Batumelebi

თოჯინა ბარბის მწარმოებლებმა ახალი დიზაინის თოჯინები გამოუშვეს. მათ მეტი მრავალფეროვნების წარმოსაჩენად თოჯინების ახალი ხაზი შექმნეს. კოლექციაში ნახავთ თოჯინებს, რომელსაც არ აქვთ თმა, არიან ეტლში, თოჯინას სახეზე „ვიტილიგოთი“და თოჯინას, რომელსაც პროთეზის ფეხი აქვს. ამის შესახებ CNN Style წერს.

სათამაშოების ცნობილი მაღაზია  Mattel-ის წარმომადგენლები ამბობენ, რომ სურთ აჩვენონ სილამაზე და მოდა მრავალ განზომილებაში.

ვიტილიგო არის ლაქები კანზე, რომელსაც იწვევს კანის პიგმენტაციის დარღვევა. Mattel-ის წარმომადგენელი ამბობს, რომ გასულ წელს, „ვიტილიგო თოჯინა“ ყველაზე მოწონებადი თოჯინა იყო ინსტაგრამის გვერდზე.

თოჯინაზე, რომელსაც თმა არ აქვს, კომპანიამ განაცხადა, რომ „თუ გოგონას რაიმე მიზეზით სცვივა თმა, მას შეუძლია საკუთარი თავი დაინახოს ამ თოჯინაში“.

გასულ წელს ამ ხაზს შეურთდა თოჯინა, რომელსაც აქვს პროთეზის ფეხი და თოჯინა, რომელიც ეტლში ზის.

პირველი თოჯინას შექნაზე Mattel-ი ჯორდან რივსთან ერთად მუშაობდა, რომელიც 12 წლის ასაკში გახდა შშმ აქტივისტი, ის  მარცხენა მკლავის გარეშე დაიბადა.

კომპანიამ მეტი მრავალფეროვნების  საჩვენებლად შექმნა თოჯინები განსხვავებული კანის ფერით, ფერადი თვალებით და სხეულის უფრო რეალისტური მოყვანილობებით (უფრო პატარა მკერდი, ნაკლებად წვრილი წელი და უფრო გამოყვანილი მკლავები),  თოჯინები დრედებით და ფერადი ტანსაცმლით. 2017 წელს კი კომპანიამ პირველად გამოუშვა თოჯინა ჰიჯაბით.

კომპანიის განცხადებით, გასულ წელს დიდ ბრიტანეთში ყველაზე პოპულარული ეტლში მჯდომი თოჯინა იყო.

2015 წლიდან  Barbie Fashionistas-ის ხაზს 170-ზე მეტი თოჯინა აქვს. მანამდე ბარბის თოჯინებს ხშირად აკრიტიკებდნენ არაბუნებრივი პარამეტრების გაიდეალების გამო.

____________________________________

მთავარი ფოტო: ბარბის „მრავალფეროვანი თოჯინები“ CNN Style-ის სტატიიდან.

სურსათის ეროვნული სააგენტოს ინფორმაციით, მიმდინარეობს სწრაფი კვების ობიექტების შემოწმება. განსაკუთრებული აქცენტი კეთდება სახაჭაპურეებზე. სააგენტომ თბილისის მასშტაბით 32 ობიექტი შეამოწმა და ეტიკეტის წესების დარღვევისთვის 23 ბიზნესოპერატორი დააჯარიმეს.

სააგენტოს ინფორმაციით, 2020 წლის 9 იანვრიდან ძალაში შევიდა საქართველოს მთავრობის დადგენილება „სურსათის/ცხოველის საკვების არაორგანიზებული წარმოების წესის დამტკიცების თაობაზე“.

„ამ დადგენილების თანახმად, სახელმწიფო კონტროლს დაექვემდებარება იმ არარეგისტრირებული ფიზიკური პირების საქმიანობა, რომლებიც ორგანიზებლად ეწევიან სურსათის წარმოებას, გადამუშავებასა და  რეალიზაციას, რადგან ბოლო პერიოდში ფიზიკური პირების სტატუსს ამოფარებული, რეალურად კი, ორგანიზებული მწარმოებლების მიერ, გახშირდა გაურკვეველი წარმომავლობის ყველის ბაზარზე განთავსების ფაქტები.

სააგენტო მთელი ქვეყნის მასშტაბით განახორციელებს შემოწმებას, რათა ერთმანეთისაგან გაიმიჯნოს ორგანიზებული მწარმოებლები და საოჯახო წარმოების სუბიექტები,“- ნათქვამია სააგენტოს განცხადებაში.

მთავარი ფოტო: სურსათის ეროვნული სააგენტო

ბათუმის ბოტანიკურ ბაღში იშვიათი სახეობის პალმები დარგეს. პალმები ჰიმალაის ფიტოგეოგრაფიული განყოფილების პალმების საკოლექციო ნაკვეთში დაირგო.

დაირგო ორი ძირი დაბალი რაფისი (Rhapis humilis), 10 ძირი იურული პერიოდის ფილოგენეტიკური რელიქტების საგოვანების ორი სახეობა – ცვალებადი საგოვანა (Cycas revoluta) და 1 ძირი დახვეული საგოვანა (Cycas circinalis).

ბათუმის ბოტანიკური ბაღის ინფორმაციით, ბაღში პალმების კოლექცია 25 სახეობითაა წარმოდგენილი. „ღია გრუნტში იზრდება 15 სახეობა, სასათბურე სივრცეში კი – 10 სახეობა“.

პალმები საკოლექციო ნაკვეთში 29 იანვარს დარგეს.

მთავარი ფოტო: ბათუმის ბოტანიკური ბაღის ფეისბუკგვერდიდან/პალმების საკოლექციო ნაკვეთი

ბათუმის მერიისგან მოწოდებული ინფორმაციით, ხელმისაწვდომი საცხოვრისის [ე.წ. „იაფი სახლის“] პროექტის განხორციელების მიზნით გასატარებელი ღონისძიებების შესახებ, მუშავდება ქალაქის მერის ბრძანების პროექტი. მერია პროგრამის ფარგლებში ბინის შეძენის მსურველთა განცხადებების მიღებას, სწორედ ამ ბრძანების მიღების შემდეგ გამოაცხადებს.

„ბრძანებაში იქნება გაწერილი განცხადებების მიღების პროცედურები, თუ რა უნდა წარმოადგინონ და ა.შ. ბრძანება დაახლოებით 10 დღის შიგნით მომზადდება. ამიტომ, კონკრეტული თარიღი, თუ როდის დაიწყება განცხადებების მიღება, ამ ეტაპზე უცნობია“ – უთხრეს „ბათუმელებს“ ქალაქის მერიაში.

ამ დროისთვის [პირველი თებერვლისთვის] უკვე ცნობილია ის კრიტერიუმები, რასაც უნდა აკმაყოფილებდეს ხელმისაწვდომი საცხოვრისის პროგრამის მონაწილე.

[toggle title=”მთავარი კრიტერიუმები ნახეთ აქ”]

საკრებულოს მიერ ადრე მიღებულ განკარგულებაში შედის ცვლილება, რომლის მიხედვითაც, მერიის მიერ აშენებულ საცხოვრებელ კორპუსებში ბინის მიმღები ოჯახი არ უნდა მიეკუთვნებოდეს სოციალურად დაუცველი ოჯახების მონაცემთა ერთიან ბაზაში რეგისტრირებულ იმ ოჯახს, რომლისთვისაც მოქმედი კანონმდებლობით დადგენილია სახელმწიფოს მიერ საარსებო შემწეობის გაცემა;

ამასთან, ოჯახის შემოსავალი უნდა შეადგენდეს ხელმისაწვდომი საცხოვრისისთვის ყოველთვიური შენატანის მინიმუმ სამმაგ ოდენობას;

ოჯახის საერთო შემოსავალი არ უნდა აღემატებოდეს: 1-სულიანი ოჯახისთვის 1 200 ლარს, 2-სულიანი ოჯახისთვის 1 800 ლარს, 3-სულიანისთვის 2 400 ლარს, ხოლო 4 და მეტ-სულიანი ოჯახისთვის 3 000 ლარს [ხელფასის შემთხვევაში იგულისხმება ხელზე ასაღები ხელფასი];

ოჯახი, რომელიც ბინას ქირაობს, ქირაში არ უნდა იხდიდეს „ხელმისაწვდომი საცხოვრისის“ ყოველთვიური მინიმალური შენატანის სამმაგ ოდენობაზე მეტს.

[/toggle]

ასევე ცნობილია იმ ბინების ფასები, რომლებიც ამჟამად უნდა განაწილდეს.

ბინის საფასური მომავალმა მესაკუთრემ 15 წლის განმავლობაში უნდა დაფაროს:

მერიიდან მოწოდებული მონაცემების მიხედვით, მარტო 2013 წლის იანვრიდან 2016 წლის ნოემბრის ჩათვლით პერიოდში, ბათუმში ბინას 4567 ოჯახი ითხოვდა. აქედან  ე.წ „იაფი სახლის“ პროგრამაში ჩართვას კი, იმ დროისთვის – 800-მდე ოჯახი [„იაფის სახლის“ პროგრამა მერიას ამ დროს დაფინანსებული ჰქონდა].

