998 ათას 427 ლარი დახარჯეს. თუმცა, გახსნიდან მალევე გაუჩნდა ბზარები შენობას, ახლა, როგორც ვიცით, ბიუჯეტიდან ისევ გამოყეს ერთი მილიონ 753 ათას 296 ლარი“ – ამბობს რეზო ხარაზი.

მისი თქმით, აღნიშნული ფაქტები სისხლის სამართლის დანაშაულის ნიშნებს შეიცავს, ამიტომ მან გამოძიების დაწყების მიზნით პროკურატურასაც მიმართა, თუმცა, მისივე თქმით, აღნიშნულ უწყებას მოკვლევაც კი არ დაუწყია.

„ახლა ვაპირებთ მივმართოთ ანტიკორუფციულ სამსახურს და გვაინტერესებს, დაიწყებენ თუ არა მოკვლევას ამ ფაქტებზე“ – ამბობს რეზო ხარაზი.

ბათუმის ბაღების გაერთიანებაში „ბათუმელებს“  ვერ უთხრეს, ზუსტად რამდენი ბავშვია საბავშვო ბაღის გარეშე დარჩენილი ბათუმში ბოლო მონაცემებით. გაერთიანების დირექტორი დათო დიასამიძე ამბობს, რომ კვირის ბოლომდე მონაცემებს დაამუშავებენ და ზუსტად ეცოდინებათ ეს რიცხვი.

რაც შეეხება საბავშვო ბაღებში მიმდინარე სამუშაოებს, მისი თქმით, აღნიშნული საბავშვო ბაღები სექტემბრისთვის გაიხსნება.

„ყოველწლიურად 3-4 ბაღი უნდა გარემონტდეს, რათა დავაკმაყოფილოთ ავტორიზაციის მოთხოვნები.

130-მდე ადგილი გვაქვს ბაღებში: თამარის დასახლებაში, მახინჯაურსა და ჩაქვში, მაგრამ ბავშვები არ მიდიან. ტრანსპორტირებასაც ვთავაზობთ, მაგრამ…

ახლა სარემონტოდ ვუშვებ მე-14, მე-4 ბაღს და ეს ბავშვები უნდა გადანაწილდნენ.

ახალი ბაღი გაიხსნება ჩაქვში, ცენტრთან მისვლამდე, ერთი ბარცხანაში და მესამე „აგროჰაბის“ უკან, ბაგრატიონზე, ყველა არის ცხრაჯგუფიანი ბაღი“- ამბობს დათო დიასამიძე.

მისი თქმით, მე-13, 33-ე და 31-ე საბავშვო ბაღები მშენებლებმა 15 სექტემბრისთვის უნდა ჩააბარონ. „31-ე შეიძლება 15 დღე დაგვიანდეს და დანარჩენი ჩაგვბარდება“ – ამბობს დიასამიძე.

საბავშვო ბაღებმა ავტორიზაცია 2030 წელს უნდა გაიარონ.

კომპანია „სოკარის“ ცნობით, 13 ივნისს, 16:00 საათიდან, ბათუმში გაზმომარაგება შეუწყდება ხახულის ქუჩის ნაწილს და ხახულის #2 შესახვევს.

კომპანიის ინფორმაციით, გაზის მიწოდება დაიწყება 13 ივნისსავე და სრულად განახლდება დღის ბოლომდე.

„სოკარის“ ცნობით, გაზის შეწყვეტის მიზეზი გაზსადენზე დაგეგმილი სარემონტო საექსპლუატაციო სამუშაოებია.

კომპანია აბონენტებს მოუწოდებს, დაკეტილ მდგომარეობაში იქონიონ ბინებში არსებული გაზის ონკანები და უყურადღებოდ არ დატოვონ გაზის დანადგარები.

ბათუმში, ფიროსმანის #21-ში კიდევ ერთი ცათამბჯენის მშენებლობა დააანონსეს. პროექტის პრეზენტაციას ბათუმის მერი და საკრებულოს თავმჯდომარე ესწრებოდნენ.

პრეზენტაცია ერთ-ერთმა სახელისუფლებო არხმა გააშუქა. როგორც ჩანს, კომპანიამ, რომელსაც სახელმწიფოსთან ვალდებულება აქვს და აჭარის მთავრობის მხარდაჭერით სარგებლობს, სხვა მედიების მიწვევა საჭიროდ არ ჩათვალა.

