Batumelebi

აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის მინისტრი ჯაბა ფუტკარაძე სახელმწიფო აუდიტის კრიტიკული შეფასების გამო ბულვარის დირექტორის სამსახურიდან დათხოვნას ამართლებს და ამავდროულად სისხლის სამართლის დანაშაულის ნიშნებზე აკეთებს აქცენტებს. „ბათუმელები“ დაინტერესდა,  რას წერს და როგორ აფასებს აუდიტის სამსახური თავად ჯაბა ფუტკარაძის უწყების მუშაობს.

სახელმწიფო აუდიტი წერს, რომ აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრო სახელმწიფო ქონებას არაეფექტურად განკარგავს, ზოგ შემთხვევაში უარგუმენტოდ ამცირებს ქონების საპრივატიზებო საფასურს, ზოგ შემთხვევაში კი ზრდის მას. ფიქსირდება არაერთგვაროვანი მიდგომის მაგალითებიც. აუდიტი ამის საილუსტრაციო მაგალითებსაც აქვეყნებს.

გარდა ამისა, აუდიტის ინფორმაციით, სამინისტრო სრულყოფილად ვერ ახერხებს კომპანიებისთვის დაკისრებული ვალდებულებების შესრულების კონტროლს, ასევე შეუსრულებელი ვალდებულებებისთვის დაკისრებული პირგასამტეხლოების აღრიცხვას.

ფასის შემცირება  შპს „ალიანსისთვის“ – არაერთგვაროვანი მიდგომა

აუდიტის თანახმად, ქობულეთში, ზღვასთან ახლოს, დავით აღმაშენებლის გამზირზე # 291-ში მდებარე 26 213 კვ.მეტრი არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის შეძენის სურვილი შპს „რანჩომ“ ოფიციალურად დააფიქსირა. კომპანიამ მიწის ნაკვეთი ნორმატიული ღირებულებით 1 კვ.მ − 55 ლარად 2017 წელს მოითხოვა. აჭარის  ფინანასთა და ეკონომიკის სამინისტრომ კომპანიის წინადადება არ მიიღო.

იგივე ნაკვეთის შეძენის სურვილი შპს „ალიანსმა“ გამოთქვა. აჭარის მთავრობის თავმჯდომარის 2018 წლის 13 თებერვლის ბრძანებით, აუდიტორის მიერ 1 მილიონ 790 760 ლარად შეფასებული ქონების ფასი, 367 260 ლარით შეამცირეს. შესაბამისად, დაადგინეს ახალი ფასი – 1 423 500 ლარი [1 კვ.მ − 54,3 ლარი].

დოკუმენტების შემოწმებით გაირკვა, რომ აუქციონის პირობები შპს „ალიანსის“ მიერ წარმოდგენილი წინადადების ანალოგიურია და ხელშეკრულების გაფორმებიდან 48 თვის ვადაში, არანაკლებ 200-ნომრიანი სასტუმროს, სპა ცენტრის, ბავშვთა გასართობი სივრცის, ღია სპორტული მოედნის და კვების ობიექტების მშენებლობას და ექსპლუატაციაში გაშვებას ითვალისწინებს. ამასთან, აღნიშნულ პროექტში უნდა განხორციელდეს არანაკლებ 25 000 000 ლარის ინვესტიცია.

2018 წლის 12 მარტს ჩატარებული აუქციონი უკონკურენტო გარემოში წარიმართა და ერთადერთი პრეტენდენტის, შპს „ალიანსის“ გამარჯვებით დასრულდა.  აუქციონი ამავე კომპანიის  შეთავაზებული წინადადების ანალოგიური პირობებით გამოაცხადეს, რის გამოც აუდიტორი ვარაუდობს, რომ შესაძლოა შეიზღუდა კონკურენცია.

ხელშეკრულების გაფორმებიდან 2 თვის შემდეგ კი, 2018 წლის 12 აპრილს, კომპანიამ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულებების შესრულების მოტივით, მოითხოვა ამ ქონების საკადასტრო ერთეულებად დაყოფა და გაყიდვის უფლება. მას ამაზე უარი უთხრეს.

მწვანე კონცხზე ფასდაკლებით გაყიდული ქონება

აჭარის მთავრობამ მწვანე კონცხის დასახლებაში, ერთმანეთის მომიჯნავედ  5 საკადასტრო ერთეულზე 7 944 კვ.მეტრი არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი და მათზე დამაგრებული 424,3 კვ.მეტრი ორი შენობა, პირდაპირი წესით, 686 382 ლარად გაიყიდა.

2017 წლის 3 ნოემბერს გაფორმებული ხელშეკრულების მიხედვით, მყიდველს დაევალა კვების ობიექტების, ღია ტიპის საცურაო აუზისა და საზოგადოებრივი დანიშნულების საბაგირო სადგურის მშენებლობა.

ამ ნაკვეთებიდან ყველაზე დიდი [6003 კვ.მ.], სამხარაულის ექსპერტიზის ბიუროს 2017 წლის 29 სექტემბრის დასკვნით, 240 120 ლარად აქვს შეფასებული – ანუ 1 კვ.მ მიწის ნაკვეთის ღირებულება 40 ლარად შეფასდა.

აუდიტორმა გამოარკვია, რომ მითითებული მისამართის მომიჯნავედ არსებული 11 898 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის ერთეული ფართობის ღირებულება, იმავე  სამხარაულის ექსპერტიზის ბიუროს დასკვნით, 2017 წლის იანვარში 109 ლარად არის შეფასებული. ამ შეუსაბამობის მიუხედავად, სამინისტროს არ მოუთხოვია ქონების შეფასების დოკუმენტის გადამოწმება. შედეგად სამინისტრომ ქონება საბაზრო ფასთან მიმართებით, სავარაუდოდ 414 207 ლარით ნაკლებად გაყიდა.

სამინისტროს ბუღალტრულად აღრიცხული არ აქვს პირგასამტეხლოს სახით დარიცხული თანხა

აუდიტორმა გამოარკვია, რომ აუდიტის ჩატარების პერიოდში [2017-2018 წლები] პირგასამტეხლოს სახით დარიცხვას და შესაბამის ბუღალტრულ აღრიცხვას ექვემდებარებოდა  59 მილიონ 059 908 ლარი და 39 მილიონ 852 795 აშშ დოლარი.

საინვესტიციო გარემოს ხელშეწყობის მოტივით, აჭარის  მთავრობის განკარგულებების შესაბამისად, ქონების მყიდველები/მოიჯარეები 48 შემთხვევაში გათავისუფლდნენ ნასყიდობის ხელშეკრულებებით განსაზღვრული ვალდებულებების შეუსრულებლობისთვის დარიცხული 22 მილიონ 644,236 ლარისა და 12 მილიონ 792,338 აშშ დოლარის საჯარიმო სანქციისგან იმ პირობით, თუ სრულად შესრულდება ხელშეკრულების პირობები.

ჩატარებული აუდიტის შედეგად დადგენილია, რომ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულების შეუსრულებლობის პირობებში დარიცხული საჯარიმო სანქციის აღდგენის ნაცვლად, 2018 წელს ხელახლა ჩამოწერეს პირგასამტეხლოს სახით დარიცხული 3 234 766 ლარი და 1 098 241 აშშ დოლარი.

კიდევ ერთი დეტალი

სამინისტროს შიდა კონტროლის სისტემა ვერ უზრუნველყოფს ხელშეკრულების პირობების შესრულების სათანადო მონიტორინგს, რაც სახელშეკრულებო ვალდებულებების შესრულებაზე არადროული და არასათანადო კონტროლის დაწესებისა და ხელშეკრულების შესრულების მიმდინარეობის შესახებ აუდიტორულ დასკვნებში ფაქტობრივი მონაცემების დაფიქსირებაში გამოიხატება. შედეგად, ვერ ხერხდება ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულებების შეუსრულებლობის ფაქტების სრული და დროული გამოვლენა და სამართლებრივი რეაგირება.

სამინისტროში დანერგილი კონტროლის მექანიზმი, დამოუკიდებელი აუდიტორების ჩართულობას ითვალისწინებს ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ იმ ვალდებულებათა შესრულების მონიტორინგშიც, რომელიც სპეციალურ ცოდნას არ მოითხოვს და შესაძლებელია სამინისტროს წარმომადგენლებმა განახორციელონ.

___

ჯაბა ფუტკარაძის კომენტარი ბათუმის ბულვარის დირექტორის გათავისუფლების შემდეგ. ის საუბრობს, რომ ირაკლი ჯინჭარაძე აუდიტის დასკვნის საფუძველზე გაათავისუფლეს და არა იმის გამო, რომ ჯინჭარაძემ ხელისუფლების პოლიტიკა საჯაროდ გააკრიტიკა ბულვარში პლაჟების გასხვისების გამო.