მერიას ბინის მოთხოვნით მოქალაქეები შემდეგაც მიმართავდნენ, თუმცა, როგორც ქალაქის მერიაში გვითხრეს, ხელმისაწვდომი საცხოვრისის პროგრამის ბენეფიციართა შერჩევა უკვე შემოსული განცხადებებიდან არ მოხდება.

„ყველას, ვისაც ადრე შემოჰქონდა და შემოაქვს განცხადება, აფრთხილებდნენ, რომ პროგრამის [„იაფი სახლის“] ფარგლებში ბინის მიღების მსურველებს განცხადებები ხელახლა უნდა შემოეტანათ მას შემდეგ, რაც გამოცხადდებოდა განცხადებების მიღება ამ პროგრამის ფარგლებში. როცა გამოცხადდება მიღება და შემოვა განცხადებები, ბენეფიციარებიც იქედან შეირჩევა“ – გვითხრეს მერიის პრესსამსახურში.

—

ბათუმის მერიაში სამი თვის წინაც განაცხადეს, რომ შემუშავებული იყო განაცხადის სპეციალური ფორმა, რომელიც ბათუმში მცხოვრებ ოჯახებს „ხელმისაწვდომი საცხოვრისის“ პროგრამაში მონაწილეობის მისაღებად უნდა შეევსოთ, „მხოლოდ მცირე დეტალები ზუსტდებოდა“, რასაც ერთი თვე დასჭირდებოდა. ამის შემდეგ კი  მოქალაქეები პროგრამაში მონაწილეობის მისაღებად დარეგისტრირებას შეძლებდნენ. მიუხედავად ამისა, მერიის ამჟამინდელი ინფორმაციით, რეგისტრაცია მინიმუმ 2020 წლის 10 თებერვლამდე არ დაიწყება.

ხელმისაწვდომი საცხოვრისის, იგივე „იაფი სახლის“ პროგრამის ფარგლებში, ბათუმში, ჯავახიშვილის N78ა-ს მიმდებარედ, ორი ხუთსართულიანი სახლის მშენებლობა დასრულდა. კორპუსებშიი, ყველა ბინა გარემონტებულია. ორივე კორპუსში, ჯამში, ერთ-ორ-და სამოთახიანი 40 ბინაა. სახლების მშენებლობაზე ხელშეკრულება 2 349 999 ლარზე იყო გაფორმებული.

იმავე მისამართზე კიდევ ორი ხუთსართულიანი საცხოვრებელი სახლი შენდება. ხელშეკრულება 2 317 747 ლარზეა გაფორმებული. ამ კორპუსების მშენებლობა 2020 წლის 23 მარტს უნდა დასრულდეს.

„იაფი სახლის საქმეზე“ რამდენიმე დღის წინ, 27 იანვარს, მოსამართლე დავით მამისეიშვილმა ბათუმის ყოფილ მერს, გიორგი ერმაკოვს 7 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა. აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის მინისტრის მოადგილე, არჩილ ვანაძე კი, მოსამართლემ უდანაშაულოდ მიიჩნია და სასამართლო დარბაზიდან გაათავისუფლა.

მოსამართლემ, ამავე საქმეზე, წელიწად-ნახევრით თავისუფლება აღუკვეთა ეგარსლან ლომიძეს – სამსახურებრივი უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენებისთვის. კიდევ ოთხ ბრალდებულს კი, მოსამართლემ 25-25 ათასი ლარის გადახდა დააკისრა გულგრილობისთვის. მათ 20-20 ათასი ლარის გადახდა მოუწევთ, რადგან რამდენიმე თვე წინასწარ პატიმრობაში იყვნენ.

ბათუმის ყოფილი მერი, გიორგი ერმაკოვი და მერიის კიდევ ექვსი მაღალჩინოსანი პროკურატურამ 2019 წლის 30 მაისს დააკავა. მათ გამოძიება დიდი ოდენობით საბიუჯეტო თანხის გაფლანგვას და სამსახურებრივი უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენებას ედავებოდა. საუბარია ხელმისაწვდომი საცხოვრისის“ [„იაფი სახლის“] პროექტზე, რომლის გამოც ჩატარებულ ტენდერზე მილიონ 370 ათასი ლარი გაიფლანგა.

ამ საქმეზე, დაკავებიდან 2020 წლის 27 იანვრამდე, წინასწარ პატიმრობაში იყვნენ გიორგი ერმაკოვი, არჩილ ვანაძე და ეგარსლან ლომაძე. დანარჩენი ოთხი მაღალჩინოსანი – ბაგრატ მანველიძე, ბაგრატ ხალვაში, თენგიზ პეტრიძე და ვლადიმერ ხინთიბიძე – მოსამართლემ გირაოს – თითოეული 100 ათასი ლარის სანაცვლოდ  2019 წლის 24 სექტემბერს გაათავისუფლა.

მაშინ, როცა მთავრობა ბათუმში განხორციელებული თუ დაანონსებული ინვესტიციებით იწონებს თავს, არავინ საუბრობს ფულის წარმომავლობაზე. იმ კომპანიებს შორის, რომლებმაც დიდი ინვესტიციის განხორციელების ვალდებულება აიღეს,  რუსეთის მოქალაქეების მიერ დაფუძნებული კომპანიებიც არიან. დამფუძნებელთაგან ბევრს ორმაგი მოქალაქეობა აქვს. საქართველოში მათ მიერ კომპანიის დაფუძნების თარიღი კი, ხშირად ქონების შეძენის ან ბიზნესის წამოწყების პერიოდს ემთხვევა.

რუსეთის მოქალაქეები ან ორმაგი მოქალაქეობის მქონე ბიზნესმენები, ძირითადად, საკურორტო ზონაში დასასვენებელი კომპლექსების მშენებლობით ან გასართობი, ასევე სარესტორნო ქსელის მოწყობით არიან დაინტერესებულები. მათი გათვლაც სწორედ რუსეთიდან შემოსულ მომხმარებელზეა მორგებული. შესაბამისი მიმართულებით მუშაობენ მათ მიერ დაქირავებული მარკეტოლოგებიც.

რუსეთის მოქალაქეები ქონებას ყიდულობენ როგორც კერძო პირებისგან, ისე სახელმწიფოსგან და შემდეგ იწყებენ მოლაპარაკებებს მშენებლობის ნებართვების მისაღებად. არის შემთხვევები, როცა რუსეთის მოქალაქეების მიერ შექმნილმა კომპანიებმა სასურველი ქონების შესაძენად მთავრობის მხარდაჭერით ისარგებლეს.

ამ პროექტებს შორის „ეიერ მერიდიანსის“ ერთ-ერთი ყველაზე მასშტაბურია მრავალფუქციური კოპლექსი „White Sails“-ი , იგივე „თეთრი იალქნები“. პროექტი ბათუმის ახალ ბულვართან, ზღვასთან ახლოს, ზღვისა და ბულვარის ხედით ორ ხუთვარსკვლავიან სასტუმროს და ექვს აპარტ-ოტელს, ჯამში 600 აპარტამენტს, სპორტულ-გამაჯანსაღებელ ცენტრებს, ღია და დახურულ აუზებს, გასართობ და სავაჭრო ცენტრებს, რესტორნებსა და ლაუნჯბარებს მოიცავს.

კომპლექსი თითქმის სამ  ჰექტარს [29 445] ითვისებს, კომპანიამ საპრივატიზებო საფასურის სახით 2  მილიონ 91 000 ლარი გადაიხადა და აჭარის მთავრობასთან დადებული გარიგების მიხედვით 30-მილიონიანი ინვესტიციის განხორციელების ვალდებულება აიღო. მიუხედავად პროექტის ინგლისურენოვანი სახელწოდებისა, ინვესტიცია რუსულია.

შპს „ეიერ მერიდიანსის“ წილებს რუსეთის მოქალაქეები – რაულ კაიტამბა [29,62%], სერგეი ისააკიანი [20,79%] დიმიტრი საგირი [14,85%] და კომპანია „ვალენტინი“ [ 28,8] ინაწილებენ. „ეიერ მერიდიანსის“ გარდა რაულ კაიტამბა საქართველოში კიდევ რამდენიმე კომპანიის თანამფლობელია.

პროექტის მშენებლობა 2017 წელს უნდა დასრულებულიყო, თუმცა კომპანიას აღებული ვალდებულებები აჭარის მთავრობამ რამდენჯერმე გადაუვადა. ახალი ვადების მიხედვით, „ეიერ მერიდიანსმა“ პროექტის ნაწილი 2020 წლის ბოლოს, სრულად კი 2021 წლის ბოლოს უნდა დაასრულოს.

შპს „ჰოხბაუ“ ბათუმში მრავალფუნქციურ კომპლექსს აშენებს. აჭარის მთავრობის ინფორმაციით, კომპანიამ 30-მილიონიანი ინვესტიცია უნდა განახორციელოს. პროექტის პრეზენტაციაზე მთავრობის წევრები ამბობდნენ, რომ ინვესტიცია გერმანულია, თუმცა საჯარო რეესტრის მონაცემებით, კომპანიის წილებს რუსეთის მოქლაქეებიც ფლობენ.

