Batumelebi

საქართველოს მწერალთა სახლი განცხადებას ავრცელებს რუსულ კანონპროექტზე, რომლის მიღებასაც საპარლამენტო უმრავლესობა გეგმავს.

„მწერალთა სახლს“ დაუშვებლად მიაჩნია საქართველოში უცხოეთის აგენტების შესახებ კანონის მიღება და ჩვენი თანამოქალაქეებისთვის, მედიისა და საზოგადოებრივი სექტორის წარმომადგენლებისთვის ამ შეურაცხმყოფელი დამღის დადება.

ჩვენთვის სიმბოლურია, რომ დღეს, როცა მწერალთა სახლში საჯაროდ იხსნება რეპრესირებული მწერლების მუზეუმი, რომლის მთავარი ფუნქცია საბჭოთა წარსულის გააზრება უნდა იყოს, საქართველოს პარლამენტი იღებს კანონს, რომელიც საბოლოოდ დააშორებს ქვეყანას მის მთავარ მიზანს.

საბჭოთა რეჟიმის მიერ რეპრესირებული მწერლების მუზეუმზე მუშაობისას, ვერასოდეს ვიფიქრებდით, რომ უკვე ისტორიად ქცეული მასალა ასე ცხადად დაუკავშირდებოდა დღევანდელობას.

საგულისხმოა, რომ ჩვენი მუზეუმი, ისევე როგორც ქვეყნის განვითარებისთვის საჭირო მრავალი პროექტი, სწორედ აშშ-ს საელჩოს გრანტითაა შექმნილი.

მივიჩნევთ, რომ ეს კანონი ეწინააღმდეგება საქართველოს კონსტიტუციის მიერ აღიარებულ ქვეყნის ევროინტეგრაციის კურსს“ – ვკითხულობთ განცხადებაში, რომელიც მწერალთა სახლმა ფეისბუქზე გამოაქვეყნა.

• რა ხდება? 

საქართველოს საპარლამენტო უმრავლესობა გეგმავს კანონპროექტის მიღებას, რომლის ანალოგის დამტკიცების შედეგად რუსეთში არაერთი არასამთავრობო ორგანიზაცია ჯერ „უცხოურ აგენტად“ გამოაცხადეს, შემდეგ კი სრულად აკრძალეს. „უცხოური აგენტების“ შესახებ კანონით ქვეყანაში ებრძვიან მედიასაც.

ამჟამად უმრავლესობის წევრებს „უცხოური გავლენის აგენტების“ შესახებ ორი კანონპროექტი აქვს ინიციირებული: 1. როგორც თავად ამბობენ, აშშ-ში მოქმედი „უცხოური აგენტების რეგისტრაციის აქტის“ [FARA] “უფრო შერბილებულi” ვერსია და 2. “ალტერნატივის სახით ამერიკული კანონის ანალოგი”.

საქართველოში მსგავსი კანონის მიღებას აკრიტიკებენ როგორც ქვეყნის შიგნით, ასევე, მისი არმიღებისკენ ხელისუფლებას მოუწოდებენ დასავლელი პარტნიორებიც, მათ შორის, აშშ, ევროკავშირი, გაერო, ევროპის საბჭო.

ევროკავშირის საგარეო სამსახური „უცხოეთის გავლენის აგენტების“ კანონპროექტთან დაკავშირებით აცხადებს, რომ ის ეწინააღმდეგება 12-პუნქტიან რეკომენდაციას, რომელიც საქართველომ უნდა შეასრულოს კანდიდატის სტატუსის მისაღებად.

______________

ფოტოზე: აქცია რუსული კანონის წინააღმდეგ. ფოტო: „ნეტგაზეთი“/ბათუმელები“

„ყველა მოქალაქეს მივმართავ – ეს არასამთავრობოების და რამდენიმე მედიის პრობლემა კი არ არის. ეს არის ამ ხალხის მცდელობა საქართველოში დაამყარონ დიქტატურა და მოსპონ თავისუფლების ბოლო კუნძულები.

და თუ არ გინდათ, რომ ეს მოხდეს, იყავით ჩვენ გვერდით. ხვალ, ზეგ და ამ უახლოეს დღეებში,“ – ეს განცხადება დღეს, 2 მარტს, საქართველოს პარლამენტში გააკეთა ლევან ცუცქირიძემ, აღმოსავლეთ ევროპის მრავალპარტიული დემოკრატიის ცენტრის აღმასრულებელმა დირექტორმა.

დღეს საქართველოს პარლამენტში საკომიტეტო მოსმენაზე უნდა განეხილათ აგენტების შესახებ რუსული კანონის ანალოგი.

სხდომაზე არ დაუშვეს მედიისა და სამოქალაქო სექტორის წარმომადგენლები. სამაგიეროდ დარბაზში შეუშვეს „ქართული ოცნების“ პროპაგანდისტები, პრორუსი პოლიტიკოსები და „ხალხის ძალის“ აქტივისტები.

„რაც აქ ხდება დღეს საქართველოს პარლამენტში, რომელიც არის ადგილი, სადაც, წესით, უნდა ყვაოდეს ქართული დემოკრატია და დღეს გადასარჩენად კი არ უნდა ჰქონდეს საქმე, არამედ უნდა ვმსჯელობდეთ საზოგადოება იმაზე, როგორ წავიყვანოთ ჩვენი ქვეყანა წინ უსაფრთხოებისკენ და თავისუფლებისკენ.

გააქვთ პრორუსული კანონი კომიტეტზე განსახილველად, რომელზე დასასწრებად არ უშვებენ იმ ადამიანებს, რომლებიც ვაკრიტიკებთ და ვეწინააღმდეგებით ამ კანონს, მიუხედავად იმისა, რომ ამის სრული უფლება გვაქვს და შეუშვეს მოულოდნელად ხალხის ძალის წარმომადგენლები. ეს არის კანონის დარღვევა,“ – ასე შეაფასა ლევან ცუცქირიძემ დღეს არსებული სიტუაცია.

მისივე თქმით, ახლა მთავარი გეგმაა წინააღმდეგობა ყველგან, ვისაც სად და როგორ შეუძლია.

„გეგმა არის წინააღმდეგობა ყველგან, ვისაც როგორ შეუძლია. გაგრძელდება ეს წინააღმდეგობა ყველგან, არამარტო თბილისში და არამარტო პარლამენტში, ყველგან.

თავისუფლებაზე შეტევა იმდენ კოცონს აანთებს ამ ქვეყანაში, რომ დაწვავს ყველას, ვინც იქნება თავისუფლების წინააღმდეგ.

ავანგარდში იდგება საქართველოს თავისუფლების იდეა და ავანგარდში იდგებიან საქართველოს მოქალაქეები,“- თქვა ლევან ცუცქირიძემ.

საქართველოს საპარლამენტო უმრავლესობა გეგმავს კანონპროექტის მიღებას, რომლის ანალოგის დამტკიცების შედეგად რუსეთში არაერთი არასამთავრობო ორგანიზაცია ჯერ „უცხოურ აგენტად“ გამოაცხადეს, შემდეგ კი სრულად აკრძალეს. „უცხოური აგენტების“ შესახებ კანონით ქვეყანაში ებრძვიან მედიასაც.

ამჟამად უმრავლესობის წევრებს „უცხოური გავლენის აგენტების“ შესახებ ორი კანონპროექტი აქვს ინიციირებული: 1. როგორც თავად ამბობენ, აშშ-ში მოქმედი „უცხოური აგენტების რეგისტრაციის აქტის“ [FARA] “უფრო შერბილებულ” ვერსია და 2. “ალტერნატივის სახით ამერიკული კანონის ანალოგი”.

საქართველოში მსგავსი კანონის მიღებას აკრიტიკებენ როგორც ქვეყნის შიგნით, ასევე, მისი არმიღებისკენ ხელისუფლებას მოუწოდებენ დასავლელი პარტნიორებიც, მათ შორის, აშშ, ევროკავშირი, გაერო, ევროპის საბჭო.

ევროკავშირის საგარეო სამსახური „უცხოეთის გავლენის აგენტების“ კანონპროექტთან დაკავშირებით აცხადებს, რომ ის ეწინააღმდეგება 12-პუნქტიან რეკომენდაციებს, რომელიც საქართველომ უნდა შეასრულოს კანდიდატის სტატუსის მისაღებად.

საბერძნეთში გაიზარდა 28 თებერვალს, ღამით, მატარებლის კატასტროფის გამო დაღუპულთა რიცხვი.

ბოლო ცნობებით, ორი მატარებლის შეჯახების შედეგად სულ მცირე 46 ადამიანი დაიღუპა და ათობით პირი დაშავდა. რამდენიმე ადამიანი ამ დრომდე დაკარგულად ითვლება.

დაღუპულთა შორის არიან რკინიგზის თანამშრომლები და უნივერსიტეტის სტუდენტები, რომლებიც თესალონიკში მიდიოდნენ ათენიდან და ქალაქ ლარისადან.

საბერძნეთში სამდღიანი გლოვა გამოცხადდა.

ქვეყანაში პოლიტიკურმა პარტიებმა შეაჩერეს საარჩევნო კამპანია აპრილში დაგეგმილი არჩევნებისთვის.

საქართველოში მოქმედი დემოკრატიული ჩართულობის ცენტრები პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილეს, არჩილ თალაკვაძეს მიმართავენ და მოუწოდებენ, არ დაუჭიროს მხარი „უცხოური გავლენის აგენტების“ შესახებ რუსული კანონის ანალოგს, რომლის მიღებასაც „ქართული ოცნება“ აპირებს.

არჩილ თალაკვაძე 2011-2012 წლებში ამერიკის შეერთებული შტაბების ელჩთან ერთად ხსნიდა „დემოკრატიული ჩართულობის ცენტრებს“ საქართველოს სხვადასხვა რეგიონში.

მიმართვის ტექსტს „ბათუმელები“ უცვლელად გთავაზობთ:

„ჩვენ გვაქვს ახალგაზრდა დემოკრატია. თუმცა ამ წლების განმავლობაში, ჩვენი საზოგადოების და საერთაშორისო პარტნიორების მხარდაჭერით, შევძელით მნიშვნელოვანი ინსტიტუტების განმტკიცება, როგორიცაა – თავისუფალი მედია, აქტიური სამოქალაქო საზოგადოება, უფრო ეფექტური თვითმმართველობა და ანგარიშვალდებული ხელისუფლება.

დღეს ქვეყანაში გვაქვს სხვადასხვა მედია, რომლითაც ხშირად და აქტიურად ისმის ოპოზიციის ხმა; გვყავს სამოქალაქო საზოგადოება, რომელიც თავისუფლად გამოხატავს საკუთარ პოზიციას ნებისმიერ საკითხზე“, – ორი წლის წინ ამ სიტყვებით მიმართეთ მე-10 მოწვევის პარლამენტს, როგორც საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარემ.

როგორ ფიქრობთ, ორი წლის შემდეგ შეძლებთ ამ სიტყვების გამეორებას?

ჩვენ გვჯერა, რომ ადამიანი, რომელიც, 2011-2012 წლებში, აშშ-ის ელჩთან ერთად, სიამაყით ხსნიდა „დემოკრატიული ჩართულობის ცენტრებს“, დღეს მათ „უცხოური გავლენის აგენტებად“ გამოცხადებას მხარს არ დაუჭერს.

საჯარო დისკუსიების ორგანიზება, მოქალაქეების ჩართვა დემოკრატიულ პროცესებში და დაუცველი ჯგუფების ინტერესების ადვოკატირება არ არის უცხოური ძალის გავლენა.

11 წლის უკან ასეთ კანონპროექტს ჩვენთან ერთად გააპროტესტებდით; მაქსიმალურად ეცდებოდით ცენტრებში საერთაშორისო პარტნიორებისა და ადგილობრივი მოქალაქეების მობილიზებას, რათა შეწინააღმდეგებოდით მსგავს ინიციატივას და თქვენს წვლილს შეიტანდით ჩვენი ქვეყნის დემოკრატიისა და მომავლის დაცვაში.

თქვენ კარგად გესმით სამოქალაქო საზოგადოებრივი ორგანიზაციებისა და მედიის მნიშვნელობა. 2011-2012 წლებში, როცა USAID-ის “კარგი მმართველობის” პროგრამაში მუშაობდით, აქტიურად უჭერდით მხარს ძლიერი, დამოუკიდებელი საზოგადოებრივი ორგანიზაციების იდეას, რომ მათი დახმარებით გაძლიერებულიყვნენ ახალგაზრდები, ქალები, შშმ პირები, ძალადობის მსხვერპლი ბავშვები, სოციალურად დაუცველი ოჯახები, ფერმერები, საკუთარი უფლებებისთვის მებრძოლი ადამიანები.

სწორედ USAID-ის „კარგი მმართველობის“ პროგრამის ძალისხმევით შეიქმნა საქართველოს ათ ქალაქში ხელმისაწვდომი სივრცეები ყველა ადამიანისთვის, რის ბაზაზეც შემდგომში დამოუკიდებელი არასამთავრობო ორგანიზაცია „დემოკრატიული ჩართულობის ცენტრების ქსელი“ ჩამოყალიბდა.

ჩვენ დღესაც სხვადასხვა სფეროს ათიათასობით წარმომადგენელს ვმასპინძლობთ ყოველწლიურად, ვეხმარებით სხვადასხვა დაუცველ მოქალაქეს საკუთარი უფლებების დაცვაში და ამ საქმეში გვერდით გვიდგანან ჩვენი საერთაშორისო პარტნიორები.

თქვენ ყველაზე კარგად გაიგებთ ჩვენს წუხილს იმასთან დაკავშირებით, რომ რუსული კანონის მიღება არამარტო სამოქალაქო სექტორის სიცოცხლისუნარიანობას შეუქმნის საფრთხეს, არამედ საქართველოს ევროკავშირის წევრობისკენ სვლას დააბრკოლებს, კანონის მიღება დააზარალებს ქართველ ხალხს.

გვჯერა, რომ თქვენ არ დაუჭერთ მხარს ამ კანონს და დაარწმუნებთ თქვენს კოლეგებს, რომ ის მიმართულია არა მხოლოდ თავისუფალი სამოქალაქო საზოგადოებრივი ორგანიზაციებისა და მედიის, არამედ საქართველოს და მისი მოქალაქეების წინააღმდეგ.

გვეწვიეთ ათივე „დემოკრატიული ჩართულობის ცენტრში“ ახალციხეში, ბათუმში, გორში, ზუგდიდში, თელავში, მარნეულში, ოზურგეთში, რუსთავში, საგარეჯოსა და ქუთაისში და მოისმინეთ ადგილობრივი მოსახლეობის აზრი ამ თემაზე.

წერილს გწერთ თქვენი ყოფილი კოლეგები და „დემოკრატიული ჩართულობის ცენტრების ქსელის“ ამჟამინდელი თანამშრომლები, რომლებსაც თქვენი მხარდაჭერის იმედი გვაქვს და გვჯერა, რომ გამოიყენებთ თქვენს ხელთ არსებულ ყველა ბერკეტს, რომ აღნიშნული კანონპროექტი კანონად არ იქცეს“.

მიმართვას ხელს აწერენ ბათუმის, ოზურგეთის, თელავის, ზუგდიდის, მარნეულის, საგარეჯოს, ქუთაისის, რუსთავის, გორის და ახალციხის დემოკრატიული ჩართულობის ცენტრების წარმომადგენლები.

