Batumelebi

აჭარის კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტოს დირექტორმა ზაურ ახვლედიანმა თანამდებობა დატოვა. იგი ამის შესახებ ფეისბუქზე წერს და აღნიშნავს, რომ მუშაობას გააგრძელებს აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის მინისტრის მოადგილედ.

„თითქმის 3 წელი ვიმუშავე აჭარის კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტოს უფროსად. ძალიან ბევრი სირთულე გადავლახე ჩემს გუნდთან ერთად, ვიღებდით დაუმსახურებელ ბრალდებებს, მაგრამ ჩემი საქმიანობის მთავარი მიზანი საქმის პატიოსნად კეთება და ქვეყნისთვის სასიკეთო სამსახური იყო. ბევრი რამ გავაკეთეთ, მრავალი ძეგლის რესტავრაცია განხორციელდა, ახალი სიცოცხლე ვაჩუქეთ პეტრას ციხეს, არც ერთი ძეგლი არ განადგურებულა, გრძელდება სარესტავრაციო სამუშაოები.

ცხადია, მარტო ვერაფერს გავხდებოდი, გულითადი მადლობა აჭარის მთავრობის თავმჯდომარეს. ამჯერად, საქმიანობას ვაგრძელებ ფინანსთა და ეკონომიკის მინისტრის მოადგილედ. მადლობა ნდობის გამოცხადებისთვის ბატონ თორნიკეს და ბატონ ჯაბას,“ – წერს ზაურ ახვლედიანი ფეისბუქზე.

აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროში ადასტურებენ, რომ ახვლედიანი მინისტრის მოადგილედ დაინიშნა.

ზაურ ახვლედიანი აჭარის კულტურული მემკვიდრეობის სააგენტოს დირექტორად 2018 წლის აგვისტოში დანიშნეს. ამ პოსტზე მის მუშაობის უკავშირდება ისეთი გახმაურებული საქმეები, როგორიცაა თანხმობა „რივიერას“ განაშენიანების გეგმის დამტკიცებაზე და შპს „ამბასადორისთვის“ ბულვარში 16-სართულიანი კომპლექსის მშენებლობის ნებართვის გაცემა.

ზაურ ახვლედიანმა შეცვალა ასევე დებულება, სააგენტოსთან არსებული სარეკომენდაციო საბჭოს დაკომპლექტების წესი, რის შედეგადაც საბჭოში აღარ არიან არასამთავრობო ორგანიზაცია „ბათომის“ წევრები. ამ დროისთვის საბჭოში შედიან მხოლოდ საჯარო სტრუქტურების წარმომადგენლები.

ბათუმის ბულვარის დირექტორის მოვალეობის შემსრულებელი დავით სურგულაძე თანამდებობიდან გადადგა. მან თანამდებობა საკუთარი განცხადების საფუძველზე დატოვა.

დავით სურგულაძე გადაწყვეტილების მიზეზზე არ საუბრობს: „თავს შევიკავებ“.

„ბათუმელები“ ამ თემაზე დეტალებს აზუსტებს და ინფორმაციას ამის შესახებ მოგვიანებით გამოვაქვეყნებთ.

ორი კვირის წინ, 12 აპრილს, თანამდებობა დაატოვებინეს ბულვარის დირექტორს ირაკლი ჯინჭარაძეს. მისი გათავისუფლების ოფიციალურ მიზეზად სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის კრიტიკული დასკვნა დაასახლეს.

საუბარია ორი წლის წინ გამოქვეყნებულ დასკვნაზე, სადაც აუდიტი ეხება კონკრეტულ შესყიდვასთან დაკავშირებულ ტექნიკურ ხარვეზებს, ხოლო ეს შესყიდვა განხორციელდა მაშინ, როცა ირაკლი ჯინჭარაძე ბულვარის ადმინისტრაციის დირექტორის მოადგილე იყო.

ირაკლი ჯინჭარაძის შესაძლო დათხოვნაზე საუბარი მაშინ დაიწყო, როცა ის შპს „ბათუმი თაუერისთის“ პლაჟის ტერიტორიის გრძელვადიანი იჯარის წესით გადაცემას ღიად შეეწინააღმდეგა.

ჯინჭარაძის განცხადების შემდეგ აჭარის მთავრობის თავმჯდომარემ ბულვარში მორატორიუმი გამოაცხადა, თუმცა ბულვარში მიმდინარე სამშენებლო პროექტები არ შეჩერებულა.

ცოტა ხნის წინ „ბულვარის ადმინისტრაციამ“ კონკურსით შესყიდული დოკუმენტი ბულვარის განაშენიანების გეგმა ჩაიბარა, ამ გეგმის საჯარო განხილვას უხმაუროდ არ ჩაუვლია.

ერთ-ერთ საჯარო განხილვამდე კი, რაც არასამთავრობო ორგანიზაციებისთვის იყო დაგეგმილი, გავრცელდა ინფორმაცია, რომ შეხვედრის ჩაშლას გეგმავდნენ, შეთანხმებულ დროს ეს შეხვედრა მართლაც არ შედგა.

ბულვარის გენგეგმას ეწინააღმდეგებიან აქ მოქმედი კომერციული ობიექტების მეპატრონეები და მოიჯარეები.

„პარლამენტი ზრდის დაკავების ვადას, მაგრამ დაკავების კანონიერების გადამოწმების ვალდებულება არ არსებობს. ასევე მძიმდება პასუხისმგებლობა ორი ყველაზე მძიმე დარღვევისთვის, რომელიც ამ ქვეყანაში უფლებების შეზღუდვის ყველაზე გავრცელებული და სამწუხარო მექანიზმია,“ – წერს სოციალურ ქსელში სახალხო დამცველის მოადგილე, გიორგი ბურჯანაძე. იგი მიიჩნევს, რომ ცვლილებები, რომლებიც დაჩქარებული წესით დღეს, 29 აპრილს მიიღო პარლამენტმა, „ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში“ ქვეყანაში უფლებების დარღვევის რისკებს ზრდის.