შპს „ჰოხბაუს“ 22 % რუსეთის მოქლაქეს, ფილიპ პოტიომკინის ეკუთვნის. 3 პროცენტის მფლობელია ასევე რუსეთის მოქალაქე ჯამალ ხარმასი, კომპანიის 51 პროცენტს გერმანიის მოქალაქე ანასტასია პოტემკინა ფლობს, დარჩენილი 24 პროცენტი კი კომპანიის დირექტორს ზურაბ გარუჩავას ეკუთვნის.

აჭარის კულტურული მემკვიდრეობის ზონალურ საბჭოს სამშენებლოს პროექტის შეთანხმების თხოვნით რამდენჯერმე მიმართა შპს „პეტრა მწვანე ზონამ“. კომპანია ციხისძირში, პეტრას ციხიდან 100 მეტრის რადიუსში, გამწვანებულ ზოლში, ზღვის ხედით მრავალფუნქციური კომპლექსის მშენებლობას გეგმავს.

კომპანიის დირექტორი და 33,33 პროცენტის მფლობელი რუსეთის მოქალქე მიხეილ გეთიაა [ორმაგი მოქალაქე], დარჩენილ წილებს კი საქართველოს მოქალაქეები – მარიკა ნაჭყებია და მინდია გურგენიძე ინაწილებენ. მიხეილ გეთია საქართველოში კიდევ რამდენიმე კომპანიის მფლობელი ან თანამფობელია, ისივე როგორც კომპანიის დირექტორი მინდია გურგენიძე [მინდია გურგენიძე ქართული ოცნების შემწირველია, მან „ოცნებას“ 2014 წელს 30 000 ლარი შესწირა].

შპს „პეტრა მწვანე ზონა“ ცხიხისძირში, ზღვის ხედით 5 985 კვ.მ  გამწვანებული ტერიტორიის ათვისებას გეგმავს და როგორც რეესტრის მონაცემებიდან ჩანს, გარიგებულია მესაკუთრესთან, რომ მიწის ნაკვეთის დათმობის სანაცვლოდ აქ მშენებლობის შემდეგ 15 აპარტამენტს  მას დაუთმობს.

ქობულეთში, რკინიგზის სადგურის მიმდებარე ტერიტორიაზე, დიდი სავაჭრო ცენტრის აშენებას გეგმავს ბიზნესმენი ანზორ ათაბაძე, ისიც რუსეთის მოქალაქეა. მან მშენებლობისთვის 4 261 კვადრატული მეტრი მიწის ნაკვეთი აჭარის მთავრობის მიერ გამოცხადებულ ელექტრონულ აუქციონზე კონკურენციის გარეშე, ერთი ბიჯით – 1 მილიონ 75 000 ლარად შეისყიდა. აუქციონის პირობის მიხედვით, ანზორ ათაბაძემ არანაკლებ 1 მილიონი ლარის ინვესტიცია უნდა განახორციელოს.

ანზორ ათაბაძე საქართველოში ფლობს ასევე შპს „SUNSET“-ს,  შპს „ოქროს ლომს“ და კიდევ რამდენიმე კომპანიას. თავდაპირველად საქართველოში ის ტურიზმის სეგმენტიში გამოჩნდა და აჭარის მთავრობისგან ხელშეწყობაც მიიღო.

ანზორ ათაბაძის კომპანია „ოქროს ლომი 2008“-ს აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრომ  ბათუმში, არდაგანის ტბის მიმდებარე ტერიტორიაზე 2015 წელს სარგებლობაში გადასცა 1502 კვადრატული მეტრი მიწის ნაკვეთი, სადაც რესტორანი „სანსეტი“ გახსნეს. ამის შემდეგ კომპანიამ ამ ხელშეკრულების ვადის გაგრძელება და ტბაში არსებული სხვა ნაკვეთების სარგებლობაში გადაცემაც მოითხოვა, პროექტის ფარგლებში დაგეგმილი ინვესტიციის სამ მილიონამდე გაზრდის პირობით.

აჭარის მთავრობაში მიიჩნიეს, რომ სარგებლობაში გადაცემულ მიწის ნაკვეთზე ხელშეკრულების ვადის გაგრძელება მხოლოდ ტბაში მდებარე მთლიანი კუნძულის სარგებლობაში გადაცემის შემთხვევაში იყო შესაძლებელი, მისი ერთიანი განვითარების კონცეფციის შემუშავების პირობით. ამის შესახებ ნათქვამი იყო წერილში, რომლითაც აჭარის მთავრობამ ქონების მესაკუთრეს, ბათუმის მერიას მიმართა.

საინვესტიციო წინადადების განხორციელების მიზნით, არდაგანის ტბაში არსებული ნაკვეთების კომპანიის სარგებლობაში 2045 წლამდე გადაცემა ბათუმის მერიაში მიზანშეწონილად მიიჩნიეს. ამ ახალი შეთანხმების საფუძველზე კომპანიას არდაგანის ტბაში არსებული ორი ნაკვეთი, ჯამში, 3557 კვ.მ. გადაეცა.

2020 წლის იანვარში შპს „ვუდვორქინგმა“ აჭარის მთავრობის მიერ გამოცხადებულ პირობიან ელექტრონულ აუქციონზე ბათუმში, ივანე მესხის ქუჩაზე, სამ ჰექტრამდე მიწის ნაკვეთი შენობა-ნაგებობებით შეისყიდა. კომპანიამ ამ ქონებაში 675 000 ლარი გადაიხადა.

აუქციონის პირობების მიხედვით, მყიდველმა შესყიდულ ნაკვეთზე საწარმოს მოწყობა უნდა უზრუნველყოს, ხელშეკრულების გაფორმებიდან სამი წლის შემდეგ საკუთრებაში გადაცემულ ქონებაზე საწარმო უნდა აამოქმედოს. ამ ყველაფერში კი ინვესტორმა არანაკლებ 1 მილიონ 500 000 ლარის ღირებულების ინვესტიცია უნდა განახორციელოს.

აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროში გაგვიმარტეს, რომ აქ მცხოვრებ ოჯახებს ტერიტორია უკანონოდ აქვთ დაკავებული და მთავრობას მათ მიმართ სამართლებრივი პროცედურები აქვს დაწყებული: „მათ აქვთ ინფორმაცია აუქციონის შესახებ“. აქვთ თუ არა მათ ალტერნატიული საცხოვრებელი და ამ პროცედურების შემდეგ ხომ არ აღმოჩნდებიან ისინი ქუჩაში, ამ კითხვაზე სამინისტროში გვიპასუხეს, რომ მათ სოციალურ მდგომარეობას შეისწავლიან და მთავრობის პროგრამებით შესთავაზებენ დახმარებას.

შპს „ვუდვორქინგი“ საქართველოში 2019 წლის დეკემბერში რუსეთის მოქალაქეებმა დააფუძნეს. კომპანიის 50 პროცენტი ორმაგი მოქალაქეობის მქონე ნათია მურვანიძეს, 30 პროცენტი რუსეთის მოქალაქე მარინე დავიდოვას, დარჩენილი 20 პროცენტი კი საქართველოს მოქალაქეს კახაბერ კოტრიკაძეს ეკუთვნის.

რუსეთის მოქალაქეები ფლობენ ასევე შპს „ამბასადორ ბათუმს“, რომელიც ბათუმის ბულვარში 15- სართულიანი შენობის მშენებლობაზე ნებართვას ითხოვს. კომპანიის დირექტორის ინფორმაციით, „ამბასადორ ბათუმი“ ამ პროექტში 55 000 000  დოლარის ინვესტიციის განხორციელებას გეგმავს. საჯარო რეესტრის მონაცემებით, კომპანიის 50 პროცენტი რუსეთის მოქალაქეს ვართან ვართანოვს,  50 პროცენტი კი ორმაგი მოქალაქეობის მქონე პირს, ელგუჯა ქებურიას ეკუთვნის.

„ამბასადორ ბათუმი“ ბულვარში, ყოფილი პოლიკლინიკის ადგილზე, უკვე მიმდინარე ოთხსართულიანი სამშენებლო პროექტის 15-სართულამდე გაზრდას ითხოვს. კომპანიამ მიწის ნაკვეთი კერძო პირისგან შეისყიდა. ყოფილი პოლიკლინიკის შენობა მასზე დამაგრებული მიწის ნაკვეთით წინა ხელისუფლების პირობებში გაიყიდა რუსეთის მოქალაქეზე. არაოფიციალურად კი ცნობილი გახდა, რომ მისი მესაკუთრე წინა მოწვევის პარლამენტარი „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობიდან“ ლევან ქარდავა გახდა. ამის შემდეგ ნაკვეთი რამდენჯერმე გადაყიდეს, საბოლოოდ კი, 2017 წელს, ქონება „ამბასადორ ბათუმმა“ შეისყიდა.

შპს „ამბასადორ ბათუმი“ საქართველოში ფლობს კიდევ ერთ კომპანიას „ელიტ სქიი რესორტს“. ამ კომპანიამ კურორტ გოდერძიზე 3120 კვადრატული მეტრი მიწის ნაკვეთი შეისყიდა და იქ ტურისტული ინფრასტრუტურის მოწყობას გეგმავს. კომპანიაში გვითხრეს, რომ ამ კურორტზე კომპანია 50 მილიონი ლარის ინვესტიციას განახორციელებს.