მთავარი ფოტო: არჩილ თალაკვაძე ხსნის დემოკრატიული ჩართულობის ცენტრს აშშ-ს ელჩ ჯონ ბასთან ერთად

ყველის საწარმო „ცეზარი“ წელიწადში 2 მილიონ ლიტრ რძეს გადაამუშავებს და აწარმოებს იმერულ ყველს, სულგუნს, შებოლილ სულგუნს, კარაქსა და მაწონს. „ცეზარს“ ორი ქარხანა აქვს: ქვემო ქართლის სოფელ წალკასა და აჭარის მაღალმთიან სოფელ დიოკნისში.

საწარმოს საქართველოს ორმოცამდე მოქალაქე ჰყავს დასაქმებული. გარდა ქართული ბაზრისა, „ცეზარს“ რძის პროდუქტები გააქვს აშშ-სა და კანადაშიც.

საწარმო მთლიანად დასავლური დაფინანსებით აშენდა.

ხულოში ყველის ქარხნის ასაშენებლად და დანადგარებით აღსაჭურვად ძმები, არკადი და ცეზარ კახაძეები, არასამთავრობო ორგანიზაცია „მერსი ქორფსის“ კავკასიის ალიანსების პროგრამის ფარგლებში, შვეიცარიის განვითარებისა და თანამშრომლობის სააგენტომ (SDC) 500 ათასი დოლარით დააფინანსა. დაფინანსება საწარმო „ცეზარმა“ სამ ეტაპად მიიღო 2014-2019 წლებში.

არკადი კახაძე ამბობს, რომ დაფინანსების გარეშე პატარა კუსტარულ საწარმოდ დარჩებოდა „ცეზარი“.

თავიდან წალკაში გახსნეს ეკომიგრანტმა ძმებმა პატარა საწარმო 2006 წელს. პირველი დაფინანსება 250 ათასი დოლარი „მერსი ქორფსისგან“ მიიღეს 2010 წელს. ასე იყიდეს წალკაში შენობა და დანადგარები ქარხნისთვის.

მერე 2015 წელს დაწერეს პროექტი ბიზნესის გასაფართოებლად. მაღალმთიან აჭარაშიც ჰქონდათ პატარა საწარმო და უნდოდათ დიდ ქარხნად ექციათ. „მერსი ქორფსმა“ ეკომიგრანტ ძმებს ამისთვის 500 ათასი დოლარი გამოუყო:

„ჩემს საწარმოშიც, იმ არასამთავრობო ორგანიზაციაშიც, რომელმაც დამაფინანსა, ცხადია, პერიოდულად შემოდის სახელმწიფო აუდიტის სამსახური და ამოწმებს შემოსავალ-გასავალს. შემოდის ფინანსთა სამინისტრო, ამოწმებს ყველაფერს, რაც ფინანსებს ეხება.

ახალი კანონით უცხო ქვეყნის აგენტების შესახებ რაღას მთხოვს სახელმწიფო? აუდიტის და ფინანსთა სამინისტროს დასკვნებს, შემოწმებებს აბა რა ფუნქცია აქვს? ჩემთვის გაუგებარია, დამატებით ახსნა-განმარტებებს რატომ მომთხოვენ მომავალში, როგორც „აგენტს“. ეს იარლიყი რატომ სჭირდებათ, რას აძლევთ მათ ჩემი დისკრედიტაცია, რასაც ეს იარლიყი გამოიწვევს?

აგენტად არ დავრეგისტრირდები, არც ერთ შემთხვევაში. ეს არ მოხდება“, – ამბობს არკადი კახაძე.

როგორც ის გვეუბნება, ყველის საწარმოს გარდა მას ბათუმში მაღაზიაც აქვს ამავე სახელწოდებით: „ცეზარი“. მაღაზიის გახსნაც დასავლური დაფინანსებით შეძლო: შვეიცარიის განვითარებისა და თანამშრომლობის სააგენტომ (SDC) 50%-ით დააფინანსა ხარჯები.

ცოტა ხნის წინ აშშ-სა და კანადის სურსათის სააგენტოს წარმომადგენლობამ საწარმო „ცეზარის“ ქარხნების მდგომარეობა შეამოწმეს და დადებითად შეაფასეს წარმოების სტანდარტი. ეს დაწესებულებები უცხო ქვეყნებში მაშინ ამოწმებენ პროდუქტის წარმოების ადგილებს, როცა აშშ-სა და კანადაში ამ საწარმოების მიერ ექსპორტირებული პროდუქციის ყოველწლიური რაოდენობა 100 ტონას აჭარბებს.

არკადი კახაძე, ყველის საწარმო „ცეზარის“ მფლობელი: „სამარცხვინოა კანონის მიღება უცხო ქვეყნის აგენტების შესახებ. თავს იჭრის ამით ხელისუფლება. დასავლური გრანტები მოსახლეობის, სოფლებისა და ქალაქების განვითარებისთვისაა განკუთვნილი. ჩემი ქვეყანა მავალდებულებს აგენტი დავირქვა იმიტომ, რომ წარმოების განვითარების, ხალხის დასაქმების, სოფლის განვითარებისთვის ევროკავშირის ქვეყნებმა დამაფინანსეს.

არამხოლოდ საწარმო დამიფინანსეს ევროპელებმა. მოგვაძიებინეს კლიენტები აშშ-სა და კანადის ბაზარზე, გვასწავლეს, როგორ მოგვეწყო საწარმო საერთაშორისო სტანდარტებით, ჩვენ ეს ცოდნა არ გვქონდა. დაგვაკავშირეს უცხოელ სპეციალისტებს. ნაბიჯ-ნაბიჯ მივედით აქამდე, დიდი შრომით.

ხელისუფლების წარმომადგენლებისგან, ლაშა კომახიძის [ბათუმის ყოფილი მერი] გარდა არავინ დაინტერესებულა რას ვაკეთებთ, რა გვჭირდება, როგორ ვართ.

ტიტე აროშიძემ, როცა სოფლის მეურნეობის მინისტრი იყო, მომაქირავა სახელმწიფოს კუთვნილი მანქანა და ბიდონები – იალაღებზე რძე რომ შემეგროვებინა, თვეში 3000 ლარს მახდევინებდა ქირას. აღარ მიღირდა, ლიზინგზე ძვირი გამოდიოდა ეს და დავუბრუნე მალევე უკან, მადლობა, არ მინდა-მეთქი.

რუსული ფულით დაფინანსებულ პირებს გამოავლენს ეს კანონი? არა. არც მსმენია, რომ რუსეთს წარმოება, სოფლის მეურნეობის მიმართულება, განათლების მიმართულება და ხალხის გასაძლიერებლად რამე პროექტი დაეფინანსებინოს. რუსეთიდან ფული ასე შემოდის საქართველოში: ჩამოვა ვინმე იქ გამდიდრებული ბიზნესმენი და აშენებს ეკლესიებს, საიდანაც მერე რუსული იდეოლოგია იღვრება მრევლში, ხალხში. ეგენი გამოიკვლიონ.

ლუკაშენკომ უღალატა უკრაინას და წაიყვანა ქვეყანა რუსეთისკენ, უღალატა ქვეყანას გადამწყვეტ მომენტში, სწორედ ასე აპირებს ჩვენი ხელისუფლებაც.

„ვითომ“ ოპოზიციურმა პარტიებმაც შეაძულა ხალხს ქმედება და ვინმეს მხარეს დგომა. ოპოზიციაც სუსტი და არასერიოზულია, ხელისუფლებას კი რუსეთისკენ მივყავართ, ხალხი დაბნეულია. ესაა ჩვენი რეალობა“.

„ქართულ ოცნებას“ მიტაცებული აქვს ძალაუფლება და მისი მიზანიც ესაა – ნებისმიერ ფასად და ნებისმიერი გზით შეინარჩუნოს ივანიშვილის დაჯგუფებამ გავლენა მიტაცებულ ძალაუფლებაზე,“ – მიიჩნევს პარლამენტის დამოუკიდებელი დეპუტატი არმაზ ახვლედიანი. ის პერსონალურ სანქციებს ელის, როცა საქართველოს მთავრობა ევროკავშირის 27-ივე სახელმწიფოს დემარშსაც არ ითვალისწინებს.

თუმცა მიაჩნია, რომ ყველაზე მთავარია პროტესტის მასშტაბი ქვეყნის შიგნით.

რა შემთხვევაში იყენებს ევროკავშირი დემარშს, რას გულისხმობს იგი და რა ხდება მაშინ, როცა სახელმწიფო დემარშის მოთხოვნას არ ითვალისწინებს? – „ბათუმელებმა“ ამ თემაზე არმაზ ახვლედიანთან ინტერვიუ ჩაწერა. იგი პარლამენტის დამოუკიდებელი დეპუტატია და თბილისის პოლიტიკური სწავლების სკოლის დამფუძნებელი.

• ბატონო არმაზ, რა არის დემარში და რა შემთხვევაში იყენებს ევროკავშირის ურთიერთობის ამ ფორმას? 

დემარში დიპლომატიური ურთიერთობის პრაქტიკაში მიღებული ფორმაა, რომელიც გამოიყენება მაშინ, როცა ერთი სახელმწიფო მეორეს აფრთხილებს, საყვედურობს. ჩვენ შემთხვევაში ევროკავშირის 27-ივე სახელმწიფო ერთდროულად, ერთ ხმაში გვაძლევს გაფრთხილებას. ეს არის ფაქტობრივად წითელი ბარათი ხელისუფლებისთვის ევროკავშირისგან.

დემარში იშვიათი შემთხვევაა, რადგან იგი უკიდურესი ზომაა. შეგვიძლია გავიხსენოთ თურქეთის შემთხვევა, რომელსაც წლებია აქვს კანდიდატის სტატუსი და ცალკეული შემთხვევები იყო, როცა უხეშად დაირღვა ადამიანის უფლებები. ამ შემთხვევებზე ევროკავშირს, ცხადია, ჰქონდა რეაქცია, მაგრამ არ ყოფილა დემარში.

ჩვენი შემთხვევა არის უპრეცედენტო, როცა ქვეყანა აცხადებს ფორმალურად სურვილს, მიიღოს კანდიდატის სტატუსი და ამ დროს ფუნდამენტური ევროპული ღირებულებების დაცვაზე, დემოკრატიასა და სამართლის უზენაესობაზე უარს ამბობს.

ევროპის კავშირმა, მასში შემავალი 27 სახელმწიფოს მთავრობამ საქართველოს მთავრობას უთხრა, რომ მიხეილ სააკაშვილის ჯანმრთელობის მდგომარეობა და მისი უფლებების დაცვა ევროპის კავშირისთვის არის ძალიან მნიშვნელოვანი საკითხი. ისინი მოუწოდებენ საქართველოს მთავრობას, რომ მესამე პრეზიდენტის ჯანმრთელობა იყოს დაცული.

• რა გამოჩნდა „ოცნების“ რეაქციიდან? იუსტიციის მინისტრმა, რატი ბრეგაძემ გუშინ თქვა, რომ ევროკავშირის ელჩს მოვუყევით, რაც კეთდება სააკაშვილის ჯანმრთელობის დასაცავადო. 

არაფერი ახალი არ გამოჩენილა პერმანენტული უპასუხისმგებლობის გარდა. ეს არის თავხედური დამოკიდებულება საქართველოს მთავრობისა დასავლეთის რეკომენდაციებზე, ევროკავშირის მიმართვაზე, რჩევებსა და სურვილებზე. საქართველოს მთავრობა მზად არის, უფრო მეტი თავხედობა ჩაიდინოს, რამაც შეიძლება გაამწვავოს და დაძაბოს ურთიერთობა საქართველოს და ევროპის კავშირს შორის, საქართველო და შეერთებულ შტატებს შორის. ეს არის გააზრებული ნაბიჯი „ქართული ოცნებისა“.

• რა მიზანი აქვს „ქართულ ოცნებას“, როცა ის, მაგალითად, დემარშის მოთხოვნას არ ითვალისწინებს, რაც გულისხმობს მესამე პრეზიდენტისთვის შესაბამისი ჯანმრთელობის მომსახურების გაწევას? 

ერთადერთი მიზანი ამოძრავებს „ქართულ ოცნებას“ – ძალაუფლების შენარჩუნება ნებისმიერი გზით. ის კარგად ხვდება, რომ ევროპის კავშირთან და დასავლეთთან დაახლოება მისთვის პოლიტიკური სიკვდილის ტოლფასია. გარემოში, სადაც ოდნავ მაინც დემოკრატიულობა იქნება შესაძლებელი, ის ვეღარ შეინარჩუნებს მიტაცებულ ძალაუფლებას.

„ქართულ ოცნებას“ მიტაცებული აქვს ძალაუფლება და მისი მიზანიც ესაა – ნებისმიერ ფასად და ნებისმიერი გზით შეინარჩუნოს ივანიშვილის დაჯგუფებამ გავლენა მიტაცებულ ძალაუფლებაზე.

• რის იმედი აქვს ამ დროს ივანიშვილს, როცა მოსახლეობის დიდი ნაწილი ევროპას ირჩევს? 

ის აპირებს აშკარად, რომ განამტკიცოს რეპრესიული მანქანა, შექმნას ისეთი კანონები, რომელიც აგვიკრძალავს მიტინგს და პროტესტის  გამოხატვასაც. ჩემი აზრით, აიკრძალება საერთოდ სიტყვის თავისუფლება და ეს არის ჩვენი ხვალინდელი დღე, თუ დღეს არ გამოვხატავთ პროტესტს „ოცნების“ ამ აღვირახსნილი პოლიტიკის გამო.

• თქვენი დაკვირვებით, „ოცნების“ მთავრობასთან დაახლოებულმა ორბანმა რატომ დაუჭირა მხარი დემარშს? 

ჩვენ უნდა გავითვალისწინოთ დიდი გეოპოლიტიკური კონტექსტი: დღეს აღარ დარჩა არათუ ევროპაში, არამედ მსოფლიოში სახელმწიფო, რომელიც არ გამოხატავს თავის მხარდამჭერ პოზიციებს უკრაინის მიმართ. თითზე ჩამოსათვლელია ეს დიქტატორული რეჟიმები, რომლებიც პუტინის მხარეს არიან. წარმოიდგინეთ, რომ ყოფილ საბჭოთა, შუა აზიის რესპუბლიკებში მკაფიო აზრია იმის შესახებ, რომ უნდა ჩამოშორდნენ რუსულ ორბიტას და დაუკავშირდნენ დასავლეთს.

ამ ფონზე საქართველო ერთადერთ პოსტსაბჭოთა ქვეყნად რჩება, რომელიც შეუნიღბავად უჭერს მხარს პუტინის მმართველობას: არ არის საკმარისად გამოხატული სოლიდარობა უკრაინის მიმართ, ვიღებთ რუსულ კანონპროექტს და პირდაპირ ვკლავთ მესამე პრეზიდენტს. ვიქცევით, როგორც ქაჯები.

