Batumelebi

თუკი ხერსონიდან ჯარების გაყვანის შემდეგ რუსული პროპაგანდა გენერალ სუროვიკინის ამ ნაბიჯის გამართლებას ცდილობდა, ვლადიმირ სოლოვიოვის მორიგ გადაცემაში ის და მისი სტუმრები უკვე იმაზე მსჯელობენ, როგორ უნდა დაიბრუნოს რუსეთმა „უკრაინის მიერ ოკუპირებული ტერიტორიები“.

ხერსონს, ზაპოროჟიეს, დონეცკსა და ლუგანსკს ისინი სწორედ რუსეთის მიწებს უწოდებენ, მიწებს, რომლებიც უკრაინამ დაიპყრო.

„ჩვენს ტერიტორიაზე შემოიჭრნენ, ზაპოროჟიე, ლუგანსკი, ხერსონის ოლქი. და სად არის კოლექტიური უსაფრთხოების ხელშეკრულების ორგანიზაცია? სად არის? სად არიან მისი ჯარები?“ – კითხულობს გადაცემის წამყვანი ვლადიმირ სოლოვიოვი და გულისხმობს დსთ-ს კოლექტიური უსაფრთხოების ხელშეკრულების ორგანიზაციას, რომელსაც ახლა 6 წევრი ჰყავს – რუსეთი, ბელარუსი, სომხეთი, ყაზახეთი, ყირგიზეთი და ტაჯიკეთი.

„და რუსეთმა კოლექტიური უსაფრთხოების ხელშეკრულების ორგანიზაციაში დააყენა ეს საკითხი?,“ – მორიგ კითხვას სვამს ვადიმ გიგინი, ბელარუსის ტელევიზიის წამყვანი, რასაც კიდევ ერთმა პროპაგანდისტმა, მარგარიტა სიმონიანმა უპასუხა: „და იცი, რას უპასუხებს ეშმაკურად ორგანიზაცია? როდესაც ჩვენ ამ შეთანხმებას ვაფორმებდით, მაშინ რუსეთის ტერიტორია სხვა იყო“.

საბოლოოდ, ვლადიმირ სოლოვიოვის დასკვნით, დგება საკითხი – რა საჭიროა საერთოდ მსგავსი ორგანიზაცია, თუკი „როცა მათ სჭირდებათ, ყველაფერი შეიძლება“ და როდესაც რუსეთს სჭირდება, არ შეიძლება.

გადაცემის კიდევ ერთი სტუმრის, პოლიტოლოგ სერგეი კურგინიანის აზრით, რუსეთი დღეს სრულ მარტოობაშია და ჰყავს მეზობლები, რომლებიც „მადიანად უყურებენ მის ტერიტორიებს და ყველაფერს, რაც მას აქვს“.

კურგინიანის აზრით, ის ფაქტი, რომ დღეს მათი ქვეყანა აღარაა იმხელა, როგორიც რუსეთის იმპერიის ან საბჭოთა კავშირის დროს იყო, მოსკოვს „დამარცხების უფლებას არ აძლევს“.

„თუ ყველაფერი ასე შესანიშნავადაა, მაშინ რატომ ვიხევთ უკან ტერიტორიიდან, რომელიც უკვე რუსეთის ფედერაციის ნაწილია? ესე იგი, ყველაფერი ეგრე შესანიშნავადაც არაა, მაგრამ ეს ხომ არ ნიშნავს, რომ ყველაფერი ისე ცუდადაა, როგორც ამის წარმოჩენას უკრაინელი მტერი და დასავლეთის მედიასაშუალებები ცდილობენ?

ჩვენ შეგვიძლია შევინარჩუნოთ ეს სახელმწიფო, ჩვენთვის ძალიან საყვარელი და უზომოდ ძვირფასი სამშობლო,  მხოლოდ განსაკუთრებული ძალისხმევის შედეგად. ჩვენ გარშემო გვყავს ხალხი, მეზობლები, რომლებიც მადიანად უყურებენ ჩვენს ტერიტორიას და ყველაფერს, რაც ჩვენ გვაქვს. ჩვენ მოსახლეობის დაბალი სიმჭიდროვე გვაქვს და ბევრი ასეთი პრობლემა, ჯანდაბა, მაგრამ ჩვენ ახლა არც ისე ბევრნი ვართ,“ – ამბობს კურგიანიანი.