გოდერძის უღელტეხილზე 4136 კვადრატული მეტრი მიწის ნაკვეთი და მასზე დამაგრებული შენობა-ნაგებობა პირობიანი აუქციონით შეისყიდა შპს „აჭარა რიზორთს დეველოპმენტ კომპანიმაც“. კომპანიამ მიწის ნაკვეთში 331 000 ლარი გადაიხადა მასზე 1 მილიონ 500 000 ლარის ღირებულების ინვესტიციის განხორციელების პირობით. კომპანიის 50 პროცენტი რუსეთის მოქალაქეს, მარინა დავიდოვას ეკუთვნის, 50 პროცენტი კი – ორმაგი მოქალაქეობის მქონე ნათია მურვანიძეს.

საჯარო რეესტრის 2019 წლის ივნისის მონაცემებით, საქართველოში რეგისტრირებულია 208 ისეთი კომპანია, რომელთა მფლობელებიც არიან რუსეთში მოქმედი კომპანიები. გარდა ამ 208 კომპანიისა, საქართველოში 5 088 ისეთი კომპანიაცაა დარეგისტრირებული, რომელთა ერთი პარტნიორი [მეწილე] მაინც რუსეთის ფედერაციის მოქალაქე ან ორმაგი [აქედან ერთი რუსეთის] მოქალაქეობის მქონე ფიზიკური პირი.

bbc.culture თებერვალში სანახავ, რეკომენდებული ფილმების ათეულს აქვეყნებს. ათეულში მოხვდა ლევან აკინის ქართულ-შვედური ფილმი „და ჩვენ ვიცეკვეთ“.

ფილმის მოკლე აღწერაში აღნიშნულია, რომ უკიდურესად მემარჯვენე ჯგუფებმა საქართველოში ფილმის კინოთეატრებში ჩვენებისას პიკეტირება მოაწყვეს. აქვე მითითებულია, რომ ფილმი აშშ-ში 7 თებერვალს გამოვა, იაპონიაში კი – 21 თებერვალს.

bbc.culture-ს თებერვალში სანახავი ფილმების ათეული ასე გამოიყურება:

• „უჩინარი კაცი“ – ჰერბერტ უელსის ამავე სახელწოდების ცნობილი წიგნის მიხედვით გადაღებული სურათი. რეჟისორი: ლი უონელი.
• „კელი განგის ნამდვილი ისტორია“ – ავსტრალიელი რეჟისორის, ჯასტინ კურზელის ფილმი.
• „მტაცებელი ფრინველები“ – DC Comics-ის ამავე სახელწოდების კომიქსების სერიის ეკრანიზაცია.
• „წინაპართა ძახილი“ –  რეჟისორ კრის სანდერსის ფილმი ჯეკ ლონდონის ამავე სახელწოდების ნაწარმოების მიხედვითაა გადაღებული. ფილმში ჰარისონ ფორდი თამაშობს.
• „ემა“ – ჯეინ ოსტინის რომანის ახალი ეკრანიზაცია.
• „და ჩვენ ვიცეკვეთ“ – ქართულ-შვედური, ლევან აკინის ფილმი, რომელმაც 2019 წელს არაერთი ჯილდო მიიღო.
• „ფოტო“ – კანადელი რეჟისორის, სტელა მეგის ფილმი, რომანტიკული დრამა.
• „წმინდა ფრენცისკე“ – რეჟსორ ალექს ტომპსონის ფილმი, რომელმაც წელს სხვადასხვა ფესტივალის 8 ჯილდო მიიღო.
• „ზღარბი სონიკი“ – აშშ-სა და იაპონიის კოპროდუქცია, ანიმაციური ფილმი ვიდეოთამაშების ცნობილ გმირზე.
• „ვენდი“ – რეჟისორ ბენ ზეიტლინის ფილმი ჯეიმს მეთიუ ბარის „პიტერ პენის“ ერთ-ერთ მთავარ პერსონაჟზე, ვენდიზე გვიამბობს.

bbc.culture, ტრადიციულად, ყოველი თვის დასაწყისში აქვეყნებს ათ, რეკომენდებულ ფილმს.

„ჩვენ არ ვართ მიმართული იქეთკენ, რომ რაღაც შევზღუდოთ, რაღაც დავბლოკოთ…“ – გვითხრა ტროლებზე საუბრის დროს დავით უჩაძემ. იგი თავდაცვის სამინისტროს სტრატეგიული კომუნიკაციის სამმართველოს უფროსია და მან 30 იანვარს ბათუმის მერიაში გამართულ საჯარო შეხვედრაზე ანტიდასავლურ კამპანიაზე ისაუბრა.  კონკრეტულად რას აკეთებს ხელისუფლება რუსული პროპაგანდის წინააღმდეგ? – ამ თემაზე დავით უჩაძეს საჯარო შეხვედრის დასრულების შემდეგ რამდენიმე კითხვა დავუსვით.

• ბატონო დავით, როგორც ვიცით, განსხვავებულია ქვეყნების მიხედვით ის ინსტრუმენტები, რომლებითაც რუსულ პროპაგანდას უპირისპირდებიან. ჩვენთან რა ინსტრუმენტებია, რაზეც შეგიძლიათ თქვათ, რომ მუშაობს და არსებობს ხელშესახები შედეგი? 

მხოლოდ საქართველოში არა, სხვა ქვეყნებშიც არის ეს პრობლემა. ბუნებრივია, ის მექანიზმები და საშუალებები, რითაც საქართველო წინააღმდეგობას უწევს ამ პროპაგანდას, შეესაბამება იმ საერთაშორისო პრაქტიკას, რომელიც სხვა ქვეყნებში არსებობს. მნიშვნელოვანია, რომ სახელმწიფო ინსტიტუტებს აქვთ შესაძლებლობები გაავრცელონ სწორი და ადეკვატური ინფორმაცია ამ ინტეგრაციის გზაზე. ასევე, მისასალმებელია, რომ არასამთავრობო სექტორი არის აქტიურად ჩართული ამ პროცესში მედიაწიგნიერების, საზოგადოების ცნობიერების ამაღლების კუთხით და ასევე, ხშირ შემთხვევაში, მედია დადებით როლს ასრულებს რუსული პროპაგანდის წინააღმდეგ.  სხვადასხვა აქტორების ერთიანი ძალისხმევა არის ის მთავარი მექანიზმი, რომლითაც შეიძლება საზოგადოების დაცვა იმ საფრთხეებისგან, რომელიც მტრული სახელმწიფოსგან მომდინარეობს.

• რატომ არ აწვდით საზოგადოებას ინფორმაციას თქვენი სამსახურის აქტივობების შესახებ? 

შეიძლება, ვიღაცამ მიიჩნიოს, რომ არ ჩანს, ან ეფექტი არ აქვს ჩვენს საქმიანობას, თუმცა სხვადასხვა აზრი შეიძლება არსებობდეს. საბოლოო ჯამში, ჩვენი მიზანია თავდაცვის ძალების შესახებ პოზიტიური იმიჯის ფორმირება და იმ ამოცანების მხარდაჭერა საზოგადოების მხრიდან, რომელსაც ემსახურება თავდაცვის ძალები. თქვენ თუ ნახავთ ბოლო კვლევებს, სადაც ასახულია საზოგადოებრივი აზრი, ნახავთ, რომ მოწინავე პოზიციაზეა თავდაცვის ძალები და საზოგადოების მხრიდან არის ძალიან მაღალი ნდობა…

• ჯარის მიმართ ნდობა ყოველთვის მაღალი იყო. ეს რა ლოგიკით შეიძლება იყოს თქვენი საქმიანობის საზომი? 

ამ კვლევებს კარგად თუ ვნახავთ, ყოველთვის ეს მოცემულობა არ იყო. იყო შემთხვევები, როცა საპატრიარქო ლიდერობდა, მაგალითად, იუსტიციის სახლები ლიდერობდნენ, თუმცა დინამიკაში თუ ნახავთ, თავდაცვის ძალების მიმართ ნდობა არის მზარდი… ვფიქრობ, ჯარის მიმართ ნდობის მანდატის ასეთი მაღალი ნიშნული არის იმის დამსახურება, რომ ჩვენი საზოგადოება ხედავს იმ გმირობებს, პროფესიონალიზმს, რომელსაც ჩვენი სამხედროები იჩენენ, მათ შორის, საერთაშორისო მისიებში და არა მხოლოდ იქ. ჩვენ არა მხოლოდ ნატოს მისიებში ვართ ჩართული, არამედ აფრიკის კონტინენტზეც ვართ ორ ქვეყანაში წარმოდგენილი. ამის შესახებ საზოგადოებას რომ ინფორმაცია არ ჰქონდეს, შედარებით ნაკლები იქნება მხარდაჭერა და იმის გაცნობიერება, თუ რამდენად კვალიფიციურები არიან ჩვენი თავდაცვის ძალების წარმომადგენლები.

• ზოგიერთი ექსპერტი მიიჩნევს, რომ საერთოდ არ არის განსაზღვრული ჩვენს ქვეყანაში ის, თუ რა არის სტრატეგიული კომუნიკაცია. თავდაცვის ყოფილმა მინისტრმა, თინა ხიდაშელმა, ჩვენთან ინტერვიუს დროს აღნიშნა, რომ ხშირად სტრატეგიული კომუნიკაცია ატარებს PR-ის ფუნქციას და არ არსებობს გრძელვადიანი გეგმა. მისივე აზრით, ხელისუფლება მხოლოდ რეაგირების რეჟიმშია და არ მოქმედებს. 