უნგრეთში დღეს შესაძლოა არის ხელისუფლება ამ შეფერილობით, მაგრამ უნგრეთი არის ცენტრალური ევროპის წარმატებული ქვეყანა, რომლის ხალხიც კარგად აცნობიერებს, რომ ერთადერთი გზა დემოკრატიაა და სამართლის უზენაესობა. უნგრეთის ვერცერთი ხელისუფლება ვერ გადაახვევინებს უნგრელ ხალხს ევროპული გზიდან, ამ ხალხს საკუთარ თავზე აქვს გამოცდილი საბჭოთა ოკუპაცია, ტანკები და თავისუფლების წართმევაც. შესაბამისად, შინაგანი სურვილების მიუხედავად, უნგრეთის ხელისუფლება კარგად იაზრებს, რას ნიშნავს დასავლური ორბიტის მიღმა დარჩება, იგი ანგარიშს უწევს მოსახლეობის სურვილს.

• მოუწევს იგივე სურვილის გათვალისწინება ივანიშვილს საქართველოში? 

მხოლოდ მაშინ მოუწევს, როდესაც ჩვენ, საზოგადოება იძულებულს გავხდით, ეს გაითვალისწინოს. სხვა გზა დღეს აღარ არის. იძულების გარეშე „ქართული ოცნება“ პირიქით, რეპრესიულ მანქანას გააასმაგებს. საბოლოო ჯამში შეიძლება მივიდეთ იქამდე, რომ გამპროტესტებელიც აღარავინ დარჩეს.

• რა იქნება ახლა, როცა გაირკვა, რომ დემარშსაც არ ითვალისწინებს საქართველოს ხელისუფლება? 

„ქართული ოცნება“, რა თქმა უნდა, არ გაითვალისწინებს  ევროპის კავშირის წევრი სახელმწიფოების ამ მოთხოვნას. მისთვის დღეს არ არსებობს უფრო დიდი ამოცანა, უფრო დიდი საქმე, ვიდრე დღენიადაგ ზრუნვა იმაზე, რომ ნებისმიერ ფასად შეინარჩუნოს მიტაცებული ძალაუფლება.

„ქართულ ოცნებას“ არ აინტერესებს მიმართვა და დემარში, ის რეაგირებას მოახდენს მხოლოდ კონკრეტულ სანქციებზე და რეაგირებას მოახდენს მხოლოდ მაშინ, თუ ქვეყანაში პოლიტიკური დუღილის ტემპერატურა იქნება ისეთი, რომ „ქართული ოცნება“ იძულებული გახდება, გაითვალისწინოს ჩვენი ხმა, მოთხოვნა, რომ საქართველოს ადგილი არის ევროპის კავშირში.

დემარშის შეუსრულებლობის პასუხად ევროპის კავშირი, რა თქმა უნდა, ვერ გამოიყენებს ძალას, მაგრამ მის ხელშია ზეგავლენის, ზემოქმედების, თუნდაც ზეწოლის ბერკეტები. ევროპის კავშირს ბევრი რამ აქვს არსენალში, რაც შეიძლება აამოქმედოს საქართველოს მთავრობის წინააღმდეგ, რომელიც ფორმალურად აცხადებს, რომ სურს მიიღოს კანდიდატის სტატუსი.

• რა ბერკეტები შეიძლება გამოიყენოს ევროკავშირმა ამ შემთხვევაში? 

უმთავრესი ბერკეტი არის ევროპის კავშირის გადაწყვეტილება კანდიდატის სტატუსთან დაკავშირებით. სწორედ ბრიუსელში ეს 27 სახელმწიფო მიიღებს გადაწყვეტილებას ერთობლივად, იმსახურებს თუ არა საქართველო ჰქონდეს ევროპის კავშირის კანდიდატის სტატუსი.

არსებობს ზეწოლის სხვა შესაძლებლობაც, მათ შორის, ფინანსური სანქციები: საქართველო ევროკავშირის ფინანსურ მხარდაჭერაზე მნიშვნელოვნად არის დამოკიდებული. ეს შეიძლება შეეხოს ასევე სავიზო რეჟიმს…

• თქვენ რაც ახსენეთ, ეს ეხება ქვეყანას, სადაც მოსახლეობის 80 %-ზე მეტს ევროკავშირი სურს და ეს რამდენიმე დღის წინ აქციაზეც გამოჩნდა.  

დემარშის მოთხოვნის გაუთვალისწინებლობა, ისე, როგორც სხვა უმწვავესი თემები, როგორიცაა რუსული კანონპროექტი აგენტების შესახებ, უზარმაზარი პრობლემაა, რაც შეუქმნა საქართველოს „ქართულმა ოცნებამ“ ევროპის კავშირისკენ მიმავალ გზაზე. ეს საკითხები თავისუფლად შეიძლება გახდეს სანქცირების მიზეზი და სანქცირებული იქნებიან კონკრეტული პირები, მათ შორის, პირველ რიგში, ბიძინა ივანიშვილი, ასევე ადამიანები, რომლებიც არ ითვალისწინებენ დემარშის მოთხოვნას.

დარწმუნებული ვარ, თუ ამ გზით წავიდა საქართველოს დღევანდელი მმართველი ძალა, თითოეული ადამიანი, ვინც ამას თავის თავზე აიღებს, ანუ ვინც ხელს მოაწერს საქართველოს კრემლის ორბიტაზე დარჩენას, იქნება სანქცირებული.

თუ საქართველოს მთავრობა არ გაუშვებს მესამე პრეზიდენტს უცხოეთში სამკურნალოდ, რა თქმა უნდა, ეს ჩაითვლება ამ მოთხოვნის შეუსრულებლობად. თუ ხელისუფლება განაგრძობს მიხეილ სააკაშვილის ფაქტობრივად წამებას და არაადამიანურ პირობებში დატოვებს მას, რა თქმა უნდა, ეს ჩაითვლება მოთხოვნის შეუსრულებლობად.

• ფაქტია, რომ სააკაშვილს არ უშვებენ სამკურნალოდ საზღვარგარეთ და რუსულ კანონსაც იღებენ. როდის შეიძლება დაწესდეს სანქციები, რამაც შესაძლოა ეს პროცესი შეაჩეროს? 

ჩვენ უნდა გავიაზროთ, რომ მიხეილ სააკაშვილის წამებაც, რუსული კანონპროექტი აგენტების შესახებ, ეს არის „ქართული ოცნების“ მიზანმიმართული გეგმა: საქართველომ  ვერ მიიღოს კანდიდატის სტატუსი, საბოლოოდ ჩაიკეტოს გზა ევროპისკენ, დასავლეთისკენ, რომ ზურგი შეგვაქციოს დასავლეთმა. ეს არის უმთავრესი განზრახვა ივანიშვილის პოლიტიკური დაჯგუფების.

ყველა ამ უმწვავესი პრობლემის მოგვარება შეიძლება ერთადერთი გზით: თუკი საქართველოს მოქალაქეები გავისიგრძეგანებთ, რა გვჭირს და რატომ. ეს პროცესი შეჩერდება, თუ შევძლებთ პროტესტს იმ მასშტაბით, იმ სიღრმით და დოზით, რომ „ოცნება“ იძულებული გახდეს, შეცვალოს თავისი ჩანაფიქრი. თუ ამას ვერ შევძლებთ, უნდა ვიცოდეთ, რომ ამას ჩვენს ნაცვლად სხვა ვერავინ გააკეთებს.

ვფიქრობ, სულ მალე დადგება დრო, როდესაც საქართველოს მთავრობის მეთაურს, მის წარმომადგენლებს – რატი ბრეგვაძეს და მისნაირებს დასავლეთში აღარავინ არ შეხვდება, ხელს არავინ ჩამოართმევს. იქნება პერსონალური სანქციებიც. ვფიქრობ, ეს გამოაფხიზლებს ჩვენს საზოგადოებას!

• გამოფხიზლება ახსენეთ და ხალხის გამოფხიზლებაა პრობლემა, თუ პოლიტიკოსების, რომლებმაც უნდა მოახერხონ პროტესტის ორგანიზება? 

ჩემი აზრით, ორივე პრობლემაა: გამოფხიზლება და პროტესტის ორგანიზებაც. ვფიქრობ, გამოფხიზლების შემთხვევაში პროტესტი იქნება სულ სხვა ხარისხის და ეს სავსებით შესაძლებელია. პოლიტიკური შემადგენელი კი, დღეს ჩემთვის ერთადერთია: პასუხისმგებლობიანი ოპოზიცია გაერთიანდეს ევროკავშირის კანდიდატის სტატუსის სანუკვარი იდეის ირგვლივ. ამ შემთხვევაში საზოგადოების პროტესტი გაათასმაგდება. ჩვენ რუსთაველზე და სხვაგანაც ვნახავთ იმდენ ადამიანს, რომ „ქართული ოცნება“ იძულებული იქნება, გაიაზროს თავისი თავხედობა და გადადგას თანმხვედრი ნაბიჯები.

საბერძნეთში გაიზარდა მატარებლების შეჯახების შედეგად დაღუპული მგზავრების რაოდენობა – ბოლო ცნობებით დაიღუპა სულ მცირე 38 ადამიანი, 85 კი დაშავდა.

საბერძნეთში, ქალაქ ლარისასთან სამგზავრო მატარებელი სატვირთოს წუხელ შეეჯახა. სამგზავრო მატარებელი სალონიკიდან ათენის მიმართულებით მიდიოდა. მატარებელში 350-მდე მგზავრი იმყოფებოდა.

ამჟამად შემთხვევის ადგილას 150 მეხანძრე-მაშველი მუშაობს.

მატარებლების შეჯახების გამომწვევი ზუსტი მიზეზი უცნობია, თუმცა ბერძნული მედიის ცნობით, საბერძნეთის პროკურატურამ დააკავა ქალაქ ლარისას რკინიგზის სადგურის თანამშრომელი და გამოძიება დაიწყო.

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის ინფორმაციით, მართლსაწინააღმდეგო მისაკუთრების მიზნით, ქონებრივი უფლებამოსილების დამადასტურებელი ყალბი დოკუმენტების დამზადება-გამოყენების გზით, დიდი ოდენობით სხვისი ნივთის მოტყუებით დაუფლების ფაქტზე, საქართველოში რეგისტრირებული კომპანიის ორი ხელმძღვანელი პირი დააკავეს.

„გამოძიებით დადგინდა, რომ ბრალდებულებმა, რომელთა საქმიანობის სფეროსაც წარმოადგენდა ავტომანქანების ყიდვა-გაყიდვა, უცხოური კომპანიების წარმომადგენლებს შესთავაზეს დახმარება საქართველოში არსებული ცენტრებიდან მანქანების შეძენასა და მიწოდებაში.

სხვისი ქონების მოტყუებით დაუფლების განზრახვით, ბრალდებულებმა გააყალბეს ავტომანქანების შეძენასთან დაკავშირებული ინვოისები, სადაც შეიტანეს ყალბი მონაცემები, თითქოსდა ავტოცენტრებიდან შეძენილ იქნა დამკვეთისათვის სასურველი ძვირადღირებული ავტომანქანები, ცენტრების ანგარიშებზე გადაარიცხინეს გარკვეული თანხები, რომლითაც, ნაცვლად უცხოური კომპანიების მიერ დაკვეთილი ავტომანქანებისა, შეძენილ იქნა ბრალდებულებისათვის სასურველი ავტომანქანები, რომლებიც შემდგომ მათ მიერ გასხვისდა სხვადასხვა პირზე. ამ ეტაპზე დადგენილია, რომ უცხოურ კომპანიებზე მიყენებული ზიანი ჯამში შეადგენს 4 163 332 ლარს.

გამოძიების პროცესში, დაყადაღებულ იქნა კომპანიის და ბრალდებულების სახელზე რიცხული უძრავ-მოძრავი ქონება და საბანკო ანგარიშები“ – აცხადებს საგამოძიებო უწყება.

გამოძიება გრძელდება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 210-ე მუხლის მეორე და 180-ე მუხლის მესამე ნაწილებით, რაც სასჯელის სახით ითვალისწინებს თავისუფლების აღკვეთას 6-დან 9 წლამდე ვადით.

„ეს როგორ შეიძლება? რატომ აკეთებენ ამას? რისი გულისთვის თან? ვიღაცებმა რომ ფულები იშოვონ იმის გულისთვის?“ – ვიდეო, სადაც „საირმე მინერალ ვოთერსში“ დასაქმებული ვაჟა მარუაშვილი ცრემლებს ვერ იკავებს და პოლიციას ტირილით უსვამს კითხვებს, 26 თებერვლის საღამოს გავრცელდა.

იმ დღეს საირმეში პოლიციამ საპროტესტო აქცია ძალის გამოყენებით დაშალა. პროტესტის მონაწილეები ცდილობდნენ გზა გადაეკეტათ და ასე მიექციათ ხელისუფლების ყურადღება მათი პრობლემისაკენ, მაგრამ პასუხად ძალადობა მიიღეს.

ვაჟა მარუაშვილი, კომპანია „საირმე მინერალ ვოთერსში“ სამუშაოდ ათი წლის წინ მივიდა. ის და მისი 33 თანამშრომელი უკანასკნელი 17 დღეა მინერალური წყლების მწარმოებელი ქარხნის წინ, თოვლსა და ყინვაში საპროტესტო აქციას მართავს.

დასაქმებულები ღირსეული შრომის პირობებს და ხელფასების გაზრდას ითხოვენ. ძირითად მოთხოვნებს, რომელიც დასაქმებულებს 17 დღის წინ ჰქონდათ, რამდენიმე დღეა იანვრის თვის კუთვნილი ანაზღაურების მიღების მოთხოვნაც დაემატა.

• რას ითხოვენ „საირმე მინერალ ვოთერსში“ დასაქმებულები 

„საირმე მინერალ ვოთერსში“ დასაქმებულები 13 თებერვალს გაიფიცნენ. გაფიცვას წინ უძღოდა მედიაციის პროცესი, რომელშიც საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტრო იყო ჩართული, თუმცა კომპანიასა და დასაქმებულებს შორის მედიაცია ვერ შედგა.

„საირმე მინერალ ვოთერსში“ დასაქმებულები ითხოვენ:

• ხელფასების 30%-იანი ზრდას
• ღირსეულ და უსაფრთხო შრომის პირობებს
• ქარხნის გამართულ მუშაობას და იქ არსებული ანტისანიტარიის მოგვარებას
• იანვრის თვის ხელფასის ანაზღაურებას

რა გახდა გაფიცვის მიზეზი – რას ჰყვებიან დასაქმებულები და რას პასუხობს მენეჯმენტი

„საირმე მინერალ ვოთერსში“ დასაქმებულთა თქმით, ქარხანაში არ არის უსაფრთხო შრომისთვის საჭირო პირობები, საწარმოში არ აქვს გამწოვი, არ არის გათბობა და საქარხნო დანადგარები მოძველებულია. საწარმოში არის ანტისანიტარია.

დასაქმებულები ამბობენ, რომ მათი შრომითი პირობები სიცოცხლისთვის სახიფათოა. კერძოდ, უწევთ მუშაობა დახურულ სივრცეში, სადაც გროვდება ოზონი, რომელიც წყლის წარმოებისთვისაა საჭირო. დასაქმებულთა მტკიცებით, თუკი სამუშაო სივრციდან ადამიანი ხშირად არ გამოვა, შესაძლოა გაიგუდოს.

