Batumelebi

ხელვაჩაურში, სამკერვალო ფაბრიკა „ფასთ თრექ ტექსტილე“-ში დღეს, 27 თებერვალს, თანამშრომლები სამუშაოს დაუბრუნდნენ. ისინი დღის ბოლომდე ელოდებიან გენერალური დირექტორის პასუხს, რომელიც მათ ამ დილით შეხვდა.

სამკერვალო ფაბრიკის თანამშრომლები ამბობენ, რომ ხელფასი შეუმცირდათ და სამუშაო პირობები გაუარესდა. ისინი განმარტავენ, რომ სამუშაოს მოცულობა გაიზარდა, ანაზღაურება კი, შემცირდა. სამკერვალო ფაბრიკის თანამშრომლებმა გუშინ, 26 თებერვალს საპროტესტო აქცია გამართეს და მუშაობა მთელი დღით შეაჩერეს.

„დღეს დილითაც იყო პროტესტი, თანამშრომლებს შეხვდა გენერალური დირექტორი, რომელმაც თქვა, რომ მოთხოვნები გასაგებია, მაგრამ უნდა დაელაპარაკოს თავის პარტნიორებს. გენდირექტორმა თანამშრომლებს მოუწოდა, დაჰბრუნებოდნენ სამუშაოს დღის ბოლომდე, ვიდრე ის კომპანიის პოზიციას გააცნობს დასაქმებულებს. ამ პირობით განახლდა მუშაობა,“ – ამბობს ორგანიზაციის – „ადამიანის უფლებებისთვის“ ხელმძღვანელი თამაზ ბაკურიძე. ის სამკერვალო ფაბრიკაში დღეს გამართულ შეხვედრას ესწრებოდა.

სამკერვალო ფაბრიკის თანამშრომლებმა გუშინვე მიმართეს შრომის ინსპექციას, თუმცა თამაზ ბაკურიძე ამბობს, რომ ამ დრომდე ინსპექცია პრობლემით არ დაინტერესებულა.

„ბათუმელები“ ასევე დაუკავშირდა შრომის ინსპექციას, თუმცა ჯერ პასუხი არ მიგვიღია. ინფორმაციის მიღების შემთხვევაში, მასალა განახლდება.

ამ თემაზე:

„800 ლარზე ვერ ვიმუშავებთ“ – პროტესტი ხელვაჩაურის სამკერვალო ფაბრიკაში

See more

„ქართველებმა რამდენჯერმე მოიგერიეს შეტევა სანგარ ნომერ ოთხზე, თუმცა ნაშუადღევს ჩამოწვა ნისლი. ნისლით ისარგებლა მოწინააღმდეგემ…“ – ისტორიულ წყაროებზე დაყრდნობით 1921 წლის იმ დღეს იხსენებს ისტორიკოსი დიმიტრი სილაქაძე, როცა თბილისში ჯერ არ ფრიალებდა წითელი დროშა. ამ დროს ქართველები საკუთარი სიცოცხლის ფასად ტაბახმელასთან ცდილობდნენ რუსი ოკუპანტების შეჩერებას.

იმ დღეს ტყვიამფრქვევს სხეულით გადაეფარა შალვა ერისთავი. მისი ბოლო სიტყვები ასეთი ყოფილა: „დადექ, ვინ ხარ?“

ათწლეულების განმავლობაში საბჭოთა პროპაგანდა ამ შეტაკებების დროს დაღუპული ადამიანების ისტორიებს მალავდა, აყალბებდა, ანადგურებდა… დღემდე უცნობია, რამდენი ადამიანი, ან კონკრეტულად ვინ ემსხვერპლა 105 წლის წინ დამოუკიდებელი საქართველოს ბრძოლას საბჭოთა რუსული ოკუპაციის წინააღმდეგ.

1921 წლის საბჭოთა რუსული ოკუპაციის დროს დაღუპული ოთხი ქართველი გმირების შესახებ ისტორიკოსი დიმიტრი სილაქაძე გვესაუბრება, ისტორიის დოქტორი, თავისუფალი უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი. „ბათუმელებთან“ მის მიერ მოთხრობილი ეს ისტორიები საარქივო ცნობებს ეფუძნება.

• იუნკერი შალვა ერისთავი

როდესაც თბილისს მოუახლოვდა მოწინააღმდეგე, თბილისის იუნკერთა სამხედრო სასწავლებელიც ფრონტის ხაზზე გავიდა. იუნკრებს შორის ერთ-ერთი იყო შალვა ერისთავი. ყოფილი ფეხბურთელი ამ დროს სავარაუდოდ 22-23 წლის იყო. იგი ფრონტის ხაზზე აღმოჩნდა ტაბახმელასთან.

რა ხდებოდა ამ დროს ბრძოლის ველზე?

ტაბახმელაში ერთ-ერთი საკვანძო მნიშვნელობის იყო სიმაღლე 1046, რომლის აღება საკმაოდ რთული იყო მოწინააღმდეგისთვის. ეს სამზოლიანი სანგარი იყო და სანგრის უკან იყო ასევე განთავსებული იყო საარტილერიო ნახევარბატარეა ლეიტენანტ გოგი მესხიშვილის მეთაურობით. სრული ბატარეა იქ არ იყო.

ამ სიმაღლის აღებას 24 თებერვალს ძალიან დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა: თუ სრულად დაეუფლებოდნენ, ფაქტობრივად, ეს იყო ერთგვარი გასაღები ფრონტის ამ სექტორში. თუ სრულად დაეუფლებოდნენ სიმაღლეს, იქიდან არტილერიით თბილისის ნებისმიერ წერტილს დაბომბავდნენ.

24 თებერვალს ქართველებმა რამდენჯერმე მოიგერიეს შეტევა სანგარ ნომერ ოთხზე, თუმცა ნაშუადღევს ჩამოწვა ნისლი. ნისლით ისარგებლა მოწინააღმდეგემ – ნისლი რომ არ ყოფილიყო, სიმაღლიდან მოწინააღმდეგის შეტევა კარგად ჩანდა და საკმაოდ მარტივი დასაცავი იყო. ამ ადგილებში ისეთი ნისლი იცის, დაახლოებით ერთი-ორი მეტრის იქით არაფერი არ ჩანს, ზოგჯერ.

ამით ისარგებლეს და აიღეს სანგრის პირველი ზოლი, შემდეგ მეორე და მესამე ზოლი, გაიჭრნენ ლეიტენანტ გოგი მესხიშვილის ბატარეაზე, სადაც არტილერისტები უკვე ხელჩართულ ბრძოლაზე გადავიდნენ.

ამ დროს იუნკერთა სამი ოცეული დაიძრა კონტრშეტევაზე კაპიტან ჩოჩუას მეთაურობით, რომ დაებრუნებინათ სტრატეგიულად მნიშვნელოვანი სიმაღლე. რუსული არმიის ნაწილმა, რომელმაც აიღო ეს სიმაღლე, უკან დახევა დაიწყო, თუმცა სანგარი ჯერ ისევ მათ ხელში იყო. ის ადგილი, რაც ჰქონდათ დაკავებული, მოშიშვლებული ველია, ოდნავი სიმაღლეა მეორე მხრიდან – გადმოდგეს ტყვიამფრქვევი და ფაქტობრივად, ქართველებს წინსვლის საშუალებას არ აძლევდნენ.

ამის მიუხედავად, ქართველები მაინც გადავიდნენ კონტრშეტევაზე. შალვა ერისთავი ყოფილი ფეხბურთელი იყო და, როგორც ჩანს, ყველაზე მუხლმარდი, მოშიშვლებულ მინდორზე მან გაასწრო ყველას და მიეჭრა ტყვიამფრქვევის დამმიზნებელ ოფიცერთან, ხანჯალი ჩაარტყა, თვითონ, ფაქტობრივად, სხეულით გადაეფარა ამ ტყვიამფრქვევს საკუთარი სიცოცხლის ფასად.

კონტრშეტევაზე ვინც წავიდა, ფაქტობრივად, ყველანი გაცნობიერებულ სიკვდილზე წავიდნენ – მოწინააღმდეგის ტყვიამფრქვევის გარდა, მოწინააღმდეგეც ესროდა სანგრიდან, ხომ?! ყველანი წავიდნენ გაცნობიერებულ სიკვდილზე და შალვა ერისთავი წავიდა ყველაზე წინ – ყველას გაასწრო, ტყვიამფრქვევის ოფიცერი ხანჯლით მოკლა და თავადაც, ერთგვარად, სხეულით გადაეფარა ტყვიამფრქვევს. ამით მან მისცა საშუალება სხვებს, კონტრშეტევა გაეგრძელებინათ.

ქართველებმა მოახერხეს სანგარ ნომერი ოთხის დაბრუნება.

პოლკოვნიკი ალექსანდრე ჩხეიძე, რომელიც მოგვიანებით პოლონური არმიის ბრიგადის გენერალი გახდა, იხსენებდა – მითხრეს, რომ სიკვდილის პირას მყოფი შალვა ერისთავის ბოლო სიტყვები იყო: „დადექ, ვინ ხარ?“

მოგვიანებით ალექსანდრე ჩხეიძე წერდა, რომ ამ ბრძოლებში იუნკრების რაინდობისა და მისი დიადი სიმამაცის სამარადისო, სიმბოლურ სურათად დარჩება ტყვიამფრქვევზე მწოლიარე, განგმირული შალვა ერისთავი.

მთლიანობაში, ამ კონტრშეტევის დროს სამი იუნკერი დაიღუპა: შალვა ერისთავი, ოთარ ლორთქიფანიძე და იოსებ ჯანდიერი. დაიჭრა სამი ოფიცერი და 15-მდე იუნკერი.

შალვა ერისთავმა 1920 წლის შემოდგომაზე ჩააბარა თბილისის იუნკერთა სამხედრო სასწავლებელში, რომელიც 1919 წელს გაიხსნა გენერალ კვინიტაძის მეთაურობით. რუსული სამხედრო სასწავლებელი მანამდე 50 წლით ადრე გაიხსნა. ეს იყო ქართული, საოფიცრო სკოლის დაფუძნების მცდელობა.

მაშინ ფეხბურთს სამოყვარულო ხასიათი ჰქონდა და შალვა ერისთავი, ვიდრე იუნკერთა სკოლის კურსანტი გახდებოდა, თამაშობდა თბილისის ერთ-ერთ გუნდში.

1918 წელს გახსნილი სამხედრო სკოლა ერთ წელიწადში ძალიან პოპულარული გახდა ქართველ ახალგაზრდებში, ვისაც საოფიცრო კარიერა სურდა და სამშობლოს დაცვაში მონაწილეობის მიღება. როგორც ჩანს ეს იყო შალვა ერისთავისთვისაც მთავარი მოტივაცია.

• იოსებ ჯანდიერი – „უთხარი დედას, რომ დავეცი ბრძოლის ველზე, როგორც ამ ქვეყნის ერთგული“

იოსებ ჯანდიერიც იუნკერი იყო და იმ კონკრეტული კონტრშეტევის დროს დაიღუპა, სადაც დაიღუპა შალვა ერისთავი.

კიდევ ერთმა იუნკერმა, ალექსანდრე ხიმშიაშვილმა თავისი მოგონებებით შემოგვინახა იოსებ ჯანდიერის ბრძოლის წინა დღეს არსებული წინათგრძნობა. ის წერს ასეთ რამეს, რომ 23-24 თებერვლის ღამეს იოსებ ჯანდიერს ცუდი წინათგრძნობა ჰქონდა, მანამდე მსგავსი რამ არ განეცადაო. ცხადია, ისინი თანამებრძოლების გარდა, მეგობრებიც იყვნენ, ერთმანეთს თავის განცდებსაც უზიარებდნენ.

ალექსანდრე ხიმშიაშვილი წერს:

„4 თებერვლის ღამით მითხრა, თუ გადარჩი ცოცხალი, შეიძლება ნახო დედაჩემი და ჩემი პატარა ძმა, უთხარი, რომ დავეცი ბრძოლის ველზე, როგორც ამ ქვეყნის ერთგული, ეს ჯვარი მომხსენი და გადაეცი დედაჩემს, რომ ჩემ პატარა ძმას ჩამოჰკიდოს, ეს იყოს მისთვის მომავლის ერთგვარ სიმბოლოო…“

კონტრშეტევის დროს ხელჩართული ბრძოლა იყო. მხოლოდ ტყვიამფრქვევის გაუვნებელყოფით არ დამთავრებულა ის კონტრშეტევა, როდესაც შალვა ერისთავი დაიღუპა.

ალექსანდრე ხიმშიაშვილი ასეთ რამეს იხსენებს, რომ რუს ჯარისკაცს ხანჯალი გავუყარეო და მეც ძირს დავეციო, შემდეგ ვიღაც დამეცა კიდე თავზეო და გავითიშეო. რამდენიმე წუთში გონზე მოვედი და ფეხზე წამოვდექი, ჩემგან ორ ნაბიჯში დავინახეო იოსებ ჯანდიერის სისხლში მცურავი სხეული – გახელილი უძრავი თვალებითო. მის ირგვლივ ორი რუსი ჯარისკაცის სხეული ეგდო, სავარაუდოდ, ორივე ჯანდიერმა მოკლაო, ერთს თავი ჰქონდაო გაჩეხილი და მეორეს შუა კისერში ჰქონდა ხანჯალი გაყრილიო.

სავარაუდოდ, იოსებ ჯანდიერმა მოკლა ორივე კონტრშეტევის დროს, მაგრამ, როგორც ჩანს, თვითონაც ერთ-ერთისგან ან სხვა ჯარისკაცისგან დაზიანდა და დაიღუპა ბოლო კონტრშეტევის დროს.

ალექსანდრე ხიმშიაშვილმა პატარა მემუარები ბრძოლის შესახებ ემიგრაციაში ყოფნის დროს დაწერა. ამ მემუარებში ის ასევე იხსენებს, როგორ გაჰყავდათ მეტეხის ციხიდან 1923 წლის მაისში ქართველი გენერლები და ოფიცრები დასახვრეტად.

• სტეფანე ახმეტელაშვილი, ტყვედ ჩავარდნილი ქართველი გენერალი

გენერალი სტეფანე ახმეტელაშვილი 1877 წელსაა დაბადებული. მან ჯერ კიდევ რუსეთის იმპერიის არმიაში დაამთავრა კადეტთა კორპუსი, სწავლობდა სუმის [უკრაინა] სამხედრო სასწავლებელში. მეორე ვერსიით, მან თბილისის სამხედრო სასწავლებელი დაამთავრა. სტეფანე ახმეტელაშვილი რუსეთ-იაპონიის ომში, ასევე პირველ მსოფლიო ომში მონაწილეობდა, ომის ბოლო პერიოდში იყო პოლკის მეთაური, მას პოლკოვნიკის წოდება ჰქონდა.

სტეფანე ახმეტელაშვილი საქართველოს პირველი რესპუბლიკის პერიოდში გახდა გენერალი. მისი ძმა, სიმონ ახმეტელაშვილი იყო საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი.

1921 წელს გენერალი სტეფანე ახმეტელაშვილი მეთაურობდა კახეთის მიმართულებას. მას ახასიათებდნენ, როგორ მამაც და კეთილ კაცს.

კახეთის მიმართულებაზე დიდი ჯარები ქართველებს არ ჰყავდათ. ეს იყო რეგულარული არმიის ერთი ბატალიონი, გვარდიის ერთი ბატალიონი. ამას ემატებოდა სიღნაღის სანაპირო რაზმი.

კახეთის მიმართულებიდან შემოიჭრა რუსული მე-18 ცხენოსანი დივიზია და კიდევ ორი პოლკი. ამ დაჯგუფებას ორი მიზანი ჰქონდა: ერთი, რომ კახეთის მცირერიცხოვანი ქართული დაჯგუფება დაემარცხებინა და რუსული დაჯგუფების მთავარი ძალა, რომელიც იყო მე-18 ცხენოსანი დივიზია, წამოსულიყო თბილისისკენ. ამ დივიზიამ თბილისის დაცემის პროცესში საკვანძო როლი ითამაშა. მოწინააღმდეგემ პრინციპში მოახერხა ის, რაც სურდა: 17 თებერვალს ლაგოდეხი დაიკავა, 18 თებერვალს – დედოფლისწყარო, თუმცა დედოფლისწყაროზე შეტევის დროს დაიღუპა ამ დაჯგუფების მეთაური, რუსეთის სამოქალაქო ომის ერთ-ერთი გამორჩეული ფიგურა – პეტრე კურიშკო.

ერთ-ერთი ვერსიით კურიშკო არა დედოფლისწყაროს დაკავებისას, არამედ მისი აღების შემდეგ მოკლა ადგილობრივმა, როცა იგი ქუჩაში ცხენით მიდიოდა. ყოველ შემთხვევაში ეს მეთაური რუსებმა დაკარგეს. საბჭოთა პერიოდში ამ კურიშკოს ძეგლი იდგა დედოფლისწყაროში, პროპაგანდა დიდ პატივს მიაგებდა მას.

19 თებერვალს რუსმა სამხედროებმა უკვე სიღნაღი დაიკავეს და მე-18 ცხენოსანი დივიზია თბილისისკენ წამოვიდა. რაც შეეხება იმ მცირერიცხოვან ქართულ ნაწილებს, მათ თელავისკენ დაიხიეს და გარკვეულ წინააღმდეგობას უწევდნენ მოწინააღმდეგის ორ პოლკს. თელავის დაცვის რესურსი რომ აღარ იყო, სტეფანე ახმეტელაშვილმა გადაწყვიტა, თიანეთის და არაგვის ხეობის გავლით უკან დაეხიათ თბილისისკენ.

მართლაც, დაიწყეს უკან დახევა. არაგვის ხეობაში როცა გავიდნენ, ეს ის დროა, როცა თბილისი დაცემულია და არაგვის ხეობა უკვე მოწინააღმდეგეს უკავია. ამ დროს მცირერიცხოვანი ქართული დაჯგუფება ტყვედ ჩავარდა. გენერალმა ახმეტელაშვილმა იარაღი ამოიღო და შუბლთან მიიდო. როგორც ჩანს, თვითმკვლელობას აპირებდა, მაგრამ ოფიცრები ეცნენ, არ მისცეს ამის საშუალება. ამ დაჯგუფებაში სტეფანე ახმეტელაშვილის ძმისშვილიც იყო. მან უთხრა გენერალს: ვალდებული ხარ ჩვენი ბედი გაიზიაროო. ტყვედ ჩავარდა გენერალი და ოფიცრებთან ერთად გაგზავნეს რუსეთში ტყვეობაში.

ტყვეების ძირითადი ნაწილი მალე გამოუშვეს – რიგითი ჯარისკაცები. საბჭოთა პროპაგანდა ამბობდა, რომ თითქოს ქართველების გასათავისუფლებლად მოდიოდნენ და ამ პროპაგანდისტული ნარატივის შემდეგ, ცხადია, ტყვეებთან ძალიან ცუდი მოქცევა მათივე ლოგიკას არღვევდა. რაც შეეხება ოფიცრებს, მათი ნაწილი რუსულ საკონცენტრაციო ბანაკებში და ციხეებში იყვნენ ზოგი – თვეების განმავლობაში, ზოგი – ერთი წლის განმავლობაში.

სტეფანე ახმეტელაშვილი კი რიაზანის სამხედრო ბანაკში გააგზავნეს, სადაც ის გარდაიცვალა. გარდაცვალების ოფიციალური ვერსია არის ტიფი. თუმცა არაოფიციალურად არსებობს ეჭვი იმის შესახებ, რომ შესაძლოა, ეს ყოფილიყო ერთგვარი შურისძიება, ამ შემთხვევაში, კურიშკოს მკვლელობის გამო.

• ავქსენტი ქურციკიძე – ოფიცერი, რომელიც წარმატებული კონტრშეტევის დროს დაიღუპა 

ჭიათურის მუშათა რაზმის მეთაური იყო ოფიცერი ავქსენტი ქურციკიძე.

ქართველი სოციალ-დემოკრატი და გვარდიის წევრი ვალიკო ჩუბინიძე იხსენებს ბრძოლას კოჯრის მისადგომებთან, როცა ქართველები მოწინააღმდეგეს ტყვიამფრქვევის სროლით პასუხობდნენ.

ეს 2021 წლის 22 თებერვალს ხდებოდა.