შუახევის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბარათაულში 3 სახლი, 3 ბოსელი და 16 სული პირუტყვი დაიწვა – ამის შესახებ ინფორმაცია „ბათუმელებს“ ადგილობრივებმა მოაწოდეს.

მათი თქმით, ხანძრის შედეგად ადამიანები არ დაშავებულან.

თვითმხილველების მონათხრობით, ვერაფრის გადარჩენა ვერ მოხერხდა – თანასოფლელები ხანძრის კერას ვერ უახლოვდებოდნენ, რადგან ცეცხლმოდებულ სახლებში გაზის ბალონები ფეთქდებოდა და გარემო სიცოცხლისთვის საშიში იყო.

შესაბამისად, ვერც პირუტყვის გადარჩენა მოახერხეს.

ჯერჯერობით „ბათუმელებისთვის“ უცნობია, რამდენი ადამიანი დარჩა უსახლკაროდ. ჩვენთვის არც ის არის ცნობილი, იმყოფებიან თუ არა ადგილზე ხელისუფლების წარმომადგენლები.

რაც შეეხება სახანძროს, როგორც ადგილობრივები ამბობენ, მათ მხოლოდ მას შემდეგ მიაღწიეს სოფლამდე, რაც ცეცხლი მესამე სახლს მოედო. თუმცა ვერც ამ სახლის გადარჩენა მოხერხდა.

___

ნამახვანჰესის მშენებლობის წინააღმდეგ გამართული აქციების ერთ-ერთი ორგანიზატორი მირზა ნოზაძე ამბობს, რომ აჭარიდან სოფელ გუმათში, აქციაზე ჩასულ ჯგუფს, რომლის 6 წევრიც დღეს დააკავეს ბათუმში, აქციაზე ყოფნისას ვერ შენიშნეს ვერც აგრესია და ვერც დესტრუქციული ქმედების სურვილი.

როგორც მირზა ნოზაძემ „ბათუმელებს“ უთხრა, მას აქვს საფუძვლიანი ეჭვი, რომ ბათუმიდან ჩამოსული პირების პროვოცირება საგანგებოდ სცადეს ნამახვანი ჰესის საწინააღმდეგო აქციის მარგინალიზაციისთვის.

„დაახლოებით 20-მდე კაცი ჩამოვიდა. ჩვენ, როგორც ყველასთან ვაკეთებთ, მივედით, გავესაუბრეთ, გავიგეთ მათი განწყობები, ავუხსენით პროტესტის შინაარსი და შინაგანაწესი და ჩვენ, როგორც ამ აქციაზე პასუხისმგებლებმა, ვერ შევატყვეთ ამ ადამიანებს, რომ ისინი აქ ჩამოსული იყვნენ პროვოკაციისთვის. მათი დამოკიდებულება პროტესტის მიმართ იყო მშვიდობიანი. აქციის მიმდინარეობისას მათთან ერთად იყვნენ პროტესტის მონაწილეები, რომლებიც გზადაგზა აცნობდნენ მათ ჩვენს გეგმებს.

აქცია დაიწყო გუმათში, სადაც დაიწყო ჩვენი დარბევა. ამ დარბევის დროს მათგან ვერ ვნახეთ ვერანაირი პროვოკაციული ქმედება, ჩვენს მოწოდებებს ემორჩილებოდნენ როგორც აქციის სხვა მონაწილეები. მსვლელობა დავიწყეთ გუმათიდან „ენკას“ საწყობის მიმართულებით, მთელი ეს პერიოდი მათი მოქმედებები იყო აბსოლუტურად ჩვენი მოწოდებების შესაბამისი.

ჩვენ ვერ დავინახეთ ამ ადამიანებისგან დესტრუქციული დამოკიდებულება პროტესტის მიმართ. პირიქით, ისინი იყვნენ კონსტრუქციულად განწყობილი. ჩვენმა რამდენიმე აქტივისტმა აღმოაჩინა მათთან საერთო მეგობრობა, ნაცნობობა, რაც კიდევ უფრო იმედისმომცემი იყო, რომ პროცესი მშვიდობიანად განვითარდებოდა და ასეც მოხდა.

აქცია რომ მორჩა, ჩვენ მათ დავემშვიდობეთ, აღგვითქვეს, რომ ყველა აქციაზე ჩამოვიდოდნენ, მხარს დაგვიჭერდნენ და როდესაც წავიდნენ, როგორც ვიცი სახლში დასაბრუნებლად, ჩვენ მოგვივიდა ინფორმაცია, რომ რაღაც მოხდა. აქცია ამ დროს დასრულებული იყო.

წავიდნენ ჩვენი მონაწილეები, რომ გარკვეულიყვნენ საკითხში და ნახეს საშინელი სცენარი. ჩვენ როგორც ვიცით, ბათუმიდან ჩამოსული ჯგუფის პროვოცირება შეძლო იმ ჯგუფმა, რომელიც, ჩვენი აზრით, წინასწარ არის ჩართული ამ პროცესში. ვერ ვადასტურებთ ამას, არა გვაქვს ამის მტკიცებულებები, მაგრამ გვაქვს საფუძვლიანი ეჭვი, რომ მათ გამოიწვიეს ბათუმიდან ჩამოსული ჯგუფი თავიანთი რელიგიური შეხედულებებიდან გამომდინარე, პროვოკაციაზე წამოაგეს და ამ პროვოკაციას მოჰყვა დაპირისპირება.

ჩვენ ვიხილეთ თვითმხილველები, ვიხილეთ პასიური პოლიცია. მოვუწოდებდით პოლიციას – „ჩაერთეთ, გააზავეთ“ და მათ, აქაც ძნელია რამეს მტკიცება, მაგრამ თითქოს ამ პროცესებს აცალეს განვითარება. ეს არის ჩვენი განცდა. ამას ვერ ვადასტურებთ, მაგრამ ფაქტი ის არის, რომ ჩვენი მონაწილეები აზავებდნენ ორივე მხარეს ესკალაციის დროს და პოლიცია მოგვიანებით ჩაერთო.

ჩვენ გვაქვს საფუძვლიანი ეჭვი, რომ ისინი  [აჭარიდან ჩამოსულები] წამოაგეს პროვოკაციას, რომ შემდეგ ამით ესარგებლათ ავტორებს მარგინალიზაციის პროპაგანდისა და ეთქვათ, ჩვენ როგორი დამოკიდებულება გვაქვს რელიგიური უმცირესობების მიმართ, თუმცა ვადასტურებთ, რომ აქციის წევრებსა და ბათუმიდან ჩამოსულ ჯგუფს შორის აქციაზე იყო სრულიად შეთანხმებული მოქმედება და ჩვენ მათგან ვერანაირი აგრესია და დესტრუქცია ვერ დავინახეთ,“ – გვითხრა მირზა ნოზაძემ.

პოლიციამ დღეს ბათუმში დააკავა ექვსი პირი, მათ შორის ძმები: ფირუზ და რევაზ წულუკიძეები. პოლიციის ვერსიით, მათ „ნამახვანჰესის“ მშენებლობასთან დაკავშირებით მიმდინარე საპროტესტო აქციაზე ჯგუფურად იძალადეს და ფიზიკური დაზიანებები მიაყენეს აქციაზე მყოფ სამ პირს. ასევე, დააზიანეს ერთ-ერთი დაზარალებულის კუთვნილი ავტომანქანა.

გამოძიება ჯგუფური ძალადობის ორგანიზების და მასში მონაწილეობის ფაქტზე სისხლის სამართლის კოდექსის 225-ე მუხლით მიმდინარეობს, რაც 4-დან 6 წლამდე ვადით თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.

_________________

ფირუზ წულუკიძე ევროპის 2009 წლის ჩემპიონია ჭიდაობაში. იგი რამდენჯერმეა გასამართლებული. სპორტსმენია მისი ძმაც, რევაზ წულუკიძე. ბოლო წლების განმავლობაში წულუკიძეების სახელი უკავშირდება არა ერთ გახმაურებულ ამბავს. მათ შორის, ინცინდენტს ჩოხატაურის სოფელ ბუკნარში 2021 წლის იანვარში, სადაც ქრისტიანი და მუსლიმი თემი ერთმანეთს დაუპირისპირდა.

ფირუზ წულუკიძე ოპოზიციის მიერ გამართულ არა ერთ აქციაში იღებდა მონაწილეობას. მისი განცხადებით, მათ აჭარის მთავრობა წინასაარჩევნოდ დახმარებას და პრაქტიკულად, ზონდერჯგუფის შექმნას სთხოვდა. ფირუზ წულუკიძის მტკიცებით, კონსპირაციულ შეხვედრებს მასთან და მის ძმასთან აჭარის პოლიციის დეპარტამენტის უფროსი, კოტე ანანიაშვილი და აჭარის მთავრობის თავმჯდომარის მამა – დავით რიჟვაძე მართავდნენ.