პირველ რიგში, სტრატეგიული კომუნიკაცია მოიაზრებს PR აქტივობასაც, თუმცა მხოლოდ ეს არა, რა თქმა უნდა. უნდა ითქვას, რომ თავად ეს დარგი საქართველოში არის საკმაოდ ახალგაზრდა. სხვათა შორის,  ქალბატონი თინას დროს შეიქმნა თავდაცვის სამინისტროში სტრატეგიული კომუნიკაციების სამსახური და ჩვენ მნიშვნელოვანი დრო მოვახმარეთ სტრატეგიული კომუნიკაციების შესაძლებლობების განვითარებას. ეს ერთ დღეში არ მომხდარა, საქართველოში ეს ცოდნა გადმოვიტანეთ სხვა ქვეყნებიდან.

თავდაცვის სამინისტრო იყო პიონერი იმ თვალსაზრისით, რომ ჩვენ გვაქვს საკომუნიკაციო სტრატეგია, რომელიც 2017 წელს მივიღეთ, მას მოჰყვება შემდეგ სამოქმედო გეგმა. გეგმის ნაწილის შესახებ საზოგადოებამ უკვე იცის, რადგან ეს შუქდება. ყველაფერი არ არის საჯარო მოხმარებისთვის. ასეთი მოცემულობა არ დგას, რომ არ არსებობს გეგმა… საგარეო საქმეთა სამინისტროს აქვს საჯაროდ ხელმისაწვდომი დოკუმენტი საქართველოს ნატოსა და ევროკავშირში გაწევრიანების საკომუნიკაციო სტრატეგია და გეგმა, რომელშიც არის ჩართული ბევრი სახელმწიფო უწყება, მათ შორის, თავდაცვის სამინისტრო.

• ანუ გრძელვადიანი გეგმა არსებობს? – გაგვიზიარეთ ამ გეგმის მთავარი გზავნილი. 

სტრატეგია არის ოთხწლიანი და შემდეგ ყოველწლიურად მზადდება სამოქმედო გეგმები… წელს, მაგალითად, ამ გეგმებში გაჩნდა, ე.წ. „ფრონტ ოფისები“, რომლებიც საქართველოს რამდენიმე ათეულ წერტილში გაიხსნება. ეს არ იქნება მხოლოდ საინფორმაციო ცენტრი. ეს იქნება სერვისცენტრი იგივე რეზერვის, საკონტრაქტო სამსახურის შესახებ, მაგრამ დაემატება ელემენტები საქართველოს ნატოსა და ევროკავშირში გაწევრიანების კუთხით, ასევე ანტიდასავლური პროპაგანდის შემცირების მიზნით გარკვეული კომპონენტები. ეს გაჩნდა ახლა და გაკეთდება. რაღაც ნაწილი არის ხანგრძლივი ამ გეგმაში, მაგალითად, მედიასწავლება, რომელიც სამჯერ უკვე ჩატარდა და წელსაც ჩატარდება. ამ გეგმის ნაწილია ასევე საინფორმაციო გარემოს კვლევა.

• „ტროლებზე“ მინდა გკითხოთ, რომლებიც მუშაობენ რუსულ პროპაგანდაზე. არსებობს მაგალითად, „მედიის განვითარების ფონდის“ კვლევები, რომლის მიხედვითაც კრიტიკულ სიტუაციებში პრორუსული „ტროლები“ მუშაობენ „ქართული ოცნების“ სასარგებლოდ. გასული წლის დეკემბერში „ფეისბუქის“ ადმინისტრაციამ ასობით ყალბი გვერდი დაბლოკა, რომელიც ხელისუფლებასთან იყო დაკავშირებული… 

ის, რომ სახელმწიფო ებრძვის რეალურად ანტიდასავლურ პროპაგანდას, ამის მაგალითია დღევანდელი შეხვედრაც, რომელიც შედგა. მნიშვნელოვანია, რომ ეს შეხვედრა არ იყო დახურული და მხოლოდ საჯარო მოხელეებისთვის არ შემდგარა. ეს იყო ღია. ჩვენ, პირადად, ჯარშიც ვატარებთ ხშირად შეხვედრებს. ჩვენი თანამშრომლები ივლიან რეგიონებში და ისაუბრებენ ამ გამოწვევების შესახებ… ჩვენ წარმოვადგენთ სახელმწიფო უწყებას და, შესაბამისად, გადაწყვეტილება იქნა მიღებული ჩართულობის შესახებ. შესაბამისად, მე ასე ცალსახად თქვენს სკეპტიციზმს ვერ გავიზიარებდი. თავდაცვის სამინისტრო არის მაქსიმალურად გამჭვირვალე. ჩვენ არანაირ ტროლებთან და ბოტებთან არ გვაქვს შეხება, ეს შემიძლია გითხრათ.

• არ მიიჩნევთ, რომ უნდა იმუშაოთ იგივე „ტროლების“ წინააღმდეგ, როგორც ამას აკეთებს ბევრი ევროპული ქვეყანა და ვნახეთ „ფეისბუქის“ გადაწყვეტილებაც… 

მე გეტყვით, რატომაც არ ვეწევით ამას. ტექნიკურად ეს შეიძლება იყოს მარტივი და გაკეთებადი, მაგრამ გამომდინარე იქედან, რომ ჩვენ ავირჩიეთ სტრატეგიული კომუნიკაციები და დასავლეთთან ინტეგრაცია, ზოგადად ეს დგას ინსტიტუციის სანდოობასა და გამჭვირვალობაზე. მე ახლაც როცა გესაუბრებით, ვცდილობ, რომ ვიყო მაქსიმალურად გამჭვირვალე… სტრატეგიული კომუნიკაციების წარმოებისას მნიშვნელოვანია სანდოობის და გამჭვირვალობის ხარისხი. ჩვენ ჟურნალისტები როცა მიგვყავს ერთ-ერთ ბაზაზე, ისინი აბსოლუტურად თავისუფლები არიან, რომ ბაზა დაათვალიერონ, მათ შორის, სამხედროების პროფესიული მომზადების და მზადყოფნის კუთხით. ჩვენ დასამალი არაფერი გვაქვს. აქედან გამომდინარე, საჭიროება ამისი რატომ უნდა იყოს, რომ რაღაც არაავთენტური მოქმედებები ვაწარმოოთ, არ მესმის.

თავდაცვის სამინისტროს აქვს თავისი ნარატივი და თავისი გზავნილები, თავისი საკომუნიკაციო გეგმა, რომლის ფარგლებშიც ის აკეთებს ღია და გამჭვირვალე ღონისძიებებს და სამიზნე აუდიტორიებთან აქვს პირდაპირი კომუნიკაცია. ჩვენ არ ვართ მიმართული იქეთკენ, რომ რაღაც შევზღუდოთ, რაღაც დავბლოკოთ. მთავარია, რომ ჩვენ ჩვენი ნარატივი გავაძლიეროთ, ამით ვებრძვით რუსულ ნარატივს.

ბევრი არასამთავრობო ორგანიზაცია არსებობს, რომელიც მუშაობს საკმაოდ წარმატებით. ეს უფრო კარგად გამოსდით არასამთავრობო ორგანიზაციებს. ჩვენ ბევრი გვაქვს სამუშაო იმისათვის, რომ ჩვენი ნარატივი გავავრცელოთ.

• ანუ მიგაჩნიათ, რომ ხელი არ უნდა შევუშალოთ „ტროლებს“ და ალტერნატიული ინფორმაციის გავრცელებას აქვს შედეგი?  

ჩვენ ნარატივს ვავრცელებთ, ეს საკმარისი არის თუ არა, საკამათოა. ჩვენ თვითკრიტიკულებიც ვართ და ყოველთვის ჯობია, რომ უფრო მეტი გავაკეთოთ.

მთავარი ფოტო: დათო უჩაძე

„ეს არის თვალსაჩინო მაგალითი, როგორ ხდება კორუფციული გარიგება,“ – აცხადებს რეზო ხარაზი „ნაციონალური მოძრაობიდან“. მან დღეს, 31 იანვარს, ხელვაჩაურში, აჭარისწყალზე ბრიფინგი გამართა და ნაპირგამაგრებისთვის ხელვაჩაურის ბიუჯეტიდან 218 ათასი ლარის დახარჯვა გააპროტესტა.

„რეალურად ნაპირგამაგრება უნდა განეხორციელებინა ინვესტორს, რომელიც აქ აკეთებს რესტორანს და სასტუმროს. საქმე იმაშია, რომ ეს ბიზნესი თენგიზ ქოქოლაძეს ეკუთვნის, რომელიც აჭარის მთავრობის ყოფილი თავმჯდომარის, ზურაბ პატარაძის ახლო მეგობარია. ამიტომაც, ზურაბ პატარაძემ 2018 წელს პირდაპირ დაავალა ხელვაჩაურის მერიას ამ თანხის გამოყოფა, ეს იყო არამიზნობრივი ხარჯი,“ – აცხადებს რეზო ხარაზი.

რეზო ხარაზი აქცენტს აუდიტის დასკვნაზეც აკეთებს, რომლის მიხედვითაც „ხელვაჩაურის მერიამ ნაპირი უკანონოდ გაამაგრა“. რეზო ხარაზმა ბრიფინგზე პროკურატურას ამ საქმით დაინტერესებისკენ მოუწოდა.

„უფლებამოსილებას გადავაჭარბეთ, მაგრამ ჩვენ გვინდოდა ინვესტორისთვის ხელშეწყობა, რომ უფრო მეტი ინვესტიციის მოზიდვას შევუწყოთ ხელი,“ – უთხრა „ბათუმელებს“ ხელვაჩაურის მერმა, ჯუმბერ ვარდმანიძემ. მისი თქმით, ამის გამო არავის პასუხისმგებლობა არ უნდა დადგეს, რადგან კანონი არ დარღვეულა. ხელვაჩაურის მერი გამორიცხავს ამ პროცესში აჭარის ყოფილი თავმჯდომარის და აზერბაიჯანში საქართველოს მოქმედი ელჩის, ზურაბ პატარაძის ჩართვას.

„აუდიტის დასკვნაში პირდაპირ წერია, რომ ეს სამუშაოები მერიას არ უნდა გაეწია, მაგრამ მაშინ ჩვენ ჩავთვალეთ, რომ ეს ხარჯი უნდა გაგვეწია… აკრძალული არაა, კანონი არ კრძალავს. აუდიტმა თქვა, რომ ეს მერის კომპეტენცია არ იყო, ასეა იქ ჩანაწერი,“ – გვითხრა ჯუმბერ ვარდმანიძემ.

საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტის ინფორმაციით, ევროპის საინვესტიციო ბანკი (EIB), დეპარტამენტს, „საქართველოს სატრანსპორტო კომუნიკაციის პროექტის (GTC) ტექნიკური დახმარებისა და კვლევების ფარგლებში“, გრანტის სახით, 5 750 000 ევროს გამოუყოფს.

„გრანტის სრული მოცულობიდან, სავარაუდოდ, 150 000 ევრო მოხმარდება EIB-ის მიერ დასაფინანსებელი პროექტებისთვის აუცილებელი გარემოსდაცვითი და სოციალური კვლევების მომზადებას, 600 000 ევრო აღმოსავლეთ-დასავლეთის ჩქაროსნული ავტომაგისტრალის სიახლოვეს მდებარე პრიორიტეტული „შავი წერტილების“ შერჩევას (EIB-ს მიერ დაფინანსებული პროექტების სიახლოვეს), ხოლო 5 მილიონი ევრო  – იმ გარე ექსპერტების მხარდაჭერას, რომლებიც დაეხმარებიან საავტომობილო გზების დეპარტამენტს EIB-ის მიერ დაფინანსებული და ტრანსევროპულ ქსელში (TEN-T) შემავალი ან მასთან დამაკავშირებელი საგზაო პროექტების მართვასა და განხორციელებაში,“ – აღნიშნულია გზების დეპარტამენტის მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში.

დეპარტამენტში აცხადებენ, რომ „საგზაო ინფრასტრუქტურის უსაფრთხოების ხარისხის გაუმჯობესების მიზნით, საქართველოს მთავრობის „საგზაო უსაფრთხოების 2020 წლის სამოქმედო გეგმით“, საავტომობილო გზების დეპარტამენტს დაგეგმილი აქვს 5 პროექტის განხორციელება. პროექტები დაფინანსდება როგორც სახელმწიფო ბიუჯეტიდან, ისე მსოფლიო ბანკისა და აზიის განვითარების ბანკის დახმარებით“.

ამ სამოქმედო გეგმის შესაბამისად:

უსაფრთხოების პრობლემების იდენტიფიცირების მიზნით, ჯამში, 1283 კილომეტრი სიგრძის  საგზაო მონაკვეთებზე, მათ შორის, პირველ ყოვლისა „შავ წერტილებზე“, საავტომობილო გზების დეპარტამენტი განახორციელებს ინსპექტირებას.  დამონტაჟდება დამატებით საგზაო ნიშნები და საგზაო მონიშვნების,  ლითონის მრუდხაზოვანი ძელებისა და სხვა ტექნიკური საშუალებების გამოყენებით მოეწყობა უსაფრთხო საგზაო ინფრასტრუქტურა.

[checklist]

• 2020 წელს, მსოფლიო ბანკის დაფინანსებით, იმერეთის და რაჭა-ლეჩხუმის საავტომობილო გზების ქსელზე მოეწყობა 71 400 მეტრი სიგრძის EN 1317 ევროპული ნორმების შესამისად ლითონის მრუდხაზოვანი ძელები, ხოლო მცხეთა-მთიანეთის და ქვემო ქართლის საავტომობილო გზების ქსელზე – 31,370 მეტრი იდენტური კონსტრუქცია.
• უსაფრთხოების ხარისხის და არსებული რისკების განსაზღვრის მიზნით, მცხეთა-მთიანეთის საერთაშორისო და შიდასახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის საავტომობილო გზების  600 კმ-მდე სიგრძის მონაკვეთებზე, ასევე მსოფლიო ბანკის დაფინანსებით, ჩატარდება გზების შეფასების საერთაშორისო პროგრამის საპილოტე კვლევა (iRAP).
• მოძრაობის უსაფრთხოების გასაუმჯობესებლად, საპრევენციო ღონისძიებების სახით, სოფელ ძეგვზე გამავალ მონაკვეთზე მოეწყობა ტროტუარები, სადრენაჟე სისტემები და საგზაო ნიშნები.

[/checklist]

ამასთან, საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტს, დაგეგმილი აქვს 38 სასწორის შეძენა და ტრანსპორტის გასაჩერებელი მოედნების მოწყობა გურიასა და იმერეთში საერთაშორისო და შიდასახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის საავტომობილო გზებზე ზენორმატიულად დატვირთული სატრანსპორტო საშუალებების მოძრაობის გასაკონტროლებლად. დეპარტამენტის ინფორმაციით, „მოცემულ ეტაპზე, პროექტის დაფინანსების მიზნით, მიმდინარეობს სატენდერო პირობების შეთანხმების პროცედურები აზიის განვითარების ბანკთან“.

„დაწყებულია და 2020 წლის პირველ ნახევარში დასრულდება 8,5 მილიონი ლარის სამუშაოები კახეთის საავტომობილო გზების 4 მონაკვეთზე შერწყმის და განშტოების ადგილებზე წრიული მოძრაობების, უსაფრთხოების კუნძულების, საგზაო ნიშნების და საგზაო მონიშვნის მოსაწყობად. ასევე, იმერეთის და შიდა ქართლის რეგიონების  საავტომობილო გზის 6 მონაკვეთზე ტროტუარების, წრიული მოძრაობების, უსაფრთხოების კუნძულების, საგზაო ნიშნების და საგზაო მონიშვნის გასაკეთებლად,“ – აცხადებს დეპარტამენტი.

—

საქართველოს საავტომობილო გზებზე ე.წ. „შავი წერტილები“, ანუ ის ადგილები განისაზღვრება, სადაც ხშირია ავტოსაგზაო შემთხვევები.

მთავრობის მიერ პარლამენტში წარდგენილი კანონპროექტის მიხედვით, შავ წერტილად განისაზღვრება საავტომობილო გზის არაუმეტეს 300-მეტრიანი მონაკვეთი, რომლის ფარგლებში 3 წლის განმავლობაში დაფიქსირებულია ადამიანის დაღუპვით დასრულებული არანაკლებ 4 საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევა ან/და ადამიანის ჯანმრთელობის მძიმე დაზიანებით ან/და დაღუპვით დასრულებული საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევა, რომელთა რიცხვი ჯამურად შეადგენს არანაკლებ ათს.

ამ თემაზე:

მთავარი ფოტო: გზების დეპარტამენტი

შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე ბავშვების მშობლებისთვის საწყის ეტაპზე მთავარი პრობლემა ხშირად პრობლემის არაღიარება და რეალობის მიუღებლობაა. მშობლების მძიმე ემოციური მდგომარეობა გავლენას ახდენს ბავშვებზე და მეტიც, მათი სტრესი მშობლების სტრესის პირდაპირპროპორციულია, მშობლების იმედიანი, მსუბუქი დამოკიდებულება კი ბავშვებსაც უადვილებს ყოფას.

11 წლის ლუკას (სახელი შეცვლილია) თანდაყოლილი გლაუკომა აქვს. მიუხედავად წლების განმავლობაში ჩატარებული შვიდი ოპერაციისა, ცალ თვალში მხედველობა სრულად დაკარგა, მეორეში კი პროცესი შეჩერდა, მაგრამ ექიმები ვერ იძლევიან ზუსტ პასუხს, როგორ განვითარდება მოვლენები მომავალში. ლუკა ახლა მხოლოდ ცალი თვალით, ნაწილობრივ ხედავს.