გაფიცულ დასაქმებულთა მოთხოვნებს არ იზიარებსკომპანიის მენეჯმენტი. „საირმე მინერალ ვოთერსის“ დირექტორის მოადგილე ლევან კასრაძე “ბათუმელებისთვის” წერილობით გამოგზავნილ ინტერვიუში აცხადებს, რომ კომპანიის ინტერესია განვითარება და წარმოების ზრდა, რისი ერთ-ერთი წინაპირობაც ტექნიკურად გამართული დანადგარებია. შესაბამისად, ყველაზე მეტად კომპანიის პრიორიტეტია საწარმოო პროცესის სრულყოფა და თანამშრომლების სრული დატვირთვით დასაქმება.

„კომპანია სისტემატურად მოწმდება შრომის ინსპექციის, ასევე სურსათის უვნებლობის სააგენტოს მიერ და სრულად შეესაბამება საქართველოს კანონმდებლობის მოთხოვნებს. აქვე მინდა აღვნიშნო, რომ „საირმე მინერალ ვოთერსს“ გააჩნია ISO 22000 სერტიფიკატი, იცავს ყველა სურსათთან დაკავშირებულ პროცედურებს. პროდუქტი ავტორიზებულ ლაბორატორიებში მუდმივად გადის შემოწმებას.

საწარმოს ტერიტორიაზე შესაბამისი ტემპერატურის შენარჩუნების მიზნით, კომპანიის მიერ გატარებულია საჭირო ღონისძიებები.

რაც შეეხება ანტისანიტარიას, წყალი მოდის მთელ ტერიტორიაზე. საწარმოო შენობის მეორე სართულზე კი პერსონალისთვის განთავსებულია საშხაპეები, ხელსაბანები, საპირფარეშოები, კეთილმოწყობილი, აღჭურვილია ცივი და ცხელი წყლით. კომპანია ზრუნავს ჰიგიენის დაცვაზე და მის შენარჩუნებაზე,“ – ნათქვამია კომპანიიდან „ბათუმელებისთვის“ გამოგზავნილ წერილში.

• ხელფასი

„საირმე მინერალ ვოთერსში“ დასაქმებულები ჰყვებიან, რომ მათი შრომის ანაზღაურება დღეში 44 ლარია. თვის განმავლობაში 24 სამუშაო დღიდან უმეტესად 16-17 დღე მუშაობენ. დასაქმებულთა საშუალო ხელფასი 700-900 ლარია.

დასაქმებულები ჰყვებიან, რომ ხშირად ყოფილა შემთხვევა, როდესაც სამსახურში მისულან, ელექტროენერგია არ ყოფილა და ადმინისტრაციას ასეთი დღე სამუშაო დღედ არ გაუტარებია.

„მე ვარ შემფუთავი ოპერატორი. ჩემი ხელფასი ბოლო 6 თვის განმავლობაში არის 1050 ლარი. თქვენც შეგიძლიათ დაუკავშირდეთ ჩვენ ბუღალტერს და მოსთხოვოთ დასაქმებულთა ინტერესებიდან გამომდინარე ხელფასების ოდენობის გასაჯაროება. ჩვენ თანახმა ვართ. ვიმეორებ, გაასაჯაროონ ბოლო 6 თვის ხელფასი,“ – უთხრა „ბათუმელებს“ „საირმე მინერალ ვოთერსში“ დასაქმებულებმა შალვა ქობალიამ.

მისი თქმით, დეკემბერში ქარხანაში დასაქმებულებმა მაღალი დატვირთვის გამო ზეგანაკვეთურად იმუშავეს, ამიტომ დეკემბრის თვეში სხვა თვეებთან შედარებით მათი ანაზღაურება მაღალი იყო.

შალვა ქობალია და სხვა გაფიცულები კომპანიისგან ითხოვენ ბოლო 6 თვის ამონაწერის გასაჯაროებას და ამბობენ, რომ ამ შემთხვევაში ნათლად გამოჩნდება რეალურად რა ხელფასზე უწევდათ მუშაობა.

„ბათუმელებს“ წერილობით მოაწოდა ხელფასის თაობაზე ინფორმაცია „საირმე მინერალ ვოთერსის“ დირექტორის მოადგილემ ლევან კასრაძემ.

„ჩვენ ამოღებული გვაქვს ბოლო 6 თვის მონაცემები და მასზე დაყრდნობით ვადასტურებთ, რომ ბოლო 6 თვის განმავლობაში დარიცხული საშუალო ხელფასი 1473 ლარიდან 1711 ლარამდე მერყეობს, ზოგიერთი თანამშრომლის დარიცხული ხელფასი კი კონკრეტულ თვეებში 2000 ლარსაც ცდება.

2022 წელს ხელფასების მნიშვნელოვნად, 50%-ით გაიზარდა. ამავე წელს, წარმოებაში დასაქმებულების რაოდენობა 20 ადამიანით გაიზარდა. დღესდღეობით, კომპანიაში დასაქმებულის საშუალო ხელფასი ბაღდათის მუნიციპალიტეტში არსებულ საშუალო ხელფასზე მაღალია,“ – მოგვწერა ლევან კასრაძემ.

ამასთან, ლევან კასრაძის თქმით, კომპანია საკუთარი სიმართლის დასამტკიცებლად მზადაა გაასაჯაროოს ხელფასის ჩარიცხვის დამადასტურებელი დოკუმენტები, თუკი გაფიცულები ამაზე წერილობით თანხმობას მისცემენ კომპანიას.

სოლიდარობა და პროფკავშირების როლი

„საირმე მინერალ ვოთერსში“ დასაქმებულებს სოლიდარობა გამოუცხადეს სხვადასხვა კერძო საწარმოში დასაქმებულებმაც. მაგალითად, „გურია ექსპრესში“ დასაქმებულთა პროფკავშირმა გაფიცულებს ოჯახში დამზადებული პროდუქტები ჩაუტანა.

გაფიცულ თანამშრომლებს სოლიდარობა და მხარდაჭერა გამოუცხადა სხვადასხვა შრომითმა პროფკავშირმაც.

საწარმოს გაფიცულ თანამშრომლებთან ერთადაა გიორგი დიასამიძე, აგრომეურნეობის, ვაჭრობისა და მრეწველობის პროფკავშირ „ლაბორის“ თავმჯდომარე. ის ამბობს, რომ „გაფიცვა გაგრძელდება მანამ, სანამ დასაქმებულთა სამართლიანი მოთხოვნები არ დაკმაყოფილდება“.

გიორგი დიასამიძე აქცენტს აკეთებს შრომის ინსპექციაზე და ამბობს, რომ ამ სამსახურის უმოქმედობის შედეგიც არის დღეს მიმდინარე საპროტესტო გაფიცვა.

„შრომის ინსპექცია იყო შესული [საწარმოში]. შრომის ინსპექციამ ის დარღვევები, რაც ქარხანაშია, ვერ აღმოაჩინა. ეს ბადებს ეჭვს, რომ ბექა ფერაძის ხელმძღვანელობის პირობებში შრომის ინსპექცია გადაიქცა კანტორად. შესაბამისად, ამ ყველაფერმა იმოქმედა იმაზე, რასაც დღეს ვუყურებთ,“ – ამბობს გიორგი დიასამიძე „ბათუმელებთან“.

რა გამოარკვია შრომის ინსპექციამ

როდის შეამოწმა და რა დარღვევები აღმოაჩინა შრომის ინსპექციამ „საირმე მინერალ ვოთერსში“ – ამ კითხვით „ბათუმელებმა“ შრომის ინსპექციას მიმართა.

მიუხედავად ნახევარ დღიანი ლოდინისა, ჩვენ მიერ დასმულ კითხვებზე პასუხი სახელმწიფო უწყებისგან ვერ მივიღეთ.

რას პასუხობს „საირმე მინერალ ვოთერსის“ ადმინისტრაცია გაფიცულებს

„ბათუმელების“ კითხვებს „საირმე მინერალ ვოთერსის“ დირექტორის მოადგილემ, ლევან კასრაძემ წერილობით უპასუხა. ჩვენ მას ვკითხეთ, აპირებს თუ არა კომპანია გაფიცულ თანამშრომლებთან მოლაპარაკებას და მათი რომელიმე მოთხოვნის დაკმაყოფილებას.

„2022 წლის თებერვალში გაფორმდა მედიაციის პირველი ხელშეკრულება, რასაც კომპანია მკაცრად იცავდა და არანაირი პრეტენზია არ ყოფილა არც დასაქმებულების და არც პროფკავშირების მხრიდან. გაურკვეველი მიზეზების გამო გიორგი დიასამიძის მიერ ინიცირებული იყო მეორე მედიაცია. ამის მიუხედავად დასაწყისშივე სრულფასოვნად ჩავერთეთ მედიაციის პროცესში და მოკლე დროში წარმოვადგინეთ ჩვენი წინადადება.

ჩვენ განვიხილავდით მაქსიმალურად ყველა მოთხოვნის დაკმაყოფილებას, საწარმოს ფინანსური შესაძლებლობების ფარგლებში. საბოლოო ჯამში, მათი მოთხოვნები იმდენად გაიზარდა, რომ 27 პუნქტი შეადგინა და მედიაციის პროცესიც ჩიხში შევიდა. ამას ემატება ცრუ ბრალდებები და ცილისმწამებლური განცხადებები, რომელიც ძირითადად, პროფკავშირების წარმომადგენლის, გიორგი დიასამიძისა და გაფიცულთა ნაწილისგან ვრცელდება.

ყოველდღიურად განვითარებული მოვლენები, პროვოკაციები, გზის გადაკეტვა, იმ თანამშრომლების შეურაცხყოფა, რომლებიც მუშაობენ, გვარწმუნებს, რომ კომპანიის დისკრედიტაცია მიზანმიმართულად მიმდინარეობს და გიორგი დიასამიძის ინტერესი არა თანამშრომლების ინტერესების დაცვა, არამედ საწარმოო პროცესის გაჩერებაა,“ – მოგვწერა ჩვენს კითხვაზე პასუხად „საირმე მინერალ ვოთერსის“ დირექტორის მოადგილემ ლევან კასრაძემ.

„საირმე მინერალ ვოთერსის“ დირექტორის მოადგილე ამბობს, რომ კომპანიამ მიმდინარე გაფიცვით ორი სახის ზიანი მიიღო, რეპუტაციული და ფინანსური.

„საწარმო არასრული დატვირთვით განაგრძობს მუშაობას და ვცდილობთ წარმოების შენარჩუნებას. აღსანიშნავია, რომ კომპანია ვითარდებოდა და პროპორციულად იზრდებოდა ყველა თანამშრომლის ხელფასი. მაგრამ დღეს, როცა ვსაუბრობთ გაფიცვის დროს მიყენებულ ზარალზე (მაგალითად, საწარმო არ მუშაობს სრული დატვირთვით, ამ ფონზე ადგილი აქვს პროდუქციის ტრანსპორტირების შეფერხებას გაფიცულების მხრიდან დ ა.შ) აქ ხაზი უნდა გაესვას  არაპირდაპირ ზარალსაც, რომელიც წარმოიქმნება იმიჯის შელახვით.

ამიტომ დღეს ზარალის მოცულობაზე ჯერჯერობით რთულია კონკრეტულ ციფრებზე საუბარი, თუმცა ზარალი, რაც ამ გაფიცვების შედეგად კომპანიას ადგება, არ იქნება მცირე. ეს ყველაფერი დაითვლება  და მონაცემები გადაეცემა შესაბამის ორგანოებს“, – ამბობს ლევან კასრაძე.

„ბათუმელებმა“ კომპანიის დირექტორს ჰკითხა, თუ რატომ არ აქვთ ამ დრომდე გაფიცულ თანამშრომლებს მიღებული იანვრის თვის ანაზღაურება და როდის მიიღებენ დასაქმებულები კუთვნილ ხელფასს.   

„შრომის კოდექსის მიხედვით, კომპანია არ არის ვალდებული გაფიცვის დროს დასაქმებულებს გადაუხადოს ხელფასი. ჩვენ იანვრის ხელფასებს გადავიხდით გაფიცვის დასრულების შემდეგ, რაზეც გაფიცულები ჩავაყენეთ საქმის კურსში. ცნობისათვის, წლების განმავლობაში ჩვენ 1 დღეც არ გადაგვიცილებია, ხელფასებს და სხვა სახის ანაზღაურებას თანამშრომლებს დროულად ვაძლევთ. აქვე მინდა აღვნიშნო, რომ ჩვენ სამსახურიდან 1 თანამშრომელიც არ გაგვითავისუფლებია“, – მოგვწერა პასუხად ლევან კასრაძემ.

კომპანია „საირმე მინერალ ვოთერსის“ შესახებ

შპს „საირმე მინერალ ვოთერს“ საქართველოში 2010 წელს დააფუძნეს. კომპანია საქართველოში მტკნარი წყლის მოპოვების 3 ლიცენზიას 2011 წლიდან 2036 წლამდე ფლობს.

კომპანიის 92 %-ის მფლობელი 25 წლის იაკოვ გვიჩიაა. ის ორმაგი მოქალაქეა და საქართველოს მოქალაქეობის პარალელურად, რუსეთის მოქალაქეც არის.

კომპანიის დარჩენილ 4-4 %-ს თანაბრად ინაწილებენ  სენტ-კიტსისა და ნევისის ფედერაციის მოქალაქე პირები გია და ხათუნა გვიჩიები [ხათუნა გვიჩია, გია გვიჩიას მეუღლეა].

სენტ-კიტსი და ნევისი არის კუნძულოვანი სახელმწიფო კარიბის ზღვაში.

გია გვიჩია პარალელურად კომპანიის სამეთვალყურეო საბჭოს წევრია.

საჯარო რეესტრის ამონაწერში არ ფიქსირდება ფლობენ თუ არა ისინი საქართველოს მოქალაქეობას, თუმცა ცესკოს მონაცემების მიხედვით, საქართველოში ისინიც იმავე მისამართზე არიან რეგისტრირებულები, სადაც 92 %-ის მფლობელი იაკოვ გვიჩია.

გია გვიჩია დიდი ხანია, რაც რუსეთში ცხოვრობს და იქ ეწევა ბიზნესსაქმიანობასაც. ის რუსეთში დიდი ხანის განმავლობაში ლუდის ბიზნესით იყო დაკავებული.

სხვადასხვა ინფორმაციით, 1999 წელს გია გვიჩიამ რუსეთის მთავრობისგან მეგობრობის ორდენი მიიღო, ამავე წელს ის საქართველოში ღირსების ორდენით დაუჯილდოებიათ.

კომპანიის დირექტორი, იანინა მაშკოვაც რუსეთის ფედერაციის მოქალაქეა.

„საირმე მინერალ ვოთერსი“ წლების განმავლობაში მონაწილეობს სახელმწიფო ტენდერებში და იღებს სახელმწიფო დაკვეთებს. კომპანიის მიერ წარმოებული პროდუქციის შემსყიდველთა სიაში არის საქართველოს რკინიგზა, საქართველოს თავდაცვის ეროვნული აკადემია, ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი.

ბათუმის ცენტრში, ბულვართან ახლოს, შპს „გრინკო“ 13-სართულიანი მრავალფუნქციური ობიექტის მშენებლობას გეგმავს. მიწის ნაკვეთი რუსთაველის #21-ში მდებარეობს. აქ აშენებულ კორპუსს ყველა სართულიდან ბულვარის ხედი ექნება. მეხუთე სართულიდან ზევით კი, რუსთაველის ქუჩის მხარეს განთავსებული ყველა ბინის ფანჯრიდან როგორც ბულვარი, ასევე ზღვის ხედი გადაიშლება.

