დღეს, 24 თებერვალს, „ქართული ოცნების“ პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ შრომის ბაზრის კვლევა წარმოადგინა, რომლის მიხედვითაც განსაზღვრეს უნივერსიტეტებში მისაღებ სტუდენტთა რაოდენობა.
კობახიძის თქმით, კვლევამ აჩვენა, რომ უნივერსიტეტებმა რეალურად 14 400 სტუდენტი უნდა მიიღონ წელიწადში, თუმცა გარკვეულ პროფესიებზე არსებული მოთხოვნებიდან გამომდინარე გამონაკლისს უშვებენ და 2026-2027 სასწავლო წლისთვის 21 300 ადგილზე გამოცხადდება მიღება.
კობახიძის თქმით, კვლევისთვის მთლიანობაში გამოიკითხა 12 000 საწარმო.
„აქედან 470 იყო მსხვილი საწარმო, 1 752 საშუალო საწარმო, 10 278 მცირე ზომის საწარმო, რომელიც შეირჩა შემთხვევითი პრინციპით.
გამოკითხვის ჩატარებაში დაგვეხმარა საქსტატი, რომლის 153 ინტერვიუერი იყო ჩართული კვლევის პროცესში. გამომდინარე იქიდან, რომ კვლევა იყო მასშტაბური, ცდომილების დონე არის ძალიან დაბალი – 0.49%-ია ცდომილების ზღვარი ქვეყნის მასშტაბით“, – ამბობს კობახიძე.
მისი თქმით, 2025 წლის ნოემბერ-დეკემბერში პარალელურად ჩატარდა საჯარო სექტორში სამუშაო ძალაზე მოთხოვნის კვლევა და „ამ კვლევამ მოიცვა უკლებლივ ყველა სახელმწიფო ორგანიზაცია“.
„ცალკე განისაზღვრა სამეცნიერო სფეროზე მოთხოვნა და აქ იგულისხმება როგორც უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებები, ასევე სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტები და აქ უკვე განათლების სამინისტრო ჩაერთო აქტიურად.
შესწავლილი იქნა შრომის ბაზარზე პროფესიული განაწილება სექტორების მიხედვით.
ასევე შევისწავლეთ ბაკალავრის პროგრამაზე ჩარიცხულთა ბოლო 5 წლის მონაცემები და შედეგები არის შემაშფოთებელი, იმთავითვე იკვეთება შეუსაბამობა სტუდენტების ჩარიცხვის მაჩვენებელსა და შრომის ბაზარზე არსებულ მოთხოვნას შორის. ფიქსირდება ან მკვეთრი დეფიციტი ან მკვეთრი სიჭარბე“, – ამბობს კობახიძე.
მისი თქმით, იმ ადამიანების რაოდენობა, რომელთაც უმაღლესი განათლება სჭირდებათ შრომის ბაზარზე შესასვლელად, შეადგენს 64 095-ს.
აქედან, 42 316 კურსდამთავრებულის საჭიროება არის კერძო სექტორში, 21 779-ის – საჯარო სექტორში.
პროფესიულ ჯგუფებში მოთხოვნადი სპეციალობები:
- საშუალო სკოლის მასწავლებელი – 6 149
- გაყიდვებისა და მარკეტინგის მენეჯერი – 4 761
- ექთნის დამხარე სპეციალისტი – 2 781
- ექიმი-სპეციალისტი – 2 701
- მშენებლობის მენეჯერი – 1 710
კობახიძის თქმით, სპეციალობების სიჭარბე გამოვლინდა სამართლის მიმართულებაზე.
„გასული წლის განმავლობაში სამართლის ფაკულტეტზე ჩაირიცხა 3 598 სტუდენტი, კურსდამთავრებულთა რაოდენობა იყო 2 047 და ესეც შემაშფოთებელი მაჩვენებელია, რადგან ჩვენმა კვლევამ გამოავლინა, რომ წელიწადში საშუალოდ გვჭირდება 678 იურისტი. დისბალანსი – ჩარიცხულ სტუდენტებსა და შრომის ბაზრის მოთხოვნას შორის არის 2 920. ანუ ეს რაოდენობა განწირულია იმისთვის, რომ იურისტის დიპლომს ვერასოდეს გამოიყენებს პროფესიულ საქმიანობაში“, – ამბობს კობახიძე.
მისი თქმით, შრომის ბაზარზე საინჟინრო-ტექნიკურ მიმართულებებზეა მოთხოვნა, „ეს ეხება მშენებლობას და გვჭირდება იმაზე მეტი მშენებელი, ვიდრე დღეს გვყავს, ქიმიური ტექნოლოგია და მეტალურგია, ენერგეტიკა, ტრანსპორტი, საექთნო-სამეანო საქმე, სოციალური საქმე, – ამ მიმართულებებზეც არის ნაკლებობა და მკვეთრი დეფიციტი.
სიჭარბეა, როგორც ვთქვი, სამართალზე და ეკონომიკაზე. ასევე, სოციალურ და პოლიტიკური მეცნიერებებს ბევრი ამთავრებს, თუმცა შრომის ბაზარზე არის ხუთჯერ ნაკლები მოთხოვნა, ვიდრე გვყავს კურსდამთავრებულები. იგივე ეხება უცხო ენებს, სადაც არის მკვეთრი სიჭარბე.
ამ კვლევის მიხედვით, 14 400 სტუდენტი უნდა აბარებდეს უნივერსიტეტებში ყოველწლიურად. თუმცა საბოლოო ჯამში, როცა კვოტები გადანაწილდა, ჩვენ გავთვალეთ 5-წლიანი პერსპექტივა და ასევე მხედველობაში მივიღეთ დღეს არსებული გარემოებები.
მაგალითად, სამართლის შემთხვევაში რომ ავიღოთ, მოთხოვნა იმდენად მაღალია, რომ არ შეიძლება ამას ანგარიში არ გავუწიოთ. ამიტომ მივიღეთ გადაწყვეტილება, რომ ეტაპობრივად ჩამოვიდეთ 700-იან მაჩვენებელზე იმისათვის, რომ არ გამოვიწვიოთ მკვეთრი წინააღმდეგობა. შესაბამისად, 3 600-იდან ჩამოვდივართ არა მკვეთრად 700-ზე, არამედ 1500-ზე და შემდეგ უკვე იქნება უზრუნველყოფილი შესაბამისი მონაცემების დაბალანსება“, – ამბობს კობახიძე.
კობახიძის თქმით, 2026-2027 სასწავლო წლებისთვის 21 300 სტუდენტზე გამოცხადდება მიღება, „შესაბამისად, 50%-ით ვაჭარბებთ იმ ოპტიმალურ მაჩვენებელს, რაც მოგვცა შრომის ბაზრის ანალიზმა.
დღეს ვინც არის დასაქმებული, იმათ 60%-ს სჭირდება მხოლოდ დიპლომი სამუშაო ადგილზე, რეალურად, 40% საჭიროებს პროფესიულ განათლებას“, – ამბობს კობახიძე.
____________
ამ თემაზე:
