Batumelebi

სურსათის ეროვნული სააგენტო იუწყება, რომ ხაშურის მუნიციპალიტეტში რძის გადამმუშავებელი არალეგალური საწარმოები გამოავლინეს.

„ფიზიკური პირი პ. გ. და ინდმეწარმე დ. კ. (მის: ქ. ხაშური სოფ. ოსიაური) ეკონომიკურ საქმიანობათა რეესტრში რეგისტრაციის და სააგენტოს სავალდებულო აღიარების გარეშე, შემდგომი რეალიზაციის მიზნით, სანიტარიულ-ჰიგიენური მოთხოვნების უხეში დარღვევით აწარმოებდნენ, ეგრეთ წოდებულ ყველს.

გამოვლენილი დარღვევებისთვის მეწარმეები დაჯარიმდნენ და საწარმოო პროცესი შეუჩერდათ.

სურსათის ეროვნული სააგენტო მოუწოდებს ბიზნესოპერატორებს, არ აწარმოონ ან/და გადაამუშაონ ცხოველური წარმოშობის სურსათი (გარდა პირველადი წარმოებისა) რეგისტრაციისა და აღიარების მინიჭების გარეშე და დაიცვან სურსათის უვნებლობის მოთხოვნები“ – წერს სააგენტო.

ხელვაჩაურში სამკერვალო ფაბრიკის – „ფასთ თრექ ტექსტილეს“ თანამშრომლებმა დღეს, 26 თებერვალს, სამუშაოს შესრულებაზე უარი თქვეს, ფაბრიკის ეზოში აქცია გამართეს და მუშაობა ერთი დღით შეაჩერეს.

ფაბრიკის თანამშრომლები სამუშაო პირობების გაუმჯობესებას ითხოვენ.

„ახალმა ადმინისტრაციამ სამუშაო პირობები შეგვიცვალა, ხელფასი გამოგვდის 800-900 ლარი… იძულებულს გვხდიან, რომ წავიდეთ, ამ ფორმით გვაიძულებენ, რომ დავტოვოთ სამსახური, კომპენსაციის გადახდა არ უნდათ,“ – უთხრეს აქციაზე გამოსულმა მოქალაქეებმა ადგილზე მისულ თამაზ ბაკურიძეს, ორგანიზაციის „ჩვენი უფლებებისთვის“ ხელმძღვანელს.

„დღეს 200-ზე მეტმა თანამშრომელმა დავტოვეთ ფაბრიკა იმ პირობით, რომ ხვალ დილით შეგვახვედრებენ გენერალურ დირექტორს. დირექტორი საქართველოში არაა, თურქეთიდან უნდა ჩამოვიდეს და დაგელაპარაკებათო. თუ პირობები არ შეიცვლება, მუშაობის გაგრძელებას აღარ ვაპირებთ.

სულ 300 თანამშრომელია დასაქმებული, დღეს რამდენიმე დარჩა სამსახურში, რადგან გამოუვალი მდგომარეობა აქვთ, ბანკის ვალები და ასე შემდეგ. ჩვენ ხვალ გვეცოდინება, გავაგრძელებთ თუ არა მუშაობას,“ – უთხრა „ბათუმელებს“ გიგლა გიორგაძემ, სამკერვალო ფაბრიკის თანამშრომელმა.

აქციაზე გამოსული სამკერვალო ფაბრიკის თანამშრომლების განმარტებით, ფაბრიკაში ახალმა ადმინისტრაციამ ბონუსის მიღების წესი რამდენიმე თვის წინ შეცვალა. ახალი წესების ამოქმედების შემდეგ კი, დასაქმებულებს საშუალოდ თვეში 800-900 ლარი გამოსდით ანაზღაურება, მანამდე კი – 1200 ლარი, ან უფრო მეტი გამოსდიოდათ.

ფაბრიკის თანამშრომლების თქმით, ფაბრიკაში დაცულია დამატებითი საათების ანაზღაურების წესი და დასაქმებულთა სხვა უფლებები.

აქციის მონაწილეებს დღეს ფაბრიკის ერთ-ერთი მენეჯერი, ნიკა დუმბაძე შეხვდა. იგი ფაბრიკის თანამშრომლებს დაჰპირდა, რომ გენერალური დირექტორი მათ ხვალ დაელაპარაკება.

 

დღეს, 26 თებერვალს, ქობულეთის შემოვლით გზაზე მომხდარ ავტოავარიას 2 სამხედრო მოსამსახურე ემსხვერპლა. ინფორმაციას ადასტურებს თავდაცვის სამინისტრო და გარდაცვლილების ვინაობას აქვეყნებს.

“ქობულეთის შემოვლით გზაზე მომხდარ ავტოსაგზაო შემთხვევას ემსხვერპლა თავდაცვის ძალების ორი სამხედრო მოსამსახურე, მძღოლი კაპრალ სპეციალისტი ლევან აშორტია და კაპრალი ლავრენტი მაკარაძე.

თავდაცვის სამინისტრო ღრმა მწუხარებას გამოთქვამს მომხდარის გამო და თანაუგრძნობს გარდაცვლილი სამხედროების ოჯახის წევრებსა და ახლობლებს,” – ნათქვამია თავდაცვის სამინისტროს განცხადებაში.

ავარია ქობულეთის შემოვლით გზაზე დღეს დილით მოხდა. სატვირთო მანქანა თავდაცვის სამინისტროს ავტობუსს შეეჯახა.

ავარიის შედეგად ორი ახალგაზრდა სამხედრო გარდაიცვალა, დაშავებული სატვირთოს მძღოლი კი საავადმყოფოშია მოთავსებული.

მთავარი ფოტო: ავარიის ამსახველი სქრინი აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის ვიდეოდან

ამავე თემაზე:

„დასრულდება ავტობანის მშენებლობა“ – „ოცნების“ შეუსრულებელი საარჩევნო დაპირება

See more

„ირაკლი დგებუაძემ თავში მუშტები ჩამარტყა, სხვა პოლიციელებმაც მცემეს,“ – უთხრა ნაფიც მსაჯულებს და მოსამართლე ნინო სახელაშვილს მკვლელობის საქმეზე პროკურატურის მოწმემ ჯემალ ზანდარაძემ.

დღეს, 25 თებერვალს, ბათუმის საქალაქო სასამართლოში „ხელვაჩაურში ავტომატით ჩაცხრილული კაცის საქმის“ განხილვა გაგრძელდა. ამ საქმეს ნაფიცი მსაჯულები განიხილავენ.

საუბარია 2025 წლის 3 ივნისს ხელვაჩაურში მომხდარ შემთხვევაზე – სოფელ ერგესა და აჭარისწყალს შორის მდებარე ტერიტორიაზე, დაახლოებით ღამის 3 საათზე, ავტომანქანაში მყოფი ბესო ბოლქვაძე ავტომატიდან მრავალჯერადი გასროლით ჩაცხრილეს, ავტომანქანა კი, მდინარეში გადააგდეს. 33 წლის ბესო ბოლქვაძეს 5 ტყვია ესროლეს.

ჯემალ ზანდარაძე პროკურატურის ერთ-ერთი მოწმეა, რომელიც დღეს დაკითხეს. მოწმემ საუბარი იმით დაიწყო, რომ იგი ამ მკვლელობიდან რამდენიმე დღეში – 2025 წლის 13 ივნისს გამოჰკითხეს აჭარის პოლიციის სამმართველოს შენობაში, სადაც მას ბათუმის პოლიციის მაშინდელმა უფროსმა, ირაკლი დგებუაძემ, სხვა პოლიციელებთან ერთად სცემა.

„სამი პოლიციელი მირტყამდა“, – ამბობს ჯემალ ზანდარაძე. მოწმის თქმით, მას პოლიციელები პროკურატურისთვის სასურველი ჩვენების მიცემას აიძულებდნენ.

მოწმე ჯემალ ზანდარაძის თქმით, ამ ცემის შემდეგ მას თავში კისტა გაუჩნდა.

„თავდაპირველად მოვიდნენ სახლში, პოლიციიდან ვართო და გადამიყვანეს სამმართველოში, დაკითხვა დაახლოებით 4-5 საათს მაინც გაგრძელდა, იყო ფიზიკური ძალადობა და სიტყვიერიც… მუშტებს მირტყამდნენ თავში – სამი მირტყამდა, შენ ყველაფერი იცი და არ ამბობო.

ძალიან ცუდად ვიყავი. ეპილეფსია მაქვს… რამდენიმე დღეში მივედი საავადმყოფოში და გადამიღეს თავზე, კისტა აღმომაჩნდა. ექიმმა მითხრა, მარცხენა მხარეს გაქვს 4 მილიმეტრი და ახალია, ძველი არ არისო.

დეკემბერში როცა შევხვდი პროკურორს, მას მოვუყევი ამ ძალადობის შესახებ,“ – პროკურორზე მიანიშნა მოწმე ჯემალ ზანდარაძემ იმ დროს, როდესაც მას ადვოკატი რამინ პაპიძე უსვამდა შეკითხვებს.

„მანამდე რატომ არ განაცხადეთ მომხდარზე?“ – ჰკითხა მოწმეს ადვოკატმა რამინ პაპიძემ.

„ვერ ვხედავდი სამართალს… სამართალს ვერ ვიპოვიდი. ის [ირაკლი დგებუაძე] თანამდებობის პირი იყო და სიმართლეს ვერ ვიპოვიდი,“ – ნერვიულობა დაეტყო მოწმეს.

მოწმემ „ბათუმელებისთვის“ კომენტარის მიცემაზე სხდომის დასრულების შემდეგ უარი თქვა. „მზიას რა უქნეს და მე ვინ დამიცავს?“ – მხოლოდ ეს გვითხრა ჯემალ ზანდარაძემ.

საკუთარი მოწმის ჩვენება არც პროკურორ გიორგი მუჯირს მოეწონა:

„თქვენ რატომ ხართ დარწმუნებული? თქვენც ხომ ესწრებოდით მის დაკითხვას – ძალიან ბევრი ტყუილი თქვა ჯემალ ზანდარაძემ,“ – გვითხრა პროკურორმა გიორგი მუჯირმა სასამართლო სხდომის დასრულების შემდეგ. მან დაგვიდასტურა ის, რომ პოლიციის სამმართველოს შენობაში სავარაუდო ძალადობის ფაქტზე გამოძიება დაიწყო სამსახურებრივი უფლებამოსილების გადამატების მუხლით, ჩადენილი ძალადობით.

ეს არაა პირველი შემთხვევა, როცა ამ მუხლით დაიწყო გამოძიება და ერთდროულად რამდენიმე საქმეში ირაკლი დგებუაძე ფიგურირებს – შს მოქმედი მაღალჩინოსანი და ბათუმის პოლიციის უკვე ყოფილი უფროსი. 2023 წლიდან „ბათუმელები“ სხვადასხვა ძალადობის და არაადამიანური მოპყრობის შესახებ წერდა, სადაც დაზარალებულები ჰყვებიან, რომ ისინი ირაკლი დგებუაძემ სცემა.

ირაკლი დგებუაძე ის პოლიციელია, ვისზე სილის გაწვნის ფაქტზე დღემდე უკანონო პატიმრობაშია ჟურნალისტი მზია ამაღლობელი. მზია ამაღლობელის თქმით, ირაკლი დგებუაძემ მას სახეში შეაფურთხა, ასევე არ აძლევდა წყლის დალევის და ტუალეტით სარგებლობის საშუალებას. ამ შემთხვევაზეც დაიწყო გამოძიება, თუმცა არავინ დასჯილა – პირიქით, ირაკლი დგებუაძე „ოცნების“ მთავრობამ დააწინაურა.

რატომ არ მიეცა პასუხისგებაში ირაკლი დგებუაძე? – ვკითხეთ პროკურორ გიორგი მუჯირს.

„რეაგირება გახლავთ ის, რომ დღეს ეს საკითხი არის გამოძიების საგანი“, – გვიპასუხა პროკურორმა და ხაზი გაუსვა იმას, რომ ივნისიდან დეკემბრამდე ჯემალ ზანდარაძეს ამ ფაქტის დადგენა არ უთხოვია.

დაიკითხა თუ არა ირაკლი დგებუაძე, რა გაარკვია პროკურატურამ სავარაუდოდ ირაკლი დგებუაძის მიერ ჩადენილი მორიგი ძალადობის საქმეზე? – გიორგი მუჯირმა გვიპასუხა, რომ ის ამ საქმის ზედამხედველი პროკურორი არ არის და სხვა ინფორმაციას არ ფლობს.

___

ცემა, ფურთხება და გინება – რა მუხლით დაიწყო გამოძიება ირაკლი დგებუაძის საქმეზე

See more

 

„ქართული ოცნების“ რუსული კანონების გამო, ყველა პროექტი დამეხურა. დონორმა კონტრაქტები შეგვიწყვიტა“, – ამბობს „შშმ ქალთა ალიანსის“ აღმასრულებელი დირექტორი დეა ერემაშვილი, რომლის ორგანიზაციაც წლების განმავლობაში აქტიურად იცავდა რეგიონში შშმ პირთა უფლებებს და ზრუნავდა მათ საჭიროებებზე.

„ბათუმელებთან“ დეა ერემაშვილი ამბობს, რომ შვედურ ფონდთან „კვინა ტილ კვინა“ (Kvinna till Kvinna), ორწლიანი კონტრაქტი 2025 წლის 25 იანვარს გააფორმა, თუმცა „ქართული ოცნების“ მიერ გრანტების კანონში შეტანილი ბოლო ცვლილების შემდეგ, დონორმა კონტრაქტის გაუქმება მოითხოვა.

„მანამდე ეს ორგანიზაცია სამი წელი გვაფინანსებდა და გვეხმარებოდა შშმ ქალების მხარდაჭერაში. როგორიცაა მაგალითად, იურიდიული და ფსიქოლოგიური დახმარების სერვისების უზრუნველყოფა. ასევე, ამ პროექტის ფარგლებში შევძელით უამრავი აქტივობის განხორციელება. მაგალითად, მთაში ექიმების ჩაყვანა, ქალების დასაქმების ხელშეწყობა. მარტო შარშან, 15 შშმ ქალი დავასაქმეთ მაღალანაზღაურებად სამსახურში არა მხოლოდ აჭარაში, არამედ თბილისშიც.

მომსახურების სექტორში დავასაქმეთ სმენადაქვეითებული პირები და შევძელით ჟესტური ენის კურსები დაგვეფინანსებინა, რომ ამ ადამიანებს სამომავლოდ დასაქმება შესძლებოდათ. ამან კარგი შედეგი გამოიღო იმის გამო, რომ სამმა ადამიანმა იდეალურად იმუშავა. 11 ადამიანი თბილისში დასაქმდა და კიდევ ვაგრძელებთ მუშაობას, რომ უფრო მეტი ადამიანი დავასაქმოთ სხვადასხვა ფილიალში.

ეს ორწლიანი კონტრაქტი კი კანონში შესული ცვლილებების გამო გაგვიუქმეს, რადგან დონორი ორგანიზაციის თანამშრომლებს ექმნებოდათ რისკი, „კვინა ტილ კვინას“ დირექტორი „ქართული ოცნების“ ხელისუფლებამ საზღვარზეც კი არ შემოუშვა. ამიტომ დონორმა მიიღო გადაწყვეტილება, რომ დროზე ადრე მოეშალა კონტრაქტი.

საერთოდ გააუქმა თბილისში ოფისი, რომელიც 20 წელზე მეტი არსებობდა და უამრავ ქალს დახმარებია, მათ შორის მსხვერპლი ქალებისთვის თავშესაფარს აფინანსებდა და ასე შემდეგ“, – ამბობს დეა ერემაშვილი.

მისი თქმით, 2025 წლის აგვისტოს მერე, მოხალისეობრივად მუშაობენ, რადგან არცერთი პროექტი აღარ აქვთ.

„შვედების გარდა ბრიტანული დონორი ორგანიზაცია „ზინკ ნეთვორქი“ (Zinc Network) გავიდა, რომელიც ქმნიდა ანტიგენდერული დეზინფორმაციის ალიანსს საქართველო-სომხეთში და პოლონეთში. მათაც დროზე ადრე გადაწყვიტეს საქართველო დატოვება.