2020 წლის ოქტომბერში, არჩევნების წინ, ფირუზ წულუკიძემ და მისმა მხარდამჭერებმა სოფელ დიდაჭარაში წინასაარჩევნო შეხვედრის ჩატარების საშუალება არ მისცეს აჭარის მთავრობის თავმჯდომარეს, თორნიკე რიჟვაძეს.

ბათუმის ბულვარის ადმინისტრაციას ბულვარის განაშენიანების გეგმა გუშინ, 14 აპრილს უნდა ჩაჰბარებოდა. „ბათუმელებმა“ დოკუმენტი ოფიციალურად გამოითხოვა, თუმცა ბულვარის ადმინისტრაციამ ის არ მოგვაწოდა. მიზეზი – დოკუმენტი ადმინისტრაციას სრულად არ ჩაჰბარებია.

„დოკუმენტაცია ამ ეტაპისთვის არ არის წარმოდგენილი სრულად“, – მოგვწერეს ბულვარის ადმინისტრაციიდან.

რას ნიშნავს კომპანიას დოკუმენტი სრულად არ წარმოუდგენია, მაშინ, როცა მისი ჩაბარების ვადა რამდენჯერმე გადაწია ბულვარის ადმინისტრაციამ პანდემიის გამო და საბოლოო ვადად 14 აპრილი განსაზღვრა? ბულვარის ადმინისტრაციამ არასრული დოკუმენტი ჩაიბარა და მის ნაწილს ისევ ელის? კომპანიამ შეთანხმებული ვადა დაარღვია? – ამ კითხვებზე პასუხი არ გვაქვს არც ბულვარის ადმინისტრაციისგან და ვერც კომპანიას დავუკავშირდით.

შესყიდვების სააგენტოს ვებგვერდზე მითითებულ საკონტაქტო ნომერს არავინ პასუხობს.

მთავრობის ადმინისტრაცია კანცელარიის შენობაში სასადილოს ფუნქციონირების აღდგენაზე მუშაობს, რისთვისაც კვებითი მომსახურების ფასების დასადგენად ბაზარს იკვლევს. ფასების დადგენის შემდეგ კი, ინტერესთა გამოხატვის თაობაზე მოწვევას გამოაცხადებს. კომპანიასთან, რომლის შეთავაზებასაც საუკეთესოდ მიიჩნევენ, ხელშეკრულებას გააფორმებენ.

„საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაცია დაინტერესებულია ადმინისტრაციულ შენობაში [მისამართი: ქ.თბილისი, პ. ინგოროყვას ქ.N7] სასადილოს მოწყობის მიზნით საუკეთესო შემოთავაზების გამოვლენითა და ხელშეკრულების გაფორმებით… ინტერესთა გამოხატვის თაობაზე მოწვევის გამოცხადებამდე, კვებითი მომსახურების საბაზრო ფასების დადგენის მიზნით, დაინტერესებულნი ვართ ჩავატაროთ ფასთა კვლევა,“ – აღნიშნულია მთავრობის ინფორმაციაში.

მთავრობის ადმინისტრაციაში „ბათუმელებს“ უთხრეს, რომ სასადილო შენობაში ადრეც ფუნქციონირებდა, ხელშეკრულების ვადა ამოიწურა და პანდემიის გამო აღარ გაუგრძელებიათ.

„კვებითი მომსახურება ჩვეულებრივად იყო ადმინისტრაციის შენობაში, ისევე როგორც სხვა სახელმწიფო უწყებებში. კოვიდის პირობებში შეწყდა და აღარ გაგვიახლებია. უბრალოდ, შუამავლები ვართ და ვეხმარებით თანამშრომლებს, რომ აქ სასადილო ფუნქციონირებდეს და აქვე შეძლონ საკვების ყიდვა. თან, ჩვენ არ ვანაზღაურებთ ამ თანხას, თანამშრომლები თავიანთი ხარჯით ყიდულობენ საკვებს,“ – გვითხრეს მთავრობის ადმინისტრაციაში.

დაინტერესებულმა კომპანიებმა, რომლებსაც აქვთ „ბოლო 3 წლის განმავლობაში დეკლარირებული კვებითი [მრავალფეროვანი კერძებით უზრუნველყოფილი კვებითი მომსახურების სფეროები: რესტორანი, სასადილო, ქეითერინგ სერვისი ან მსგავსი ტიპის ობიექტები/მომსახურება] მომსახურების გაწევის გამოცდილება და არანაკლებ 250 000 ლარის ოდენობით ფინანსური ბრუნვის დამადასტურებელი დოკუმენტაცია“, ინფორმაციის მიღების მიზნით მთავრობის ადმინისტრაციაში უნდა წარადგინონ წერილობითი მოთხოვნა.

დაინტერესებულ კომპანიებს ასევე, აუცილებლად უნდა ჰქონდეთ საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით გაცემული სახელმწიფო საიდუმლოებასთან დაკავშირებული საქმიანობის ნებართვა [ფორმა №4].

„ინტერესთა გამოხატვის წარდგენის ვადაა 2021 წლის 21 აპრილი. დოკუმენტაცია კი გაიცემა საიდუმლო ფორმით წერილობითი მოთხოვნიდან არაუგვიანეს მომდევნო სამუშაო დღისა“, – აღნიშნულია მთავრობის ინფორმაციაში.

„ახლა აქ მზადდება დიდი პროვოკაცია, ამიტომ რასაც ჩვენ გთხოვთ, უპირობოდ გამოგვყევით“, – მიმართა ვარლამ გოლეთანმა აქციის მონაწილეებს. მან თანამებრძოლებს მოუწოდა ტერიტორია დატოვონ და ქუთაისისკენ დაიძრნენ.

რიონის ხეობის მცველთა მოძრაობის ერთ-ერთმა ლიდერმა, ვარლამ გოლეთიანმა ცოტა ხნის წინ განაცხადა, რომ ხეობაში თავს იყრიან ერთმანეთთან დაპირისპირებული ჯგუფები, რამაც შესაძლოა მათ პროტესტს საფრთხე შეუქმნას.

დღეს ხეობაში ჩავიდა ულტრამემარჯვენე მოძრაობა „ქართული მარშიც“, რომელიც ქსენოფობიური რიტორიკით გამოირჩევა.

„ზოგადად, ჩვენ ყველანაირ პოლიტიკურ ჯგუფს თუ პოლიტიკურ ჯგუფებთან აფილირებულ პერსონებს ვემიჯნებით. მკაფიო ზღვარი გვაქვს და წითელი ხაზი ამ მიმართულებით, რომელიც არც ერთ შემთხვევაში ჩვენი მხრიდან არ გადაიკვეთება და არც არავის მივცემთ საშუალებას, რომ ჩვენს აქციებზე პარტიული სიმბოლიკებით ან პარტიული მოწოდებებით გამოცხადდეს.

თუ როგორც რიგითი ადამიანი, ამ ფორმატში დადგება, ეს მისი კონსტიტუციური უფლებაა და ამას ჩვენ მათ ვერ შევუზღუდავთ, მაგრამ აქ სხვა საფრთხეც შეიძლება დადგეს. გვაქვს ინფორმაცია, რომ ერთმანეთთან დაპირისპირებული ჯგუფების კონცენტრაცია ხდება ჩვენთან გუმათში.

პოლიციასაც მივმართეთ, რომ მიიღოს შესაბამისი ზომები, მაგრამ განგვიცხადეს, რომ არ აპირებენ არანაირი ზომის მიღებას და შეიძლება დავდგეთ იმ ფაქტის წინაშე, რომ აი ამ ჯგუფებს შორის დაიძაბოს ურთიერთობა. თუმცა ჩვენ ამ ნაწილშიც ვემიჯნებით მათ. საერთოდ სხვა მხარეს გავდგებით და თუ ისინი ერთმანეთს დაუპირისპირდებიან, ეს მათი გადასაწყვეტია და ამ შემთხვევაში ჩვენ მათ მოვუწოდებთ, რომ დატოვონ ტერიტორია“, – ამბობს ვარლამ გოლეთიანი.

მისი თქმით, აღნიშნულ ჯგუფებთან რიონის ხეობის დამცველებს არანაირი იდეური თანხვედრა არ აქვთ. „არაფერი გვაქვს საერთო, არც იდეურად და მით უმეტეს, საქმიან თანამშრომლობას ვემიჯნებით ყველა ასპექტში“, – ამბობს ვარლამ გოლეთიანი.

„ჯულიო ფერარიოს ცნობები საქართველოსა და კავკასიის შესახებ“ – ასე ჰქვია პუბლიკაციას, რომელიც ცოტა ხნის წინ ეთნიკურობისა და მულტიკულტურალიზმის შესწავლის ცენტრმა გამოსცა. ჯულიო ფერარიო მე-18 საუკუნის ბოლოსა და  მე-19 საუკუნის პირველ ნახევარში მცხოვრები მსოფლიო კულტურის ისტორიის მკვლევარი და ენციკლოპედისტია.