დაგეგმილი პროექტის მიხედვით, კომპანია შენობის ნაწილში საცხოვრებელ ბინებს განათავსებს, ნაწილი ე.წ. აპარტამენტების ტიპის ბინები იქნება. კომპანიამ ასევე უნდა დააკმაყოფილოს ის მოქალაქეები, რომელთა საცხოვრებლებსაც მშენებლობისთვის ითვისებს. გარდა ამისა, მერიას უნდა გადასცეს გარკვეული ფართობი განაშენიანების ინტენსივობის კოეფიციენტის [k2]  გაზრდის სანაცვლოდ.

ეს ყველაფერი კომპანიამ გამოთვალა და მერიისთვის წარდგენილი პროექტის ეკონომიკური დასაბუთების გეგმაში ჩაწერა, რომ აქ ბინებისა და აპარტამენტების გასხვისებიდან, ჯამში, 23 მილიონ ლარს ამოიღებს. ეს 7 მილიონზე მეტი დოლარია.

შპს „გრინკომ“ ბათუმის მერიას განაშენიანების დეტალურ გეგმასთან [გდგ] ერთად პროექტის ეკონომიკური დასაბუთებაც წარუდგინა. დოკუმენტში მოცემული გათვლების მიხედვით, კომპანია ვარაუდობს, რომ მშენებლობა 16 მილიონი ლარი დაუჯდება. რამდენად რეალურია ეს ფასი?

დამტკიცებული განაშენიანების გეგმის მიხედვით, სამშენებლო მიწის ნაკვეთი 878 კვ მეტრია, პროექტის მთლიანი სამშენებლო მოცულობა – 9129 კვ.მეტრი. საცხოვრებელი ფართობი აივნების ჩათვლით 5 694 კვ.მეტრი იქნება, 350 კვ.მეტრი – კომერციული ფართობი. კომპანია გეგმავს ასევე საოფისე ფართობის ანტრესოლისა და ტერასის მოწყობას, დახურული ავტოსადგომი 795 კვ.მეტრი იქნება.

მიწის ნაკვეთის ღირებულება კომპანიამ 4 მილიონ 346 250 ლარად შეაფასა, თუმცა მისი მფლობელებისთვის ამ თანხის გადახდა არ უწევს, რადგან  მათ ახალაშენებულ კორპუსში ბინები უნდა გადასცეს, როგორც საჯარო რეესტრის ამონაწერით ირკვევა, ასეთია გარიგების პირობა.

• მშენებლობის ხარჯი – კომპანიამ მშენებლობის ხარჯის სახით, დღგ-ს ჩათვლით, 16 მილიონ 378 497,5 ლარი მიუთითა

კომპანია წერს, რომ ერთი 1 კვ. მეტრის აშენება 1677,5  დაუჯდება, რაც 600 აშშ დოლარზე მეტია. გამოთვლილია კორპუსის თითოეული  ნაწილის, მათ შორის კიბის უჯრედის მოწყობის ხარჯი – საბოლოო დაანგარიშების შემდეგ კომპანია წერს, რომ ეს მშენებლობა დღგ-ს ჩათვლით 16 მილიონ 378 497 ლარი დაუჯდება, რაც 6 მილიონზე მეტი დოლარია.

მიუხედავად იმისა, რომ გასული წლის მეორე ნახევრიდან დღემდე საქართველოში სამშენებლო მასალების, ასევე სამშენებლო პროცესის წარმოებასთან დაკავშირებული ფასები მკვეთრად გაიზარდა,  შპს „გრინკოს“ მითითებული ციფრები მშენებლებმა შეაფასეს, როგორც „მკვეთრად გაზრდილი“.

ამ ფასებზე ორ მშენებელ კომპანიას და ორ არქიტექტორს ვკითხეთ. მათი ინფორმაციით, გდგ დოკუმენტში მითითებული სავარაუდო ფასი არარეალურად გაზრდილია:

„ალბათ თეთრი კარკასი იგულისხმება, მაღალი ხარისხის სრული აღჭურვით, დანა-ჩანგლის ჩათვლით“ – გვითხრა ერთ-ერთმა.

„თუ აქ სასტუმროს მოწყობას, აღჭურვას გეგმავს, აუზი ან რაიმე სხვა აქვს დაგეგმილი, არ ვიცი, მაგრამ ფასი მაინც ძალიან გაზრდილია.“

ერთ-ერთი სამშენებლო კომპანიის ინფორმაციით, რომელიც მხოლოდ შავ კარკასს აშენებს და ბინებად ყიდის, 1 კვ.მეტრის აშენება 230 აშშ დოლარი უჯდება. 

ვინაობას მათივე თხოვნით არ ვასახელებთ, „კლიენტებთან უხერხულობა რომ გამოვრიცხოთ“.

• შემოსავლები სარეალიზაციო ფართობის მიხედვით

კომპანიამ 1 კვ.მეტრის სავარაუდო ღირებულებად 3670 ლარი მიუთითა, ამ ეტაპზე ეს თანხა 1390 აშშ დოლარია. თუმცა ახლა ბათუმში ბინების ფასი, ზღვის ხედით, 1500 დოლარიდან იწყება.

კომპანია ასევე მიუთითებს, რომ 5694 კვ.მეტრი საცხოვრებელი ფართობიდან 140 კვ.მეტრი ეგრეთ წოდებული საკომპენსაციო ფართობია, რომელიც კომპანიამ კ2 კოეფიციენტის მიღების სანაცვლოდ მერიას უნდა გადასცეს. რჩება სარეალიზაციო 5554 კვ.მეტრი, რომლის ფასიც, ჯამში, 20 მილიონ 383 180 ლარია.

კომერციული ფართობის, 1 კვ.მეტრის სავარაუდო ღირებულებად 4200 ლარია მითითებული, შესაბამისად 350 კვ.მეტრის ღირებულება 1 მილიონ 470 000 ლარი იქნება. საოფისე ფართობი – ანტრესოლი ასევე 340 კვ.მეტრია, ამ შემთხვევაში კვ.მეტრის ფასი 2240 ლარი იქნება – საერთო ჯამში ღირებულება კი – 784 000 ლარი.

კომპანია 20 ავტოსადგომის რეალიზაციას გეგმავს, ერთის ფასი 19 600 ლარია, საერთო ფასი კი 392 000 ლარი.

ამ შემოსავლებს თუ დავიანგარიშებთ, საცხოვრებელი, საოფისე, კომერციული, პარკინგის ფართობების ღირებულება, ჯამში, 23 მილიონ 029 180 ლარია.

რაც შეეხება ვალდებულებას, რომელიც კომპანიამ კ2 კოეფიციენტის გაზრდის სანაცვლოდ აიღო. საქმე ისაა, რომ კანონი ზონაში დადგენილი სიმაღლის გაზრდის დაშვების შემთხვევაში ქალაქისთვის საკომპენსაციო ღონისძიების დაკისრებას აწესებს.

კ2-ის გარეშე, დადგენილი პარამეტრების მიხედვით, კომპანიას მხოლოდ 7 სართულის აშენება შეეძლო, მაგრამ ახლა მერიისა და საკრებულოს თანხმობით 13 სართულს ააშენებს. საკომპენსაციო ღონისძიების სახით მერიამ კომპანიისგან საცხოვრებელი ბინები მოითხოვა. როგორც დოკუმენტშია მითითებული, შეთანხმდნენ, რომ კომპანია მერიას 140 კვ.მეტრს გადასცემს. ეს განაშენიანების ინტენსივობის გაზრდილ და დადგენილ კოეფიციენტებს შორის სხვაობით მიღებული საცხოვრებელი ფართობის 5 პროცენტია. ამ ფართობის ღირებულებად კომპანიამ 513 800 ლარი მიუთითა.

ეს ყველაფერი კომპანიამ ასე შეაჯამა: სხვაობა შემოსავალსა და ხარჯს შორის – 1 მილიონ 790 633, ასევე ჩაწერა, რომ აქედან გადასახადებიც უნდა გადაიხადოს. დღგ, მოგების გადასახადი, კ2-ის გადასახადი, მშენებლობის ნებართვის გადასახადი. ამ ყველაფრის შემდეგ კი სულ რაღაც 1 მილიონ 179 349 ლარი დამრჩება მოგების სახითო.

კომპანიის დირექტორმა ლევან წივწივაძემ გვითხრა, რომ კომპანია მაღალი სტანდარტის მშენებლობას გეგმავს, ამიტომაც ფასი რეალურია: „შეიძლება მეტიც დაგვჭირდეს, მაგრამ მეტ განმარტებას ჯერ ვერ გავაკეთებ, ვიდრე უშუალოდ შენობის პროექტი არ იქნება მზად.“

„შესაძლოა, სტუდენტების დიდი ნაწილი ვერ აცნობიერებდეს იმას, რომ სამომავლოდ არანაირი პერსპექტივა არ ექნება არც სწავლას და არც ამ დიპლომებს, თუ ქვეყანა არ წავა დემოკრატიისკენ, არ წავა ევროპისკენ და თუ არ ვიმოქმედებთ იმის შესაცვლელად, რაც ხდება დღეს ქვეყანაში. რუსული კანონი არა მარტო დაანგრევს ჩვენს მომავალს, სერიოზულ რისკებს შეგვიქმნის ფიზიკური უსაფრთხოების მხრივაც“, – ამბობს მარიამ პაქსაძე, ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მესამე კურსის სტუდენტი.

მარიამ პაქსაძე და ილია აბულაძე, რომელიც ამავე უნივერსიტეტის სტუდენტია, „ბათუმელებს“ რუსული კანონის საფრთხესა და იმ ნიჰილიზმზე ესაუბრნენ, რასაც სტუდენტების ნაწილი უპერსპექტივობის გამო განიცდის.

„რუსული კანონი არ არის რაიმე სასიკეთო ცვლილებებისკენ მიმართული, ეს კანონი სჭირდებათ სამოქალაქო სექტორის და მედიის დემონიზებისთვის. რეალურად, ეს კანონი დაანგრევს სამოქალაქო სექტორს და სერიოზულ რისკებს ქმნის ადამიანების ფიზიკური უსაფრთხოების მხრივაც.

ამ კანონს იღებენ იმისთვის, რომ გაგვაჩუმონ ისე, როგორც გააჩუმეს ადამიანები რუსეთში, ბელარუსში. ცდილობენ, აღარ ვისაუბროთ იმ პრობლემებზე, რომლებიც ფესვგადგმულია ჩვენს ქვეყანაში, იქნება ეს სიღარიბე, კორუფცია, ნეპოტიზმი და თუ სხვა უკანონობა,“ – ამბობს მარიამი.

მისი აზრით, ამ კანონის შემოტანა მაშინ, როცა საქართველო ევროკავშირის კანდიდატის სტატუსს ელოდება, დიდი ბარიერი იქნება ევროკავშირისკენ მიმავალ გზაზე.

„რა თქმა უნდა, ეს არის რუსული კანონი, რუსულ მაგალითზეა აღებული და კარგად ვხედავთ, რომ ჩვენი ხელისუფლება დიდი ხანია ცდილობს რუსული წესებით თამაშს, დაამონოს საზოგადოება, ჩაახშოს თავისუფალი აზრი, ჩაახშოს თავისუფალი საზოგადოება, რომ არავინ ამხილოს მათი აღვირახსნილობა.

გადავხედოთ, რომელ სახელმწიფოებშია ეს კანონი, რუსეთში და ბელარუსში ხომ?! იქ, სადაც მძლავრია ანტიდემოკრატიული ღერძი და პუტინის რეპრესიული რეჟიმი, გაცამტვერებულია გამოხატვის თავისუფლება, მედია, სამოქალაქო საზოგადოება.

შესაბამისად, ეს არის მთავარი აზრი და იდეა ამ კანონის, რომ იგივე გარემო შექმნას საქართველოშიც“ – მიიჩნევს მარიამი.

ის გვესაუბრება იმ საფრთხეებზე, რომელთა წინაშეც დადგებიან უნივერსიტეტები, სტუდენტები და მათი მომავალი.

„მე, პირადად, ჟან მონეს პროგრამით ვიმყოფებოდი ევროპაში და ძალიან კარგი გამოცდილება მივიღე. ასევე ვარ ახალგაზრდული საინიციატივო ჯგუფის, „არ გადადოს“ წევრიც და ევროკავშირისგან არაერთი მცირე გრანტიც მიგვიღია, რითაც ისევ ჩვენს ქალაქში არსებულ პრობლემებზე ვიმუშავეთ.

ვმუშაობდით არაადაპტირებული ტრანსპორტის საკითხზე, უსაფრთხო გადასასვლელების თემაზე და სხვა სოციალურ საკითხებზე, რაც ეხება ჩვენს ქალაქს და საზოგადოებას.

ჩემთვის, როგორც სტუდენტისთვის, ძალიან დიდი მნიშვნელობა აქვს უცხოურ დაფინანსებას, რადგან რეალურად, ეს ყველაფერი ისევ ჩვენს ქვეყანას ხმარდება, ჩვენს ღარიბ ქვეყანაში სამწუხაროდ, ვერ მოიძიებ ფინანსურ რესურსებს ასეთი საქმეებისთვის, რადგან ბიზნესი არ უჭერს მხარს სოციალურ და ახალგაზრდულ პროგრამებს, ამიტომ უცხოელი მეგობრების დახმარება ძალიან მნიშვნელოვანია.

ქვეყანაში, სადაც კორუფცია, ნეპოტიზმი და ბევრი უსამართლობაა, სადაც მოშლილია სასამართლო სისტემა, დონორების მოძიების გარდა სხვა გზას ვერ ვხედავთ. ამიტომ რუსული კანონის მიღებით, ფაქტობრივად, ამ გზის დახშობას ცდილობენ ჩვენთვის“ – გვითხრა მარიამ პაქსაძემ.

მისი აზრით, რუსული კანონი განვითარების შეჩერებას ნიშნავს.

„ჩემი მომავალი, როგორც ახალგაზრდის, წარმომიდგენია განვითარებულ ქვეყანაში და არა ისეთ ქვეყანაში, სადაც ყოველდღე სოციალურ პრობლემებზე მიწევს ფიქრი. ფიქრი იმაზე, როგორ ვისწავლო, სად დავსაქმდე და როგორ ვრეალიზდე.

ვფიქრობ, სტუდენტების ნაწილის ნიჰილიზმს სწორედ ეს განაპირობებს. მათ პროტესტს ხშირად არ მოაქვს შედეგი, ვინც ხმას ამოიღებს, ცდილობენ პრობლემები შეუქმნან, უნივერსიტეტშიც შექმნილია გარემო თავისუფალი აზრის ჩახშობისთვის და ეს არის პრობლემა.

დიდი ნაწილი ალბათ ვერ აცნობიერებს იმას, რომ შორეულ პერსპექტივაში ეს სწავლა და დიპლომი არაფერი არ იქნება, თუ ახლა არ ვიმოქმედებთ, არ შევცვლით რაღაცებს, არ წავალთ დემოკრატიული გზისკენ, არ წავალთ ევროპისკენ.