ხუთი თანამშრომელი დარჩა უხელფასოდ, მათ შორის, სამი შშმ პირი და ერთი შშმ პირის მშობელი. ასევე კონტრაქტით გვყავდა ჟესტური ენის მასწავლებელი დაქირავებული, რომელიც ახალგაზრდებს ასწავლიდა ენას და ძალიან პოპულარული იყო ეს კურსები. 40-მდე ადამიანი გვყავდა მომლოდინეთა სიაში, მაგრამ ვეღარ ვახერხებთ პროგრამის გაგრძელებას, რადგან ფიზიკურად არ აქვს ორგანიზაციას არანაირი რესურსი.

მე „დამოუკიდებელი ცხოვრების ცენტრში“ ვარ ასევე დასაქმებული და იქაც ფაქტობრივად 80%-ით შემცირდა შემოსავალი“, – ამბობს დეა ერემაშვილი.

მისი თქმით, რუსული კანონების ნეგატიური ეფექტი უკვე აისახა შშმ თემზე, რადგან უკვე პრობლემაა იურიდიული სერვისის მიღება შშმ პირებისთვის. „ჩვენი იურისტი, ჯერჯერობით მოხალისეობრივად მუშაობს, რადგან ვერ დავტოვებთ ადამიანებს სრულიად დაუცველად. განსაკუთრებით რეგიონებში დარჩნენ ადამიანები იურიდიული სერვისის გარეშე, ფსიქოლოგის დახმარებაზე კი საერთოდ ლაპარაკიც არ არის.

ჩვენი ორგანიზაცია ახალ პროგრამებს ნერგავდა, ადვოკატირებას უწევდა სხვადასხვა საკითხს და ამიტომ იყო, რომ აჭარაში შედარებით კარგი პროგრამებია დანერგილი. მაგალითად, დამხმარე საშუალებებით უზრუნველყოფა, რომელიც მხოლოდ აჭარაში ფინანსდება.

პირადად ჩემი ინიციატივა იყო, რომ შშმ მშობლები 2000 ლარის მხარდაჭერას იღებენ სახელმწიფოსგან და ეს იყო მნიშვნელოვანი სტიმული შშმ პირებისთვის, რომ ოჯახი შეექმნათ და დამოუკიდებელი ცხოვრებისკენ ნაბიჯი გადაედგათ“, – ამბობს დეა ერემაშვილი.

მისი თქმით, „ქართული ოცნების“ მიერ გამოცხადებულ საგრანტო კონკურსში მონაწილეობა არ მიუღიათ, რადგან მათთვის მიუღებელია „ოცნების“ ხელისუფლების ანტიდასავლური პოლიტიკა, რომელიც საქართველოს მოქალაქეებს აყენებს ზიანს.

„ასეთი ხელისუფლების მიერ გამოცხადებულ კონკურსში ჩვენ მონაწილეობას არ მივიღებთ.

ის ორგანიზაციები, რომლებსაც ბიუჯეტიდან მისცეს გრანტი და თითქოს შშმ საკითხებზე მუშაობენ, არც კი ვიცით ვინ არიან. მხოლოდ ერთ ორგანიზაციაზე გვაქვს ინფორმაცია, მაგრამ დანარჩენ ორგანიზაციებზე წარმოდგენა არ გვაქვს ვინ არიან, რა გაუკეთებიათ ან რას გააკეთებენ. შინაარსობრივადაც რომ შევხედოთ, ისეთი დაბალი დონის პროექტებია, ვერცერთი დონორისგან ვერ მიიღებდნენ ალბათ დაფინანსებას.

„ინვალიდ-დიაბეტიანთა ორგანიზაციას“ რომ აძლევ გრანტს, წესით უნდა ხვდებოდე, როგორ იმუშავებს ეს ორგანიზაცია შშმ პირების უფლებებზე.

წლებია დისკრიმინაციული ტერმინების აღმოფხვრაზე ვმუშაობთ და ესენი ახლა იყენებენ ტერმინს, რომელიც შშმ პირს უსარგებლოდ მოიხსენიებს. ამ დასახელებით უკვე ყველაფერი ნათქვამია“, – ამბობს დეა ერემაშვილი.

დეას თქმით, „ოცნება“ ცდილობს ყველაფერი მოიმოქმედოს ამ ქვეყანაში თავისუფალი, სამოქალაქო საზოგადოების დასაზიანებლად, თუმცა შშმ პირების უფლებადამცველებიც გააგრძელებენ საკუთარი უფლებების ბრძოლას, „რადგან ეს ჩვენი ცხოვრებაა და არა მხოლოდ სამსახური“.

გაეროს ბავშვთა უფლებების კომიტეტმა, ნინოწმინდის ბავშვთა სახლის გადაწყვეტილებაზე აღსრულების მონიტორინგი გააგრძელა. ამის შესახებ „პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის“ წერს.

მათივე ინფორმაციით, კომიტეტი ამის შესახებ ახლად გამოქვეყნებულ „პროგრესის შესახებ ანგარიშში“ საუბრობს.

„გაეროს ბავშვის უფლებათა კომიტეტი განსაკუთრებულად შეშფოთებულია ფაქტით, რომ პანსიონში დღემდე ცხოვრობენ ბავშვები, რომლებსაც თავდაპირველად ჰქონდათ რეპარაციის (კომპენსაცია, რეაბილიტაცია, რესტიტუცია) სურვილი, მაგრამ გადაწყვეტილება რამდენიმე დღეში გააუქმეს და უარი თქვეს იურისტებთან კომუნიკაციაზე რაც, კომიტეტის შეფასებით, შესაძლოა, მიუთითებდეს მათზე განხორციელებულ არასათანადო ზეწოლასა და გარე გავლენაზე“.

ასევე, კომიტეტი აღნიშნავს, რომ სისხლის სამართლის გამოძიების ფარგლებში არსებითი პროგრესი არ დაფიქსირებულა და ჯერ არცერთი პირია ოფიციალურად ბრალდებული ან სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობაში მიცემული.

გაეროს ბავშვთა უფლებების კომიტეტი და „ნინოწმინდის საქმე“

2024 წლის 24 მაისს, გაეროს ბავშვის უფლებათა კომიტეტმა მიიღო გადაწყვეტილება, რომლითაც დაადგინდა, რომ ნინოწმინდის პანსიონში ირღვეოდა ბავშვების უფლებები და ისინი იყვნენ ძალადობის, არაადამიანური მოპყრობისა და წამების მსხვერპლი, სახელმწიფომ კი არ დაიცვა ისინი.

კომიტეტმა გადაწყვეტილება წმინდა ნინოს სახელობის მზრუნველობამოკლებულ ბავშვთა პანსიონში მცხოვრები 57 ბავშვის სახელით შეტანილ საჩივარზე გამოიტანა.

გაეროს ბავშვის უფლებათა კომიტეტის გადაწყვეტილების მიხედვით, სხვა ვალდებულებებთან ერთად სახელმწიფოს ნინოწმინდის ყოფილი აღსაზრდელებისთვის ადეკვატური და დროული კომპენსაციის გაცემა დაევალა. კომპენსაციის მოთხოვნით ნინოწმინდის ყოფილმა აღსაზრდელებმა სასამართლოს PHR-ის დახმარებით მიმართეს, რომელიც ამ საქმეზე 2021 წლიდან მუშაობს.

რას ამბობს ანგარიში?

სახელმწიფოს ეკისრება ვალდებულება უზრუნველყოს მსხვერპლი ბავშვების ეფექტიანი რეპარაცია, მათ შორის:

• უზრუნველყოფოს ადეკვატური, ყოვლისმომცველი და დროული კომპენსაცია და რეაბილიტაცია განცდილი ძალადობისა და უფლებების დარღვევისთვის. რეპარაციის ზომები უნდა განისაზღვროს მსხვერპლ ბავშვებთან კოორდინაციით, მათი მოსაზრებების გათვალისწინებით;
• საჯაროდ მოუხადოს ბოდიში ბავშვებს;
• კონვენციის მოთხოვნებთან შესაბამისობაში გადააფასოს იმ ბავშვების მდგომარეობა, რომლებიც კვლავ სახელმწიფოს ზრუნვის ქვეშ იმყოფებიან;
• ჩაატაროს სისხლის სამართლის საქმეზე ეფექტიანი, დამოუკიდებელი და დროული გამოძიება და პასუხისგებაში მისცეს პასუხისმგებელი პირები.
• სახელმწიფოს ასევე, ეკისრება ვალდებულება მიიღოს ყველა აუცილებელი ზომა მსგავსი დარღვევების საპრევენციოდ, ნებისმიერ კერძო ან საჯარო დაწესებულებაში, კერძოდ:
• უზრუნველყოს ამ ცენტრების რეგულარული და დამოუკიდებელი მონიტორინგი;
• უზრუნველყოს აღნიშნული ცენტრების დამოუკიდებელი მონიტორინგისთვის პასუხისმგებელი ორგანოს ეფექტიანობა, მათ შორის, ნებისმიერ დროს ადგილზე ვიზიტითა და იქ მცხოვრებ ბავშვებთან კონფიდენციალური გასაუბრების ჩატარების შესაძლებლობით;
• უზრუნველყოს ყველა ტიპის ზრუნვის დაწესებულებაში ბავშვზე ორიენტირებული, ეფექტიანი, კონფიდენციალური, ხელმისაწვდომი, გენდერულად მგრძნობიარე და ბავშვისადმი მეგობრული საჩივრების მექანიზმის არსებობა;
• უზრუნველყოს ბავშვებისთვის საჭირო იურიდიულ დახმარებასა და სათანადო სამართლებრივ წარმომადგენლობაზე წვდომა;
• უზრუნველყოს ბავშვთა უფლებების დარღვევის თითოეული ბრალდების სათანადო გამოძიება. ასევე, თუ დადგინდება, რომ ბავშვი დანაშაულის ან სამართალდარღვევის მსხვერპლია, უზრუნველყოს სათანადო პროცედურის განხორციელება.

სახელმწიფოს, ასევე, ევალება კომიტეტის მოსაზრებების გამოქვეყნება და მათი გავრცელება ოფიციალურ სახელმწიფო ენაზე.

როგორია სახელმწიფოს პასუხი?

PHR-ის ინფორმაციით, 2024 წლის 25 დეკემბრით დათარიღებულ დოკუმენტში სახელმწიფო აცხადებს, რომ მიიღო საჭირო ზომები მსხვერპლი ბავშვების ეფექტიანი რეპარაციის უზრუნველსაყოფად და მსგავსი დარღვევების განმეორების თავიდან ასაცილებლად.

მზრუნველთა მიერ ბავშვების მიმართ ჩადენილი ძალადობრივი ქმედებების ფაქტზე სისხლის სამართლის გამოძიება სამცხე-ჯავახეთის პოლიციის დეპარტამენტის საგამოძიებო განყოფილებამ 2021 წლის 3 ივნისს დაიწყო.

2024 წლის 25 დეკემბრის მდგომარეობით საქმე კვლავ აქტიურ საგამოძიებო ფაზაში იყო, სარწმუნო საგამოძიებო მიმართულებების შესასწავლად, საქმის გარემოებების დასადგენად და პასუხისმგებელი პირების გამოსავლენად.

სახელმწიფო მხარე განმარტავს, რომ მსხვერპლი ბავშვების რეაბილიტაცია უზრუნველყოფილია სახელმწიფო ზრუნვისა და დახმარების სააგენტოს სპეციალისტების უშუალო ჩართულობით, რომლებიც ბავშვებთან მჭიდროდ თანამშრომლობენ. საჭიროების შემთხვევაში ბავშვები იღებენ დამატებით მომსახურებებს, მათ შორის ფსიქოლოგიურ მხარდაჭერას და სხვა აუცილებელ სერვისებს.

2024 წლის ნოემბრის მდგომარეობით, 24 ბავშვი კვლავ სახელმწიფო ზრუნვის ქვეშ იმყოფება, ხოლო რვა ბავშვი აგრძელებს პანსიონატში ცხოვრებას. კომიტეტის მოსაზრებების შესაბამისად, 2024 წლის ოქტომბერსა და ნოემბერში სააგენტომ ჩაატარა გასაუბრებები და ხელახლა შეაფასა ბავშვების მდგომარეობა.

სახელმწიფომ საჯაროდ მოუხადა ბოდიში მსხვერპლ ბავშვებს და აღიარა თავისი პასუხისმგებლობა, კონვენციით გარანტირებული ბავშვთა უფლებების დაცვის ვალდებულების შეუსრულებლობისთვის.

2024 წლის 21-25 ნოემბერს, ზიანის ანაზღაურებასთან დაკავშირებით, თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატაში ოთხი სარჩელი შევიდა. 2024 წლის 25 დეკემბრის მდგომარეობით, საქმეები კვლავ სასამართლო განხილვის ეტაპზე იყო, შესაბამისად, საბოლოო გადაწყვეტილებებიც ჯერ არ იყო მიღებული.

PHR-ის განმარტება

ორგანიზაციაში განმარტავენ, რომ 2024 წლის 24 სექტემბერს PHR-ის იურისტებს მიეცათ წვდომა იმ ბავშვებთან, რომლებიც გაეროს ბავშვთა უფლებების კომიტეტმა თავის მოსაზრებებში ოფიციალურად ცნო მძიმე უფლებადარღვევების მსხვერპლებად.

2024 წლის 9 ოქტომბერს ნინოწმინდის ბავშვთა პანსიონში გაიმართა გაცნობითი შეხვედრა იქ მცხოვრებ რვა ბავშვთან. ბავშვებს გააცნეს ორგანიზაციის დირექტორი და განუმარტეს მათი უფლებები.

2024 წლის 23 ოქტომბერს პანსიონში რიგით მეორე შეხვედრა გაიმართა. ოთხი ბავშვი სიტყვიერად დათანხმდა, რომ კომიტეტის გადაწყვეტილების აღსრულების პროცესში მათი წარმომადგენელი PHR ყოფილიყო. თუმცა, თანხმობიდან რამდენიმე დღეში მათ თანხმობა ოფიციალურად გააუქმეს.

„PHR სერიოზულ შეშფოთებას გამოთქვამს, რომ ერთდროულად რამდენიმე ბავშვის მიერ რამდენიმე დღეში, ყოველგვარი განმარტების გარეშე, თანხმობის გაუქმება მიუთითებს ფსიქოლოგიურ ზეწოლასა და იძულებაზე. აღნიშნული გარემოება ქმნის მყარ ვარაუდს, რომ ბავშვები, შესაძლოა, დაექვემდებარნენ არასათანადო გავლენას ან თუნდაც მუქარას, რათა შეეჩერებინათ კომპენსაციისა და რეპარაციის მოთხოვნა.“

2024 წლის 18 ნოემბერს იურისტები კიდევ ერთხელ მივიდნენ ნინოწმინდის პანსიონში. აღნიშნული ვიზიტისას პანსიონში დარჩენილმა რვავე ბავშვმა უარი თქვა იურისტებთან ინდივიდუალურ შეხვედრაზე.

ზრუნვისა და დახმარების სააგენტომ არ აღიარა და არ გამოიძია თანხმობის უეცარი და კოორდინირებული გაუქმების ფაქტი და განაცხადა, რომ იურისტებთან ურთიერთობაზე უარი ასახავდა ბავშვების თავისუფალ ნებას. აღიშნულის საპირისპიროდ, ყველა მსხვერპლი, რომელსაც გასაუბრების მომენტში უკვე დატოვებული ჰქონდა ნინოწმინდის პანსიონი (ერთი პირის გარდა), დათანხმდა რეპარაციის მოთხოვნას და აქტიურად მონაწილეობს კომიტეტის მოსაზრებების შესრულების პროცესში. PHR-ის იურისტები მათთან რეგულარულ კონტაქტში არიან და ოფიციალურად წარმოადგენენ კომიტეტის გადაწყვეტილებაში დასახელებულ 11 მსხვერპლს, რომლებმაც დაწესებულება დატოვეს“- ნათქვამია PHR-ის მიერ გავრცელებულ განცხადებაში.

ამავე წყაროს ცნობით, 2025 წლის 5 ივნისის მდგომარეობით, ნინოწმინდის პანსიონში მცხოვრები რვა ბავშვიდან არცერთი მონაწილეობს კომიტეტის გადაწყვეტილების შესრულებაში და არცერთი მათგანი იღებს ეფექტიან რეპარაციას, მათ შორის კომპენსაციას, რეაბილიტაციას ან საჯარო ბოდიშს.

ამასთან, PHR-ში განმარტავენ, რომ 2021 წლის 3 ივნისს დაწყებული სისხლის სამართლის გამოძიების ფარგლებში არსებითი პროგრესი არ დაფიქსირებულა.

• არცერთი პირია ოფიციალურად ბრალდებული ან სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობაში მიცემული;
• არცერთი დაზარალებულია აღიარებული „დაზარალებულად“ ეროვნული სისხლის სამართლის კანონმდებლობის ფარგლებში;
• და არცერთი სასამართლო გადაწყვეტილება არ არის მიღებული გაცხადებული დარღვევების თაობაზე.

კომიტეტის გადაწყვეტილება

კომიტეტი აღნიშნავს, რომ სახელმწიფოს მიერ გადადგმულია გარკვეული საწყისი ნაბიჯები კომიტეტის მოსაზრებების შესრულების მიმართულებით. თუმცა, ეს ზომები არასაკმარისია.

კომიტეტმა გადაწყვიტა, გააგრძელოს სახელმწიფოსთან დიალოგი ინდივიდუალური რეპარაციის, კომპენსაციისა და რეაბილიტაციის ღონისძიებებისა და სისხლის სამართლის გამოძიების საკითხებზე.

სახელმწიფოს ევალება წარადგინოს განახლებული და დეტალური ინფორმაცია მსხვერპლი ბავშვებისთვის კომპენსაციის უზრუნველყოფის პროცედურებისა და მიმდინარე სისხლის სამართლის წარმოების შესახებ, ასევე, რეაბილიტაციის ღონისძიებებზე.

გაეროს ბავშვთა უფლებების კომიტეტი მოითხოვს, სახელმწიფომ ხელახლა გადააფასოს ნინოწმინდის პანსიონში დარჩენილი ბავშვების მდგომარეობა.

კომიტეტი შეშფოთებულია გარემოებით, რომ ყველა ბავშვმა, რომელიც კვლავ პანსიონში იმყოფება, თავდაპირველად თანხმობა განაცხადა რეპარაციის მოთხოვნაზე, რამდენიმე დღეში კი ერთდროულად გააუქმა ეს თანხმობა, რაც შეიძლება მიუთითებდეს არასათანადო ზეწოლაზე ან შურისძიების საფრთხეზე.

კომიტეტი მოუწოდებს სახელმწიფოს სწრაფად და ეფექტურად მოხდეს ყველა არასრულწლოვანი მსხვერპლის რეპარაცია ეროვნულ დონეზე, მათზე ყოველგვარი ზეწოლის განხორციელების გარეშე, გადადგმული ნაბიჯების შესახებ კი დეტალურად ეცნობოს გაეროს ბავშვთა უფლებების კომიტეტს“.

დღეს, 25 თებერვალს, სადავო პარლამენტში ფასების კომისიის მეხუთე სხდომა მიმდინარეობს, სადაც სადისტრიბუციო კომპანიების წარმომადგენლებს უსმენენ.

შეხვედრაზე იმყოფებოდა სადისტრიბუციო კომპანია „დაფნას“ წარმომადგენელი ლევან პაპიაშვილი, რომელმაც ერთ-ერთ პრიორიტეტულ საკითხად ე.წ. ქეშბექის თემა დააყენა.

„პირველი საკითხი არის ქეშბექი.

სადისტრიბუციო კომპანიებს სახელშეკრულებო პირობები გვავალდებულებს, რომ გაყიდულ პროდუქციაზე ქეშბექი დავუბრუნოთ რითეილს. ეს ქეშბექი ყველაზე კარგ შემთხვევაში იწყება 20%-დან და აღწევს 50%-ს, გარკვეულ სეგმენტზე.

პირველადი მოხმარების პროდუქტებზე შედარებით დაბალია და შოკოლადზე და ასეთ ნაწარმზე 50%-ზეც ადის. დისტრიბუტორი და იმპორტიორი იძულებულია თავის მარჟას დაამატოს ქეშბექის დასაბრუნებელი თანხა, რომ გააგრძელოს ოპერირება,“ – თქვა სურსათის იმპორტიორი კომპანია „დაფნას“ წარმომადგენელმა ლევან პაპიაშვილმა

„რა არის ქეშბექი?“ – ჰკითხა ლევან პაპიაშვილს ფასების კომისიის ხელმძღვანელმა, შოთა ბერეკაშვილმა.

„აი, მაგალითად არის 10-ლარიანი პროდუქცია. ამ 10 ლარში გათვალისწინებულია კომპანიის მოგებაც. ხელშეკრულებაში მე მიდევს პირობა, რომ მიწოდებული პროდუქციის ღირებულებიდან 50% ქეშბექის სახით უნდა დავუბრუნო. კომპანია იძულებულია, რომ ეს 50%, რაც მას უკან უნდა დაუბრუნოს, თავისთავად დაამატოს ამ ღირებულებას, ანუ 10 ლარს. ანუ გამოვიდა 15 ლარი. 15 ლარიდან უკან დაბრუნებული 50% კიდევ უფრო მეტი გამოდის…“ – განმარტა ლევან პაპიაშვილმა ქეშბექის სქემა.

ლევან პაპიაშვილმა ისაუბრა იმ სხვა ფაქტორებზეც, რომელიც საბოლოო ჯამში გავლენას ახდენს პროდუქტის ფასზე.

„იქ არის შესვლის საფასური, მაღაზიის გახსნის საფასური… ასევე გასათვალისწინებელია ის, რომ ყველა მიწოდებული პროდუქციის ვადაგასვლაზე პასუხისმგებლობა ისევ ჩვენ გვეკისრება, ჩვენ უნდა გამოვითხოვოთ და ჩვენს ზიანზეა ეს.

ასევე, მცირევადიან პროდუქტს ვერ მივაწვდით. მაგალითად, როცა შენახვის ვადის 50% აქვს დარჩენილი პროდუქციას, ჩვენ მას ვერ მივაწვდით [ქსელურ მარკეტს] სახელშეკრულებო პირობები გვავალდებულებს, რომ მინიმუმ 50%-ზე მეტი ვადა უნდა იყოს დარჩენილი. ჩვენ მერე იძულებული ვართ, ეს ან ზარალზე გავყიდოთ, ან საბოლოოდ, თუ ვადა გაუვა, უნდა განადგურდეს,“ – თქვა ლევან პაპიაშვილმა.

სადავო პარლამენტში შექმნილია სასურსათო პროდუქციის, მედიკამენტებისა და საწვავის ფასწარმოქმნის სტრუქტურის შემსწავლელი პარლამენტის დროებითი კომისია, რომლის მიზანია გამოიკვლიოს რატომ ღირს სურსათი და პირველადი მოხმარების პროდუქტი საქართველოში ძვირი.

სურსათის ეროვნული სააგენტოს ცნობით, სამეგრელოში არალეგალურ კვების ობიექტს საქმიანობა შეუჩერეს.

კერძოდ, სააგენტოს სამეგრელო-ზემო სვანეთის დეპარტამენტის ინსპექტორებმა არაგეგმური ინსპექტირება განახორციელეს ინდმეწარმე მ.მ-ს კუთვნილ სწრაფი კვების ობიექტში (მის. ჩხოროწყუ გობეჩიას ქ. N 4). შემოწმების დროს გამოვლინდა არაერთი შეუსაბამობა, მათ შორის, სანიტარიულ-ჰიგიენური ნორმების დარღვევა, ზედაპირების და სურსათთან შეხებაში მყოფი ინვენტარის არასათანადო რეცხვა-დეზინფექცია, ინფრასტრუქტურის გაუმართაობა და სურსათის დაბინძურების საფრთხეები.

ამავდროულად, მეწარმე ბიზნეს საქმიანობას, ეკონომიკურ საქმიანობათა რეესტრში რეგისტრაციის გარეშე ეწეოდა.

გამოვლენილ დარღვევებთან დაკავშირებით, მეწარმე კანონმდებლობის შესაბამისად დაჯარიმდა და საწარმოო პროცესი შეუსაბამობების აღმოფხვრამდე შეუჩერდა – წერს სააგენტო.

____________

ფოტო: სურსათის ეროვნული სააგენტო.

„…რამდენიც არ უნდა ილაპარაკონ, რომ იქ რესტორანში წავედი და იხვის ტოლმა ვჭამე, ეს გამოხატავს „იხტიბარს რომ არ გაიტეხს“ ადამიანი, თორემ ძალიან მძიმე სიტუაციაში ჩავარდნენ. ამიტომაც გაიქცა რუხაძე ჩასაძირად განწირული გემიდან სულ რაღაც ერთი-ორი კვირის წინ,“ – ამბობს იურისტი ალექსანდრე ბარამიძე.

დღეს, 24 თებერვალს, დიდი ბრიტანეთის გაერთიანებულმა სამეფომ (UK) სამთავრობო ტელეკომპანიები – „იმედი“ და POSTV დაასანქცირა. როგორც UK-ის მთავრობის ვებგვერდზეა განმარტებული, ეს ტელეკომპანიები დაასანქცირეს რუსეთთან დაკავშირებული სასანქციო რეგულაციებით.

როგორ აისახება ბრიტანეთის სანქციები პროპაგანდისტული ტელევიზიების თანამშრომლებზე? – „ბათუმელები“ ამ საკითხზე ალექსანდრე ბარამიძეს, „საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველოს“ მკვლევარს ესაუბრა.

• ბატონო ალექსანდრე, რა ელით ბრიტანეთისგან დასანქცირებული ტელევიზიების თანამშრომლებს? 

თანამშრომლებზე, პირველ რიგში, აისახება იმდენად, რამდენადაც ეს თანამშრომლები ბანკებისგან იღებენ ხელფასს [მაინცდამაინც ქეშით თუ არ სარგებლობენ. ალბათ ბანკებისგან იღებენ ხელფასს]. ბანკებისთვის დიდი პრობლემა იქნება მათთვის მომსახურების გაწევა – „იმედის“ მომსახურება, იმიტომ რომ „იმედი“ სანქცირებულია.

როდესაც ვლაპარაკობთ საქართველოს ორ წამყვან ბანკზე, რომელთა აქციებიც იყიდება ლონდონის საფონდო ბირჟაზე, ამ ბანკებისთვის, უბრალოდ, გამორიცხულია „იმედს“ მოემსახურონ.

• ეს საქართველოში მოქმედი ბანკების ვალდებულებაა, თუ უფლება აქვთ, თავად გადაწყვიტონ? 

ეს სანქციები უკრძალავს ბრიტანულ კომპანიებს, რაიმე ტრანზაქციები განახორციელონ სანქცირებულ „იმედთან“ და „პოსტივისთან“. მართალია, ეს ბანკები ბრიტანული კომპანიები არ არის და საქართველოში რეგისტრირებული კომპანიებია, ეს გასაგებია, მაგრამ მათი აქციები იყიდება საფონდო ბირჟაზე და როგორც მინიმუმ, ეს მათ რეპუტაციაზე ძალიან ცუდად აისახება. აღარაფერს ვამბობ იმაზე, რომ გარკვეული ადმინისტრაციული ზომები შეიძლება იქნას მათ მიმართ გატარებული.

ამიტომაც, გამორიცხულია, რომ ბანკებმა მომსახურება გაუწიონ „იმედს“ ან „პოსტივის“ ამიერიდან. აქ იგულისხმება ნებისმიერი გადარიცხვა, ცხადია, მათ შორის, სახელფასო გადარიცხვები.

• სხვა ბანკში რომ გადავიდნენ, რომელიც არ არის წარმოდგენილი საფონდო ბირჟებზე? 

მაგრამ ყველა ბანკი უფრთხილდება თავის რეპუტაციას. უფრთხილდება იმას, რომ ადრე თუ გვიან მასზე არ გავრცელდეს მეორადი სანქციები.

მართალია, „ქოცპროპაგანდისტებს“ და „ქოცებს“ ბრიტანეთი სასაცილოდაც არ ჰყოფნით, მაგრამ სინამდვილეში ჩვენ ვლაპარაკობთ ერთ-ერთ ყველაზე ძლევამოსილ ქვეყანაზე დასავლეთის ცივილიზებულ სამყაროში. ლონდონი არის, იყო და კვლავაც იქნება დიდი ფინანსური ცენტრი მსოფლიოში.

რამდენიც არ უნდა სხვანაირად ილაპარაკონ გორდულაძეებმა, თუ სხვა პროპაგანდისტებმა, ყველა ბანკი, რომელსაც უნდა, რომ გააგრძელოს საბანკო საქმიანობა – და საბანკო საქმიანობა თანამედროვე სამყაროში იზოლირებული ვერ იქნება – როდესაც ვლაპარაკობთ თუნდაც სავალუტო ოპერაციებზე და ასე შემდეგ, იგივე საკრედიტო ბარათებით მომსახურებაზე, რომელსაც მთლიანად დასავლეთის ქვეყნების ადმინისტრაციები აკონტროლებენ, არავის არ მოუნდება, შარში გაყოს თავი.

ჩემოდნებით თუ მიიტანენ „იმედში“ და „პოსტივიში“ ხელფასებს ქეშად დასარიგებლად – არ ვიცი, მაგრამ წესით საბანკო ოპერაციები ამიერიდან ძალიან უნდა გაუჭირდეთ.

• ეს შეეხება სხვა ფინანსურ მომსახურებასაც, მაგალითად, რეკლამის განთავსებას „იმედზე“?

რასაკვირველია. აქ ლაპარაკია ნებისმიერი სახის ტრანზაქციაზე. ამ შეზღუდვას ექვემდებარება სანქცირებული ტელევიზიების ქონება: მიკროფონიდან დაწყებული, შენობებით და ძვირადღირებული სატელევიზიო აპარატურით დამთავრებული. ყველა მოერიდება ნებისმიერი ტრანზაქციის განხორციელებას ამ ტელეკომპანიებთან, მათ შორის, რეკლამის განთავსებას, თუნდაც სერიალების ან სხვა პროდუქციის მიყიდვას.

ეს იქნება წმინდა სატელევიზიო პროდუქცია თუ სატელევიზიო აპლიკაციები, პროგრამული უზრუნველყოფა და ასე შემდეგ – ყველა ასეთი კომპანია დააყენებს თავს მეორადი სანქციის საფრთხის ქვეშ.

მეორადი სანქცია ნიშნავს იმას, რომ სანქცირებულ პირთან ახორციელებ გარკვეულ ბიზნეს ურთიერთობას და ამიტომაც, შეიძლება შენც დაგეკისროს სანქცია. არავინ არ დააყენებს საფრთხის ქვეშ საკუთარ რეპუტაციას, მით უმეტეს, ბიზნესს ამათი გულისთვის.

ამიტომაც, რამდენიც არ უნდა ილაპარაკონ, რომ იქ რესტორანში წავედი და იხვის ტოლმა ვჭამე, ეს გამოხატავს „იხტიბარს რომ არ გაიტეხს“ ადამიანი, თორემ ძალიან მძიმე სიტუაციაში ჩავარდნენ.

ეს მოსალოდნელი იყო. არავის არ უხარია ასეთი რამ, უბრალოდ ეს პროპაგანდისტები წლებია ამართლებენ დემოკრატიის რღვევას ამ ქვეყანაში, ამართლებენ იმას, რომ საქართველოს გადაეკეტა ევროპისკენ გზა და კვლავ რუსულ ჭაობში უნდა დარჩეს.

• რა ხდება იმ შემთხვევაში, თუ, მაგალითად, ემიგრაციაში წავიდა „იმედის“ თანამშრომელი, ან სამოგზაუროდ მიდის ევროპაში? 

სანქციები ეხება „იმედს“ და „პოსტივის“, როგორც იურიდიულ პირებს, ამ იურიდიული პირების ხელმძღვანელებს. რიგით თანამშრომლებს კი, რომლებიც აღარ იქნებიან დასაქმებულები ამ კომპანიებში, ეს არ შეეხება უშუალოდ. თუმცა რეპუტაციულად, თუ ცნობილი ადამიანები არიან და მათ შესახებ იციან საზღვარგარეთ, ცხადია, რომ ყველა მოერიდება მათთან ურთიერთობას.