სიუჟეტის მიხედვით თუ ვიმსჯელებთ, ბათუმის მერი, არჩილ ჩიქოვანი და საკრებულოს თავმჯდომარე რამაზ ჯინჭარაძე ამ პროექტის გამო ძალიან გახარებულები არიან.

ფიროსმანის #21-ში მშენებლობის ნებართვის გაცემაზე ბრძანებას არჩილ ჩიქოვანმა ხელი 2023 წლის თებერვალში მოაწერა. ნებართვა შპს „ბიჩ ბილდინგ ბათუმმა“ მიიღო.

ბრძანების მიხედვით, შენობის კონსტრუქციული სიმაღლე 144 მეტრი იქნება, ხოლო სართულების რაოდენობა – 44.

სამშენებლო ფართობი – 3769 კვ.მეტრი ფიროსმანის #21-ში აჭარის მთავრობამ პირობიანი აუქციონის წესით 2016 წელს გაყიდა.

აუქციონიდან მალევ მიწის ნაკვეთი რამდენჯერმე გადაყიდეს.

მიწის ნაკვეთის თავდაპირველი მყიდველი „ჯეო დეველოპმენტი“ იყო. ამ კომპანიას უკრაინის მოქალაქე ნატალია ტოვაჩი ფლობდა. ქონების შესყიდვიდან ცოტა ხანში მან სიმბოლურ ფასად, 100 ლარად კომპანიის ასივე პროცენტი ირაკლი სირაძეს გადაუფორმა. 2018 წელსვე „ჯეო დეველოპმენტის“  ასივე პროცენტის მფლობელად „ორბი ჯგუფი“ დარეგისტრირდა.

შპს „ბიჩ ბილდინგ ბათუმმა“ მიწის ნაკვეთი 2022 წლის მარტში იყიდა „ორბი ჯგუფისგან“, შემდეგ კი მშენებლობის ნებართვაც მიიღო.

2023 წლის მარტიდან ქონება შპს „პრემიუმ მეტროპოლ ინკ“-ის საკუთრებაა – კომპანიის 75 პროცენტი, მშენებლობის ნებართვის მფლობელს „ბიჩ ბილდინგს“ ეკუთვნის. 25 პროცენტი კი შპს „პრემიუმ ჯგუფს“ საკუთრებაა.

„პრემიუმ ჯგუფი“ ჯემალ ჩურუკბას ეკუთვნის. შპს „ბიჩ ბილდინგს“ კი რამდენიმე მესაკუთრე ჰყავს, მათ შორის არიან გოგა ხაჩიძე, ვანო გიგლემიანი, კნიაზ დასენი [ორმაგი მოქალაქეობა საქართველო რუსეთი] გიორგი ჩხეიძე, კობა გიგლემიანი, ლევან ახვლედიანი, თემურ მიქელაძე.

ზაფხულის სეზონის დადგომასთან ერთად ბათუმში, კაფეებში ხმაურის გადაჭარბების შემთხვევებმა იმატა. მოქალაქეები განსაკუთრებით, ძველი ბათუმის ტერიტორიაზე ხმაურის გადაჭარბების გამო ჩივიან და კონტროლის გამკაცრებას ითხოვენ. მათივე ინფორმაციით, მუნიციპალური ინსპექციის გამოძახებისა და რეაგირების შემდეგაც არაფერი იცვლება.

„მთელი ღამე ხმაურია, მღერიან, ცეკვავენ – ბოლო ხმაზე მუსიკებია. დასვენების საშუალებას არ გვაძლევენ. რამდენჯერმე მივმართეთ მუნიციპალურ ინსპექციას, მაგრამ უშედეგოდ. დააჯარიმეს და გააგრძელეს ისევ ხმაური“, – გვწერს მოქალაქე „ბათუმელების“ ფეისბუქის გვერდზე.

ინსპექციის ინფორმაციით, ხმაურის ნორმების გადაჭარბების გამო წელს ცხელ ხაზზე 70 შეტყობინება დაფიქსირდა. მათ შორის სპეციალური აპარატით გაზომვის შედეგად 32 შემთხვევაში გამოვლინდა დარღვევა.

ხმაურის ნორმების გადაჭარბების შემთხვევაში უნდა დარეკოთ ნომერზე – 598 85 15 20.