ევროპისგან დაშორების შემთხვევაში საფრთხე შეექმნება იმ გაცვლით პროგრამებს, რომლებითაც დღეს ძალიან ბევრი სტუდენტი სარგებლობს და შესაძლებლობა აქვთ, ევროპის წამყვან უნივერსიტეტებში ისწავლონ, მონაწილეობა მიიღონ არაერთ საერთაშორისო პროექტში და განვითარდნენ.

მე, როგორც სტუდენტი, თითქმის ყოველდღე ვფიქრობ ამ საფრთხეებზე და მინდა, რომ სხვა სტუდენტებიც გამოფხიზლდნენ. მაგრამ ფაქტია, რომ არაფერი კეთდება – უმოქმედობა, ინერტულობა… მოდუნებული არიან, გადართული არიან სხვა, რაღაც პატარა საკითხებზე, რაც რეალურად არაფრის მომცემია“ – გვეუბნება მარიამი.

მისი თქმით, შეუძლებელია ადამიანი აცნობიერებს რუსული კანონით გამოწვეულ საშიშროებას და ამაზე ხმას არ იღებდეს.

მარიამი ასევე საუბრობს უნივერსიტეტში შექმნილ გარემოზე, რომელიც რეალურად მიმართულია არა სტუდენტების პრობლემების მოგვარებაზე, არამედ მათ გასაჩუმებლად.

„ახალგაზრდული რეგიონული ცენტრი“ არსებობს ჩვენთან, რომელსაც რეალურად დიდი დაფინანსება აქვს, მაგრამ ჩვენთვის არაფერი კეთდება.

ხდება მხოლოდ ის, რომ მისი წარმომადგენლები ქმნიან ჩატებს და თვითმმართველობის წევრები ცდილობენ სტუდენტებს ხელისუფლების მხარდამჭერი ვიდეოები და მასალები გააზიარებინონ, ფაქტობრივად, სახელისუფლებო პროპაგანდაზე იმუშაონ.

მე, როგორც სტუდენტს, ამ ყველაფრისგან არანაირი სიკეთე არ მიმიღია, ჩვენი ინტერესები, ღირებულებები განსხვავებულია. მე ვერ მოვემსახურები ვიღაცის პროპაგანდას, არ შემიძლია არ გამოვთქვა ჩემი აზრი და თვალი დავხუჭო იმ რეალობაზე, რაც დღეს ამ ქვეყანაშია,“ – გვითხრა მარიამმა.

ილია აბულაძე ბსუ-ს მეორეკურსელია.

მარიამის მსგავსად, ისიც მიიჩნევს, რომ რუსული კანონი არ შეესაბამება დემოკრატიულ ნორმებს და პრობლემა იქნება საქართველოსთვის.

„რომ არა ევროკავშირის მიერ მხარდაჭერილი საგანმანათლებლო პროექტები, მე, როგორც სტუდენტი, ვერ წავიდოდი ევროპის ქვეყნებში, ვერ შევისწავლიდი სიახლეებს და არაერთ მნიშვნელოვან პროექტს გამოვაკლდებოდი.

სტუდენტების გაცვლით პროგრამაზე – „ერაზმუს+“-ზე, მილიონობით ევრო იხარჯება, რომ ქართველმა ახალგაზრდებმა წამყვან უნივერსიტეტებში მიიღონ განათლება. რუსული კანონის გამო კი ეს პროგრამა შესაძლოა გაჩერდეს.

„ერაზმუსის“ გარდა კიდევ ბევრი სასარგებლო პროგრამაა სტუდენტებისთვის, ლექტორ-მასწავლებლებისთვის, მეცნიერებისთვის და ყველაფერს საფრთხე ემუქრება.

გერმანული ორგანიზაციები ასევე მუშაობენ კავკასიის ინტეგრაციის პროექტებზე, რაც ხელს უწყობს ქართველებსა და აფხაზებს, სომხებსა და აზერბაიჯანელებს შორის ურთიერთობების გაუმჯობესებას და ბუნებრივია, ამ პროექტებსაც ხელი შეეშლება.

ამის გამო, რომ უცხოელი მეგობრები გეხმარებიან, ხელს გიწყობენ განათლებაში, განვითარებაში, პრობლემების მოგვარებაში, ხელისუფლებამ აგენტი გეძახოს და შენი მარგინალიზება მოახდინოს, ვფიქრობ, ეს არც ერთ მოქალაქეს არ უნდა და იმედი მაქვს, ხელისუფლება გადახედავს თავის გადაწყვეტილებებს და არ მიიღებენ ამ კანონს. აუცილებელია გაჩერდეს რუსეთისკენ სვლა“ – ამბობს ილია.

მისი აზრით, სტუდენტები ამ ქვეყნის დიდი ძალაა, ამიტომ აუცილებელია მათ ხმა აიმაღლონ.

„თუ ჩვენ არ გამოვედით გარეთ, არ ვთქვით, რა არის კარგი და რა ცუდი, მაშინ სხვა ვინ იტყვის?!

მე პირადად ახალგაზრდა ევროპელი ელჩი ვარ და ვალდებულიც ვარ გავავრცელო ის ღირებულებები, რაც საერთო გვაქვს ქართველებს და ევროპელებს და ასევე ჩვენი საკუთარი კულტურა გავიტანო სხვაგან და სხვისი კულტურაც მივიღოთ.

გავცვალოთ ინფორმაციები, ერთმანეთს დავეხმაროთ და ხელი შევუწყოთ ახალგაზრდებს განვითარებაში, სწორი ინფორმაციის მიღებაში, რადგან როცა ინფორმირებული ხარ, დაცული ხარ ყალბი ინფორმაციისგან და შესაბამისად, პროპაგანდისგანაც“ – ამბობს ილია აბულაძე.

__________________

მთავარ ფოტოზე: ილია აბულაძე, მარიამ პაქსაძე

„არ მსურს მაგ თემაზე საუბარი,“ – გვითხრა პროფესორმა და ყოფილმა მოსამართლემ მაია ივანიძემ. იგი ერთ-ერთი არასამთავრობო ორგანიზაციის ხელმძღვანელია და იუსტიციის სამინისტრომ გრანტზე ხელშეკრულება უკვე გაუფორმა „ადამიანის უფლებების დაცვის გაძლიერებისთვის“.

„ბათუმელებმა“ მას რუსულ კანონზე სთხოვა მოსაზრება.

იუსტიციის სამინისტრომ საგრანტო კონკურსის ფარგლებში სულ 17 გამარჯვებულს მისცა გრანტი ბიუჯეტიდან, მათ შორის, 6 სამოქალაქო ორგანიზაციაა, 11 – ფიზიკური პირი. ამ საგრანტო პროექტისთვის ჯამში 335 000 ლარი დაიხარჯება.

გრანტებს სხვა სამთავრობო უწყებებიც გასცემენ. ამჯერად ჩვენ იუსტიციის სამინისტროს გრანტის მიმღები სამოქალაქო ორგანიზაციებით დავინტერესდით.

სამინისტროს საგრანტო პროექტების პრიორიტეტების ჩამონათვალში წერია, რომ გრანტს სამინისტრო „ადამიანის უფლებათა დაცვის გაძლიერებისთვის“ და „სამართლებრივი უსაფრთხოების განმტკიცებისთვის“ გასცემს. თუმცა 6 ორგანიზაციიდან 2 ორგანიზაცია პირდაპირ ამბობს, რომ „რუსულ კანონზე“ არ ილაპარაკებს. ერთ ორგანიზაციაში – „ინიციატივა სამოქალაქო საზოგადოებისთვის“ კომენტარს დაგვპირდნენ, თუმცა შემდეგ აღარ გვიპასუხეს.

კიდევ ერთ ორგანიზაციაში კი გვითხრეს, რომ რუსული კანონი საფრთხეა, მაგრამ არ ეთანხმებიან ასეთ დასათაურებას: „რუსული კანონი“, ანუ სახელწოდებას, რამაც „ქართული ოცნება“ ყველაზე მეტად გააღიზიანა. შეგახსენებთ, რომ კანონი „უცხოური გავლენის შესახებ“, რომლის მიღებასაც „ქართული ოცნება“ აპირებს, მხოლოდ რუსეთშია და ამ კანონის საფუძველზე ქვეყანაში სრულიად გაქრა კრიტიკული მედია თუ სამოქალაქო ორგანიზაციები.

იუსტიციის სამინისტროს საგრანტო კონკურსში, მაგალითად, „თინათინ წერეთლის სახელობის სამეცნიერო საზოგადოება“ სახელმწიფოსგან მიცემულ გრანტს „სკოლის მოსწავლეებში მართლშეგნების დონის ამაღლებისთვის“ დახარჯავს, თუმცა საზოგადოების ხელმძღვანელი, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი, მაია ივანიძე ამბობს, რომ რუსულ კანონზე საუბრისგან „თავს შეიკავებს“.

„ამასთან დაკავშირებით თავს შევიკავებ, მეგონა, საგრანტო პროექტის ფარგლებში მირეკავდით… ამ წუთას სხვა სივრცეში ვარ და არ შემიძლია საუბარი. იცით რა, იმდენად ვარ დაკავებული ამ საგრანტო პროექტით, რომ ნამდვილად არ მაქვს დრო,“ – გვიპასუხა მაია ივანიძემ. მას შევთავაზეთ, რომ მისთვის ხელსაყრელ დროს დავურეკავდით. ყოფილმა მოსამართლემ გაგვიმეორა, რომ თავს შეიკავებს.

რა მართლშეგნებას აუმაღლებენ მოსწავლეებს [იუსტიციის სამინისტროს საგრანტო კონკურსში პროფესორი მაია ივანიძე ამ მიმართულებით აპირებს მუშაობას], თუკი დემოკრატიას რაც საფრთხეს უქმნის, ამაზე არ ისაუბრებთ? – ვკითხეთ ყოფილ მოსამართლეს.

„არ მსურს მე მაგ საკითხზე საუბარი,“ – დაგვემშვიდობა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი.

საგრანტო კონკურსის ფარგლებში გრანტი მიუღია სტუდენტურ ორგანიზაციასაც – „ევროპის იურისტ სტუდენტთა ასოციაცია საქართველო“. ევროპული სახელწოდების მიუხედავად, ამ ორგანიზაციაშიც ხელისუფლებისგან ევროპული პერსპექტივის გაუქმების მცდელობაზე დუმილი არჩიეს.

„ამასთან დაკავშირებით ჩვენ კომენტარს არ ვაკეთებთ,“ – გვიპასუხეს ტელეფონის ნომერზე, რაც ამ ორგანიზაციას ფეისბუქგვერდზე აქვს მითითებული.

„არაპოლიტიკური ორგანიზაცია ვართ. ჩვენ ვართ სტუდენტების ასოციაცია და მსგავს საკითხებზე კომენტარს არ ვაკეთებთ,“ – აქაც დაგვემშვიდობა და ამ ფორმით გაამართლეს საკუთარი დუმილი, როცა სახელწოდებით ევროპისკენ მიდიხარ, რეალურად კი – რუსეთში.

„მე არ მითქვამს, რომ ეს არ არის რუსული კანონი. მე ამ სახელს არ დავარქმევდი… უბრალოდ, არ მიყვარს ასე რაღაცას სახელი დავარქვა იმიტომ, რომ ეს შეფასებითი ამბავია და ამიტომაც თავს ვარიდებ,“ – გვითხრა თამარ ქარაიამ. მასაც რუსულ კანონზე ვესაუბრეთ.

თამარ ქარაიაც იუსტიციის სამინისტროს საგრანტო კონკურსის ერთ-ერთი გამარჯვებულია. იგი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორია და ორგანიზაციის „სამოქალაქო განათლების ლექტორთა ასოციაციის“ ხელმძღვანელი. ეს ორგანიზაცია დაფინანსებას იღებს გერმანული დონორი ორგანიზაციიდანაც, როგორიცაა ფრიდრიხ ებერტის ფონდი.

„ვფიქრობ, რომ რაღაც ქვეყანასთან ასოცირებას სჯობია, რომ მოხდეს ღირებულებასთან ასოცირება… სამწუხაროდ, კარგად არ ვიცნობ რუსულ კანონს, არ გავცნობივარ და ვერ გეტყვით.

მე წლებია ვმუშაობ სხვადასხვა დონორთან. დონორებისგან რაც დავინახე, არის ის, რომ ორიენტირებული არიან გაძლიერდეს სამოქალაქო საზოგადოება, გაძლიერდეს მოქალაქე და შეიქმნას რესურსები, რომელიც მოემსახურება სულ მცირე იმას, რომ განათლების სისტემა იყოს უფრო ძლიერი.

თუ საჭიროა, რაიმე საფრთხის გამოვლენა და სახელმწიფო თვლის, რომ არსებობს ამ მიმართულებით საფრთხე, არის ძალიან ბევრი რესურსი, რომ ჩაერთოს,“ – გვითხრა თამარ ქარაიამ.

სამოქალაქო ორგანიზაციის ხელმძღვანელს ასევე ვკითხეთ, აპირებს თუ არა აგენტად დარეგისტრირებას, თუ პარლამენტი რუსულ კანონს მიიღებს.

„ეს დამოკიდებულია შემოსავალზე… მე არ ვთვლი, რომ ვარ აგენტი. წინასწარ ამის თქმა რთულია, მეცინება ჩემს აგენტობაზე საუბარი. საინტერესოა როგორი იქნება აღსრულების მექანიზმი,“ – აღნიშნა თამარ ქარაიამ „ბათუმელებთან“. მას ვუთხარით, რომ კანონპროექტი ჯარიმას და პატიმრობასაც ითვალისწინებს.

„არასერიოზულია ამაზე საუბარი. იმედი მაქვს, რომ მიხვდებიან, რომ ეს არ არის სწორი ქცევა,“ – დასძინა თამარ ქარაიამ.

„ადამიანის უფლებების გარდა, დაავადების გავრცელებაც იმატებს,“ – ამბობს კახა კვაშილავა, რომელიც იუსტიციის სამინისტროს საგრანტო პროექტს ახორციელებს. კახა კვაშილავა „ზიანის შემცირების ქსელის“ ხელმძღვანელია და წლებია ნარკომომხმარებლებში აივ ინფექციის გავრცელების რისკების შემცირებაზე მუშაობს.

„ძირითადად ჩვენ გვაფინანსებს დაავადებათა კონტროლის ცენტრი, რომელიც ამ თანხას იღებს გლობალური ფონდიდან. გლობალური ფონდი კი, ნამდვილად არის უცხოური დაფინანსება. ასე რომ, ამ კანონს პირდაპირ აქვს კავშირი ჩვენნაირ ორგანიზაციებზე.

დაფინანსება გვაქვს სხვა დონორებისგან, მათ შორის, უკრაინის ალიანსი გვაფინანსებს, არის ევროკავშირის პროექტი, ღია საზოგადოების ფონდის პროექტი გვქონდა. ამ ყველაფრის შედეგია ის, რომ აივ-შიდსის დაავადების გავრცელების ასეთი დაბალი მაჩვენებელი გვაქვს. რესურსი, რასაც ხარჯავენ დონორი ორგანიზაციები, ნამდვილად არ იხარჯება ფუჭად,“ – გვიყვება კახა კვაშილავა.

კახა კვაშილავას აზრით, რუსული კანონის მიღების შემთხვევაში, ჯანდაცვაზე ორიენტირებული პროექტებიც გაჩერდება.