ვლადიმირ სოლოვიოვის მტკიცებით, დღეს არსებული ვითარებიდან მხოლოდ ორი გამოსავალი არსებობს – ან რუსეთი ამ ომს მოიგებს, ან მსოფლიო ქაოსში ჩაინთქმება.

„მშობლიური ხერსონი, მშობლიური ზაპოროჟიე ჯერ გათავისუფლებული არაა. მშობლიური დონეცკი, ლუგანსკში პატარა მონაკვეთია, მაგრამ მაინც. ეს შეუძლებელია“ – ამბობს სოლოვიოვი და საზოგადოებას იქვე სთავაზობს „დაკარგული“ ტერიტორიების დაბრუნების გზას:

„ჩვენ მოგვიწევს ხერსონში დაბრუნება და არამხოლოდ ხერსონში. უკრაინის გათავისუფლება აუცილებლად მოგვიწევს, მაგრამ ეს რომ შესაძლებელი გახდეს, უნდა ვიმუშაოთ ჩვენს შეცდომებზე; მთელი დატვირთვით უნდა ავამუშაოთ ჩვენი წარმოება; უნდა გავიაზროთ, ვისი ბრალია ეს შეცდომები; უნდა გავიაზროთ, როგორ გამოვასწოროთ ისინი; მოვემზადოთ და გადავჭრათ ამოცანა, რომელიც უმაღლესმა მთავარსარდალმა დაგვიყენა. ამიტომ ყველა, ვინც ფიქრობს, რომ ის ტრაგედია, რაც ხერსონში მოხდა, რაიმე გარიგების ნაწილია, ღალატის… არა, არა. ეს ურთულესი გამოცდაა. არანაირი გარიგება არ არის. ჩვენთან შეთანხმებას არავინ აპირებს და ჩვენ ხომ ნამდვილად არ ვაპირებთ ვინმესთან შეთანხმებას. ჩვენი მიწები მტერს უკავია. ჩვენს ისტორიაში პირველად, 1944-1945 წლების შემდეგ, ჩვენი მიწები ოკუპირებულია“.

___

ხერსონის ოლქის დასავლეთ ნაწილში უკრაინის არმია 11 ნოემბერს შევიდა. 14 ნოემბერს ხერსონის ადმინისტრაციის შენობაზე აფრიალდა უკრაინული დროშა, რომლის აღმართვასაც უკრაინის პრეზიდენტი ვოლოდიმირ ზელენსკი დაესწრო.

მანამდე, 9 ნოემბერს, რუსეთის თავდაცვის სამინისტრომ განაცხადა, რომ რუსეთის ჯარი ხერსონს ტოვებდა და დნეპრის მარცხენა სანაპიროზე გადადიოდა. საერთაშორისო ორგანიზაციებისა და უწყებების შეფასებით, რუსეთის სარდლობა იძულებული გახდა ასეთი გადაწყვეტილება მიეღო, თავიდან აიცილა სამარცხვინო მარცხი, რადგან უკრაინელთა მიზანმიმართულმა და კარგად წარმოებულმა კამპანიამ მოსკოვს სრულიად მოუსპო დნეპრის მარჯვენა სანაპიროზე მყოფი არმიის მომარაგების გზები და რუსეთის დანაყოფები, ფაქტობრივად, ალყაში მოაქცია.

ხერსონისა და ზაპოროჟიეს ოლქები რუსეთმა 24 თებერვალს უკრაინაში დაწყებული სრულმასშტაბიანი ომის პერიოდში დაიკავა, დონეცკისა და ლუგანსკის ოლქების ნაწილი კი ჯერ კიდევ 2014 წელს, ისევე როგორც ყირიმი, რომლის ანექსიაც 2014 წელს მოხდა.

30 სექტემბერს კი ვლადიმერ პუტინმა უკრაინის 4 რეგიონის რუსეთთან შეერთების შესახებ გამოაცხადა და ხერსონის, ზაპოროჟიეს, დონეცკისა და ლუგანსკის ოლქების ანექსია გააფორმა.

უკრაინული მედია და საერთაშორისო რეპორტიორები კიევიდან იტყობინებიან, რომ ქალაქის ცენტრში ორი აფეთქების ხმა გაისმა.

ქალაქის მერის, ვიტალი კლიჩკოს თქმით, რუსული რაკეტები პეჩერსკის რაიონში ორ საცხოვრებელ შენობას მოხვდა.

„თავდასხმა დედაქალაქზე. წინასწარი ინფორმაციით, პეჩერსკის რაიონში ორ საცხოვრებელ შენობას მოხვდა [რაკეტები]. საჰაერო თავდაცვამ კიევის თავზე რამდენიმე რაკეტა ჩამოაგდო. მედიკოსები და მაშველები მუშაობენ შემთხვევის ადგილზე“, – წერს კიევის მერი.

უკრაინის შინაგან საქმეთა მინისტრის მრჩევლის, ანტონ გერაშჩენკოს ინფორმაციით, ჩამოაგდეს ოთხი რაკეტა.

„ორი აფეთქება კიევში.

წინასწარი ინფორმაციით, 4 რაკეტა იქნა ჩამოგდებული, – კიევის სამხედრო ადმინისტრაცია“, – წერს გერაშჩენკო.

აფეთქების ხმები საჰაერო თავდაცვის სიგნალს მოჰყვა, რომელიც უკრაინის პრეზიდენტის, ვოლოდიმირ ზელენსკის „დიდი ოცეულის“ სამიტზე სიტყვით გამოსვლიდან რამდენიმე საათში ჩაირთო.

„ახლახან გავიგონე ორი აფეთქების ხმა ცენტრალური კიევიდან. საჰაერო თავდაცვას ჰგავდა. ხილვადობა ღრუბლის გამო შეზღუდულია“, – წერს კრისტოფერ მილერი, „ფაინანშალ თაიმსის“ რეპორტიორი კიევიდან.

აფეთქების შესახებ დეტალები ცნობილი ჯერ კიდევ არ არის. როგორც „როიტერსის“ რეპორტიორი იტყობინება, დედაქალაქის თავზე კვამლია.

„კიევში აფეთქებების ხმაა“

აფეთქების შესახებ ცნობების პარალელურად უკრაინის პრეზიდენტის ადმინისტრაციის უფროსმა, ანდრი ერმაკმა „ტვიტერზე“ დაწერა, რომ უკრაინის პრეზიდენტის გამოსვლას რუსეთი ახალი სარაკეტო თავდასხმით პასუხობს.

„ვოლოდიმირ ზელენსკის ძლიერ სიტყვას G20-ის სამიტზე რუსეთი ახალი სარაკეტო თავდასხმით პასუხობს. ვინმეს სერიოზულად სჯერა, რომ კრემლს მართლა უნდა მშვიდობა? მას მორჩილება სურს. მაგრამ საბოლოოდ ტერორისტები ყოველთვის აგებენ“, – წერს ანდრი ერმაკი

აფეთქებების შესახებ დაწერეს ლვოვისა და ხარკოვის მერებმაც. ისინი მოსახლეობას თავშესაფარში დარჩენისკენ მოუწოდებენ.

როგორც უკრაინის საზოგადოებრივი მაუწყებელი იუწყება, 15 ნოემბრის სარაკეტო თავდასხმის სამიზნეები არის: კიევი, კიევის რეგიონი, პოლტავა, მიკოლაევი, დნიპრო და ჩერნიჰივი.

___

მთავარი ფოტო: „უკრაინსკა პრავდა“

კერძო სამხედრო დაჯგუფება „ვაგნერის“ წევრებმა გაიტაცეს და სიკვდილით დასაჯეს ყოფილი მსჯავრდებული, ევგენი ნუჟინი, რომელიც მანამდე უკრაინელთა ტყვეობაში იმყოფებოდა.

სააგენტო „უნიანის“ ცნობით, ნუჟინი თავის დროზე პირადად ევგენი პრიგოჟინმა გამოიყვანა რიაზანის გამოსასწორებელი კოლონიიდან. ომში გაგზავნის შემდეგ კი ის უკრაინელთა ტყვეობაში აღმოჩნდა, უკრაინის მხარეს ბრძოლის სურვილი გამოთქვა და უკრაინელ ჟურნალისტს ინტერვიუც მისცა.

ინტერვიუში ნუჟინი პუტინს აკრიტიკებდა.

წინასწარი ინფორმაციით, ნუჟინი გაცვალეს, რის შემდეგაც ის ხელახალ „ტყვეობაში“ აღმოჩნდა – ამჯერად „ვაგნერელებთან“, რომლებმაც მას თავი უროთი გაუხეთქეს და ეს ვიდეოზე გადაიღეს.

„უნიანი“ წერს, რომ ასეთი ფორმით დასჯა „ვაგნერელებისთვის“ ჩვეული ამბავია და ის მანამდე სირიაშიც გამოუყენებიათ.

ვიდეო „ვაგნერთან“ დაკავშირებული რუსული ტელეგრამარხებით გავრცელდა. ამას ახლდა მინაწერი, რომ „მოღალატემ ჭეშმარიტად ვაგნერული სასჯელი მიიღო“.

ომში წასვლამდე ევგენი ნუჟინი სასჯელს რამდენიმე ბრალდებით იხდიდა – მკვლელობა, სხვისი ქონების განადგურება, ხულიგნობა და გაქცევის მცდელობა.

მთავარ ფოტოზე: ევგენი ნუჟინი უკრაინაში ტყვეობისას/სქრინი ვიდეოდან

დიდი ბრიტანეთის დაზვერვის ინფორმაციით, ქალაქ ხერსონიდან გასვლის შემდეგ რუსეთმა ოკუპირებული რეგიონის „დროებით დედაქალაქად“ აზოვის ზღვის საპორტო ქალაქი ჰენიჩესკი აქცია. უწყების ვარაუდით, რუსეთის სარდლობა სამხედრო მართვის პუნქტებს სწორედ ამ ზონაში გადაიტანს.

დაზვერვის შეფასებით, ქალაქს სამხედრო თვალსაზრისით მოხერხებული ადგილმდებარეობა აქვს და სამეთაურო კვანძად მისი არჩევა სამხრეთ უკრაინის დაცვისას რუსეთის სარდლობის პრიორიტეტებსა და საფრთხეებზეც მიუთითებს.

„ის საშუალებას აძლევს რუსებს, შეთანხმებულად იმოქმედონ პოტენციური უკრაინული საფრთხეების წინააღმდეგ, მაშინაც თუ ეს საფრთხე წამოვა ქალაქ ხერსონის მხრიდან, დასავლეთიდან და იმ შემთხვევაშიც, თუ მელიტოპოლის გავლით, ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან. ამავე დროს, მათ შეუძლიათ დამატებითი ძალები და მომარაგება ყირიმიდან მიიღონ,“ – წერს დაზვერვა 15 ნოემბრის რელიზში.

უწყების შეფასებით, ჰენიჩესკის მთავარი სამხედრო ღირსება მაინც ისაა, რომ ის უკრაინული საარტილერიო სისტემების წვდომის არეალში არ ხვდება.

გაერთიანებული სამეფოს თავდაცვა უკრაინის შესახებ სადაზვერვო ცნობარს ყოველდღიურად აქვეყნებს. გუშინდელ რელიზში უწყება იმ სირთულეებს აღწერდა, რომლებსაც ომში ჩართული ორივე მხარე ზამთრის პირობებში წააწყდება.

ომის კვლევის ამერიკული ინსტიტუტის (ISW) შეფასებით, ხერსონიდან გაყვანილი ჯარი რუსეთს დონეცკის მიმართულებაზე გადაჰყავს, რათა ბახმუტის გარშემო და დონეცკის დასავლეთ ნაწილში დაწყებული ოპერაციები გააძლიეროს.

„უახლოეს დღეებსა და კვირებში რუსეთის არმია, სავარაუდოდ, მართლაც მიაღწევს წარმატებას ამ რაიონებში, თუმცა, დიდი ალბათობით, ეს ოპერატიული თვალსაზრისით მნიშვნელოვანი წარმატება ვერ იქნება“, – ნათქვამია ინსტიტუტის უახლეს ანგარიშში.

ISW-ი აღნიშნავს, რომ რუსეთმა ბოლო დღეებში ძალიან გააქტიურა საინფორმაციო კამპანია დონეცკის ოლქში სამხედრო მიღწევების შესახებ. ანალიტიკოსების აზრით, ამის მიზანი იმის ხაზგასმაა, რომ რუსეთის არმიამ ამ რაიონში შეტევა ხერსონიდან გასვლის შემდეგ გააძლიერა.

„რუსეთის თავდაცვამ განაცხადა, რომ დაიკავეს ბახმუტიდან 20 კმ-ში მდებარე მაიორსკი და დონეცკიდან 45 კმ-ში მდებარე პავლოვკა. რუსეთის თავდაცვა, სავარაუდოდ, ცდილობს შექმნას წინაპირობები რუსეთის წარმატებების ფართოდ გასაშუქებლად და ამით ხერსონის „დაკარგვით“ გამოწვეული უკმაყოფილება შეამციროს,“ – წერს ISW-ი.

ISW-ის ანგარიშის სხვა მთავარი მიგნებები:

• რუსმა სამხედრო ბლოგერებმა ვოლოდიმირ ზელენსკის ხერსონში ჩასვლა რუსეთის სამხედრო სარდლობის გასაკრიტიკებლად გამოიყენეს;
• „ვაგნერის“ დამფინანსებლის ევგენი პრიგოჟინის გავლენა ომის მომხრეთა ნაწილში კიდევ უფრო ძლიერდება, ის თავს იმკვიდრებს, როგორც მეტად დამოუკიდებელი, სტალინური ტიპის სამხედრო ლიდერი;
• უკრაინის არმია განაგრძობდა კონტრშეტევას სვატოვო-კრემენაიას ხაზზე;
• რუსეთის ძალებმა წარუმატებლად სცადეს დაკარგული პოზიციების დაბრუნება ხარკოვის ჩრდილო-აღმოსავლეთით;
• რუსეთის ჯარმა გააქტიურა შეტევები დონეცკის ოლქში და ტერიტორიული წინსვლის შესახებაც გამოაცხადა.

რა იქნება უკრაინის შეიარაღებული ძალების მომდევნო მიმართულება ხერსონის შემდეგ? – სწორედ ეს შეკითხვა დაუსვეს ხერსონში ჩასულ უკრაინის პრეზიდენტს.

„მოსკოვი არა,“ – უპასუხა ზელენსკიმ მედიას. – „ჩვენ არ გვაინტერესებს სხვა ქვეყნების ტერიტორიები. ჩვენ გვაინტერესებს მხოლოდ ჩვენი ქვეყნის, ჩვენი ტერიტორიების დეოკუპაცია. ამიტომ მე არ ვიცი, რა იქნება შემდეგი, მაგრამ ის აუცილებლად იქნება“.

ზელენსკის თქმით, უკრაინა გააგრძელებს აგრესორის მიერ დაპყრობილი რაიონების გათავისუფლებას და ამ რთულ გზას მძიმე ბრძოლებისა და გამარჯვებისთვის გადახდილი უდიდესი საფასურის მიუხედავად, მაინც გაივლის.

უკრაინის პრეზიდენტი ვოლოდიმირ ზელენსკი ახლად გათავისუფლებულ ხერსონში დღეს ჩავიდა. მისი ვიზიტი დაანონსებული არ ყოფილა.

ხერსონში ყოფნისას ზელენსკიმ მადლობა გადაუხადა დასავლელ მოკავშირეებს, NATO-ს წევრ ქვეყნებს და უკრაინელ სამხედროებსაც მიმართა.

„ჩვენ ნაბიჯ-ნაბიჯ მივიწევთ წინ ჩვენს ქვეყანაში. ბედნიერი ვარ, რომ ხერსონში ვართ“, – თქვა ზელენსკიმ.

ხერსონის ოლქის დასავლეთ ნაწილში უკრაინის არმია 11 ნოემბერს შევიდა.

მანამდე, 9 ნოემბერს, რუსეთის თავდაცვის სამინისტრომ განაცხადა, რომ რუსეთის ჯარი ხერსონს ტოვებდა და დნეპრის მარცხენა სანაპიროზე გადადიოდა.

12 ნოემბრიდან ხერსონში მუშაობა განაახლა ქალაქის სამხედრო ადმინისტრაციამ, უშიშროების სამსახურმა და ნაციონალურმა პოლიციამ.

პუტინის პრესმდივანი დმიტრი პესკოვი აცხადებს, რომ კრემლი ვოლოდიმირ ზელენსკის ხერსონში ჩასვლაზე კომენტარს არ გააკეთებს.

„ჩვენ ამას უკომენტაროდ დავტოვებთ. თქვენ იცით, რომ ეს რუსეთის ფედერაციის ტერიტორიაა,“ – უთხრა პესკოვმა ჟურნალისტებს, როდესაც მას ჰკითხეს, აფასებს თუ არა მოსკოვი ვოლოდიმირ ზელენსკის ხერსონში ჩასვლას პროვოკაციად.

უკრაინის პრეზიდენტი ვოლოდიმირ ზელენსკი ახლად გათავისუფლებულ ხერსონში დღეს ჩავიდა. მისი ვიზიტი დაანონსებული არ ყოფილა.

ხერსონში ყოფნისას ზელენსკიმ მადლობა გადაუხადა დასავლელ მოკავშირეებს, NATO-ს წევრ ქვეყნებს და უკრაინელ სამხედროებსაც მიმართა.

„ჩვენ ნაბიჯ-ნაბიჯ მივიწევთ წინ ჩვენს ქვეყანაში. ბედნიერი ვარ, რომ ხერსონში ვართ“, – თქვა ზელენსკიმ.

ზელენსკი ქალაქში შეკრებილ სამხედროებს ესაუბრა, აღნიშნა, რომ უკრაინა „წინ მიიწევს“ და მზადაა მშვიდობისთვის.

ხერსონის ოლქის დასავლეთ ნაწილში უკრაინის არმია 11 ნოემბერს შევიდა.

მანამდე, 9 ნოემბერს, რუსეთის თავდაცვის სამინისტრომ განაცხადა, რომ რუსეთის ჯარი ხერსონს ტოვებდა და დნეპრის მარცხენა სანაპიროზე გადადიოდა.

12 ნოემბრიდან ხერსონში მუშაობა განაახლა ქალაქის სამხედრო ადმინისტრაციამ, უშიშროების სამსახურმა და ნაციონალურმა პოლიციამ.

დიდი ბრიტანეთის დაზვერვის შეფასებით, ზამთარი მნიშვნელოვან ცვლილებებს შეიტანს ომის პირობებში, როგორც რუსული, ისე უკრაინული მხარისთვის.

„დღის დამოკლება, ტემპერატურის დაცემა და ამინდის ცვლილებები სერიოზულ გამოწვევებს შეუქმნის მებრძოლ სამხედროებს. ნებისმიერი გადაწყვეტილება, რომელსაც რუსეთის გენშტაბი მიიღებს, ნაწილობრივ სწორედ ზამთრის პირობებით იქნება ნაკარნახევი,“ – მიიჩნევს უწყება.

დაზვერვა აღნიშნავს, რომ ზაფხულის 15-16-საათიან დღესთან შედარებით, ზამთარში დღე მხოლოდ 9-საათიანი იქნება. ეს ნიშნავს, რომ ფრონტის ხაზი შეტევებიდან ძირითადად სტატიკურ თავდაცვაზე გადავა.

„ღამის ხედვის შესაძლებლობა ძალიან ძვირადღირებული საშუალებაა, რაც კიდევ უფრო ამცირებს ღამით ბრძოლის სურვილს. საშუალოდ მაღალი ტემპერატურა, 13 გრადუსი ცელსიუსი, რაც სექტემბრიდან ნოემბრამდე იყო, დეკემბერ-თებერვლის პერიოდში ნულამდე ჩამოვა. ჯარები, რომელთა შემადგენლობასაც არ ექნება ზამთრის სამოსი და შესაბამისი ღამის გასათევი, განსაკუთრებულ პრობლემებს წააწყდებიან,“ – წერს დაზვერვა 14 ნოემბრის რელიზში.

უწყების შეფასებით, ზამთარში მომატებული ნალექი, ქარი და თოვლიანობა, რუსული არმიის ისედაც დაქვეითებულ საბრძოლო განწყობას კიდევ უფრო დააქვეითებს და ამავე დროს, ძალიან გაართულებს იარაღის მოვლისა და შენახვის პროცესს.

ხერსონში მარცხის შემდეგ, რუსეთი უახლოეს კვირებში, სავარაუდოდ, დონეცკის ოლქში შეტევებს განაახლებს და ამისთვის ხერსონის ოლქიდან გაყვანილ ძალებსაც გამოიყენებს – მიიჩნევენ აშშ-ის ომის კვლევის ინსტიტუტში (ISW), რომლის დღევანდელი ანგარიშიც თითქმის მთლიანად ამ თემას ეძღვნება.

„უკრაინამ მნიშვნელოვანი გამარჯვება მოიპოვა. რუსეთის პრეზიდენტი ვლადიმერ პუტინი მოწოდებული იყო, როგორმე შეენარჩუნებინა ეს მნიშვნელოვანი ტერიტორია, რომელიც მას საშუალებას მისცემდა, დნეპრის მარჯვენა სანაპიროდან უკრაინის დასავლეთ ნაწილში გაეგრძელებინა თავისი „სამხედრო ოპერაცია“.

ეს ფაქტორი, სავარაუდოდ, კიდევ უფრო მნიშვნელოვანი იყო პუტინის გეგმებისთვის, ვიდრე ერთადერთი რეგიონული ცენტრის შენარჩუნების სიმბოლური ღირებულება,“ – წერენ ინსტიტუტის ანალიტიკოსები, რომელთა შეფასებითაც, ამ მიზნის მისაღწევად და ხერსონის დასაცავად, მანამდე, რუსეთმა თავისი ძალების მნიშვნელოვანი ნაწილი გადაისროლა, მათ შორის რუსეთის არმიის ყველაზე ელიტური დანაყოფები და მობილიზებულთა ბატალიონები.

ექსპერტთა ვარაუდით, პუტინი ხერსონიდან გასვლას იმ პირობით შეიძლებოდა დათანხმებულიყო, რომ გენერალი სუროვიკინი ხერსონიდან გაყვანილ ძალებს დონეცკის ოლქის სრულად დასაპყრობად გამოიყენებს და ამ მიზანს მიაღწევს კიდეც.

„უკრაინის ძალები ამ რაიონში ძლიერი ზეწოლის ქვეშ აღმოჩნდებიან. კიევს კი, დიდი ალბათობით, მოუწევს ძალების სერიოზული ნაწილი რუსების განახლებული შეტევების შესაჩერებლად გადაისროლოს,“ – აღნიშნავს ISW.

ინსტიტუტის შეფასებით, რუსები ვერც ამ რაიონში შეძლებენ მნიშვნელოვანი წარმატების მიღწევას, თუმცა შესაძლოა, დროთა განმავლობაში, უდიდესი დანაკარგების ფასად, ბახმუტის დაკავება მაინც შეძლონ.

ინსტიტუტის ინფორმაციით, დონეცკის ოლქში მოქმედი რუსეთის ძალებში შედიან რეგულარული არმიის ნაწილები, მობილიზებული სამხედროები, მოხალისეთა დანაყოფები, დონეცკისა და ლუგანსკის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკების „ოპოლჩენცები“, „ვაგნერელები“ და „კადიროველები.“

„ძალთა ეს უცნაური ერთობა კიდევ უფრო ნაკლებეფექტიანი იქნება, ვიდრე რეგულარული არმიის დანაყოფები. ნაკლებსავარაუდოა, რომ სუროვიკინი შეძლებს და ამ გაერთიანების გადააქცევს სერიოზულ სამხედრო ძალად, რომელსაც ფართომასშტაბიანი შეტევების უნარი ექნება,“ – წერს ISW.

ექსპერტების შეფასებით, ძალთა ეს უცნაურ ერთობა გარკვეულ წარმატებას მხოლოდ რიცხობრივი სიმრავლის გამო თუ მიაღწევს.

ის ფაქტი, რომ პუტინი კვლავაც აიძულებს თავის გენერლებს, არსებულ ვითარებაში გააგრძელონ შეტევითი ოპერაციები, სამხედრო თვალსაზრისით, სერიოზული შეცდომაა.

„სავარაუდოდ, ეს დაკავშირებულია იმ ფსიქოლოგიურ ფაქტორებთან, რომლებაც თავის დროზე აიძულა პუტინი უკრაინაში შეჭრის ბრძანება გაეცა და ასევე, პუტინის მოთხოვნილებასთან, თავისი სიმტკიცე დაანახვოს „ვაგნერის“ მფლობელს, ევგენი პრიგოჟინს. სწორედ ამიტომ პუტინი არ ეცდება ცეცხლის შეწყვეტას, თუ არ იქნება მნიშვნელოვანი დათმობები უკრაინის ან საერთაშორისო მოკავშირეების მხრიდან,“ – აღნიშნავს ISW და დასძენს, რომ უკრაინის შეიარაღებულმა ძალებმა აუცილებლად უნდა ისარგებლონ პუტინის ამ შეცდომით და კონტრშეტევები გააგრძელონ.

ინსტიტუტის პროგნოზით, მალე უკრაინელების დაიწყებენ გადაჯგუფებას თავდაცვითი და შეტევითი ოპერაციებისთვის.

„უკრაინის შეიარაღებულმა ძალებმა შეიძლება სცადონ და დაედევნონ რუსებს დნეპრის გავლით სხვადასხვა წერტილში, თუმცა სავარაუდოდ, ამას არ გააკეთებენ, რადგან დნეპრის აღმოსავლეთ ნაწილში უკრაინის დანაყოფების მომარაგება ძალიან გართულდება. უკრაინის არმია, დიდი ალბათობით, გაიმყარებს კონტროლს დასავლეთ ნაპირზე, დატოვებს იქ საკმარის დანაყოფებს რუსეთის დაბრუნების ნებისმიერი მცდელობის აღსაკვეთად და თავის ძალებს სხვა მიმართულებებზე მიმართავს,“ – ISW-ის ვარაუდით, მიუხედავად იმისა, რომ რუსეთის შეტევები დონეცკის ოლქში უკრაინის შეიარაღებულ ძალებს აიძულებს, თავისი დანაყოფების ნაწილი სწორედ ამ ოლქის თავდაცვას მოახმაროს, უკრაინა დიდი ალბათობით, თავის ძალებს ლუგანსკში კონტრშეტევაზე მიმართავს, ან რომელიმე სხვა ტერიტორიაზე დაიწყებს ახალ კონტრშეტევას.

ISW-ის ანგარიშის სხვა მთავარი მიგნებები: 

• რუსული წყაროების ცნობით, უკრაინის არმია განაგრძობდა კონტრშეტევას სვატოვო-კრემენაიას მიმართულებაზე;
• უკრაინის ძალები განაგრძობდნენ კონტროლის გამყარებას დნეპრის მარჯვენა სანაპიროზე;
• უკრაინის არმიამ დაარტყა რუსეთის სამხედრო ბაზას ჩაპლინკაში, ხერსონის ოლქში, დნეპრის მარცხენა, აღმოსავლეთ სანაპიროზე;
• რუსეთის არმია განაგრძობდა შეტევას ბახმუტის, ავდეევკისა და უგლედარის მიმართულებებზე;
• რუსეთის თავდაცვა იუწყებოდა, რომ რუსეთის ძალებმა აიღეს ბახმუტის სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარე მაიორსკი;
• რუსეთი განაგრძობდა სარაკეტო და საავიაციო დარტყმებს უკრაინის ტერიტორიაზე, კერძოდ ზაპოროჟიესა და დნეპროპეტროვსკის ოლქებში;
• რუსეთის საოკუპაციო ხელისუფლება იძულებით მობილიზაციას მიმართავს ლუგანსკის, დონეცკის ოლქებში, ასევე მელიტოპოლში;
• უკრაინის ოფიციალური პირების ცნობით, რუსეთის ძალებმა დაიწყეს დნეპრის მარცხენა სანაპიროდან მელიტოპოლსა და მარიუპოლში გადასვლა.

მთავარ ფოტოზე: უკრაინის საბრძოლო მოქმედებების რუკა 14 ნოემბრის მდგომარეობით, რომელზეც ჩანს, რომ ხერსონის დასავლეთ ნაწილი უკრაინის კონტროლქვეშაა/War Mapper

უკრაინის პრეზიდენტის მრჩეველი, მიხაილო პოდოლიაკი ასახელებს გარემოებას, რაც რუსეთს აიძულებს მოლაპარაკება დაიწყოს უკრაინასთან. პოდოლიაკის აზრით, რუსეთი ამისთვის ჯერ კიდევ არ არის მზად.

„დ – დემორალიზაცია. რუსეთის ფედერაციაში ომის მხარდაჭერა სწრაფად მცირდება. ოლიგარქიდან მეწაღემდე ყალიბდება აზრი: „დროა, დამთავრდეს“. პოლიტიკურად და ფსიქოლოგიურად რუსეთი ჯერ კიდევ არ არის მომწიფებული რეალური მოლაპარაკებებისა და ჯარების გაყვანისთვის. მაგრამ ეს მოხდება დონეცკის ან ლუგანსკის გათავისუფლებისთანავე“, – წერს უკრაინის პრეზიდენტის მრჩეველი მიხაილო პოდოლიაკი.

უკრაინული მედიის შეფასებით, თავად რუსეთში სულ უფრო და უფრო ხშირად საუბრობენ მოლაპარაკებებზე, მაგრამ არა ხელისუფლება.

მოლაპარაკების საკითხს გამოეხმაურა გაეროს გენერალური მდივანი, ანტონიო გუტერეშიც. მან ხაზგასმით აღნიშნა, რომ მნიშვნელოვანია აღდგეს უკრაინასა და რუსეთს შორის დიალოგი და რომ მოლაპარაკებების დროს საუბარი არ უნდა იყოს არა „ნებისმიერ მშვიდობაზე“, არამედ მხოლოდ გაეროს წესდებაზე დაფუძნებული, რომელიც უკრაინის ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენას ითვალისწინებს.

___

11 ნოემბერს უკრაინამ დაიბრუნა თავისი ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ქალაქი – ხერსონი, რომელიც რუსეთს 8 თვის განმავლობაში ჰქონდა ოკუპირებული. რუსეთმა ხერსონის რეგიონის ანექსიაც მოახდინა – „რეფერენდუმის“ ჩატარების შემდეგ მიიერთა უკრაინის ეს რეგიონი, კიდევ სხვა ოთხ რეგიონთან ერთად.