ადმინისტრაციული დაკავებების ვადა გახანგრძლივდა, კანონიერებას კი, მოსამართლე ვერ შეამოწმებს

კანონში შესული ცვლილების მიხედვით, ადმინისტრაციული დაკავების მაქსიმალური ვადა 12 საათიდან 24 საათამდე იზრდება (ეს ვადა დამატებით შეიძლება გახანგრძლივდეს 24 საათით მტკიცებულებების შეგროვების მოტივით). ომბუდსმენის მოადგილე მიიჩნევს, რომ როცა მოსამართლეს დაკავების კანონიერების შემოწმების ვალდებულება არც ახლა ექნება, დაკავების ვადის გაზრდა კიდევ უფრო მეტ პრობლემას ქმნის. გიორგი ბურჯანაძე ყურადღებას ამახვილებს ბოლო წლებში ამ მიმართულებით გაუარესებულ ტენდენციაზე:

„ბოლო წლებში უფრო და უფრო მეტი შემთხვევა გვაქვს, სადაც ბუნდოვანია ადამიანის დაკავების კანონიერების საკითხი. როცა ვადები იზრდება, მით უფრო აქტუალური ხდება დაკავების კანონიერების შემოწმების საკითხი, რადგან ერთია სამართალდარღვევის ჩადენა, მაგრამ მეორეა ის, რომ შესაძლოა ეს დაკავების საფუძველი არ იყოს. მოსამართლეს კი არ აქვს ვალდებულება ადმინისტრაციული დაკავების კანონიერებით დაინტერესდეს. ამ დროს შესაძლებელია მხოლოდ ზიანის ანაზღაურება მოითხოვო და ამ გზით შეიძლება შემოწმდეს კანონიერება.

ადამიანის უფლებების ევროპული კონვენცია კი ამბობს, რომ ნებისმიერი დაკავების კანონიერება სწრაფად უნდა მოწმდებოდეს, ასევე მისი გადამოწმება უნდა ხდებოდეს,“ – ამბობს გიორგი ბურჯანაძე.

ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში დღეს, 29 აპრილს, სანქცია გამკაცრდა ორ მუხლზე – „წვრილმანი ხულიგნობა“ და „პოლიციელის კანონიერი მოთხოვნის დაუმორჩილებლობა“. თუკი საპროტესტო აქციებს და აქციებზე დაკავებულების საქმეებს თვალს ადევნებთ, ამ მუხლების შესახებ ყველაზე ხშირად გაიგონებდით. ამ მუხლებით აკავებენ და შემდეგ აჯარიმებენ ძირითადად აქციების მონაწილეებს.

ამავე მუხლებით დააკავეს, მაგალითად, ბათუმში „სირცხვილიას“ სამი აქტივისტი, საიდანაც ორი სასამართლომ გაამართლა, ანუ გამოჩნდა, რომ პოლიციელებს ამ პირების დაკავების საფუძველი არ ჰქონდათ. სამართალდამცველებს ამ დრომდე არ განუმარტავთ, რის გამო შევიდნენ „სირცხვილიას“ ბათუმის ოფისში.

სახალხო დამცველის მოადგილე, გიორგი ბურჯანაძეც მიიჩნევს, რომ რისკი შეკრებების და მანიფესტაციების უფლების უკანონოდ შეზღუდვის კუთხით კიდევ უფრო იზრდება და მაშინ, როცა ეს მუხლები ბუნდოვანია, მათი გამკაცრება კი არა, ამაზე საუბარიც კი არალოგიკური იყო.

„ჩვენ გვინახავს არაერთი შემთხვევა, როცა გაუგებარია, რა იყო წვრილმანი ხულიგნობა, ან პოლიციელის მოთხოვნა რატომ იყო კანონიერი. ბუნდოვანია, როგორც ამ მუხლების შინაარსი, ასევე მისი შეფასება, მაგალითად, ნოდარ რუხაძე „მონის“ დაძახებისთვის დააკავეს წვრილმანი ხულიგნობისთვის… ეს მუხლები არის ბუნდოვანი და არ არის განჭვრეტადი. ჩვენს არაერთ საპარლამენტო ანგარიშში ვსაუბრობთ იმაზე, რომ ხშირად უკანონოდ იყენებენ ამ მუხლებს და პრაქტიკა გვაქვს ძალიან ცუდი.

ომბუდსმენის მოადგილე აქცენტს აკეთებს იმაზე, რომ „ადამიანის ძირითად უფლებებში ჩარევა ამ მუხლების საშუალებით ხდება“, მაგალითად, აქციას ვეღარ გამართავ, რადგან პოლიციელი მიიჩნევს, რომ წვრილმანი ხულიგნობა ჩაიდინე, თუკი ვინმეს „მონა“ დაუძახე. მსგავსი შემთხვევა ბათუმშიც იყო, როცა 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ „ალტერნატივის“ ლიდერი ხათუნა ბერიძე საარჩევნო ადმინისტრაციის წარმომადგენლებისთვის „მონებოს“ დაძახებისთვის მოსამართლე როინ კახიძემ  500 ლარით დააჯარიმა.

„ბუნდოვანი ნორმის ძალაში დატოვება და სანქციის გამკაცრება, ბუნებრივია, უფლებების დაცულ სფეროში ჩარევას გაცილებით უფრო ინტენსიურს გახდის, უფრო მეტად იზრდება უფლებების დარღვევის რისკი, რომლის არაერთი მაგალითი ჩვენ გვაქვს ყოველწლიურად მანიფესტაციებზე თუ მის მიღმა,“ – დასძინა გიორგი ბურჯანაძემ.

166-ე მუხლის შემთხვევაში [წვრილმანი ხულიგნობა] სანქცია სამართალდარღვევის განმეორების შემთხვევაში 1500-დან 2000 ლარამდე იზრდება. დღემდე მოქმედი კანონმდებლობით კი, წვრილმანი ხულიგნობისთვის განსაზღვრული მაქსიმალური სანქცია 1000 ლარი იყო.

რაც შეეხება პოლიციელის კანონიერი მოთხოვნის დაუმორჩილებლობა [ასკ-ის 173-ე მუხლი], მისი განმეორების შემთხვევაში პირს სანქცია დაეკისრება 3500 ლარიდან 4500 ლარამდე.