მის ნაშრომში საკმაოდ დიდი ადგილი ეთმობა კავკასიის ხალხთა, მათ შორის, ქართველების დახასიათებას, საცხოვრებელი გარემოს, ზნე-ჩვეულებების, ცხოვრების წესების, ჩაცმულობის აღწერას.

ფერარიომ სავარაუდოდ 1803 წელს დაწერა ნაშრომში საქართველოს შესახებ, რადგან დასძენს, რომ „ეს მიწა-წყალი დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ სახელოვანმა ხელმწიფე ერეკლემ შექმნა“ და „უკვე ოცი წელია, რაც გრუზიის სახელით რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში იმყოფება“. გეორგიევსკის ტრაქტატის დადებიდან, 1783 წლიდან 20 წელი სწორედ 1803 წელს იქნებოდა.

ქართულ ენაზე ახლახან გამოცემული პუბლიკაცია ნაწილია ჯულიო ფერარიოს მონუმენტური ნაშრომისა, რომელსაც „ძველი და ახალი წეს-ჩვეულებანი“ ეწოდება.

[ნაშრომი იტალიურიდან ქართულად სალომე კენჭოშვილმა თარგმნა. გამოსაცემად მოამზადა, წინასიტყვაობა და განმარტებები დაურთო გიორგი სორდიამ]

ნაშრომს ერთვის ჩანახატი ქართველთა გამოსახულებით. ავტორი აღნიშნავს, რომ ნახატი ცნობილი იტალიელი მხატვრის – პელაჯო პელაჯის მიერაა შესრულებული.

ფერარიოს აღწერით ფერად ილუსტრაციაზე გამოსახულია ბამბის ქსოვილების მაღაზია, რომლის წინ მისი ქართველი მეპატრონე ზის და ესაუბრება იმერელ კაცს ქსოვილის ფასზე.

ნაშრომში წერია, რომ ,,ამ შესანიშნავი ჰავის მქონე და ძირითადად ჯანსაღ ქვეყანაში“ უხვადაა ცხენი და რქოსანი პირუტყვი, რაც ზომით და შესახედავად საუკეთესო ევროპულ ჯიშებსაც კი არ ჩამოუვარდება.

ქართველებს ფერარიო გარეგნობის მიხედვით აღწერს როგორც ლამაზ, ტანად და მარჯვე ადამიანებს, რომლებსაც არ აკლიათ მახვილგონიერება. მიუთითებს, რომ საქართველოს მოსახლეობა იმ დროს, როცა ის კავკასიის ხალხთა შესახებ წერს, დაახლოებით სამასი ათასს შეადგენს, მათგან ორი მესამედი მკვიდრი მოსახლეობაა, ასევე მრავლად არიან სომხები და ებრაელები.

წერს, რომ ქართველი ქალები თავიანთი სილამაზით არიან ცნობილები ჩერქეზი ქალების მსგავსად, „თუმცა ნაკლებად თეთრები და ტანწერწეტები არიან“.

დედაქალაქის მოსახლეობა 20 ათასს არ აღემატება ენციკლოპედისტის ცნობით, ქალაქში ოცი ქართული, თვრამეტი – სომხური და ერთიც კათოლიკური ეკლესიაა ამ დროს, ასევე ერთი სპარსული მეჩეთი. ქალაქი ცხინვალი ამ დროისთვის დასახლებულია ებრაელებით, გორი კი – სომხებით.

სანამ სამეფო დინასტია უფლებამოსილებას რუსეთს გადასცემდა, მკვლევარი აღნიშნავს, რომ საქართველოს განმტკიცებასა და განვითარებას ამაოდ ცდილობდა არაერთი „შესანიშნავი ხელმწიფე“.

„თავად-აზნაურები გარკვეულ გადასახადს უხდიდნენ მეფესა და დიდებულებს და თუმც ქოხმახებში ცხოვრობდნენ, იმდენადვე ამაყები იყვნენ, რამდენადაც უპოვარნი და უმეცარნი. ხალხი სრულ მონობაში ცხოვრობდა და მათ პირუტყვივით საჩუქრად და გირაოდ გასცემდნენ და ჰყიდდნენ. ყველა, ვისაც იარაღის ტარება შეეძლო, ჯარისკაცად ითვლებოდა“, – წერს ჯულიო ფერარიო.

მისივე ცნობით, თითქმის ყველა ქართველ კაცს მოშვებული აქვს წვერ-ულვაში და აცვია ტილოს ან აბრეშუმის შარვალი, წითელი აბრეშუმის ზედა პერანგი და ტარსიკონის ფეხსაცმელი.

ავტორის დაკვირვებით, ქართველები ვერ სარგებლობენ იმ ბუნებრივი სიკეთეებით, რისი გამოყენებაც მათ უკეთ შეუძლიათ:

„ზოგადად, ვერ ვიტყვით, რომ ამ ხალხს დიდად იტაცებდეს მშვიდობიანი საქმიანობა. წესიერად ისიც არ იციან, როგორ ისარგებლონ ამ უაღრესად ნაყოფიერი მიწით, რომელზეც ცხოვრობენ: ვაზი აქ ლამის ყველგან თავისით ხარობს, ხოლო საუკეთესო ხეხილი უხვად მოდის დიდი გარჯის გარეშე.

ვრცელი ტყეები მოსახლეობას მშენებლობისათვის საუკეთესო მერქნით უზრუნველყოფს, მაგრამ მიუხედავად ამისა, ველურებივით უმეტესად მიწურებში ცხოვრობენ ლეკებისა და სხვა მთიელების შემოსევებისგან თავის დასაცავად. თუნდაც ეს ერთი გარემოება ცხადყოფს ამ ქვეყნის სავალალო მდგომარეობას“, – წერს იტალიელი მკვლევარი.

ყმები უპოვარებად არიან მოხსენიებულები იტალიელი ავტორის ნაშრომში, რომლებსაც არაფერი გააჩნიათ და „მეტისმეტად უქნარები“ არიან, მუშაობითა და საქმიანობით რაიმე ქონების შეძენის შესაძლებლობას მოკლებულები. ამუშავებენ მიწის მხოლოდ იმ ნაკვეთს, რაც საკვების უზრუნველსაყოფადაა საკმარისი. პურის ნაცვლად ფეტვისა და ღორის ხორცის სქელი წვნიანით კმაყოფილდებიან და მთელი მათი საკვები ამისგან შედგება.

ასევე ,,ყურძნის ჭაჭისგან საძაგელ სასმელს აკეთებენ. მაგრამ ამ მოჩვენებითი ზომიერების მიუხედავად, თუ ხელსაყრელი შესაძლებლობა მიეცათ, ქართველები უბადლო მსუნაგებად იქცევიან, რასაც თან ერთვის თავხედობა და თავაშვებულობა“, – წერია ნაშრომში.

როგორც იტალიელი ენციკლოპედისტი აღწერს, ქართველებს ვაჭრობა არ უყვართ, არადა ღვინის, აბრეშუმის, ბამბის მერქნისა და ხილის ექსპორტით საქართველოს შეუძლია იყოს მდიდარი და რომ არა სომხები, რომლებიც მაგალითს აძლევენ უსაქმურ ქართველებს, ვაჭრობის საქმე აქ სრულად ჩაკვდებოდაო – წერს ის.

მისივე აღწერით, იმერეთში ვაზის ერთი ძირიც კი უზრუნველყოფს ოჯახს ღვინით, ხოლო მოსახლეობის უმაქნისობის გამო გამოუყენებელი რჩება აქაური მიწისა და კლიმატის მადლი.

გურულებზე ავტორი წერს, რომ მეზობელი ფაშებისაგან აწიოკებულები ვერ სარგებლობენ იმ მრავალგვარი შესაძლებლობით, რასაც მათ ბუნება სთავაზობს.

აღწერს ასევე სამეგრელოსა და სვანეთს, რომლის მოსახლეობაც 5000 კომლამდეა. ბატონისა და ხელმწიფის გარეშე მცხოვრებ სვანებს, ფერარიოს შეფასებით, საფრთხე არ ემუქრებათ.

წითელთავსაფრიანი სვანი ქალები ისე არიან შებურულები, რომ თვალების გარდა არაფერი უჩანთ.

მამაკაცები კი განთქმულები არიან დაუნდობლობით, მათ შიშისმომგვრელი სიმაღლე და შთამბეჭდავი აღნაგობა აქვთ ,,კარგად ფლობენ თოფს და თავიანთი საბადოებიდან მოპოვებული მასალით იკეთებენ თოფის წამალსა და ყოველგვარ იარაღს“.

ფერარიოს ნაშრომი „ძველი და ახალი წეს-ჩვეულებანი“, სადაც კავკასიის შესახებაც წერია, პირველად 1817-1834 წლებში გამოქვეყნდა მილანში და შედგება 21 წიგნისგან.