„რუს ბიზნესმენებთან დაკავშირებული კომპანია „სევერი“ მიუსაფარ  ცხოველთა მოვლასთან და ნაგავსაყრელის ექსპლუატაციასთან დაკავშირებულ ტენდერებში უკონკურენტოდ იმარჯვებს აჭარის მუნიციპალიტეტებში. ჯამში, 2013 წლიდან დღემდე „სევერმა“ 4,979,714 ლარი მიიღო, საიდანაც 99%-ზე მეტი თანხა, გამარტივებული შესყიდვების, უკონკურენტო ტენდერების ან სხვა პრეტენდენტთა დისკვალიფიკაციის ხარჯზე დაერიცხა“ – წერს არასამთავრობო ორგანიზაცია „საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველო“.

„გამჭვირვალობამ“ დღეს, 9 ივნისს გამოაქვეყნა ინფორმაცია სახელწოდებით – „5 მილიონი ლარი რუს ბიზნესმენებთან დაკავშირებულ კომპანიას აჭარის მუნიციპალიტეტებიდან“.

„გამჭვირვალობა“ წერს, რომ კომპანია „სევერი“ 2011 წლის თებერვალში საქართველოს მოქალაქემ, სულეიმან ფარაჯევმა და უკრაინის მოქალაქემ, კირილო ნოვაკმა დააფუძნეს, ამავე წლის ნოემბერში კი კომპანიის 30-30% რუსეთის მოქალაქეებმა ანდრეი ბალაშოვმა და ილდარ ნევეროვმა შეიძინეს. 2012 წელს კომპანიის დირექტორი რუსეთის მოქალაქე ვალერი ლიტვინენკო იყო, შემდეგ – ესტონეთის მოქალაქე ალიას გუნარი, ხოლო ბოლო, 2022 წლის ნოემბრის ცვლილებებით, ჯემალ გოგიტიძე გახდა. ამავე ცვლილებით, ილდარ ნევეროვმა თავისი წილი დაუთმო ანდრეი ბალაშოვს, რომელიც დღეს კომპანიის 90% წილს ფლობს, 10%-ის მფლობელი კი უკრაინის მოქალაქე კირილო ნოვაკია.

2022 წლის ნოემბერში ილდარ ნევეროვმა თავისი 50% წილი დაუთმო ანდრეი ბალაშოვს საქართველოში რეგისტრირებულ კიდევ ერთ კომპანიაში. შპს „ტიორი“ (Tyor) ნევეროვმა და ბალაშოვმა 2011 წლის აპრილში დააფუძნეს, სატენდერო პირობებით განსაზღვრულ, სპეციალურ ავტომანქანას „სევერი“ სწორედ ამ კომპანიისგან ქირაობდა. შარშან ნოემბერში ნევეროვი „ტიორის” დირექტორობიდანაც გადადგა. ნევეროვმა და ბალაშოვმა მანამდე კვიპროსზე დააფუძნეს მსგავსი სახელწოდების ოფშორული კომპანია – Tyor Commercial Inc., რომლის შესახებ ინფორმაცია გამომძიებელ ჟურნალისტთა კონსორციუმის (ICIJ) ბაზაში იძებნება. საქართველოში მათ „ტიორი” იმავე მისამართზე დაარეგისტრირეს, რომელზეც რამდენიმე კვირით ადრე „სევერი” დაფუძნდა.

„გამჭვირვალობის“ცნობით, ილდარ ნევეროვი არის ეკოლოგიისა და ბუნებათსარგებლობის საკითხების საზოგადოებრივი ბიზნეს-ომბუდსმენი რუსეთის ფედერაციის პრეზიდენტთან არსებულ მეწარმეთა დაცვის საბჭოს რწმუნებულის აპარატში. ამ ორგანიზაციას წლების განმავლობაში ხელმძღვანელობდა ბორის ტიტოვი, რომელიც დიდი ბრიტანეთისა და ავსტრალიის მიერ დასანქცირებულ პირთა შორისაა.

„ამავდროულად, ნევეროვი 2010 წლიდან საზოგადოებრივი ორგანიზაცია „საქმიანი რუსეთის“ საკოორდინაციო საბჭოს წევრი და ამავე ორგანიზაციის ეკოლოგიის კომიტეტის თავმჯდომარეა. „საქმიანი რუსეთი” მუდმივმოქმედი ეკონომიკური ფორუმია, რომელსაც პერიოდულად იწვევს ვლადიმერ პუტინი რუსეთის ეკონომიკურ და ფინანსურ სტრატეგიაზე სასაუბროდ.

დღეს ნევეროვი არის რუსული სახელმწიფო კომპანიის, Arktikugol-ის დირექტორი. ეს კომპანია მუშაობს არქტიკის განვითარების პროგრამაზე, მოიპოვებს ქვანახშირს შპიცბერგენის არქიპელაგზე და ცდილობს მისი ექსპორტის მოცულობის გაზრდას მაშინ, როდესაც ეს პროდუქცია ნაწილობრივ სანქცირებულია.

საყურადღებოა, ის გარემოება, რომ ილდარ ნევეროვი იყო სააქციო საზოგადოება „ბანკ სპუტნიკის” დირექტორთა საბჭოს წევრი. ამ კომპანიას აშშ-ს ხაზინის დეპარტამენტმა 2022 წლის 27 მაისს სანქცია დაუწესა. ეს სანქცია რუსეთის სამხედრო აგრესიის გამო არ დაუწესებიათ და იგი გამოიწვია ბანკის ურთიერთობამ ჩრდილოეთ კორეასთან.

უკრაინის საგარეო საქმეთა სამინისტროს მიერ მხარდაჭერილი პროექტი „ომი და სანქციები” დასასანქცირებელ პირთა რიცხვში განიხილავს ილდარ ნევეროვის ბიზნესპარტნიორს, ნიკოლაი რუზავინს, რომელიც წლების განმავლობაში იყო რუსეთის ფედერაციაში შემავალი ბურიატიის რესპუბლიკის მშენებლობის მინისტრი. ნევეროვი და რუზავინი ერთად ფლობენ კვიპროსზე რეგისტრირებულ ოფშორულ კომპანიას – Siberia Metals Ltd, რომლის შესახებ ინფორმაცია ასევე იძებნება გამომძიებელი ჟურნალისტების საერთაშორისო კონსორციუმის (ICIJ) ცნობილ საგამოძიებო პროექტში (Panama Papers, Pandora)“ – წერს „გამჭვირვალობა“.

ორგანიზაციამ შეისწავლა „სევერის“ უკონკურენტო გამარჯვებები მუნიციპალურ შესყიდვებშიც.

„გამჭვირვალობის“ ცნობით, დაფუძნებიდან მალევე, 2011 წლის 29 სექტემბერს, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობამ „სევერს” უზუფრუქტით გადასცა ბათუმში, კახაბერის დასახლებაში 12,208 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი, რომელზეც 511 კვ.მ. 4 ნაგებობა იდგა. კომპანიამ სწორედ ამ ტერიტორიაზე მოაწყო ვოლიერები მიუსაფარი ცხოველებისთვის, მათ მოვლასთან და ევთანაზიასთან დაკავშირებული ინფრასტრუქტურა. 2013 წლიდან „სევერი” აქტიურად ჩაერთო მუნიციპალურ შესყიდვებში და დღემდე არის ცხოველთა მოვლის, სტერილიზაციის, ვაქცინირების და სხვა პროცედურების მიმწოდებელი უკონკურენტო კომპანია.

2014 წლიდან „სევერი“ უკონკურენტოდ იგებს ბათუმის ნაგავსაყრელის ექსპლუატაციის მიზნით გამოცხადებულ მუნიციპალურ შესყიდვებსაც. აჭარის დანარჩენ მუნიციპალიტეტებსაც ეს კომპანია ემსახურება – მათ ბათუმის ნაგავსაყრელზე შემოაქვთ მუნიციპალიტეტების ტერიტორიაზე შეკრებილი საყოფაცხოვრებო ნარჩენები.

„გამჭვირვალობის“ ცნობით, ჯამში, 2013 წლიდან დღემდე, „სევერი“ 73 სახელმწიფო შესყიდვაში მონაწილეობდა, 69-ში გაიმარჯვა, მათ შორის 63-ში უკონკურენტოდ, 6-ში კი კონკურენტის დისკვალიფიკაციის ხარჯზე. ჯამში მან 4,816,286 ლარი მიიღო. ამავე პერიოდში კომპანიასთან 163,428 ლარის 39 გამარტივებული შესყიდვის ხელშეკრულებები გააფორმეს. ერთი შემსყიდველი მუნიციპალიტეტი ზუგდიდი იყო, „სევერის” ყველა დანარჩენი კონტრაქტორი აჭარის მუნიციპალიტეტები ან/და მუნიციპალური იურიდიული პირები არიან.

ორგანიზაცია მიიჩნევს, რომ რუსეთის მოქალაქეებთან, განსაკუთრებით კი რუსული სახელმწიფო კომპანიის დირექტორთან, ილდარ ნევეროვთან დაკავშირებული კომპანია „სევერის” უპირატესი მდგომარეობა აჭარის მუნიციპალიტეტების შესყიდვებში, სატენდერო პირობების მასზე მორგება, კონკურენციის შეზღუდვა საგამოძიებო სტრუქტურების მიერ მოკვლევის დაწყების საფუძველი უნდა გახდეს.

_________________

ფოტო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველო“

დღეს, 9 ივნისს, ბათუმში, გორგილაძისა და მელიქიშვილის ქუჩების კვეთაში, წყლის მილი გასკდა და ასფალტის ნაწილი ჩავარდა. დაზიანდა მსუბუქი ავტომანქანა, ორმოში ჩავარდა მუნიციპალური ავტობუსიც. ირგვლივ მდებარე შენობებზე, საცხოვრებელ და კომერციულ ფართობებზე, ჩამსხვრეულია მინები.

ადგილი შემოსაზღვრულია პოლიციის ლენტით. გზის სავალი ნაწილი ამჟამად სავსეა ქვა-ღორღით.

პირველადი ინფორმაციით, შემთხვევის შედეგად არავინ დაშავებულა.

„ბათუმის წყლის“ ცნობით, დაზიანდა 225 მმ-იანი, ცენტრალური, სასმელი წყლის მილი.

ამჟამად შემთხვევის ადგილზე მოვიდა მძიმე ტექნიკა და  დაიწყებენ სამუშაოებს.

მოსახლეობა ამბობს, რომ დღეს ამ ქუჩაზე სამუშაოები მიმდინარეობდა, თუმცა ბათუმის მერიის ადგილზე მოსული წარმომადგენლის თქმით, „ბათუმის წყალი“ აღნიშნულ ადგილას სამუშაოებს არ აწარმოებდა.

__________

ნახეთ „ბათუმელების“ პირდაპირი ჩართვა გორგილაძის ქუჩიდან:

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის ინფორმაციით, გატარებული ოპერატიულ-სამძებრო ღონისძიებებისა და საგამოძიებო მოქმედებების შედეგად, წინასწარი შეთანხმებით ჯგუფის მიერ, დიდი ოდენობით სხვისი სასაქონლო ნიშნის მართლსაწინააღმდეგო გამოყენების ფაქტზე, პასუხისგებაში მიეცა ორი პირი.

„გამოძიებით დადგინდა, რომ ქვემო ქართლის რეგიონში, 3 ლოკაციაზე, ბრალდებულებს მოწყობილი ჰქონდათ სამკერვალოები, სადაც, უკანონო მატერიალური სარგებლის მიღებისა და საქონლის გასაღების გაადვილების მიზნით, Adidas-ისა და Nike-ის სასაქონლო ნიშნის მართლსაწინააღმდეგო გამოყენების გზით, ამზადებდნენ მამაკაცისა და ქალის სპორტულ ტანსაცმელს, რომლის რეალიზაციასაც ახდენდნენ სხვადასხვა სავაჭრო ობიექტზე.

საგამოძიებო მოქმედებების შედეგად, ამოღებულ იქნა სარეალიზაციოდ გამზადებული 641 ცალი Adidas-ის და Nike-ის სახელწოდებით უკანონოდ ნიშანდებული ტანსაცმელი, ასევე ხსენებული ბრენდების დიდი ოდენობით სასაქონლო ნიშანი, რომელიც განკუთვნილი იყო კონტრაფაქციული საქონლის დასამზადებლად“ – აცხადებს უწყება.

აღნიშნული დანაშაული გათვალისწინებულია საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 196-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და ისჯება თავისუფლების აღკვეთით  3-დან 5 წლამდე ვადით.