ამ მუხლისთვის ამ დრომდე სანქცია იყო განსაზღვრული 1000-დან 4000 ლარამდე. ცვლილების შემდეგ კი, მოსამართლემ, თუკი სამართალდარღვევას დაადასტურებს, მინიმალურ ჯარიმად 2 ათასი ლარი უნდა განსაზღვროს, ზედა ზღვარი კი, 3 ათასი ლარია.

გაიზარდა ადმინისტრაციული პატიმრობის ვადაც, თუკი ხელმეორედ სამართალდარღვევის ჩადენა დაგიდასტურდათ:  წვრილმანი ხულიგნობისთვის მინიმალური ვადა 5 დღეა, პოლიციელის კანონიერი მოთხოვნის დაუმორჩილებლობისთვის – 7 დღე. ორივე მუხლზე ადმინისტრაციული პატიმრობის მაქსიმალური ვადა 15 დღეა.

ამ დრომდე მინიმალური ვადა ადმინისტრაციულ პატიმრობაზე განსაზღვრული არ იყო, ანუ, მაგალითად, მოსამართლეს შეეძლო 1 ან 2 დღით ადმინისტრაციული პატიმრობა შეეფარდებინა სამართალდამრღვევისთვის.

ბათუმის ახალ ბულვარში მოქანდაკე გელა წულაძის „ყირამალა“ 2009 წელს განათავსეს. მიწაზე ცალი ხელით მდგარ ადამიანს მეორე ხელში გული უჭირავს.

რკინის კონსტრუქციები გულით, რომელიც სხვადასხვა შინაარსს ატარებს, ქანდაკებების სერიაა და როგორც ახალ, ასევე ძველ ბულვარში, სანაპიროზეა განთავსებული.

რატომ აიღეს „ყირამალა“ ახალი ბულვარიდან? – ვკითხეთ „ბათუმის ბულვარის“ ადმინისტრაციას, სადაც თავდაპირველად გვითხრეს, რომ ქანდაკება დაზიანებული იყო და რესტავრაციისთვის ავტორმა, გელა წულაძემ წაიღო.

„ბათუმელები“ ქანდაკების ავტორს, გელა წულაძეს დაუკავშირდა და ჰკითხა, ნამდვილად აიღო თუ არა „ყირამალა“ რესტავრაციისთვის.

„მე როგორ წავიღებდი. არსად არ წამიღია. ერთი წლის წინ მითხრეს, რომ ვანდალიზმი იყო და გატყდაო. დაუჭრიათ და ახლა აწყვია საწყობში. ისეა დაჭრილი, მისი აღდგენა შეუძლებელია. გატეხილი თუ იყო, ერთ ადგილზე იქნებოდა და რომ ეჩვენებინათ თავის დროზე, რესტავრაცია შეიძლებოდა. დაეზარათ ალბათ ამწეს მოყვანა, ისე ამოწევა და დაჭრეს“, – ამბობს გელა წულაძე.

სხვა ქანდაკებები, რომლებიც წულაძემ ერთი სერიის ფარგლებში გააკეთა, ისევ დგას ზღვისპირა ბულვარში, თუმცა მათ განახლება სჭირდება. მაგალითად, ერთ-ერთ ქანდაკებას, რომელსაც სიყვარულის ახსნას ეძახიან, გული აკლია, რომლის რესტავრაციაც ერთი წლის წინ იგეგმებოდა, თუმცა დღემდე დაზიანებულია.

გელა წულაძე ამბობს, რომ „ყირამალას“ თავიდან გაკეთება დაახლოებით 25 ათასი ლარი დაჯდება, რომლის ხარჯთაღრიცხვა „ბათუმის ბულვარს“ შარშან მისცა.

ბათუმის ბულვარმა მასალის მომზადების პროცესში კიდევ ერთხელ დააზუსტა ინფორმაცია:

„ირაკლი ჯინჭარაძეს (ბულვარის ყოფილ დირექტორს) ჰქონდა მასთან მოლაპარაკება. აღმოჩნდა, რომ „ყირამალა“ იმდენად დაზიანებული იყო, დაჟანგული და ჩამოვარდნილი, რომ ფაქტობრივად დემონტაჟს საჭიროებდა. საწყობში აწყვია ახლა. ავტორთან გვაქვს მოლაპარაკება, რომ ზუსტ ანალოგს დაამზადებს.

ახალი კონსტრუქციისთვის თანხები გასული წლის ბიუჯეტში იდო, თუმცა პანდემიის გამო ბიუჯეტში რაღაცები შეიცვალა. სავარაუდოდ, 2022 წლის ბიუჯეტში იქნება თანხები და ავტორი გააკეთებს ახალ ქანდაკებას“, – გვითხრა „ბათუმის ბულვარის“ დირექტორის მოადგილემ, სოფო გუჯაბიძემ.

რაც შეეხება მეორე ქანდაკებაზე გულის აღდგენას, სოფო გუჯაბიძე ამბობს, რომ ის „მიმდინარე სამუშაოების“ ხარჯებში იქნება გათვალისწინებული.

„ტენდერი გაიწელა რაღაც პერიოდი და ახლა უკვე გვყავს გამარჯვებული კომპანია. ამ სამუშაოებს ზაფხულამდე მოვასწრებთ, მათ შორის იქნება ეს გული“, – ამბობს სოფო გუჯაბიძე.

2021 წლის 22 აპრილის მონაცემებით, აჭარაში მდებარე ჰიდროელექტროსადგურმა „შუახევიჰესმა“ 350 მლნ კვტს. ელექტროენერგია გამოიმუშავა. კომპანიის მენეჯმენტი ხაზს უსვამს, რომ ენგურის გაჩერების ფონზე „შუახევიჰესმა“ მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ქვეყანაში წარმოებული ელექტროენერგიის ზრდის და ამავდროულად იმპორტზე დამოკიდებულებისგან შემცირებაში.