როგორც ბავშვის დედა, ნინო კ. ამბობს, სანამ ლუკა ორივე თვალით კარგად ხედავდა, სკოლაში კარგად სწავლობდა, ახლა მეცადინეობასა და სკოლაში სიარულზე ხშირად უარს ამბობს, აგრესიული გახდა უმცროსი ძმის, მამის მიმართ. ხატავს ცალთვალა ბავშვებს, სიკვდილის შემდეგ ანგელოზადქცეულ ადამიანებს და ჩონჩხებს.

,,სტრესი აქვს, როცა სტუმრები მოდიან, მეუბნება ჩემი თვალის სანახავად მოდის ალბათ ყველაო. აპროტესტებს, როცა სკოლაში დავყვები და მისი მძიმე ჩანთა დამაქვს – ლუკასთვის მძიმეს აწევა აღარ შეიძლება, როდემდე უნდა იყოს ასეო, მეუბნება. მეხუთე კლასშია. ახალი მასწავლებლები ჰყავს, სხვადასხვა საგანს სხვადასხვა მასწავლებელი ასწავლის. პირველ დღეებში სკოლაში დავყვებოდი, რომ მასწავლებლებისთვის, მოსწავლეებისთვის მისი მდგომარეობა ამეხსნა. მიუხედავად ამისა, ერთხელ სკოლიდან ატირებული მოვიდა, მიზეზი ვერ ვათქმევინე, მერე მის კლასელებს ვკითხე, რა მოხდა-მეთქი და მიპასუხეს, ქუდს არ იხდიდა გაკვეთილზე და მასწავლებელმა რამდენჯერმე სთხოვა მოეხადა, ბოლოს კი ბრმა ხარ, მაგრამ ყრუც ხომ არ ხარო – უთქვამს. არ ვიცი, რამდენად მართალია, მაგრამ ასე მითხრეს კლასელებმა“, – ამბობს ლუკას დედა. მისი თქმით, ბავშვი ქუდს თვალის დასაფარად ატარებს, რომ გარშემომყოფების ყურადღება არ მიიქციოს.

„არავის შემოუთავაზებია სპეცმასწავლებელი და არ უთქვამთ, თუ ასეთი მასწავლებლის სკოლაში მოყვანაა შესაძლებელი”

ნინო ამბობს, რომ ლუკას მასწავლებლები და მოსწავლეები საჭიროების შემთხვევაში ეხმარებიან, რაშიც დაფასთან ახლოს მისვლა, წინა მერხზე ჯდომა იგულისხმება. ამავდროულად ბავშვის დედა ამბობს, რომ ცალ თვალში მხედველობის სრულად დაკარგვის შემდეგ ლუკა შინ მეცადინეობაზე უარს ამბობს. მშობელს სკოლის მულტიდისციპლინური საბჭოსთვის არ მიუმართავს მდგომარეობის შესაფასებლად და სპეცმასწავლებლის საჭიროების დასადგენად.

პენსიის დანიშვნაც, რაც ლუკას გორის რაიონის გამგეობამ გამოუყო წელიწადში 250 ლარის ოდენობით, მშობლისთვის მიუღებელი იყო. როგორც ნინო გვეუბნება, სოციალურმა სააგენტომ ამაზე ის დიდი ძალისხმევის შემდეგ დაითანხმა.

,,რთულია დათანხმდე, შვილს მიანიჭონ შშმ სტატუსი, ამის ატანა დედისთვის რთულია. სპეცმასწავლებლის მოთხოვნა თუ იყო შესაძლებელი სკოლაში, არ ვიცოდი. როცა ჩემი შვილის პრობლემებზე ვამბობ მასწავლებლებთან სკოლაში, მეტი რა ვქნათო, მეუბნებიან, არავის შემოუთავაზებია სპეცმასწავლებელი და არ უთქვამთ, თუ ასეთი მასწავლებლის სკოლაში მოყვანაა შესაძლებელი. რომც მოვითხოვო, მეშინია ბავშვმა თავი გარიყულად არ იგრძნოს. სპეცმასწავლებელი რომ დასჭირდეს, ისეც მძიმეა მისი ფსიქოლოგიური მდგომარეობა, ექიმი პირველივე ოპერაციებზე გვეუბნებოდა, რომ ფსიქიატრი იქნებოდა საჭირო და აუცილებელი, მაგრამ ამის საშუალება არ მაქვს. სკოლის მანდატურმა დაგვაკავშირა ფსიქოლოგს, რომელსაც ლუკა კვირაში ერთხელ შეხვდება, ფსიქიატრთან ვერ დამყავს. არამხოლოდ ლუკას, მეც მჭირდება ფსიქოლოგი, ვგრძნობ, მაგრამ სად არის ამის საშუალება? ქირით ვცხოვრობთ და ბევრი პრობლემა გვაქვს. არ მიყვარს, როცა საკუთარ პრობლემებს ვახვევ თავს სხვებს, მხიარული მეგობარი ვარ, ვერავინ ვერაფერს შემატყობს. ჩემთვის ვტირი ღამით,“ – ამბობს ლუკას დედა.

ნინოს და მის ოჯახს 2008 წლის ომის შემდეგ დევნილის სტატუსი აქვს ცხინვალის სოფელ ვანათიდან. როცა დაქორწინდა, 18 წლის იყო, მეუღლე  – 20-ის. ოროთახიანი ბინა გორში, სადაც ისინი ომის შემდეგ ცხოვრობდნენ, დაალომბარდეს ოპერაციისთვის, ბინა გაყიდა ლომბარდმა და ოჯახი ღია ცის ქვეშ დარჩა. ახლა ნაქირავებ ბინაში ცხოვრობენ. ოჯახში მხოლოდ ნინოს მეუღლე მუშაობს, გვიან ღამემდე. შესაბამისად მცირედმხედველ ლუკას მხოლოდ დედასთან და ძმასთან აქვს აქტიური კომუნიკაცია.

„როცა შშმ ბავშვების მშობლები სხვებს უზიარებენ საკუთარ პრობლემებს, პასუხად იღებენ – „უი, რა საცოდავი ხარ”

ლუკას დედის მდგომარეობას ართულებს ისიც, რომ ის სხვა მცირედმხედველ ან უსინათლო ბავშვებს, მათ მშობლებს არ იცნობს, ვერავის უზიარებს საკუთარ მდგომარეობას და არც სხვების გამოცდილება იცის როგორია.

ნინო ვერ უმკლავდება საკუთარ სტრესს, რასაც მარტო ვერაფერს უხერხებს. გრძნობს, რომ მისი ემოციური მდგომარეობა შვილზეც აისახება. მეტიც, არ გამორიცხავს, რომ ბავშვის მძიმე ფსიქოლოგიური მდგომარეობა მისივე განწყობის ანარეკლია.

,,რაღაც პერიოდი დავდიოდი ფსიქიატრთან. ფსიქოტროპულმა წამლებმა კიდევ უფრო მომშალა და თავი დავანებე, აღარც საშუალება მქონდა. ემოციებს ვერ ვაკონტროლებ, კარგი ფსიქიატრი მჭირდება, ვგრძნობ ეს აუცილებელია, მაგრამ რით? ქირით ვცხოვრობთ”, – ამბობს ნინო.

მისი სახელიც პირობითია, არ სურს საკუთარი სახელით საუბარი და გვთხოვს, მისი ვინაობა დავფაროთ.

ესმა გუმბერიძისთვის, რომელიც გაეროში საქართველოს ახალგაზრდობის წარმომადგენელი და შშმ ქალთა ორგანიზაცია „პლატფორმა ახალი შესაძლებლობებისთვის” თავმჯდომარეა,  ეს უჩვეულო არ არის. როგორც ესმა ამბობს, საწყის ეტაპზე, პრობლემის გაჩენისას, შშმ პირების მშობლების შიში, უიმედობა და გაურკვევლობა ჩვეულებრივი ამბავია, რასაც სხვა, აქტიური ეტაპი უნდა მოჰყვეს ბავშვის საუკეთესო ინტერესების დასაცავად.

შშმ ბავშვების მშობლების ფსიქოლოგიურ დახმარებას სახელმწიფო არ უზრუნველყოფს

„როცა შშმ ბავშვების მშობლები სხვებს უზიარებენ საკუთარ პრობლემებს, პასუხად იღებენ – „უი, რა საცოდავი ხარ”, რაც არავის სიამოვნებს და ბუნებრივია იკეტებიან. არც არავინ იცის მათ რა უნდა უთხრან, ძალიან მნიშვნელოვანია ამ დროს თანადგომა, ოჯახის სიმტკიცე და ურთიერთდახმარება, მარტო გამკლავება პრობლემებთან ერთი მშობლისთვის რთულია. ძალიან მნიშვნელოვანია ვიცოდეთ, როგორი დამოკიდებულება გვქონდეს სპეციალურ საჭიროებებთან, ეს მოთმინებას, დაკვირვებას და ბევრ შრომას მოითხოვს.

თუ ბავშვს შშმ სტატუსი აქვს, საყოველთაო ჯანდაცვაც ითვალისწინებს გარკვეულ შეღავათებს. ზოგ მუნიციპალიტეტში  საკურორტო მომსახურების პროგრამაცაა, რომლის ფარგლებშიც თბილისიდან, მაგალითად, 10 დღით მიჰყავთ ზღვაზე ან მთაში მშობელთან ერთად. შშმ ბავშვების მშობლების ფსიქოლოგიურ დახმარებას სახელმწიფო არ უზრუნველყოფს,”- ამბობს ესმა გუმბერიძე.