ნაშრომის ნაწილის ქართულენოვანი თარგმანის შესავალ ნაწილში წერია, რომ გამოცემამ დიდი პოპულარობა მოიპოვა და მე-19 საუკუნეში მალევე განახლებული გამოცემებიც დაიბეჭდა.

წიგნის სრული სახელწოდებაა „ძველი და ახალი წეს-ჩვეულებანი, ანუ ამბავი ყველა ძველი და თანამედროვე ხალხის ხელისუფლების, შეიარაღების, რელიგიის, ხელოსნობის, ცოდნისა და ადათ-წესების შესახებ, ძველი წყაროების მიხედვით და შესაბამისი სურათებით ნაამბობი დოქტორ ჯულიო ფერარიოს მიერ“.

რუსთავის სასამართლომ 6 წელი მიუსაჯა მძღოლს ტრანსპორტის მოძრაობის უსაფრთხოების წესის დარღვევისა და დაზარალებულის განსაცდელში მიტოვებისთვის.

„2020 წლის 28 სექტემბერს, ქ. რუსთავში, გ.დ.-მ, რომელიც „ფორდ მუსტანგის“ მარკის ავტომობილს მართავდა, ვერ უზრუნველყო ავტომანქანის უსაფრთხოდ მართვა და ქვეით ე.ბ. -ს შეეჯახა.

მიუხედავად იმისა, რომ ე.ბ.-მ სიცოცხლისთვის სახიფათო დაზიანებები მიიღო და სიცოცხლისთვის საშიშ მდგომარეობაში იმყოფებოდა, გ.დ.-მ მას დახმარება არ აღმოუჩინა და ავტომობილით მოძრაობა განაგრძო. ე.ბ. მიღებული დაზიანებების შედეგად ადგილზე გარდაიცვალა,“ – წერს პროკურატურა.

სამართალდამცველებმა გ.დ. 2020 წლის 29 სექტემბერს დააკავეს. მას ბრალდება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 276-ე მუხლის მე-6 ნაწილით (ავტომობილის მოძრაობის უსაფრთხოების წესის დარღვევა იმის მიერ, ვინც ამ სატრანსპორტო საშუალებას მართავს, რამაც ადამიანის სიცოცხლის მოსპობა გამოიწვია) და 128-ე მუხლით (განსაცდელში მიტოვება) წარედგინა და აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობა შეეფარდა.

რუსთავის საქალაქო სასამართლომ გ.დ. დამნაშავედ ცნო და სასჯელის სახედ და ზომად 6 წლით თავისუფლების აღკვეთა განუსაზღვრა.

57 ქვეყანაში მცხოვრები ქალების თითქმის ნახევარს უფლება არ აქვს თავად გადაწყვიტოს, ჰქონდეს თუ არა სექსი თავის პარტნიორთან, გამოიყენოს თუ არა კონტრაცეპტივები ან სამედიცინო დახმარება მოიძიოს – ნათქვამია გაეროს მოსახლეობის ფონდის (UNFPA) 2021 წლის საფლაგმანო ანგარიშში „მსოფლიოს მოსახლეობის მდგომარეობა“.

პრესრელიზის თანახმად, პირველად ხდება, რომ გაერო თავის ანგარიშში სხეულის ავტონომიაზე ამახვილებს ყურადღებას; ეს გულისხმობს საკუთარ სხეულთან დაკავშირებით არჩევანის გაკეთების ძალაუფლებას ძალადობის ან სხვების გადაწყვეტილებების თავს მოხვევის შიშის გარეშე.

სხეულის ავტონომიის დარღვევის ფორმებში შედის სექსუალური ძალადობა, ბავშვთა/ადრეული ქორწინება, ღირსების გამო მკვლელობა და სხვა.

ანგარიშში აღნიშნულია, რომ იმ ქვეყნებში, სადაც მონაცემები ხელმისაწვდომია: ქალების მხოლოდ 55 პროცენტია სრულად უფლებამოსილი გააკეთოს არჩევანი ჯანდაცვასა და კონტრაცეფციასთან დაკავშირებით და ასევე შეუძლია, რომ სექსზე თანხმობა ან უარი თქვას.

ამ ქვეყნების მხოლოდ 71 პროცენტში არის გარანტირებული წვდომა დედათა ჯანმრთელობის მომსახურებაზე.

ქვეყნების მხოლოდ 75 პროცენტში არის სამართლებრივ დონეზე უზრუნველყოფილი სრული და თანაბარი ხელმისაწვდომობა კონტრაცეფციაზე.

ქვეყნების მხოლოდ 80-მდე პროცენტს აქვს სექსუალური ჯანმრთელობის და კეთილდღეობის ხელშემწყობი კანონები.

ქვეყნების მხოლოდ 56-მდე პროცენტში არსებობს კანონები და პოლიტიკა, რომელიც მხარს უჭერს ყოვლისმომცველ განათლებას ადამიანის სექსუალობის შესახებ.

აღმოსავლეთ ევროპისა და ცენტრალური აზიის ისეთ ქვეყნებში, სადაც მონაცემები ხელმისაწვდომია, ქალებს უფრო მეტად აქვთ სხეულზე ავტონომია. თუმცა წილი იმ ქალებისა, რომლებიც არ არიან საკმარისად გაძლიერებული იმისთვის, რომ მიიღონ გადაწყვეტილებები ჯანდაცვაზე, კონტრაცეფციაზე და არ აქვთ შესაძლებლობა, განაცხადონ თანხმობა ან უარი სექსზე, კვლავ მაღალია:

19 პროცენტი უკრაინაში, 23 პროცენტი ყირგიზეთში, 31 პროცენტი ალბანეთში და 34 პროცენტი სომხეთში. ტაჯიკეთში ქალების 67 პროცენტს არ შეუძლია დამოუკიდებელი გადაწყვეტილების მიღება ამ ფუნდამენტურ საკითხებზე.

ანგარიშში ნათქვამია, როგორ ირღვევა ქალების, მამაკაცების, გოგოებისა და ბიჭების ავტონომია თავიანთ სხეულზე:

• 20 ქვეყანაში თუ ტერიტორიაზე მოქმედებს კანონი „მოძალადეზე დაქორწინების შესახებ“, სადაც მამაკაცს შეუძლია სისხლისსამართლებრივ დევნას გაექცეს, თუ ის დაქორწინდება იმ ქალზე ან გოგოზე, რომელიც გააუპატიურა.
• 43 ქვეყანაში არ არსებობს კანონმდებლობა დაქორწინებულ პირებს შორის გაუპატიურების შესახებ (გაუპატიურება მეუღლის მიერ).
• 30-ზე მეტ ქვეყანაში შეზღუდულია ქალების უფლება გადაადგილდნენ სახლის გარეთ
• შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე გოგოები და ბიჭები თითქმის სამჯერ უფრო მეტი ალბათობით შეიძლება დაექვემდებარონ სექსუალურ ძალადობას და ამ თვალსაზრისით, გოგოები ყველაზე დიდი რისკის წინაშე დგანან.

„ყველასთვის შემაშფოთებელი უნდა იყოს ის ფაქტი, რომ ქალების თითქმის ნახევარს ჯერ კიდევ არ შეუძლია საკუთარი გადაწყვეტილების მიღება  იმის შესახებ, ჰქონდეს თუ არა სქესობრივი კავშირი, გამოიყენოს თუ არა კონტრაცეფცია, ან სამედიცინო დახმარება მოიძიოს. ასობით მილიონ ქალს და გოგონას საკუთარი სხეული თავად არ ეკუთვნის. მათ ცხოვრებას სხვები მართავენ,“ – აღნიშნავს UNFPA-ს აღმასრულებელი დირექტორი, დოქტორი ნატალია კანემი.

_________________

ფოტო: ფრაგმენტი ტაილერ სპენგლერის გრაფიკული ნამუშევრიდან, რომლითაც ანგარიშია ილუსტრირებული. 

დღეს, 15 აპრილს „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ წევრებს ბათუმის ოფისის შუშის კარი ჩამტვრეული დახვდათ.

ადგილზე მობილიზებულია პოლიცია. ამ დროისთვის უცნობია, არის თუ არა დაზიანებული ოფისში არსებული ტექნიკა ან წაღებულია თუ არა რაიმე პარტიის ოფისიდან.

ეს  არ არის პირველი შემთხვევა,   ბათუმში „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“  პარტიის ოფისის კარი ჩამტვრეული ადრეც დახვდათ.

შინაგან საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციით ფაქტზე დაწყებულია გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის #187-ე მუხლით, რაც ნივთის განზრახ დაზიანებას გულისხმობს.

„თამბაქოს კონტროლის შესახებ“ კანონის აღსრულების მდგომარეობის თაობაზე საქართველოს პარლამენტმა დადგენილება მიიღო, რომლის მიხედვითაც, „თამბაქოს მოხმარების წესები უმეტესად საჯარო სექტორსა და სამედიცინო დაწესებულებებში ირღვევა, რაც ამ სექტორსა და დაწესებულებებში მონიტორინგის გააქტიურებას საჭიროებს“.

პარლამენტი ავალებს მთავრობას ინტენსიურად იმუშაოს შესაბამის უწყებებთან და დროულად დაასრულოს პროცედურები, „საჯარო დაწესებულებაში თამბაქოს კონტროლთან დაკავშირებული სახელმწიფო პოლიტიკის დაცვისა და სახელმწიფოს თამბაქოს ინდუსტრიაში ჩაბმულ პირთან ურთიერთობის წესის“ მისაღებად.

ამასთან, „გამოვლინდა თამბაქოს ღერებით გაყიდვის მავნე პრაქტიკა, რაც ამ მიმართულებით ადმინისტრირების გაძლიერებას საჭიროებს“.

„გამოვლინდა თამბაქოს ნაწარმის პირდაპირი კომუნიკაციის ფორმით, ორგანიზებულად რეკლამირების (სუპერმარკეტებში თამბაქოს ნაწარმის კონკრეტული ბრენდების პრომოგოგონების საშუალებით პოპულარიზაციის) ფაქტები, რაც სახელმწიფოს მიერ რეაგირების დაგვიანების შემთხვევაში შესაძლებელია დარღვევების არეალისა და მასშტაბის გაზრდის წამახალისებელი ფაქტორი გახდეს,“ – აღნიშნულია დადგენილებაში.

მთლიანობაში, „თამბაქოს კონტროლის შესახებ“ საქართველოს კანონის აღსრულების მდგომარეობა პარლამენტმა დადებითად შეაფასა.

დადგენილების მიხედვით, პარლამენტის ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტმა კანონის აღსრულების მდგომარეობა 2019 წლის მარტი-ივნისის პერიოდში შეისწავლა და შესაბამისი ანგარიში შეიმუშავა.

ამასთან, „კომიტეტმა შეისწავლა თამბაქოს მოწევის აკრძალვის მონიტორინგის შედეგები, სავაჭრო ქსელის ანალიზის შედეგები, სავაჭრო ობიექტების შიდა რეკლამასთან დაკავშირებული საკითხები და ტრანსპორტის მონიტორინგის შედეგები“.

ამ შესწავლის შედეგად კი:

• „გამოიკვეთა ზოგიერთი დაავადების შემთხვევების შემცირების ტენდენცია. კერძოდ, 2019 წლის მონაცემების 2017-2018 წლების ანალოგიური პერიოდის (იანვარი-მარტი) მონაცემებთან (წინასწარი მონაცემები) შედარებისას საგულისხმოა სხვადასხვა ნოზოლოგიის (სტენოკარდიის, მიოკარდიუმის მწვავე ინფარქტის, მიოკარდიუმის განმეორებითი ინფარქტის, გულის მწვავე იშემიური დაავადების სხვა ფორმების, სუბარაქნოიდული სისხლჩაქცევის, ინტრაცერებრული სისხლჩაქცევის, ინსულტის, რომელიც არ არის დაზუსტებული, როგორც სისხლჩაქცევა ან ინფარქტი, ფილტვის ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადებების) კლება;
• გამოიკვეთა თამბაქოს მოხმარების წესების დარღვევის შემთხვევათა პროგრესიული შემცირებისა და, შესაბამისად, სამართალდარღვევებზე საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტის პატრულ-ინსპექტორების გამოძახებათა კლების ტენდენცია;
• აღმოჩნდა, რომ „თამბაქოს კონტროლის შესახებ“ საქართველოს კანონის აღსრულების პროცესში თამბაქოს ნაწარმის რეკლამის აკრძალვის მაჩვენებელი მაღალია – 96-98%“.

[yellow_box]ამ თემაზე თამბაქოს რეკლამაზე 8 მლრდ დაიხარჯა, თამბაქოს გამო კი 8 მლნ ადამიანი დავკარგეთ – ჯანმო[/yellow_box]

[toggle title=”პარლამენტის დადგენილება სრულად ნახეთ აქ:“]

„თამბაქოს კონტროლის შესახებ“ საქართველოს კანონის აღსრულების მდგომარეობის თაობაზე

მოპოვებული სტატისტიკური მონაცემების, აგრეთვე გამოკითხვებისა და ზეპირი მოსმენის დროს მიღებული ინფორმაციის თანახმად:

ა) გამოიკვეთა ზოგიერთი დაავადების შემთხვევების შემცირების ტენდენცია. კერძოდ, 2019 წლის მონაცემების 2017-2018 წლების ანალოგიური პერიოდის (იანვარი−მარტი) მონაცემებთან (წინასწარი მონაცემები) შედარებისას საგულისხმოა სხვადასხვა ნოზოლოგიის (სტენოკარდიის, მიოკარდიუმის მწვავე ინფარქტის, მიოკარდიუმის განმეორებითი ინფარქტის, გულის მწვავე იშემიური დაავადების სხვა ფორმების, სუბარაქნოიდული სისხლჩაქცევის, ინტრაცერებრული სისხლჩაქცევის, ინსულტის, რომელიც არ არის დაზუსტებული, როგორც სისხლჩაქცევა ან ინფარქტი, ფილტვის ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადებების) კლება;

ბ) გამოიკვეთა თამბაქოს მოხმარების წესების დარღვევის შემთხვევათა პროგრესიული შემცირებისა და, შესაბამისად, სამართალდარღვევებზე საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტის პატრულ-ინსპექტორების გამოძახებათა კლების ტენდენცია. კერძოდ, 2018 წლის 1 მაისიდან „თამბაქოს კონტროლის შესახებ“ საქართველოს კანონის აღსრულების მაჩვენებელი ზეპირი მოსმენის გამართვის დროისთვის (2019 წლის 30 მაისი) 96% იყო, ხოლო ზამთრის პერიოდში, მცირედით გაუარესების გამო − 86-87%;

გ) აღმოჩნდა, რომ სამასპინძლო ბიზნესში შემოსავლებისა და მომხმარებლების რაოდენობათა მნიშვნელოვანი მატების ტემპი შენარჩუნებულია ან გაზრდილია;

დ) გამოიკვეთა, რომ თამბაქოს მოხმარების წესები უმეტესად საჯარო სექტორსა და სამედიცინო დაწესებულებებში ირღვევა, რაც ამ სექტორსა და დაწესებულებებში მონიტორინგის გააქტიურებას საჭიროებს;

ე) გამოიკვეთა, რომ ტაქსებსა და მსუბუქ ავტომობილებში თამბაქოს არასრულწლოვანთა თანდასწრებით მოხმარების აკრძალვის დაწესებაზე მსჯელობის დაწყება დროულია და მისი დაწესება გააძლიერებს თამბაქოს კონტროლის ღონისძიებებს;

ვ) 2018 წლის ბოლოსა და 2019 წლის დასაწყისისთვის სავაჭრო ობიექტებში თამბაქოს ნაწარმის რეალიზაციასთან დაკავშირებულმა დარღვევებმა მნიშვნელოვნად იკლო;

ზ) აღმოჩნდა, რომ „თამბაქოს კონტროლის შესახებ“ საქართველოს კანონის აღსრულების პროცესში თამბაქოს ნაწარმის რეკლამის აკრძალვის მაჩვენებელი მაღალია – 96–98%;

თ) გამოვლინდა თამბაქოს ნაწარმის პირდაპირი კომუნიკაციის ფორმით, ორგანიზებულად რეკლამირების (სუპერმარკეტებში თამბაქოს ნაწარმის კონკრეტული ბრენდების პრომოგოგონების საშუალებით პოპულარიზაციის) ფაქტები, რაც სახელმწიფოს მიერ რეაგირების დაგვიანების შემთხვევაში შესაძლებელია დარღვევების არეალისა და მასშტაბის გაზრდის წამახალისებელი ფაქტორი გახდეს;

ი) გამოვლინდა თამბაქოს ინტერნეტით რეკლამირების (განსაკუთრებით − ელექტრონული სიგარეტის, გასახურებელი თამბაქოს ნაწარმის, თამბაქოს ახალი ნაწარმისა და მათი აქსესუარების სოციალური და სხვა ქსელებით რეკლამირების) და საცალო რეალიზაციის ფაქტები. საქართველოს პარლამენტის ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტისთვის ეს ყურადსაღებია, რათა მან საერთაშორისო ექსპერტებთან ერთად, საუკეთესო პრაქტიკის გათვალისწინებით, ამ მიმართულებით ადმინისტრირების გასაძლიერებლად საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მმართველობის სფეროში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირისთვის − შემოსავლების სამსახურისთვის შესაბამისი რეკომენდაციები შეიმუშაოს;

კ) გამოვლინდა თამბაქოს ღერებით გაყიდვის მავნე პრაქტიკა, რაც ამ მიმართულებით ადმინისტრირების გაძლიერებას საჭიროებს;