ადგილობრივების თქმით, მსხვილმა ენერგეტიკულმა პროექტმა, რომელმაც მაღალმთიანი აჭარის ორი მუნიციპალიტეტი მოიცვა, მათ სარგებელი ნაკლებად, მაგრამ ზიანი კი მოუტანა.

სოფელ ნიგაზეულში მცხოვრებ ელგუჯა ხიმშიაშვილს საკუთარ სახლში, სამზარეულოს მაგიდაზე ათობით ბოთლი აქვს წყლით სავსე. ეს მარაგია იმ შემთხვევისთვის, თუკი წყალი მოულოდნელად შეწყდება. წყაროს წყლების ნაწილი სოფელ ნიგაზეულში 2015 წლის შემდეგ დაიკარგა. ელგუჯა ხიმშიაშვილი, ისე როგორც მისი ის თანასოფლელები, ვისაც სასმელი წყალი გაუქრა, ამას „შუახევიჰესს“ უკავშირებენ. სოფელ ნიგაზეულის ქვეშ „შუახევიჰესის“ მთავარი სადაწნეო გვირაბი გადის. ელგუჯა ხიმშიაშვილი იხსენებს, რომ სოფელში წყალი მას შემდეგ გახდა პრობლემა, რაც გვირაბის ასაშენებლად სამშენებლო კომპანიამ აფეთქებითი სამუშაოები ჩაატარა გაბურღვის ნაცვლად.

აჭარის მთის სოფლების უმრავლესობა წყაროს წყლებზეა დამოკიდებული. მთის სოფლებში დღემდე არ არსებობს ცენტრალური წყლის სისტემა. ისტორიულად ორ-სამ ოჯახს ერთი საერთო წყარო აქვს. ოჯახები ამ წყალს იყენებენ როგორც საყოფაცხოვრებო, ისე სოფლის მეურნეობაში – ბაღჩეულის მოსარწყავად. კიტრი, პომიდორი, კარტოფილი, ლობიო, მარწყვი, სიმინდი – ეს ის კულტურებია, რომლებიც მთაში მოჰყავთ, ნაწილს თავად იყენებენ, ნაწილს კი ბათუმის ბაზარში ყიდიან.

„შუახევიჰესის“ მშენებლობის პერიოდში ჰესის გავლენის ზონაში ათამდე სოფელი მოხვდა. ყველა სოფელს საერთო პრობლემა ჰქონდა და აქვს – სოფლის მცხოვრებთა ნაწილმა დაკარგა წვდომა სუფთა წყალზე. წყაროები გაქრა.

სასმელი წყლის გაქრობას ჰესის მშენებლობისთვის საჭირო გვირაბების გაყვანას უკავშირებენ სოფლებში: ღურტაში, წაბლანაში, ნიგაზეულსა და ყინჩაურში მცხოვრებლები.

მიუხედავად იმისა, რომ კომპანია „აჭარისწყალი ჯორჯია“ კატეგორიულად გამორიცხავს კავშირს ჰესის მშენებლობასა და სასმელი წყლების გაქრობას შორის, სოფლად მცხოვრებთ კომპანიის არ სჯერათ. მათ თავიანთი არგუმენტები აქვთ.

„ნიგაზეულის 70 %-მა დაკარგა წყაროს წყალი. ჩემს მაგალითს გეტყვით, 1968 წელს მოვიყვანე წყალი, 2015 წლამდე არც ზამთარში, არც ზაფხულში მე და ჩემს ოჯახს წყლის პრობლემა არ გვქონია. ისე მოდიოდა, წისქვილს დაატრიალებდა. 2015 წელს, ჩვენს სოფელში შემოვიდა კომპანია და დაიწყო აფეთქება გვირაბის გასაყვანად, მაშინ რომ დაიკარგა წყალი, იმის შემდეგ აღარ მოსულა. ჩამოიარეთ სოფელი – ჩემი ისტორიის მსგავს ამბავს ბევრისგან მოისმენთ“, – გვეუბნება ელგუჯა ხიმშიაშვილი.

კომპანია „აჭარისწყალი ჯორჯია“ „ბათუმელებისთვის“ მოწოდებულ წერილობით კომენტარში კატეგორიულად გამორიცხავს კავშირს წყაროს წყლების დაკარგვასა და გვირაბების მშენებლობას შორის.

„აჭარისწყალი ჯორჯიადან“ მოგვწერეს, რომ ისინი 2014 წლიდან 2016 წლის ბოლომდე ახორციელებდნენ წყაროს წყლების მონიტორინგს. შედეგებს კი ყოველთვიურად შესაბამის სახელმწიფო უწყებებში აგზავნიდნენ. 2014-2016 წლებში მონიტორინგის პროგრამაში კომპანიის სპეციალისტებთან ერთად ჩართული იყო ადგილობრივი მოსახლეობა.

„შედეგების ინტერპრეტირების მიზნით, მოწვეულ იქნა დამოუკიდებელი ჰიდრო-გეოლოგი, რომელმაც მონიტორინგის შედეგების შეფასებისას დაადგინა, რომ სამშენებლო საქმიანობასა და წყაროს წყლების დებეტის ცვლილებას შორის კავშირი არ არსებობს. წყაროები, რომელთას დებეტიც შემცირდა, უფრო დაბალ ნიშნულზე მდებარეობდნენ გვირაბის ღერძიდან (მერყეობს 400 -1250 მეტრამდე), ვიდრე ის წყაროები, რომელთა დებეტიც არ შემცირებულა. შესაბამისად, ამ შემთხვევაში გვირაბის ზეგავლენა სრულიად გამოირიცხა.

დაკვირვებამ აჩვენა, რომ დებეტის ცვლილება ძირითადად დაკავშირებული იყო სეზონურ ფლუკტუაციასთან. ზაფხულის ცხელ დღეებში წყლის დებეტი მცირდებოდა, ხოლო ზამთრის პერიოდში კვლავ მატულობდა. შესაბამისად, ამ შემთხვევაში გვირაბის ზეგავლენა სრულიად გამოირიცხა.

2016 წელს გვირაბის გაყვანის სამუშაოების დასრულებასთან ერთად, კომპეტენტურ სახელმწიფო სტრუქტურებთან შეთანხმებით, შეწყდა მონიტორინგის პროგრამა. აღნიშნულს საფუძვლად დაედო ის გარემოება, რომ წყაროს წყლების დებეტის ცვლილებაზე შეუძლებელია ზემოქმედება მოეხდინა გვირაბის სარეაბილიტაციო სამუშაოებს ან ოპერირების პროცესს,“ – ნათქვამია მათ მიერ გამოგზავნილ კომენტარში.

„აჭარისწყალი ჯორჯიასი“ არ სჯერათ ნიგაზეულში მცხოვრებ ვაჟა ცეცხლაძეს და მის მეზობლებს. ისინი გვირაბის მშენებლობას აბრალებენ წყლის დაკარგვას.

„არ შემიძლია გითხრათ ერთი სიკეთე მაინც, რომელიც ამ ჰესის აშენებამ მე ან ჩემს მეზობლებს მოგვიტანა, მაგრამ დამაზიანა. მთელი სოფელი შენატროდა წყალს, რომელიც ჩვენს ეზოში მოდიოდა. გვირაბი რომ ააშენეს, წყალი გაქრა. კომპანიის წარმომადგენლები მოვიდნენ და ამინდს დააბრალეს [კლიმატის ცვლილებას] – სიცხეა, გვალვებიაო… სიცხეც იყო, გვალვაც, მაგრამ ამ წყალს არ მოუკლია. მაინცდამაინც მაგენი [აჭარისწყალი ჯორჯია] რომ შემოვიდნენ, მაშინ რატომ გაქრა? პირდაპირ მათი ბრალია, რომ ჩვენი წყალი დაიკარგა,“ – ამბობს ვაჟა ცეცხლაძე.

კომპანიამ ასევე მიგვითითა, რომ 2020-2021 წლებში შუახევის მუნიციპალიტეტმა წყალსადენი ააშენა და სოფელ ნიგაზეულში წყალმომარაგების მილი შეიყვანა.

„ამდენად, სოფლის მოსახლეობა აღარ არის დამოკიდებული წყაროს წყლებზე. შესაბამისად, ამ საკითხის წამოჭრა დღეს ჩვენთვის გაუგებარია,“ – მოგვწერეს „აჭარისწყალი ჯორჯიადან“.

შუახევის მუნიციპალიტეტმა სოფელ ნიგაზეულში მართლაც მოაწყო წყალსადენი სისტემა, მაგრამ გამწმენდი ნაგებობის გარეშე. ტალახიანია წყალი, რომელიც ონკანში მოდის – მას ვერ გამოიყენებ სასმელად, საკვების მოსამზადებლად და სარეცხად.

„ონკანში წყალი კი არ მოდის, ტალახი მოდის,“ – ამბობენ ნიგაზეულში მუნიციპალიტეტის მიერ შეყვანილ წყალზე საუბრისას.

„ბათუმელებმა“ „აჭარისწყალი ჯორჯიას“ ჰკითხა, სარგებლობენ თუ არა სოფელ ნიგაზეულში რაიმე შეღავათით, სოფელში მსხვილი ენერგეტიკული პროექტისთვის საჭირო გვირაბის გავლის შემდეგ.

„საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად, რეგიონში ელექტროსადგურის მდებარეობა არ ითვალისწინებს ადგილობრივი მოსახლეობისთვის შეღავათიანი ტარიფით სარგებლობას,“ – მოგვწერეს პასუხად კომპანიიდან.

კომპანიას ასევე ვკითხეთ, სოფელ ნიგაზეულში გაიცა თუ არა კომპენსაციები და რამდენმა ოჯახმა მიიღო. პასუხად მოგვწერეს, რომ სოფელში მხოლოდ 36 ოჯახზეა მიწის შესყიდვის კომპენსაცია გაცემული. რაც შეეხება კომპენსაციების ოდენობას, მას კომპანია არ ასაჯაროებს.

„შუახევი ჰესის“ მშენებლობა 2013 წელს დაიწყო. 2017 წელს დასრულდა და  ოპერირება დაიწყო. გახსნიდან ზუსტად ორ თვეში, „შუახევი ჰესზე“ ავარია მოხდა. სხალთა-დიდაჭარის დამაკავშირებელი სადერივაციო გვირაბი ორ ადგილას ჩამოინგრა, ხოლო დიდაჭარა-შუახევის დამაკავშირებელი სადაწნეო გვირაბი – ექვს ადგილას. სპეციალისტების თქმით, ეს იყო ყველაზე დიდი ავარია საქართველოს ჰიდროენერგეტიკის ისტორიაში.

„შუახევი ჰესის“ რეაბილიტაცია ორი წელს გაგრძელდა და მასზე 100 მილიონი აშშ დოლარი დაიხარჯა. გასული წლის აპრილში „ბათუმელებმა“ გადაიღო დიდაჭარის კაშხალი, რომელზეც რამდენიმე ადგილას წყალი ჟონავდა. მაშინაც, როგორც ახლა, კომპანიის წარმომადგენლებმა განაცხადეს, რომ კაშხალზე წყლის გამოჟონვა იყო ნორმალური მოვლენა და მის მდგრადობას საფრთხე არ ემუქრებოდა.

მოგვიანებით, კომპანიის წარმომადგენლმა თქვა, რომ იმ ადგილების ქიმიური ხსნარებით ცემენტაცია მოხდებოდა, საიდანაც წყალი ჟონავდა.

„ბათუმელებმა“ ერთი წლის შემდეგ აღნიშნული ადგილები გადაამოწმა. კაშხლის ის მონაკვეთები, სადაც გასულ წელს წყალი ჟონავდა, ამოვსებულია. თუმცა ამჟამად წყალი სხვა მონაკვეთებზე ჟონავს.

კომენტარისთვის ისევ მივმართეთ „აჭარისწყალი ჯორჯიას“. კომპანია „ბათუმელებისთვის“ გამოგზავნილ წერილობით კომენტარში ამტკიცებს, რომ კაშხალი უსაფრთხოა.