• თუ საქმიანი ვიზიტი აქვს ევროპაში „იმედის“ თანამშრომელს? 

„იმედის“ ჟურნალისტს რა საქმიანი ვიზიტი უნდა ჰქონდეს ევროპის ქვეყანაში, როდესაც ლაპარაკია იმაზე, რომ  ბრიტანელი მოქალაქეებისა და იურიდიული პირებისთვის პირდაპირ აკრძალულია მათთან ურთიერთობა?

დასავლეთი ერთიანი სისტემაა. გარკვეული ძვრები ხდება იქაც, მაგრამ ერთმანეთის მაღალი პოლიტიკური ორგანოების გადაწყვეტილებას პატივს სცემენ. ყოველ შემთხვევაში ევროპაში ნამდვილად და დარწმუნებული ვარ შეერთებულ შტატებშიც.

ამიტომაც, ბრიტანული სანქციების გვერდის ავლას მოერიდება ყველა დასავლეთის სამყაროში. ასე რომ, „იმედის“ ჟურნალისტებს შეუძლიათ დაივიწყონ თავიანთი საქმიანი ვიზიტები ევროპაში.

კობახიძეს და ივანიშვილის რეჟიმის მესვეურებს სხვა არაფერი დარჩენიათ, გარდა იმისა, რომ იხტიბარი არ გაიტეხონ და ისე წარმოაჩინონ, თითქოს არაფერიც არ ხდება და ჩალის ფასი აქვს ამას ყველაფერს.

როგორი ჩალის ფასი აქვს ამ სანქციებს, ამის თაობაზე, სხვათა შორის, იგივე რუხაძემ ისაუბრა – „იმედის“ ყოფილმა მფლობელმა. მან სრულიად გულწრფელად ახსნა, რასაც ნიშნავს ეს სანქცია: შეხედეთ, ეგერ, რუსულ კომპანიებს და ნახავთ, რომ ეს არის სინამდვილეში დიდი პრობლემაო.

ზუსტად ამიტომაც გაიქცა რუხაძე ჩასაძირად განწირული გემიდან სულ რაღაც ორი კვირის წინ.

„გვაქვს სერიოზული მსოფლმხედველობრივი გამოწვევა, რასაც უნდა დავუპირისპირდეთ… ქორწინების მიმართ ინტერესი არის შემცირებული“, – განაცხადა „ქართული ოცნების“ პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძე, „ოცნების“ პარლამენტში გამოსვლისას, 2026 წლის 18 თებერვალს.

მან ქორწინების და შობადობის შემცირებაში ახალგაზრდები დაადანაშაულა და არ ისაუბრა „ოცნების“ ხელისუფლების პასუხისმგებლობაზე.

ირაკლი კობახიძის აზრით, საქართველოში შობადობის შემცირება გამოწვეულია არა სოციალური პრობლემებით, არამედ „ადამიანების მსოფლმხედველობით“.

„არგუმენტად“ კი 90-იანი წლები მოიყვანა, როცა ყველაზე მეტად უჭირდა ქვეყანას, თუმცა „ბევრად მაღალი იყო შობადობის კოეფიციენტი, ვიდრე დღეს“.

კობახიძის თქმით, 2014 წლიდან მესამე და მეოთხე ბავშვის შობადობის ნაწილში მაჩვენებლები იზრდება, „თუმცა დრამატულად იკლებს პირველი და მეორე ბავშვის შობადობის მაჩვენებელი. აქედან ჩანს, რომ ამას სოციალური მიზეზი არ აქვს“, – იმეორებს კობახიძე და ქორწინების მიმართ ინტერესის შემცირებას ისევ „მსოფლმხედველობას“ აბრალებს.

რა ხდება სინამდვილეში და რა ფაქტორები განაპირობებს იმას, რომ საქართველოში შობადობა მკვეთრად მცირდება, ცოცხლად დაბადებულებს კი, გარდაცვლილთა რაოდენობა უსწრებს წინ, რატომ ინგრევა ოჯახები და რატომ უჭირთ წყვილებს ერთი ან ორი შვილის გაჩენა?

ქეთი მოლაშვილი 34 წლისაა, ქალაქ წნორში ცხოვრობს. განათლებით საჯარო პოლიტიკის ადმინისტრირების მაგისტრია. აქვს „ცოდნის კაფე“ თავის პატარა ქალაქში და ახალგაზრდებს ცნობიერების ამაღლებაში ეხმარება.

ქეთი არ იზიარებს „ქართული ოცნების“ პროპაგანდას იმის თაობაზე, რომ ქართველ ახალგაზრდებს „მსოფლმხედველობის პრობლემა აქვთ“ და ამიტომ არ ქორწინდებიან ან არ აჩენენ შვილებს. მისი აზრით, დემოგრაფიული პრობლემების გამომწვევი მთავარი პრობლემა, სიღარიბე და უპერსპექტივობაა, რომელსაც ხელს უწყობს „ქართული ოცნების“ საშინაო და თუ საგარეო პოლიტიკა.

„მოდით ვისაუბროთ თუნდაც რეგიონებზე. იმდენად დაბალი ხელფასები აქვთ რეგიონებში გოგოებს, რომ ელემენტარულ, პირადი ჰიგიენის ნივთებსაც კი ვერ ყიდულობენ და რა დედობაზეა საერთოდ საუბარი.

სადმე სოფლის მაღაზიაში თუ დასაქმდი, 300 ლარი შეიძლება გქონდეს ხელფასი და როგორ გინდა ამით იცხოვრო, ოჯახის შექმნაზე და შვილის გაჩენაზე იფიქრო? „პამპერსი“ ძალიან ძვირია, ბავშვთა კვება ძალიან ძვირია, თუ ავად გაგიხდა ბავშვი, საავადმყოფოში ვიზიტიც ასევე ძვირია.

ჩემ გარშემო ბიჭებისა და გოგოების 70%-ი ვერ სწორედ ასეთი პრობლემების გამო ვერ ვქმნით ოჯახს. ვისაც ჰყავს ოჯახი, მეორე ბავშვს ვეღარ აჩენენ, რადგან ფიზიკურად ვეღარ სწვდებიან ამდენ საჭიროებებს, ისეთი ძვირია ამ ქვეყანაში ცხოვრება“, – გვეუბნება ქეთი მოლაშვილი.

მისი თქმით, ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი პრობლემა საცხოვრებლის არქონაა.

„ქართულმა ოცნებამ“ სამშენებლო პოლიგონად აქცია მთელი ქვეყანა, თუმცა ბინები მაინც ისეთი ძვირია, ახალგაზრდებს ხელი არ მიუწვდებათ, რომ შეიძინონ და ოჯახები შექმნან. თუ შეიძენ, მთელი ცხოვრება იპოთეკური სესხი უნდა იხადონ და ამ ვალების მონად იქცნენ. როცა ვეღარ სწვდებიან ვალებს, მიდიან ემიგრაციაში. თუ დემოგრაფიული სურათის შეცვლა უნდათ, ბინებს დააკლონ ფასი, მედიკამენტებს და სურსათს“, – ამბობს ქეთი მოლაშვილი.

მისი თქმით, ქვეყანაში, სადაც ბავშვების ჯანმრთელობაზე კერძო ფონდები ზრუნავენ და არა სახელმწიფო, „დემოგრაფიულ კრიზისზე ხმას არ უნდა იღებდეს კობახიძე“.

„ვხედავთ, როგორი მაღალი მაჩვენებელია სიმსივნით დაავადების და სახელმწიფო არ ეხმარება არც ბავშვებს და არც ზრდასრულებს ხშირად. ვინც ეხმარება ამ ხალხს, იმ ფონდებს პრობლემებს უქმნიან. ახალგაზრდებს, რომლებიც უკეთესი ცხოვრებისთვის იბრძვიან, 5 000-ლარით აჯარიმებენ, იჭერენ, სამსახურიდან ათავისუფლებენ. ამიტომ მავნებლობა და ფარსია იმაზე საუბარი, რომ ახალგაზრდებს ოჯახების შექმნა და შვილების გაჩენა არ უნდათ თურმე და უნდათ ესეც ევროპას დააბრალონ.

შეხედეთ მათ ქონებრივ დეკლარაციებს – 7 ბინა, 10 ბინა, მიწები, აგარაკები, ძვირფასეულობა, ფულადი დანაზოგები და ეს ხალხი გველაპარაკება იმაზე, რომ სიღარიბე თურმე არაფერ შუაშია, როცა ლუკმაპურს ართმევენ ადამიანებს.

მათ დეპუტატებს 16 ათასი ლარი აქვთ ხელფასი, ახალგაზრდებმა კი 300 ლარად უნდათ, რომ იცხოვრონ, ოჯახები შექმნან და შვილები გაზარდონ?

16 წლის ბიჭს პოლიციელი მამის გაუპატიურებით რომ ემუქრება, ამაზე ილაპარაკონ. ბათუმში, ტბაში ჩამხრჩვალ ბავშვებზე, შადრევანში მოკლულ მარიტაზე – პასუხი არავინ აგო ამ დანაშაულებზე და არა იმაზე, რომ თურმე „მსოფლმხედველობა“ გვაქვს შესაცვლელი. უნდათ რკინის ფარდა ჩამოაფარონ ქვეყანას და დაგვაშორონ განვითარებულ სამყაროს. შენ კი უნდა აჩინო ბავშვები, რომელიც ხვალ პოლიციისგან გეყოლება დასაცავი“, – ამბობს ქეთი მოლაშვილი.

„ქართული ოცნების“ მმართველობის წლებში საქართველოდან ემიგრაცია გაიზარდა. მაგალითად, 2023 წელს საქართველო 163 480-მა ადამიანმა დატოვა. გაიზარდა იმ ოჯახების რიცხვიც, რომლებიც ემიგრაციაში უკვე შვილებთან ერთად მიდიან. მაგალითად, სახალხო დამცველის მონაცემებით, 2022 წელს  5 508 შემთხვევა იყო ასეთი.

მაგალითად, ანა ღვინიაშვილი ესტონეთში, ტალინში 2019 წელს წავიდა მეუღლესთან ერთად. ევროპაში წასვლის მოტივი თავდაპირველად განათლების მიღება იყო, შემდეგ მუშაობა დაიწყო საერთაშორისო კომპანიაში და როგორც ამბობს, კარიერა საკუთარი შრომით აიწყო.

ანა ამბობს, რომ საქართველო ძალიან უყვარს და ყოველ წელს აპირებს დაბრუნებას, თუმცა შემდეგ, „რეალობა მწარედ მახსენებს თავს“.

„სად დავბრუნდე? – მტკივა იმის დანახვა, რომ ქვეყანა წინსვლის ნაცვლად უკან მიდის. ეს სტაგნაცია ხალხის სახეებზეც აისახება. მაღაზიაში თუ ტრანსპორტში ყველას ნერვები დაწყვეტაზე აქვს, რადგან საზოგადოება მუდმივად გადარჩენის რეჟიმშია.

ჩავდივარ რუსთავში და იქ სასმელი წყლის პრობლემა მხვდება, მაღალტექნოლოგიურ მიღწევებზე კი არა, წყალსა და ჰაერზეა საუბარი, რაც ადამიანის სიცოცხლისთვის ბაზისური საჭიროებაა. ამიტომ, თუ ადამიანები ვერ ქმნიან ოჯახებს და ვერ აჩენენ შვილებს, ეს პირდაპირ კავშირშია სიღარიბესა და სოციალურ დაუცველობასთან.

გაუგონარ ეკონომიკურ წნეხში ცხოვრობენ ოჯახები, საბანკო სისტემა კრედიტებზე დამოკიდებულებას გიქმნის, ფასები ევროპულია, ხელფასები – არა. ადამიანი მხოლოდ იმისთვის მუშაობს, რომ ბანკის ვალი დაფაროს და საკვები იყიდოს, რაც ნორმალური ოჯახური ცხოვრებისთვის საჭირო სიმშვიდეს საერთოდ აქრობს.

ახლა დეკრეტში ვარ და ჩემს რეალობას ვადარებ ჩემი მეგობრისას, რომელიც საქართველოში ცხოვრობს. ბავშვის გაჩენიდან 4 თვეში სამსახურში დაბრუნება უწევს, მე კი წელიწად-ნახევარი შვებულება მაქვს და სრულად ანაზღაურებადი დეკრეტით ვსარგებლობ. ეს არის სახელმწიფო, რომელიც მშობელს სიმშვიდესა და ბავშვთან ყოფნის საშუალებას აძლევს“, – გვეუბნება ანა ღვინიაშვილი.

მისი შვილი ახლა 10 თვისაა. ამბობს, რომ ორსულობიდან დღემდე, სამედიცინო ხარჯებში ერთხელ გადაიხადა 35 ევრო და ისიც მხოლოდ იმიტომ, რომ კერძო პალატა მოითხოვა. „სხვა ყველაფერი სახელმწიფო უზრუნველყო. აქ არ მეშინია, რომ დაბინძურებული ჰაერი ჩემ შვილს ჯანმრთელობას შეურყევს. ზუსტად ვიცი, რას ვაჭმევ და რომ ეს უსაფრთხოა.

პარკში სეირნობისთვის არ მიწევს საცობებთან, მოუწესრიგებელ ინფრასტრუქტურასა და დაბინძურებულ გარემოსთან ბრძოლა. მაქვს სიმშვიდის განცდა, რომ ჩემი შვილი უსაფრთხო გარემოში იზრდება და სწორედ ამიტომ ვამჯობინებთ, ჯერჯერობით აქ დარჩენას“, – გვეუბნება ანა.

მისი თქმით, არ აქვს მნიშვნელობა არც შემოსავალს ან იმას, ემიგრანტი ხარ თუ არა, „თუ ესტონეთში ცხოვრობ, სისტემა შენს გვერდითაა“, – გვეუბნება ის.

სოფო შუბითიძე მეოთხე წელია შვედეთში ცხოვრობს და საკუთარ დაკვირვებასაც გვიზიარებს ამ ქვეყნის სოციალურ სისტემაზე.

მისი შეფასებით, შვედეთი ერთ-ერთი ყველაზე ოჯახზე ორიენტირებული სახელმწიფოა. „აქ შესაძლებელია ოჯახის შექმნა ისე, რომ კარიერასა და პროფესიულ განვითარებაზე უარის თქმა არ მოგიწიოთ, რადგან სახელმწიფო ცდილობს ეს ორი მიმართულება ერთმანეთთან შეთავსებადი გახადოს.

შვედეთს აქვს ერთ-ერთი ყველაზე ფართო დეკრეტული სისტემა მსოფლიოში, მშობლებს ეკუთვნით დაახლოებით 16 თვე ანაზღაურებადი შვებულება თითო ბავშვზე. ეს დრო ორივე მშობელს შეუძლია გაინაწილოს, რაც ხელს უწყობს იმას, რომ ბავშვის აღზრდაში ორივე თანაბრად იყოს ჩართული. ბავშვების ბაღში მიყვანაც უკვე შესაძლებელია ერთი წლის ასაკიდან, რაც მშობლებს დამატებით თავისუფალ დროს აძლევს.

თითოეულ ბავშვზე ოჯახს ყოველთვიურად ეძლევა ფულადი დახმარება, რომელიც დამატებითი ხარჯების, ტანსაცმლის, ჰიგიენის, საკვების დასაფარად შეიძლება რომ გამოიყენო. ეს დახმარება უნივერსალურია და ოჯახის შემოსავალზე არ არის დამოკიდებული.

ასევე მნიშვნელოვანია, რომ საბავშვო ბაღების სისტემა გამართული და ხელმისაწვდომია, ხოლო ჯანდაცვა ფინანსურ ტვირთად არ აწვება მშობლებს.

მშობელს უნაზღაურდება ის დღეებიც, როცა ისინი ბავშვის ავადმყოფობის გამო ვერ მიდიან სამსახურში, ეს რეალურად დიდი პრაქტიკული მხარდაჭერაა“-ამბობს სოფო შუბითიძე.

მისი თქმით, შვედეთში ასევე არსებობს საცხოვრებლის დახმარებაც ბავშვიანი ოჯახებისთვის, რომელიც შემოსავალზეა დამოკიდებული. ეხმარებიან  ბავშვიან ოჯახებს ქირის ან საცხოვრებლის ხარჯების დაფარვაში. თანხა დამოკიდებულია ოჯახის შემოსავალზე, ქირის ოდენობაზე, საცხოვრებლის ზომასა და ბავშვების რაოდენობაზე. ასეთი მხარდაჭერა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ახალგაზრდა და დაბალშემოსავლიანი ოჯახებისთვის.

საერთო ჯამში, შვედეთში ოჯახებისთვის არაერთი სოციალური მექანიზმი მოქმედებს, რაც ქმნის ისეთ გარემოს, რომ ბავშვის გაჩენა რისკს და შიშებს ნაკლებად  უკავშირდება, საგრძნობია რომ სახელმწიფო და საზოგადოება მხარდ უჭერს ოჯახებს.

საქართველოს რაც შეეხება, მე პირადად თავს უფრო დაცულად შვედეთში ვგრძნობ, საქართველოში უკვე როცა ცოტა ხნით მაინც ჩამოვდივარ, განსაკუთრებული შიში  მიპყრობს და სტრესი მიმძაფრდება. ქუჩაში გასვლის შემთხვევაშიც კი დიდ რისკებს ვაწყდები, ვხედავ რომ არავინ აგებს პასუხს ელემენტარულ უსაფრთხოებაზე და ადამიანის ჯანმრთელობაზე.

არ ვსაუბრობ განათლების სისტემასა და ჯანდაცვის საჭიროებებზე. ერთადერთი გამოსავალია, რომ საქართველოში ავად არ უნდა გახდე, რადგან ამ შემთხვევაში განწირული ხარ“- ამბობს სოფო.

მისი თქმით, მიუხედავად იმისა, რომ ემიგრანტია და ეს სტატუსი გარკვეულ შეზღუდვებს მოიცავს, საქართველოსთან შედარებით იმაზე მეტი შესაძლებლობები და სარგებელი აქვს, ვიდრე საქართველოში მოქალაქედ ყოფნის შემთხვევაში ექნებოდა.

„ამიტომ, გასაკვირი არ არის, რომ ადამიანები საქართველოდან გარბიან. უბრალოდ თავის დაღწევა სურთ ქვეყნიდან, სადაც ახლო პერსპექტივაში იმედის ნატამალსაც არ აჩენს. თითოეული ნაბიჯისათვის სამკვდრო სასიცოცხლო ბრძოლაა საჭირო და ელემენტარული უფლებების მოპოვებისთვის პირადი თავგანწირვა“- გვეუბნება სოფო შუბითიძე.

ოჯახთან ერთად აშშ-ში ცხოვრება გადაწყვიტა ნათია სირაბიძემაც, მიუხედავად იმისა, რომ საქართველოში ბიზნესიც წამოიწყო და ცდილობდა სამშობლოში დამკვიდრებას. თუმცა „ქართული ოცნების“ რეპრესიული კანონებისა და ანტიდასავლური პოლიტიკის გამო, ქვეყანა დატოვა და აშშ-ში ოჯახით წავიდა.

მისი თქმით, ოჯახების ხელშეწყობის მიზნით ამერიკაში არაერთი პროგრამა მოქმედებს, რომელიც ზრუნავს მომავალ დედა-შვილზე.

„ორსულობის მართვა და მშობიარობა უფასოა სახელმწიფო ჰოსპიტალში. Medicaid – სახელმწიფო სამედიცინო პროგრამაა, რომელიც ფარავს ორსულობისას ექიმის ვიზიტებს, ანალიზებს, ულტრაბგერით კვლევებს, მშობიარობის ხარჯებსა და მშობიარობის შემდგომ პერიოდს. ეს ნიშნავს, რომ მშობიარობის ათასობით დოლარის ღირებულების ხარჯი ფინანსდება სახელმწიფოს მიერ შერჩეული საავადმყოფოს და ოჯახის შემოსავლების გათვალისწინებით.

თუ ოჯახი ვერ სარგებლობს სრული კერძო დაზღვევით, ბავშვის ჯანმრთელობის დაცვას Children’s Health Insurance Program (CHIP) უზრუნველყოფს, რომელიც ფარავს პედიატრიულ ვიზიტებს, ვაქცინაციასა და გადაუდებელ დახმარებას“, – ამბობს ნათია, რომლის უმცროსი შვილი 4 წლის არის.

მისი თქმით, ორსული ქალებისა და მცირეწლოვანი ბავშვებისთვის შექმნილია კვების დახმარების სისტემა, რომელიც უზრუნველყოფს სპეციალურ პროდუქტებს – რძეს, მარცვლეულს, კვერცხს, ჩვილის საკვებ რძის ფხვნილს, ასევე ვიტამინებსა და კვების კონსულტაციას. „პროგრამა მიზნად ისახავს დედისა და ბავშვის ჯანმრთელობის შენარჩუნებას“.

„ოჯახებს ეხმარება საგადასახადო სისტემაც. მაგალითად, Child Tax Credit მშობლებს საშუალებას აძლევს მიიღონ წლიური საგადასახადო შეღავათი თითო ბავშვზე. დაბალი და საშუალო შემოსავლის მქონე ოჯახებისთვის დამატებითი შეღავათები მოქმედებს. განსაკუთრებით მაშინ, როცა ოჯახში ერთი ან მეტი ბავშვია. თუ ოჯახის შემოსავალი საშუალო ზღვარზე არ არის, სახელმწიფო ოჯახებს გადასახადებს უბრუნებს. ვთქვათ წელიწადში 41 000 დოლარზე ნაკლები აქვს ოჯახს შემოსავალი, სახელმწიფო წლის ბოლოს ასეთ ოჯახებს 5-7000$ უკან უბრუნებს“, – ამბობს ნათია სირაბიძე.

მისი თქმით, ბავშვიან ოჯახებს შეღავათები აქვთ კომუნალურ გადასახადებშიც.

„სამუშაო სფეროში მოქმედებს Family and Medical Leave Act (FMLA), რომელიც უზრუნველყოფს 12 კვირიან დეკრეტულ შვებულებას სამსახურის შენარჩუნების მიზნით, ზოგიერთ შტატში ეს დეკრეტული ანაზღაურებადია და ზოგში – უფასო.

შტატების მიხედვით არის ისეთი პროგრამაც, რომელიც კერძო ბაღს უფინანსებს ოჯახს, იმისთვის, რომ მშობლებმა იმუშაონ“, – ამბობს ნათია სირაბიძე.

საქართველოში, სტატისტიკის მიხედვით, 70 ათასამდე ბავშვი ოფიციალურად შიმშილობს, 600 ათასი ოჯახი სიღარიბის პროგრამაშია და იზრდება იმ პირთა რიცხვიც, ვინც სოციალური შემწეობის დანიშვნას ელის.  

„2021 წლიდან საქართველოს საშუალო ეკონომიკური ზრდა 9.4 პროცენტია, რაც არა მხოლოდ რეგიონისთვის, არამედ ევროპის მასშტაბითაც უმაღლესი ნიშნულია“, – ირწმუნება „ქართული ოცნების“ ხელისუფლება.

საპირისპიროს ამბობს ოფიციალური სტატისტიკა.

„როდესაც უმჯობესდება კეთილდღეობის დონე ამა თუ იმ საზოგადოებაში, ეს განაპირობებს ხოლმე დემოგრაფიული ტენდენციების გაუარესებას. სად არის ყველაზე კარგი დემოგრაფიული მაჩვენებლები? – ეს არის ეკონომიკურად ყველაზე ნაკლებგანვითარებული ქვეყნები. ლიდერები არიან აფრიკა და აზია, სადაც ყველაზე დაბალია კეთილდღეობის დონე“, – თქვა კობახიძემ პარლამენტში გამოსვლისას.

მან ჯერ თქვა, რომ დემოგრაფიის წამახალისებელ ზომებზე იმსჯელებდნენ, შემდეგ კი დასძინა, რომ გადახედავენ სოციალურად დაუცველთა ბაზას, რომელიც „მდიდრებისგან“ უნდა გაწმინდონ.

„2020 წელს კოვიდის გამო გაიზარდა სოციალურად დაუცველთა ბაზა და შემდეგ აღარ გადამოწმებულა. ერთ-ერთმა უწყებამ გადაამოწმა შემთხვევითი შერჩევის პრინციპით 300 პირი და აქედან 49-ს აღმოაჩნდა 3000 ლარზე მეტი შემოსავალი“,- განაცხადა კობახიძემ.

დადასტურებული ფაქტია, რომ განსაკუთრებით 2024 წლის არჩევნების წინ, ამ ბაზებს მმართველი პარტია მოქალაქეებზე ზემოქმედების ბერკეტად იყენებდა და მათ ხმების მიცემას „ოცნების“ სასარგებლოდ აიძულებდა.

ის, რომ დემოგრაფია და შობადობის ზრდაზე საუბარი „ქართული ოცნების“ მხრიდან ერთგვარი პროპაგანდის ინსტრუმენტია, კარგად გამოჩნდა მაგალითად 2013 წელს, როდესაც „ოცნების“ მაშინდელმა წევრებმა ე.წ. დემოგრაფიული აღორძინების ფონდი დააარსეს, სახელმწიფო ბიუჯეტიდან 80 მილიონზე მეტი ლარი დახარჯეს, „ოჯახური სიწმინდის“ კონგრესები ჩაატარეს, თუმცა დემოგრაფიული პრობლემები ქვეყანაში ვერ მოაგვარეს. უფრო მეტიც, სწორედ მათი მმართველობის წლებში გაიზარდა როგორც სიღარიბე, ასევე ემიგრაცია და, შესაბამისად, დემოგრაფიული პრობლემებიც.

კობახიძის პროპაგანდამ შობადობაზე, აზა გაბუნიას მარგარეტ ეტვუდის „მხევლის წიგნი“ გაახსენა, სადაც გამძაფრებული პატრიარქატი და ქალების ჩაგვრაა ასახული.

„სადაც ქალები, როგორც მონები ისე არიან წარმოჩენილი, რომელთა ფუნქცია მხოლოდ ბავშვების გაჩენაა. სხვა უფლება ჩამორთმეული აქვთ საზოგადოებაში და ეს სიგიჟე, იქაც რელიგიურ-პატრიოტული მოტივებითაა გამართლებული. რაღაც ასეთი სულისკვეთება უნდათ ჩვენს საზოგადოებაში დაამკვიდრონ“, – ამბობს აზა გაბუნია, „თავისუფლების მოედნის“ წევრი.

მისი აზრით, ქვეყანაში, სადაც მილიონამდე შეჭირვებული ადამიანი ცხოვრობს და ათიათასობით ბავშვი შიმშილობს. ხელისუფლება შობადობის შემცირებაზე პასუხისმგებლობას არ გრძნობს.

„იმის ნაცვლად, რომ სახელმწიფო ფიქრობდეს, როგორ შეუწყოს ხელი ახალდაქორწინებულებს, რომ სამსახური ჰქონდეთ, ბინადრობა შეძლონ, ჯანმრთელობის კარგი დაზღვევა ჰქონდეთ და უსაფრთხოება იყოს ქვეყანაში მაღალი, რომ სტიმული ჰქონდეთ ადამიანებს ჰყავდეთ შვილები, რაღაც აბსურდულ „მსოფლმხედველობაზე“ საუბრობს.

მეც კმაყოფილი ვიქნები თუ საქართველოში ბევრი ოჯახი შეიქმნება და ბევრი ბავშვი დაიბადება, მაგრამ ამისთვის რეალური ნაბიჯები უნდა გადადგას სახელმწიფომ და არა ის, რომ რეპრესიები გააძლიეროს. როგორც ახლა გვიუქმებენ განათლებას, უნივერსიტეტებს „ხარისხის გაზრდის“ სახელით, მალე ალბათ სიღარიბესაც მონათლავენ ისე, რომ ჩვენი „კეთილდღეობისთვის“, „სუვერენიტეტის დაცვისთვის“ და „ქვეყნის გადარჩენისთვის“ გვაღარიბებენ და იღებენ დისტოპიურ კანონებს.

დემაგოგიით, დეზინფორმაციით უნდათ, რომ კვებონ ადამიანები და ამისთვის უნდა გამოიყენონ რუსეთის, ჩრდილოეთ კორეის, ირანის და ასეთი ავტორიტარულ-დიქტატორული ქვეყნების გამოცდილება“, – ამბობს აზა გაბუნია.

• ბავშვები, რომლებსაც ახლა და აქ სჭირდებათ სახელმწიფოს დახმარება

ხუთი წელია მშობლები, მასწავლებლები და მოსწავლეები სკოლებში კვების დანერგვას ითხოვენ, თუმცა „ოცნების“ ხელისუფლება ამ საკითხზე დუმს.

აქონდროპლაზიით დაავადებული ბავშვების დედებს ღამეები რუსთაველზე და ჯანდაცვის სამინისტროს კარებთან ათენებინეს წვიმაში, მხოლოდ იმიტომ, რომ შვილების სიცოცხლისთვის აუცილებელი მედიკამენტების შემოტანას ითხოვდნენ.

აი, ახლაც, ჯანდაცვის სამინისტროს კარებთან ღამეებს ათევს შშმ შვილის დედა თამარ იარაჯული, შვილის გადასარჩენი მედიკამენტი რომ მიიღოს სახელმწიფოსგან. თუმცა ჯერჯერობით ამაოდ.

რამდენიმე დღეა ქუჩაში დგანან იმ ბავშვების მშობლები, რომლებსაც დიუშენის კუნთოვანი დისტროფია აქვთ და სახელმწიფოს მათი შვილების სიცოცხლის გასახანგრძლივებლად წამლის შემოტანას სთხოვენ. „ოცნების“ ხელისუფლება კი სასოწარკვეთილ მშობლებს პასუხის ღირსადაც არ ხდის. ათობით მშობლის თხოვნა შემოგხვდება ფეისბუქზე, სადაც მშობლები შვილებისთვის წამალს და გამოკვლევებს ითხოვენ და გვწერენ, რომ სახელმწიფო მათ არ ეხმარება. ზოგი მშობელი საკვებს ან სხვა აუცილებელ საჭიროებებს ითხოვს მცირეწლოვანი შვილებისთვის.

• „რეალობის გაუკუღმართება“

„ოცნება“, რომელიც დემოგრაფიულ კატასტროფაზე საუბრობს, ტროტუარზე დგომის გამო 9 შვილის დედას აკავებს. 5 000 ლარით აჯარიმებს ორსულ ქალს, მცირეწლოვანი შვილის დედას პროევროპულ აქციებში მონაწილეობის გამო, შემდეგ კი დემოგრაფიულ კრიზისს ახალგაზრდების ცნობიერებას აბრალებს.

„ირაკლი კობახიძის განცხადება რეალობას არის აცდენილი“, – ამბობს „სოციალური სამართლიანობის ცენტრის“ ხელმძღვანელი თამთა მიქელაძე „ბათუმელებთან“. მისი აზრით, კობახიძის მხრიდან იმის თქმა, რომ საქართველოში სოციალურ-ეკონომიკური პრობლემები აღარ არსებობს, ოჯახები კეთილდღეობაში ცხოვრობენ და მხოლოდ იდეოლოგია და გლობალიზაცია ახდენს გავლენას შობადობაზე, რეალობის გაუკუღმართებაა.

„ძალიან აშკარაა, რომ „ქართული ოცნება“ ცდილობს თვითონ ილაპარაკოს პროაქტიულად დემოგრაფიის პრობლემაზე, ფასების ზრდაზე, რადგან ნათელია ფართო სოციალურ ჯგუფებში გაჩენილი უკმაყოფილება. ეს არის სრულიად ყალბი პოლიტიკა, რადგან კობახიძე არ საუბრობს არც საგადასახადო შეღავათებზე, არც სოციალურ მხარდაჭერაზე მრავალშვილიანი ოჯახებისთვის, არც დეკრეტულ შვებულებაზე, რეალურ დაზღვევაზე, უმუშევრობის დაზღვევაზე, არც საბინაო შეღავათებზე, ხარისხიანი განათლების ხელმისაწვდომობაზე.

ამიტომ, როცა ამდენი პრობლემაა და ამ დროს შენ დემოგრაფიულ პრობლემებს იდეოლოგიას აბრალებ, უბრალოდ, თამაშობ საზოგადოების კონსერვატიულ ნაწილზე და არა ის, რომ რეალურად გინდა ამ პრობლემების მოგვარება“, – ამბობს თამთა.

მისი თქმით, მზარდი მიგრაციაც, რომელიც უკვე ისტორიულ მაქსიმუმზეა, სწორედ „ქართული ოცნების“ პოლიტიკას უკავშირდება. „ადამიანები მხოლოდ სიღარიბის გამო აღარ მიდიან ქვეყნიდან – საკუთარ მომავალს ვეღარ ხედავენ აქ. ძალიან ბევრი ქალი მიდის ევროპაში და ზრუნვის შრომაშია ჩართული წლობით და ამის გამოც ინგრევა ხშირად ოჯახები, რადგან უკან ვეღარ ბრუნდებიან. არ არსებობს ინტეგრაციის თუ სოციალური მხარდაჭერის პროგრამები. ოჯახები ინგრევა სიღატაკის, უპერსპექტივობის გამო. რეგიონები იცლება ადამიანებისგან. ამიტომ რეალობის გაუკუღმართებაა ის, რომ ამაშიც იდეოლოგიური მტრები დაინახო და ესეც დასავლეთს, ფემინიზმს და კულტურას დააბრალო“, – ამბობს თამთა.

მისი თქმით, ზუსტად ანტიგენდერული რიტორიკის და პოლიტიკის გაგრძელებაა კობახიძის განცხადება შობადობასა და ქორწინებაზე.

„ჩვენი ყოველდღიურობაა – სიღარიბე, უპერსპექტივობა, უმუშევრობა, რეგიონული უთანასწორობა, რადგან ბუნებრივი რესურსების მიტაცება ხდება მდიდრებისთვის და გვაკლდება მწვანე საფარი და რესურსები. მეორე მხრივ, კიდევ უფრო დიდი კითხვის ნიშნებია იმ კომპანიებთან, რომლებიც კორპუსებს აშენებენ და მათი ეკონომიკური ინტერესები რუსეთთან არის კავშირში. გვაინტერესებს რეკრეაციული საკითხები და ე.წ. მდიდრული უბნების შექმნის საკითხი დიდ ქალაქებში, ეკონომიკური და კორუფციული გარიგებები“.

თამთას თქმით, იმ ქვეყნებზე მიბაძვა, სადაც სიღარიბეა დემოგრაფიის ზრდის კარგ მაგალითად არის წარმოჩენილი, ასევე დემაგოგიაა.

„სოციოლოგიის და სოციალური პოლიტიკის ანაბანაა, რომ იმ ქვეყნებში და იმ საზოგადოებებში, სადაც სიღარიბეა, ძალიან ხშირად ქალებს არ მიუწვდებათ ხელი რეპროდუქციულ ჯანმრთელობაზე, არ აქვთ სათანადო განათლება და ოჯახის დაგეგმვის შესაძლებლობა. ეს განაპირობებს მაღალ შობადობას. სადაც ხშირია ადრეული ქორწინებები.

ზოგადად, ავტოკრატიებს ახასიათებთ ის, რომ ისინი იწყებენ ბრძოლას არარსებულ მტრებთან – გეოპოლიტიკურ და პოლიტიკურ მტრებთან და სწორედ იდეოლოგიური კონფლიქტების გამოგონებით ცდილობენ ადამიანების რეალური სოციალური წუხილების და საჭიროებების გადაფარვას. ამ პროპაგანდისტული იდეოლოგიური თამაშებით ქმნიან ისინი ყალბ რეალობას.

იმ ფონზე, როცა მათ გაანადგურეს საქართველოში გენდერული თანასწორობის პოლიტიკა, არ გამოვრიცხავ, რომ უფრო წინ წავიდნენ ამის ნგრევაში და კიდევ უფრო ანტიგენდერული და ანტიფემინისტური ინიციატივებით გამოვიდნენ. იქნება ეს აბორტის საკითხი თუ სხვა ტიპის საკანონმდებლო რეგულაციები. ეს არის ხელწერა ასეთი ტიპის ავტოკრატიების“, – ამბობს თამთა მიქელაძე.

პროკურატურის ინფორმაციით, ქალი, რომელმაც კლინიკის საპირფარეშოში შვილი გააჩინა, დაკავებულია.

მათივე ინფორმაციით, ქალს ბრალი დღეს, 24 თებერვალს წარუდგინეს.

„საქართველოს პროკურატურამ ახალშობილის განზრახ მკვლელობის მცდელობის ფაქტზე დედას ბრალდება წარუდგინა.

შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერ ჩატარებული გამოძიების შედეგად დადგინდა, რომ 2026 წლის 22 თებერვალს ბათუმის ერთ-ერთი კლინიკის საპირფარეშოში ამავე კლინიკის სანიტარმა იმშობიარა, რის შემდეგაც მოკვლის განზრახვით, ახალშობილს სხეულის სხვადასხვა არეში სიცოცხლისთვის სახიფათო დაზიანებები მიაყენა და სამედიცინო ნარჩენების პოლიეთილენის პარკში მოათავსა.

ახალშობილი კლინიკის რეანიმაციულ განყოფილებაშია მოთავსებული.

სამართალდამცველებმა ბრალდებული იმავე დღეს დააკავეს. მას ბრალდება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 19.112-ე მუხლით (დედის მიერ ახალშობილის განზრახ მკვლელობის მცდელობა) წარედგინა.

პროკურატურის შუამდგომლობის საფუძველზე ბრალდებულს აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობა შეეფარდა“, – წერს პროკურატურა.

კლინიკის ინფორმაციით, ახალშობილს სხეულზე მძიმე დაზიანებები აღენიშნება და მისი მდგომარეობა მძიმეა.

23 თებერვალს კლინიკის ხელმძღვანელმა „ბათუმელებთან“ თქვა, რომ ჰქონდათ კონსილიუმი სპეციალისტებთან, ასევე საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროსთან ჩვილის გადასარჩენად.

მისი თქმით, ახალშობილს რამდენიმე სახის ოპერაცია სჭირდება.

დიდმა ბრიტანეთმა 50 ნავთობტანკერი დაასანქცირა, რომლებიც ჩართულნი იყვნენ რუსეთიდან მესამე ქვეყანაში რუსული წარმოების ნავთობის ან ნავთობპროდუქტების გადაზიდვაში.

დასანქცირებულ გემებს შორისაა ნავთობტანკერი ALTURA – (IMO 9292199), რომელიც 2025 წლის 6-7 ოქტომბერს ყულევის პორტშიც იმყოფებოდა.

გემს მაშინ KAYSERI ერქვა, პანამის დროშის ქვეშ ცურავდა და საქართველოში 100 000-მდე ტონა ნედლი ნავთობი შემოიტანა.

ნავთობტანკერის მიერ შემოტანილ ტვირთზე შემოსავლების სამსახურმა 21 ოქტომბერს განცხადება მას შემდეგ გაავრცელა, რაც საერთაშორისო სააგენტო როიტერსმა დაწერა, რომ რუსულმა კომპანია „რუსნეფტმა“ საქართველოში რუსული ნავთობი შემოიტანა.

„ყულევის საზღვაო ნავსადგურში რუსეთის ფედერაციის პორტიდან შემოვიდა პანამის დროშის ქვეშ მცურავი თბომავალი KAYSERI, რომელზეც დატვირთული იყო ერთ-ერთი რუსული კომპანიიდან (უწყება თავს იკავებს კომპანიების სახელწოდებების დასახელებისგან და საგადასახადო საიდუმლოების შემცველი ინფორმაციის გავრცელებისგან) გამოგზავნილი, იმპორტის საბაჟო პროცედურებში მოქცევისთვის განკუთვნილი 100 000 ტონამდე ნედლი ნავთობი“, – განმარტა 2025 წლის 21 ოქტომბერს შემოსავლების სამსახურმა.

მიმართვის მიუხედავად, უწყებამ დამატებითი ინფორმაცია არ გასცა და არ განმარტა, სად წავიდა რუსეთიდან შემოტანილი  ტვირთი. შემოსავლების სამსახურმა ეს „საგადასახადო საიდუმლოებით“ ახსნა.

ნავთობტანკერის ყულევში ყოფნა დაადასტურა საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტომაც, თუმცა განმარტა, რომ იმ დროისათვის გემი არ იყო საერთაშორისო სანქციების ქვეშ და არ ფიგურირებდა არც ერთ სანქცირებულ სუბიექტთან ასოცირებულ კომპანიათა ჩამონათვალში.

დღეს, 24 თებერვალს კი, ცნობილი გახდა, რომ დიდმა ბრიტანეთმა სხვა 50 გემთან ერთად დაასანქცირა კაისერი, რომელსაც სახელი აქვს გადარქმეული, ახლა ALTURA ჰქვია და სიერა ლეონეს დროშის ქვეშ ცურავს.

„გვაქვს გონივრული საფუძველი ვივარაუდოთ, რომ ALTURA – IMO 9292199 იყო ან შესაძლოა ჩართული იყოს საქმიანობაში, რომლის მიზანი ან შედეგია უკრაინის დესტაბილიზაცია ან უკრაინის ტერიტორიული მთლიანობის, სუვერენიტეტის, დამოუკიდებლობის შერყევა ან მათთვის საფრთხის შექმნა, ან რუსეთის მთავრობისთვის სარგებლის მოპოვება ან მისი მხარდაჭერა. კერძოდ, ALTURA ჩართულია რუსეთიდან მესამე ქვეყანაში რუსეთში წარმოებული ნავთობის ან ნავთობპროდუქტების გადაზიდვაში,“ – ნათქვამია გაერთიანებული სამეფოს დასაბუთებაში, თუ რატომ დაედო კონკრეტულ გემს სანქცია.

დასანქცირებულ გემს ეკრძალება გაერთიანებული სამეფოს პორტში წვდომის მიღება, მისი კაპიტნის ან ლოცმანის მიერ პორტში შესვლა. შესაძლებელია გემის რეგისტრაციის გაუქმება გაერთიანებული სამეფოს გემების რეესტრში.

დიდი ბრიტანეთის სანქციებში მოხვედრამდე, ALTURA – იგივე KAYSER ევროკავშირმა დაასანქცირა.

KAYSER – IMO 9292199 მონიშნეს, როგორც ე.წ. ჩრდილოვანი ფლოტის ხომალდი, რომელიც მონაწილეობდა რუსული ნავთობის ყიდვა-გაყიდვასა და ტრანსპორტირებაში.

ევროკავშირის სანქციების დადების შემდეგ გემმა შეიცვალა სახელწოდება, დროშა და კომპანია. სახელწოდების და დროშის შეცვლა სანქციებისგან თავის არიდების გავრცელებული პრაქტიკაა. თუმცა ამის მიუხედავად, IMO 9292199 ბრიტანული სანქციების ქვეშ მაინც მოხვდა.

დიდმა ბრიტანეთმა დაწესებული სანქციების შესახებ დღეს, 24 თებერვალს განაცხადა.

დღესვე გამოქვეყნდა დასანქცირებული გემების, კერძო კომპანიების და ინდივიდუალური პირების ჩამონათვალიც.

გამოქვეყნებული სიის მიხედვით, დიდმა ბრიტანეთმა დაასანქცირა შემდეგი გემები:

EVERDINE – IMO9382073, EVALI – IMO9400980, ETHERA – IMO9387279, ESTELLA – IMO9308170, DENVER – IMO9382712, CHONGCHON – IMO9294123, CELINE – IMO9252400, CAROLINE BEZENGI  – IMO9224439, BRIONT – IMO9252955, BREEZ – IMO9247778, BOLU – IMO9439539, GARUDA – IMO9272931, GENERAL SKOBELEV – IMO 9503304, GRIF – IMO9332028, GUANYIN – IMO9299707, INDRI – IMO9247429, KATY – IMO9323326, LUMIN – IMO9330599, FENGHUANG – IMO9236248, MANASLU – IMO9388027, MAVERICK – IMO9321562, MYRA – IMO9336490, NEMRUT – IMO9439541, NILANGA – IMO9412452, URIEL – IMO9336517, VELORA – IMO9290373, AS CALCUTTA – IMO9037123, HANSON – IMO9237412, INNOVATOR – IMO9306809, JEWEL – IMO9419450, JIN HUI – IMO9430272, TYCHE 1 – IMO9308077, ADITYA – IMO9323314, ALTURA – IMO9292199, APATE – IMO9433016,  AURA 1 – IMO9472634, BLUEBELL – IMO9251810,  NOVA CREST – IMO9292046, ORVI – IMO9321718, PRISMA – IMO9299678, PROMETEI – IMO9296597, SAMOS – IMO9408190, LNG SOARS – IMO9307205, KUNPENG – IMO9247194, SARASWATI – IMO9383869, SEGINUS – IMO9256028, SKADI – IMO9230971, STANISLAV GOVORUKHIN – IMO9621596, TAGOR – IMO9282481, TASSOS – IMO9408695.

მთავარი ფოტო:   ALTURA – IMO 9292199-ის სახელის ქვეშ მცურავი გემი, რომელმაც რამდენჯერმე შეიცვალა სახელი. ნავთობტანკერს 2005 წელს ერქვა – BESIKTAS DARDANELLES  და ცურავდა თურქეთის დროშის ქვეშ,  2024 წელს დაირქვა Kayseri და ცურავდა პანამის დროშის ქვეშ,  2025 წელს, მას შემდეგ რაც ევროკავშირმა დაასანქცირა, დაირქვა ALTURA  და ცურავს სიერა-ლეონეს დროშის ქვეშ. 

„წარმოდგენილი ცვლილებები მნიშვნელოვნად აზიანებს იურიდიული დახმარების სამსახურის ინსტიტუციურ დამოუკიდებლობას და ზრდის მასზე პოლიტიკური გავლენების რისკს.

ამასთან, იურიდიული დახმარება ექცევა მთავრობის მმართველობის ქვეშ, რომელიც დამოუკიდებლობისა და შიდაავტონომიის შეზღუდული სტატუსით ისარგებლებს,“ – ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია ეხმაურება კანონპროექტს „იურიდიული დახმარების შესახებ“, რომელსაც არალეგიტიმურმა პარლამენტმა 2026 წლის 18 თებერვალს მეორე მოსმენით დაუჭირა მხარი.

თუ მოქმედი რედაქციით, იურიდიული დახმარების სამსახური პარლამენტის წინაშე იყო ანგარიშვალდებული, ახლა იგი პრემიერ-მინისტრს დაექვემდებარება.

„იურიდიული დახმარების სამსახური მნიშვნელოვანი ინსტიტუტია ქვეყანაში დაცვის უფლების რეალიზების თვალსაზრისით. წარმოდგენილი ცვლილებებით კი, სამსახურის ინსტიტუციური გარანტიების შესუსტება გავლენას ახდენს მოქალაქეების მიერ დამოუკიდებელი და ხარისხიანი იურიდიული მომსახურების უფლებაზე, მით უფრო მაშინ, როდესაც სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციები რეპრესიული საკანონმდებლო კლიმატის პირობებში სულ უფრო ნაკლები რესურსით ახერხებენ მოქალაქეთა უფასო იურიდიულ დახმარებას.

მიუხედავად იმისა, რომ ინიცირებული ვარიანტი კვლავ უსვამს ხაზს სამსახურის დამოუკიდებლობას, იურიდიული დახმარების სამსახურის დაქვემდებარება აღმასრულებელი ხელისუფლებისათვის ეწინააღმდეგება ზოგადად იურიდიული დახმარების ლოგიკასა და დაცვის უფლების განხორციელების პრინციპებს, რადგან ხშირ შემთხვევაში, მოქალაქეებისათვის გაწეული იურიდიული მომსახურება სახელმწიფო დაწესებულებებთან მიმართებით არსებულ დავებს ეხება და დავის ორივე მხარის ერთი ხელისუფლების შტოს ქვეშ მოქცევა პირის დაცვის ლოგიკას ეწინააღმდეგება.

შედეგად, სამსახურის პრემიერ-მინისტრის დაქვემდებარებაში მოქცევა უარყოფითად აისახება მის დამოუკიდებლობასა და საქმიანობის ობიექტურად და მიუკერძოებლად განხორციელებაზე,“ – აღნიშნულია საიას მიერ დღეს, 24 თებერვალს გავრცელებულ განცხადებაში.

წარმოდგენილი ცვლილებებით  ასევე უქმდება იურიდიული დახმარების საბჭო, როგორც სამსახურის პოლიტიკის განმსაზღვრელი და მონიტორინგზე პასუხისმგებელი კოლეგიური ორგანო. საბჭო იყო კოლეგიური ორგანო და იგი 9 წევრისგან შედგებოდა.

საბჭოს წევრებს ირჩევდნენ ადვოკატთა ასოციაციის აღმასრულებელი საბჭო, სახალხო დამცველი, იურიდიული დახმარების ბიუროები, იუსტიციის მინისტრი და იუსტიციის უმაღლესი საბჭო.

იურიდიული დახმარების საბჭო განსაზღვრავდა სამსახურის საქმიანობის ძირითად მიმართულებებს, ამტკიცებდა სტრატეგიას და ახორციელებდა მისი შესრულების მონიტორინგს. ამასთანავე, საბჭო ირჩევდა სამსახურის დირექტორს.

„ინიციირებული ცვლილებებით, ფაქტობრივად, იურიდიული დახმარება ექცევა მთავრობის მმართველობის ქვეშ, რომელიც დამოუკიდებლობისა და შიდაავტონომიის შეზღუდული სტატუსით ისარგებლებს. მართალია, ფორმალურად საბჭოს უფლებამოსილებებს მთავრობა და სამსახურის დირექტორი ინაწილებს, თუმცა საბჭო, როგორც სხვადასხვა სუბიექტის მიერ დაკომპლექტებული ორგანო, რომელიც დამოუკიდებლობის ინსტიტუციური გარანტია იყო, უქმდება, რაც დელიბერაციული და კოლეგიალური მმართველობის სისტემის გაუქმებას ისახავს მიზნად,“ – აღნიშნულია საიას განცხადებაში.

საია ყურადღებას ამახვილებს ასევე იმაზე, რომ იურიდიული დახმარების ბიუროები მოქალაქეებს უწევენ საადვოკატო მომსახურებას:

„აუცილებელია იურიდიული დახმარების სისტემა განხილულ იქნას საადვოკატო საქმიანობის პრინციპებთან მიმართებით მნიშვნელოვანი უკუსვლაა, დახმარების მიმღების განსაზღვრისათვის საჭირო კრიტერიუმების იმ დირექტორის მიერ დადგენის უფლებამოსილების მინიჭება, რომელიც პრემიერ-მინისტრის მიერ დანიშული პირია.

ინსტიტუციური დამოუკიდებლობის ნაკლებობის პირობებში, ასეთი კრიტერიუმების განსაზღვრაც პოლიტიკური კონტროლის მექანიზმად შეიძლება იქცეს.

იურიდიული დახმარების სამსახური მნიშვნელოვანი ინსტიტუტია ქვეყანაში დაცვის უფლების რეალიზების თვალსაზრისით. წარმოდგენილი ცვლილებებით კი, სამსახურის ინსტიტუციური გარანტიების შესუსტება გავლენას ახდენს მოქალაქეების  მიერ დამოუკიდებელი და ხარისხიანი იურიდიული მომსახურების უფლებაზე, მით უფრო მაშინ, როდესაც სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციები რეპრესიული საკანონმდებლო კლიმატის პირობებში სულ უფრო ნაკლები რესურსით ახერხებენ მოქალაქეთა უფასო იურიდიულ დახმარებას,“ – აღნიშნულია საიას განცხადებაში.

ამავე თემაზე:

„ოცნების ეს ნაბიჯი ნიშნავს ადვოკატურის დამოუკიდებლობის დემონტაჟს“ – ინტერვიუ

See more

სურსათის ეროვნული სააგენტოს ინფორმაციით ლაგოდეხსა და ბოლნისში არალეგალური რძის გადამმუშავებელი საწარმოები აღმოაჩინეს. ობიექტებს საწარმოო პროცესი შეუჩერდათ.

„ფიზიკური პირი ლ. მ. [ლაგოდეხი, სოფელი ქვემო ნაშოვარი] სააგენტოსაგან მინიჭებული სავალდებულო აღიარებისა და ეკონომიკურ საქმიანობათა რეესტრში რეგისტრაციის გარეშე კუსტარულად აწარმოებდა ეგრეთ წოდებულ „ყველს“.

ინდმეწარმე დ.შ. [ბოლნისის მუნიციპალიტეტი, სოფელი დისველი]  ეკონომიკურ საქმიანობათა რეესტრში რეგისტრაციისა და სააგენტოს სავალდებულო აღიარების გარეშე, ჰიგიენური ნორმების დარღვევით, ახდენდა რძის გადამუშავებას  და ეგრეთ წოდებული  „ყველის“ წარმოებას“ – ამბობს სააგენტო.

მათივე ინფორმაციით, გამოვლენილ დარღვევებთან დაკავშირებით გატარდა კანონმდებლობით გათვალისწინებული ღონისძიებები, „საეჭვო წარმომავლობის სურსათი დაილუქა, მეწარმეები  დაჯარიმდნენ  და შეუჩერდათ საწარმოო პროცესი“.

 

ბათუმში დააკავეს პირი, რომელმაც, შსს-ს ინფორმაციით, სამ ადამიანს სხეულზე მძიმე დაზიანებები მიაყენა.

„გამოძიებით დადგინდა, რომ ბრალდებულმა, წარსულში მომხდარი კონფლიქტის საფუძველზე, დანის გამოყენებით სამ პირს სხეულის დაზიანება მიაყენა. დაშავებულები შესაბამისი სამედიცინო დახმარების გაწევის მიზნით საავადმყოფოში მოათავსეს“.

შსს-ს ინფორმაციით, გამოძიება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 117-ე მუხლით  მიმდინარეობს, რაც 9-დან 13 წლამდე ვადით თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.

შსს-ს ინფორმაციით, ბათუმში ასევე დააკავეს ინტერპოლის წითელი ცირკულარით ძებნილი, თურქეთის რესპუბლიკის მოქალაქე, რომელიც „სხვადასხვა  მძიმე დანაშაულის ჩადენისთვის იძებნებოდა.

ამჟამად, დაკავებულის მიმართ კანონით გათვალისწინებული საექსტრადიციო პროცედურები მიმდინარეობს“ – ამბობს შსს.

ქობულეთის მერიაში რეორგანიზაციის პროცესი გრძელდება. თანამშრომლები სამსახურის შესაძლო დაკარგვის თაობაზე უკვე გააფრთხილეს.

ქობულეთის მერიამ მუნიციპალური ინსპექცია დააფუძნა და დირექტორად გია ხაბაზი დანიშნა. ის ამ დრომდე მუნიციპალურ ორგანიზაციას, შპს „ქობულეთის პროფილაქტიკური დეზინფექციის სადგურს“ ხელმძღვანელობდა.

წესდების მიხედვით, მუნიციპალური ინსპექციის მოვალეობა საზედამხედველო საქმიანობა, დარღვევების გამოვლენა და მათზე რეაგირება იქნება.

მერიის ინფორმაციით მერიის სამსახურებიდან თანამშრომლების ნაწილი, რომელთა ფუნქციაც საზედამხედველო საქმიანობა იყო, ინსპექციაში გადავა სამუშაოდ. 

ინსპექციის მოვალეობებში შედის: ქალაქის იერსახის შესაძლო დამახინჯების კონტროლი, სამშენებლო ზედამხედველობა, სანებართვო პირობების შესრულების, რეკლამის განთავსების, ნარჩენებით დაბინძურების, გარევაჭრობის, აკუსტიკური ხმაურის და სხვა სახის კონტროლი.

ინსპექციის მოვალეობაა, ასევე, დასრულებული ობიექტების ექსპლუატაციაში მიღება, სანიტარული და პრევენციული ღონისძიებების განხორციელება ქალაქის ტერიტორიაზე.

ინსპექციას შეუძლია თავისი უფლებამოსილების ფარგლებში იმოქმედოს დამოუკიდებლად, რიგი საკითხების შემთხვევაში კი, როგორიც არის: ქონების შეძენა, გასხვისება, იჯარით გაცემა, სესხის აღება, თავდებობა, გადაწყვეტილება შეუთანხმოს უშუალოდ მერს.

ინსპექციის საქმიანობას აკონტროლებს ქალაქის მერი. საჭიროების შემთხვევაში, ინსპექციის საქმიანობის შესამოწმებლად, მერს შეუძლია დანიშნოს აუდიტორი.

ქობულეთის მერიამ დააფუძნა ასევე მუნიციპალური ინფრასტრუქტურისა და კეთილმოწყობის სამმართველო.

ახალი სამმართველოს დირექტორად როლანდ ბერიძე დანიშნეს. მან სატელეფონო საუბარში გვითხრა, რომ ამ დრომდე კერძო სექტორში მუშაობდა – „მშენებელი ვარ“.

მისივე ინფორმაციით, სამმართველო ჯერ სრულად დაკომპლექტებული არ არის.

წესდების მიხედვით, სამმართველოს ევალება მუნიციპალური ინფრასტრუქტურის მართვა-განვითარება; ქალაქის კეთილმოწყობასთან დაკავშირებული პროექტების შემუშავება, მაღალბიუჯეტიანი ინფრასტრუქტურული პროექტების შესყიდვა, განხორციელება და კონტროლი.

წესდების მიხედვით, ამ სამმართველოს დირექტორი თანამდებობაზე ერთი წლის ვადით ინიშნება.

2026 წლის იანვარში ქობულეთის მერიამ დააფუძნა, ასევე, შპს „ქობულეთის შუქურა 1960“, ამ შპს-ს დირექტორად რევაზ ჩელებაძე დანიშნეს.

დღეს, 23 თებერვალს, სარფში, ტრაილერის მძღოლებმა საპროტესტო აქცია გამართეს. პროტესტის მიზეზი გახდა ე.წ. TIR პარკების მიერ გაზრდილი გადასახადი.

22 თებერვლის ჩათვლით, მძღოლები ავტოსადგომზე შესვლის საფასურს 80 ლარს იხდიდნენ.

23 თებერვალს კი 130 ლარის გადახდა მოუწიათ.

მძღოლებმა, რომლებმაც გაზრდილი ფასი გადაიხადეს სავალდებულო ავტოსადგომზე შესვლისათვის, დღეს, 23 თებერვალს სპონტანური საპროტესტო აქცია გამართეს სარფში, სადაც ერთ საათზე მეტი ხსნის განმავლობაში იყო ტრაილერების კოლონა გაჩერებული.

„გეგონება სერიოზულ სასტუმროში შედიხარ, ისეთი მდგომარეობაა, TIR პარკში ფასები რომ მოამატეს.

სერვისი არის ნული. კოფე, სიგარეტი, საჭმელი – ყველაფერი ძვირია. ყველა მძღოლი ვალდებულია შევიდეს ამ ავტოსადგომებში, ისე საბაჟო არ გაგიშვებს საზღვარზე,“ – უთხრა ტრაილერის მძღოლმა, ზაზა დუმბაძემ „ბათუმელებს“.

„წუხელ ღამის 12 საათზე გავიგეთ, რომ TIR პარკებში გადასახადი გაიზარდა და 80 ლარის ნაცვლად გახადეს 130 ლარი. არ განმარტეს, რატომ გააძვირეს.

ამ დროს ფასის გაზრდა კი არა, TIR პარკებში არსებული სიტუაციაა მოსაგვარებელი. ნაგავსაყარი უფროა, ვიდრე TIR პარკი,“ – ამბობს სატრანსპორტო ასოციაცია „2020-ის“ ხელმძღვანელი მირიან მახარაძე.

მირიან მახარაძე ასევე საუბრობს სარფის საბაჟოს გამტარუნარიანობის შეზღუდულობაზე. მისი თქმით, მაშინ როცა საბაჟოს 4 გამტარი ზოლი აქვს, მხოლოდ ერთი მუშაობს, რაც მუდმივ რიგს ნიშნავს.

„მებაჟეები, ვინც მუშაობენ, ისინი ხარისხიანად მუშაობენ. მებაჟეებთან არ გვაქვს პრეტენზია. მაგრამ კადრების ნაკლებობაა. ჩვენი მხარე აბრალებს თურქეთს, თურქები აბრალებენ ჩვენებს. რეალურად არც იქეთაა მებაჟეები და არც აქეთ. ორი ზოლი, სადაც მოწყობილი აქვთ ინფრასტრუქურა და შეუძლიათ გაატარონ მანქანები, გაჩერებული აქვთ,“ – ამბობს მირიან მახარაძე.

საქართველოში სულ 9 საბაჟო-გამშვები პუნქტია: სარფი, ყაზბეგი, წითელი ხიდი, სადახლო საავტომობილო, ლაგოდეხი, გუგუთი, ნინოწმინდა, ვალე და კარწახი.

მოქმედი კანონმდებლობით, საბაჟო გამშვები პუნქტების მიმართულებით მიმავალი ყველა სახის სატვირთო ავტომანქანა, მიუხედავად იმისა, ცარიელია თუ დატვირთული, საბაჟოზე გასვლამდე ვალდებულია გაჩერდეს ავტოსადგომზე, ე.წ. TIR პარკზე.

TIR პარკები ჩართულნი არიან ავტოსატრანსპორტო საშუალებების რიგების მართვის ელექტრონულ სისტემაში.

აქ იღებენ სატვირთო ავტომობილების მძღოლები რიგის ნომრებს, რომლითაც მერე საბაჟოზე გადიან.

ჯემალ დუაძე, რომელიც გონიოში მდებარე ერთ-ერთი TIR პარკის წარმომადგენელია, ამტკიცებს, რომ არასწორი ინფორმაცია გავრცელდა და მომსახურების ფასი არ გაზრდილა.

„TIR პარკი გაძვირდა – არ არის სწორი ფორმულირება. საქართველოს მთავრობის დადგენილებით განსაზღვრულია ფასი 24 საათის განმავლობაში არაუმეტეს 80 ლარისა. ჩვენ ვითვალისწინებთ ქვეყანაში შექმნილ მდგომარეობას, ამიტომ 24 საათის შემდეგ დავუმატეთ არა დღიურად 80 ლარი, არამედ 50 ლარი.

სანამ მანქანა გავა შეიძლება სამი დღე მოუწიოს ან 4 დღე, მოუწევს დამატება 50 ლარის. გადასახადებს ვიხდით ჩვენ, მომსახურების საფასურს ვიხდით ფიქსირებულს, სხვადასხვა გადასახადს ვიხდით, დასაქმებულებს ხელფასს ვუხდით…

21-ე საუკუნეა, ყველაფერს სჭირდება განვითარება და სტანდარტებში მოყვანა. ამისათვის საჭიროა ფინანსური სახსრები და თუ არ იქნება ეს ფინანსური სახსრები, მაშინ გაჩერდება ავტოპარკების ფუნქციონირება,“ – უთხრა „ბათუმელებს“ ავტოსადგომ „ავტო 2015“-ის წარმომადგენელმა ჯემალ დუაძემ.

მძღოლები კი ამბობენ, რომ ისინი 80 ლარს იხდიდნენ 22 თებერვლამდე, გუშინ, 23 თებერვალს კი, ავტოსადგომებმა გადასახადი გაზარდეს.

რეალურად, 2026 წლის 22 თებერვლის ჩათვლით, მძღოლებს, მიუხედავად იმისა, რა ხნით დარჩებოდნენ TIR პარკში – 24 საათი თუ მეტი, მხოლოდ 80 ლარი ჰქონდათ გადასახდელი.

ახალი რეგულაციით, 24 საათზე მეტი ხნით დაყოვნების შემთხვევაში, მათ 130 ლარის გადახდა მოუწევთ.

საქართველოს მთავრობამ 2013 წლის 31 დეკემბერს მიიღო ტექნიკური რეგლამენტი „ავტოსადგურის და ავტოსადგომის ფუნქციონირების წესისა და პირობების“ დამტკიცების თაობაზე  442-ე დადგენილება. ამ დადგენილებით ავტოსადგომით სარგებლობისათვის მძღოლები დღიურად 30 ლარს იხდიდნენ, მოგვიანებით კი დადგენილებაში ცვლილება შევიდა და საფასური 80 ლარი გახდა.

განახლება:

დღის ბოლოს ცნობილი გახდა, რომ მძღოლებს ავტოსადგომებით სარგებლობის თანხა აღარ გაეზრდებათ.

“სახმელეთო ტრანსპორტის სააგენტოს დირექტორი დაგვიკავშირდა და გვითხრა, რომ იყო მოლაპარაკება, სადაც თვითონ იყო ჩართული და აღარ გაძვირდება. მოთხოვნა, რომელიც იყო დაყენებული გაძვირებაზე და იყო დაკმაყოფილებული, უკან გაიწვიეს. ვინ, რატომ, როგორ ეს დეტალები აღარ ვიცი.

ოღონდ მხოლოდ სიტყვიერად ვიცით, რომ აღარ გაძვირდება. არანაირი საბუთი არ გვაქვს ჯერჯერობით. მე ჩემს ასოციაციას უკვე ვუთხარი, რაც სახმელეთო სააგენტოს ხელმძღვანელმა გვითხრა,” – უთხრა “ბათუმელებს”  სატრანსპორტო ასოციაცია „2020-ის“ ხელმძღვანელმა მირიან მახარაძემ.

ნამდვილად შეიცვალა თუ არა გადაწყვეტილება TIR პარკებში გადასახადის გაზრდის შესახებ, “ბათუმელები” ამის გადამოწმებას სახმელეთო ტრანსპორტის სააგენტოსთან ცდილობს. ინფორმაცია აქვე განახლდება. 

საქართველოში მყოფი უცხოელები ტაქსის მძღოლად, კურიერად ან ტურისტულ გიდად ვეღარ იმუშავებენ.

ირაკლი კობახიძემ „შრომით იმიგრანტსა და თვითდასაქმებულ უცხოელზე შრომითი საქმიანობის უფლების გაცემის წესი“ დაამტკიცა, რომელიც ძალაში პირველი მარტიდან შევა.

ახალი რეგულაციის მიხედვით, საქართველოში მუდმივი ბინადრობის ნებართვის არმქონე უცხოელები შესაბამისი ნებართვის გარეშე ვეღარ დასაქმდებიან.

უცხოელმა, რომელსაც სურს საქართველოში დასაქმება, ჯერ უნდა მოიპოვოს მუდმივი ბინადრობის ნებართვა. ამის შემდეგ უნდა მოიპოვოს დასაქმების ნებართვა ადგილობრივი დამსაქმებლის მეშვეობით.

სქემა ასეთია – უცხოელი დასაქმების მსურველი ჯერ მიმართავს იმ ადგილობრივ კომპანიას, სადაც სურს მუშაობის დაწყება.

ადგილობრივი კომპანია სანამ უცხოელს სამსახურში აიყვანს ვალდებულია არსებული ვაკანსია განათავსოს საიტზე www.worknet.moh.gov.ge. 23 თებერვლის მონაცემებით, ეს საიტი არ მუშაობს.

დასაქმების სააგენტო თუკი 10 სამუშაო დღის განმავლობაში, ვერ უზრუნველყოფს ვაკანსიის მოთხოვნების შესაბამისი კანდიდატურ(ებ)ის მოძიებას და დამსაქმებლისადმი მიწოდებას, დამსაქმებელს მხოლოდ ამის შემდეგ შეუძლია მიმართოს დასაქმების სააგენტოს უცხოელის დასაქმების ნებართვის მისაღებად.

ხოლო თუ უცხოელი თვითდასაქმებულია, მას შეუძლია პირადად მიმართოს დასაქმების სააგენტოს. თვითდასაქმებულ უცხოელზე შრომითი საქმიანობის უფლება გაიცემა კონკრეტულ საქმიანობაზე ან/და საქმიანობის კონკრეტულ სფეროზე.

განაცხადთან ერთად დამსაქმებელი დასაქმების სააგენტოში წარადგენს სამუშაო ნებართვის გაცემის მომსახურების საფასურის გადახდის ქვითარს.

30 დღეში სამუშაო ნებართვის მიღება 200 ლარი ღირს, ხოლო მეათე სამუშაო დღეს – 400 ლარი.

შრომითი საქმიანობის უფლების ვადის გაგრძელება, განცხადებისა და სავალდებულო დოკუმენტაციის სრულად წარდგენის შემდეგ, 30 დღის განმავლობაში, ასევე 200 ლარი ღირს.

შრომით იმიგრანტზე სამუშაო ნებართვის გაცემის მომსახურების საფასურს იხდის ადგილობრივი დამსაქმებელი, ხოლო თვითდასაქმებულ უცხოელზე სამუშაო ნებართვის  გაცემის მომსახურების საფასურს იხდის უშუალოდ დასაქმების მსურველი.

საქართველოში სამუშაოს მაძიებელ უცხოელს თუ უარი ეთქვა სამუშაო ნებართვაზე, უფლება აქვს უარიდან 1 თვის შემდეგ ისევ შეიტანოს განაცხადი ნებართვის მისაღებად.

შრომითი საქმიანობის ნებართვა გაიცემა 1 წლის ვადით.

ამავე განკარგულებით დადგინდა იმ პროფესიებისა და შრომითი/სამეწარმეო საქმიანობების ჩამონათვალი, რომლებზეც დაწესებულია წლიური კვოტები.

საკურიერო მომსახურების, მგზავრთა გადაყვანის და ტურისტული გიდების სერვისის გასწვრივ, წლიურ კვოტაში წერია 0, რაც იმას ნიშნავს, რომ ამ სფეროებში უცხოელებს დასაქმება ამ ეტაპზე არ შეეძლებათ.

ხოლო ტურისტებისთვის სამთო, ალპური და სათხილამურო გამყოლების სერვისის მიწოდებას წლიურ კვოტად განესაზღვრა 200 უცხოელის დასაქმება.

იმ თვითდასაქმებულ უცხოელების მიმართ, რომლებიც 2026 წლის 1 მარტის მდგომარეობით უკვე ახორციელებენ საქართველოში შრომით/სამეწარმეო საქმიანობას, არიან მოქმედი საწარმოების პარტნიორები ან სხვაგვარად არიან ჩართულნი სამეწარმეო/შრომითი საქმიანობის პროცესში, რომლიდანაც იღებენ ფინანსურ სარგებელს, კანონმდებლობით განსაზღვრული აღსრულების მექანიზმი ამუშავდება 2026 წლის 1 მაისიდან.

 

სურსათის ეროვნული სააგენტოს ინფორმაციით, აჭარაში და ქვემო ქართლში ცხოველთა არალეგალური სასაკლაოები გამოავლინეს.

„ჩატარებული მოკვლევის შედეგად,  მსხვილფეხა და წვრილფეხა ცხოველების არალეგალური  სასაკლაოები.

▪️  ფიზიკური პირი  ზ. ბ. აჭარისა და გურიის რეგიონების სოფლებში ყიდულობდა მსხვილფეხა საქონელს, ვეტერინარული ზედამხედველობის გარეშე კლავდა და კუთვნილი   საცხოვრებელი სახლის  ეზოში  მოწყობილ დამხმარე სათავსოში დამუშავების შემდეგ ახდენდა რეალიზაციას.

ბიზნესოპერატორი დაჯარიმდა, ხოლო ინსპექტირებისას ამოღებული  ვეტერინარული ზედამხედველობის გარეშე დაკლული საქონლის ხორცი კანონმდებლობის შესაბამისად  განადგურდა.

▪️  ინდმეწარმე  ა. მ. (გარდაბანი, სოფ. ყარაჯალარი) კუსტარულად მოწყობილ სასაკლაოზე მსხვილფეხა და წვრილფეხა პირუტყვს ვეტერინარული ზედამხედველობის გარეშე კლავდა და შემდგომ რეალიზაციას ახდენდა.

მეწარმე დაჯარიმდა, ხოლო ინსპექტირებისას ამოღებული   ვეტერინარული ზედამხედველობის გარეშე დაკლული  ხორცი კანონმდებლობის შესაბამისად  განადგურდა“.

სააგენტოს ინფორმაციით,

სურსათის ეროვნული სააგენტოს ინფორმაციით, აჭარაში და ქვემო ქართლში ცხოველთა არალეგალური სასაკლაოები გამოავლინეს.

„ჩატარებული მოკვლევის შედეგად,  მსხვილფეხა და წვრილფეხა ცხოველების არალეგალური  სასაკლაოები.

▪️  ფიზიკური პირი  ზ. ბ. აჭარისა და გურიის რეგიონების სოფლებში ყიდულობდა მსხვილფეხა საქონელს, ვეტერინარული ზედამხედველობის გარეშე კლავდა და კუთვნილი   საცხოვრებელი სახლის  ეზოში  მოწყობილ დამხმარე სათავსოში დამუშავების შემდეგ ახდენდა რეალიზაციას.

ბიზნესოპერატორი დაჯარიმდა, ხოლო ინსპექტირებისას ამოღებული  ვეტერინარული ზედამხედველობის გარეშე დაკლული საქონლის ხორცი კანონმდებლობის შესაბამისად  განადგურდა.

▪️  ინდმეწარმე  ა. მ. (გარდაბანი, სოფ. ყარაჯალარი) კუსტარულად მოწყობილ სასაკლაოზე მსხვილფეხა და წვრილფეხა პირუტყვს ვეტერინარული ზედამხედველობის გარეშე კლავდა და შემდგომ რეალიზაციას ახდენდა.

მეწარმე დაჯარიმდა, ხოლო ინსპექტირებისას ამოღებული   ვეტერინარული ზედამხედველობის გარეშე დაკლული  ხორცი კანონმდებლობის შესაბამისად  განადგურდა“.

სააგენტოს ინფორმაციით, ვეტერინარული ზედამხედველობის გარეშე ცხოველის დაკვლა საფრთხეს უქმნის ადამიანის ჯანმრთელობასა და სიცოცხლეს, „ზრდის ზოონოზური დაავადებების (ჯილეხი, ბრუცელოზი და სხვა) გავრცელებისა და მოწამვლის რისკებს.

ბათუმში 25-26 თებერვალს დოკუმენტური ფილმების უფასო ჩვენება და შეხვედრა გაიმართება „კავეა გრანდ მოლში“, ხიმშიაშვილის ქუჩის#29-ში. 

25 თებერვალს ნაჩვენები იქნება რეჟისორ ქეთევან ვაშაგაშვილის დოკუმენტური ფილმი „ცხრათვიანი კონტრაქტი“.

ფილმის ჩვენება 16 საათზე დაიწყება. კინოჩვენების შემდეგ გაიმართება შეხვედრა რეჟისორთან.

26 თებერვალს, 16 საათზე კი ნაჩვენები იქნება რეჟისორ ელენე მიქაბერიძის სრულმეტრაჟიანი დოკუმენტური ფილმი – „ლურჯი მოცვი“.

„ლურჯი მოცვი“ საქართველოს, საფრანგეთის, ბელგიისა და კატარის ერთობლივი კოპროდუქციაა. ფილმი ერთი ქართული ოჯახის წამოწყებასა და ოცნებაზე გვიყვება, მოაშენონ მოცვის პლანტაცია იქ, სადაც ისტორიული კონფლიქტი ჯერ კიდევ მძვინვარებს. ფილმი ისეთ მნიშვნელოვან თემებს ეხება, როგორიცაა იდენტობა, გამძლეობა და კონფლიქტის გავლენა.   

ჩვენების შემდეგ გაიმართება შეხვედრა ფილმის პროდიუსერ, ელენე მარგველაშვილთან.

სანქცირებულ გემებზე ქართველი მეზღვაურების დასაქმების კონტროლი მკაცრდება.

კერძოდ, საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტოს უფლებამოსილება ეძლევა, გადაამოწმოს საკრუინგო კომპანიის მიერ სააგენტოში წარდგენილი ინფორმაცია გემებისა და გემთმფლობელების შესახებ და შეამოწმოს ეს პოტენციური დამსაქმებლები არიან თუ არა გაეროს, ევროკავშირის,   დიდი ბრიტანეთის ან აშშ-ის  სანქციების სიაში.

შესაბამისი ცვლილება უკვე შევიდა „საკრუინგო საქმიანობის განმახორციელებელ პირთა აღიარების, აღიარების სერტიფიკატის გაცემის, გაცემის პირობების მონიტორინგისა და აღიარების სერტიფიკატის შეჩერების/შეწყვეტის წესში.

საკრუინგო კომპანიები, რომელთა მეშვეობითაც ქართველი მეზღვაურები საქმდებიან სხვადასხვა ქვეყნის გემებზე, აქამდე ვალდებულები იყვნენ საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტოში წარედგინათ ინფორმაცია, რომელიც მათ შორის მოიცავდა გემის ტიპს, სახელს, საიდენტიფიკაციო/IMO ნომერს, დროშას და, ასევე, შესაბამის შრომით ხელშეკრულებას.

ახალი რეგულაციით, სააგენტო გახდა უფლებამოსილი, უარი უთხრას საკრუინგო კომპანიას, თუკი გემი ან გემთმფლობელი სანქცირებულთა სიაში აღმოჩნდება.

„სააგენტო უფლებამოსილია, დოკუმენტაციის განხილვისას, გადაამოწმოს წარმოდგენილი ინფორმაცია გაეროს, ევროკავშირის, ამერიკის შეერთებული შტატებისა და დიდი ბრიტანეთის მიერ დაწესებულ სანქციათა რეჟიმთან შესაბამისობის უზრუნველსაყოფად.

აგრეთვე, სააგენტო უფლებამოსილია წარმოდგენილი ინფორმაცია გადაამოწმოს სხვა წყაროებში, რომლებიც არ წარმოადგენს სანქციათა ოფიციალურ სიებს, თუმცა გემის და მასთან დაკავშირებული პირის შესახებ არსებული ინფორმაცია მნიშვნელოვან რისკის ქმნის მეზღვაურთა შრომითი უფლებების დასაცავად,“ – ნათქვამია 2026 წლის 17 თებერვლით დათარიღებულ საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტოს დირექტორის ბრძანებაში.

იმ შემთხვევაში, თუკი შესაბამისი გადამოწმების შემდეგ გემი ან გემთმფლობელი სანქცირებულთა სიაში აღმოჩნდება, სააგენტოს მიეცა უფლება, უარი უთხრას საკრუინგო კომპანიას ამ გემზე მეზღვაურთა დასაქმებაზე.

„იმ შემთხვევაში, თუ მეზღვაურის დასაქმების პერიოდში გემზე ან გემთმფლობელზე გავრცელდება სანქციათა რეჟიმი, საკრუინგო საქმიანობის განმახორციელებელი პირი ვალდებულია დაუყოვნებლივ აცნობოს სააგენტოს, უზრუნველყოს მეზღვაურის დროული რეპატრიაცია და გემთმფლობელთან გაფორმებული ხელშეკრულების შეწყვეტა,“ – ნათქვამია საზღვაო ტრანპორტის სააგენტოს დირექტორის ბრძანებაში.

ამავე ბრძანებით სააგენტოს უფლება მიეცა წინასწარი შეტყობინების გარეშე, დაუგეგმავად შეამოწმოს საკრუინგო კომპანიები.

„თუკი არსებობს გონივრული ეჭვი, რომ საკრუინგო საქმიანობის განმახორციელებელი პირი არღვევს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ მოთხოვნებს, ან გემთმფლობელთან გაფორმებული ხელშეკრულების ფარგლებში გემზე ან გემთმფლობელზე ვრცელდება სანქციათა რეჟიმი,  ან ხარისხის მართვის სისტემაში დაფიქსირებული შეუსაბამობები პირდაპირ უკავშირდება მეზღვაურთა შერჩევისა და დასაქმების პროცესს,“ – ნათქვამია ბრძანებაში.