Batumelebi | მრჩეველი აჭარა TV-ის დირექტორის ერთწლიან მუშაობაზე – „მისი ქმედება ეწინააღმდეგება კანონს“ მრჩეველი აჭარა TV-ის დირექტორის ერთწლიან მუშაობაზე – „მისი ქმედება ეწინააღმდეგება კანონს“ – Batumelebi
RU | GE  

მრჩეველი აჭარა TV-ის დირექტორის ერთწლიან მუშაობაზე – „მისი ქმედება ეწინააღმდეგება კანონს“

აჭარის ტელევიზიაში დასაქმებულთა კოლექტიური და ინდივიდუალური დევნა, სარედაქციო დამოუკიდებლობის ხელყოფა, ტყუილსა და ძალის დემონსტრირებაზე დაფუძნებული ურთიერთობები, პროგრამული პრიორიტეტების შეუსრულებლობა – აჭარის ტელევიზიის მრჩეველთა საბჭოს წევრი, გია ქარცივაძე მიიჩნევს, რომ ამ პროცესთან გვაქვს საქმე მას შემდეგ, რაც აჭარის ტელევიზიის დირექტორად გიორგი კოხრეიძე აირჩიეს. გია ქარცივაძე ფეისბუქში დირექტორის ერთწლიან მუშაობას აფასებს.

გია ქარცივაძის შეფასება სრულად შეგიძლიათ ნახოთ აქ

საჯარო სამართლის იურიდიული პირის საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს დირექტორის ერთწლიანი საქმიანობის შეფასება

  • შესავალი
  • დასაქმებულთა კოლექტიური და ინდივიდუალური დევნა
  • სარედაქციო დამოუკიდებლობის ხელყოფა
  • ტყუილსა და ძალის დემონსტრირებაზე დაფუძნებული ურთიერთობები
  • პროგრამული პრიორიტეტების შეუსრულებლობა
  • საბიუჯეტო სახსრების ფლანგვა
  • საქმისადმი გულგრილი დამოკიდებულება
  • სავარაუდო დანაშაულებრივი ქმედებები
  • შეჯამება/შეფასება

სსიპ საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს მრჩეველთა საბჭოს წევრი გია ქარცივაძე

2020 წლის 22 ნოემბერი

შესავალი

სსიპ    ,,საზოგადოებრივი   მაუწყებლის   აჭარის    ტელევიზიისა   და   რადიოს“   (შემდგომში

,,მაუწყებელი“) მოქმედი დირექტორის გიორგი კოხრეიძის თანამდებობაზე არჩევა/დანიშვნა1 განხორციელდა 2019 წლის 22 ნოემბერს.

ქვემოთ მოცემული დოკუმენტის მომზადებისა და გამოქვეყნების მიზანია დირექტორის ერთწლიანი მუშაობის დროს გამოვლენილი ხარვეზების, გადაცდომებისა და სავარაუდო დანაშაულებრივი ქმედებების თავმოყრა ჩემი, როგორც საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს მრჩეველთა საბჭოს წევრის მხრიდან.

გიორგი კოხრეიძის დანიშვნამდე მაუწყებლის დირექტორის თანამდებობა 7 (შვიდი) თვის განმავლობაში ვაკანტური იყო და ის ამ პერიოდში გამოცხადებულ ყველა (4) კონკურსში მონაწილეობდა. მონაწილეობის პირველ ორ შემთხვევაში გიორგი კოხრეიძემ ხუთი შესაძლო ხმიდან ვერც ერთი ვერ მიიღო, მე-3 კონკურსში მიიღო ორი მრჩევლის, მე-4 კონკურსში კი – სამი მრჩევლის მხარდაჭერა, რაც საკმარისი აღმოჩნდა დირექტორის თანამდებობაზე მის დასანიშნად. უკანასკნელი (მე-4) კონკურსის დროს გ. კოხრეიძის მხარდამჭერ მრჩეველთა 2/3 განახლებული იყო, ხოლო ძველი წევრი წინა დირექტორისათვის გამოცხადებული უნდობლობის ერთ-ერთი ინიციატორი იყო2. ამ დანიშვნასთან დაკავშირებით გასათვალისწინებელია ის ფაქტიც, რომ უკანასკნელ კონკურსამდე გ. კოხრეიძის განცხადების (მოთხოვნის) საფუძველზე სასამართლოს3 შეჩერებული ჰქონდა (23.09.2019-დან 16.11.2019-მდე) კონკურსი დირექტორის ვაკანსიაზე.

დროის ამ მონაკვეთში მაუწყებლის მრჩეველთა საბჭოს საქმიანობა და მისი წევრების ურთიერთობა დირექტორთან ცალკე შეფასების საგნად უნდა იქცეს, ამიტომ ის აქ განხილული/შეფასებული არ იქნება.

წარმოდგენილი შეფასება ეფუძნება მაუწყებლის საქმიანობასთან დაკავშირებული სამართლებრივი აქტების შესწავლას, მაუწყებლის მიერ განხორციელებული ქმედებების თაობაზე გამოთხოვილი ინფორმაციის ანალიზს და მიმდინარე პროცესებზე დაკვირვებას.

შეფასების საგნად ქცეულ დროის მონაკვეთში დირექტორმა განახორციელა არაერთი მოქმედება, რომელიც წინააღმდეგობაში მოდის ,,მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონთან, საქართველოს ორგანულ კანონთან ,,საქართველოს შრომის კოდექსთან“, საზოგადოებრივი მაუწყებლის მიერ დამტკიცებულ პროგრამულ პრიორიტეტებთან, მაუწყებლის დებულებასა და შინაგანაწესთან. არსებობს გონივრული ვარაუდი იმისა, რომ აღნიშნულ პერიოდში დირექტორის მიერ განხორციელებული ცალკეული ქმედებები შეიცავდეს საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსით განსაზღვრული დანაშაულის ნიშნებსაც.

დროის აღნიშნულ მონაკვეთში დირექტორის მიერ განხორციელებული არამართლზომიერი ქმედებების ძირითად   მიზანს წარმოადგენდა მაუწყებელში არსებული სარედაქციო დამოუკიდებლობის ხელყოფა და ამ დამოუკიდებლობის განმსაზღვრელი რგოლების/ხელმძღვანელი პირების სრული დაქვემდებარება. აღნიშნული მიზნის მისაღწევად გამოყენებული იქნა როგორც ფორმალურად კანონისმიერი საშულებები, ასევე ცალსახად უკანონო ქმედებები.

 

  • მრჩეველთა საბჭოს გადაწყვეტილება N01-01/22. https://ajaratv.ge/files/shares/bordi/2/2525-5.pdf
  • მრჩეველთა საბჭოს წევრები https://ajaratv.ge/boardtv/members; აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს – 2018 წლის 01 ნოემბრის დადგენილება N77- უ.ს.რ.ს (გიგა ჩხარტიშვილის არჩევის შესახებ); 2019 წლის 25 ოქტომბრის დადგენილება N97-უ.ს.რ.ს (თამილა დოლიძის არჩევის შესახებ); 2019 წლის 25 ოქტომბრის დადგენილება N98-უ.ს.რ.ს (სოსო სტურუას არჩევის შესახებ); 2019 წლის 25 ოქტომბრის დადგენილება N96-უ.ს.რ.ს (თამარ წილოსანის არჩევის შესახებ);
  • ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2019 წლის 23 სექტემბრის განჩინება, საქმე #(3/467-2019) 010310119003192271

 მიზნის მისაღწევად დირექტორი არ მორიდებია დასაქმებულთა არც კოლექტიურ (მასობრივ) და არც ინდივიდუალურ/პერსონალურ დევნას მათ მიერ დაკავებული თანამდებობ(ებ)ის, გამოთქმული აზრისა თუ განხორციელებული ქმედებების გამო. უმეტეს შემთხვევაში დასაქმებულთა დევნის მიზეზი გახდა მათ მიერ დაკავებული პოზიციის პარალელურად კრიტიკული დამოკიდებულება დირექტორის საქმიანობის მიმართ. თუმცა, დირექტორს ყურადღების მიღმა არც ის დასაქმებულები დარჩენია, რომელთაც სარედაქციო მიმართულებით განსაკუთრებული თანამდებობები არ ეკავათ, მაგრამ კრიტიკულად აფასებდნენ მაუწყებელში მიმდინარე მოვლენებს.

კრიტიკული დამოკიდებულების გამო დევნის ნათელი მაგალითებია: დირექტორის პირველი მოადგილის, ახალი ამბების სამსახურის უფროსის და მისი მოადგილის (სარედაქციო მიმართულებით), ასევე, ონლაინ მედიის სამსახურის უფროსის შემთხვევები. გამოხატული კრიტიკული პოზიციის  გამო დევნის ობიექტებად იქცნენ, ასევე, ახალი ამბების სამსახურში მთავარი საინფორმაციო გამოშვების წამყვანი, ამავე სამსახურის პროდუსერი და რეპორტიორები. დირექტორის ყურადღების მიღმა მათი კრიტიკული დამოკიდებულების გამო არც შემოქმედებითი მიმართულების წამყვან-რეპორტიორ(ებ)ი და რედაქტორ(ებ)ი დარჩენილან.

შეფასებისთვის აღებულ დროის მონაკვეთში, გარდა დასაქმებულთა კონსტიტუციით დაცული უფლებათა ხელყოფისა, თვალსაჩინო იყო განსაზღვრული პროგრამული პრიორიტეტების განზრახ შეუსრულებლობა, საბიუჯეტო სახსრების არამიზნობრივი და საფუძვლის გარეშე ხარჯვა (ფლანგვა), კანონითა და კანონქვემდებარე აქტებით განსაზღვრული იმპერატიული მოთხოვნების უგულებელყოფა, არაჯანსაღი (ტყუილსა და თვალთმაქცობაზე დაფუძნებული) ურთიერთობა დასაქმებულებთან, სახელმწიფოს კონსტიტუციურ ორგანოებსა თუ კერძო სამართლის სუბიექტებთან.

დასაქმებულთა კოლექტიური და ინდივიდუალური დევნა

მაუწყებლის        დირექტორმა        დანიშვნიდან        ერთ        თვეში        ყოველგვარი        კვლევის, ანალიზის/შეფასების გარეშე კანონმდებლობით განსაზღვრული პროცედურების უგულებელყოფით მრჩეველთა საბჭოს მაუწყებლის დებულებაში ცვლილებების პროექტი წარუდგინა4. პროექტის მთავარი მიზანი იყო დირექტორის მოადგილის და სხვა ხელმძღვანელი პოზიციების გაუქმება, სტრუქტურული ერთეულების ფორმალური ცვლილება და ამ გზით ხელმძღვანელ პოზიციაზე მომუშავე რამდენიმე პირის ერთდროული გათავისუფლება5.

ცვლილებების პროექტის წარდგენა თანამშრომელთა დათხოვნის სამართლებრივი საფუძვლის შექმნას რომ ისახავდა მიზნად, მოგვიანებით იმ გარემოებამაც დაადასტურა, რომ წარუმატებელი  მცდელობის  შემდეგ  მისი  განხილვა/პოპულარიზაცია მხოლოდ მას შემდეგ შეწყდა,6 რაც დირექტორმა გასათავისუფლებელი დასაქმებულების გათავისუფლებისა თუ გადაყვანის სხვა უკანონო ინდივიდუალური დევნის მექანიზმი აღმოაჩინა.7

საკუთარი აზრისა და კრიტიკული დამოკიდებულების გამო ინდივიდუალური დევნის მსხვერპლი გახდა ახალი ამბების სამსახურში პროდიუსერი ნათია შავაძე, რომელთანაც სახელშეკრულებო ურთიერთობის შეწყვეტას8 დირექტორი იმით ხსნიდა, რომ ხელშეკრულების მოქმედების ვადა ამოიწურა და არ ჰქონდა უფლებამოსილება (დადგენილი შიდა რეგულაციით9), მასთან გაეგრძელებინა შრომითი ურთიერთობა10. ამ ახსნას შეიძლება დროის იმ მონაკვეთში ფორმალური საფუძველი გააჩნდა, მაგრამ მოგვიანებით მასთან (დირექტორთან) ლოიალურ დამოკიდებულებაში მყოფ სხვა დასაქმებულებთან შრომითი ურთიერთობის გაგრძელებამ (სხვადასხვა მექანიზმების გამოყენებით11, მათ შორის ამავე სამსახურში) ნათელი გახადა, რომ პროდიუსერთან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის საფუძველი იყო მისი კრიტიკური დამოკიდებულება დირექტორის საქმიანობასთან მიმართებაში, გაცხადებული საფუძველი (ვადის გასვლა) კი მხოლოდ ფორმალური მიზეზი იყო მის გასანთავისუფლებლად.

კოლექტიური დევნის12 პარალელურად ინდივიდუალური დევნის ობიექტი იყო დირექტორის პირველი მოადგილე ნათია ზოიძე. ჯერ კიდევ საავადმყოფო ფურცელზე მყოფის მიერ საკუთარი განცხადებით განთავისუფლების მოთხოვნამდე, ის განიცდიდა სამსახურებრივ საქმიანობაში ფიზიკურ ხელშეშლას (სამუშაო გარემოს შეზღუდვას), განსახორციელებელი საქმიანობის შეზღუდვას (ხელშეკრულებაში ცალმხრივად შეტანილი ცვლილებები), საფუძვლის გარეშე დისციპლინური წარმოების დაწყებას და დამსაქმებლის მხრიდან გამოხატულ აშკარა იგნორირებას, რომლებმაც ერთობლიობაში შექმნა მოცემულობა (მტრული გარემო), რომლის ატანაც ფიზიკურად შეუძლებელი იყო13.

პარალელურად დევნის ობიექტი14 იყო ახალი ამბების სამსახურის უფროსი შორენა ღლონტი. დირექტორმა მაუწყებლის შინაგანაწესით განსაზღვრული პროცედურების დარღვევით15 დაიწყო დისციპლინური წარმოება მის წინააღმდეგ16. სამსახურის უფროსის მიმართ დისციპლინური დევნის დაწყებამდე და დაწყების შემდეგ დადგენილი/არსებული ფაქტობრივი გარემოებები უდაოდ მიუთითებდა იმაზე, რომ სამსახურის უფროსის კავშირი ,,დარღვევად“ შეფასებულ ქმედებასთან იყო ფორმალური, სადაოდ შეფასებულ ქმედებაზე რეაგირება კი – ხანდაზმული. მიუხედავად აღნიშნულისა, დირექტორმა შრომის კოდექსისა და შინაგანაწესით  გათვალისწინებულ  იმპერატიულ  მოთხოვნათა  უგულებელყოფით  მის მიმართ გამოიყენა უმკაცრესი სახდელი17 და ამ სახდელის გამოყენების შემდეგ მისი ,,სიჩუმის“ მოპოვებას ანაზღაურების შენარჩუნებით შეეცადა18, თუმცა, ღლონტს დირექტორის საქმიანობის მიმართ კრიტიკული მოსაზრებები ახალ პოზიციაზე არ შეუცვლია, რაც საბოლოოდ მისი სამსახურიდან გათავისუფლების მიზეზი გახდა.

დირექტორის 2019 წლის 31 დეკემბრის N 02-26/621 წერილი; დირექტორის 2019 წლის 31 დეკემბრის N02-05/41 ბრძანება;

 დირექტორის 2017 წლის 08 მაისი ბრძანება N02-03/10 https://www.ajaratv.ge/files/

04/06/2020 წ. N 02-19/1211 წერილობითი პასუხი; https://ajaratv.ge/files/shares/konkursisshedegebi-converted.pdf

 დირექტორის 2020 წლის 11 თებერვლის N02-26/393 წერილობითი შეტყობინება; https://batumelebi.netgazeti.ge/news/256777/

ახალი ამბების სამსახურის უფროსის დევნის პარალელურად დირექტორს მხედველობიდან არ გამორჩენია ახალი ამბების სამსახურის უფროსის მოადგილე სარედაქციო მიმართულებით მაია მერკვილაძე. მოადგილის მიერ დაკავებული პოზიციის გასაუქმებლად წამოწყებულ წარმოებას19, გარდა იმისა, რომ წინააღმდეგობაში იყო საკანონმდებლო რეგულაციებთან20, არანაირი არგუმენტი (გასაზიარებელი დასაბუთება) არ გააჩნდა21. მიუხედავად აღნიშნულისა, დირექტორმა მაინც ჩამოაშორა22 მაუწყებლის სატელევიზიო ახალი ამბების მომზადების ნაწილს მოადგილე (გადაიყვანა რადიოში23). ის, რომ დირექტორის აღნიშნული ქმედება მიმართული იყო მხოლოდ ამ კონკრეტული მოადგილის წინააღმდეგ, დასტურდება იმითაც, რომ ამ სტრუქტურული ერთეულის გარდა, სხვა სტრუქტურული ერთეულის არც ერთი მოადგილის მიმართ პოზიციის შინაარსობრივი ცვლილება არ განხორციელებულა.24 ამ კონკრეტულ ცვლილებას დირექტორი სრულიად გაუგებრად, მაგრამ იმით ასაბუთებდა25, რომ არ სჭირდებოდა ერთი სტრუქტურის შიგნით რამდენიმე პასუხისმგებელი პირი. აღნიშნული ცვლილებების ამოქმედებამდე და შემდეგაც დირექტორმა ქვემდებარე კი არა, პარალელური თანამდებობები (პასუხისმგებელი პირები) შექმნა/გააჩინა არა მარტო სტრუქტურული ერთეულების დონეზე,26 არამედ უფრო ქვედა დონეზეც – განყოფილებაში.27

მაუწყებლის ახალი ამბების სამსახურიდან უფროსისა და მისი მოადგილის იძულებით გაყვანის შემდეგ, თითქოს უნდა დასრულებულიყო დასაქმებულთა დევნა ამ სტრუქტურულ ერთეულში, მაგრამ მხოლოდ სარედაქციო წმენდა არ აღმოჩნდა საკმარისი დირექტორისთვის. მას მხედველობის არეალიდან არ გამორჩენია ის ჟურნალისტები (რეპორტიორები, წამყვანები), რომლებიც საჯაროდ აკრიტიკებდნენ მის გადაწყვეტილებებს.28

შეფასების საგნად ქცეულ დროის მონაკვეთში მაუწყებლის დირექტორის მიერ განხორციელებულ უკანონო ქმედებებს გამოხმაურება/შეფასება მოჰყვა როგორც საერთაშორისო29,  ასევე,   ადგილობრივი  ორგანიზაციებისა30 და  საქართველოს  სახალხო

  • დირექტორის 2020 წლის 28 თებერვლის N02-05/20 ბრძანება – გათავისუფლებაზე;
  • დირექტორის 2020 წლის 02 მარტის N02-05/21 ბრძანება; დირექტორის 2020 წლის 22 აპრილის N02-05/51 ბრძანება;

 დირექტორის 2020 წლის 02 ივნისის N02-05/64 ბრძანება; https://batumelebi.netgazeti.ge/news/281295/

  • დირექტორის 2020 წლის 13 თებერვლის N 02-19/431 მიმართვა მრჩეველთა საბჭოს; მრჩეველთა საბჭოს 2020 წლის 17

 თებერვლის განცხადება https://ajaratv.ge/files/shares/bordi/ssssasads.jpg;

  • საქართველოს ორგანული კანონი ,,საქართველოს შრომის კოდექსი“; საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსი;

 დირექტორის 2020 წლის 13 თებერვლის N 02-19/431 მიმართვას თანდართული განმარტებითი ბარათი; https://batumelebi.netgazeti.ge/news/254866/

დამცველის მიერ31. აღნიშნულმა ორგანიზაციებმა მათი სპეციფიკის გათვალისწინებით, განცხადებებით, რეკომენდაციებითა და წინადადებებით მიმართეს მაუწყებლის დირექტორს, რათა შეეწყვიტა როგორც სარედაქციო დამოუკიდებლობის ხელყოფისაკენ მიმართული ქმედებები, ასევე, დასაქმებულთა დევნა და მათ მიმართ დისკრიმინაციული მოპყრობა. იმის გათვალისწინებით, რომ დასაქმებულთა მიმართ დირექტორის მხრიდან განხორციელებული უკანონო ქმედებების ძირითადი ნაწილი დეტალურად აღწერილი და შეფასებული აქვთ აღნიშნულ ორგანიზაციებს (რასაც სრულად ვეთანხმები და ვიზიარებ), მათ დეტალურ აღწერას და განხილვას შეფასების ამ დოკუმენტში აღარ მოვახდენ.

სარედაქციო  დამოუკიდებლობის ხელყოფა

მაუწყებელს კანონისმიერი ვალდებულება გააჩნია ჩამოაყალიბოს/შექმნას ისეთი სტრუქტურული ერთეულები, რომლებიც უზრუნველყოფენ მათ რედაქციულ დამოუკიდებლობას.32 სტრუქტურული ერთეულების სარედაქციო დამოუკიდებლობის ზოგად გარანტიების, ასევე, ითვალისწინებს კანონიც,33 მაგრამ ეს მოწესრიგება ქმედითია მაშინ, როცა ხელმძღვანელი ორგანოებიდან ერთ-ერთი მაინც არის მოწოდების სიმაღლეზე ან/და გარე მაკონტროლებლის საქმიანობა არის ეფექტიანი.

  • ,,მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 359 -მუხლის პირველი ნაწილის ,,ბ“ ქვეპუნქტი;
  • ,,მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 353 – მუხლი;

 შეფასებისთვის აღებულ დროის მონაკვეთში, სამწუხაროდ, არც შიდა მექანიზმი34 და არც გარე მაკონტროლებელი35 აღმოჩნდა ეფექტიანი მაუწყებლის სარედაქციო დამოუკიდებლობის დასაცავად.

დირექტორის დანიშვნის პირველივე დღეს ნათელი იყო, რომ დირექტორს პრეტენზიები გააჩნდა მაუწყებლის სარედაქციო პოლიტიკის მიმართ და იგი იმდენად მოცულობითი იყო,36 რომ შემჩნევა ობიექტურ დამკვირვებელს არ უნდა გასჭირვებოდა.

საქმიანობის დაწყებისას პირველივე ქმედებები მიმართული იყო იმ სტრუქტურული ერთეულებისა თუ დასაქმებულების მიმართ/წინააღმდეგ, ვინც მაუწყებლის ახალი ამბების აქტიური შემქმნელები იყვნენ (თავიანთი სამსახურებრივი პოზიციის გათვალისწინებით), მაგრამ აქაც მნიშვნელოვანი გახდა პრიორიტეტული მიმართულებების თანმიმდევრობა: თავდაპირველი სამიზნე გახდა სატელევიზიო მიმართულების ახალი ამბები, შემდეგ – ვებ-პლატფორმა, მოგვიანებით კი – ცალკეული გადაცემები.

საქმიანობის პირველ კვარტალში მაუწყებლისთვის სატელევიზიო ახალ ამბებს კეთებას უკვე ჩამოშორებული იყვნენ სამსახურის უფროსი37, მოადგილე სარედაქციო მმართულებით38, პროდიუსერი39, მთავარი საინფორმაციო გამოშვების წამყვანი40, დღის საინფორმაციო გამოშვების წამყვან/რეპორტიორი,41 მთავარ საინფორმაციო გამოშვებაში პოლიტიკური მიმართულების შემქმნელი რეპორტიორი42, მაუწყებლის რეპორტიორი დედაქლაქში43 და მაუწყებლის ზოგად საინფორმაციო პოლიტიკაზე პასუხისმგებელი პირი44.  საქმიანობის მეორე კვარტლის მიწურულს კი დედაქალაქში (თბილისის ბიუროში) დასაქმებული ყველა ჟურნალისტი45 შეცვლილი იყო.

საქმიანობის პირველივე კვარტალში დირექტორმა უარი განაცხადა ჟურნალისტური საგამოძიებო ფილმების შეძენაზე, მიუხედავად იმისა, რომ მისი შეძენისა და განთავსების ვალდებულება განსაზღვრული იყო პროგრამული პრიორიტეტით46 და ამ მიმართულებას დამტკიცებული ბიუჯეტის მუხლი სპეციალურად ითვალისწინებდა47.

დანიშვნიდან ხუთ თვეში ახალი ამბების სამსახურში უფროსის ვაკანტური თანამდებობა, პერსონალურად შექმნილი საკონკურსო მოთხოვნებითა48 და ერთი სუბიექტის მონაწილეობით დაიკავა დირქტორის პირველმა მოადგილემ.49

 

  • მაუწყებლის მრჩეველთა საბჭო;
  •  საერთო სასამართლო;
  • https://ajaratv.ge/article/51928; https://ajaratv.ge/article/51948; https://batumelebi.netgazeti.ge/news/241395/;
  • შორენა ღლონტი – გათავისუფლა 2020 წლის 28 თებერვალს;
  • მაია მერკვილაძე – გათავისუფლა 2020 წლის 24 თევერვალს;
  • ნათია შავაძე – გათავისუფლა 2019 წლის 31 დეკემბერს;
  • თეონა ბაკურიძე – გათავისუფლა 2020 წლის 13 მარტს;
  • თეონა თურმანიძე – გადაიყვანა რადიოში 2020 წლის 21 აპრილს;
  • თეონა ხარაბაძე – გადაიყვანა არარსებულ ბიუროში, დირექტორის 2020 წლის 23 მარტის N02-26/865 წერილი;
  • ნინო ხოზრევანიძე – პროტესტის ნიშნად წავიდა სამსახურიდან 2020 წლის 01 მარტიდან;
  • ნათია ზოიძე – გაათავისუფლა 2020 წლის 05 თებერვლიდან;
  • ანი ბოჭორიშვილი; ნინო ხოზრევანიძე; ნათია კოპალიანი;
  • შეთანხმებული მაუწყებლის მრჩეველთა საბჭოს 2018 წლის 02 ივლისის N01-01/17 გადაწყვეტილებით; https://ajaratv.ge/files/video/Sainformacio/2016/IANVARI/111_1.pdf
  • შეთანხმებული მაუწყებლის მრჩეველთა საბჭოს 2019 წლის 29 ნოემბრის N01-01/23 გადაწყვეტილებით; https://ajaratv.ge/files/shares/bordi.pdf
  • https://ajaratv.ge/files/shares/pdf/sainformacio.pdf
  • https://batumelebi.netgazeti.ge/news/270040/; დირექტორის 2020 წლის 24 თებერვლის N02-05/13 ბრძანება; დირექტორის 2020 წლის 16 აპრილის N02-05/50 ბრძანება;

დანიშვნიდან ექვს თვეში ახალი ამბების სამსახურში გამოსაცდელი ვადით იქნენ მოწვეული პასუხისმგებელი პირები50 (რედაქტორები), მიუხედავად იმისა, რომ ამავე სამსახურში იყო რამდენიმე ადამიანი (მათ შორის მოქმედი რედაქტორები51), რომლებიც დროის სხვადასხვა, მათ შორის, კრიტიკულ მონაკვეთში სამსახურის უფროსის თუ უფროსის მოვალეობას პირნათლად ასრულებდნენ.

დანიშვნიდან ოთხ თვეში ისედაც მწირი ადამიანური რესურსისა და შესაძლებლობის ზღვარზე მომუშავე საინფორმაციო-ანალიტიკური მიმართულება რეპორტიორის გარეშე დატოვა52.

დანიშვნიდან ხუთ თვეში სტრუქტურული ერთეული, რომელიც პასუხისმგებელი იყო ონლაინ მიმართულებაზე (ვებ-პლატფორმაზე), უფუნქციო გახადა53, დებულებით განსაზღვრული ფუნქციები კი მის მიერ ხელშეკრულებით აყვანილ/დანიშნულ სუბიექტს54 სხვა პარალელურ ფუნქციებთან ერთად დააკისრა/შეუთავსა.

შეფასებისთვის აღებულ დროის მონაკვეთში დირექტორმა საქმიანობას ჩამოაშორა შემოქმედებით  სამსახურში სარედაქციო მიმართულებაზე პასუხისმგებელი პირი55, ამავე სამსახურის  ყოველდღიური  პირდაპირი  ეთერის  სოციალური  გადაცემის (პროექტის)

წამყვანი/რეპორტიორი56 და პირდაპირი ეთერის შემეცნებითი-გასართობი გადაცემის რედაქტორი.57

თავდაპირველად, ახალი სეზონის დაწყების მოტივით, ხოლო მოგვიანებით, ახლადშექმნილი კომისიის რეკომენდაციაზე მითითებით, სატელევიზიო სივრციდან პრაქტიკულად გააქრო კრიტიკულად მნიშვნელოვანი გადაცემები.58

დონორების მიერ თანადაფინანსებითა და დამოუკიდებლად მომზადებული პროდუქტის (სოციალური გადაცემის ,,ათვლის კუთხის“) შესაჩერებლად, ჯერ დაფინანსების წყაროების მოკვლევით, შემდეგ ფინანსური რესურსის ოდენობის გარკვევით, ხოლო მოგვიანებით ამ ფინანსური რესურსების მიმღებ პირებზე ფსიქოლოგიური ზეწოლით ცდილობდა პროექტის/გადაცემის გაჩერებას.59 დირექტორმა დასახულ მიზანს მაინც მიაღწია ახალი სეზონის დაგეგმვის მიზეზით. გადაცემა ივლისის შემდეგ სატელევიზიო ეთერში აღარ გადის60, მის ავტორებს კი კითხვებზე პასუხი ამ დრომდე არ მიუღიათ.

პირად  მოტივებზე  დაფუძნებული, შერჩევითი  მიდგომების  გამოყენებით,  დირექტორი ახალი   ამბების  სამსახურში  დასაქმებულებზე  ახორციელებდა  ფსიქოლოგიურ     ზეწოლას

  • დირექტორის 2020 წლის 30 მარტის N02-05/40 ბრძანება; დირექტორის 2020 წლის 10 აპრილის N02-05/44 ბრძანება; დირექტორის 2020 წლის 04 მაისი N02-05/57 ბრძანება; დირექტორის 2020 წლის 01 ივლისის N02-05/75 ბრძანება;
  •  ირინე ყურუა; ლაშა ზარგინავა; ცირა სურმანიძე; მეგი შავლაყაძე; შალვა კვასხვაძე;
  • 2020 წლის 27 მაისის N02-19/1147 წერილის დანართი; https://ajaratv.ge/article/56077; https://batumelebi.netgazeti.ge/news/257339/
  • https://ajaratv.ge/article/58006; https://ajaratv.ge/article/58123
  • დირექტორის 2020 წლის 10 აპრილის N02-05/44 ბრძანება;
  • დირექტორის 2020 წლის 30 ივლისის N02-05/77 ბრძანება;
  • დირექტორის 2020 წლის 11 მაისის ბრძანება; https://ajaratv.ge/article/58755; https://ajaratv.ge/article/59147 ; https://batumelebi.netgazeti.ge/news/276365/
  • დირექტორის 2020 წლის 30 ივლისის N02-05/78 ბრძანება;
  • დირექტორის 2020 წლის 18 ნოემბრის N02-19/2814 წერილის დანართი; დირექტორის 2020 წლის 22 ოქტომბრის N02-26/2539 წერილი;
  • დირექტირის 2020 წლის 29 მაისის N 02-22/202; დირექტორის 2020 წლის 21 ივლისის N02-22/282 წერილი; მაუწყებლის 2020 წლის 15 ივნისის N02-26/1304 წერილი; მაუწყებლის 2020 წლის 15 ივნისის N02-26/1315 წერილი; დირექტორის 2020 წლის 15 მაისის N02-22/86 წერილი;
  • დირექტორის 2020 წლის 30 ივლისის N02-03/25 ბრძანება;

 მათი პარალელური სამუშაო ადგილების, ანაზღაურებადი საქმიანობისა თუ განათლების შესახებ ინფორმაციის წარდგენის იძულებით.61

ტყუილსა და ძალის დემონსტირებაზე დაფუძნებული  ურთიერთობები

ფაქტია, რომ დირექტორი მისი პირველი მასშტაბური ინიციატივის (დებულებაში ცვლილებების პროექტისათვის) მხარდაჭერის მოპოვებას ცდილობდა საზოგადოების შეცდომაში შეყვანით/ტყუილით, თითქოს აღნიშნული ცვლილებით არაფერი არ შეიცვლებოდა მაუწყებელში.62 თუ მისი პირველი მცდელობა უშედეგო აღმოჩნდა მრჩეველთა საბჭოს ერთ-ერთი წევრის63 ჯანსაღი პოზიციის გამო, მომდევნო, შედარებით მცირე მასშტაბის, მაგრამ ახალი ამბების მიმართულებით განსახორციელებელ არსებით  (საშტატო განრიგში) ცვლილებაზე საკმარისი (3 მრჩევლის) მხარდაჭერა მიიღო64 ტყუილზე დაფუძნებული განცხადებით/დაპირებებით.65

გაცხადებული ტყუილის დოკუმენტურად დადასტურებულ შემთხვევას წარმოადგენს მაუწყებლის ურთიერთობა სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახურთან, კერძოდ: შიდა განხილვებსა თუ საჯარო განცხადებებში დირექტორი ან/და მისი უშუალო წარმომადგენლები აცხადებდნენ, რომ მათთან დაცული პერსონალური მონაცემები თვითონვე გაასაჯაროვეს (მაღალ საზოგადოებრივ ინტერესზე მითითებით)66, ხოლო სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახურთან კომუნიკაციის დროს აცხადებდნენ, რომ თითქოს მათთვის უცნობი იყო, თუ საიდან გავრცელდა საინფორმაციო საშუალებებში დაცული პერსონალური მონაცემები. უფრო მეტიც, სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახურთან ურთიერთობაში მაუწყებელი შეეცადა პერსონალური მონაცემების გასაჯაროება სამართალდამცავი ორგანოსთვის (შსს) ,,დაებრალებინა“.67

დოკუმენტურად დადასტურებული საერთაშორისო მასშტაბის68 გაცხადებული ტყუილის კატეგორიას მიეკუთვნება სარედაქციო საბჭოს ამოქმედებაც.69 შეფასების საგნად ქცეულ დროის მონაკვეთში მაუწყებელში სარედაქციო საბჭოს არც ერთი შეკრება/სხდომა არ გამართულა.70

ძალის   დემონტრირების თვალსაჩინო  მაგალითებია: მაუწყებელში  ახლად შექმნილ პროფესიულ      გაერთიანებასთან მედიაციის პროცესის შეწყვეტა,71 უსაფუძვლოდ გაჭიანურებული  დისციპლინური  წარმოებები72,  საფუძვლით თუ საფუძვლის გარეშე

  • დირექტორის 2020 წლის 18 მარტის N02-26/841 წერილი;
  • მრჩეველთა საბჭოს 2019 წლის 26 დეკემბრის სხდომა https://ajaratv.ge/boardtv/meeting/5678; დირექტორის 2020 წლის 31 იანვრის N 02-19/278 წერილობით პასუხის დანართი;
  • მრჩეველთა საბჭოს წევრი – თამარ წილოსანი;
  • მრჩეველთა საბჭოს 2020 წლის 19 თებერვლის N01-01/03 გადაწყვეტილება https://ajaratv.ge/files/shares/pdf/1113.pdf ;
  • მრჩეველთა საბჭოს 2020 წლის 19 თებერვლის სხდომა

66 მრჩეველთა საბჭოს 2020 წლის 07 აგვისტოს სხდომა https://ajaratv.ge/files/shares/; https://ajaratv.ge/article/65520;

  • სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახურის 2020 წლის 30 სექტემბრის გადაწყვეტილენა Nგ-1/322/2020;
  • აჭარის მაუწყებლის დირექტორმა მედიის საკითხებში გაეროსა და ეუთოს წარმომადგენლებს სახალხო დამცველის საპასუხო წერილით მიმართა https://ajaratv.ge/article/65505;

 

პირველსავე შემთხვევებში უმკაცრესი დისციპლინური სახდელის გამოყენება,73 საფუძვლისა და სუბიექტის თანხობის გარეშე სამსახურებრივი გადაადგილება74, დასაქმებულთა საქმიანი გამოცდილებისა და მათი კვალიფიკაციის უგულებელყოფ75, შიდა მარეგულირებელი აქტების პირად ინტერესზე (სურვილებზე) მორგება76, დასაქმებულისთვის წერილობითი მითითება გამოთქმული მოსაზრების საჯარო უარყოფაზე77, დასაქმებულთა სამუშაო ადგილზე არდაშვება, პროფესიული გაერთიანების ხელმძღვანელისთვის მაუწყებლის შენობაში შესვლის აკრძალვა.

სხვა მოცემულობასთან ერთად, ძალის დემონსტრირების აშკარა მაგალითებია: მაუწყებელში შექმნილი/ჩამოყალიბებული ალტერნატიული პროფესიული გაერთიანების სრული უარყოფა/იგნორირება78, განსაზღვრული პროგრამული პრიორიტეტების შეუსრულებლობა, პანდემიის მიზეზით თვეების79 განმავლობაში გადაცემების შეჩერება80, კონკრეტული გადაცემებისათვის ეთერის შეზღუდვა81 ან/და საერთოდ გაუქმება82, სამაუწყებლო სიგნალის საერთოდ გათიშვა.83

ტყუილის, თვალთმაქცობის და ძალის დემონსტრირების ერთობლივი მაგალითებია, მაუწყებელში გამართული ღია/საჯარო კონკურსები,84 კერძოდ: შეფასებისთვის ქცეულ დროის მონაკვეთში იმ თანამდებობებზე, სადაც დროებით მოხდა თანამშრომლების მოყვანა (მოვალეობის შემსრულებლების – განსაზღვრული ვადით), იმავე პოზიციებზე გამოცხადებულ ყველა კონკურსში (ძირითადად ერთი კანდიდატის მონაწილეობით), მოვალეობის შემსრულებლებმა მიაღწიეს წარმატებას.85

73 ახალი ამბების სამსახურის უფროსის გათავისუფლება; მთავარი საინფორმაციო გამოშვების წამყვანის გათავისუფლება; ალტერნატიული პროფესიული კავშირის ხელმძღვანელის გათავისუფლება; შემოქმედებით სამსახურში ხელმძღვანელი რედაქტორის გათავისუფლება; დილის გადაცემის ხელმღვანელის/რედაქტორის გათავისუფლება; შემოქმედებით სამსახურში გრაფიკოსის გათავისუფლება;

დებულებით განსაზღვრული სტრუქტურული ერთეულის ფუნქციის გარეშე დატოვება; მაუწყებელში თანამშრომელთა მიღების წესში ცვლილება;

  • დირექტორის 2020 წლის 26 მარტის N02-19/897 წერილი; დირექტორის 2020 წლის 24 მარტის N02-09/49 ბრძანება;
  • https://batumelebi.netgazeti.ge/news/305881/; https://batumelebi.netgazeti.ge/news/279313/; გადაცემა ,, ჰეშთეგი“ (კვირაში 5 დღე იყო და 2020 წლის 12 ნოემბრიდან კვირაში ერთხელ გადის ეთერით);

 2020 წლის 27 მარტის N02-09/51 ბრძანება; https://ajaratv.ge/files/shares/pdf/sainformacio.pdf; დირექტორის 2020 წლის 30 ივლისის N02-09/101 ბრძანება; https://ajaratv.ge/files/shares/pdf/konkuirsi/k37.pdf ; დირექტორის 2020 წლის 16 სექტემბრის N02-09/145 ბრძანება; https://ajaratv.ge/files/shares/pdf/212.pdf; დირექტორის 2020 წლის 03 აგვისტოს N02-09/106 ბრძანება; https://ajaratv.ge/files/shares/pdf/konkuirsi/saavt2.pdf; დირექტორის 2020 წლის 03 აგვისტოს N02-09/107 ბრძანება; https://ajaratv.ge/files/shares/pdf/konkuirsi/web1.pdf ; დირექტორის 2020 წლის 06 ოქტომბრის N02-09/63 ბრძანება; https://ajaratv.ge/files/shares/pdf/fdddddd.pdf;

ძალის დემონსტრირებისა და არაკომპეტენტურობის თვალსაჩინო მაგალითია ,,ინტერნეტში/სოციალურ ქსელში ქცევის წესების“ იმ რედაქციით მიღება/დამტკიცება86, რომლის მოქმედებაც სასამართლომ შეაჩერა.87 აღნიშნული წესის შინაარსის შეფასებამდე, მნიშვნელოვანია მისი მიღების დრო. დროის ამ კონკრეტულ მონაკვეთში, ახალი ამბების სამსახურს ძირითადად ჩამოშორებული იყვნენ ხელმძღვანელი პირები, ონლაინ მედიის სამსახური უფუნქციოდ იყო დარჩენილი, სხვა კრიტიკული გადაცემები საგანგებო მდგომარეობის მოქმედების მიზეზით იყო შეჩერებული, ამდენად, თანამშრომლებს მაუწყებლის შიგნით მიმდინარე მოვლენებზე საზოგადოების ინფორმირების ერთადერთი საშუალება – სოციალური ქსელი ჰქონდათ დარჩენილი და იმის დახშობასაც ცდილობდა დირექტორი. აღნიშნული წესის საჯარო შეფასება/კრიტიკა გახდა ფორმალური საფუძველი წამყვან/რეპორტიორის თეონა თურმანიძის სატელევიზიო ეთერიდან ჩამოშორებისა,88 ხოლო თეონა თურმანიძის საჯარო დაცვა ფორმალურ საფუძვლად დაედო პროფესიული გაერთიანების ხელმძღვანელის, მალხაზ რეხვიაშვილის გათავისუფლებას.89 რაც შეეხება აღნიშნული წესით მოწესრიგებულ ურთიერთობას, ის ძირითადად მიმართულია მაუწყებელში დასაქმებული თანამშრომლების კონსტიტუციით დაცული გამოხატვის უფლების შეზღუდვისაკენ.90

პროგრამული პრიორიტეტების შეუსრულებლობა

საკანონმდებლო თუ კანონქვემდებარე (შიდა სამართლებრივი) აქტებით განსაზღვრული/დადგენილი პროგრამული პრიორიტეტების შეუსრულებლობა მაუწყებლისთვის ყოველთვის პრობლემას წარმოადგენდა. წარსულ შემთხვევებში თუ აღნიშნული გარემოება ძირითადად განპირობებული იყო ობიექტური მიზეზებით, შეფასებისთვის განსაზღვრულ დროის მონაკვეთში მას დაემატა დირექტორის სუბიექტური დამოკიდებულება.

პროგრამული პრიორიტეტები, რომლებიც წარსულშიც არ სრულდებოდა და აღნიშნული გარემოება არაერთი შიდა თუ საჯარო მსჯელობის საგანი გამხდარა,91  არც შეფასების საგნად ქცეულ დროის მონაკვეთში არ შესრულებულა. უფრო მეტიც, გარკვეული მიმართულებით გაუარესდა კიდეც92.

სუბიექტური დამოკიდებულების გათვალისწინებით მაუწყებელმა შეფასების საგნად ქცეულ დროის მონაკვეთში არ შეასრულა ჟურნალისტური გამოძიების მიმართულებით განსაზღვრული  და  დაფინანსებული  პროგრამული  პრიორიტეტი.93  დირექტორის  მიერ  ამ მიმართულების შესავსებად მითითებული პროდუქტი94 კი არანაირ კავშირში არ არის ჟურნალისტურ გამოძიებასთან და ის მიზნად ისახავს მრჩევლ(ებ)ის შეცდომაში შეყვანას (მოტყუებას).

საბიუჯეტო სახსრების ფლანგვა

შეფასების საგნად ქცეულ დროის მონაკვეთში მაუწყებელმა დაახლოებით ნახევარი მილიონი ლარი გადაიხადა იმ დასაქმებულთა შრომის ანაზღაურებაში, რომელთაც ერთი წუთიც არ უშრომიათ მაუწყებლისთვის. დირექტორის განცხადებით, საბიუჯეტო სახსრების უსაფუძვლო ხარჯვის მიზეზს წარმოადგენდა მსოფლიოში არსებული პანდემია95. გარკვეულწილად შეიძლება ეს გასათვალისწინებელიც იყო/არის მაუწყებლის სოციალური პასუხისმგებლობის გათვალისწინებით, მაგრამ იმ პირობებში, როდესაც დასაქმებულთა გარკვეულ ჯგუფს გააჩნდა დისტანციური მუშაობის გამოცდილება და მათი ნაწილი თანახმა იყო დისტანციურ მუშაობაზე, უფრო მეტიც, კონკრეტული გადაცემები ითხოვდნენ კიდეც მიეცათ მუშაობის საშუალება, დირექტორმა ყოველგვარი განხილვის, მსჯელობისა და შერჩევის გარეშე ერთიანად აუკრძალა ყველა დასაქმებულს შრომის ხელშეკრულებით განსაზღვრული ვალდებულების შესრულება.96

შეფასების საგნად ქცეულ დროის მონაკვეთში პანდემიისა თუ ახალი სეზონის დაწყების მიზეზით, მაუწყებელში დასაქმებულთა დაახლოებით მესამედი ჯამში ხუთ თვეზე მეტი დროის განმავლობაში97 უმუშევრობაში ღებულეობდა უცვლელ შრომის ანაზღაურებას.98 ამ პირობებში (არსებული რესურსის გამოუყენებლობისას) კი მაუწყებელში უწყვეტად მიმდინარეობდა გარედან ადამიანური რესურსის შემოყვანა ან/და არსებული დასაქმებულებისათვის შრომის ანაზღაურების გაზრდა, შესაბამისი დასაბუთების/ანალიზის გარეშე.99 ამ განცხადების საილუსტრაციოდ გეტყვით, რომ მიმდინარე წლის იანვარში მაუწყებელში არასაშტატო პოზიციებზე დასაქმებულთათვის ერთ თვეში გასაცემი შრომის ანაზღაურების ჯამი იყო 331 081,75 ლარი100, ხოლო ათი თვის თავზე ამავე მიმართულებით გასაცემი ერთი თვის შრომის ანაზღაურების ჯამი არის 400 142,30 ლარი101. ე.ი. ათი თვის მონაცემებით მაუწყებელმა 69 061 ლარით გაზარდა არასაშტატო პოზიციებზე დასაქმებულთათვის ერთ თვეში  გასაცემი შრომის ანაზღაურების თანხა, რაც სულ მცირე მომდევნო წლის ბიუჯეტს 828 732 ლარით დააწვება ტვირთად (69 061*12) და როგორც ჩემთვის არის ცნობილი, აღნიშნული პროცესი (შრომის ანაზღაურებების გაუაზრებელი ზრდა თუ ახალი ადამიანური რესურსის შემოდინება) არც ამ დროისთვის არის მოქცეული გონივრულ ჩარჩოში.

  • დირექტორის 2020 წლის 13 თებერვლის N02-19/429 წერილი; დირექტორის 2020 წლის 31 აგვისტოს N02-19/2144 წერილი დანართით;
  • დირექტორის 2020 წლის 24 მარტის N02-09/49 ბრძენებით, ორ თვეზე მეტი ვადით 17 გადაცემა შეაჩერა. ამ პერიოდში შეჩერებულ გადაცემებზე ჯამში გაიცა 163 000 ლარი. ამ ხარჯში არ ინაგარიშება ის დასაქმებულები რომლებსაც პირდაპირი კავშირი არ აქვთ გადაცემის მომზადებასთან;
  • დირექტორის 2020 წლის 23 მარტის N02-09/46 ბრძანება;
  • 2020 წლის 24 მარტიდან 2020 წლის 22 მაისამდე – გადაცემები შეჩერდა პანდემიის მიზეზით, ხოლო 2020 წლის 01 აგვისტოდან 2020 წლის ნოემბრამდე – გადაცემები შეჩერდა ახალი სეზონისათვის მომზადების მიზეზით;
  •  სულ მცირე ნახევა მილოიან ლარზე მეტი იქნა გაცემული – არ არსებულ შრომის ანაზღაურებაში;
  • 2020 წლის 04 ივნისის N02-19/1211 წერილი; 2020 წლის 27 ოქტომბრის N02-19/2584 წერილი;
  • 2020 წლის 13 ივლისის N02-19/1619 წერილი;
  • 2020 წლის 29 ოქტომბრის N02-19/2636 წერილი;

 ჩემი შეფასების ამავე კატეგორიაში ექცევა, ასევე, მოვალეობის შემსრულებლებისათვის (უკონკურსოდ აყვანილი თანამშრომლებისათვის) პარალელური სამსახურებრივი მოვალეობების დაკისრება და მათი ყველაზე მაღალ ანაზღაურებად თანამშრომლებად ქცევა.102 პარალელური სოლიდური ანაზღაურებით სამსახურებრივი მოვალეობის დაკისრებისას/შეთავსებისას ყურადღების მიღმა არ უნდა დარჩეს მაუწყებლის დებულების დარღვევით ანაზღაურებადი მოვალეობის დაკისრების ფაქტიც.103

ამავე კატეგორიაში (და არა მარტო აქ) ექცევა 1 297 550 (ერთი მილიონ ორას ოთხმოცდაჩვიდმეტი ათას ხუთას ორმოცდაათი) ლარის საბიუჯეტო თანხების კანონის დარღვევით განკარგვა.104 კანონი იმპერატიულად აწესებს დირექტორის ვალდებულებას, მრჩეველთა საბჭოს წინასწარი თანხმობის გარეშე არ დადოს ისეთი გარიგება, რომლის ღირებულებაც აღემატება ბიუჯეტის 1%-ს. მიმდინარე წლის ივნისიდან სექტემბრის ჩათვლით,

დირექტორმა ხუთი სხვადასხვა გარიგება/ხელშეკრულება გააფორმა ტექნიკის მომწოდებლებთან ისე, რომ არც ერთ მათგანზე არ ქონდა თანხმობა მრჩეველთა საბჭოსგან.105

საქმისადმი გულგრილი დამოკიდებულება

საქმისადმი გულგრილი დამოკიდებულების, არაკვალიფიციურობის და ერთგული მაყურებლისა თუ მსმენელის უპატივცემულობის თვალსაჩინო მაგალითი იყო დირექტორის გადაწყვეტილება ქვეყანაში საგანგებო მდგომარეობის გამოცხადებასთან ერთად შემოქმედებითი გადაცემების სრული შეჩერების შესახებ.106

იმ პირობებში, როდესაც მსოფლიოში და მათ შორის, ჩვენს ქვეყანაშიც, ერთი ორად გაზრდილი იყო სატელევიზიო პროდუქტის მოხმარება,107 დირექტორმა თავისი გადაწყვეტილებით მაუწყებლის აუდიტორია დატოვა შესაბამისი პროდუქტის გარეშე. საქმიანი ხელმძღვანელობის პირობებში დროის ეს მონაკვეთი გახდებოდა იდეალური საშუალება ახალი მაყურებლის მოსაზიდად.

შეფასებისთვის ქცეულ დროის მონაკვეთში დირექტორმა სხვადასხვა გაუგებარი მიზეზით თითქმის ხუთი თვე ეთერში არ გაუშვა სამედიცინო გადაცემა მაშინ, როდესაც როგორც ქვეყანაში, ასევე, მსოფლიოში პანდემია მძვინვარებდა და სამედიცინო შინაარსის ინფორმაციისადმი მოთხოვნა გაზრდილი იყო.

მაშინ, როდესაც დირექტორმა  გადაცემები შეაჩერა108 და მოქმედ დასაქმებულებს სამუშაო ადგილზე  არ  უშვებდა,109  პარალელურად   აცხადებდა   კონკურსებს,110   მოვალეობის შემსრულებლად ან/და კიდევ გამოსაცდელი ვადით ასაქმებდა ათეულობით სხვა პირს.111 უფრო მეტიც, ქვეყანაში საგანგებო მდგომარეობის გამოცხადების112 შემდეგ, სამსახურიდან გაათავისუფლა დასაქმებული, რომელსაც მაუწყებელში საქმიანობის დროს ჯანმრთელობის მდგომარეობა არსებითად დაუმძიმდა, საწარმოო ტრავმის ზღვარზე მუშაობდა მაუწყებლის ჩამოყალიბების დღიდან113. დროის ამ მონაკვეთში გაათავისუფლა ასევე, აფხაზეთის ოკუპირებული ტერიტორიიდან დევნილი თანამშრომელი, რომელიც პარალელურად სტუდენტი იყო და უნივერსიტეტში აკადემიური წელი ჰქონდა აღებული უსახსრობის გამო114.

  • 2020 წლის 27 ოქტომბრის N02-19/2584 წერილი; 2020 წლის 04 ივნისის N02-19/1211 წერილი;
  • მაუწყებლის მრჩეველთა საბჭოს 2018 წლის 11 ივნისის N01-01/12 გადაწყვეტილებით დამტკიცებული დებულების 3.2. პუნქტი; https://ajaratv.ge/files/video/Sainformacio/2016/IANVARI/111.pdf; 2020 წლის 04 ივნისის N02-19/1211 წერილი;
  • ,,მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 359-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,ვ“ ქვეპუნქტი: ,,მრჩეველთა საბჭო – თანხმობას აძლევს დირექტორს ისეთი გარიგების დადებაზე, რომლის ღირებულება აღემატება საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს ბიუჯეტის 1%-ს;“
  • მრჩეველთა საბჭოს 2020 წლის 19 ნოემბრის სხდომია დასკვნითი ნაწილი; დირექტორის 2020 წლის 05 ნოემბრის N02-19/2707 წერილი;
  • დირექტორის 2020 წლის 24 მარტის N02-09/49 ბრძენება;
  • მსოფლიო ლოზუნგი/მოწოდება იყო ,,დარჩი სახლში“;
  • 2020 წლის 24 მარტიდან 2020 წლის 22 მაისამდე პერიოდში;
  • 2020 წლის 23 მარტის N02-09/46 ბრძანების დანართი;
  • დირექტორის 2020 წლის 27 მარტის N02-09/51 ბრძანება; https://ajaratv.ge/files/shares/pdf/sainformacio.pdf;

სავარაუდო დანაშაულებრივი ქმედებები

დირექტორის ქმედება მისი ყოფილი პირველი მოადგილის ნათია ზოიძის მიმართ შეიძლება შეიცავდეს დანაშაულის ნიშნებსაც. აღნიშნულ ვარაუდს საქართველოს სახალხო დამცველი საქართველოს მთავარი პროკურატურისთვის გაგზავნილ წინადადებაშიც გამოთქვამს.115 ჩემი დაკვირვებით, ორგანიზებულად სხვადასხვა საშუალების გამოყენებით მიმდინარეობდა მოადგილის იძულება, რათა მას შეეწყვიტა მაუწყებელთან შრომითი ურთიერთობა.

საყურადღებოა დირექტორის დამოკიდებულება იმ პროფესიული გაერთიანების წევრების მიმართ, რომელიც მისი დირექტორად დანიშვნის შემდეგ ჩამოყალიბდა მაუწყებელში.116 გარდა იმისა, რომ საანგარიშო პერიოდში დისციპლინური დევნის თუ წინმსწრები მოკვლევის ძირითადი სუბიექტები ამ ახლადშექმნილი პროფესიული კავშირის წევრები იყვნენ, ასევე მნიშვნელოვანია ის გარემოება, რომ უმკაცრესი დისციპლინური სახდელები (განთავისუფლებები) მხოლოდ და მხოლოდ ამ გაერთიანების წევრების მიმართ იქნა გამოყენებული117.

ცალკე აღნიშვნას იმსახურებს ახლადშექმნილი პროფესიული კავშირის ერთ-ერთ დამფუძნებელთან და მის მოქმედ თავმჯდომარესთან, მალხაზ რეხვიაშვილთან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტა. გარდა იმისა, რომ დირექტორმა უგულებელყო თავმჯდომარის განთავისუფლებასთან დაკავშირებით ორგანული კანონით გათვალისწინებული შეზღუდვები, მან განთავისუფლებამდე პრაქტიკულად აიძულა დასაქმებული/თავმჯდომარე შეეცვალა საჯაროდ გამოთქმული აზრი, რომელიც მიმართული იყო პროფესიული კავშირის წევრის118 დასაცავად. მალხაზ რეხვიაშვილით დირექტორის ,,დაინტერესების“ ეს არც პირველი და არც უკანასკნელი შემთხვევა არ ყოფილა. პროფესიული კავშირის თავმჯდომარედ არჩევისთანავე მაუწყებელმა არაოფიციალურად დაიწყო მისი სამსახურში აყვანის დოკუმენტაციის შესწავლა და იმის გარკვევა, ჰქონდა თუ არა პროფესიული გაერთიანების  თავმჯდომარეს   პარალელურად   გადაცემის   წამყვანის    სამსახურებრივი

  • 2020 წლის 24 მარტის N02-05/33 ბრძანება; 2020 წლის 30 მარტის N02-05/39 ბრძანება; 2020 წლის 30 მარტის N02-05/40 ბრძანება; 2020 წლის 01აპრილის N02-05/41 ბრძანება; 2020 წლის 01 აპრილის N02-05/42 ბრძანება; 2020 წლის 10 აპრილის N02-05/44 ბრძანება; 2020 წლის 16 აპრილის N02-05/50 ბრძანება; 2020 წლის 22 აპრილის N02-05/52 ბრძანება; 2020 წლის 30 აპრილის N02-05/53 ბრძანება; 2020 წლის 40 მაისის N02-05/56 ბრძანება; 2020 წლის 04 მაისის N02-05/57 ბრძანება; 2020 წლის 08 მაისის N02-05/58 ბრძანება;
  • საქართველოს პარლემენტის 2020 წლის 21 მარტის N5864-სს დადგენილება;
  • დირექტორის 2020 წლის 22 აპრილის ბრძანება;
  • დირექტორის 2020 წლის 11 მაისის ბრძანება;
  • საქართველოს სახალხო დამცველის 2020 წლის 21 ოქტომბრის განცხადება https://ombudsman.ge/geo/tsinadadebebi/tsinadadeba-acharis-televiziis-tanamshromlebis-mimart-gankhortsielebul-savaraudo-danashaulebriv-faktze-gamodziebis-datsqebis-shesakheb;
  • 2020 წლის 21 იანვარს;
  • თეონა ბაკურიძე, შორენა ღლონტი, მალხაზ რეხვიაშვილი;
  • https://ajaratv.ge/article/58434; https://ajaratv.ge/article/58755;

მოვალეობის შესრულების უფლება. მისი განთავისუფლების შემდეგ კი დირექტორი საჯარო მუქარაზე119 გადავიდა იმ დასაქმებულებთან, რომლებმაც გარე წარმოების ფარგლებში120 მაუწყებლის სატელევიზიო ეთერი შესთავაზეს121 მალხაზ რეხვიაშვილს. აღნიშნული შეთავაზების გაცხადებამდე დირექტორისათვის მისაღები იყო გადაცემა,122 ხოლო საჯარო შეთავაზების გაცხადების შემდეგ თითქმის ყოველდღიურ რეჟიმში მიმდინარეობდა ზეწოლა პროექტის ხელმძღვანელებსა და პროექტში მომუშავე დასაქმებულებზე.123

კითხვის ნიშნებს აჩენს დირექტორის დამოკიდებულება მაუწყებლის ბიუჯეტთან მიმართებაში, კერძოდ: გარდა იმისა, რომ დროის აღნიშნულ მონაკვეთში დირექტორმა ასეულობით ათასი ლარი გახარჯა იმ დასაქმებულთა შრომის ანაზღაურებაში,124 რომლებსაც ხუთ თვეზე მეტი დროის განმავლობაში125 ერთი წუთიც არ უშრომიათ მაუწყებლისთვის და დირექტორს მათთვის დისტანციური ან სხვა უსაფრთხო მეთოდის გამოყენებით მუშაობა კი არ შეუთავაზებია, პირიქით, რამდენიმე დასაქმებულს (რომლებიც ითხოვდნენ) პრაქტიკულად აუკრძალა შრომა, არსებობს მაღალი ალბათობა, რომ შეფასებისთვის ქცეულ დრიოს მონაკვეთში მაუწყებელი შრომის ანაზღაურებას გასცემდა ისეთ პირებზეც, რომლებიც არ გამოცხადებულან სამსახურში და არც მათი შრომის შედეგი უნახავს ვინმეს.

მაუწყებლის ბიუჯეტის ხარჯვასთან მიმართებაში მნიშვნელოვანია ერთი მილიონ სამასი ათას ლარამდე თანხის უკანონოდ განკარგვა, კერძოდ: ,,მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონის თანახმად, თუ დირექტორი გეგმავს დამტკიცებული ბიუჯეტის ერთ პროცენტზე მეტი თანხის ერთდროულად დახარჯვას (გარიგების დადებას), ის ვალდებულია მიიღოს წინასწარი თანხმობა მრჩეველთა საბჭოსგან. მიმდინარე წლის ივნისიდან სექტემბრის ჩათვლით პერიოდში დირექტორმა ხუთ სხვადასხვა  შემთხვევაში ტექნიკური მოწყობილობების შესყიდვაზე ისე დადო გარიგება, რომ მაუწყებლის მრჩეველთა საბჭოსთვის არ მიუმართავს.126

შეჯამება/შეფასება

ჩემთვის უცნობია მექანიზმი, რომელმაც შეიძლება უწყვეტად და თან გამართულად იმუშაოს, თუ არ ხორციელდება მისი პერიოდული მონიტორინგი/კონტროლი და წინმსწრები პრევენციული ღონისძიებების მიღება მოსალოდნელი ან მოულოდნელი საფრთხეების/გართულებების თავიდან ასაცილებლად.

  • დირექტორის 2020 წლის 15 მაისის N02-22/186 წერილი; დირექტორის 2020 წლის 21 ივლისის N02-22/282 წერილი – დონორ ორგანიზაციას;
  • ფონდ- ,,ღია საზოგადოები საქართველოს“ მიერ დაფინანსებულ გადაცემა ,,ათვლის კუთხეში“;
  • https://batumelebi.netgazeti.ge/news/276397/;
  • დირექტორის 2019 წლის 23 დეკემბრის N02-22/592 წერილი;
  • დირექტირის 2020 წლის 29 მაისის N 02-22/202 წერილი; დირექტორის 2020 წლის 21 ივლისის N02-22/282 წერილი; მაუწყებლის 2020 წლის 15 ივნისის N02-26/1304 წერილი; მაუწყებლის 2020 წლის 15 ივნისის N02-26/1315 წერილი; დირექტორის 2020 წლის 15 მაისის N02-22/86 წერილი; (ეს არ არის სრული ჩამონათვალი);
  • უხეში გათვლებით ნახევარ მილიონ ლარზე მეტი;
  • 2020 წლის 23 მარტიდან ამავე წლის 22 მაისამდე და 2020 წლის 01 აგვისტოდან ამავე წლის ნოემბრამდე;
  • მაუწყებლის მრჩეველთა საბჭოს 2020 წლის 19 ნოემბრის სხდომა;

 უდავოა, რომ დროის აღნიშნულ მონაკვეთში მაუწყებელმა განუზომელი რეპუტაციული ზიანი მიიღო მედიის საკითხებზე მომუშავე ორგანიზაციებისა თუ დამოუკიდებელი ექსპერტების დიდ ნაწილში, მაგრამ მხოლოდ ეს არ არის ის ზიანი, რომელიც მაუწყებელს ამჟამად უდგას ან/და უახლოეს მომავალში დაუდგება. ზემოთ აღწერილ შემთხვევათა ძირითადი ნაწილი მაუწყებლის მოქმედ თუ ყოფილ თანამშრომლებს სადაოდ აქვთ ქცეული სხვადასხვა დაწესებულებებში, მათ შორის ყურადსაღებია საერთო სასამართლოებში მიმდინარე დავები, სადაც ყოფილ დასაქმებულებთან მაღალი ალბათობით წააგებს მაუწყებელი დავას127 და დაგვეკისრება განუზომლად დიდი ფულადი ვალდებულების (გაუცემელი ხელფასებისა და ყოველდღიური დაყოვნების ანაზღაურება) შესრულება. ჩემი ვარაუდით, აღნიშნული მოლოდინი დირექტორსაც აქვს, მაგრამ საზოგადოების ფინანსებთან გულგრილი დამოკიდებულებისა (რაც აშკარაა) თუ საერთო სასამართლოების გადატვირთულობის მოიმედე, განსაკუთრებულ წუხილს არ განიცდის.128 მოქმედი კანონმდებლობა იძლევა იმის შესაძლებლობას, რომ დირექტორის მიერ მიყენებული ფინანსური/ქონებრივი ზიანის ანაზღაურება მოახერხოს მაუწყებელმა მომავალში, ამის ფაქტობრივი საფუძვლები კი ნამდვილად არის.

გარდა მაუწყებლისთვის დამდგარი ან/და მოსალოდნელი რეპუტაციული თუ ფინანსური ზიანისა, გასათვალისწინებელია კონკრეტული ადამიანებისათვის პატივის, ღირსებისა და საქმიანი რეპუტაციისთვის განზრახ მიყენებული ზიანი, რომლის კომპენსირებაც ვერასდროს ვერანაირი საშუალებებით სრულყოფილად ვერ მოხერხდება. შეფასებისთვის აღებულ დროის მონაკვეთში ასეთი ზიანის მატარებელი ადამიანების ოდენობა ერთი ორად გაიზარდა და ძირითადად ის დასაქმებულები თუ ყოფილი დასაქმებულები არიან, ვისთვისაც მაუწყებლის იდეა უცხო არ არის, ვინც მაუწყებლისთვის საქმის კეთებაში პოულობს ან პოულობდა ბედნიერებას.

რაც შეეხება მაუწყებელში მიმდინარე ორგანიზაციული საქმიანობის პროცესს,  კონკრეტულ დოკუმენტაციაზე დაყრდნობით თუ პირადი დაკვირვებით, ჩემთვის ცნობილი გარემოებების გათვალისწინებით, შესაძლებელია, განვაცხადო, რომ ის სრულად მოშლილია. პროცესი მიმდინარეობს მექანიკურად/ინერციით ან პირად მოტივებზე დაფუძნებული გადაწყვეტილებებით. როდესაც მაუწყებელში კანონის იმპერატიული მოთხოვნების დაცვა არ ხორციელდება, სხვა რა წესრიგისა და განწერის დაცვასა და შესრულებაზე უნდა ჰქონდეს მაუწყებელს პრეტენზია?!

რაც შეეხება მაუწყებელში მიმდინარე შინაარსობრივ (რედაქციულ) ნაწილს, ის არასდროს არ ყოფილა იმ ხარისხის, რა ფინანსური/მატერიალური შესაძლებლობაც მაუწყებელს და რისი მოლოდინიც საზოგადოებას ჰქონდა, მაგრამ შეფასების საგნად აღებულ დროის მონაკვეთამდე მცდელობები მაინც იყო უკეთესის შესაქმნელად და მით უფრო, მაუწყებელი არ იყო გადაქცეული მანქანად, რომელიც კრიტიკული ადამიანების ჯგუფისა თუ მათ მიერ შექმნილი პროდუქტის მოშორებისთვის მუშაობდა.

ის, რომ წარმოდგენილ შეფასებაში საუბარი არ არის მაღალ მატერიებზე, ოცდამეერთე საუკუნის საზოგადოებრივი მაუწყებლისთვის დამახასიათებელ ტიპიურ პრობლემებზე, ალბათ, გასაკვირი  არ   უნდა იყოს,  რადგან   დროის   აღნიშნულ   მონაკვეთში მაუწყებელში

  • საერთო სასამართლოების ერთიანი პრაქტიკა; სასამართლოს მეგობრის (Amicus Curiae) მოსაზრება https://ombudsman.ge/res/docs/2020082714503814447.pdf
  • დირექტორის პასუხები საქართველოს სახალხო დამცველის რეკომენდაციებზე;

მაღალ მატერიებზე სამსჯელო ან თანამედროვე საზოგადოებრივი მაუწყებლისათვის დამახასიათებელი გარემო ნამდვილად არ არსებობდა.

პატივისცემით, გია ქარცივაძე

სსიპ საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს  მრჩეველთა საბჭოს წევრი

მაუწყებელში წელიწადზე მეტია მიმდინარეობს ცვლილებები, რასაც აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს თანამშრომლების ნაწილი და საქართველოში არსებული მედიაორგანიზაციებისა და არასამთავრობო ორგანიზაციების უმრავლესობა უწოდებს საზოგადოებრივი მაუწყებლის სარედაქციო დამოუკიდებლობის ხელყოფის პროცესს.

საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს დირექტორმა, გიორგი კოხრეიძემ, მოსვლის დღიდან არაერთი ჟურნალისტი და რედაქტორი ჩამოაშორა სარედაქციო პოლიტიკას. მაუწყებლის თანამშრომელთა ნაწილი, მათ შორის ალტერნატიული პროფკავშირიც, მიიჩნევს, რომ აჭარის ტელევიზია და რადიო კარგავს სარედაქციო დამოუკიდებლობას და მიმდინარეობს არხის პროსახელისუფლებო ტელევიზიად გადაკეთება, და, ამასთანავე, ამ პროცესს მხარს უჭერს ტელევიზიის მრჩეველთა საბჭო.

გია ქარცივაძე კონკრეტულ ფაქტებზე დაყრდნობით მიიჩნევს, რომ გიორგი კოხრეიძე კანონს არღვევს. ქარცივაძე ასევე თვლის, რომ კოხრეიძის გადაწყვეტილებები დანაშაულის ნიშნებსაც შეიცავს.

„შეფასების საგნად ქცეულ დროის მონაკვეთში დირექტორმა განახორციელა არაერთი მოქმედება, რომელიც წინააღმდეგობაში მოდის ,,მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონთან, საქართველოს ორგანულ კანონთან ,,საქართველოს შრომის კოდექსთან“, საზოგადოებრივი მაუწყებლის მიერ დამტკიცებულ პროგრამულ პრიორიტეტებთან, მაუწყებლის დებულებასა და შინაგანაწესთან. არსებობს გონივრული ვარაუდი მასზედ, რომ აღნიშნულ პერიოდში დირექტორის მიერ განხორციელებული ცალკეული ქმედებები შეიცავდეს საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსით განსაზღვრული დანაშაულის
ნიშნებსაც,“ – აღნიშნავს გია ქარცივაძე.

გია ქარცივაძე თავის წერილში ყურადღებას ამახვილებს სასამართლო დავებზეც – რედაქციას ჩამოშორებულმა ჟურნალისტებმა და რედაქტორებმა სასამართლოს მიმართეს, თუმცა ამ დავების დიდი ნაწილის განხილვა სასამართლოს ჯერ არც კი დაუწყია. სასამართლოს ამ დრომდე არც ნათია კაპანაძის სარჩელის განხილვა დაუწყია – მას 10 თვის წინ, გასული წლის აპრილში მოუწყვეს იმპიჩმენტი.

„რაც შეეხება მაუწყებელში მიმდინარე ორგანიზაციულ საქმიანობის პროცესს – კონკრეტულ დოკუმენტაციაზე დაყრდნობით თუ პირადი დაკვირვებით, ჩემთვის ცნობილი გარემოებების გათვალისწინებით, შესაძლებელია განვაცხადო, რომ ის სრულად მოშლილია. პროცესი მიმდინარეობს მექანიკურად/ინერციით ან პირად მოტივებზე დაფუძნებული გადაწყვეტილებებით. როდესაც მაუწყებელში კანონის იმპერატიული მოთხოვნების დაცვა არ ხორციელდება, სხვა რა წესრიგისა და განწერის დაცვასა და შესრულებაზე უნდა ქონდეს მაუწყებელს პრეტენზია?!

რაც შეეხება მაუწყებელში მიმდინარე შინაარსობრივ (რედაქციულ) ნაწილს – ის არასდროს არ ყოფილა იმ ხარისხის, რა ფინანსური/მატერიალური შესაძლებლობა და რისი მოლოდინიც საზოგადიებას ქონდა, მაგრამ შეფასების საგნად აღებულ დროის მონაკვეთამდე მცდელობები მაინც იყო, უკეთესის შესაქმნელად და მით უფრო, მაუწყებელი არ იყო გადაქცეული მანქანად, რომელიც კრიტიკული ადამიანების ჯგუფისა თუ მათ მიერ შექმნილი პროდუქტის
მოშორებისთვის მუშაობდა,“ – წერს გია ქარცივაძე თავის წერილობით შეფასებაში.

გია ქარცივაძეს, როგორც მაუწყებლის მრჩეველთა საბჭოს წევრს, არ ევალება მსგავსი ანგარიშის მომზადება, ეს მრჩეველთა საბჭოს კომპეტენციაა. ამ უწყების შეფასებას მაუწყებლის, მათ შორის პრიორიტეტების შესრულებაზე მრჩეველთა საბჭომ პირველ აპრილამდე უნდა წარადგინოს.

ნეტგაზეთის მასალების სხვა გამოცემებში გადაბეჭდვის წესი
ავტორი