ჯანდაცვის სამინისტროს არ აქვს შშმ პირთა ზუსტი სტატისტიკა, რამდენია მათ შორის უსინათლო, რამდენი ეტლით მოსარგებლე ან სმენის არმქონე და სხვა.

უსინათლოთა ერთადერთი, 202-ე სკოლა თბილისშია, სადაც სპეციალური გამადიდებლები, დაფები და მორგებული ინვენტარი აქვთ.

უსინათლოთა კავშირის წევრი დაახლოებით 4000 ადამიანია, თუმცა ეს არასამთავრობო ორგანიზაციის მონაცემებია და, შესაბამისად, არსებობს ვარაუდი, რომ უსინათლოები გაცილებით მეტნი არიან.

საქართველოს სახალხო დამცველმა ბათუმის საჯარო ბიბლიოთეკასა და ბათუმის რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტს სექსუალური ორიენტაციისა და საქმიანობის სფეროს ნიშნით დისკრიმინაციის ფაქტი დაუდგინა. საქმე ეხება ბათუმში გასული წლის 18 მაისს “იდენტობის ბათუმის რესურსცენტრის” მიერ ორგანიზებულ ლექციის – “17 მაისი – თავისუფლების ილუზია”  – ჩაშლას. ლექცია უნდა ჩატარებულიყო “ქალთა ფონდის” მიერ მხარდაჭერილი “ანარესის აკადემიის” ფარგლებში.

საჯარო ლექციის ორგანიზატორები თავდაპირველად ამ ლექციის გამართვას ბსუ-ს 21-ე აუდიტორიაში გეგმავდნენ, მაგრამ მათ ლექციის წინა ღამეს ბსუ-დან დაურეკეს და უთხრეს, რომ ამ აუდიტორიაში მიმდინარე სარემონტო სამუშაოების გამო,ლექციას ვეღარ ჩაატარებდნენ.

“ბათუმელებმა” გადაამოწმა ეს ინფორმაცია და აღმოჩნდა, რომ აუდიტორიაში არანაირი სარემონტო სამუშაოები არ მიმდინარეობდა. ლექცია „იდენტობამ“ გადაიტანა საჯარო ბიბლიოთეკის ბათუმის ამერიკულ კუთხეში. აქ კი ბიბლიოთეკის დირექტორმა არ მისცა მათ ლექციის ჩატარების საშუალება. ვრცლად ამ თემაზე წაიკითხეთ “ბათუმელების” სტატიაში: ჰომოფობიურ ნიადაგზე ბათუმის ბიბლიოთეკამ და ბსუ-მ საჯარო ლექცია ჩაშალეს

სახალხო დამცველმა დაადგინა, რომ სსიპ “ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტმა და ა(ა)იპ “აკაკი წერეთლის სახელობის ქალაქ ბათუმის საჯარო ბიბლიოთეკამ” ა(ა)იპ “იდენტობას” მიმართ ჩაიდინეს პირდაპირი დისკრიმინაცია სექსუალური ორიენტაციისა და საქმიანობის სფეროს ნიშნით (C) სახალხო დამცველის აპარატი

სახალხო დამცველმა მიიჩნია, რომ ბათუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტი და ბათუმის საჯარო ბიბლიოთეკა სათანადო ყურადღებით არ მოეკიდნენ ამ ღონისძიებების ჩატარების საკითხს და არ შეეცადნენ, ხელი შეეწყოთ ლექციის ორგანიზატორებისთვის, რომ ლექცია არ ჩაშლილიყო. “სამწუხაროდ  “თბილისი პრაიდის” გამართვასთან დაკავშირებული მოვლენების ირგვლივ საზოგადოებაში შექმნილმა უარყოფითმა და მტრულმა დამოკიდებულებამ, არსებითად გადამწყვეტი როლი შეასრულა, რომ მოპასუხეებს თავი აერიდებინათ იმავე პერიოდში, მათ სივრცეში, ლგბტ+ საკითხებზე საუბრისგან. შესაბამისად, მათ დისკრიმინაციული მოტივით, ფორმალურ არგუმენტებზე დაყრდნობით, განმცხადებლებს უარი უთხრეს ღონისძიების ჩატარებაზე”, – წერია სახალხო დამცველის დასკვნაში.

სახალხო დამცველი მიიჩნევს, რომ ლეგიტიმური მიზნის მისაღწევად გამოყენებული საშუალება, კერძოდ – ლექციის ჩატარებაზე უარის თქმა, არ იყო აუცილებელი საშუალება, ვინაიდან ბსუ-ში და ბათუმის ბიბლიოთეკაში არსებობდა ალტერნატიული ფართობი, რომლის შეთავაზებითაც ისინი ლექციის ორგანიზატორების უფლებაში ნაკლებად ჩაერეოდნენ  და მათ დაგეგმილი ღონისძიების ჩატარების შესაძლებლობა მიეცემოდათ.

სახალხო დამცველი რეკომენდაციის სახით მოუწოდებს ბსუ-სა და ბათუმის საჯარო ბიბლიოთეკას, შეიმუშავონ დისკრიმინაციის აკრძალვისა და პრევენციის პოლიტიკის შიდა დოკუმენტი და მომავალი საქმიანობა წარმართონ თანასწორობის პრინციპის დაცვით; ხელი შეუწყონ ლგბტ+ თემისა და სხვა დაუცველი ჯგუფების მიმართ შემწყნარებლური გარემოს ჩამოყალიბებას.

„აფეთქებით 2 პირის მკვლელობის საქმეზე“ დაკავებული ექვსი პირიდან 4 ბათუმელია. დაკავებულთა ვინაობის შესახებ სუს-ი ინფორმაციას არ ავრცელებს.

„ბათუმელების“ ინფორმაციით, დაკავებული არიან: აჭარის უშიშროების ყოფილი თანამშრომელი, გოჩა თავდუმაძე, ასევე გიორგი აბაშიძის მეგობრები და ასლან აბაშიძის დაცვის წევრი, როლანდ ბერიძე მეტსახელად „ჩაკია“, აბაშიძის დაცვის წევრი იური მჟავანაძე და ასევე აბაშიძის დაცვის კიდევ ერთი თანამშრომელი, რომლის ვინაობაც „ბათუმელებმა“ ჯერჯერობით ვერ დაადგინა.

„გოჩა თავდუმაძე გუშინწინ დააკავეს და ბრალი დღეს დილით წარუდგინეს… ჯერ საქმის მასალებს გაცნობილი არ ვარ. ბრალდებულს შევხვდი. ის თავს დამნაშავედ არ ცნობს. აღკვეთი ღონისძიების შეფარდების პროცესი დღეს უნდა გაიმართოს თბილისის საქალაქო სასამართლოში,“ – გვითხრა გოჩა თავდუმაძის ადვოკატმა, ანა შიშნიაშვილმა. ის „იურიდიული დახმარების სამსახურის“ იურისტია.

ბათუმელი გოჩა თავდუმაძე 2004 წელს, „ვარდების რევოლუციის“ შემდეგაც დააკავეს. მაშინ პოლიცია აცხადებდა, რომ დაკავებულის ავტომანქანის საბარგულიდან ამოიღეს მოსასმენი აპარატურა და ეჭვმიტანილი ქვეყნის საწინააღმდეგო საქმიანობაშია ბრალდებული. საბოლოოდ, ორგანიზებული დანაშაულის წინააღმდეგ ბრძოლის განყოფილებამ თავდუმაძე დრამატულ თეატრსა და სხვა დაწესებულებებში 80 ათასზე მეტი ლარის ღირებულების ვიზუალური კონტროლის, ვიდეოჩამწერი და სხდომების წასაყვანი აპარატურის მითვისებაში დაადანაშაულა. მაშინ მის ინტერესებს ადვოკატი დავით ჯაფარიძე იცავდა.

„ახლაც დამიკავშირდა გოჩა თავდუმაძის ოჯახი, როცა ის დააკავეს ასაფეთქებლი მოწყობილობების საქმეზე… მე ვერ მოვახერხე მისი დაცვა, თუმცა ვიცნობ, როგორც პატიოსან და განათლებულ პიროვნებას. მას სააკაშვილის ხელისუფლება უსამართლოდ ედავებოდა 13 წლის განმავლობაში. 2016 წელს გოჩა თავდუმაძე გაამართლა მოსამართლე დავით მამისეიშვილმა, “ – გვითხრა ადვოკატმა დავით ჯაფარიძემ.

ნახეთ რას ჰყვებოდა სააკაშვილის ხელისუფლების დროს ცხრათვიანი პატიმრობის შემდეგ გათავისუფლებული  IT სპეციალისტი გოჩა თავდუმაძე „ბათუმელებთან“:

„9 თვის მერე დამირეკეს და მითხრეს, რომ უნდა მემუშავა: ბათუმში ჩამოდიოდნენ უკრაინის, აზერბაიჯანისა და ჩვენი პრეზიდენტები. შეხვედრა თეატრში იმართებოდა. სინქრონული თარგმანი და მიკროფონების გამართულად მუშაობა უზრუნველვყავი ამ შეხვედრაზე. ამის შემდეგ ციხეში აღარ დავუბრუნებივარ…“