„ჰიდროტექნიკურ ობიექტებზე მცირე ფილტრაციული წყლების არსებობა აბსოლუტურად ნორმალური მოვლენაა. ფილტრაციის მცირე რაოდენობით არსებობა არ წარმოადგენს საფრთხეს ნაგებობის მდგრადობისა და უსაფრთხოებისთვის“.

დიდაჭარის კაშხალი წარმოადგენს მდგრად და უსაფრთხო ნაგებობას, რომლის მშენებლობაც განხორციელდა საერთაშორისო სტანდარტების და საუკეთესო პრაქტიკის შესაბამისად, საერთაშორისო და ადგილობრივი ინჟინრების ჩართულობით“, – ნათქვამის „შუახევი ჰესის“ მფლობელი კომპანიის მიერ გამოგზავნილ წერილში.

„ერთი მხრივ, მნიშვნელოვანია ბულვარის დაცვა და კონსერვაცია და, მეორე მხრივ, ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ გენგეგმა, რომელიც დამტკიცდება აუცილებლად, იქნას გათვალისწინებული ყველა იმ მოქმედი მეწარმის ინტერესი, რომელიც იქ თავის საქმიანობას ახორციელებს. მე მათ ვპირდები საჯაროდ და ჩვენ უახლოეს დღეებში გვექნება ყველა დაინტერესებულ პირთან, მათ შორის, მეწარმეებთან შეხვედრას და ვერავინ შეძლებს მათთან ზედმეტ შეხებას და მათი ინტერესების უგულებელყოფას,“ – გვიპასუხა აჭარის მთავრობის თავმჯდომარე, თორნიკე რიჟვაძემ, რომელსაც დღეს, 29 აპრილს მთავრობის სხდომის შემდეგ ბათუმის ბულვარის გენგეგმის  შესახებ ვკითხეთ.

კითხვის პასუხად თორნიკე რიჟვაძემ იმ მეიჯარეებზე გაამახვილა ყურადღება, რომლებმაც საჯაროდ უკვე დააფიქსირეს პროტესტი ბულვარის ახალი გენგეგმის მიმართ. გენგეგმის მიხედვით, ბულვარში ყველა დიდი შენობა უნდა დაინგრეს.

აჭარის მთავრობის თავმჯდომარეს ვთხოვეთ დაკონკრეტება, რას გულისხმობდა, როცა თქვა, რომ „მათთან ზედმეტ შეხებას ვერავინ შეძლებს“. თორნიკე რიჟვაძემ თქვა, რომ  ე.წ. კომპრომისული ვარიანტის საფუძველზე მიიღებენ გადაწყვეტილებებს მას შემდეგ, როცა მეწარმეებთან გაიმართება შეხვედრა. თორნიკე რიჟვაძე ამ ეტაპზე არ აკონკრეტებს, რა შეიძლება იყოს „კომპრომისი“.

„მოგვიანებით გახდება ყველაფერი თქვენთვის ცნობილი,“ – გვიპასუხა თორნიკე რიჟვაძემ და დასძინა, რომ ამ პროცესში მნიშვნელოვანია მოხერხდეს კერძო და საჯარო ინტერესების თანაბრად დაცვა.

„ეს იქნება დოკუმენტი, რომელიც სამუდამოდ დაიცავს მას და ერთხელ და სამუდამოდ წერტილს დაუსვამს სპეკულაციას ამ თემაზე. რა თქმა უნდა, პირველადი პროექტი ჩემთვის ცნობილია და ჩვენ ვმუშაობთ, მათ შორის, შესაბამისი უწყებების, სამოქალაქო საზოგადოების სექტორის ჩართულობით…“ – აღნიშნა თორნიკე რიჟვაძემ.

განსხვავებული აზრი აქვს თორნიკე რიჟვაძეს „ამბასადორზე“, რომელიც 16-საერთულიანი კორპუსს აშენებს ბათუმის ბულვარში. გენგეგმის პროექტის მიხედვით, მხოლოდ სამი სართულის აშენებაა დასაშვები და არა 16 სართულის. რიჟვაძემ აქცენტი სასამართლო დავაზე გადაიტანა, თუმცა იმავდროულად ხაზი გაუსვა იმასაც, რომ „ხალხი შეწუხებულია“.

„ამბასადორთან“ დაკავშირებით მიმდინარეობს კონკრეტული სამართლებრივი დავა… როცა ეს სამართლებრივი დავა კიდევ უფრო სიღრმისეულად დაექვემდებარება განხილვას, გამოჩნდება კონკრეტული შედეგები. ჩვენ ჩვენს ნაწილში ვფიქრობთ, რომ მათ შორის ამ კონკრეტულ პროექტზე და სხვა პროექტზეც, სადაც ხალხი შეწუხებულია, პირდაპირ მინდა გითხრათ, და მე მგონი საზოგადოებამ ნახა, რომ არ არის მხოლოდ ერთი კონკრეტული ჯგუფი, რომელსაც მართლა აქვს გულწრფელი ინტერესი ბულვარის დაცვის და ამას ჩვენ მივესალმებით და ვაფასებთ. ამავე დროს მნიშვნელოვანია, რომ ყველა მოქალაქის ინტერესები იქნას დაცული და არ მოხდება ისე, რომ ვინმეს ჰქონდეს კონკრეტული ექსკლუზივი კონკრეტულ გენგეგმაზე,“ – აღნიშნა თორნიკე რიჟვაძემ.

„ბათუმელებმა“ აჭარის მთავრობის თავმჯდომარეს ასევე ჰკითხა: რატომ უნდა იყოს გენგეგმის მოთხოვნების შესრულება დამოკიდებული სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე?

„ბათუმის ბულვარს აუცილებლად ექნება გენგეგმა. რაც შეეხება თქვენს დაშვებებს, ეს არის დამოკიდებული სასამართლოზე. ამ ყველაფერს ექნება შედეგი, რომელსაც ჩვენ ერთად გავეცნობით,“ – გვიპასუხა თორნიკე რიჟვაძემ.