„დონორი ორგანიზაციები თავად შეიკავებენ თავს ასეთ ვითარებაში ჩადონ კაპიტალი ჩვენს სასარგებლოდ,“ – დასძინა კახა კვაშილავამ.

„არსებობს საფრთხე, რომ ეროვნული ბანკი გამოიყენონ პოლიტიკური, პარტიული მიზნებისთვის,“ – ეს შთაბეჭდილება შეუქმნა ეკონომისტ სოსო ბერიკაშვილს ეროვნული ბანკის საკანონმდებლო ცვლილებამ, რასაც პრეზიდენტმა სალომე ზურაბიშვილმა ვეტო დაადო, ხოლო აშშ-ის ელჩს, კელი დეგნანს გაუჩინა კითხვა: „რატომ უნდა შეცვალო სტრუქტურა?

საკანონმდებლო ცვლილების მიხედვით, ეროვნულ ბანკში სამი ვიცე-პრეზიდენტიდან ერთ-ერთი პირველი ვიცე-პრეზიდენტი იქნება და ის შეასრულებს პრეზიდენტის უფლებამოსილებას, პრეზიდენტის არყოფნის შემთხვევაში. ეროვნული ბანკის მოქმედ პრეზიდენტს, კობა გვენეტაძეს ზეგ, 2 მარტს უფლებამოსილება უწყდება.

ეროვნული ბანკის ახალი პრეზიდენტის შერჩევამდე 9-კაციანი საბჭო უნდა დაკომპლექტდეს, რომლის 2 ვაკანტური პოზიციის დასაკავებლად შერჩეულ კანდიდატურებზე პრეზიდენტ სალომე ზურაბიშვილს პარლამენტში უარი უთხრეს.

„რა საჭიროა დამატებით ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობა? მაშინ, როცა მოქმედი 3 ვიცე-პრეზიდენტიდან თავისუფლად შესაძლებელია ერთ-ერთმა შეასრულოს პრეზიდენტის მოვალეობა, ამას პრაქტიკა ადასტურებს. მაშასადამე, ჩნდება კითხვა: ნუთუ ხელისუფლებას არცერთი ვიცე-პრეზიდენტის კანდიდატურა არ აკმაყოფილებს და სჭირდება დამატებითი ადგილის შექმნა? ასევე, ჩნდება ეჭვი იმის შესახებ, რომ თუ საქართველოს პრეზიდენტის წარდგენილ კანდიდატურებს არ ექნება პარლამენტის მხარდაჭერა, კანონი იძლევა შესაძლებლობას, რომ პირველმა ვიცე-პრეზიდენტმა განუსაზღვრელი ვადით შეასრულოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის მოვალეობა. ასეთი ეჭვი უთუოდ უნდა გაიფანტოს, რამეთუ, წინააღმდეგ შემთხვევაში, შესაძლოა, ეროვნული ბანკის დამოუკიდებლობის პრინციპი კითხვის ნიშნის ქვეშ დადგეს“, – თქვა სალომე ზურაბიშვილმა.

ეკონომისტი სოსო ბერიკაშვილი ხსნის, რატომ შეიძლება ამ ვითარებაში ეროვნული ბანკი ქვეყნის ეკონომიკური სტაბილურობის კი არა, „ქართული ოცნების“ პარტიული დაკვეთის შემსრულებლად იქცეს. ის მიანიშნებს ბანკის საბჭოს რამდენიმე ახალ წევრზე, რომლებიც „ქართულ ოცნებასთან“ არიან ღიად დაკავშირებული, მაგალითად, ნათია თურნავა – ეკონომიკის ყოფილი მინისტრი.

„…ბანკს პირდაპირ შეუძლია, რომ გააძვიროს სესხი, ან გააიაფოს ელექტორალური მიზნებიდან გამომდინარე,“ – ამბობს სოსო ბერიკაშვილი. „ბათუმელებმა“ მას ამ თემაზე რამდენიმე კითხვა დაუსვა. სოსო ბერიკაშვილი კავკასიის უნივერსიტეტის ეკონომიკის სკოლის დეკანია.

• ბატონო სოსო, სად ჩნდება საფრთხე, თუ პარლამენტი, პრეზიდენტის ვეტოს მიუხედავად, მაინც შეცვლის ეროვნული ბანკის კანონმდებლობას და პირველი ვიცე-პრეზიდენტი შეასრულებს პრეზიდენტის უფლებამოსილებას? 

სამართლებრივი მოცემულობაა, რომ ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის, ასევე საბჭოს წევრების არჩევა ვერ ხდება პრეზიდენტის გვერდის ავლით. ვნახეთ, რომ სალომე ზურაბიშვილმა პარლამენტს წარუდგინა საბჭოს წევრობის 2 კანდიდატი, რომლებიც, როგორც ჩანს, არ იყო ხელისუფლებასთან შეთანხმებული და პარლამენტმა ჩააგდო.

ახლა თავის დაზღვევის მიზნით, ხელისუფლებამ გადაწყვიტა, რომ კანონი უნდა შეცვალოს და მოიგონეს პირველი ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობა. იმ შემთხვევაში, თუ სალომე ზურაბიშვილი ვერ აიძულეს, რომ „ოცნებისთვის“ სასურველი კანდიდატი წარადგინოს, ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი შეასრულებს ამ ფუნქციას.

ეროვნული ბანკის საბჭოს წევრები უკვე არიან ადამიანები, რომლებსაც აქვთ პარტიული ბექგრაუნდი. მაშინ, როგორც ჩანს, სალომე ზურაბიშვილი აიძულეს, რომ ეს გაკეთებინა. მაგალითად, ეროვნული ბანკის საბჭოს წევრია ეკონომიკის ყოფილი მინისტრი, ნათია თურნავა, მისი ყოფილი მოადგილეები და ასე შემდეგ. მე მათ კომპეტენციას კი არ ვეხები, არამედ ფაქტობრივი მდგომარეობაა, რომ ისინი არიან პოლიტიკური და პარტიული ბექგრაუნდით. თუ, მაგალითად, ნათია თურნავა შეასრულებს პრეზიდენტის მოვალეობას, ეს საფრთხის ქვეშ დააყენებს ეროვნული ბანკის დამოუკიდებლობის ხარისხს.

იმ შემთხვევაში, თუ ხელისუფლება ვერ აიძულებს სალომე ზურაბიშვილს, წარადგინოს სასურველი კანდიდატები, საბჭოში უკვე არსებული წევრებიდან აირჩევენ პირველ ვიცე-პრეზიდენტს. ფაქტობრივად, ის იქნება ეროვნული ბანკის პრეზიდენტი, ვიდრე არ აირჩევენ ბანკის ახალ პრეზიდენტს. ეს პროცესი კი, დროში შესაძლოა ძალიან გაიწელოს.

• რა საფრთხე შეიძლება შეიქმნას, თუ ეროვნულ ბანკს ეყოლება მოვალეობის შემსრულებელი ხანგრძლივად? 

ეროვნული ბანკის ინსტიტუციური დამოუკიდებლობა ძალიან მნიშვნელოვანი საკითხია, რაც ახლა დგება კითხვის ნიშნის ქვეშ.

ამ ქვეყანაში ისედაც არსებობს ინსტიტუციების პრობლემა, ხოლო ამ დრომდე ეროვნული ბანკი ფორმალურად მაინც იყო დამოუკიდებელი. ეს საკანონმდებლო ცვლილება ასუსტებს ეროვნული ბანკის დამოუკიდებლობას. ეს პრობლემას უქმნის ქვეყანას, ამას ხედავენ საერთაშორისო ორგანიზაციებიც.

• „რატომ უნდა შეცვალო სტრუქტურა?“ – იკითხა აშშ-ს ელჩმა საქართველოში, კელი დეგნანმა. 

ის ამას დიპლომატიურად და რბილად ამბობს. უფრო მკაცრად კი, შემიძლია ვთქვა, რომ ეს ეროვნულ ბანკს ნამდვილად ასუსტებს. როგორც კელი დეგნანმა თქვა, ეს კითხვებს აჩენს მინიმუმ, რაც თავისთავად პრობლემაა ინსტიტუციისთვის. საერთაშორისო სავაჭრო ფონდის გამოხმაურება, რბილად რომ ვთქვათ, არ იყო პოზიტიური. სავალუტო ფონდი წლებია თანამშრომლობს ეროვნულ ბანკთან, დახმარებას გვიწევენ, იაფი კრედიტებია, რასაც ფინანსური სტაბილური თვალსაზრისით მნიშვნელოვანი როლი აქვს. ეს ცვლილება მინიმუმ სავალუტო ფონდთან ურთიერთობის გაფუჭებისთვისაც არ ღირს.

• როგორ აისახება ეს ადამიანებზე, მაგალითად, ვისაც ბანკის სესხი აქვს? 

ამის თქმა რთულია, მაგრამ არსებობს საფრთხე, რომ ეროვნული ბანკი გამოიყენონ პოლიტიკური, პარტიული მიზნებისთვის, რაც დამაზიანებელია. მსესხებელი პირდაპირ დამოკიდებულია ეროვნული ბანკის გადაწყვეტილებზე, ბანკს პირდაპირ შეუძლია, რომ მას გაუძვიროს სესხი, ან გააიაფოს ელექტორალური მიზნებიდან გამომდინარე. მთლიანობაში ეს ქვეყნის ეკონომიკურ ინტერესზეც შეიძლება უარყოფითად აისახოს.

საფრთხეა მმართველი გუნდის პოლიტიკური ინტერესები. ეროვნული ბანკი პასუხისმგებელია ეკონომიკურ პოლიტიკაზე, ფასების ზრდაზე, ასევე გარკვეული თვალსაზრისით ვალუტის კურსზეც. ამის კონტროლის ბერკეტი თუ ხელისუფლებას ჩაუვარდება, თანაც ღარიბაშვილის კომპეტენციის პირობებში, ეს განსაკუთრებული პრობლემაა.

ამ ვითარებაში ყველაფერი შეიძლება მოხდეს. პრინციპულად არასწორია ეროვნული ბანკის დამოუკიდებლობაზე ასე შეხება.

არასამთავრობო ორგანიზაცია „ცვლილებები თანაბარი უფლებებისთვის“ წლებია შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე ბავშვებისა და ზრდასრულების უფლებებს იცავს. ორგანიზაციის ოფისი ბათუმშია, თუმცა ეხმარება არამხოლოდ ბათუმში, არამედ აჭარის მუნიციპალიტეტებში, სოფლად მცხოვრებ შშმ პირებსაც.

ორგანიზაციის ხელმძღვანელი თომა კაკაბაძე მიიჩნევს, რომ რეპრესიული რუსული კანონის ანალოგის მიღებით ათასობით ადამიანი სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვან სერვისებს ვეღარ მიიღებს, უმუშევრად დარჩება არაერთი შშმ პირიც.

„დამოუკიდებელი ცხოვრების ცენტრი“ და „ცვლილებები თანაბარი უფლებებისთვის“ – ორივე ორგანიზაცია უცხოელი დონორებისგან ვფინანსდებით.

ერთს ამერიკული ორგანიზაცია USAID-ი აფინანსებს, მეორეს კი – ევროკავშირი. ამ პროექტების წყალობით ქედაში და შუახევში პროექტ „ანიკას“ ფარგლებში 60 შშმ ადამიანს ვეხმარებით, ასევე შშმ ბავშვებს. 30-ზე მეტი სპეციალისტია, კოორდინატორები არიან დასაქმებული. მთლიანობაში 100-მდე ადამიანია მარტო ერთ პროექტში ჩართული და თუ რუსული კანონი ამოქმედდება, ფაქტობრივად, ეს ადამიანები უმუშევრები დარჩებიან და ვერც მათთვის აუცილებელ სერვისებს მიიღებენ“, – აცხადებს თომა კაკაბაძე.

„დამოუკიდებელი ცხოვრების ცენტრში“ კი, როგორც თომა ამბობს, 1000-მდე შშმ პირს და მათი ოჯახის წევრებს უწევენ სხვადასხვა სახის დახმარებას, იქნება ეს ადვოკატირება, ინფორმირება, შშმ ადამიანების საჭიროებების კვლევა თუ სხვა. პროცესების შეჩერება კი სერიოზულ ზიანს მიაყენებს ამ ადამიანებს.

„1000 ადამიანი, ეს არის უნიკალურ ბენეფიციართა რაოდენობა და ეს მარტო შშმ პირები არ არიან, მშობლებიც არიან ამ პროექტით დასაქმებული. ვეხმარებით სხვა შშმ პირებსაც, რომ დავასაქმოთ, ჩავრთოთ სხვადასხვა პროგრამაში, გადავამისამართოთ. თუ პროგრამა არ მიეწოდება, რეაგირებას ვაკეთებთ დისკრიმინაციულ ფაქტებზე, ვეხმარებით შშმ სტატუსის, დამხმარე საშუალებების მიღებაში“, – ამბობს თომა კაკაბაძე.

აღნიშნული ორგანიზაცია ზრუნავს იმაზე, რომ შშმ ადამიანები არ დარჩნენ განათლების გარეშე და ხელმისაწვდომი გახადონ გარემო მათთვის.

„ამ სერვისების გამართვაზე მუშაობა ყოველდღიური რთული სამუშაოა, მაგრამ დამოუკიდებელი ცხოვრების ცენტრი ერთ-ერთი ნათელი წერტილია შშმ ადამიანებისთვის და ესეც რომ წაერთვათ, პირისპირ რჩებიან სახელმწიფოსთან, რომელიც ვერ აწვდის მათ სრულფასოვან ინფორმაციას პროგრამების შესახებაც კი – ვერ ფარავს ყველას და ვერც მათთვის გასაგებ ენაზე აწვდის ინფორმაციას, რადგან უსინათლოს თავისი სპეციფიკით სჭირდება ინფორმაციის მიწოდება, სმენისარმქონეს – თავისი სპეციფიკით“, – ამბობს თომა.

ძალიან მნიშვნელოვანია შშმ ადამიანების ინფორმირება, რადგან ხშირად არ იციან, რომელ უწყებას უნდა მიმართონ. არის შემთხვევები, როცა მერიის ნაცვლად ჯანდაცვის სამინისტროში მიდიან და პირიქით, რაც მათ დროს და მოტივაციასაც ართმევს. არ იციან, როგორ ჩაერთონ კონკრეტულ პროგრამაში, რა დოკუმენტაცია უნდა წარადგინონ. მათ ამ ყველაფერში სწორედ აღნიშნული ორგანიზაციები ეხმარებიან.

პროექტები, რომლებსაც დონორი ორგანიზაციები აფინანსებენ, გულისხმობს შშმ პირების გაძლიერებას ბევრი მიმართულებით. ასევე სახელმწიფო პოლიტიკის დოკუმენტების შეფასებას და ანალიზს. ასეთი პროექტები აჭარის გარდა ხორციელდება კახეთში, შიდა ქართლსა და სამეგრელოშიც.

„ამ რეგიონებში მომუშავე შშმ პირთა ორგანიზაციებს უტარდებათ ტრენინგები, რომ შემდეგ გაიცეს მათზე გრანტები და თავად შეძლონ სახელმწიფო პროგრამების მონიტორინგი და სერვისების ანალიზი. ასევე, გამოიკვლიონ კონკრეტულ მუნიციპალიტეტებში რა საჭიროებები აქვთ შშმ პირებს და იმუშაონ მათზე მორგებული სერვისების დანერგვაზე.

მნიშვნელოვანია, რომ სახელმწიფო პროგრამების სიკეთეები გავრცელდეს ყველგან – ქალაქზეც და სოფელზეც და არ იყოს მხოლოდ ცენტრალიზებული“, – გვეუბნება თომა.

„ორგანიზაცია ასევე მუშაობს შშმ ქალების, იძულებით გადაადგილებული შშმ პირების და ეთნიკური უმცირესობების შშმ პირების უფლებების მხარდაჭერაზეც“, – ამბობს თომა.

რამდენად არიან ინფორმირებული ეს ადამიანები იმის შესახებ, რომ ხელისუფლება უპირებს ამ სიკეთეების წართმევას რუსული კანონით? – ვკითხეთ მას.

თომა კაკაბაძის თქმით, რუსული კანონის შესაძლო შემოღებაზე გარკვეული ინფორმაციები აქვთ შშმ ადამიანებს და არ ეთანხმებიან.

„ვრცელდება რუსული კანონის შესახებ ინფორმაციები, ვიდეორგოლები, გადაცემები, გვიკავშირდებიან ყოველდღიურად და გვეკითხებიან, თუ რა ხდება, საიდან მოვიდა ეს კანონი და რატომ. გვეუბნებიან, რომ ჩვენ გვერდით იქნებიან და თუ საჭიროა, ქუჩაშიც გამოვლენ.

მათ კარგად იციან, რომ თუ რუსულ კანონს მიიღებს პარლამენტი, ეს მათ პირდაპირ შეეხება. ამ ხალხმა გაიაზრა ეს ყველაფერი და, ბუნებრივია, წინააღმდეგია ამ კანონის. არავის უნდა შინმოვლის, პერსონალური ასისტენტის სერვისის, ინფორმაციის, ადვოკატირების, დასაქმების, განათლებისა და ახალი ინიციატივების გარეშე დარჩეს.

ამ ადამიანებმა ჩვენი პროგრამების დახმარებით შეძლეს სახლიდან გამოსვლა, სამუშაოს პოვნა, განათლების მიღება და საზოგადოებრივ ცხოვრებაში ჩართვა.

სამსახურს იწყებენ, განათლებას იღებენ, საზოგადოებრივ ცხოვრებაში აქტიურად ერთვებიან და უკვე თავადვე გეგმავენ ადვოკატირებას და სხვებს აძლიერებენ. ახლა გამოდის, რომ სამოქალაქო მოძრაობა კი არა, ის ახალწარმოჩენილი აქტივისტებიც კი შეიძლება ისევ შებრუნდნენ სახლებში, ჩაიკეტონ  თავიანთ ღრმა წარსულში, რომელიც მძიმედ გასახსენებელია მათთვის, რადგან წლები დაკარგეს იმის გამო, რომ ვერ ნახეს მხარდამჭერი, დამხმარე, ვერ მიიღეს განათლება, რომ საზოგადოებრივად ღირებული ყოფილიყვნენ.

ეს ყველაფერი გადის ზუსტად ამ ადამიანებზე და ესენი არიან მრავალრიცხოვანი. ერთი კონკრეტული პროექტიც რომ გაჩერდეს, აქ ათასობით ადამიანისთვის ჩაიკეტება თავისუფლების, დამოუკიდებლობის და ღირსეული ცხოვრების კარი“, – გვეუბნება თომა კაკაბაძე.

მისი თქმით, კანონის მიღების შემთხვევაში არავინ ისურვებს „ამ დამამცირებელი და დამაკნინებელი იარლიყით მუშაობას.

„იმდენად შეურაცხმყოფელია ეს იარლიყი და სამოქალაქო სექტორის საქმიანობის გაუფასურების მცდელობა, რომ ეს მივა მძიმე შედეგებამდე.

ყველამ კარგად ვიცით, რომ აქ არანაირ გამჭვირვალობაზე არ არის საუბარი, რადგან თითოეული თეთრი, რომელიც ამ ქვეყანაში შემოდის, ყველაფერზე ინფორმირებულია სახელმწიფო. იბარებს აუდიტს, მთელი პროცედურების გავლა გვიწევს, რომ სახელმწიფოს ანგარიშები ჩავაბაროთ, ამიტომ, „გამჭვირვალობა“ თითიდან გამოწოვილი საკითხია, რაზეც აპელირებენ ამ კანონპროექტის ინიციატორები. ისინი ცდილობენ გავლენა მოახდინონ საზოგადოების იმ ნაწილზე, ვინც აქამდეც იძახდა, რომ „არასამთავრობოები ფულისმჭამელები არიან“. ამ ადამიანების საამებლად და წასაქეზებლად ამბობენ.

სინამდვილეში, დემოკრატიის მოსპობა უნდათ, უნდათ, რომ გააჩუმონ ადამიანები. ეს კანონი ეწინააღმდეგება ევროკავშირის ღირებულებებს, ევროკავშირის წევრ არც ერთ ქვეყანაში არ მოქმედებს, გაერომაც გამოაქვეყნა განცხადება, რომ ეს ეწინააღმდეგება მის პრინციპებს. მაშინ რატომ უნდა ხელისუფლებას ამ კანონის მიღება? იმისთვის, რომ დემოკრატია დაასამაროს?

ვფიქრობ, იმ ადამიანებმა უნდა გადაარჩინონ საკუთარი თავიც და სხვებიც, რომლებიც დონორი ორგანიზაციებისგან მხარდაჭერას იღებენ, რადგან ამ თანხებით ქართველი ხალხის სასიკეთოდ კეთდება ყველაფერი და „ქართულ ოცნებას“ სურს, განვითარების გარეშე დატოვოს მოქალაქეები“, – ამბობს თომა კაკაბაძე.

მისი თქმით, ეს პროცესი მხოლოდ საპროტესტო ტალღას ამწიფებს ქვეყანაში და თუ ხელისუფლება არ მოუსმენს ხალხის ხმას, ხალხი სხვანაირად დაიცავს საკუთარ უფლებას.

„მზად ვართ, გამოვიდეთ ქუჩაში და ეს მიიღებს ძალიან მძიმე სახეს. ეს იქნება ათიათასობით ადამიანი, ვინც რეალურად გააპროტესტებს ამ ყველაფერს.

ამიტომ არ ვიცი, ვის ინტერესშია, რატომ უნდა ხელისუფლებას, რომ ჭიქაში ქარიშხალი დაატრიალოს და საკუთარი მოქალაქეების წინააღმდეგ იმოქმედოს, როცა ამის საჭიროება საერთოდ არ არსებობს“, – ამბობს თომა.

საქართველოს საპარლამენტო უმრავლესობა გეგმავს კანონპროექტის მიღებას, რომლის ანალოგის დამტკიცების შედეგად რუსეთში არაერთი არასამთავრობო ორგანიზაცია ჯერ „უცხოურ აგენტად“ გამოაცხადეს, შემდეგ კი სრულად აკრძალეს. „უცხოური აგენტების“ შესახებ კანონით ქვეყანაში ებრძვიან მედიასაც.

კანონპროექტის მიღება ხელს შეუშლის საქართველოს, მიიღოს ევროკავშირის ქვეყნის კანდიდატის სტატუსი, რაზეც ევროკომისიამ წლის ბოლოს უნდა იმსჯელოს.

მონაზონი დედა სიდონია  ვიდეოს ავრცელებს, სადაც ის პატრიარქ ილია მეორეს და სხვა სასულიერო პირებს მოუწოდებს, ღიად დააფიქსირონ თავიანთი პოზიცია რუსულ კანონთან დაკავშირებით. „უნდა ვიცოდეთ რას ვემსახურებით. ვლოცულობთ? რისთვის ვლოცულობთ – რუსეთი გვინდა თუ საქართველოს დამოუკიდებლობა“, – ამბობს მონაზონი.

მონაზონმა ვიდეომიმართვა დღეს, 28 თებერვალს, გაავრცელა:

„პატრიარქო! 17 წლისამ გაგიცანით, როცა მონასტერში მოვედი.

იმ წლებში, მოგეხსენებათ ეროვნული თვითშეგნება მაღალი იყო და გარდა სარწმუნოებისა, სამშობლოს სიყვარულმა მაგრძნობინა თავი იმდენად ზრდასრულად, რომ ეს ნაბიჯი გადამედგა!

თქვენ შემმოსეთ, თქვენ მიწოდეთ სიდონია 20 წლის ასაკში!

17 წლის ასაკში „გავწირე“ თავი – თავის უარსაყოფად! წელს 50-ის ვხდები და სამშობლო ისევ იგივე განსაცდელშია!

ალბათ მოგეხსენებათ უნდა დააკანონ „უცხოეთის აგენტის“ კანონი, ეს სამშობლოს დააკარგვინებს დამოუკიდებლობას, თავისუფლებას, ის ადამიანები უნდათ, რომ იწოდებოდნენ უცხოეთის აგენტებად, რომლებმაც ჩვენი სამშობლოს მეცნიერება, ხელოვნება, ეკონომიკა, როგორღაც ჩიხიდან გამოიყვანეს უცხოეთიდან დაფინანსებული წარმოებით და უამრავმა ქართველმა ნახა ამით განვითარება.

ჩემთვის ისიც გაუგებარია, რატომ ითვლება დასავლეთიდან დაფინანსება „უცხოეთის აგენტებად“ და განიხილება თუ არა რუსეთიდან შემოსული დაფინანსება ამ კანონში?

პატრიარქო! თუ თქვენი არჩევანი შეგნებულად არ არის რუსეთი, რომელმაც უთვალავჯერ უღალატა ჩვენს ქვეყანას, განა არ გიღირთ სიცოცხლის ბოლო წლები იმ თავგანწირვად, რომელიც მე ჯერ კიდევ 17 წლის ასაკში გავწირე?

სამშობლოსთვის, ქართველი ხალხის განვითარებისთვის, დამოუკიდებლობისთვის, თავისუფლებისთვის თქვენ უნდა გეყოთ გამბედაობა და მიმართოთ ერს, რომ ეს არის ძალიან საშიში კანონი და ხალხს უთხრათ სიმართლე, თუ რა განსაცდელის წინაშე დგას სახელმწიფოს თავისუფლება, თუ ამ რუსულ კანონს მიიღებენ.

არ მინდა დავიჯერო, რომ საქართველოს რუსეთთან ხედავთ. თვითონ რუსეთი არ ვითარდება, ის რომ ვითარდებოდეს, შეიძლება პირველი ჩვენ წავსულიყავით მასთან, რუსეთი კი არ გვძულს, გვძულს მისი ქმედებანი, რომელსაც ჩვენი ხალხის წინააღმდეგ აწარმოებს და არა მარტო ჩვენი.

ჩვენ დამოუკიდებელი, თავისუფალი, თავმოყვარე ერი უნდა შევდგეთ. ღმერთს ვერ ვიპოვით, თუ თავისუფლება ვერ ვიპოვეთ, თუ საკუთარი თავი ვერ ვიპოვეთ.

პატრიარქო, თუ არ არის თქვენი მიზანმიმართული არჩევანი რუსეთი, ეპისკოპოსებო, ნუ შეიკეტებით საკუთარ კეთილდღეობაში. თქვენ იმიტომ მოგენდოთ ხალხი, რომ სამშობლო, მისი მომავალი უნდა დაიცვათ.

მარტო ლოცვა რომ იყოს საკმარისი, მაშინ ამბორისი ხელაიაც ლოცვით შემოიფარგლებოდა და არ გააკეთებდა იმ განცხადებებს, რის გამოც ის ძალიან გვიყვარს და დღემდე ითვლება ღირსეულ პატრიარქად.

დღეს 19-20 წლის ბიჭები თავს სწირავენ უკრაინაში სამშობლოსთვის და დღეს ეს ღირსებაა. საქართველო იარსებებს თუ არა როგორც სამშობლო, ასეთ თავგანწირვაზეა დამოკიდებული.

თქვენი არჩევანი აგვიხსენით. ნუ ხართ ჩუმად, ნუ დუმხართ მონაზვნებო, მღვდლებო, ეპისკოპოსებო, ეს ჩვენი ვალია.

ჩვენ არ ვართ რაღაც ცალკე განყენებული ორგანიზმი. მაშინ უნდა ვიცოდეთ, რას ვემსახურებით. ვლოცულობთ? რისთვის ვლოცულობთ, – რუსეთი გვინდა, თუ საქართველოს დამოუკიდებლობა.

დღეს რუსეთი საქართველოს იმას ვერ მისცემს, რისი იმედიც ერეკლე მეორეს ჰქონდა და ძალიან გაუცრუვდა ეს იმედი.

დავფიქრდეთ კიდევ ერთხელ და იქნებ, როგორმე გავაცნობიეროთ ჩვენი ვალი სამშობლოს წინაშე“, – ამბობს დედა სიდონია თავის ვიდეომიმართვაში.

ბათუმში ახალი მუნიციპალური ავტობუსები სამარშრუტო ხაზზე მუშაობას ხვალიდან, 1-ელი მარტიდან დაიწყებს. პირველ ეტაპზე ახალი ავტობუსები სრულად ჩაანაცვლებს №4 სამარშრუტო ხაზზე მოძრავ Zonda-ს მარკის ტრანსპორტს.

„ბათუმის ავტოტრანსპორტის“ ინფორმაციით, №4 სამარშრუტო ხაზზე 10 ახალი ავტობუსი იმოძრავებს.

ბათუმის ავტოპარკის განახლების პროცესი აპრილის თვეში დასრულდება. ISUZU-ს ფირმის ახალი ავტობუსები სრულად ჩაანაცვლებს Zonda-ს [ყვითელი] მარკის მოძველებულ ტრანსპორტს.

ახალი ავტობუსები გათვლილია 70 მგზავრზე და ადაპტირებულია შშმ პირთათვის. ავტობუსებში ინტეგრირებულია გათბობის, კონდიცირების, ვენტილაციის, საინფორმაციო ხმოვანი და ვიდეომონიტორინგის სისტემები.

საერთო ჯამში, ძველ ავტობუსებს ახლით შემდეგ შვიდ სამარშრუტო ხაზზე ჩაანაცვლებენ:

• #2 [ადლიის ქუჩა – ახალშენის ცენტრი]
• #2ა [ახალშენის ცენტრი-ადლიის ქუჩა]
• #4 [აღმაშენებლის ქუჩა – სვიშევსკის ქუჩა]
• #8 [აღმაშენებლის ქუჩა – მახინჯაური]
• #9 [ქათამაძის ქუჩა – ივანე მესხის ქუჩა]
• #11 [აღმაშენებლის ქუჩა – ფერიის ქუჩა]
• #12ა [მაიაკოვსკის ქუჩა – მახოს ხიდი]

“ბათუმის ავტოტრანსპორტის” ინფორმაციით, დამატებით 10 ახალი ავტობუსი მომავალი კვირის ბოლოს ჩამოვა, თუმცა, რომელ ნომერ ავტობუსებს ჩაანაცვლებენ, კომპანიაში არ ამბობენ. “შესაბამისი ცვლილება სამარშრუტო ხაზების ჩანაცვლებასთან დაკავშირებით, წინასწარ დაანონსდება”, გვითხრეს ავტოტრანსპორტში.

ბათუმის მერია ამ ეტაპზე 65 ავტობუსს ჯამში 34 879 000 ლარად იყიდის.