ერთ-ერთ მომენტში შეწყდა სროლა და ამ დროს სანგრიდან ამოვარდნილა ვალიკო ჯუღელი – ქართული გვარდიის მეთაური, ამოვარდა და ქანდაკებასავით დადგა, თავდამსხმელებს დაუყვირა: „ქართველი მუშები და გლეხები თავისუფალ სამშობლოს არ გაგანადგურებინებთო“. მერე უცებ მოტრიალდა სწრაფად, მოგვიწოდა იერიშზე გადასასვლელად. სიტყვა როგორც დაასრულა, თოფი გავარდა და ის დაეცაო.

ჩავთვალეთ, რომ მოკვდაო, მივირბინეთ და ვნახეთ, რომ სინამდვილეში მის ფეხქვეშ თოვლი ჩამოშლილაო. ვალიკოს არაფერი არ დამართნია და ჩვენ გადავედითო შეტევაზეო.

საკმაოდ დიდ შეტაკებას აღწერს ვალიკო ჩუბინიძე, სადაც გაიმარჯვეს, ასევე, გარკვეული რაოდენობის ტყვეები აიყვანეს და ტყვიამფრქვევებიც ჩაიგდეს ხელში.

სწორედ ამ კონტრშეტევისას, შეტაკების დროს დაიღუპა უშუალოდ მათი მეთაური, ოფიცერი ავქსენტი ქურციკიძე.

მასთან ერთად დაიღუპნენ გვარდიელები: ლავრენტი მიქაბერიძე, სამსონ ცერცვაძე, პეტრე ხვედელიძე, გრიგოლ ყიფშიძე, დომენტი მაჭარაშვილი, ლევან შეყილაძე, მიხეილ კერესელიძე და სანდრო სარალიძე.

• რა არის ცნობილი დამოუკიდებელი საქართველოს პირველი გენერლების შესახებ

„საკმაოდ კვალიფიციური გენერალიტეტი ჰყავდა საქართველოს,“ – ამბობს ისტორიკოსი დიმიტრი სილაქაძე, – „მაგალითად, უმაღლეს გენერალიტეტს თუ დავასახელებთ, ომის პირველ ეტაპზე ოდიშელიძე იყო მთავარსარდალი, შემდეგ კვინიტაძე, გენერალური შტაბის უფროსი იყო ალექსანდრე ზაქარიაძე, სამხედრო მინისტრის პირველი მოადგილე – ალექსანდრე გედევანიშვილი. რუსეთის იმპერიაში მათ ჰქონდათ მიღებული ყველაზე მაღალი დონის სამხედრო განათლება.

იმ პერიოდში ოფიცერი რომ გამხდარიყავი, საოფიცრო სამხედრო სკოლა, ან იუნკერთა სასწავლებელი უნდა დაგესრულებინა. ამას გარდა, არსებობდა გენერალური შტაბის აკადემია, რომელიც იყო სამხედრო განათლების მწვერვალი იმპერიაში. გენერალური შტაბის აკადემიაში ჩაბარებას, ასევე მის დამთავრებას, ძალიან ცოტა ვინმე თუ ახერხებდა. მე ვინც ჩამოვთვალე ჩვენი უმაღლესი სარდლობიდან, ოთხივეს ჰქონდა დამთავრებული გენერალური შტაბის აკადემია.

გამოცდილებას რაც შეეხება, ამ ოთხეულიდან ყველაზე დიდი სამხედრო საბრძოლო სამეთაურო გამოცდილება ჰქონდათ ოდიშელიძეს და კვინიტაძეს, მაგრამ უშუალოდ რესპუბლიკის ჯარში შეგვიძლია ვთქვათ, რომ გამორჩეული იყო გიორგი კვინიტაძე, რომელსაც, გარდა განათლებისა, მთავარსარდლის ქარიზმა და ენერგია ჰქონდა.

სხვა ოფიცრები და გენერლებიც საკმაოდ კვალიფიციურნი იყვნენ პატარა ქართული ჯარის სამეთაუროდ და მის შესაქმნელად. ზოგმა მეტად გამოიჩინა თავი, მაგალითად, გენერალმა მაზნიაშვილმა, ან ალექსანდრე ანდრონიკაშვილმა, ზოგმა – ნაკლებად.

იყო შემთხვევები, როდესაც მაღალ თანამდებობებზე დაინიშნნენ ადამიანები, რომლებიც ნაკლებად შეეფერებოდნენ პოზიციას. ასეთი გამორჩეული შემთხვევა იყო იოსებ გედევანიშვილი, რომელიც ძალიან მალე დაწინაურდა სამხედრო წოდებაში და ამ ომის დასაწყისში სამხრეთ-აღმოსავლეთის ფრონტს მეთაურობდა. ეს ფრონტი ჩავარდა თავიდან ბოლომდე“.

• რამდენი ადამიანი დაიღუპა 1921 წელს, რუსეთთან ანტისაოკუპაციო ბრძოლის დროს

ისტორიკოსი დიმიტრი სილაქაძე ამბობს, რომ 1921 წელს დაღუპულთა ერთიანი და დაზუსტებული სია არ არსებობს.

„შეჯამებული და ზუსტი მონაცემები, სამწუხაროდ, არ არსებობს. ვიკიპედიის სტატია რუსეთ-საქართველოს ომზე კონკრეტულ რიცხვებს ასახელებს იქითაც და აქეთაც, მაგრამ სრული დარწმუნებით შემიძლია გითხრათ, რომ არაფერს არ ეყრდნობა, საერთოდ. შესაბამისად, ჩვენ გვაქვს ფრაგმენტული ცნობები დაღუპულთა შესახებ.

ყველაზე უკეთ დოკუმენტირებული არის იუნკერთა რაოდენობა და მათი დანაკარგები: თბილისის დამცველთა დაახლოებით ერთ პროცენტს შეადგენდნენ იუნკრები. 183 იუნკერი იყო და მათგან 170-მდე იბრძოდა, დაიღუპა 9, ასევე 2 ოფიცერი, 43, ან 44 – დაიჭრა. კონკრეტულ ქვედანაყოფზე გვაქვს მონაცემები, მაგრამ სხვა ქვედანაყოფზე მონაცემები არ გვაქვს, გვაქვს მხოლოდ გაბნეული ცნობები დაღუპულთა შესახებ,“ – ამბობს დიმიტრი სილაქაძე.

ისტორიკოსი ამბობს, რომ მთავარი პრობლემა, რის გამოც საქართველო 105 წლის წინ რუსეთთან ბრძოლაში დამარცხდა, საბრძოლო რესურსების ნაკლებობა იყო. პრობლემა იყო აჭურვილობა და მატერიალური რესურსები.

საბჭოთა პროპაგანდის გზავნილი ამ კუთხით იყო ის, რომ ქართველებს არ უბრძოლიათ, ხოლო მთავრობა ქვეყნიდან გაიქცა:

„მთელი ომის განმავლობაში დაახლოებით 40 ათასამდე ადამიანი იყო მობილიზებული სხვადასხვა ფრონტზე, მაგრამ ადამიანური რესურსი, რომელიც სამხედრო სამინისტროს აღრიცხული ჰყავდა, 150 ათას კაცს აჭარბებდა. ერთია ადამიანური რესურსი, მეორეა შენი ეკონომიკა. ასევე, შენს ხელთ არსებული იარაღი და საბრძოლო მასალები რამდენად იძლევა ამ ხალხის შეიარაღების საშუალებას. აი, ეს ბოლო ორი იყო კრიტიკულად პრობლემური ამბავი.

ამის გარდა, გარკვეული სამხედრო გათვლები ჩავარდა და მათ შორის სამხრეთ-აღმოსავლეთის ფრონტის ჯარებმა პირველი ხუთი დღის განმავლობაში ოპერატიულ-ტაქტიკურ დონეზე ძალიან დიდი შეცდომები დაუშვეს, რომლის გამოსწორება, დიდი მცდელობის მიუხედავად, ვეღარ მოხერხდა.

წინააღმდეგ შემთხვევაში, კავკასიის ფრონტის რუსული ჯარები არც იმდენად ძლიერი იყო. 100%-ით წინასწარვე გადაწყვეტილი არ იყო ის, რომ თებერვალ-მარტში  ისინი გაიმარჯვებდნენ,“ – აღნიშნა დიმიტრი სილაქაძემ „ბათუმელებთან“.

• რას ამბობდა საბჭოთა პროპაგანდა 1921 წლის ოკუპაციაზე

„საბჭოთა პროპაგანდა საერთოდ გამორიცხავდა რუსეთ-საქართველოს ომის არსებობას, არ აღიარებდა ფაქტობრივ ანექსიას. საბჭოთა პროპაგანდა ამბობდა, რომ თითქოსდა ისინი აჯანყებული ქართველი ხალხის დასახმარებლად შემოვიდნენ, რაც თავიდან ბოლომდე ფიქციაა.

აბსოლუტურად ყველაფერი დაიგეგმა, გადაწყდა და განხორციელდა ორ ადგილას: ერთი ადგილი ეს იყო მოსკოვი, კრემლი, სადაც ცენტრალური კომიტეტის პოლიტბიუროში მსჯელობდნენ ამ საკითხების შესახებ, თუ როგორი საბრძოლო მოქმედებების წარმოება იქნებოდა, როგორი პოლიტიკური შეფუთვა იქნებოდა და ასე შემდეგ. მეორე ადგილი ეს იყო კავკასიის ფრონტის შტაბი, სადაც უშუალოდ განხორციელება ხდებოდა ამ ყველაფრის.

საქართველოში 1921 წლის თებერვალში არანაირი აჯანყება არ ყოფილა. ყველაფერს რომ თავი დავანებოთ, ქართველი ბოლშევიკების ლიდერი ფილიპე მახარაძე ომიდან რამდენიმე თვეში მოსკოვში გაგზავნილ საიდუმლო მოხსენებაში პირდაპირ ამბობდა იმას, რაც ფაქტი იყო – რომ საქართველოში არა თუ აჯანყება არ დაწყებულა, არამედ რუსული არმია როცა შემოიჭრა საქართველოში, ქართველმა ბოლშევიკებმაც კი, არაფერი არ იცოდნენ რა მოხდა.

საქართველოში არათუ აჯანყება არ ყოფილა და ამ აჯანყებას არ გამოხმაურებიან რუსები, არამედ ქართველმა ბოლშევიკებმა რუსული არმია რომ შემოიჭრა საქართველოში, რა ხდებოდა ვერ მიხვდნენ, საერთოდ.

ამას მე კი არ ვამბობ. თავად ფილიპე მახარაძე წერდა საიდუმლო მოხსენებაში,“ – გვიყვება ისტორიკოსი დიმიტრი სილაქაძე.

ამავე თემაზე:

რესპუბლიკის პირველი იუნკრები

See more

„ივანიშვილია დასანქცირებული, რადგან ეს ტელევიზიები წარმოადგენენ ივანიშვილის საბრძოლო დანაყოფებს“, – ამბობს დიპლომატი გიორგი ბადრიძე. მას „ოცნების“ პროპაგანდისტული ტელევიზიების დასანქცირებაზე ვესაუბრეთ – რა პოლიტიკური და ეკონომიკური მნიშვნელობით გამოირჩევა დიდი ბრიტანეთის სანქციები?

„ჯერჯერობით არანაირი ნიშანი იმისა არ ჩანს, რომ ივანიშვილი აპირებს ამ სანქციების შედეგად რაღაცნაირად თავისი ქცევის შეცვლას. ივანიშვილის გადაწყვეტილებები ეფუძნება, მათ შორის, ერთგვარ პარანოიდულ ეჭვიანობას, რომელიც მას ახასიათებს, მაგრამ ეს გადაწყვეტილებები ძალიან ხშირად პირდაპირ ემთხვევა რუსეთის ინტერესებს საქართველოში,“ – ამბობს გიორგი ბადრიძე.

„ბათუმელებმა“ დიპლომატ გიორგი ბადრიძესთან ინტერვიუ ჩაწერა. გიორგი ბადრიძე საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი იყო დიდ ბრიტანეთსა და ჩრდილოეთ ირლანდიის გაერთიანებულ სამეფოში.

• ბატონო გიორგი, გაერთიანებული სამეფოს ელჩი, გარეთ უორდი დღეს, 26 თებერვალს დაიბარეს საგარეო საქმეთა სამინისტროში ბრიტანეთის მიერ „იმედისა“ და „პოსტ ტივის“ სანქცირების გამო. რას ნიშნავს ეს ამბავი?

გრაფიკულადაც, უკვე სურათებითაც ვემსგავსებით რუსეთს და სხვა, მსგავს ავტორიტარულ რეჟიმებს, სადაც რეგულარულად ნახავთ ამგვარ მომენტებს, როდესაც საგარეო უწყებაში იბარებენ ყურის ასაწევად დემოკრატიული ქვეყნების წარმომადგენლებს.

ჩემი აზრით, არ უნდა უკვირდეს ამ რეჟიმს, რომ ბოლო წლების განმავლობაში მიზანმიმართული, აგრესიული, ანტიდასავლური, მათ შორის, კონკრეტულად ანტიბრიტანული რიტორიკა, პოლიტიკის გატარება საჯარო სივრცეში, უშუალოდ ტელევიზიების – „იმედისა“ და „პოსტ TV“-ის მეშვეობით, იწვევს მსგავს გარკვეულ რეაქციას ბრიტანეთის მხრიდან. ეს იყო ძალიან მოზომილი, შეზღუდული და ცოტა არ იყოს, კიდევაც დაგვიანებული, მაგრამ აბსოლუტურად ლოგიკურად გადადგმული ნაბიჯი.

• რას ნიშნავს პრაქტიკულად ბრიტანეთის სანქციები? როგორ მიიღება მსგავსი გადაწყვეტილება და როგორია მისი პოლიტიკური მნიშვნელობა?

უნდა დაგარწმუნოთ, რომ ძალიან რთულად მიიღება მსგავსი გადაწყვეტილება, განსაკუთრებით ბრიტანეთში, სადაც ყველაფერი განიხილება არამარტო პოლიტიკურ, არამედ სამართლებრივ ჭრილში. მით უმეტეს განსაკუთრებულია ეს მიდგომა, როცა საქმე ეხება მედიასაშუალებებს, თუმცა ამ საშუალებებმა თავადვე დაარწმუნეს ყველა, რომ ისინი წარმოადგენენ პოლიტიკის ინსტრუმენტს პროპაგანდის ფრონტზე, ერთ-ერთ ქვედანაყოფს ივანიშვილის რეჟიმის ხელში.

შესაბამისად, შედეგი ძალიან სერიოზულია.

სულ ორ ქვეყანას აქვს უნარი – სხვებზე მეტად ყოველ შემთხვევაში – მის სანქციებს ჰქონდეს ქმედითი შედეგები სანქციების ობიექტისთვის. ესაა შეერთებული შტატები და მეორე, ამ თვალსაზრისით, არის გაერთიანებული სამეფო.

შეერთებული შტატები იმიტომ, რომ როდესაც აშშ სანქციებს აწესებს, ეს სანქციების ობიექტს უზღუდავს წვდომას მსოფლიოში ყველაზე დიდ ვალუტაზე – შეერთებული შტატების დოლარი არის მსოფლიო სავალუტო სარეზერვო ვალუტა. მსოფლიო ეკონომიკის დაახლოებით მეოთხედს წარმოადგენს შეერთებული შტატების ეკონომიკა. ძალიან ძნელია, რომ უშუალო და მძიმე შედეგები არ გამოიწვიოს სანქციებმა, რომელსაც აწესებს შეერთებული შტატები. ასევე, მსოფლიო საბანკო სფეროში შეერთებულ შტატებს უკავია ერთ-ერთი ყველაზე დიდი წილი.

მეორე ადგილზეა გაერთიანებულ სამეფო, იმიტომ, რომ ლონდონი წარმოადგენს მსოფლიოს მეორე უდიდეს ფინანსურ ცენტრს. მსოფლიო ფინანსური ინსტიტუტების დიდი რაოდენობაა თავმოყრილი ლონდონში. გარდა იმისა, რომ ბრიტანული ეკონომიკაც მსოფლიოში ერთ-ერთი უდიდესია, ძალიან ძნელია წარმოიდგინოთ ბიზნესი საერთაშორისო ასპარეზზე ისე, რომ არ გადაიკვეთოს ბრიტანეთთან.

შესაბამისად, როდესაც გაერთიანებული სამეფო აწესებს სანქციებს, ბრიტანეთში რეგისტრირებულ, ან ბრიტანეთთან პირდაპირი და თუნდაც ირიბი ეკონომიკურ-ფინანსური ურთიერთობის მქონე სუბიექტები იძულებულები არიან შეწყვიტონ საქმიანობა სანქციების ობიექტთან.

უკვე ვიხილეთ, რომ ქართულმა ბანკებმაც კი, უკვე გააუქმეს – ყოველ შემთხვევაში იყო უკვე ცნობები – „იმედის“ ანგარიშები გაუქმებულია. ძალიან დიდი შეცდომა იქნება და მეეჭვება, რომ გააგრძელოს სხვადასხვა კომპანიამ „იმედში“ რეკლამის განთავსება – ეს ძალიან სერიოზულ რისკებს შეუქმნის მათ საქმიანობას.

• მათაც შეიძლება შეეხოთ სანქციები მეორადი სანქციების სახით? 

აუცილებლად შეეხებათ. ნებისმიერ ეკონომიკურ სუბიექტს, იურიდიულ პირებს, ეკრძალებათ სანქცირებულ ორგანიზაციებთან რაიმე სახის ურთიერთობა. არ ვიცი, რამდენად უღირს კომპანიას ამხელა რისკის გაწევა.

ერთ-ერთი პირველი, რასაც შეეცდება რეჟიმი, იქნება მცდელობები, გამონახონ ამ სანქციების გვერდის ასავლელად საშუალებები. ამაში ალბათ მათ რუსი კოლეგები გაუზიარებენ გარკვეულ გამოცდილებას, რომელიც მათ დაუგროვდათ საკმაოდ უხვად 2014 წლიდან მოყოლებული, განსაკუთრებით კი, 2022 წლის შემდეგ.

თავად რუსეთის ეკონომიკას თუ გადავხედავთ, არ მგონია, ვინმეს მიაჩნდეს, რომ რუსეთმა წარმატებით აუარა დასავლურ სანქციებს გვერდი. კი, მისი ეკონომიკა ბოლომდე არ ჩამოშლილა, თუმცა ბოლო წლების განმავლობაში განუხრელად იზრდება რუსეთის ბიუჯეტის დეფიციტი, იზრდება კატასტროფულად იმის გამო, რომ მცირდება შემოსავლები მისი მთავარი წყაროდან – ნავთობის, გაზის გაყიდვიდან, რაც არის მისივე ქმედებების შედეგი.

რაც პუტინმა გაუკეთა რუსეთს, ჩემი აზრით, ეს არის ისტორიული დანაშაული საკუთარი ქვეყნის წინააღმდეგ – რუსეთს ჰქონდა მსოფლიოში ყველაზე სტაბილური ბაზარი ევროპული ბაზრის სახით და მან ეს გადაჭრა თავისი იმპერიალისტური ფანტაზიის განხორციელების გამო.

საერთოდ, კონფლიქტში იშვიათია ხოლმე, როდესაც მარტო ერთი მხარეა მართალი და მეორე მხარე მთლიანად მტყუანი, თუმცა ეს დაპირისპირება „ოცნების“ რეჟიმსა და დასავლურ ქვეყნებს შორის, მართლად 100 პროცენტით „ოცნების“ და პირადად ბიძინა ივანიშვილის მიერ არის ინიციირებული.

მე ყველას შევახსენებ, ვისაც ეჭვი ეპარება, რომ „ქართული ოცნების“ ხელისუფლებაში მოსვლას თავის დროზე აქტიურად მიესალმნენ დასავლური ხელისუფლებები, წლების განმავლობაში მხარდაჭერას უწევდნენ – პოლიტიკურს, გნებავთ ფინანსურს. აი, „ქართული ოცნების“ ხელისუფლების პირობებში ასობით მილიონობით ევრო და დოლარი იქნა, ასევე ფუნტი მათ შორის, გაცემული ჩვენი დასავლელი პარტნიორების მხრიდან და ძალიან ხშირად უშუალოდ პირდაპირ ხელისუფლებისათვის.

როგორ უპასუხა ამას ივანიშვილმა?!