ლ) გამოიკვეთა, რომ ტელეარხები, საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს სახელმწიფო კონტროლს დაქვემდებარებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – ლ. საყვარელიძის სახელობის დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის მრავალგზის მიმართვის მიუხედავად, თამბაქოს კონტროლის შესახებ საქართველოს კანონმდებლობის ეფექტიანი დანერგვისა და თამბაქოთი გამოწვეული ზიანის თაობაზე ცნობიერების ამაღლების მიზნით შექმნილი სოციალური რეკლამის განთავსებაზე ზოგჯერ უარს ამბობენ;

მ) გამოვლინდა, რომ საზოგადოებაში არსებობს თამბაქოსთვის თავის დასანებებლად კონსულტაციების მიღებისა და სპეციალური საშუალებების გამოყენების მოთხოვნილება, და გამოიკვეთა მისი ზრდის ტენდენცია;

ნ) გამოიკვეთა, რომ აუცილებელია თამბაქოთი უკანონო ვაჭრობის ადმინისტრირების გასაძლიერებლად საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიერ „თამბაქოს კონტროლის შესახებ“ ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის ჩარჩო კონვენციის „თამბაქოს ნაწარმით უკანონო ვაჭრობის აღმოფხვრის ოქმთან“ საქართველოს შეერთებისთვის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი პროცედურების დაწყების საჭიროების შეფასება. ამასთანავე, აუცილებელია თამბაქოს ღერებით გაყიდვის მავნე პრაქტიკის აღმოფხვრის, აგრეთვე თამბაქოს ინტერნეტით რეკლამირების (განსაკუთრებით − ელექტრონული სიგარეტის, გასახურებელი თამბაქოს ნაწარმის, თამბაქოს ახალი ნაწარმისა და მათი აქსესუარების სოციალური და სხვა ქსელებით რეკლამირების) და საცალო რეალიზაციის აღკვეთის მიზნით შემოსავლების სამსახურის მიერ ადმინისტრირების ღონისძიებების გაძლიერება და თამბაქოს ნაწარმზე კანონით დადგენილი სამედიცინო გაფრთხილების (მათ შორის, პიქტოგრამის) განთავსების პერიოდში იმპორტიორის შესახებ ინფორმაციის ოპერატიულად გაცვლისთვის შემოსავლების სამსახურსა და დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნულ ცენტრს შორის უწყებათაშორისი საკომუნიკაციო, საინფორმაციო მექანიზმის/ფორმატის შექმნა;

ო) საქართველოს მთავრობამ, საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრომ, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრომ, საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ და დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნულმა ცენტრმა ერთიანი ძალისხმევით დანერგეს „თამბაქოს კონტროლის შესახებ“ საქართველოს კანონში შესაბამისი ცვლილებების შეტანის შემდეგ მისი აღსრულების ეფექტიანი მექანიზმები. დღევანდელი მდგომარეობით, ამ რეფორმის განხორციელების მაჩვენებელი 96%-ია. ამასთანავე, სანიმუშოა მოსახლეობის ფართო ფენების (მათ შორის, მწეველთა) მხარდაჭერის მაჩვენებელი. კერძოდ, ავტორიტეტული საერთაშორისო ორგანიზაციების მიერ ჩატარებული გამოკითხვებით დასტურდება, რომ აღნიშნული რეფორმის მხარდაჭერას და მისი განხორციელების გამო კმაყოფილებას საქართველოს მოსახლეობის 86% გამოხატავს. ამ საერთო ძალისხმევის შედეგია მსოფლიოში თამბაქოს კონტროლის სფეროში მომუშავე ავტორიტეტული ორგანიზაციების მიერ „თამბაქოს კონტროლის შესახებ“ საქართველოს კანონის ახალი თაობის ერთ-ერთ ეფექტიან კანონად აღიარება, მათ შორის, ელექტრონული სიგარეტის, გასახურებელი თამბაქოს და თამბაქოს სხვა ნაწარმის მოხმარების, რეკლამის, პოპულარიზაციისა და სპონსორობის შეზღუდვის მიმართულებებით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტის 38-ე მუხლის მე-3 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად

საქართველოს პარლამენტი ადგენს:

1. „თამბაქოს კონტროლის შესახებ“ საქართველოს კანონის აღსრულების მდგომარეობა დადებითად შეფასდეს.

2. საქართველოს პარლამენტის ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტმა უზრუნველყოს „თამბაქოს კონტროლის შესახებ“ საქართველოს კანონის აღსრულების მდგომარეობის თაობაზე ანგარიშის საქართველოს მთავრობისა და შესაბამისი სამინისტროებისთვის მიწოდება და 1 თვის ვადაში მათ მიერ განხორციელებული სათანადო ღონისძიებების შესახებ ინფორმაციის მიღება.

3. საქართველოს მთავრობამ „თამბაქოს კონტროლის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის მე-6 პუნქტით გათვალისწინებული ვალდებულების თანახმად, საქართველოს მთავრობის მიერ მისაღები ნორმატიული აქტის (საჯარო დაწესებულებაში თამბაქოს კონტროლთან დაკავშირებული სახელმწიფო პოლიტიკის დაცვისა და სახელმწიფოს თამბაქოს ინდუსტრიაში ჩაბმულ პირთან ურთიერთობის წესის დამტკიცების შესახებ საქართველოს მთავრობის დადგენილების პროექტი) დროულად მიღებისთვის შესაბამის უწყებებთან ინტენსიური კომუნიკაცია განახორციელოს და დაასრულოს აღნიშნული აქტის მისაღებად საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი პროცედურები.

4. ეს დადგენილება ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე.

13 აპრილი 2021 წ. N455-IVმს-Xმპ

[/toggle]

ამ თემაზე:

ზესტაფონის ბაზართან ახლოს კერძო კომპანიამ 11 180 კვ.მეტრი ტერიტორია გადათხარა. ახლა აქ დაახლოებით 3-სართულიანი სახლის სიმაღლის ორმოა ამოთხრილი. არ ვიცით, ამის გამო რა საფრთხე შეექმნა აქ არსებულ შენობებს, სადაც მოქმედი კომერციული ობიექტებია განთავსებული, რადგან ეს საკითხი ჯერ არავის შეუსწავლია. კომპანიას აქ სასარგებლო წიაღისეულის ამოღების უფლება ისე მისცეს, რომ მისი მოპოვების ტექნოლოგიური სქემა არ წარუდგენია. ამ ლიცენზიაში „ოცნების“ შემწირველმა ბიზნესმენმა და მისმა პარტნიორმა მილიონი ლარი გადაიხადეს.

ძვირფასი ლითონის ამოსაღებად კომპანია თვეების განმავლობაში სამუშაოებს აწარმოებდა ისე, რომ ამ ტერიტორიაზე არსებულ კომერციულ ობიექტებში ადამიანები მუშაობდნენ. სამთავრობო სტრუქტურებიდან არავის უფიქრია იმაზე, რომ აქ დასაქმებულებისთვის კომპენსაცია თუნდაც იმისთვის გაეთვალისწინებინათ, რომ სამუშაოების წარმოების პერიოდში, როდესაც მათი შენობების ქვეშ „ყველაფერი ზანზარებდა“, დროებით შეჩერების შესაძლებლობა მისცემოდათ.

2020 წლის ოქტომბერში, პანდემიით გამოწვეული ეკონომიკური კრიზისის ფონზე, ლითონის ქერქული ნარჩენების მოპოვებაზე ლიცენზია საქართველოს ეკონომიკისა და მდგარი განვითარების სამინისტრომ წიაღის ეროვნული სააგენტოს დირექტორის ბრძანების საფუძველზე გასცა.

ლიცენზიის მფლობელ კომპანიას შპს „ემანუკას“ 11 180 კვადრატულ მეტრზე 83 151 ტონა ნედლეულის ამოღების უფლება მოიპოვა და ამოიღო კიდეც. კომპანიას ასევე მისცეს ტერიტორიის 10 მეტრ სიღრმეზე ამოთხრის უფლება – ამ ლიცენზიის მოპოვებისთვის კომპანიამ 1 მილიონი ლარი გადაიხადა.

ლიცენზიის მოქმედების ვადად ერთი წელი განისაზღვრა, კომპანიას 2021 წლის ოქტომბრამდე აქვს სამუშაოების გაგრძელების ვადა და ვინაიდან ქუჩის მოპირკეთება ჯერ კიდევ არ დაუწყია, სავარაუდოდ ზესტაფონში ბაზრის მიმდებარე ტერიტორია მინიმუმ წლის ბოლომდე გადათხრილი იქნება.

„ჭანტურიას ქუჩაზე, რომელიც არის მოქმედი სავაჭრო გზა და ერთადერთი ადგილი ზესტაფონში, სადაც ადამიანები არიან დასაქმებული, შემოსავლის ერთადერთი წყარო მცირე მეწარმეებისთვის არის ეს ქუჩა. ამ ქუჩის ქვეშ არსებული სილიკომანგანუმის მოპოვებისთვის გასცეს ლიცენზია ისე, რომ არავის არ უფიქრია ამ ადამიანებისთვის კომპენსაციის გაცემაზე, ასევე ამ ქუჩის მიმდებარე შენობების კონსტრუქციულ მდგრადობაზე, იმ საფრთხეებზე, რომლებსაც ეს სამუშაოები მათ შეუქმნის. ფიზიკურად ვერ ფუნქციონირებდა ეს ქუჩა პანდემიის პირობებში, როცა ყველაფერი დაკეტილი იყო და ისედაც უკიდურეს მდგომარეობაში ჩავარდა ეს ხალხი“, – ამბობს ანა ბიბილაშვილი, არქიტექტორ-ურბანისტი.

ანა ზესტაფონელია და 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებზე ამავე ოლქში მაჟორიტარობის კანდიდატად იყო წარდგენილი „ლელოდან“. წინასაარჩევნოდ მან ქალაქში არსებული პრობლემების გაცნობის შემდეგ შესაბამისი დოკუმენტებიც გამოითხოვა და შეისწავლა.

ის, როგორც არქიტექტორ-ურბანისტი, ეჭვქვეშ აყენებს ასევე ამოთხრილი ტერიტორიის შევსების ტექნოლოგიას:

„ეს ორმო შეავსეს ორ დღეში, შესაბამისი სამუშაოები არ ჩატარდა, ამიტომაც ეს ქუჩა ყოველთვის პრობლემური იქნება. ამაზე გადაგებული ასფალტი იქნება დროებითი და ის ერთი წელიც ვერ იმუშავებს. ამ ქუჩის მშენებლობის ნებართვა გასცა ზესტაფონის მერიამ  12 თვის ვადით. ეს არის კატასტროფა ამ ადამიანებისთვის. ანუ აგვისტოსა და სექტემბერში იქ გაუსაძლისი ვითარება იქნება, ამას ემატება სატრანსპორტო კოლაფსი, რაც იქ არის შექმნილი. ადამიანები მუშაობდნენ პირობებში, როდესაც მათი შენობის ქვეშ ყველაფერი ზანზარებდა.“

სალიცენზიო პირობები წიაღის ეროვნული სააგენტოს უფროსის 2020 წლის ბრძანებით განისაზღვრა [ #1166ს] შესაბამისი სამუშაოების დაწყების ნებართვა ზესტაფონის მერისგან კომპანიამ 2021 წლის იანვარში მიიღო. ნებართვის მიხედვით, მერიამ ლიცენზიის მფლობელ კომპანიას სამუშაოების წარმოების უფლება მისცა, ბრძანებაში ჩაიწერა, რომ ეს არის ქუჩის რეაბილიტაციის სამუშაოები.

შპს „ემენუკა“ 2020 წლის ივლისში დააფუძნეს, კომპანიის 50-50 პროცენტს შალვა სირაძე და გიორგი ხუტაშვილი ინაწილებენ.

შალვა სირაძემ 2019 წელს საქართველოს პარლამენტისა და საკრებულოების შუალედური არჩევნების დროს „ქართულ ოცნებას“ 60 000 ლარი შესწირა, ხოლო 2018 წელს კი „ოცნების“ მხარდაჭერილ პრეზიდენტობის კანდიდატს სალომე ზურაბიშვილს ასევე 60 000 ლარი. შალვა სირაძე რამდენიმე კომპანიის დამფუძნებელი და წილების მფლობელია. ის იყო ასევე შპს „აუდორ მედია ჰაუის“ დირექტორი, სადაც მისი პარტნიორი დავით კეზერაშივილიც იყო.

ზესტაფონში კიდევ სამი ქუჩაა გადათხრილი, რაც ადგილობრივების თქმით, გაუსაძლის ვითარებას ქმნის – გადაადგილება უჭირს სასწრაფო დახმარების ჯგუფს როგორც გამოძახების ადგილზე, ასევე გამოძახებიდან საავადმყოფომდე.

რეჟისორი ელენე მაცხონაშვილი მსახიობ ბესო ზანგურს ძალადობაში ამხელს, ამის შესახებ მან სოციალურ ქსელში დაწერა. ელენე მაცხონაშვილის თქმით, მან თავად დაინახა, როგორ სცემდა ბესო ზანგური შეყვარებულს აუდიტორიაში.

როგორც ელენე მაცხონაშვილი წერს, შემთხვევა წლების წინ მოხდა.

„დიახ, ეს კაცი არის მოძალადე! თეატრალურ უნივერსიტეტში, ბევრი წლის წინ ჩემი თვალით ვნახე, ვნახე ბესო ზანგური როგორ სცემდა (თავისივე შეყვარებულ) გოგოს. სცემდა აუდიტორიაში და სცემდა უმოწყალოდ! საკმაოდ რთულად და დიდი გაჭირვებით გამოვართვით ის გოგო მაშინ ხელიდან! იმედი მაქვს, სხვა თეატრები და თეატრალები მაინც ილაპარაკებენ ძალადობაზე, ილაპარაკებენ ადეკვატურად და საღად! „დაგმობა“ ცოტაა!“ – წერს ელენე მაცხონაშვილი ფეისბუქზე.

ბესო ზანგური ამ ფაქტს კატეგორიულად უარყოფს. როგორც მან „ბათუმელებს“ უთხრა, თეატრალურ უნივერსიტეტში სწავლისას ჰყავდა მეუღლე – ანა ყაჭეიშვილი და არ ჰყოლია შეყვარებული.

„თუ ანა ყაჭეიშვილს გულისხმობს ელენე მაცხონაშვილი, ჩემს ცოლს, მე რომ ვსწავლობდი, უკვე დამთავრებული ჰქონდა თეატრალური უნივერსიტეტი. თუ ამას წერს ნინუცა მაყაშვილზე, ესეც სისულელეა, რადგან ნინუცამ 8-9 წლის შემდეგ ჩააბარა თეატრალურში – მას შემდეგ, რაც მე დავამთავრე სწავლა. თან ამ დროს ნინუცა იყო ასაკით ძალიან პატარა. ასეთ კომენტარებს სამართლებრივად ვუპასუხებ. ვინ არის ელენე მაცხონაშვილი? რას შეესწრო და ვის შეესწრო წარმოდგენა არ მაქვს”, – ამბობს ბესო ზანგური.

ელენე მაცხონაშვილმა „ბათუმელებთან“ დააზუსტა, რომ შემთხვევა დაახლოებით 1999-2000 წლებში მოხდა, როცა ბესო ზანგური პირველ კურსზე იყო და ჯერ არ იყო დაქორწინებული ანა ყაჭეიშვილზე. ელენეს თქმით, ის და მისი მეგობარი ბიჭი [რომელსაც იდენტიფიცირება ბესო ზანგურთან მეგობრობის გამო არ სურს] შეესწრნენ როგორ სცემდა ზანგური შეყვარებულს.

„საღამო იყო, რეპეტიციები დამთავრებული იყო, შესაბამისად და აუდიტორიებიც იყო ცარიელი. ერთ-ერთი ასეთი ცარიელი აუდიტორიიდან მე და ჩემს ერთ მეგობარ ბიჭს ხმაური შემოგვესმა და გოგოს ხმა, რომელიც შველას ითხოვდა. ბესოს გამოვგლიჯეთ ეს გოგო და კონფლიქტიც იქ მორჩა. პოლიციისთვის არ მიგვიმართავს, ხომ იცით, ეს რა დროც იყო, პატრულიც კი არ არსებობდა.

მერე ვხედავდით, რომ წყვილმა ურთიერთობა გააგრძელა ჩვეულებრივად. ვერ დაგისახელებთ ვინ შეესწრო ჩემთან ერთად ამ ფაქტს. ეს ბიჭი ბესო ზანგურის მეგობარია და არ სურს გამოჩნდეს. ვერც გოგოს სახელს გეტყვით, ვისაც სცემდა ზანგური, არ ვიცი ის ისურვებდა თუ არა ამის გამხელას“, – გვითხრა ელენე მაცხონაშვილმა.

მსახიობმა და ტელეწამყვანმა ნინუცა მაყაშვილმა რამდენიმე დღის წინ განაცხადა, რომ მასზე თანაცხოვრების დროს სისტემატურად ძალადობდა ყოფილი მეუღლე – ბესო ზანგური. ქალი ამბობს, რომ ზანგური მას, მათ შორის, ორსულობის დროს სცემდა. თავად მსახიობი ამას უარყოფს.

ბესო ზანგური ბრალდებას უარყოფს.

დღეს ცნობილი გახდა, რომ ნინუცა მაყაშვილი შს სამინისტროში დაიბარეს.