რა უნდა გააკეთოს მოსახლეობამ იმისთვის, რომ საღამოს ცხრა საათიდან მოიხსნას კომენდანტის საათი და ადამიანებმა თავისუფლად გადაადგილება შეძლონ? – ეს კითხვა ჯანდაცვის მინისტრს დღეს, 28 აპრილს, პარლამენტში გამოსვლის დროს დაუსვეს.

მინისტრის განცხადებით, გადაადგილების შეზღუდვაზე იმ შემთხვევაში შეიძლება დაიწყოს საუბარი, თუ პირბადის მოხმარება მოსახლეობის მხრიდან 95 პროცენტამდე გაიზრდება.

„თუ ჩვენ შევძლებთ და პირბადის მოხმარებას 95 პროცენტამდე ავიყვანთ, ეს ჩვენ მოგვცემს იმის საშუალებას, რომ უახლოეს მომავალში ჩემი ინიციატით საბჭომ დაიწყოს იმაზე საუბარი, რომ კომენდანტის საათი მაქსიმალურად ადრე მოვხსნათ,“-განაცხადა ეკატერინე ტიკარაძემ პარლამენტში.

პარლამენტარ იაგო ხვიჩიას კითხვას კი, თუ „როდის უნდა გავთავისუფლდეთ უცნაური მონობისგან, რომლის შინაარსია, რომ ცხრა საათიდან 5 საათამდე სახლიდან ვერ გახვალ და რა არის ამაში ჩვენი წვლილი, რომ ეს ჯოჯოხეთი დასრულდეს?“, ეკატერინე ტიკარაძემ  უპასუხა: „თუ თქვენ დაგვეხმარებით იმაში, რომ გაიზარდოს ახალგაზრდებში პირბადის მოხმარება, ჩვენ დაგეხმარებით თქვენ თავისუფლების აღდგენაში.“

იაგო ხვიჩიას აზრით კი, 95 პროცენტით პირბადის გამოყენება მოსახლეობის მხრიდან შეუძლებელია. „არ მგონია ეს შესაძლებელი, თუ ჩვენ აქ ტირანიას არ დავამყარებთ“-ამბობს ხვიჩია.

დღეს, 28 აპრილს, საქართველოს ჯანდაცვის მინისტრმა ეკა ტიკარაძემ სამედიცინო პერსონალის ვაქცინაციის დაბალ მაჩვენებელთან დაკავშირებით განაცხადა, რომ ამის გამო ის გულდაწყვეტილია:

„აქ შემიძლია გამოვხატო ჩემი გულდაწყვეტა და ვთქვა, რომ სამედიცინო პერსონალის ვაქცინაციის დაბალი მაჩვენებელი ეს არის პრობლემა და შეიძლება ისიც ვაღიარო, რომ არც კი ვიცი როგორ გადავჭრა ეს პრობლემა.“

მისი თქმით, სამედიცინო პერსონალის არგუმენტი აცრის დაბალ მაჩვენებელზე არის ის, რომ ბევრმა გადაიტანა კოვიდი. „აქედან გამომდინარე, მათ 120 დღე არ აქვთ შესრულებული და ამიტომ არ აქტიურობენ. ეს არგუმენტი მისაღებია, მაინც გვყავს მედპერსონალი, რომელიც არ იყო კოვიდინფიცირებული, თუმცა მაინც პასიურია“.

ტიკარაძე ამბობს, რომ ამ პრობლემის მოსაგვარებლად სხვადასხვა გზასა და ხერხს ეძებს. „გვაქვს მათთან შეხვედრები და საუბრები, თუ რამდენად კარგი გამოსავალი აქვს ვაქცინაციას და იმედი მაქვს, რომ ეს შეხვედრები გამოიღებს შედეგს.

თუ სამედიცინო პერსონალის სანდოობა არ გაიზარდა ვაქცინაციის პროცესის მიმართ, რთული იქნება მინისტრის ან ნებისმიერი საჯარო მოხელის მხრიდან მოსახლეობის დარწმუნება, რომ ეს რის მათი ჯანმრთელობისთვის უსაფრთხო და ასევე მათი ჯანმრთელობისთვის საჭირო,“-ამბობს ტიკარაძე.

ჯანდაცვის მინისტრმა პარლამენტიდან მიმართა ექიმებს და სთხოვა, ჩაერთონ ვაქცინაციის პროცესში. „ვაქცინაცია არის უსაფრთხო და ჯანდაცვის სამინისტრო ინტენსიურად მუშაობს იმაზე, რომ გვქონდეს მაღალი ხარისხის ვაქცინა და არ მოჰყვება ამ პროცესს არანაირი გართულებები.

მაგრამ თუ ჩვენ ვნახავთ, რომ 100 სულ მოსახლეზე კოვიდის ლეტალობა არის 1-დან 2-მდე და ვაქცინაციის შემთხვევაში, მილიონში ერთი შემთხვევა შეიძლება დასრულდეს ლეტალობით, ალბათ საიმედოდ ჟღერს ეს რიცხვები,“-ამბობს ტიკარაძე.

გარემოსდაცვითი ზედამხედველობის დეპარტამენტი „ჭიაკოკონობის” ტრადიციული რიტუალის აღნიშვნის მსურველ მოქალაქეებს აფრთხილებს, რომ ნარჩენების მართვის კოდექსის შესაბამისად, ნებისმიერი ტიპის ნარჩენის ღია წესით დაწვა აკრძალულია.

„1 ტონა რეზინის საბურავის ღია წესით დაწვისას, ატმოსფეროში გამოიყოფა 270 კგ ჭვარტლი და 450 კგ სხვადასხვა ტოქსიკური აირი.

ნარჩენების წვის დროს გამოიყოფა ტოქსიკური, კარცეროგენული ნივთიერებები და აირები, რომლებიც არა მხოლოდ აბინძურებს გარემოს, არამედ საშიშია ადამიანთა ჯანმრთელობისათვის. განსაკუთრებული საფრთხე ექმნება ტრადიციული რიტუალის მონაწილე მოქალაქეების, განსაკუთრებით კი, ბავშვების ჯანმრთელობას.