ამიტომაც, ეს არის ივანიშვილის არჩევანი. ეს არჩევანი განპირობებული იყო იმით, რომ ივანიშვილმა გადაწყვიტა – დემოკრატიული რეფორმების გატარება, რომელიც აუცილებელი წინაპირობაა ევროსტრუქტურებში გაწევრიანებისათვის, საფრთხეს შეუქმნიდა მის პირად კონტროლს ძალაუფლების შტოებზე. ივანიშვილმა მეთოდურად, წლების განმავლობაში დაამყარა და ჩამოაყალიბა რუსული ყაიდის ძალაუფლების ვერტიკალი.

• თქვენი აზრით, რატომ გადაწყვიტეს ბრიტანეთში დაესანქცირებიათ პროპაგანდისტული ტელევიზიები და არა უშუალოდ ბიძინა ივანიშვილი? 

იმედი მაქვს, რომ არ არსებობს იმის შეგრძნება, რომ ცალკე ტელევიზიებზეა საუბარი – ივანიშვილია დასანქცირებული, რადგან ეს ტელევიზიები წარმოადგენენ ივანიშვილის საბრძოლო დანაყოფებს ქვეყნის შიგნით და მიმართული არიან ქართული საზოგადოებისადმი, მათ გონებაზე ზემოქმედების მოხდენის თვალსაზრისით.

გარდა შიდა ოპოზიციისა და სამოქალაქო საზოგადოებისა, მრავალი წელია მათი თავდასხმის პირდაპირი ობიექტი არის დასავლური დემოკრატიები. მათ მიერ არის აქტიურად კულტივირებული „დიპ სთეითი“, რომელსაც თავიანთ მრევლს ვერც კი უხსნიან, რა არის, „გლობალური ომის პარტია“ და ასე შემდეგ.

შეგახსენებთ, რომ ამ დასანქცირების უშუალო მიზეზი იყო რუსეთ-უკრაინის ომში რუსეთის მხარის დაკავება. მე ხაზი მინდა გავუსვა, რომ „იმედს“ და „პოსტ TV“-ს, ზოგადად, „ქართულ ოცნებას“ არ ედავებიან იმას, რომ ისინი აწარმოებენ ზოგადად ანტიდასავლურ და ანტიდემოკრატიულ კამპანიას. ამ კონკრეტულ შემთხვევაში არის მათი არჩევანი რუსეთის სასარგებლოდ – უკრაინის საწინააღმდეგოდ.

• უნდა ველოდეთ, რომ მოხდება „ოცნების“ რეჟიმის სხვა წარმომადგენლების დასანქცირება ევროკავშირის მხრიდან, რასაც დიდი ხანია ითხოვენ პროევროპულ აქციაზე? 

მოვლენების ლოგიკა თავისთავად ამისკენ მიდის. შეგახსენებთ, რომ თავდაპირველად სანქციები დაიწყო სასამართლო ხელისუფლების წარმომადგენლების დასანქცირებით და შემდეგ ერთ-ერთი პირველი, ოფიციალური სანქცია პირადად ბიძინა ივანიშვილს დაედო. ეს იყო ერთგვარი გამაფრთხილებელ გასროლასავით, რადგან ის სანქცია, რომელიც ბიძინა ივანიშვილს პირადად დაედო, არ ფარავდა მის ბიზნეს სუბიექტებს. მას თავისუფლად შეეძლო გაეგრძელებინა თავისი ქონების განკარგვა. ეს იყო უფრო სიმბოლური და გამაფრთხილებელი ქმედება შეერთებული შტატების წინა ადმინისტრაციის პირობებში.

ამის შემდეგ ჩვენ ვხედავთ უფრო და უფრო სასტიკ რეპრესიებს ქვეყნის შიგნით. ჯერჯერობით არანაირი ნიშანი იმისა არ ჩანს, რომ ივანიშვილი აპირებს ამ სანქციების შედეგად რაღაცნაირად თავისი ქცევის შეცვლას.

• სანქციები უკვე აღარაა ეფექტური საშუალება იმისთვის, რომ ივანიშვილმა უკან დაიხიოს?

შედეგი იქნება ძალიან კონკრეტული უშუალოდ „იმედისთვის“ და „პოსტ TV“-თვის.

დიდი ალბათობით, „იმედი“ და „პოსტ TV“ შეწყვეტს არსებობას იმ ფორმით, რაც აქამდე იყო და შეეცდებიან მათ გადალაგებას სტრუქტურულად. ივანიშვილის გადაწყვეტილებები ეფუძნება, მათ შორის, ერთგვარ პარანოიდულ ეჭვიანობას, რომელიც მას ახასიათებს, მაგრამ ეს გადაწყვეტილებები ძალიან ხშირად პირდაპირ ემთხვევა რუსეთის ინტერესებს, მათ შორის საქართველოში.

2024 წლის 28 ნოემბერს ირაკლი კობახიძის განცხადებას, რომ საქართველო, მისი მთავრობა არ აპირებს მოლაპარაკებების წარმოებას ევროკავშირთან გაწევრიანების თაობაზე, მოგეხსენებათ, მოჰყვა „ოცნებისთვის“ ყველაზე დიდი გართულება, რაც საერთოდ ბოლო წლებში ჰქონიათ. ხალხს ასეთი რეაქცია, ასეთი პროტესტი არ ჰქონია მოპარულ არჩევნებზე, როგორიც ჰქონდა ამ განცხადების მოსმენის შემდეგ.

ამ განცხადების გაკეთებას არანაირი პრაქტიკული საჭიროება რეჟიმისთვის და ივანიშვილისთვის არ ჰქონდა, ამით გამოიწვია მხოლოდ მეტი თავის ტკივილი საკუთარი თავისთვის. ერთადერთი, ვინც ამით ალბათ იხეირა, არის რუსეთი, რომელმაც თავის პრაქტიკულად სატელიტ რეჟიმს საქართველოში განაცხადებინა მისი არჩევანი უფრო ღიად.

მანამდე ივანიშვილი უფრო აქტიურად ლავირებდა დასავლეთსა და რუსეთს შორის, ისევე, როგორც ამას აკეთებდა წლების განმავლობაში ლუკაშენკო და შემდეგ ძალაუფლების სიხარბის გამო, როდესაც ლუკაშენკომ ძალით შეინარჩუნა წაგებული არჩევნების შემდეგ ძალაუფლება, ის სრულად დამოკიდებული აღმოჩნდა რუსეთზე. დღეს რუსეთი იყენებს ბელარუსს თავის ომში უკრაინის წინააღმდეგ, მისი ტერიტორიიდან დაიწყო ეს ომი, რაც პირდაპირ აუქმებს, აბათილებს ბელარუსის სუვერენიტეტს.

ლუკაშენკომ თავის დროზე გადაცვალა პირადი ძალაუფლების შენარჩუნება ბელარუსის სუვერენიტეტში. დაახლოებით ამ გზას ადგას უკვე კარგა ხანია ივანიშვილის რეჟიმი – პირადი ძალაუფლების შენარჩუნებისთვის მათ საქართველოს სუვერენიტეტი პრაქტიკულად დაიყვანეს მინიმუმზე, მიუხედავად იმისა, რომ სუვერენიტეტი ერთ-ერთი მანტრაა, რომელსაც რეგულარულად გაიძახიან.

• რა გავლენა შეიძლება ჰქონდეს ევროკავშირის სანქციებს „ოცნების“ რეჟიმისთვის, რომელიც ავტორიტარიზმის კონსოლიდაციას ცდილობს? 

შედეგები ამას, რა თქმა უნდა, ექნება, მაგრამ არ ვამბობ, რომ ეს იმ წუთში გამოიწვევს რეჟიმის დაცემას.

მსოფლიოში იზოლირებული რეჟიმები არსებობენ, მაგალითად, ჩრდილოეთ კორეა რამდენი ათწლეული არსებობს.. ძალიან მიჭირს იმის წარმოდგენა, როგორ შეიძლება საქართველო იყოს ჩრდილოეთ კორეის გზაზე, რომელიც ეკონომიკურად და პოლიტიკურად იზოლირებულია.

იზოლაციის მაგალითია ბელარუსი. სამწუხაროდ, ბევრი მსგავსი რამ ხდება ბელარუსსა და საქართველოში უკვე წლებია, თუმცა მე მაინც მიმაჩნია, რომ ბელარუსისგან განსხვავებით, საქართველოში სტაბილური, ხანგრძლივი დიქტატურის დამყარება გაცილებით უფრო ძნელი იქნება.

არ ვამბობ, რომ ეს შეუძლებელია, მაგრამ უფრო ძნელი იქნება, ვიდრე ბელარუსში, რამდენიმე მიზეზის გამო:

ბელარუსის ეკონომიკა ბევრად უფრო ღრმად და ყოვლისმომცველად არის ინტეგრირებული რუსულ ეკონომიკაში. მართალია, ამ მიმართულებით ივანიშვილის ხელისუფლებამ უკვე წლებია ნაბიჯების გადადგმა დაიწყო და საქართველო დღეს ეკონომიკურად ბევრად უფრო მეტად არის დამოკიდებული რუსეთზე, ვიდრე იყო მანამდე, მაგრამ ეს ჯერ არ აღწევს ბელარუსის დონეს.

მეორე – თავად ბელარუსის ეკონომიკური ინფრასტრუქტურა ბევრად უფრო განვითარებულია, არსებობს ძლიერი სამრეწველო სექტორი, ბევრად უფრო განვითარებული სასოფლო-სამეურნეო სექტორი. საქართველო კი, უფრო მეტად არის დამოკიდებული გარე სამყაროსთან – რუსეთის გარდა გარე სამყაროსთან ეკონომიკური ურთიერთობებით. ამიტომ ვფიქრობ, რომ კლასიკური, ბელარუსის ტიპის დიქტატურის ხანგრძლივად ჩამოყალიბება ბევრად უფრო ძნელი იქნება საქართველოში.

ეს დამოკიდებულია, პირველ რიგში, მაინც ქართული საზოგადოების რეაქციაზე, მას შემდეგ, რაც დიდი ნაწილი გააცნობიერებს – რა მომავალს უქადის ეს ჩვენს ქვეყანას.

• რამდენად შეიძლება გვქონდეს აშშ-ის გააქტიურების იმედი? ვხედავთ, რომ ტრამპს აქვს ინტერესი სამხრეთ კავკასიაში. უშვებთ, რომ შესაძლებელია ამ რეგიონის რუსეთის ორბიტიდან გამოსვლა საქართველოს გარეშე?

მე მგონია, რომ შეერთებულ შტატებში უკვე შეეგუენ, ყოველ შემთხვევაში, ამჟამინდელი ადმინისტრაცია არ ფლობს ძალიან დიდ ინტერესს საქართველოს მიმართ. ტრამპი თვლის, რომ სამხრეთ კავკასიის გამოყენება დერეფნის სახით სასურველია, მაგრამ საჭიროების შემთხვევაში ის უკვე აქტიურად მუშაობს ალტერნატიული დერეფნის მშენებლობაზე აზერბაიჯან-სომხეთის გავლით.

ეს ყველამ ვნახეთ და ერთ-ერთი მიზეზი, თუ რატომ არ არის საქართველო ამ პროცესის მონაწილე, არის ის, რომ შეერთებულ შტატებში არანაირი ნდობა ამ რეჟიმის მიმართ არ არსებობს. რამდენიც არ უნდა იფიცონ „დიპ სთეითის“ მზე „ოცნებაში“ და სხვა ბოდვები გაიმეორონ, რომლითაც ცდილობენ ასიამოვნონ ტრამპის ადმინისტრაციას, ეს არ ჭრის ეს არანაირად.

ფაქტია, რომ ივანიშვილს არ აქვს არაფერი, რის შეთავაზებაც შეუძლია ტრამპისთვის.

ტრამპი, ვაღიაროთ, რომ არ ხელმძღვანელობს დემოკრატიული სტანდარტებით სხვა ქვეყნებთან მიდგომაში. ამიტომაც, უნდა არსებობდეს რაღაც კონკრეტული ინტერესი. აღმოჩნდა, რომ მთავარი ვალუტა, ასე ვთქვათ, საერთაშორისო ფასეულობა, რომელიც საქართველოს აქამდე ჰქონდა – მისი ადგილმდებარეობა, მისი უნარი დაეკავშირებინა კასპიის რეგიონი შავი ზღვის რეგიონთან – თურმე შეუცვლელი არ არის.

ამის ერთ-ერთი მიზეზი არის ის, რომ დღეს აზერბაიჯანი და სომხეთი აღარ განიხილავენ საქართველოს იმ სანდო პარტნიორად, რომლის მეშვეობითაც ისინი დამოუკიდებლობის მოპოვების მომენტიდან უკავშირდებოდნენ მათთვის სასიცოცხლო არეალს – აზერბაიჯანი თურქეთს და საერთაშორისო ბაზრებს, ხოლო სომხეთი – შავ ზღვას და რუსეთს.

ასე რომ, თეორიულად, კი ბატონო, სამხრეთ კავკასია მნიშვნელოვანია, მაგრამ აღმოჩნდა, რომ თუ საქართველო, რომელსაც საკვანძო ადგილი ეჭირა ყოველთვის სამხრეთ კავკასიაში, მოიქცევა ისე, როგორც იქცევა ივანიშვილის რეჟიმი, არსებობს ალტერნატივებიც და ჩვენ, აი, ამის მშენებლობის დასაწყისს ვუყურებთ უშუალოდ შეერთებული შტატების ჩართულობით.

• აშშ-ს წარმომადგენელთა პალატაში წარდგენილია ახალი კანონპროექტი „საქართველოში რუსული და ჩინური სადაზვერვო აქტივების შესახებ ანგარიშის მოთხოვნის და სხვა მიზნებისთვის“. რას შეიძლება ველოდოთ? 

საქართველოს მიმართ ინტერესი ბოლომდე გამქრალი არ არის, პირიქით, იყო მცდელობები შეერთებულ შტატებში „მეგობარი აქტის“ მიღებისა, რაც ამ ინტერესის გამომხატველია. მთავარ დამაბრკოლებელ ძალად იქცა ამ რეჟიმის ერთადერთი ლობისტი, „ფრონტერას“ წარმომადგენელი, რომელიც შეერთებული შტატების კონგრესის წევრია.

არ მინდა დეტალებში შევიდე, მაგრამ თუ ვინმეს სმენია „ფრონტერა“, იცის, რომ ათწლეულების განმავლობაში ის ჰპირდებოდა თავის აქციონერებს, რომ საქართველოში აღმოაჩენდა ნავთობის ოკეანეს და ასე შემდეგ. უკვე გაკოტრდა პრაქტიკულად უამრავი მოტყუებული აქციონერი ამის შედეგად, მაგრამ, აი, მათთან დაკავშირებულია ეს კონგრესმენი, რომელიც არის დღეს მთავარი შემაფერხებელი საქართველოსთან დაკავშირებული ინიციატივებისა.

ევროკავშირის სანქციებიც ძირითადად იბლოკება პრორუსული მთავრობების მიერ.

არც თუ სახარბიელო მოკავშირეები ჰყავს „ოცნების“ რეჟიმს შეერთებულ შტატებში, ან ევროპაში.

აპრილში უნგრეთში ტარდება საპარლამენტო არჩევნები და ძალიან დიდი ალბათობით, თუ ეს არჩევნები ჩატარდა სამართლიანად, ყველა წინასწარი მონაცემი აჩვენებს, რომ ვიქტორ ორბანის დღეები დათვლილია. ასე რომ, ვნახოთ, ძალიან საინტერესო წელი გველის წინ.

• რა როლს იკავებს დღეს საქართველო ევროკავშირის პოლიტიკურ დღის წესრიგში? ევროკავშირის უმაღლესი წარმომადგენელი საგარეო საქმეთა და უსაფრთხოების პოლიტიკის საკითხებში, კაია კალასი ადასტურებს, რომ უკრაინაში ომის დასრულების ფართო შეთანხმების ფარგლებში ევროკავშირი საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან რუსეთის ჯარების გაყვანასაც ითხოვს.

ესეც უცნაურად აღიზიანებს „ოცნების“ რეჟიმს.

დღე არ გავა, ევროკავშირს თავს არ დაესხნენ „ოცნების“ მოლაპარაკე თავები, მათ შორის, იმის გამო, რომ ევროკავშირის წევრი ქვეყნები და ევროკავშირი მთლიანად აგრძელებს საქართველოს ეროვნული ინტერესების მხარდაჭერას, მისი ტერიტორიული მთლიანობის მხარდაჭერას. „ოცნებას“ უნდა, რომ ეს საკითხი ამოღებული იყოს საერთაშორისო დღის წესრიგიდან.

წლები დასჭირდა იმას, რომ ევროკავშირში მისულიყვნენ საბოლოო დასკვნამდე, რომ ევროპის ყველა ქვეყანას, მათ შორის საქართველოს, აქვს უფლება გახდეს ევროკავშირის სრულუფლებიანი წევრი. ბედის ირონიაა, რომ დღეს საქართველოში აღმოჩნდა პირველი ხელისუფლება, რომელიც საქართველოს ევროკავშირში გაწევრიანებას ყველანაირი ძალით აქტიურად ეწინააღმდეგება.

ვიღაცას რომ ეთქვა სულხან-საბა ორბელიანისთვის, ან ილია ჭავჭავაძისთვის, ან ნებისმიერი ქართველი პატრიოტისთვის მეოცე საუკუნეში, რომ საქართველოს გაუჩნდა შესაძლებლობა, გახდეს ევროპის სრულფასოვანი, სუვერენული, დამოუკიდებელი წევრი, მაგრამ ამას ეწინააღმდეგება თბილისში არსებული უცნაური რეჟიმი, რუსეთიდან დესანტად გადმოსახლებული ძალა, ალბათ ძალიან გაუკვირდებოდათ და არ დაიჯერებდნენ ამას.

რეალობა ასეთია, რომ ევროკავშირი განიხილავს ევროპას, როგორც მთლიანს. როგორც იქნა, ამ მთლიან ევროპაში საქართველოც მოიაზრება და დღეს მთავარი დაბრკოლება ამ გზაზე არის რუსი ოლიგარქის კერძო ინტერესები.

• ამ ვითარებაში რა მექანიზმები რჩება საიმისოდ, რომ საქართველოში დემოკრატია გადარჩეს? ევროპა გადართულია თავდაცვის გაძლიერებაზე აგრესორი რუსეთის პირისპირ, ტრამპს საქართველოს მიმართ ინტერესი არ აქვს, საქართველოში კი უკვე ტროტუარზე დგომისთვისაც აპატიმრებენ ადამიანებს…

ქვეყნის გარედან დემოკრატიის დამყარება ან აღდგენა შეუძლებლად წარმომიდგენია.

ცხადია, სხვადასხვა ტიპის სანქციებს თავისი როლი შეიძლება ჰქონდეს, მაგრამ გადამწყვეტი შეიძლება იყოს მხოლოდ ქართული საზოგადოების მტკიცე წინააღმდეგობა, ერთიანობა, მათ შორის, ჩვენი პოლიტიკური ჯგუფებისა, რომელსაც ჩვენი საზოგადოება ჯერჯერობით მაინცდამაინც ვერ ხედავს.

ასე რომ, მთავარი ფაქტორია ჩვენი შიდა, ეროვნული პროცესები, სადაც საზოგადოებამ უნდა თქვას თავისი გადამწყვეტი სიტყვა.

საქართველოს სახალხო დამცველმა, დღეს, 26 თებერვალს,ქალი ბრალდებულები და მსჯავრდებულები მოინახულა.

სახალხო დამცველის აპარატის ცნობით, ლევან იოსელიანმა №5 ქალთა სპეციალური დაწესებულებაში მყოფი ქალი პატიმრებისგან მოისმინა ინფორმაცია მათი განთავსების პირობებისა და უფლებების დაცვის მდგომარეობის შესახებ.

„სახალხო დამცველი დაწესებულებაში ასევე შეხვდა იქ განთავსებულ ელისო კილაძეს, მზია ამაღლობელს და ანასტასია ზინოვკინას, გაეცნო მათ საცხოვრებელ პირობებს, ჯანმრთელობის მდგომარეობისა და უფლებების დაცვის კუთხით არსებულ ვითარებას,“ – ნათქვამია სახალხო დამცველის აპარატის განცხადებაში.

აპარატის ცნობით, ლევან იოსელიანი შეხვდა დაწესებულების ადმინისტრაციის წარმომადგენლებს და დაათვალიერა ციხის ინფრასტრუქტურა. გაეცნო პენიტენციურ დაწესებულებაში არსებულ ფსიქო-სოციალურ, საგანმანათლებლო და სარეაბილიტაციო პროგრამებში მსჯავრდებულთა ჩართულობის საკითხებს. ასევე მოინახულა დაწესებულებაში არსებული დედათა და ბავშვთა განყოფილება.

საქართველოს სახალხო დამცველი რეგულარულად ახორციელებს პენიტენციური დაწესებულებების მონიტორინგს და პატიმართა უფლებებზე ზედამხედველობას.

სურსათის ეროვნული სააგენტო იუწყება, რომ ხაშურის მუნიციპალიტეტში რძის გადამმუშავებელი არალეგალური საწარმოები გამოავლინეს.

„ფიზიკური პირი პ. გ. და ინდმეწარმე დ. კ. (მის: ქ. ხაშური სოფ. ოსიაური) ეკონომიკურ საქმიანობათა რეესტრში რეგისტრაციის და სააგენტოს სავალდებულო აღიარების გარეშე, შემდგომი რეალიზაციის მიზნით, სანიტარიულ-ჰიგიენური მოთხოვნების უხეში დარღვევით აწარმოებდნენ, ეგრეთ წოდებულ ყველს.

გამოვლენილი დარღვევებისთვის მეწარმეები დაჯარიმდნენ და საწარმოო პროცესი შეუჩერდათ.

სურსათის ეროვნული სააგენტო მოუწოდებს ბიზნესოპერატორებს, არ აწარმოონ ან/და გადაამუშაონ ცხოველური წარმოშობის სურსათი (გარდა პირველადი წარმოებისა) რეგისტრაციისა და აღიარების მინიჭების გარეშე და დაიცვან სურსათის უვნებლობის მოთხოვნები“ – წერს სააგენტო.

ხელვაჩაურში სამკერვალო ფაბრიკის – „ფასთ თრექ ტექსტილეს“ თანამშრომლებმა დღეს, 26 თებერვალს, სამუშაოს შესრულებაზე უარი თქვეს, ფაბრიკის ეზოში აქცია გამართეს და მუშაობა ერთი დღით შეაჩერეს.

ფაბრიკის თანამშრომლები სამუშაო პირობების გაუმჯობესებას ითხოვენ.

„ახალმა ადმინისტრაციამ სამუშაო პირობები შეგვიცვალა, ხელფასი გამოგვდის 800-900 ლარი… იძულებულს გვხდიან, რომ წავიდეთ, ამ ფორმით გვაიძულებენ, რომ დავტოვოთ სამსახური, კომპენსაციის გადახდა არ უნდათ,“ – უთხრეს აქციაზე გამოსულმა მოქალაქეებმა ადგილზე მისულ თამაზ ბაკურიძეს, ორგანიზაციის „ჩვენი უფლებებისთვის“ ხელმძღვანელს.

„დღეს 200-ზე მეტმა თანამშრომელმა დავტოვეთ ფაბრიკა იმ პირობით, რომ ხვალ დილით შეგვახვედრებენ გენერალურ დირექტორს. დირექტორი საქართველოში არაა, თურქეთიდან უნდა ჩამოვიდეს და დაგელაპარაკებათო. თუ პირობები არ შეიცვლება, მუშაობის გაგრძელებას აღარ ვაპირებთ.

სულ 300 თანამშრომელია დასაქმებული, დღეს რამდენიმე დარჩა სამსახურში, რადგან გამოუვალი მდგომარეობა აქვთ, ბანკის ვალები და ასე შემდეგ. ჩვენ ხვალ გვეცოდინება, გავაგრძელებთ თუ არა მუშაობას,“ – უთხრა „ბათუმელებს“ გიგლა გიორგაძემ, სამკერვალო ფაბრიკის თანამშრომელმა.

აქციაზე გამოსული სამკერვალო ფაბრიკის თანამშრომლების განმარტებით, ფაბრიკაში ახალმა ადმინისტრაციამ ბონუსის მიღების წესი რამდენიმე თვის წინ შეცვალა. ახალი წესების ამოქმედების შემდეგ კი, დასაქმებულებს საშუალოდ თვეში 800-900 ლარი გამოსდით ანაზღაურება, მანამდე კი – 1200 ლარი, ან უფრო მეტი გამოსდიოდათ.

ფაბრიკის თანამშრომლების თქმით, ფაბრიკაში დაცულია დამატებითი საათების ანაზღაურების წესი და დასაქმებულთა სხვა უფლებები.

აქციის მონაწილეებს დღეს ფაბრიკის ერთ-ერთი მენეჯერი, ნიკა დუმბაძე შეხვდა. იგი ფაბრიკის თანამშრომლებს დაჰპირდა, რომ გენერალური დირექტორი მათ ხვალ დაელაპარაკება.

 

დღეს, 26 თებერვალს, ქობულეთის შემოვლით გზაზე მომხდარ ავტოავარიას 2 სამხედრო მოსამსახურე ემსხვერპლა. ინფორმაციას ადასტურებს თავდაცვის სამინისტრო და გარდაცვლილების ვინაობას აქვეყნებს.

“ქობულეთის შემოვლით გზაზე მომხდარ ავტოსაგზაო შემთხვევას ემსხვერპლა თავდაცვის ძალების ორი სამხედრო მოსამსახურე, მძღოლი კაპრალ სპეციალისტი ლევან აშორტია და კაპრალი ლავრენტი მაკარაძე.

თავდაცვის სამინისტრო ღრმა მწუხარებას გამოთქვამს მომხდარის გამო და თანაუგრძნობს გარდაცვლილი სამხედროების ოჯახის წევრებსა და ახლობლებს,” – ნათქვამია თავდაცვის სამინისტროს განცხადებაში.

ავარია ქობულეთის შემოვლით გზაზე დღეს დილით მოხდა. სატვირთო მანქანა თავდაცვის სამინისტროს ავტობუსს შეეჯახა.

ავარიის შედეგად ორი ახალგაზრდა სამხედრო გარდაიცვალა, დაშავებული სატვირთოს მძღოლი კი საავადმყოფოშია მოთავსებული.

მთავარი ფოტო: ავარიის ამსახველი სქრინი აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის ვიდეოდან

ამავე თემაზე:

„დასრულდება ავტობანის მშენებლობა“ – „ოცნების“ შეუსრულებელი საარჩევნო დაპირება

See more

„ირაკლი დგებუაძემ თავში მუშტები ჩამარტყა, სხვა პოლიციელებმაც მცემეს,“ – უთხრა ნაფიც მსაჯულებს და მოსამართლე ნინო სახელაშვილს მკვლელობის საქმეზე პროკურატურის მოწმემ ჯემალ ზანდარაძემ.

დღეს, 25 თებერვალს, ბათუმის საქალაქო სასამართლოში „ხელვაჩაურში ავტომატით ჩაცხრილული კაცის საქმის“ განხილვა გაგრძელდა. ამ საქმეს ნაფიცი მსაჯულები განიხილავენ.

საუბარია 2025 წლის 3 ივნისს ხელვაჩაურში მომხდარ შემთხვევაზე – სოფელ ერგესა და აჭარისწყალს შორის მდებარე ტერიტორიაზე, დაახლოებით ღამის 3 საათზე, ავტომანქანაში მყოფი ბესო ბოლქვაძე ავტომატიდან მრავალჯერადი გასროლით ჩაცხრილეს, ავტომანქანა კი, მდინარეში გადააგდეს. 33 წლის ბესო ბოლქვაძეს 5 ტყვია ესროლეს.

ჯემალ ზანდარაძე პროკურატურის ერთ-ერთი მოწმეა, რომელიც დღეს დაკითხეს. მოწმემ საუბარი იმით დაიწყო, რომ იგი ამ მკვლელობიდან რამდენიმე დღეში – 2025 წლის 13 ივნისს გამოჰკითხეს აჭარის პოლიციის სამმართველოს შენობაში, სადაც მას ბათუმის პოლიციის მაშინდელმა უფროსმა, ირაკლი დგებუაძემ, სხვა პოლიციელებთან ერთად სცემა.

„სამი პოლიციელი მირტყამდა“, – ამბობს ჯემალ ზანდარაძე. მოწმის თქმით, მას პოლიციელები პროკურატურისთვის სასურველი ჩვენების მიცემას აიძულებდნენ.

მოწმე ჯემალ ზანდარაძის თქმით, ამ ცემის შემდეგ მას თავში კისტა გაუჩნდა.

„თავდაპირველად მოვიდნენ სახლში, პოლიციიდან ვართო და გადამიყვანეს სამმართველოში, დაკითხვა დაახლოებით 4-5 საათს მაინც გაგრძელდა, იყო ფიზიკური ძალადობა და სიტყვიერიც… მუშტებს მირტყამდნენ თავში – სამი მირტყამდა, შენ ყველაფერი იცი და არ ამბობო.

ძალიან ცუდად ვიყავი. ეპილეფსია მაქვს… რამდენიმე დღეში მივედი საავადმყოფოში და გადამიღეს თავზე, კისტა აღმომაჩნდა. ექიმმა მითხრა, მარცხენა მხარეს გაქვს 4 მილიმეტრი და ახალია, ძველი არ არისო.

დეკემბერში როცა შევხვდი პროკურორს, მას მოვუყევი ამ ძალადობის შესახებ,“ – პროკურორზე მიანიშნა მოწმე ჯემალ ზანდარაძემ იმ დროს, როდესაც მას ადვოკატი რამინ პაპიძე უსვამდა შეკითხვებს.

„მანამდე რატომ არ განაცხადეთ მომხდარზე?“ – ჰკითხა მოწმეს ადვოკატმა რამინ პაპიძემ.

„ვერ ვხედავდი სამართალს… სამართალს ვერ ვიპოვიდი. ის [ირაკლი დგებუაძე] თანამდებობის პირი იყო და სიმართლეს ვერ ვიპოვიდი,“ – ნერვიულობა დაეტყო მოწმეს.

მოწმემ „ბათუმელებისთვის“ კომენტარის მიცემაზე სხდომის დასრულების შემდეგ უარი თქვა. „მზიას რა უქნეს და მე ვინ დამიცავს?“ – მხოლოდ ეს გვითხრა ჯემალ ზანდარაძემ.

საკუთარი მოწმის ჩვენება არც პროკურორ გიორგი მუჯირს მოეწონა:

„თქვენ რატომ ხართ დარწმუნებული? თქვენც ხომ ესწრებოდით მის დაკითხვას – ძალიან ბევრი ტყუილი თქვა ჯემალ ზანდარაძემ,“ – გვითხრა პროკურორმა გიორგი მუჯირმა სასამართლო სხდომის დასრულების შემდეგ. მან დაგვიდასტურა ის, რომ პოლიციის სამმართველოს შენობაში სავარაუდო ძალადობის ფაქტზე გამოძიება დაიწყო სამსახურებრივი უფლებამოსილების გადამატების მუხლით, ჩადენილი ძალადობით.

ეს არაა პირველი შემთხვევა, როცა ამ მუხლით დაიწყო გამოძიება და ერთდროულად რამდენიმე საქმეში ირაკლი დგებუაძე ფიგურირებს – შს მოქმედი მაღალჩინოსანი და ბათუმის პოლიციის უკვე ყოფილი უფროსი. 2023 წლიდან „ბათუმელები“ სხვადასხვა ძალადობის და არაადამიანური მოპყრობის შესახებ წერდა, სადაც დაზარალებულები ჰყვებიან, რომ ისინი ირაკლი დგებუაძემ სცემა.

ირაკლი დგებუაძე ის პოლიციელია, ვისზე სილის გაწვნის ფაქტზე დღემდე უკანონო პატიმრობაშია ჟურნალისტი მზია ამაღლობელი. მზია ამაღლობელის თქმით, ირაკლი დგებუაძემ მას სახეში შეაფურთხა, ასევე არ აძლევდა წყლის დალევის და ტუალეტით სარგებლობის საშუალებას. ამ შემთხვევაზეც დაიწყო გამოძიება, თუმცა არავინ დასჯილა – პირიქით, ირაკლი დგებუაძე „ოცნების“ მთავრობამ დააწინაურა.

რატომ არ მიეცა პასუხისგებაში ირაკლი დგებუაძე? – ვკითხეთ პროკურორ გიორგი მუჯირს.

„რეაგირება გახლავთ ის, რომ დღეს ეს საკითხი არის გამოძიების საგანი“, – გვიპასუხა პროკურორმა და ხაზი გაუსვა იმას, რომ ივნისიდან დეკემბრამდე ჯემალ ზანდარაძეს ამ ფაქტის დადგენა არ უთხოვია.

დაიკითხა თუ არა ირაკლი დგებუაძე, რა გაარკვია პროკურატურამ სავარაუდოდ ირაკლი დგებუაძის მიერ ჩადენილი მორიგი ძალადობის საქმეზე? – გიორგი მუჯირმა გვიპასუხა, რომ ის ამ საქმის ზედამხედველი პროკურორი არ არის და სხვა ინფორმაციას არ ფლობს.

___

ცემა, ფურთხება და გინება – რა მუხლით დაიწყო გამოძიება ირაკლი დგებუაძის საქმეზე

See more

 

„ქართული ოცნების“ რუსული კანონების გამო, ყველა პროექტი დამეხურა. დონორმა კონტრაქტები შეგვიწყვიტა“, – ამბობს „შშმ ქალთა ალიანსის“ აღმასრულებელი დირექტორი დეა ერემაშვილი, რომლის ორგანიზაციაც წლების განმავლობაში აქტიურად იცავდა რეგიონში შშმ პირთა უფლებებს და ზრუნავდა მათ საჭიროებებზე.

„ბათუმელებთან“ დეა ერემაშვილი ამბობს, რომ შვედურ ფონდთან „კვინა ტილ კვინა“ (Kvinna till Kvinna), ორწლიანი კონტრაქტი 2025 წლის 25 იანვარს გააფორმა, თუმცა „ქართული ოცნების“ მიერ გრანტების კანონში შეტანილი ბოლო ცვლილების შემდეგ, დონორმა კონტრაქტის გაუქმება მოითხოვა.

„მანამდე ეს ორგანიზაცია სამი წელი გვაფინანსებდა და გვეხმარებოდა შშმ ქალების მხარდაჭერაში. როგორიცაა მაგალითად, იურიდიული და ფსიქოლოგიური დახმარების სერვისების უზრუნველყოფა. ასევე, ამ პროექტის ფარგლებში შევძელით უამრავი აქტივობის განხორციელება. მაგალითად, მთაში ექიმების ჩაყვანა, ქალების დასაქმების ხელშეწყობა. მარტო შარშან, 15 შშმ ქალი დავასაქმეთ მაღალანაზღაურებად სამსახურში არა მხოლოდ აჭარაში, არამედ თბილისშიც.

მომსახურების სექტორში დავასაქმეთ სმენადაქვეითებული პირები და შევძელით ჟესტური ენის კურსები დაგვეფინანსებინა, რომ ამ ადამიანებს სამომავლოდ დასაქმება შესძლებოდათ. ამან კარგი შედეგი გამოიღო იმის გამო, რომ სამმა ადამიანმა იდეალურად იმუშავა. 11 ადამიანი თბილისში დასაქმდა და კიდევ ვაგრძელებთ მუშაობას, რომ უფრო მეტი ადამიანი დავასაქმოთ სხვადასხვა ფილიალში.

ეს ორწლიანი კონტრაქტი კი კანონში შესული ცვლილებების გამო გაგვიუქმეს, რადგან დონორი ორგანიზაციის თანამშრომლებს ექმნებოდათ რისკი, „კვინა ტილ კვინას“ დირექტორი „ქართული ოცნების“ ხელისუფლებამ საზღვარზეც კი არ შემოუშვა. ამიტომ დონორმა მიიღო გადაწყვეტილება, რომ დროზე ადრე მოეშალა კონტრაქტი.

საერთოდ გააუქმა თბილისში ოფისი, რომელიც 20 წელზე მეტი არსებობდა და უამრავ ქალს დახმარებია, მათ შორის მსხვერპლი ქალებისთვის თავშესაფარს აფინანსებდა და ასე შემდეგ“, – ამბობს დეა ერემაშვილი.

მისი თქმით, 2025 წლის აგვისტოს მერე, მოხალისეობრივად მუშაობენ, რადგან არცერთი პროექტი აღარ აქვთ.

„შვედების გარდა ბრიტანული დონორი ორგანიზაცია „ზინკ ნეთვორქი“ (Zinc Network) გავიდა, რომელიც ქმნიდა ანტიგენდერული დეზინფორმაციის ალიანსს საქართველო-სომხეთში და პოლონეთში. მათაც დროზე ადრე გადაწყვიტეს საქართველო დატოვება.

ხუთი თანამშრომელი დარჩა უხელფასოდ, მათ შორის, სამი შშმ პირი და ერთი შშმ პირის მშობელი. ასევე კონტრაქტით გვყავდა ჟესტური ენის მასწავლებელი დაქირავებული, რომელიც ახალგაზრდებს ასწავლიდა ენას და ძალიან პოპულარული იყო ეს კურსები. 40-მდე ადამიანი გვყავდა მომლოდინეთა სიაში, მაგრამ ვეღარ ვახერხებთ პროგრამის გაგრძელებას, რადგან ფიზიკურად არ აქვს ორგანიზაციას არანაირი რესურსი.

მე „დამოუკიდებელი ცხოვრების ცენტრში“ ვარ ასევე დასაქმებული და იქაც ფაქტობრივად 80%-ით შემცირდა შემოსავალი“, – ამბობს დეა ერემაშვილი.

მისი თქმით, რუსული კანონების ნეგატიური ეფექტი უკვე აისახა შშმ თემზე, რადგან უკვე პრობლემაა იურიდიული სერვისის მიღება შშმ პირებისთვის. „ჩვენი იურისტი, ჯერჯერობით მოხალისეობრივად მუშაობს, რადგან ვერ დავტოვებთ ადამიანებს სრულიად დაუცველად. განსაკუთრებით რეგიონებში დარჩნენ ადამიანები იურიდიული სერვისის გარეშე, ფსიქოლოგის დახმარებაზე კი საერთოდ ლაპარაკიც არ არის.

ჩვენი ორგანიზაცია ახალ პროგრამებს ნერგავდა, ადვოკატირებას უწევდა სხვადასხვა საკითხს და ამიტომ იყო, რომ აჭარაში შედარებით კარგი პროგრამებია დანერგილი. მაგალითად, დამხმარე საშუალებებით უზრუნველყოფა, რომელიც მხოლოდ აჭარაში ფინანსდება.

პირადად ჩემი ინიციატივა იყო, რომ შშმ მშობლები 2000 ლარის მხარდაჭერას იღებენ სახელმწიფოსგან და ეს იყო მნიშვნელოვანი სტიმული შშმ პირებისთვის, რომ ოჯახი შეექმნათ და დამოუკიდებელი ცხოვრებისკენ ნაბიჯი გადაედგათ“, – ამბობს დეა ერემაშვილი.

მისი თქმით, „ქართული ოცნების“ მიერ გამოცხადებულ საგრანტო კონკურსში მონაწილეობა არ მიუღიათ, რადგან მათთვის მიუღებელია „ოცნების“ ხელისუფლების ანტიდასავლური პოლიტიკა, რომელიც საქართველოს მოქალაქეებს აყენებს ზიანს.

„ასეთი ხელისუფლების მიერ გამოცხადებულ კონკურსში ჩვენ მონაწილეობას არ მივიღებთ.

ის ორგანიზაციები, რომლებსაც ბიუჯეტიდან მისცეს გრანტი და თითქოს შშმ საკითხებზე მუშაობენ, არც კი ვიცით ვინ არიან. მხოლოდ ერთ ორგანიზაციაზე გვაქვს ინფორმაცია, მაგრამ დანარჩენ ორგანიზაციებზე წარმოდგენა არ გვაქვს ვინ არიან, რა გაუკეთებიათ ან რას გააკეთებენ. შინაარსობრივადაც რომ შევხედოთ, ისეთი დაბალი დონის პროექტებია, ვერცერთი დონორისგან ვერ მიიღებდნენ ალბათ დაფინანსებას.

„ინვალიდ-დიაბეტიანთა ორგანიზაციას“ რომ აძლევ გრანტს, წესით უნდა ხვდებოდე, როგორ იმუშავებს ეს ორგანიზაცია შშმ პირების უფლებებზე.

წლებია დისკრიმინაციული ტერმინების აღმოფხვრაზე ვმუშაობთ და ესენი ახლა იყენებენ ტერმინს, რომელიც შშმ პირს უსარგებლოდ მოიხსენიებს. ამ დასახელებით უკვე ყველაფერი ნათქვამია“, – ამბობს დეა ერემაშვილი.

დეას თქმით, „ოცნება“ ცდილობს ყველაფერი მოიმოქმედოს ამ ქვეყანაში თავისუფალი, სამოქალაქო საზოგადოების დასაზიანებლად, თუმცა შშმ პირების უფლებადამცველებიც გააგრძელებენ საკუთარი უფლებების ბრძოლას, „რადგან ეს ჩვენი ცხოვრებაა და არა მხოლოდ სამსახური“.

გაეროს ბავშვთა უფლებების კომიტეტმა, ნინოწმინდის ბავშვთა სახლის გადაწყვეტილებაზე აღსრულების მონიტორინგი გააგრძელა. ამის შესახებ „პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის“ წერს.

მათივე ინფორმაციით, კომიტეტი ამის შესახებ ახლად გამოქვეყნებულ „პროგრესის შესახებ ანგარიშში“ საუბრობს.

„გაეროს ბავშვის უფლებათა კომიტეტი განსაკუთრებულად შეშფოთებულია ფაქტით, რომ პანსიონში დღემდე ცხოვრობენ ბავშვები, რომლებსაც თავდაპირველად ჰქონდათ რეპარაციის (კომპენსაცია, რეაბილიტაცია, რესტიტუცია) სურვილი, მაგრამ გადაწყვეტილება რამდენიმე დღეში გააუქმეს და უარი თქვეს იურისტებთან კომუნიკაციაზე რაც, კომიტეტის შეფასებით, შესაძლოა, მიუთითებდეს მათზე განხორციელებულ არასათანადო ზეწოლასა და გარე გავლენაზე“.

ასევე, კომიტეტი აღნიშნავს, რომ სისხლის სამართლის გამოძიების ფარგლებში არსებითი პროგრესი არ დაფიქსირებულა და ჯერ არცერთი პირია ოფიციალურად ბრალდებული ან სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობაში მიცემული.

გაეროს ბავშვთა უფლებების კომიტეტი და „ნინოწმინდის საქმე“

2024 წლის 24 მაისს, გაეროს ბავშვის უფლებათა კომიტეტმა მიიღო გადაწყვეტილება, რომლითაც დაადგინდა, რომ ნინოწმინდის პანსიონში ირღვეოდა ბავშვების უფლებები და ისინი იყვნენ ძალადობის, არაადამიანური მოპყრობისა და წამების მსხვერპლი, სახელმწიფომ კი არ დაიცვა ისინი.

კომიტეტმა გადაწყვეტილება წმინდა ნინოს სახელობის მზრუნველობამოკლებულ ბავშვთა პანსიონში მცხოვრები 57 ბავშვის სახელით შეტანილ საჩივარზე გამოიტანა.

გაეროს ბავშვის უფლებათა კომიტეტის გადაწყვეტილების მიხედვით, სხვა ვალდებულებებთან ერთად სახელმწიფოს ნინოწმინდის ყოფილი აღსაზრდელებისთვის ადეკვატური და დროული კომპენსაციის გაცემა დაევალა. კომპენსაციის მოთხოვნით ნინოწმინდის ყოფილმა აღსაზრდელებმა სასამართლოს PHR-ის დახმარებით მიმართეს, რომელიც ამ საქმეზე 2021 წლიდან მუშაობს.

რას ამბობს ანგარიში?

სახელმწიფოს ეკისრება ვალდებულება უზრუნველყოს მსხვერპლი ბავშვების ეფექტიანი რეპარაცია, მათ შორის:

• უზრუნველყოფოს ადეკვატური, ყოვლისმომცველი და დროული კომპენსაცია და რეაბილიტაცია განცდილი ძალადობისა და უფლებების დარღვევისთვის. რეპარაციის ზომები უნდა განისაზღვროს მსხვერპლ ბავშვებთან კოორდინაციით, მათი მოსაზრებების გათვალისწინებით;
• საჯაროდ მოუხადოს ბოდიში ბავშვებს;
• კონვენციის მოთხოვნებთან შესაბამისობაში გადააფასოს იმ ბავშვების მდგომარეობა, რომლებიც კვლავ სახელმწიფოს ზრუნვის ქვეშ იმყოფებიან;
• ჩაატაროს სისხლის სამართლის საქმეზე ეფექტიანი, დამოუკიდებელი და დროული გამოძიება და პასუხისგებაში მისცეს პასუხისმგებელი პირები.
• სახელმწიფოს ასევე, ეკისრება ვალდებულება მიიღოს ყველა აუცილებელი ზომა მსგავსი დარღვევების საპრევენციოდ, ნებისმიერ კერძო ან საჯარო დაწესებულებაში, კერძოდ:
• უზრუნველყოს ამ ცენტრების რეგულარული და დამოუკიდებელი მონიტორინგი;
• უზრუნველყოს აღნიშნული ცენტრების დამოუკიდებელი მონიტორინგისთვის პასუხისმგებელი ორგანოს ეფექტიანობა, მათ შორის, ნებისმიერ დროს ადგილზე ვიზიტითა და იქ მცხოვრებ ბავშვებთან კონფიდენციალური გასაუბრების ჩატარების შესაძლებლობით;
• უზრუნველყოს ყველა ტიპის ზრუნვის დაწესებულებაში ბავშვზე ორიენტირებული, ეფექტიანი, კონფიდენციალური, ხელმისაწვდომი, გენდერულად მგრძნობიარე და ბავშვისადმი მეგობრული საჩივრების მექანიზმის არსებობა;
• უზრუნველყოს ბავშვებისთვის საჭირო იურიდიულ დახმარებასა და სათანადო სამართლებრივ წარმომადგენლობაზე წვდომა;
• უზრუნველყოს ბავშვთა უფლებების დარღვევის თითოეული ბრალდების სათანადო გამოძიება. ასევე, თუ დადგინდება, რომ ბავშვი დანაშაულის ან სამართალდარღვევის მსხვერპლია, უზრუნველყოს სათანადო პროცედურის განხორციელება.

სახელმწიფოს, ასევე, ევალება კომიტეტის მოსაზრებების გამოქვეყნება და მათი გავრცელება ოფიციალურ სახელმწიფო ენაზე.

როგორია სახელმწიფოს პასუხი?

PHR-ის ინფორმაციით, 2024 წლის 25 დეკემბრით დათარიღებულ დოკუმენტში სახელმწიფო აცხადებს, რომ მიიღო საჭირო ზომები მსხვერპლი ბავშვების ეფექტიანი რეპარაციის უზრუნველსაყოფად და მსგავსი დარღვევების განმეორების თავიდან ასაცილებლად.

მზრუნველთა მიერ ბავშვების მიმართ ჩადენილი ძალადობრივი ქმედებების ფაქტზე სისხლის სამართლის გამოძიება სამცხე-ჯავახეთის პოლიციის დეპარტამენტის საგამოძიებო განყოფილებამ 2021 წლის 3 ივნისს დაიწყო.

2024 წლის 25 დეკემბრის მდგომარეობით საქმე კვლავ აქტიურ საგამოძიებო ფაზაში იყო, სარწმუნო საგამოძიებო მიმართულებების შესასწავლად, საქმის გარემოებების დასადგენად და პასუხისმგებელი პირების გამოსავლენად.

სახელმწიფო მხარე განმარტავს, რომ მსხვერპლი ბავშვების რეაბილიტაცია უზრუნველყოფილია სახელმწიფო ზრუნვისა და დახმარების სააგენტოს სპეციალისტების უშუალო ჩართულობით, რომლებიც ბავშვებთან მჭიდროდ თანამშრომლობენ. საჭიროების შემთხვევაში ბავშვები იღებენ დამატებით მომსახურებებს, მათ შორის ფსიქოლოგიურ მხარდაჭერას და სხვა აუცილებელ სერვისებს.

2024 წლის ნოემბრის მდგომარეობით, 24 ბავშვი კვლავ სახელმწიფო ზრუნვის ქვეშ იმყოფება, ხოლო რვა ბავშვი აგრძელებს პანსიონატში ცხოვრებას. კომიტეტის მოსაზრებების შესაბამისად, 2024 წლის ოქტომბერსა და ნოემბერში სააგენტომ ჩაატარა გასაუბრებები და ხელახლა შეაფასა ბავშვების მდგომარეობა.

სახელმწიფომ საჯაროდ მოუხადა ბოდიში მსხვერპლ ბავშვებს და აღიარა თავისი პასუხისმგებლობა, კონვენციით გარანტირებული ბავშვთა უფლებების დაცვის ვალდებულების შეუსრულებლობისთვის.

2024 წლის 21-25 ნოემბერს, ზიანის ანაზღაურებასთან დაკავშირებით, თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატაში ოთხი სარჩელი შევიდა. 2024 წლის 25 დეკემბრის მდგომარეობით, საქმეები კვლავ სასამართლო განხილვის ეტაპზე იყო, შესაბამისად, საბოლოო გადაწყვეტილებებიც ჯერ არ იყო მიღებული.

PHR-ის განმარტება

ორგანიზაციაში განმარტავენ, რომ 2024 წლის 24 სექტემბერს PHR-ის იურისტებს მიეცათ წვდომა იმ ბავშვებთან, რომლებიც გაეროს ბავშვთა უფლებების კომიტეტმა თავის მოსაზრებებში ოფიციალურად ცნო მძიმე უფლებადარღვევების მსხვერპლებად.

2024 წლის 9 ოქტომბერს ნინოწმინდის ბავშვთა პანსიონში გაიმართა გაცნობითი შეხვედრა იქ მცხოვრებ რვა ბავშვთან. ბავშვებს გააცნეს ორგანიზაციის დირექტორი და განუმარტეს მათი უფლებები.

2024 წლის 23 ოქტომბერს პანსიონში რიგით მეორე შეხვედრა გაიმართა. ოთხი ბავშვი სიტყვიერად დათანხმდა, რომ კომიტეტის გადაწყვეტილების აღსრულების პროცესში მათი წარმომადგენელი PHR ყოფილიყო. თუმცა, თანხმობიდან რამდენიმე დღეში მათ თანხმობა ოფიციალურად გააუქმეს.

„PHR სერიოზულ შეშფოთებას გამოთქვამს, რომ ერთდროულად რამდენიმე ბავშვის მიერ რამდენიმე დღეში, ყოველგვარი განმარტების გარეშე, თანხმობის გაუქმება მიუთითებს ფსიქოლოგიურ ზეწოლასა და იძულებაზე. აღნიშნული გარემოება ქმნის მყარ ვარაუდს, რომ ბავშვები, შესაძლოა, დაექვემდებარნენ არასათანადო გავლენას ან თუნდაც მუქარას, რათა შეეჩერებინათ კომპენსაციისა და რეპარაციის მოთხოვნა.“

2024 წლის 18 ნოემბერს იურისტები კიდევ ერთხელ მივიდნენ ნინოწმინდის პანსიონში. აღნიშნული ვიზიტისას პანსიონში დარჩენილმა რვავე ბავშვმა უარი თქვა იურისტებთან ინდივიდუალურ შეხვედრაზე.

ზრუნვისა და დახმარების სააგენტომ არ აღიარა და არ გამოიძია თანხმობის უეცარი და კოორდინირებული გაუქმების ფაქტი და განაცხადა, რომ იურისტებთან ურთიერთობაზე უარი ასახავდა ბავშვების თავისუფალ ნებას. აღიშნულის საპირისპიროდ, ყველა მსხვერპლი, რომელსაც გასაუბრების მომენტში უკვე დატოვებული ჰქონდა ნინოწმინდის პანსიონი (ერთი პირის გარდა), დათანხმდა რეპარაციის მოთხოვნას და აქტიურად მონაწილეობს კომიტეტის მოსაზრებების შესრულების პროცესში. PHR-ის იურისტები მათთან რეგულარულ კონტაქტში არიან და ოფიციალურად წარმოადგენენ კომიტეტის გადაწყვეტილებაში დასახელებულ 11 მსხვერპლს, რომლებმაც დაწესებულება დატოვეს“- ნათქვამია PHR-ის მიერ გავრცელებულ განცხადებაში.

ამავე წყაროს ცნობით, 2025 წლის 5 ივნისის მდგომარეობით, ნინოწმინდის პანსიონში მცხოვრები რვა ბავშვიდან არცერთი მონაწილეობს კომიტეტის გადაწყვეტილების შესრულებაში და არცერთი მათგანი იღებს ეფექტიან რეპარაციას, მათ შორის კომპენსაციას, რეაბილიტაციას ან საჯარო ბოდიშს.

ამასთან, PHR-ში განმარტავენ, რომ 2021 წლის 3 ივნისს დაწყებული სისხლის სამართლის გამოძიების ფარგლებში არსებითი პროგრესი არ დაფიქსირებულა.

• არცერთი პირია ოფიციალურად ბრალდებული ან სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობაში მიცემული;
• არცერთი დაზარალებულია აღიარებული „დაზარალებულად“ ეროვნული სისხლის სამართლის კანონმდებლობის ფარგლებში;
• და არცერთი სასამართლო გადაწყვეტილება არ არის მიღებული გაცხადებული დარღვევების თაობაზე.

კომიტეტის გადაწყვეტილება

კომიტეტი აღნიშნავს, რომ სახელმწიფოს მიერ გადადგმულია გარკვეული საწყისი ნაბიჯები კომიტეტის მოსაზრებების შესრულების მიმართულებით. თუმცა, ეს ზომები არასაკმარისია.

კომიტეტმა გადაწყვიტა, გააგრძელოს სახელმწიფოსთან დიალოგი ინდივიდუალური რეპარაციის, კომპენსაციისა და რეაბილიტაციის ღონისძიებებისა და სისხლის სამართლის გამოძიების საკითხებზე.

სახელმწიფოს ევალება წარადგინოს განახლებული და დეტალური ინფორმაცია მსხვერპლი ბავშვებისთვის კომპენსაციის უზრუნველყოფის პროცედურებისა და მიმდინარე სისხლის სამართლის წარმოების შესახებ, ასევე, რეაბილიტაციის ღონისძიებებზე.

გაეროს ბავშვთა უფლებების კომიტეტი მოითხოვს, სახელმწიფომ ხელახლა გადააფასოს ნინოწმინდის პანსიონში დარჩენილი ბავშვების მდგომარეობა.

კომიტეტი შეშფოთებულია გარემოებით, რომ ყველა ბავშვმა, რომელიც კვლავ პანსიონში იმყოფება, თავდაპირველად თანხმობა განაცხადა რეპარაციის მოთხოვნაზე, რამდენიმე დღეში კი ერთდროულად გააუქმა ეს თანხმობა, რაც შეიძლება მიუთითებდეს არასათანადო ზეწოლაზე ან შურისძიების საფრთხეზე.

კომიტეტი მოუწოდებს სახელმწიფოს სწრაფად და ეფექტურად მოხდეს ყველა არასრულწლოვანი მსხვერპლის რეპარაცია ეროვნულ დონეზე, მათზე ყოველგვარი ზეწოლის განხორციელების გარეშე, გადადგმული ნაბიჯების შესახებ კი დეტალურად ეცნობოს გაეროს ბავშვთა უფლებების კომიტეტს“.

დღეს, 25 თებერვალს, სადავო პარლამენტში ფასების კომისიის მეხუთე სხდომა მიმდინარეობს, სადაც სადისტრიბუციო კომპანიების წარმომადგენლებს უსმენენ.

შეხვედრაზე იმყოფებოდა სადისტრიბუციო კომპანია „დაფნას“ წარმომადგენელი ლევან პაპიაშვილი, რომელმაც ერთ-ერთ პრიორიტეტულ საკითხად ე.წ. ქეშბექის თემა დააყენა.

„პირველი საკითხი არის ქეშბექი.

სადისტრიბუციო კომპანიებს სახელშეკრულებო პირობები გვავალდებულებს, რომ გაყიდულ პროდუქციაზე ქეშბექი დავუბრუნოთ რითეილს. ეს ქეშბექი ყველაზე კარგ შემთხვევაში იწყება 20%-დან და აღწევს 50%-ს, გარკვეულ სეგმენტზე.

პირველადი მოხმარების პროდუქტებზე შედარებით დაბალია და შოკოლადზე და ასეთ ნაწარმზე 50%-ზეც ადის. დისტრიბუტორი და იმპორტიორი იძულებულია თავის მარჟას დაამატოს ქეშბექის დასაბრუნებელი თანხა, რომ გააგრძელოს ოპერირება,“ – თქვა სურსათის იმპორტიორი კომპანია „დაფნას“ წარმომადგენელმა ლევან პაპიაშვილმა

„რა არის ქეშბექი?“ – ჰკითხა ლევან პაპიაშვილს ფასების კომისიის ხელმძღვანელმა, შოთა ბერეკაშვილმა.

„აი, მაგალითად არის 10-ლარიანი პროდუქცია. ამ 10 ლარში გათვალისწინებულია კომპანიის მოგებაც. ხელშეკრულებაში მე მიდევს პირობა, რომ მიწოდებული პროდუქციის ღირებულებიდან 50% ქეშბექის სახით უნდა დავუბრუნო. კომპანია იძულებულია, რომ ეს 50%, რაც მას უკან უნდა დაუბრუნოს, თავისთავად დაამატოს ამ ღირებულებას, ანუ 10 ლარს. ანუ გამოვიდა 15 ლარი. 15 ლარიდან უკან დაბრუნებული 50% კიდევ უფრო მეტი გამოდის…“ – განმარტა ლევან პაპიაშვილმა ქეშბექის სქემა.

ლევან პაპიაშვილმა ისაუბრა იმ სხვა ფაქტორებზეც, რომელიც საბოლოო ჯამში გავლენას ახდენს პროდუქტის ფასზე.

„იქ არის შესვლის საფასური, მაღაზიის გახსნის საფასური… ასევე გასათვალისწინებელია ის, რომ ყველა მიწოდებული პროდუქციის ვადაგასვლაზე პასუხისმგებლობა ისევ ჩვენ გვეკისრება, ჩვენ უნდა გამოვითხოვოთ და ჩვენს ზიანზეა ეს.

ასევე, მცირევადიან პროდუქტს ვერ მივაწვდით. მაგალითად, როცა შენახვის ვადის 50% აქვს დარჩენილი პროდუქციას, ჩვენ მას ვერ მივაწვდით [ქსელურ მარკეტს] სახელშეკრულებო პირობები გვავალდებულებს, რომ მინიმუმ 50%-ზე მეტი ვადა უნდა იყოს დარჩენილი. ჩვენ მერე იძულებული ვართ, ეს ან ზარალზე გავყიდოთ, ან საბოლოოდ, თუ ვადა გაუვა, უნდა განადგურდეს,“ – თქვა ლევან პაპიაშვილმა.

სადავო პარლამენტში შექმნილია სასურსათო პროდუქციის, მედიკამენტებისა და საწვავის ფასწარმოქმნის სტრუქტურის შემსწავლელი პარლამენტის დროებითი კომისია, რომლის მიზანია გამოიკვლიოს რატომ ღირს სურსათი და პირველადი მოხმარების პროდუქტი საქართველოში ძვირი.

სურსათის ეროვნული სააგენტოს ცნობით, სამეგრელოში არალეგალურ კვების ობიექტს საქმიანობა შეუჩერეს.

კერძოდ, სააგენტოს სამეგრელო-ზემო სვანეთის დეპარტამენტის ინსპექტორებმა არაგეგმური ინსპექტირება განახორციელეს ინდმეწარმე მ.მ-ს კუთვნილ სწრაფი კვების ობიექტში (მის. ჩხოროწყუ გობეჩიას ქ. N 4). შემოწმების დროს გამოვლინდა არაერთი შეუსაბამობა, მათ შორის, სანიტარიულ-ჰიგიენური ნორმების დარღვევა, ზედაპირების და სურსათთან შეხებაში მყოფი ინვენტარის არასათანადო რეცხვა-დეზინფექცია, ინფრასტრუქტურის გაუმართაობა და სურსათის დაბინძურების საფრთხეები.

ამავდროულად, მეწარმე ბიზნეს საქმიანობას, ეკონომიკურ საქმიანობათა რეესტრში რეგისტრაციის გარეშე ეწეოდა.

გამოვლენილ დარღვევებთან დაკავშირებით, მეწარმე კანონმდებლობის შესაბამისად დაჯარიმდა და საწარმოო პროცესი შეუსაბამობების აღმოფხვრამდე შეუჩერდა – წერს სააგენტო.

____________

ფოტო: სურსათის ეროვნული სააგენტო.

„…რამდენიც არ უნდა ილაპარაკონ, რომ იქ რესტორანში წავედი და იხვის ტოლმა ვჭამე, ეს გამოხატავს „იხტიბარს რომ არ გაიტეხს“ ადამიანი, თორემ ძალიან მძიმე სიტუაციაში ჩავარდნენ. ამიტომაც გაიქცა რუხაძე ჩასაძირად განწირული გემიდან სულ რაღაც ერთი-ორი კვირის წინ,“ – ამბობს იურისტი ალექსანდრე ბარამიძე.

დღეს, 24 თებერვალს, დიდი ბრიტანეთის გაერთიანებულმა სამეფომ (UK) სამთავრობო ტელეკომპანიები – „იმედი“ და POSTV დაასანქცირა. როგორც UK-ის მთავრობის ვებგვერდზეა განმარტებული, ეს ტელეკომპანიები დაასანქცირეს რუსეთთან დაკავშირებული სასანქციო რეგულაციებით.

როგორ აისახება ბრიტანეთის სანქციები პროპაგანდისტული ტელევიზიების თანამშრომლებზე? – „ბათუმელები“ ამ საკითხზე ალექსანდრე ბარამიძეს, „საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველოს“ მკვლევარს ესაუბრა.

• ბატონო ალექსანდრე, რა ელით ბრიტანეთისგან დასანქცირებული ტელევიზიების თანამშრომლებს? 

თანამშრომლებზე, პირველ რიგში, აისახება იმდენად, რამდენადაც ეს თანამშრომლები ბანკებისგან იღებენ ხელფასს [მაინცდამაინც ქეშით თუ არ სარგებლობენ. ალბათ ბანკებისგან იღებენ ხელფასს]. ბანკებისთვის დიდი პრობლემა იქნება მათთვის მომსახურების გაწევა – „იმედის“ მომსახურება, იმიტომ რომ „იმედი“ სანქცირებულია.

როდესაც ვლაპარაკობთ საქართველოს ორ წამყვან ბანკზე, რომელთა აქციებიც იყიდება ლონდონის საფონდო ბირჟაზე, ამ ბანკებისთვის, უბრალოდ, გამორიცხულია „იმედს“ მოემსახურონ.

• ეს საქართველოში მოქმედი ბანკების ვალდებულებაა, თუ უფლება აქვთ, თავად გადაწყვიტონ? 

ეს სანქციები უკრძალავს ბრიტანულ კომპანიებს, რაიმე ტრანზაქციები განახორციელონ სანქცირებულ „იმედთან“ და „პოსტივისთან“. მართალია, ეს ბანკები ბრიტანული კომპანიები არ არის და საქართველოში რეგისტრირებული კომპანიებია, ეს გასაგებია, მაგრამ მათი აქციები იყიდება საფონდო ბირჟაზე და როგორც მინიმუმ, ეს მათ რეპუტაციაზე ძალიან ცუდად აისახება. აღარაფერს ვამბობ იმაზე, რომ გარკვეული ადმინისტრაციული ზომები შეიძლება იქნას მათ მიმართ გატარებული.

ამიტომაც, გამორიცხულია, რომ ბანკებმა მომსახურება გაუწიონ „იმედს“ ან „პოსტივის“ ამიერიდან. აქ იგულისხმება ნებისმიერი გადარიცხვა, ცხადია, მათ შორის, სახელფასო გადარიცხვები.

• სხვა ბანკში რომ გადავიდნენ, რომელიც არ არის წარმოდგენილი საფონდო ბირჟებზე? 

მაგრამ ყველა ბანკი უფრთხილდება თავის რეპუტაციას. უფრთხილდება იმას, რომ ადრე თუ გვიან მასზე არ გავრცელდეს მეორადი სანქციები.

მართალია, „ქოცპროპაგანდისტებს“ და „ქოცებს“ ბრიტანეთი სასაცილოდაც არ ჰყოფნით, მაგრამ სინამდვილეში ჩვენ ვლაპარაკობთ ერთ-ერთ ყველაზე ძლევამოსილ ქვეყანაზე დასავლეთის ცივილიზებულ სამყაროში. ლონდონი არის, იყო და კვლავაც იქნება დიდი ფინანსური ცენტრი მსოფლიოში.

რამდენიც არ უნდა სხვანაირად ილაპარაკონ გორდულაძეებმა, თუ სხვა პროპაგანდისტებმა, ყველა ბანკი, რომელსაც უნდა, რომ გააგრძელოს საბანკო საქმიანობა – და საბანკო საქმიანობა თანამედროვე სამყაროში იზოლირებული ვერ იქნება – როდესაც ვლაპარაკობთ თუნდაც სავალუტო ოპერაციებზე და ასე შემდეგ, იგივე საკრედიტო ბარათებით მომსახურებაზე, რომელსაც მთლიანად დასავლეთის ქვეყნების ადმინისტრაციები აკონტროლებენ, არავის არ მოუნდება, შარში გაყოს თავი.

ჩემოდნებით თუ მიიტანენ „იმედში“ და „პოსტივიში“ ხელფასებს ქეშად დასარიგებლად – არ ვიცი, მაგრამ წესით საბანკო ოპერაციები ამიერიდან ძალიან უნდა გაუჭირდეთ.

• ეს შეეხება სხვა ფინანსურ მომსახურებასაც, მაგალითად, რეკლამის განთავსებას „იმედზე“?

რასაკვირველია. აქ ლაპარაკია ნებისმიერი სახის ტრანზაქციაზე. ამ შეზღუდვას ექვემდებარება სანქცირებული ტელევიზიების ქონება: მიკროფონიდან დაწყებული, შენობებით და ძვირადღირებული სატელევიზიო აპარატურით დამთავრებული. ყველა მოერიდება ნებისმიერი ტრანზაქციის განხორციელებას ამ ტელეკომპანიებთან, მათ შორის, რეკლამის განთავსებას, თუნდაც სერიალების ან სხვა პროდუქციის მიყიდვას.

ეს იქნება წმინდა სატელევიზიო პროდუქცია თუ სატელევიზიო აპლიკაციები, პროგრამული უზრუნველყოფა და ასე შემდეგ – ყველა ასეთი კომპანია დააყენებს თავს მეორადი სანქციის საფრთხის ქვეშ.

მეორადი სანქცია ნიშნავს იმას, რომ სანქცირებულ პირთან ახორციელებ გარკვეულ ბიზნეს ურთიერთობას და ამიტომაც, შეიძლება შენც დაგეკისროს სანქცია. არავინ არ დააყენებს საფრთხის ქვეშ საკუთარ რეპუტაციას, მით უმეტეს, ბიზნესს ამათი გულისთვის.

ამიტომაც, რამდენიც არ უნდა ილაპარაკონ, რომ იქ რესტორანში წავედი და იხვის ტოლმა ვჭამე, ეს გამოხატავს „იხტიბარს რომ არ გაიტეხს“ ადამიანი, თორემ ძალიან მძიმე სიტუაციაში ჩავარდნენ.

ეს მოსალოდნელი იყო. არავის არ უხარია ასეთი რამ, უბრალოდ ეს პროპაგანდისტები წლებია ამართლებენ დემოკრატიის რღვევას ამ ქვეყანაში, ამართლებენ იმას, რომ საქართველოს გადაეკეტა ევროპისკენ გზა და კვლავ რუსულ ჭაობში უნდა დარჩეს.

• რა ხდება იმ შემთხვევაში, თუ, მაგალითად, ემიგრაციაში წავიდა „იმედის“ თანამშრომელი, ან სამოგზაუროდ მიდის ევროპაში? 

სანქციები ეხება „იმედს“ და „პოსტივის“, როგორც იურიდიულ პირებს, ამ იურიდიული პირების ხელმძღვანელებს. რიგით თანამშრომლებს კი, რომლებიც აღარ იქნებიან დასაქმებულები ამ კომპანიებში, ეს არ შეეხება უშუალოდ. თუმცა რეპუტაციულად, თუ ცნობილი ადამიანები არიან და მათ შესახებ იციან საზღვარგარეთ, ცხადია, რომ ყველა მოერიდება მათთან ურთიერთობას.

• თუ საქმიანი ვიზიტი აქვს ევროპაში „იმედის“ თანამშრომელს? 

„იმედის“ ჟურნალისტს რა საქმიანი ვიზიტი უნდა ჰქონდეს ევროპის ქვეყანაში, როდესაც ლაპარაკია იმაზე, რომ  ბრიტანელი მოქალაქეებისა და იურიდიული პირებისთვის პირდაპირ აკრძალულია მათთან ურთიერთობა?

დასავლეთი ერთიანი სისტემაა. გარკვეული ძვრები ხდება იქაც, მაგრამ ერთმანეთის მაღალი პოლიტიკური ორგანოების გადაწყვეტილებას პატივს სცემენ. ყოველ შემთხვევაში ევროპაში ნამდვილად და დარწმუნებული ვარ შეერთებულ შტატებშიც.

ამიტომაც, ბრიტანული სანქციების გვერდის ავლას მოერიდება ყველა დასავლეთის სამყაროში. ასე რომ, „იმედის“ ჟურნალისტებს შეუძლიათ დაივიწყონ თავიანთი საქმიანი ვიზიტები ევროპაში.

კობახიძეს და ივანიშვილის რეჟიმის მესვეურებს სხვა არაფერი დარჩენიათ, გარდა იმისა, რომ იხტიბარი არ გაიტეხონ და ისე წარმოაჩინონ, თითქოს არაფერიც არ ხდება და ჩალის ფასი აქვს ამას ყველაფერს.

როგორი ჩალის ფასი აქვს ამ სანქციებს, ამის თაობაზე, სხვათა შორის, იგივე რუხაძემ ისაუბრა – „იმედის“ ყოფილმა მფლობელმა. მან სრულიად გულწრფელად ახსნა, რასაც ნიშნავს ეს სანქცია: შეხედეთ, ეგერ, რუსულ კომპანიებს და ნახავთ, რომ ეს არის სინამდვილეში დიდი პრობლემაო.

ზუსტად ამიტომაც გაიქცა რუხაძე ჩასაძირად განწირული გემიდან სულ რაღაც ორი კვირის წინ.

„გვაქვს სერიოზული მსოფლმხედველობრივი გამოწვევა, რასაც უნდა დავუპირისპირდეთ… ქორწინების მიმართ ინტერესი არის შემცირებული“, – განაცხადა „ქართული ოცნების“ პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძე, „ოცნების“ პარლამენტში გამოსვლისას, 2026 წლის 18 თებერვალს.

მან ქორწინების და შობადობის შემცირებაში ახალგაზრდები დაადანაშაულა და არ ისაუბრა „ოცნების“ ხელისუფლების პასუხისმგებლობაზე.

ირაკლი კობახიძის აზრით, საქართველოში შობადობის შემცირება გამოწვეულია არა სოციალური პრობლემებით, არამედ „ადამიანების მსოფლმხედველობით“.

„არგუმენტად“ კი 90-იანი წლები მოიყვანა, როცა ყველაზე მეტად უჭირდა ქვეყანას, თუმცა „ბევრად მაღალი იყო შობადობის კოეფიციენტი, ვიდრე დღეს“.

კობახიძის თქმით, 2014 წლიდან მესამე და მეოთხე ბავშვის შობადობის ნაწილში მაჩვენებლები იზრდება, „თუმცა დრამატულად იკლებს პირველი და მეორე ბავშვის შობადობის მაჩვენებელი. აქედან ჩანს, რომ ამას სოციალური მიზეზი არ აქვს“, – იმეორებს კობახიძე და ქორწინების მიმართ ინტერესის შემცირებას ისევ „მსოფლმხედველობას“ აბრალებს.

რა ხდება სინამდვილეში და რა ფაქტორები განაპირობებს იმას, რომ საქართველოში შობადობა მკვეთრად მცირდება, ცოცხლად დაბადებულებს კი, გარდაცვლილთა რაოდენობა უსწრებს წინ, რატომ ინგრევა ოჯახები და რატომ უჭირთ წყვილებს ერთი ან ორი შვილის გაჩენა?

ქეთი მოლაშვილი 34 წლისაა, ქალაქ წნორში ცხოვრობს. განათლებით საჯარო პოლიტიკის ადმინისტრირების მაგისტრია. აქვს „ცოდნის კაფე“ თავის პატარა ქალაქში და ახალგაზრდებს ცნობიერების ამაღლებაში ეხმარება.

ქეთი არ იზიარებს „ქართული ოცნების“ პროპაგანდას იმის თაობაზე, რომ ქართველ ახალგაზრდებს „მსოფლმხედველობის პრობლემა აქვთ“ და ამიტომ არ ქორწინდებიან ან არ აჩენენ შვილებს. მისი აზრით, დემოგრაფიული პრობლემების გამომწვევი მთავარი პრობლემა, სიღარიბე და უპერსპექტივობაა, რომელსაც ხელს უწყობს „ქართული ოცნების“ საშინაო და თუ საგარეო პოლიტიკა.

„მოდით ვისაუბროთ თუნდაც რეგიონებზე. იმდენად დაბალი ხელფასები აქვთ რეგიონებში გოგოებს, რომ ელემენტარულ, პირადი ჰიგიენის ნივთებსაც კი ვერ ყიდულობენ და რა დედობაზეა საერთოდ საუბარი.

სადმე სოფლის მაღაზიაში თუ დასაქმდი, 300 ლარი შეიძლება გქონდეს ხელფასი და როგორ გინდა ამით იცხოვრო, ოჯახის შექმნაზე და შვილის გაჩენაზე იფიქრო? „პამპერსი“ ძალიან ძვირია, ბავშვთა კვება ძალიან ძვირია, თუ ავად გაგიხდა ბავშვი, საავადმყოფოში ვიზიტიც ასევე ძვირია.

ჩემ გარშემო ბიჭებისა და გოგოების 70%-ი ვერ სწორედ ასეთი პრობლემების გამო ვერ ვქმნით ოჯახს. ვისაც ჰყავს ოჯახი, მეორე ბავშვს ვეღარ აჩენენ, რადგან ფიზიკურად ვეღარ სწვდებიან ამდენ საჭიროებებს, ისეთი ძვირია ამ ქვეყანაში ცხოვრება“, – გვეუბნება ქეთი მოლაშვილი.

მისი თქმით, ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი პრობლემა საცხოვრებლის არქონაა.

„ქართულმა ოცნებამ“ სამშენებლო პოლიგონად აქცია მთელი ქვეყანა, თუმცა ბინები მაინც ისეთი ძვირია, ახალგაზრდებს ხელი არ მიუწვდებათ, რომ შეიძინონ და ოჯახები შექმნან. თუ შეიძენ, მთელი ცხოვრება იპოთეკური სესხი უნდა იხადონ და ამ ვალების მონად იქცნენ. როცა ვეღარ სწვდებიან ვალებს, მიდიან ემიგრაციაში. თუ დემოგრაფიული სურათის შეცვლა უნდათ, ბინებს დააკლონ ფასი, მედიკამენტებს და სურსათს“, – ამბობს ქეთი მოლაშვილი.

მისი თქმით, ქვეყანაში, სადაც ბავშვების ჯანმრთელობაზე კერძო ფონდები ზრუნავენ და არა სახელმწიფო, „დემოგრაფიულ კრიზისზე ხმას არ უნდა იღებდეს კობახიძე“.

„ვხედავთ, როგორი მაღალი მაჩვენებელია სიმსივნით დაავადების და სახელმწიფო არ ეხმარება არც ბავშვებს და არც ზრდასრულებს ხშირად. ვინც ეხმარება ამ ხალხს, იმ ფონდებს პრობლემებს უქმნიან. ახალგაზრდებს, რომლებიც უკეთესი ცხოვრებისთვის იბრძვიან, 5 000-ლარით აჯარიმებენ, იჭერენ, სამსახურიდან ათავისუფლებენ. ამიტომ მავნებლობა და ფარსია იმაზე საუბარი, რომ ახალგაზრდებს ოჯახების შექმნა და შვილების გაჩენა არ უნდათ თურმე და უნდათ ესეც ევროპას დააბრალონ.

შეხედეთ მათ ქონებრივ დეკლარაციებს – 7 ბინა, 10 ბინა, მიწები, აგარაკები, ძვირფასეულობა, ფულადი დანაზოგები და ეს ხალხი გველაპარაკება იმაზე, რომ სიღარიბე თურმე არაფერ შუაშია, როცა ლუკმაპურს ართმევენ ადამიანებს.

მათ დეპუტატებს 16 ათასი ლარი აქვთ ხელფასი, ახალგაზრდებმა კი 300 ლარად უნდათ, რომ იცხოვრონ, ოჯახები შექმნან და შვილები გაზარდონ?

16 წლის ბიჭს პოლიციელი მამის გაუპატიურებით რომ ემუქრება, ამაზე ილაპარაკონ. ბათუმში, ტბაში ჩამხრჩვალ ბავშვებზე, შადრევანში მოკლულ მარიტაზე – პასუხი არავინ აგო ამ დანაშაულებზე და არა იმაზე, რომ თურმე „მსოფლმხედველობა“ გვაქვს შესაცვლელი. უნდათ რკინის ფარდა ჩამოაფარონ ქვეყანას და დაგვაშორონ განვითარებულ სამყაროს. შენ კი უნდა აჩინო ბავშვები, რომელიც ხვალ პოლიციისგან გეყოლება დასაცავი“, – ამბობს ქეთი მოლაშვილი.

„ქართული ოცნების“ მმართველობის წლებში საქართველოდან ემიგრაცია გაიზარდა. მაგალითად, 2023 წელს საქართველო 163 480-მა ადამიანმა დატოვა. გაიზარდა იმ ოჯახების რიცხვიც, რომლებიც ემიგრაციაში უკვე შვილებთან ერთად მიდიან. მაგალითად, სახალხო დამცველის მონაცემებით, 2022 წელს  5 508 შემთხვევა იყო ასეთი.

მაგალითად, ანა ღვინიაშვილი ესტონეთში, ტალინში 2019 წელს წავიდა მეუღლესთან ერთად. ევროპაში წასვლის მოტივი თავდაპირველად განათლების მიღება იყო, შემდეგ მუშაობა დაიწყო საერთაშორისო კომპანიაში და როგორც ამბობს, კარიერა საკუთარი შრომით აიწყო.

ანა ამბობს, რომ საქართველო ძალიან უყვარს და ყოველ წელს აპირებს დაბრუნებას, თუმცა შემდეგ, „რეალობა მწარედ მახსენებს თავს“.

„სად დავბრუნდე? – მტკივა იმის დანახვა, რომ ქვეყანა წინსვლის ნაცვლად უკან მიდის. ეს სტაგნაცია ხალხის სახეებზეც აისახება. მაღაზიაში თუ ტრანსპორტში ყველას ნერვები დაწყვეტაზე აქვს, რადგან საზოგადოება მუდმივად გადარჩენის რეჟიმშია.

ჩავდივარ რუსთავში და იქ სასმელი წყლის პრობლემა მხვდება, მაღალტექნოლოგიურ მიღწევებზე კი არა, წყალსა და ჰაერზეა საუბარი, რაც ადამიანის სიცოცხლისთვის ბაზისური საჭიროებაა. ამიტომ, თუ ადამიანები ვერ ქმნიან ოჯახებს და ვერ აჩენენ შვილებს, ეს პირდაპირ კავშირშია სიღარიბესა და სოციალურ დაუცველობასთან.

გაუგონარ ეკონომიკურ წნეხში ცხოვრობენ ოჯახები, საბანკო სისტემა კრედიტებზე დამოკიდებულებას გიქმნის, ფასები ევროპულია, ხელფასები – არა. ადამიანი მხოლოდ იმისთვის მუშაობს, რომ ბანკის ვალი დაფაროს და საკვები იყიდოს, რაც ნორმალური ოჯახური ცხოვრებისთვის საჭირო სიმშვიდეს საერთოდ აქრობს.

ახლა დეკრეტში ვარ და ჩემს რეალობას ვადარებ ჩემი მეგობრისას, რომელიც საქართველოში ცხოვრობს. ბავშვის გაჩენიდან 4 თვეში სამსახურში დაბრუნება უწევს, მე კი წელიწად-ნახევარი შვებულება მაქვს და სრულად ანაზღაურებადი დეკრეტით ვსარგებლობ. ეს არის სახელმწიფო, რომელიც მშობელს სიმშვიდესა და ბავშვთან ყოფნის საშუალებას აძლევს“, – გვეუბნება ანა ღვინიაშვილი.

მისი შვილი ახლა 10 თვისაა. ამბობს, რომ ორსულობიდან დღემდე, სამედიცინო ხარჯებში ერთხელ გადაიხადა 35 ევრო და ისიც მხოლოდ იმიტომ, რომ კერძო პალატა მოითხოვა. „სხვა ყველაფერი სახელმწიფო უზრუნველყო. აქ არ მეშინია, რომ დაბინძურებული ჰაერი ჩემ შვილს ჯანმრთელობას შეურყევს. ზუსტად ვიცი, რას ვაჭმევ და რომ ეს უსაფრთხოა.

პარკში სეირნობისთვის არ მიწევს საცობებთან, მოუწესრიგებელ ინფრასტრუქტურასა და დაბინძურებულ გარემოსთან ბრძოლა. მაქვს სიმშვიდის განცდა, რომ ჩემი შვილი უსაფრთხო გარემოში იზრდება და სწორედ ამიტომ ვამჯობინებთ, ჯერჯერობით აქ დარჩენას“, – გვეუბნება ანა.

მისი თქმით, არ აქვს მნიშვნელობა არც შემოსავალს ან იმას, ემიგრანტი ხარ თუ არა, „თუ ესტონეთში ცხოვრობ, სისტემა შენს გვერდითაა“, – გვეუბნება ის.

სოფო შუბითიძე მეოთხე წელია შვედეთში ცხოვრობს და საკუთარ დაკვირვებასაც გვიზიარებს ამ ქვეყნის სოციალურ სისტემაზე.

მისი შეფასებით, შვედეთი ერთ-ერთი ყველაზე ოჯახზე ორიენტირებული სახელმწიფოა. „აქ შესაძლებელია ოჯახის შექმნა ისე, რომ კარიერასა და პროფესიულ განვითარებაზე უარის თქმა არ მოგიწიოთ, რადგან სახელმწიფო ცდილობს ეს ორი მიმართულება ერთმანეთთან შეთავსებადი გახადოს.

შვედეთს აქვს ერთ-ერთი ყველაზე ფართო დეკრეტული სისტემა მსოფლიოში, მშობლებს ეკუთვნით დაახლოებით 16 თვე ანაზღაურებადი შვებულება თითო ბავშვზე. ეს დრო ორივე მშობელს შეუძლია გაინაწილოს, რაც ხელს უწყობს იმას, რომ ბავშვის აღზრდაში ორივე თანაბრად იყოს ჩართული. ბავშვების ბაღში მიყვანაც უკვე შესაძლებელია ერთი წლის ასაკიდან, რაც მშობლებს დამატებით თავისუფალ დროს აძლევს.

თითოეულ ბავშვზე ოჯახს ყოველთვიურად ეძლევა ფულადი დახმარება, რომელიც დამატებითი ხარჯების, ტანსაცმლის, ჰიგიენის, საკვების დასაფარად შეიძლება რომ გამოიყენო. ეს დახმარება უნივერსალურია და ოჯახის შემოსავალზე არ არის დამოკიდებული.

ასევე მნიშვნელოვანია, რომ საბავშვო ბაღების სისტემა გამართული და ხელმისაწვდომია, ხოლო ჯანდაცვა ფინანსურ ტვირთად არ აწვება მშობლებს.

მშობელს უნაზღაურდება ის დღეებიც, როცა ისინი ბავშვის ავადმყოფობის გამო ვერ მიდიან სამსახურში, ეს რეალურად დიდი პრაქტიკული მხარდაჭერაა“-ამბობს სოფო შუბითიძე.

მისი თქმით, შვედეთში ასევე არსებობს საცხოვრებლის დახმარებაც ბავშვიანი ოჯახებისთვის, რომელიც შემოსავალზეა დამოკიდებული. ეხმარებიან  ბავშვიან ოჯახებს ქირის ან საცხოვრებლის ხარჯების დაფარვაში. თანხა დამოკიდებულია ოჯახის შემოსავალზე, ქირის ოდენობაზე, საცხოვრებლის ზომასა და ბავშვების რაოდენობაზე. ასეთი მხარდაჭერა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ახალგაზრდა და დაბალშემოსავლიანი ოჯახებისთვის.

საერთო ჯამში, შვედეთში ოჯახებისთვის არაერთი სოციალური მექანიზმი მოქმედებს, რაც ქმნის ისეთ გარემოს, რომ ბავშვის გაჩენა რისკს და შიშებს ნაკლებად  უკავშირდება, საგრძნობია რომ სახელმწიფო და საზოგადოება მხარდ უჭერს ოჯახებს.

საქართველოს რაც შეეხება, მე პირადად თავს უფრო დაცულად შვედეთში ვგრძნობ, საქართველოში უკვე როცა ცოტა ხნით მაინც ჩამოვდივარ, განსაკუთრებული შიში  მიპყრობს და სტრესი მიმძაფრდება. ქუჩაში გასვლის შემთხვევაშიც კი დიდ რისკებს ვაწყდები, ვხედავ რომ არავინ აგებს პასუხს ელემენტარულ უსაფრთხოებაზე და ადამიანის ჯანმრთელობაზე.

არ ვსაუბრობ განათლების სისტემასა და ჯანდაცვის საჭიროებებზე. ერთადერთი გამოსავალია, რომ საქართველოში ავად არ უნდა გახდე, რადგან ამ შემთხვევაში განწირული ხარ“- ამბობს სოფო.

მისი თქმით, მიუხედავად იმისა, რომ ემიგრანტია და ეს სტატუსი გარკვეულ შეზღუდვებს მოიცავს, საქართველოსთან შედარებით იმაზე მეტი შესაძლებლობები და სარგებელი აქვს, ვიდრე საქართველოში მოქალაქედ ყოფნის შემთხვევაში ექნებოდა.

„ამიტომ, გასაკვირი არ არის, რომ ადამიანები საქართველოდან გარბიან. უბრალოდ თავის დაღწევა სურთ ქვეყნიდან, სადაც ახლო პერსპექტივაში იმედის ნატამალსაც არ აჩენს. თითოეული ნაბიჯისათვის სამკვდრო სასიცოცხლო ბრძოლაა საჭირო და ელემენტარული უფლებების მოპოვებისთვის პირადი თავგანწირვა“- გვეუბნება სოფო შუბითიძე.

ოჯახთან ერთად აშშ-ში ცხოვრება გადაწყვიტა ნათია სირაბიძემაც, მიუხედავად იმისა, რომ საქართველოში ბიზნესიც წამოიწყო და ცდილობდა სამშობლოში დამკვიდრებას. თუმცა „ქართული ოცნების“ რეპრესიული კანონებისა და ანტიდასავლური პოლიტიკის გამო, ქვეყანა დატოვა და აშშ-ში ოჯახით წავიდა.

მისი თქმით, ოჯახების ხელშეწყობის მიზნით ამერიკაში არაერთი პროგრამა მოქმედებს, რომელიც ზრუნავს მომავალ დედა-შვილზე.

„ორსულობის მართვა და მშობიარობა უფასოა სახელმწიფო ჰოსპიტალში. Medicaid – სახელმწიფო სამედიცინო პროგრამაა, რომელიც ფარავს ორსულობისას ექიმის ვიზიტებს, ანალიზებს, ულტრაბგერით კვლევებს, მშობიარობის ხარჯებსა და მშობიარობის შემდგომ პერიოდს. ეს ნიშნავს, რომ მშობიარობის ათასობით დოლარის ღირებულების ხარჯი ფინანსდება სახელმწიფოს მიერ შერჩეული საავადმყოფოს და ოჯახის შემოსავლების გათვალისწინებით.

თუ ოჯახი ვერ სარგებლობს სრული კერძო დაზღვევით, ბავშვის ჯანმრთელობის დაცვას Children’s Health Insurance Program (CHIP) უზრუნველყოფს, რომელიც ფარავს პედიატრიულ ვიზიტებს, ვაქცინაციასა და გადაუდებელ დახმარებას“, – ამბობს ნათია, რომლის უმცროსი შვილი 4 წლის არის.

მისი თქმით, ორსული ქალებისა და მცირეწლოვანი ბავშვებისთვის შექმნილია კვების დახმარების სისტემა, რომელიც უზრუნველყოფს სპეციალურ პროდუქტებს – რძეს, მარცვლეულს, კვერცხს, ჩვილის საკვებ რძის ფხვნილს, ასევე ვიტამინებსა და კვების კონსულტაციას. „პროგრამა მიზნად ისახავს დედისა და ბავშვის ჯანმრთელობის შენარჩუნებას“.

„ოჯახებს ეხმარება საგადასახადო სისტემაც. მაგალითად, Child Tax Credit მშობლებს საშუალებას აძლევს მიიღონ წლიური საგადასახადო შეღავათი თითო ბავშვზე. დაბალი და საშუალო შემოსავლის მქონე ოჯახებისთვის დამატებითი შეღავათები მოქმედებს. განსაკუთრებით მაშინ, როცა ოჯახში ერთი ან მეტი ბავშვია. თუ ოჯახის შემოსავალი საშუალო ზღვარზე არ არის, სახელმწიფო ოჯახებს გადასახადებს უბრუნებს. ვთქვათ წელიწადში 41 000 დოლარზე ნაკლები აქვს ოჯახს შემოსავალი, სახელმწიფო წლის ბოლოს ასეთ ოჯახებს 5-7000$ უკან უბრუნებს“, – ამბობს ნათია სირაბიძე.

მისი თქმით, ბავშვიან ოჯახებს შეღავათები აქვთ კომუნალურ გადასახადებშიც.

„სამუშაო სფეროში მოქმედებს Family and Medical Leave Act (FMLA), რომელიც უზრუნველყოფს 12 კვირიან დეკრეტულ შვებულებას სამსახურის შენარჩუნების მიზნით, ზოგიერთ შტატში ეს დეკრეტული ანაზღაურებადია და ზოგში – უფასო.

შტატების მიხედვით არის ისეთი პროგრამაც, რომელიც კერძო ბაღს უფინანსებს ოჯახს, იმისთვის, რომ მშობლებმა იმუშაონ“, – ამბობს ნათია სირაბიძე.

საქართველოში, სტატისტიკის მიხედვით, 70 ათასამდე ბავშვი ოფიციალურად შიმშილობს, 600 ათასი ოჯახი სიღარიბის პროგრამაშია და იზრდება იმ პირთა რიცხვიც, ვინც სოციალური შემწეობის დანიშვნას ელის.  

„2021 წლიდან საქართველოს საშუალო ეკონომიკური ზრდა 9.4 პროცენტია, რაც არა მხოლოდ რეგიონისთვის, არამედ ევროპის მასშტაბითაც უმაღლესი ნიშნულია“, – ირწმუნება „ქართული ოცნების“ ხელისუფლება.

საპირისპიროს ამბობს ოფიციალური სტატისტიკა.

„როდესაც უმჯობესდება კეთილდღეობის დონე ამა თუ იმ საზოგადოებაში, ეს განაპირობებს ხოლმე დემოგრაფიული ტენდენციების გაუარესებას. სად არის ყველაზე კარგი დემოგრაფიული მაჩვენებლები? – ეს არის ეკონომიკურად ყველაზე ნაკლებგანვითარებული ქვეყნები. ლიდერები არიან აფრიკა და აზია, სადაც ყველაზე დაბალია კეთილდღეობის დონე“, – თქვა კობახიძემ პარლამენტში გამოსვლისას.

მან ჯერ თქვა, რომ დემოგრაფიის წამახალისებელ ზომებზე იმსჯელებდნენ, შემდეგ კი დასძინა, რომ გადახედავენ სოციალურად დაუცველთა ბაზას, რომელიც „მდიდრებისგან“ უნდა გაწმინდონ.

„2020 წელს კოვიდის გამო გაიზარდა სოციალურად დაუცველთა ბაზა და შემდეგ აღარ გადამოწმებულა. ერთ-ერთმა უწყებამ გადაამოწმა შემთხვევითი შერჩევის პრინციპით 300 პირი და აქედან 49-ს აღმოაჩნდა 3000 ლარზე მეტი შემოსავალი“,- განაცხადა კობახიძემ.

დადასტურებული ფაქტია, რომ განსაკუთრებით 2024 წლის არჩევნების წინ, ამ ბაზებს მმართველი პარტია მოქალაქეებზე ზემოქმედების ბერკეტად იყენებდა და მათ ხმების მიცემას „ოცნების“ სასარგებლოდ აიძულებდა.

ის, რომ დემოგრაფია და შობადობის ზრდაზე საუბარი „ქართული ოცნების“ მხრიდან ერთგვარი პროპაგანდის ინსტრუმენტია, კარგად გამოჩნდა მაგალითად 2013 წელს, როდესაც „ოცნების“ მაშინდელმა წევრებმა ე.წ. დემოგრაფიული აღორძინების ფონდი დააარსეს, სახელმწიფო ბიუჯეტიდან 80 მილიონზე მეტი ლარი დახარჯეს, „ოჯახური სიწმინდის“ კონგრესები ჩაატარეს, თუმცა დემოგრაფიული პრობლემები ქვეყანაში ვერ მოაგვარეს. უფრო მეტიც, სწორედ მათი მმართველობის წლებში გაიზარდა როგორც სიღარიბე, ასევე ემიგრაცია და, შესაბამისად, დემოგრაფიული პრობლემებიც.

კობახიძის პროპაგანდამ შობადობაზე, აზა გაბუნიას მარგარეტ ეტვუდის „მხევლის წიგნი“ გაახსენა, სადაც გამძაფრებული პატრიარქატი და ქალების ჩაგვრაა ასახული.

„სადაც ქალები, როგორც მონები ისე არიან წარმოჩენილი, რომელთა ფუნქცია მხოლოდ ბავშვების გაჩენაა. სხვა უფლება ჩამორთმეული აქვთ საზოგადოებაში და ეს სიგიჟე, იქაც რელიგიურ-პატრიოტული მოტივებითაა გამართლებული. რაღაც ასეთი სულისკვეთება უნდათ ჩვენს საზოგადოებაში დაამკვიდრონ“, – ამბობს აზა გაბუნია, „თავისუფლების მოედნის“ წევრი.

მისი აზრით, ქვეყანაში, სადაც მილიონამდე შეჭირვებული ადამიანი ცხოვრობს და ათიათასობით ბავშვი შიმშილობს. ხელისუფლება შობადობის შემცირებაზე პასუხისმგებლობას არ გრძნობს.

„იმის ნაცვლად, რომ სახელმწიფო ფიქრობდეს, როგორ შეუწყოს ხელი ახალდაქორწინებულებს, რომ სამსახური ჰქონდეთ, ბინადრობა შეძლონ, ჯანმრთელობის კარგი დაზღვევა ჰქონდეთ და უსაფრთხოება იყოს ქვეყანაში მაღალი, რომ სტიმული ჰქონდეთ ადამიანებს ჰყავდეთ შვილები, რაღაც აბსურდულ „მსოფლმხედველობაზე“ საუბრობს.

მეც კმაყოფილი ვიქნები თუ საქართველოში ბევრი ოჯახი შეიქმნება და ბევრი ბავშვი დაიბადება, მაგრამ ამისთვის რეალური ნაბიჯები უნდა გადადგას სახელმწიფომ და არა ის, რომ რეპრესიები გააძლიეროს. როგორც ახლა გვიუქმებენ განათლებას, უნივერსიტეტებს „ხარისხის გაზრდის“ სახელით, მალე ალბათ სიღარიბესაც მონათლავენ ისე, რომ ჩვენი „კეთილდღეობისთვის“, „სუვერენიტეტის დაცვისთვის“ და „ქვეყნის გადარჩენისთვის“ გვაღარიბებენ და იღებენ დისტოპიურ კანონებს.

დემაგოგიით, დეზინფორმაციით უნდათ, რომ კვებონ ადამიანები და ამისთვის უნდა გამოიყენონ რუსეთის, ჩრდილოეთ კორეის, ირანის და ასეთი ავტორიტარულ-დიქტატორული ქვეყნების გამოცდილება“, – ამბობს აზა გაბუნია.

• ბავშვები, რომლებსაც ახლა და აქ სჭირდებათ სახელმწიფოს დახმარება

ხუთი წელია მშობლები, მასწავლებლები და მოსწავლეები სკოლებში კვების დანერგვას ითხოვენ, თუმცა „ოცნების“ ხელისუფლება ამ საკითხზე დუმს.

აქონდროპლაზიით დაავადებული ბავშვების დედებს ღამეები რუსთაველზე და ჯანდაცვის სამინისტროს კარებთან ათენებინეს წვიმაში, მხოლოდ იმიტომ, რომ შვილების სიცოცხლისთვის აუცილებელი მედიკამენტების შემოტანას ითხოვდნენ.

აი, ახლაც, ჯანდაცვის სამინისტროს კარებთან ღამეებს ათევს შშმ შვილის დედა თამარ იარაჯული, შვილის გადასარჩენი მედიკამენტი რომ მიიღოს სახელმწიფოსგან. თუმცა ჯერჯერობით ამაოდ.

რამდენიმე დღეა ქუჩაში დგანან იმ ბავშვების მშობლები, რომლებსაც დიუშენის კუნთოვანი დისტროფია აქვთ და სახელმწიფოს მათი შვილების სიცოცხლის გასახანგრძლივებლად წამლის შემოტანას სთხოვენ. „ოცნების“ ხელისუფლება კი სასოწარკვეთილ მშობლებს პასუხის ღირსადაც არ ხდის. ათობით მშობლის თხოვნა შემოგხვდება ფეისბუქზე, სადაც მშობლები შვილებისთვის წამალს და გამოკვლევებს ითხოვენ და გვწერენ, რომ სახელმწიფო მათ არ ეხმარება. ზოგი მშობელი საკვებს ან სხვა აუცილებელ საჭიროებებს ითხოვს მცირეწლოვანი შვილებისთვის.

• „რეალობის გაუკუღმართება“

„ოცნება“, რომელიც დემოგრაფიულ კატასტროფაზე საუბრობს, ტროტუარზე დგომის გამო 9 შვილის დედას აკავებს. 5 000 ლარით აჯარიმებს ორსულ ქალს, მცირეწლოვანი შვილის დედას პროევროპულ აქციებში მონაწილეობის გამო, შემდეგ კი დემოგრაფიულ კრიზისს ახალგაზრდების ცნობიერებას აბრალებს.

„ირაკლი კობახიძის განცხადება რეალობას არის აცდენილი“, – ამბობს „სოციალური სამართლიანობის ცენტრის“ ხელმძღვანელი თამთა მიქელაძე „ბათუმელებთან“. მისი აზრით, კობახიძის მხრიდან იმის თქმა, რომ საქართველოში სოციალურ-ეკონომიკური პრობლემები აღარ არსებობს, ოჯახები კეთილდღეობაში ცხოვრობენ და მხოლოდ იდეოლოგია და გლობალიზაცია ახდენს გავლენას შობადობაზე, რეალობის გაუკუღმართებაა.

„ძალიან აშკარაა, რომ „ქართული ოცნება“ ცდილობს თვითონ ილაპარაკოს პროაქტიულად დემოგრაფიის პრობლემაზე, ფასების ზრდაზე, რადგან ნათელია ფართო სოციალურ ჯგუფებში გაჩენილი უკმაყოფილება. ეს არის სრულიად ყალბი პოლიტიკა, რადგან კობახიძე არ საუბრობს არც საგადასახადო შეღავათებზე, არც სოციალურ მხარდაჭერაზე მრავალშვილიანი ოჯახებისთვის, არც დეკრეტულ შვებულებაზე, რეალურ დაზღვევაზე, უმუშევრობის დაზღვევაზე, არც საბინაო შეღავათებზე, ხარისხიანი განათლების ხელმისაწვდომობაზე.

ამიტომ, როცა ამდენი პრობლემაა და ამ დროს შენ დემოგრაფიულ პრობლემებს იდეოლოგიას აბრალებ, უბრალოდ, თამაშობ საზოგადოების კონსერვატიულ ნაწილზე და არა ის, რომ რეალურად გინდა ამ პრობლემების მოგვარება“, – ამბობს თამთა.

მისი თქმით, მზარდი მიგრაციაც, რომელიც უკვე ისტორიულ მაქსიმუმზეა, სწორედ „ქართული ოცნების“ პოლიტიკას უკავშირდება. „ადამიანები მხოლოდ სიღარიბის გამო აღარ მიდიან ქვეყნიდან – საკუთარ მომავალს ვეღარ ხედავენ აქ. ძალიან ბევრი ქალი მიდის ევროპაში და ზრუნვის შრომაშია ჩართული წლობით და ამის გამოც ინგრევა ხშირად ოჯახები, რადგან უკან ვეღარ ბრუნდებიან. არ არსებობს ინტეგრაციის თუ სოციალური მხარდაჭერის პროგრამები. ოჯახები ინგრევა სიღატაკის, უპერსპექტივობის გამო. რეგიონები იცლება ადამიანებისგან. ამიტომ რეალობის გაუკუღმართებაა ის, რომ ამაშიც იდეოლოგიური მტრები დაინახო და ესეც დასავლეთს, ფემინიზმს და კულტურას დააბრალო“, – ამბობს თამთა.

მისი თქმით, ზუსტად ანტიგენდერული რიტორიკის და პოლიტიკის გაგრძელებაა კობახიძის განცხადება შობადობასა და ქორწინებაზე.

„ჩვენი ყოველდღიურობაა – სიღარიბე, უპერსპექტივობა, უმუშევრობა, რეგიონული უთანასწორობა, რადგან ბუნებრივი რესურსების მიტაცება ხდება მდიდრებისთვის და გვაკლდება მწვანე საფარი და რესურსები. მეორე მხრივ, კიდევ უფრო დიდი კითხვის ნიშნებია იმ კომპანიებთან, რომლებიც კორპუსებს აშენებენ და მათი ეკონომიკური ინტერესები რუსეთთან არის კავშირში. გვაინტერესებს რეკრეაციული საკითხები და ე.წ. მდიდრული უბნების შექმნის საკითხი დიდ ქალაქებში, ეკონომიკური და კორუფციული გარიგებები“.

თამთას თქმით, იმ ქვეყნებზე მიბაძვა, სადაც სიღარიბეა დემოგრაფიის ზრდის კარგ მაგალითად არის წარმოჩენილი, ასევე დემაგოგიაა.

„სოციოლოგიის და სოციალური პოლიტიკის ანაბანაა, რომ იმ ქვეყნებში და იმ საზოგადოებებში, სადაც სიღარიბეა, ძალიან ხშირად ქალებს არ მიუწვდებათ ხელი რეპროდუქციულ ჯანმრთელობაზე, არ აქვთ სათანადო განათლება და ოჯახის დაგეგმვის შესაძლებლობა. ეს განაპირობებს მაღალ შობადობას. სადაც ხშირია ადრეული ქორწინებები.

ზოგადად, ავტოკრატიებს ახასიათებთ ის, რომ ისინი იწყებენ ბრძოლას არარსებულ მტრებთან – გეოპოლიტიკურ და პოლიტიკურ მტრებთან და სწორედ იდეოლოგიური კონფლიქტების გამოგონებით ცდილობენ ადამიანების რეალური სოციალური წუხილების და საჭიროებების გადაფარვას. ამ პროპაგანდისტული იდეოლოგიური თამაშებით ქმნიან ისინი ყალბ რეალობას.

იმ ფონზე, როცა მათ გაანადგურეს საქართველოში გენდერული თანასწორობის პოლიტიკა, არ გამოვრიცხავ, რომ უფრო წინ წავიდნენ ამის ნგრევაში და კიდევ უფრო ანტიგენდერული და ანტიფემინისტური ინიციატივებით გამოვიდნენ. იქნება ეს აბორტის საკითხი თუ სხვა ტიპის საკანონმდებლო რეგულაციები. ეს არის ხელწერა ასეთი ტიპის ავტოკრატიების“, – ამბობს თამთა მიქელაძე.

პროკურატურის ინფორმაციით, ქალი, რომელმაც კლინიკის საპირფარეშოში შვილი გააჩინა, დაკავებულია.

მათივე ინფორმაციით, ქალს ბრალი დღეს, 24 თებერვალს წარუდგინეს.

„საქართველოს პროკურატურამ ახალშობილის განზრახ მკვლელობის მცდელობის ფაქტზე დედას ბრალდება წარუდგინა.

შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერ ჩატარებული გამოძიების შედეგად დადგინდა, რომ 2026 წლის 22 თებერვალს ბათუმის ერთ-ერთი კლინიკის საპირფარეშოში ამავე კლინიკის სანიტარმა იმშობიარა, რის შემდეგაც მოკვლის განზრახვით, ახალშობილს სხეულის სხვადასხვა არეში სიცოცხლისთვის სახიფათო დაზიანებები მიაყენა და სამედიცინო ნარჩენების პოლიეთილენის პარკში მოათავსა.

ახალშობილი კლინიკის რეანიმაციულ განყოფილებაშია მოთავსებული.

სამართალდამცველებმა ბრალდებული იმავე დღეს დააკავეს. მას ბრალდება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 19.112-ე მუხლით (დედის მიერ ახალშობილის განზრახ მკვლელობის მცდელობა) წარედგინა.

პროკურატურის შუამდგომლობის საფუძველზე ბრალდებულს აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობა შეეფარდა“, – წერს პროკურატურა.

კლინიკის ინფორმაციით, ახალშობილს სხეულზე მძიმე დაზიანებები აღენიშნება და მისი მდგომარეობა მძიმეა.

23 თებერვალს კლინიკის ხელმძღვანელმა „ბათუმელებთან“ თქვა, რომ ჰქონდათ კონსილიუმი სპეციალისტებთან, ასევე საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროსთან ჩვილის გადასარჩენად.

მისი თქმით, ახალშობილს რამდენიმე სახის ოპერაცია სჭირდება.

დიდმა ბრიტანეთმა 50 ნავთობტანკერი დაასანქცირა, რომლებიც ჩართულნი იყვნენ რუსეთიდან მესამე ქვეყანაში რუსული წარმოების ნავთობის ან ნავთობპროდუქტების გადაზიდვაში.

დასანქცირებულ გემებს შორისაა ნავთობტანკერი ALTURA – (IMO 9292199), რომელიც 2025 წლის 6-7 ოქტომბერს ყულევის პორტშიც იმყოფებოდა.

გემს მაშინ KAYSERI ერქვა, პანამის დროშის ქვეშ ცურავდა და საქართველოში 100 000-მდე ტონა ნედლი ნავთობი შემოიტანა.

ნავთობტანკერის მიერ შემოტანილ ტვირთზე შემოსავლების სამსახურმა 21 ოქტომბერს განცხადება მას შემდეგ გაავრცელა, რაც საერთაშორისო სააგენტო როიტერსმა დაწერა, რომ რუსულმა კომპანია „რუსნეფტმა“ საქართველოში რუსული ნავთობი შემოიტანა.

„ყულევის საზღვაო ნავსადგურში რუსეთის ფედერაციის პორტიდან შემოვიდა პანამის დროშის ქვეშ მცურავი თბომავალი KAYSERI, რომელზეც დატვირთული იყო ერთ-ერთი რუსული კომპანიიდან (უწყება თავს იკავებს კომპანიების სახელწოდებების დასახელებისგან და საგადასახადო საიდუმლოების შემცველი ინფორმაციის გავრცელებისგან) გამოგზავნილი, იმპორტის საბაჟო პროცედურებში მოქცევისთვის განკუთვნილი 100 000 ტონამდე ნედლი ნავთობი“, – განმარტა 2025 წლის 21 ოქტომბერს შემოსავლების სამსახურმა.

მიმართვის მიუხედავად, უწყებამ დამატებითი ინფორმაცია არ გასცა და არ განმარტა, სად წავიდა რუსეთიდან შემოტანილი  ტვირთი. შემოსავლების სამსახურმა ეს „საგადასახადო საიდუმლოებით“ ახსნა.

ნავთობტანკერის ყულევში ყოფნა დაადასტურა საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტომაც, თუმცა განმარტა, რომ იმ დროისათვის გემი არ იყო საერთაშორისო სანქციების ქვეშ და არ ფიგურირებდა არც ერთ სანქცირებულ სუბიექტთან ასოცირებულ კომპანიათა ჩამონათვალში.

დღეს, 24 თებერვალს კი, ცნობილი გახდა, რომ დიდმა ბრიტანეთმა სხვა 50 გემთან ერთად დაასანქცირა კაისერი, რომელსაც სახელი აქვს გადარქმეული, ახლა ALTURA ჰქვია და სიერა ლეონეს დროშის ქვეშ ცურავს.

„გვაქვს გონივრული საფუძველი ვივარაუდოთ, რომ ALTURA – IMO 9292199 იყო ან შესაძლოა ჩართული იყოს საქმიანობაში, რომლის მიზანი ან შედეგია უკრაინის დესტაბილიზაცია ან უკრაინის ტერიტორიული მთლიანობის, სუვერენიტეტის, დამოუკიდებლობის შერყევა ან მათთვის საფრთხის შექმნა, ან რუსეთის მთავრობისთვის სარგებლის მოპოვება ან მისი მხარდაჭერა. კერძოდ, ALTURA ჩართულია რუსეთიდან მესამე ქვეყანაში რუსეთში წარმოებული ნავთობის ან ნავთობპროდუქტების გადაზიდვაში,“ – ნათქვამია გაერთიანებული სამეფოს დასაბუთებაში, თუ რატომ დაედო კონკრეტულ გემს სანქცია.

დასანქცირებულ გემს ეკრძალება გაერთიანებული სამეფოს პორტში წვდომის მიღება, მისი კაპიტნის ან ლოცმანის მიერ პორტში შესვლა. შესაძლებელია გემის რეგისტრაციის გაუქმება გაერთიანებული სამეფოს გემების რეესტრში.

დიდი ბრიტანეთის სანქციებში მოხვედრამდე, ALTURA – იგივე KAYSER ევროკავშირმა დაასანქცირა.

KAYSER – IMO 9292199 მონიშნეს, როგორც ე.წ. ჩრდილოვანი ფლოტის ხომალდი, რომელიც მონაწილეობდა რუსული ნავთობის ყიდვა-გაყიდვასა და ტრანსპორტირებაში.

ევროკავშირის სანქციების დადების შემდეგ გემმა შეიცვალა სახელწოდება, დროშა და კომპანია. სახელწოდების და დროშის შეცვლა სანქციებისგან თავის არიდების გავრცელებული პრაქტიკაა. თუმცა ამის მიუხედავად, IMO 9292199 ბრიტანული სანქციების ქვეშ მაინც მოხვდა.

დიდმა ბრიტანეთმა დაწესებული სანქციების შესახებ დღეს, 24 თებერვალს განაცხადა.

დღესვე გამოქვეყნდა დასანქცირებული გემების, კერძო კომპანიების და ინდივიდუალური პირების ჩამონათვალიც.

გამოქვეყნებული სიის მიხედვით, დიდმა ბრიტანეთმა დაასანქცირა შემდეგი გემები:

EVERDINE – IMO9382073, EVALI – IMO9400980, ETHERA – IMO9387279, ESTELLA – IMO9308170, DENVER – IMO9382712, CHONGCHON – IMO9294123, CELINE – IMO9252400, CAROLINE BEZENGI  – IMO9224439, BRIONT – IMO9252955, BREEZ – IMO9247778, BOLU – IMO9439539, GARUDA – IMO9272931, GENERAL SKOBELEV – IMO 9503304, GRIF – IMO9332028, GUANYIN – IMO9299707, INDRI – IMO9247429, KATY – IMO9323326, LUMIN – IMO9330599, FENGHUANG – IMO9236248, MANASLU – IMO9388027, MAVERICK – IMO9321562, MYRA – IMO9336490, NEMRUT – IMO9439541, NILANGA – IMO9412452, URIEL – IMO9336517, VELORA – IMO9290373, AS CALCUTTA – IMO9037123, HANSON – IMO9237412, INNOVATOR – IMO9306809, JEWEL – IMO9419450, JIN HUI – IMO9430272, TYCHE 1 – IMO9308077, ADITYA – IMO9323314, ALTURA – IMO9292199, APATE – IMO9433016,  AURA 1 – IMO9472634, BLUEBELL – IMO9251810,  NOVA CREST – IMO9292046, ORVI – IMO9321718, PRISMA – IMO9299678, PROMETEI – IMO9296597, SAMOS – IMO9408190, LNG SOARS – IMO9307205, KUNPENG – IMO9247194, SARASWATI – IMO9383869, SEGINUS – IMO9256028, SKADI – IMO9230971, STANISLAV GOVORUKHIN – IMO9621596, TAGOR – IMO9282481, TASSOS – IMO9408695.

მთავარი ფოტო:   ALTURA – IMO 9292199-ის სახელის ქვეშ მცურავი გემი, რომელმაც რამდენჯერმე შეიცვალა სახელი. ნავთობტანკერს 2005 წელს ერქვა – BESIKTAS DARDANELLES  და ცურავდა თურქეთის დროშის ქვეშ,  2024 წელს დაირქვა Kayseri და ცურავდა პანამის დროშის ქვეშ,  2025 წელს, მას შემდეგ რაც ევროკავშირმა დაასანქცირა, დაირქვა ALTURA  და ცურავს სიერა-ლეონეს დროშის ქვეშ. 

„წარმოდგენილი ცვლილებები მნიშვნელოვნად აზიანებს იურიდიული დახმარების სამსახურის ინსტიტუციურ დამოუკიდებლობას და ზრდის მასზე პოლიტიკური გავლენების რისკს.

ამასთან, იურიდიული დახმარება ექცევა მთავრობის მმართველობის ქვეშ, რომელიც დამოუკიდებლობისა და შიდაავტონომიის შეზღუდული სტატუსით ისარგებლებს,“ – ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია ეხმაურება კანონპროექტს „იურიდიული დახმარების შესახებ“, რომელსაც არალეგიტიმურმა პარლამენტმა 2026 წლის 18 თებერვალს მეორე მოსმენით დაუჭირა მხარი.

თუ მოქმედი რედაქციით, იურიდიული დახმარების სამსახური პარლამენტის წინაშე იყო ანგარიშვალდებული, ახლა იგი პრემიერ-მინისტრს დაექვემდებარება.

„იურიდიული დახმარების სამსახური მნიშვნელოვანი ინსტიტუტია ქვეყანაში დაცვის უფლების რეალიზების თვალსაზრისით. წარმოდგენილი ცვლილებებით კი, სამსახურის ინსტიტუციური გარანტიების შესუსტება გავლენას ახდენს მოქალაქეების მიერ დამოუკიდებელი და ხარისხიანი იურიდიული მომსახურების უფლებაზე, მით უფრო მაშინ, როდესაც სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციები რეპრესიული საკანონმდებლო კლიმატის პირობებში სულ უფრო ნაკლები რესურსით ახერხებენ მოქალაქეთა უფასო იურიდიულ დახმარებას.

მიუხედავად იმისა, რომ ინიცირებული ვარიანტი კვლავ უსვამს ხაზს სამსახურის დამოუკიდებლობას, იურიდიული დახმარების სამსახურის დაქვემდებარება აღმასრულებელი ხელისუფლებისათვის ეწინააღმდეგება ზოგადად იურიდიული დახმარების ლოგიკასა და დაცვის უფლების განხორციელების პრინციპებს, რადგან ხშირ შემთხვევაში, მოქალაქეებისათვის გაწეული იურიდიული მომსახურება სახელმწიფო დაწესებულებებთან მიმართებით არსებულ დავებს ეხება და დავის ორივე მხარის ერთი ხელისუფლების შტოს ქვეშ მოქცევა პირის დაცვის ლოგიკას ეწინააღმდეგება.

შედეგად, სამსახურის პრემიერ-მინისტრის დაქვემდებარებაში მოქცევა უარყოფითად აისახება მის დამოუკიდებლობასა და საქმიანობის ობიექტურად და მიუკერძოებლად განხორციელებაზე,“ – აღნიშნულია საიას მიერ დღეს, 24 თებერვალს გავრცელებულ განცხადებაში.

წარმოდგენილი ცვლილებებით  ასევე უქმდება იურიდიული დახმარების საბჭო, როგორც სამსახურის პოლიტიკის განმსაზღვრელი და მონიტორინგზე პასუხისმგებელი კოლეგიური ორგანო. საბჭო იყო კოლეგიური ორგანო და იგი 9 წევრისგან შედგებოდა.

საბჭოს წევრებს ირჩევდნენ ადვოკატთა ასოციაციის აღმასრულებელი საბჭო, სახალხო დამცველი, იურიდიული დახმარების ბიუროები, იუსტიციის მინისტრი და იუსტიციის უმაღლესი საბჭო.

იურიდიული დახმარების საბჭო განსაზღვრავდა სამსახურის საქმიანობის ძირითად მიმართულებებს, ამტკიცებდა სტრატეგიას და ახორციელებდა მისი შესრულების მონიტორინგს. ამასთანავე, საბჭო ირჩევდა სამსახურის დირექტორს.

„ინიციირებული ცვლილებებით, ფაქტობრივად, იურიდიული დახმარება ექცევა მთავრობის მმართველობის ქვეშ, რომელიც დამოუკიდებლობისა და შიდაავტონომიის შეზღუდული სტატუსით ისარგებლებს. მართალია, ფორმალურად საბჭოს უფლებამოსილებებს მთავრობა და სამსახურის დირექტორი ინაწილებს, თუმცა საბჭო, როგორც სხვადასხვა სუბიექტის მიერ დაკომპლექტებული ორგანო, რომელიც დამოუკიდებლობის ინსტიტუციური გარანტია იყო, უქმდება, რაც დელიბერაციული და კოლეგიალური მმართველობის სისტემის გაუქმებას ისახავს მიზნად,“ – აღნიშნულია საიას განცხადებაში.

საია ყურადღებას ამახვილებს ასევე იმაზე, რომ იურიდიული დახმარების ბიუროები მოქალაქეებს უწევენ საადვოკატო მომსახურებას:

„აუცილებელია იურიდიული დახმარების სისტემა განხილულ იქნას საადვოკატო საქმიანობის პრინციპებთან მიმართებით მნიშვნელოვანი უკუსვლაა, დახმარების მიმღების განსაზღვრისათვის საჭირო კრიტერიუმების იმ დირექტორის მიერ დადგენის უფლებამოსილების მინიჭება, რომელიც პრემიერ-მინისტრის მიერ დანიშული პირია.

ინსტიტუციური დამოუკიდებლობის ნაკლებობის პირობებში, ასეთი კრიტერიუმების განსაზღვრაც პოლიტიკური კონტროლის მექანიზმად შეიძლება იქცეს.

იურიდიული დახმარების სამსახური მნიშვნელოვანი ინსტიტუტია ქვეყანაში დაცვის უფლების რეალიზების თვალსაზრისით. წარმოდგენილი ცვლილებებით კი, სამსახურის ინსტიტუციური გარანტიების შესუსტება გავლენას ახდენს მოქალაქეების  მიერ დამოუკიდებელი და ხარისხიანი იურიდიული მომსახურების უფლებაზე, მით უფრო მაშინ, როდესაც სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციები რეპრესიული საკანონმდებლო კლიმატის პირობებში სულ უფრო ნაკლები რესურსით ახერხებენ მოქალაქეთა უფასო იურიდიულ დახმარებას,“ – აღნიშნულია საიას განცხადებაში.

ამავე თემაზე:

„ოცნების ეს ნაბიჯი ნიშნავს ადვოკატურის დამოუკიდებლობის დემონტაჟს“ – ინტერვიუ

See more

სურსათის ეროვნული სააგენტოს ინფორმაციით ლაგოდეხსა და ბოლნისში არალეგალური რძის გადამმუშავებელი საწარმოები აღმოაჩინეს. ობიექტებს საწარმოო პროცესი შეუჩერდათ.

„ფიზიკური პირი ლ. მ. [ლაგოდეხი, სოფელი ქვემო ნაშოვარი] სააგენტოსაგან მინიჭებული სავალდებულო აღიარებისა და ეკონომიკურ საქმიანობათა რეესტრში რეგისტრაციის გარეშე კუსტარულად აწარმოებდა ეგრეთ წოდებულ „ყველს“.

ინდმეწარმე დ.შ. [ბოლნისის მუნიციპალიტეტი, სოფელი დისველი]  ეკონომიკურ საქმიანობათა რეესტრში რეგისტრაციისა და სააგენტოს სავალდებულო აღიარების გარეშე, ჰიგიენური ნორმების დარღვევით, ახდენდა რძის გადამუშავებას  და ეგრეთ წოდებული  „ყველის“ წარმოებას“ – ამბობს სააგენტო.

მათივე ინფორმაციით, გამოვლენილ დარღვევებთან დაკავშირებით გატარდა კანონმდებლობით გათვალისწინებული ღონისძიებები, „საეჭვო წარმომავლობის სურსათი დაილუქა, მეწარმეები  დაჯარიმდნენ  და შეუჩერდათ საწარმოო პროცესი“.