ამიტომ ყველა დამრღვევის მიმართ კანონმდებლობით დადგენილ ზომებს გაატარებენ, რაც 500-დან 1500 ლარამდე დაჯარიმებას გულისხმობს“, – აცხადებს დეპარტამენტი.

დემოკრატიის, ადამიანის უფლებების და მმართველობის განყოფილების უფროსი USAID საქართველოში, ადამ შმიდტი გასულ კვირას ბათუმში იმყოფებოდა. ბატონ შმიდტს ბათუმის ბულვარში „ამბასადორ ბათუმის“ 16-სართულიანი კორპუსის აშენებაზე ვკითხეთ: რა უნდა გააკეთოს ადგილზე სამოქალაქო საზოგადოებამ, რომ ბულვარის გადარჩენა შეძლოს?

ვრცელი ინტერვიუ ადამ შმიდტთან წაიკითხეთ აქ

ადამ შმიდტმა ამ კონტექსტში ისაუბრა „ადგილობრივი დონის პოლიტიკოსების პასუხისმგებლობაზე თავიანთი მოსახლეობის წინაშე“:

„ჩემი გამოცდილება საქართველოში – კიდევ ერთხელ, პასუხისმგებლიანი პოლიტიკაა. ჩვენმა პოლიტიკოსებმა და არჩეულმა ლიდერებმა ხალხის ხმა უნდა გააჟღერონ, უპასუხონ მოქალაქეებს. ამის გარეშე შეიძლება მიღებული იყოს ცუდი გადაწყვეტილებები, რომლებსაც ამომრჩეველი მტრულად შეხვდება.

როცა ვიზრდებოდი, მყავდა საყვარელი პოლიტიკოსი, წარმომადგენელთა პალატის ყოფილი სპიკერი, ტიპ ო’ნილი, რომელიც ამბობდა: ნუ მაწუხებთ ფედერალურ დონეზე, ყველანაირი პოლიტიკა არის ადგილობრივი.

ადგილობრივი დონის პოლიტიკოსების პასუხისმგებლობა თავიანთი მოსახლეობის წინაშე – ზუსტად ეს არის დემოკრატია. ვიცი, რომ ადგილობრივ დონეზე ქართველი ამომრჩევლისთვის საინტერესო დრო დადგა – ოქტომბერში ადგილობრივი არჩევნები გაიმართება. თუ მოქალაქეებს სურთ ახალი მიმართულებით [სვლა], მათ შეუძლიათ ხმა მისცენ პოლიტიკური ლიდერების სასარგებლოდ ან საწინააღმდეგოდ. ეს უნდა იყოს შესაძლებლობა იდეების გაზიარებისთვის. [საჭიროა] პასუხისმგებლობა გადაწყვეტილების მიღებამდე ან მიმართულების არჩევამდე.

პარტიებს აქვთ პასუხისმგებლობა, კავშირში იყვნენ ამომრჩევლებთან. იმედია, ზუსტად ასე იქნება ბათუმში და დანარჩენ საქართველოში“.

პროტესტის მიუხედავად, ამბასადორ ბათუმმა ბათუმის ბულვარში 10 სართული უკვე ააშენა.

ზუსტად ხუთი თვეა საქართველოში კომენდანტის საათი მოქმედებს. საღამოს 21:00 საათიდან დილის 5 საათამდე გადაადგილების შეზღუდვა კორონავირუსის პრევენციის ფარგლებში დაწესებული შეზღუდვებიდან ერთ-ერთია, რომელიც საქართველოს მთავრობას ამ დრომდე არ მოუხსნია.

კორონავირუსმა ადამიანების ცხოვრება შეცვალა. შეცვალა მათი ქცევები, დამოკიდებულებები, ურთიერთობები. უარყოფითად აისახა როგორც ინდივიდების, ისე მთლიანად მთელი ქვეყნის ცხოვრებაზე. განსაკუთრებით მძიმე მოქალაქეებისთვის თავისუფლად გადაადგილების აკრძალვაა. მოქალაქეთა გარკვეული ნაწილი კომენდანტის საათს არაკონსტიტუციურად მიიჩნევს, მთავრობა კი მის არსებობას კორონავირუსის პრევენციით ხსნის.

საქართველოში კომენდანტის საათი 2020 წლის 28 ნოემბრიდან მოქმედებს.

დღეს, 27 აპრილს, ბათუმში ბულვარის განაშენიანების გეგმას  არასამთავრობო ორგანიზაციებთან და აქტივისტებთან დემოკრატიული ჩართულობის ცენტრში განიხილავენ.

ბულვარის განაშენიანების გეგმის განხილვის დაწყებამდე დემოკრატიული ჩართულობის ცენტრთან ჩოჩქოლია. განხილვაზე მივიდნენ მოიჯარეები, რომლებიც ბათუმის მერიასთან დადებული ხელშეკრულებების საფუძველზე  ბულვარში მოქმედ კომერციულ ობიექტებს ფლობენ.

ისინი ამბობენ, რომ „ბულვარის მათი ობიექტებისგან გაწმენდა იგეგმება.“

მოიჯარეები სიტყვიერად დაუპირისპირდნენ ბათუმის ბულვარის ყოფილ დირექტორს, ირაკლი ჯინჭარაძეს. მან განაცხადა, რომ ის აღარ არის ბულვარის დირექტორი და მისთვის გაუგებარია მოიჯარეების პრეტენზიები.

ადგილზე პოლიციაც გამოიძახეს.

„ბათუმელებისთვის“ დღეს  ცნობილი გახდა, რომ რამდენიმე ჯგუფი არასამთავრობო ორგანიზაციებთან შეხვედრის ჩაშლას გეგმავდა. „ბათუმელები“ რამდენიმე დასახელებულ პირს დაუკავშირდა, თუმცა მათ ინფორმაცია უარყვეს.

ბულვარის განაშენიანების გეგმის ავტორი შპს „ბაუ დიზაინია“.

ხვალ, 28 აპრილს, 16 საათზე, ბულვარის განაშენიანების გეგმის განხილვა საჯაროდ გაიმართება სასტუმრო „რედისონში“.

ამავე თემაზე: