Batumelebi

პროკურატურის განცხადებით, „საპარლამენტო არჩევნების სავარაუდო გაყალბების ფაქტზე აღძრული სისხლის სამართლის საქმეში დასალუქი ნივთიერი მტკიცებულებების დიდი მოცულობიდან გამომდინარე, პროკურატურის ხელთ არსებული მარაგებით შეუძლებელია ამოსაღები ნივთიერი მტკიცებულებების დალუქვა“, ამიტომ დამატებით, უტენდეროდ 10 ათას ცალ წებოვან ლუქს შეისყიდიან.

„საქმეზე ჩასატარებელია მთელი რიგი საგამოძიებო მოქმედებები, მათ შორის იგეგმება 2024 წლის 26 ოქტომბერს ჩატარებული საპარლამენტო არჩევნების მიმდინარეობისას გამოყენებული ათასობით ვერიფიკაციის აპარატში მოთავსებული მეხსიერების ბარათების ამოღება და შესაბამისი ინფორმაციის გამოთხოვა, რაც საჭიროებს შესაბამისი წესით დალუქვას.

ვითარების დადგომიდან თავდაპირველად გამოყენებულ იქნა საქართველოს პროკურატურის ხელთ არსებული წებოვანი ლუქები, თუმცა ვინაიდან დასალუქი მასალების რაოდენობა ძალიან დიდია, პროკურატურის ხელთ არსებული რესურსი არ არის საკმარისი არსებული ვითარების აღმოფხვრისთვის. ამავდროულად გასათვალისწინებელია, რომ გამოძიებისათვის მნიშვნელოვანი მასალების დალუქვის დაყოვნებამ შესაძლოა გამოიწვიოს გამოძიებისათვის მნიშვნელოვანი ინფორმაციის განადგურება“, – წერენ შესყიდვების სააგენტოს პროკურატურიდან.

10 ათას ცალ წებოვან ლუქში პროკურატურა „გადაუდებელი აუცილებლობის გამო“ 6 150 ლარს ტენდერის გარეშე გადაიხდის. გამარტივებული შესყიდვის შეთანხმებაზე საქართველოს გენერალური პროკურორის მოადგილე, ნათია მერაბაშვილმა შესყიდვების სააგენტოს წერილობით 2024 წლის 13 ნოემბერს მიმართა.

„შესაბამისი წებოვანი ლუქების შესყიდვის შესახებ ელექტრონული ტენდერის პროცედურებისა და გამარჯვებული პრეტენდენტის მიერ მოწოდების განხორციელება მოითხოვს ხანგრძლივ ვადებს, რაც მნიშვნელოვან ზიანს მიაყენებს გამოძიების ინტერესებს და საფრთხის წინაშე დააყენებს საქმის ჭეშმარიტი გარემოებების დადგენასა და მართლმსაჯულების აღსრულებას, ხოლო სხვა რესურსი საქართველოს პროკურატურას არ გააჩნია, მოცემული მდგომარეობა ჩვენ მიერ შეფასდა როგორც გადაუდებელი აუცილებლობა…

გთხოვთ მოგვცეთ თანხმობა, რათა გადაუდებელი აუცილებლობით გამარტივებული შესყიდვის საშუალებით განვახორციელოთ 10 000 ცალი წებოვანი ლუქის შესყიდვა“, – აღნიშნულია პროკურორის მოადგილის 13 ნოემბრის წერილში.

პროკურატურის ინფორმაციით, „გადაუდებელი აუცილებლობის ვითარება დადგა 2024 წლის 5 ნოემბერს. სააგენტოში მომართვის წარდგენამდე განვახორციელეთ ვითარების შესწავლა, გადაუდებელი ვითარების აღმოფხვრის შესაბამისი შესყიდვის ობიექტების მახასიათებლების განსაზღვრა და ბაზრის მოკვლევა.“

საქართველოს პროკურატურამ 14 ნოემბერს განაცხადა, რომ არჩევნების შესაძლო გაყალბებაზე მიმდინარე გამოძიების ფარგლებში, დაილუქა არჩევნებზე ამომრჩეველთა ვერიფიკაციის აპარატები.

პარტია „საქართველოსთვის“ ერთ-ერთი ლიდერი, ნათია მეზვრიშვილი მიიჩნევს, რომ „ცესკომ, პროკურატურამ და სასამართლომ არჩევნების გაყალბების დამადასტურებელი უმნიშვნელოვანესი მტკიცებულება მძევლად აიყვანა“, – ვინაიდან, მისი თქმით, ხელისუფლებას ამ მონაცემების გაყალბება/შეცვლა შეეძლება, არადა, მათი მეშვეობით, არჩევნების გაყალბების დადასტურება შეიძლებოდა.

ვრცლად: პროკურატურა: დაილუქა არჩევნებზე ამომრჩეველთა ვერიფიკაციის აპარატები

2026 წლის 26 ოქტომბრის არჩევნების შედეგებს არ აღიარებს არცერთი ბარიერგადალახული პარტია და კოალიცია. არჩევნების შედეგებს არ აღიარებს საქართველოს პრეზიდენტიც.

ოპოზიცია საერთაშორისო გამოძიების ჩატარებას და ახალი არჩევნების ჩატარებას ითხოვს. საქართველოში გრძელდება საპროტესტო აქციებიც.

ბათუმში მიმდინარე სტუდენტების საპროტესტო აქციას, რომელიც ბათუმის შოთა რუსთაველის უნივერსიტეტის სტუდენტების ჯგუფმა 14 ნოემბერს დაიწყო, საქართველოს სხვადასხვა უნივერსიტეტიდან ფეისბუქზე ეხმიანებიან სტუდენტური ჯგუფები.

პირველი, ვინც სოლიდარობა გამოუცხადა ბათუმელ სტუდენტებს, ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის სტუდენტური მოძრაობა იყო. განცხადება „ილიაუნის“ სტუდენტური მოძრაობის ფეისბუქგვერდზე გამოქვეყნდა.

„ჩვენ, სტუდენტები, როგორც საქართველოს აქტიური მოქალაქეები და დამკვირვებლები, რომლებიც თავადვე შევესწარით, როგორ ყალბდებოდა საქართველოს არჩევანი, მონაწილეობას მივიღებთ ყველა მშვიდობიან აქციასა და მსვლელობაში, რათა დავიბრუნოთ ჩვენი ხმა და ევროპული მომავალი! ვიბრძვით თავისუფლებისთვის! გავიმარჯვებთ სახელოვნად!“ – ვკითხულობთ განცხადებაში.

ბათუმელი სტუდენტების აქციას ეხმიანება და სოლიდარობას უცხადებს საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა უნივერსიტეტის, ჯიპას სტუდენტური მოძრაობა.

„ვწუხვართ, რომ სტუდენტებს – დემოკრატიულ, სამართლიან და თანასწორ მომავალს იმ ადამიანების ხელებით გვართმევენ, რომლებსაც პროფესიული ღირსება ავალდებულებთ მოიქცნენ ივანე ჯავახიშვილის მსგავსად, რომელიც მუდამ ქართული სახელმწიფოს და უნივერსიტეტის საუკეთესო ინტერესების მცველი იყო.

აკადემიური სფერო იქნება ცოცხალი და დამოუკიდებელი, რისთვისაც საჭიროა, რომ ქართველმა ხალხმა დავიბრუნოთ ჩვენი არჩევანი. ამ ბრძოლაში თითოეული სტუდენტის ხმა მნიშვნელოვანია. ვიმედოვნებთ, რომ ბათუმელი სტუდენტების გამბედავი და სამართლიანი პროტესტი განაახლებს ახალგაზრდების შემართებას და საერთო ძალისხმევით საქართველო დაუბრუნდება თავის ისტორიულ – ევროპულ გზას“ – ვკითხულობთ განცხადებაში.

ბათუმელ სტუდენტებს სოლიდარობას უცხადებს კავკასიის უნივერსიტეტის სტუდენტების ჯგუფიც.

„კავკასიის უნივერსიტეტის სტუდენტური მოძრაობის სახელით, მხარს ვუჭერთ და უპირობო თანადგომას ვუცხადებთ ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სტუდენტების სრულუფლებიან და ლეგიტიმურ პროტესტს. მშვიდობიანი პროტესტის ფარგლებში, კავკასიის უნივერსიტეტი შეუერთდება ნებისმიერ სტუდენტურ აქციასა და შეკრებას თითოეული ხმის დასაცავად“ – წერია განცხადებაში.

აქციას ეხმიანება თსსუ-ს, თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის სტუდენტების ჯგუფიც.

„თსსუ-ს სტუდენტური მოძრაობა ვეხმიანებით ბათუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სტუდენტების პროტესტს, მხარს ვუჭერთ მათ ბრძოლას მოპარული ხმისთვის და ვგმობთ თითოეული პირის მონაწილეობას არჩევნების გაყალბების პროცესში.

შევახსენებთ ბსუ-ს იურიდიული ფაკულტეტის დეკანს, რომ ჩვენი, სტუდენტების, არათუ უფლება, მოვალეობაა სამშობლოს სამსახურში დგომა, რომ ვერავინ შეძლებს ჩვენი ხმის ჩახშობას ვერც უნივერსიტეტებში და ვერც უნივერსიტეტებს მიღმა!“ – ვკითხულობთ განცხადებაში.

ბათუმელ სტუდენტებს ფეისბუქზე სოლიდარობას უცხადებს ქუთაისელი სტუდენტების ნაწილიც. ფეისბუქგვერდი, Imereti press-ი აქვეყნებს აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მასობრივი კომუნიკაციის მე-3 კურსის სტუდენტები ერთობლივ განცხადებას, რომელშიც ვკითხულობთ:

„გვინდა გამოვეხმაუროთ ქვეყანაში მიმდინარე პროცესებს და მხარი დავუჭიროთ ბათუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სტუდენტების ბრძოლას მოპარული ხმებისთვის და საჯაროდ დავაფიქსიროთ ჩვენი პოზიცია. სრულად ვიზიარებთ საერთო სულისკვეთებას და მზად ვართ, ვიდგეთ იმ სტუდენტების გვერდით, რომლებიც აცნობიერებენ სწორ, მოქალაქეობრივ პასუხისმგებლობას, ჩვენ მზად ვართ მონაწილეობა მივიღოთ ყველა მშვიდობიან აქციასა და მსვლელობაში“.

ადგილობრივი მედიის, infoimereti.ge-ს ცნობით, დღეს, 15 ნოემბერს, ქუთაისის აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სტუდენტები აქციებს აანონსებენ.

ფეისბუქზე გავრცელდა განცხადება საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სტუდენტთა ნაწილის სახელითაც:

„სოლიდარობას ვუცხადებთ ბსუ-ს სტუდენტებს, ჩვენ ამ ბრძოლაში მათ გვერდით ვიყავით, ვართ და ვიქნებით“ – წერია განცხადებაში.

• რა ხდება? 

14 ნოემბერს ბათუმის შოთა რუსთაველის უნივერსიტეტში სტუდენტების ნაწილმა დაიწყო საპროტესტო აქცია. სტუდენტები აპროტესტებენ არჩევნების გაყალბებასა და ამ პროცესში აკადემიური სფეროს, უნივერსიტეტის ჩართულობას.

სტუდენტები ითხოვენ ხელახალ, ვადამდელ არჩევნებს და მოუწოდებენ ყველა თაობის მოქალაქეს, შეუერთდნენ მათ პროტესტს.

14 ნოემბერს ბსუ-ს სტუდენტებმა უნივერსიტეტში პროტესტის ნიშნად ღამე გაათენეს. შენობაში არ იყო გათბობა, ორჯერ გაითიშა ელექტროენერგია, მაგრამ სტუდენტებს შენობა არ დაუტოვებიათ.

ბსუ-ს გაფიცული სტუდენტები დღეს, 15 ნოემბერს, საღამოს 18:00 საათზე უნივერსიტეტის წინ საპროტესტო აქციას აანონსებენ და მოუწოდებენ ყველა თაობას, შეუერთდნენ მათ პროტესტს.

„უნდა გავიაზროთ ის ფაქტი, რომ ერთადერთი დემოკრატიული გზა, რომელიც გვქონდა არჩევნების გზით შეგვეცვალა ხელისუფლება, „ქართულმა ოცნებამ“ ჩაგვიკეტა. „ქართული ოცნების“ პირობებში, ამ ცესკოს პირობებში, ამ სუსის პირობებში, არცერთ შემდეგ არჩევნებს აზრი არ ექნება“ – უთხრა „ბათუმელებს“ მათე ცენტერაძემ, სტუდენტური მოძრაობის ერთ-ერთმა წევრმა.

______________

ფოტოზე: ბათუმელი სტუდენტების ჯგუფი უნივერსიტეტში ღამის გათევის შემდეგ, 15 ნოემბერი. ფოტო: „ბათუმელები“

დღეს, 15 ნოემბერს, დაახლოებით 13 საათზე, ბათუმში მიწისძვრა მოხდა.

ბსუ-ს გაფიცული სტუდენტები დღეს, 15 ნოემბერს, საღამოს 18:00 საათზე უნივერსიტეტის წინ საპროტესტო აქციას გამართავენ.

სტუდენტთა ერთმა ჯგუფმა გაფიცვა გუშინ, 14 ნოემბერს დაიწყო. სტუდენტებმა ღამე უნივერსიტეტში გაათიეს. ახალგაზრდები გაყალბებულ არჩევნებს აპროტესტებენ და ამბობენ, რომ უნივერსიტეტის ადმინისტრაცია ხელს უწყობდა „ქართულ ოცნებას“, ხოლო უნივერსიტეტის რექტორი, მერაბ ხალვაში პარტიულ ყრილობებზე დადიოდა.

სტუდენტები ითხოვენ ხელახალ, ვადამდელ არჩევნებს და ამბობენ, რომ დროა სხვა ახალგაზრდებმაც გაიაზრონ რამდენად მნიშვნელოვანია თითოეული მათგანის აქტიურობა ქვეყნის ევროპული მომავლის დასაბრუნებლად.

„უნივერსიტეტის პირველი კორპუსის წინ, ნინოშვილის ქუჩაზე, შადრევანთან, დღეს, საღამოს 6 საათზე ველოდებით სტუდენტებს. მინდა ყველას ვუთხრა – თქვენი ხმა ახლა ყველაზე მნიშვნელოვანია. გავაგონოთ ხელისუფლებას ჩვენი ხმა. ახალგაზრდები ვართ ამ ქვეყანაში ყველაზე მნიშვნელოვნები და სწორედ ჩვენი ვალია სწორი კურსით წავიყვანოთ ქვეყანა და არ მივცეთ არავის საშუალება მომავალი წაგვართვას,“ – უთხრა „ბათუმელებს“ საპროტესტო აქციის მონაწილე ერთ-ერთმა სტუდენტმა ქეთი პაქსაძემ.

„დღეს ველოდებით გაფიცული სტუდენტები ჩვენი მშობლების თაობას, ჩვენი ბებიების და ბაბუების თაობას, რომ მოვიდნენ ჩვენთან და ერთად გავაპროტესტოთ ის გაყალბებული არჩევნები და ჩვენთვის წართმეული მომავალი, რომელშიც მთავარი წვლილი ბიძინა ივანიშვილს მიუძღვის.

უნდა გავიაზროთ ის ფაქტი, რომ ერთადერთი დემოკრატიული გზა, რომელიც გვქონდა არჩევნების გზით შეგვეცვალა ხელისუფლება, „ქართულმა ოცნებამ“ ჩაგვიკეტა. უნდა მოვითხოვოთ ის, რომ „ქართული ოცნების“ პირობებში, ამ ცესკოს პირობებში, ამ სუსის პირობებში, არცერთ შემდეგ არჩევნებს აზრი არ ექნება, ამიტომ ჩვენთვისაც ძალიან მნიშვნელოვანია ეს ყველაფერი.

სტუდენტები მოგმართავთ სავარაუდოდ ფანჯრებიდან, რადგან გარეთ რომ გამოვიდეთ სავარაუდოდ უკან აღარ დაგვაბრუნებენ,“ – უთხრა „ბათუმელებს“ აქციის მონაწილე სტუდენტმა მათე ცენტერაძემ.

საპროტესტო აქცია ბათუმში დღეს, საღამოს 18:00 საათზე უნივერსიტეტთან გაიმართება.

ბათუმელ სტუდენტებს სოლიდარობას უცხადებს ჯიპას და ილიაუნის სტუდენტური მოძრაობა.

საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა უნივერსიტეტის, ჯიპას სტუდენტური მოძრაობა სოლიდარობას უცხადებს ბათუმელ სტუდენტებს. სტუდენტურმა მოძრაობამ განცხადება ფეისბუქის გვერდზე გამოაქვეყნა.

„ჯიპას სტუდენტური მოძრაობის სახელით სოლიდარობას ვუცხადებთ ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სტუდენტებს, რომლებიც აპროტესტებენ გაყალბებულ არჩევნებს და გაყალბების პროცესში მმართველი პარტიის მხრიდან აკადემიური სფეროს გამოყენებას.

ვწუხვართ, რომ სტუდენტებს – დემოკრატიულ, სამართლიან და თანასწორ მომავალს იმ ადამიანების ხელებით გვართმევენ, რომლებსაც პროფესიული ღირსება ავალდებულებთ მოიქცნენ ივანე ჯავახიშვილის მსგავსად, რომელიც მუდამ ქართული სახელმწიფოს და უნივერსიტეტის საუკეთესო ინტერესების მცველი იყო.

აკადემიური სფერო იქნება ცოცხალი და დამოუკიდებელი, რისთვისაც საჭიროა, რომ ქართველმა ხალხმა დავიბრუნოთ ჩვენი არჩევანი. ამ ბრძოლაში თითოეული სტუდენტის ხმა მნიშვნელოვანია. ვიმედოვნებთ, რომ ბათუმელი სტუდენტების გამბედავი და სამართლიანი პროტესტი განაახლებს ახალგაზრდების შემართებას და საერთო ძალისხმევით საქართველო დაუბრუნდება თავის ისტორიულ – ევროპულ გზას“ – ვკითხულობთ განცხადებაში.

14 ნოემბერს ბათუმის შოთა რუსთაველის უნივერსიტეტის სტუდენტების მიერ გამართულ აქციას გამოეხმაურა „ილიაუნის“ სტუდენტური მოძრაობაც. სტუდენტური მოძრაობა აცხადებს, რომ მხარს უჭერენ ბსუ-ს სტუდენტებს.

„ილიაუნის“ სტუდენტური მოძრაობა ეხმიანება დღეს, 14 ნოემბერს, ბათუმის შოთა რუსთაველის უნივერსიტეტის სტუდენტების მიერ გამართულ აქციას. სტუდენტური მოძრაობა აცხადებს, რომ მხარს უჭერენ ბსუ-ს სტუდენტებს.

განცხადება „ილიაუნის“ სტუდენტური მოძრაობის ფეისბუქგვერდზე გამოქვეყნდა.

„ვეხმიანებით ბათუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სტუდენტების პროტესტს, მხარს ვუჭერთ მათ ბრძოლას მოპარული ხმისთვის და ვგმობთ თითოეული პირის მონაწილეობას არჩევნების გაყალბების პროცესში.

შევახსენებთ ბსუ-ს იურიდიული ფაკულტეტის დეკანს, რომ ჩვენი, სტუდენტების, არათუ უფლება, მოვალეობაა სამშობლოს სამსახურში დგომა, რომ ვერავინ შეძლებს ჩვენი ხმის ჩახშობას ვერც უნივერსიტეტებში და ვერც უნივერსიტეტებს მიღმა!

დღეს ჩვენც ჩვენი ხმების, სამშობლოს, თავისუფლებისა და ევროპული მომავლის გუშაგები ვართ! მოგიწოდებთ ერთიანობისკენ!

ჩვენ, სტუდენტები, როგორც საქართველოს აქტიური მოქალაქეები და დამკვირვებლები, რომლებიც თავადვე შევესწარით, როგორ ყალბდებოდა საქართველოს არჩევანი, მონაწილეობას მივიღებთ ყველა მშვიდობიან აქციასა და მსვლელობაში, რათა დავიბრუნოთ ჩვენი ხმა და ევროპული მომავალი! ვიბრძვით თავისუფლებისთვის! გავიმარჯვებთ სახელოვნად!“ – ვკითხულობთ განცხადებაში.

დღეს, 14 ნოემბერს ბსუ-ში სტუდენტების ჯგუფი შეიკრიბა. ისინი აცხადებენ, რომ „ბრძოლა გრძელდება“ და არ აპირებენ შეეგუონ არჩევნების გაყალბებას. აქციის ორგანიზატორები ბსუ-ს სტუდენტური მოძრაობები, „მარტიანელები“ და „პერსპექტივაა“.

დღეს ბათუმის შოთა რუსთაველის უნივერსიტეტის ფოიეში იურიდიული ფაკულტეტის დეკანი ლევან ჯაყელი იმ სტუდენტებს დაუპირისპირდა, რომლებიც სტუდენტებს პროტესტისკენ მოუწოდებენ ლექციების დროს.

სტუდენტები დღეს ბსუ-ს შენობაში აპირებენ დარჩენას.

______________________

ფოტოზე: ბსუ-ს სტუდენტები უნივერსიტეტის შენობაში. ფოტო: ლინდა ცინცაძე/facebook

„ხელისუფლება იძახის, ეკონომიკა დუღსო. მე, პენსიონერი ქალი, მარტოხელა დედა, შშმ შვილთან ერთად ქუჩაში დამტოვეს, რამდენი ადამიანია კიდევ ქუჩაში ჩემსავით, თავშესაფარსაც კი არ გვაძლევენ“, – ამბობს მაგული ფუტკარაძე, უსახლკარო ქალი, რომელიც ბოლო 2 წელია საპროტესტო აქციაზეა და საცხოვრისს ითხოვს.

მას აქეთ, რაც ხელისუფლებამ მაგული ფუტკარაძის და აქციებზე გამოსული სხვა უსახლკაროების პრობლემები არც კი შეისწავლა, პროტესტის ნიშნად უსახლკარო ქალი აჭარის მთავრობის ადმინისტრაციული შენობის წინ მუყაოს ყუთში ჩაჯდა.

მაგული ფუტკარაძის თქმით, მან ბათუმის მერიაში თავშესაფარიც მოითხოვა:

„მითხრეს, რომ არსებობს მხოლოდ ღამის თავშესაფარი, ღამით დარჩებით და დღისით უნდა წახვიდეთო. სად წავიდე დღისით? სამსახური რომ მქონდეს, კარგი იქნებოდა, საღამოს მივიდოდი თავშესაფარში, ჩემი ოთახი მექნებოდა, თბილ ჩაის დავლევდი შვილთან ერთად საღამოს…

მე მხოლოდ ერთი ოთახი მჭირდება, სადაც ჩემს შვილთან ვიცხოვრებდი. ჩემი შვილი 31 წლისაა, მაგრამ შშმ პირია, მეზღვაური იყო, დაზიანება მიიღო… მე მისი მეურვე ვარ ახლა, სასამართლომ მომანიჭა ეს სტატუსი და ამით დამთავრდა სახელმწიფო.

სტატუსის მონიჭების შემდეგ ჩემი ცხოვრება მხოლოდ უარესობისკენ მიდის. ჩემს შვილს მუშაობა არ შეუძლია, დროულად სჭირდება საჭმელი, მედიკამენტები, მე კი, ქუჩაში ვარ, რამდენი ღამე გავათენეთ აჭარის მთავრობის სახლთან, მაგრამ მხოლოდ ერთჯერადად ფულის მოცემით ცდილობენ ჩვენს გაჩუმებას.

ამ ბოლოს მითხრეს, 3 ათას ლარს მოგცემთ სარეზერვო ფონდიდანო. სულ ესაა მთავრობის ყურადღება…

ერდოღანი რომ ერდოღანია, ისიც არ ტოვებს ხალხს ასე ქუჩაში, როგორც საქართველოშია. მე თვითონ ვნახე იქაური თავშესაფრები, როცა თურქეთში ვმუშაობდი ოჯახში მომვლელად, ცალ-ცალკე ოთახები აქვთ და საერთო მხოლოდ მისაღებია, სამზარეულო, სველი წერტილები.

ეს მინდა მეც – ერთი ოთახი მქონდეს სადმე და თუნდაც 20 კვადრატული მეტრი იყოს, აღარ ვიცი უკვე, სად მაქვს ჩემი ნივთები, ტანსაცმელი.

ეს წამებაა, ეს არაა ცხოვრება. 4 წელია ვწერ განცხადებებს ყველგან და დადებითი პასუხი არცერთი უწყებიდან არ მიმიღია.

უსახლკაროები დავუახლოვდით ერთმანეთს ამასობაში. როცა ნაქირავები მქონდა ბინა და ვახერხებდი ქირის გადახდას, ვინც სოფელში ცხოვრობს, მაგრამ მეწყერსაშიშ ზონაში, ზოგჯერ დაწერდნენ ფეისბუქის საერთო ჯგუფში: ნახეთ რა მაგრად გაწვიმდა, ღამის გათევა ჩვენს სახლში გვეშინიაო. მე ვუწერდი, ჩემთან ჩამოდით, გავშლი პლედებს, იატაკზე დავაფენ და აქ იყავით, მთავარია, სიცოცხლე გადარჩეს-მეთქი.

ასეა, ჩვენს სახელმწიფოში: ისევ ჩვენ ვიზრუნებთ ერთმანეთზე, ადამიანები, თორემ…,“ – ცრემლი ერევა მაგული ფუტკარაძეს.

როგორი პანსიონატები არსებობს საქართველოში ხანდაზმული, მიუსაფარი ადამიანებისთვის და რა მიდგომა აქვთ ამ კუთხით ევროპის ქვეყნებში, მაგალითად, გერმანიაში?

გერმანიის მაგალითი: „საქართველოში თუ ოდესმე ასეთი პანსიონატები მოეწყობა, ვერ წარმომიდგენია“ 

„გერმანიაში, პანსიონატში როცა შემოდის ხანდაზმული, პირველ რიგში, მისი ბიოგრაფია უნდა გავიგოთ: როგორია მისი ცხოვრება, რა უყვარს, რა უხარია, რა სურვილით მოვიდა პანსიონში?“ – ამბობს ნინო დუმბაძე. ის გერმანიაში, მედდის პროგრამაზე სწავლობს. ნინო დუმბაძემ ჩრდილოეთ რაინვესტფალიის მხარეში მდებარე ხანდაზმულთა პანსიონატში სამთვიანი პრაქტიკა გაიარა. ის თავის გამოცდილებას გვიზიარებს იმაზე, თუ რა ხდება გერმანულ პანსიონატებში.

„ოჯახივით სიტუაციაა პანსიონატში – მყუდრო, ადამიანზე ორიენტირებული. ვერც კი წარმომედგინა, მოხუცზე ამდენი რესურსის დახარჯვა თუ იყო სადმე შესაძლებელი,“ – გვიყვება ნინო დუმბაძე. – „ხდება იმის გარკვევაც, როგორი იყო გარემო ოჯახში, ცდილობენ ისეთივე გარემო შეუქმნან პანსიონატში, მისი პირადი ნივთებიც კი მოაქვთ…

თითოეული ხანდაზმულის შემთხვევაში ცალ-ცალკე განისაზღვრება ინდივიდუალური საჭიროებები მისი ფიზიკური ჯანმრთელობის მდგომარეობის და ინტერესების შესაბამისად. მაგალითად, საექსპერტო სამსახური განსაზღვრავს, რომელი კატეგორიის სირთულის პაციენტია კონკრეტული ხანდაზმული და რა სახის მკურნალობა, მზრუნველობა სჭირდება. ცხადია, პანსიონატში მოდიან მოხუცებიც, რომლებსაც არაფერი აწუხებთ, მაგრამ მარტოობა აღარ შეუძლიათ და ურჩევნიათ პანსიონატში გადმოსვლა.

ხანდაზმულთან მუშაობს სოცმუშაკი, რომელმაც უნდა შეადგინოს აქტივობების გეგმა: თუ სამზარეულო და ცხობა უყვარს, შეუძლია ეს აკეთოს, თუ მხატვრული ლიტერატურა უყვარს, კითხვის კლუბი არსებობს, სადაც წიგნებს წაიკითხავ, სხვებთან ერთად იმსჯელებ, თუ არ შეგიძლია კითხვა, წაგიკითხავენ. თუ თეატრი უყვარს მოხუცს, სოცმუშაკი მას დაგეგმილ ღონისძიებაზე წაიყვანს…

რაც შეეხება მედდას – ექიმის გარდა, მომვლელებთან ერთად, პანსიონატებში მუშაობენ დიპლომირებული მედდები. აქ მედდა ექიმისგან გამიჯნულია და ის ცალკე თავის დიაგნოზს სვამს: მაგალითად, მედდამ უნდა განსაზღვროს, ხანდაზმულის ფიზიკური მდგომარეობიდან გამომდინარე, რა უნდა იყოს მისი გადაადგილების მაქსიმალური მანძილი დღეში, როცა ადამიანის ფიზიკური უნარები შეზღუდულია, დღეში რა ოდენობით უნდა მიიღოს წყალი და ასე შემდეგ…

ნომერ პირველი ამ ჩამონათვალში არის თავად ხანდაზმულის ადამიანი რესურსი: შესაძლოა, მაგალითად, თავად მას სურს ჩააცვა, წყალი დაუსხა, მაგრამ პერსონალს არ გაქვს ამის უფლება, თუ თავად შეუძლია იმავეს გაკეთება, თავად უნდა გააკეთოს. შესაძლოა დიდი დრო დასჭირდეს, მაგრამ თავად უნდა გააკეთოს.

მთავარი ფოკუსია ასევე ხანდაზმულის ინტერესების შესაბამისად მოქმედება. ზოგიერთს, მაგალითად, მოხუცს აკითხავდა ოჯახის წევრი, მაგრამ ის ამბობდა, რომ სიმყუდროვე ურჩევნია, არ მსურს შეხვედრაო.

ფიზიოთერაპევტი მუშაობს თითოეულთან, ავარჯიშებენ, რომ მაქსიმალურად შეინარჩუნონ ფიზიკური ძალა, კარგად იკვებონ, გამხიარულდნენ. მოდიან, მაგალითად, პერიოდულად ადამიანები მუსიკალური საკრავებით და სხვადასხვა აღჭურვილობით, რომ მოხუცები გაართონ,“ – გვითხრა ნინო დუმბაძემ.

რა უჯდება გერმანელ ხანდაზმულს პანსიონატში ცხოვრება? – ფასი განსხვავებულია იმის მიხედვით, თუ რა სახის მომსახურება სჭირდება მოხუცს, სად მდებარეობს ეს თავშესაფარი. გერმანიაში დასაქმებულებისთვის სავალდებულოა მოვლის დაზღვევის გადასახადის გადახდა. ამ გადასახადებით სახელმწიფოში მოვლის ფონდი ივსება. როცა უკვე ხანდაზმული ადამიანი მოვლის საჭიროების წინაშე დგება, ის თავად ირჩევს: მომვლელი აიყვანოს, ან ე.წ. შინმოვლის პროგრამით ისარგებლოს, თუ პანსიონატში წავიდეს.

პანსიონატებში ცხოვრების შემთხვევაში, ღირებულების ნაწილი ფონდიდან იფარება, ნაწილს კი, ბენეფიციარი ფარავს. თუ ხანდაზმული სოცდაუცველია, მაშინ სხვა პაკეტები აქტიურდება.

„საშუალო ხარისხის მდგომარეობის შემთხვევაში, თვიური გადასახადი შესაძლოა იყოს 1555 ევრო, აქედან დაახლოებით ნახევარს იხდის სადაზღვევო ფონდი,“ – გვიხსნის ნინო დუმბაძე.

გერმანიის ოფიციალურ სტატისტიკაზე დაყრდნობით, ნინო დუმბაძე გვიზიარებს საკუთარ დაკვირვებას: „სავსეა პანსიონატები, ხალხი რიგშია, როგორც ჩანს, გერმანიაც არ ელოდა ამდენ მოხუცს. თუ 1991 წლის სტატისტიკით გერმანიაში 65 წელს გადაცილებული დაახლოებით 12 მილიონი ხანდაზმული იყო, 2022 წლის მონაცემით, ეს მაჩვენებელი 18,7 მილიონამდეა გაზრდილი, აქედან დაახლოებით 5 მილიონი კი მოვლის საჭიროების მქონეა.

ამ დროისთვის გერმანიაში სულ 800 ათასი ადამიანია 11 680 პანსიონატში. იგრძნობა სახელმწიფოს მიდგომა: სახელმწიფო, პირველ რიგში, ხელს უწყობს ხანდაზმულს საკუთარ სახლში, საკუთარ ოჯახში დარჩენას და მოვლას,“ – აღნიშნა ნინო დუმბაძემ „ბათუმელებთან“.

• საქართველოში პანსიონატები დეფიციტია, თუ ადგილი მოგიწია, სახელმწიფო დღეში 30 ლარს გადაიხდის: „ეს იგივეა აჭარული ხაჭაპური რომ შეჭამოთ 2 ლარად“ 

პანსიონატებში არსებული რთული პირობების მიუხედავად, რასაც სახალხო დამცველის ანგარიშიც ადასტურებს, ხანდაზმულები რიგში არიან, მაგალითად, ბათუმში მხოლოდ ღამის თავშესაფრები არსებობს – ერთი მუნიციპალური, მეორე რელიგიური ორგანიზაციის „კათარზისის“ დაფინანსებით, სადღეღამისო ხანდაზმულთა პანსიონატი კი, მხოლოდ საპატრიარქოს აქვს მოწყობილი. ამ პანსიონატს ბათუმის მერია აფინანსებს და რიგია.

„დეფიციტურია ეს დაფინანსება: 30 – 35 ლარი დღეში, 80 ლარი მაინც უნდა იყოს, რომ რაღაცას ჰგავდეს,“ – ამბობს „ბათუმელებთან“ უჩა ვახანია, „საქართველოს ზრუნვის პლატფორმის“ თავმჯდომარე. ის ყურადღებას ამახვილებს იმაზე, რომ ხელისუფლებას არანაირი პოლიტიკის დოკუმენტი და გეგმა ხანდაზმულების ხანგრძლივი მოვლის კუთხით არ გააჩნია.

საქართველოში არსებობს პანსიონატები, სადაც თვეში მომსახურების ღირებულება დაახლოებით 1000 ლარია. ამ შემთხვევაში სახელმწიფოს დაფინანსება ხარჯს ფარავს. პანსიონატების ნაწილში კი, დღიურად 70-80 ლარია. ამ შემთხვევაში სხვაობა ბენეფიციარმა, ან მისი ოჯახის წევრმა უნდა დაფაროს.

მართალია, საქართველოში ისე დიდხანს ვერ ცოცხლობენ [სიცოცხლის საშუალო ხანგრძლივობა 75 წელი], როგორც გერმანიაში [სიცოცხლის საშუალო ხანგრძლივობა 84 წელი], თუმცა საქართველოში 65 წელს ზევით მყოფთა სტატისტიკა უკვე 20 %-ს გასცდა.

„ჩვენთან არ არსებობს არანაირი ერთიანი სტანდარტი. არსებობს სახელმწიფოს ორი – თბილისის და ქუთაისის პანსიონატი, ამას გარდა, სახელმწიფო ყიდულობს სერვისს კიდევ 16 სათემო ორგანიზაციიდან, მაგრამ აქედან გულწრფელად რომ გითხრათ, ერთია ნორმალური – გურიაში, ანასეულის ხანდაზმულთა და შშმ პირთა სათემო მომსახურება. ეს სახლი იაპონიის გრანტით გაკეთდა თავის დროზე, კარგი მენეჯერი ჰყავს – მარინა თოფურია და გრანტების მოძიებასაც ახერხებს.

სახელმწიფო ნომინალურის დაახლოებით მესამედს აფინანსებს მხოლოდ, ეს იგივეა, აჭარული ხაჭაპური რომ მოგიტანონ სადმე 2 ლარად.

ჩვენი მონაცემებით, დღეს საქართველოში, დაახლოებით 75 ათასი ადამიანია მოვლის საჭიროების მქონე, აქედან სავარაუდოდ 50 ათასს სჭირდება შინმოვლა, 25 ათასი კი, შესაძლოა იყოს პანსიონატში. ჩვენ რეალობაში კი, შინმოვლაშია დაახლოებით 5 ათასი, დაწესებულებებში – 2 ათასი ხანდაზმული.

ჩვენი დიდი ძალისხმევითა და ჩართულობით, პარლამენტმა 2016 წელს მიიღო დაბერების სახელმწიფო კონცეფცია, ასევე მიიღეს 2017 და 2018 წლების სამოქმედო გეგმა. ამ გეგმიდან 65 ამოცანა შესრულდაო, გვითხრეს, მაგრამ არ არის ეს სიმართლე – საპენსიო რეფორმა პარალელურად ისედაც ტარდებოდა.

ახლა საერთოდ გეგმის გარეშე ვართ.

პირველ რიგში, უნდა განისაზღვროს, რა ტიპის მომსახურებებია საჭირო დაწესებულებებში. ვთქვათ, საავადმყოფოდან გამოწერეს ადამიანი, რეანიმაციაში იყო და გაწერეს სახლში, სად უნდა წავიდეს? რატომ ჰგონია ყველას, რომ ყველამ იცის პოლიტიკა და მოვლა?“ – კითხულობს უჩა ვახანია.

ექსპერტი გვესაუბრება ევროპის ქვეყნების მოდელებზე, სადაც პანსიონატები მოვლის საჭიროების მიხედვით განსხვავებულია: მაგალითად, მხოლოდ პანსიონატში ცხოვრება სჭირდება ხანდაზმულს, თუ სჭირდება მედდა და სამედიცინო კომპონენტი?

„ევროპის ქვეყნებში განსაკუთრებით საგრძნობია ის, რომ ხანდაზმულებზე ზრუნვა სახელმწიფოს პრიორიტეტია. მინახავს სახლები, სადაც დღე-ღამეში გადასახადი 100 ევროდან იწყება, არის 320 ევროც, მაგალითად, შვეიცარიასა და საფრანგეთში. ამ თანხას, ძირითადად, ფარავს სახელმწიფო, მაგრამ ევროპულ სახელმწიფოებს ძალიან უყვართ თანაგადახდა.

სწავლობენ დეკლარაციებს, ვის რა დანაზოგი აქვს. მაგალითად, თუ ხანდაზმულს აქვს დანაზოგი 25 ათასი ევრო, თანაგადახდა შესაძლოა ამ ფულიდანაც. თუ ეს თანხა ჩამოვა 10 ათასამდე, არის სტანდარტი, რომ ამის იქეთ აღარ აქვთ უფლება თანაგადახდა გაგრძელდეს – მინიმუმი ხანდაზმულს საკუთარ ანგარიშზე უნდა დარჩეს.

გერმანიის მოდელი გამორჩეულია: აქ კანონით არის სავალდებულო მოვლის გადასახადის გადახდა, რაც წლიური 1.7 %-დან გაიზარდა 2.05 %-მდე.

მიჩნეულია, რომ ოჯახშია მაინც ყველაზე თერაპიული გარემო. შესაბამისად, პოლიტიკა ფოკუსირებულია იმაზე, რომ ხანდაზმული რაც შეიძლება დიდხანს დარჩეს საკუთარ სახლში, თუ ეს შესაძლებელია. გარდა ამისა, ფაქტია, რომ შინმოვლა ბევრად იაფია, ვიდრე მოვლის და ზრუნვის სახლები.

ავსტრიაში, მაგალითად, ასეთი სტანდარტია, თუ ხანდაზმულს დღეში 2.5 საათზე მეტი სჭირდება მოვლა, უნდა გადავიდეს მოსავლელ დაწესებულებაში. არის შექმნილი მონიტორინგის ჯგუფები, რომლებიც ადგენენ მოვლის სიმძიმეს და ამის შესაბამისად ხანდაზმულს აძლევენ მოვლისთვის საჭირო თანხას. დგება პერსონალური ბიუჯეტი. აქ არსებობს, როგორც ვიცით, არაფორმალური მომვლელების ჩართვაც. სხვათა შორის, ნიდერლანდები, მაგალითად, ახერხებს საკმაოდ მკაცრად გააკონტროლოს ნამდვილად იხარჯება თუ არა ფული მოვლაში, გერმანიაში გაძლევენ ამ ფულს მოვლისთვის, მერე უკვე შენი გადასაწყვეტია…,“ – გვითხრა უჩა ვახანიამ.

ექსპერტის აზრით, როცა მსოფლიოში სწრაფი დაბერების ტენდენციაა და სწრაფად დაბერებადი ქვეყანა გახდაც საქართველოც, ხელისუფლებამ სხვადასხვა ღონისძიება უნდა დაგეგმოს, თუმცა საქართველოში ხელისუფლებას ამ მიმართულებით გეგმაც კი არ აქვს.

საქართველოს ხელისუფლებას არც კითხვებზე პასუხი აქვს. „ბათუმელები“ ხანდაზმულთა პანსიონატების პრობლემაზე სალაპარაკოდ საქართველოს ჯანმრთელობის და სოციალური დაცვის სამინისტროს პრესცენტრს დაუკავშირდა, თუმცა კომენტარი ვერ მივიღეთ.

„მაგალითად, საქართველოში დემენციითაა დაავადებული 30 ათასი ადამიანი, დემენცია, მოგეხსენებათ, ყველაზე მეტად ხანდაზმულებს აწუხებთ. მათ ძირითად შემთხვევებში ვერაფერს სთავაზობს სახელმწიფო… დღეს მსოფლიოში 55 მილიონია დაავადებული დემენციით, 2050 წელს ეს მაჩვენებელი იქნება 120 მილიონი.

ბოლო 100 წელიწადში სიცოცხლის ხანგრძლივობა გაორმაგდა. ევროპის ქვეყნებში 81 წელს გასცდა უკვე საშუალო ასაკი. მოვლის და ზრუნვის სახლები, რომლებზეც ვსაუბრობთ, იქ მიდიან ადამიანები 90, 100 წლის ასაკიდან,“ – დასძინა უჩა ვახანიამ, „საქართველოს ზრუნვის პლატფორმის“ თავმჯდომარემ.

• სახალხო დამცველი: „ხანდაზმულებს არ მიეწოდებათ მინიმალური სტანდარტების შესაბამისი მომსახურება, ხშირად დისკრიმინაციულ და ღირსების შემლახავ მდგომარეობაში იმყოფებიან…“ 

ხანდაზმულთა რამდენიმე დაწესებულებაში მონიტორინგი ბოლოს სახალხო დამცველმა 2022 წელს ჩაატარა. ომბუდსმენის შეფასება მკაფიოა, მინიმალურ სტარტის მომსახურებაც კი არ არის იმ დაწესებულებებში, სადაც ხანდაზმულები ცხოვრობენო.

ნახეთ სახალხო დამცველის მონიტორინგის ანგარიშის ძირითადი მიგნებები:

• ადგილობრივი თვითმმართველობის დაფინანსებული დაწესებულება არ იცნობს ხანდაზმულებზე სახელმწიფო ზრუნვის დადგენილ მინიმალურ სტანდარტებს და თავის მხრივ, არც სამინისტრო ფლობს ინფორმაციას ამ ტიპის დაწესებულე(ბე)ბის თაობაზე, შესაბამისად, არ მოწმდება და კონტროლდება ხანდაზმულთა დაწესებულებების მიერ მინიმალური სტანდარტების შესრულება;
• დაწესებულებების ნაწილი არ არის კეთილმოწყობილი, არ აქვთ ადეკვატური ინფრასტრუქტურა და ბენეფიციარები მძიმე ანტისანიტარიულ პირობებში იმყოფებიან;
• ხანდაზმულებს არ მიეწოდებათ მინიმალური სტანდარტების შესაბამისი მომსახურება, ხშირად დისკრიმინაციულ და ღირსების შემლახავ მდგომარეობაში იმყოფებიან, რაც მათი უფლებების დარღვევის საფრთხეს შეიცავს და შესაძლებელია გაუტოლდეს არასათანადო მოპყრობას;
• დაწესებულება უგულებელყოფს ხანდაზმულთა ჯანმრთელობის დაცვას;
• დაწესებულებაში ირღვევა კვების სტანდარტი. მენიუს შემადგენლობა ღარიბი, ერთფეროვანი და არასრულფასოვანია. არ არის დაცული საკვების ენერგეტიკული ღირებულებების ბალანსი;
• მონიტორინგის შედეგად შემოწმებულ დაწესებულებებში ბენეფიციართა უსაფრთხოებაზე, მათ ემოციურ, ფსიქოლოგიურ კეთილდღეობასა და ფსიქიკურ ჯანმრთელობაზე ზრუნვა, ასევე სერვისის მიმწოდებელთა ძალადობის სამართლებრივი რეგულაციებისა და სტანდარტების ცოდნის დონე უკიდურესად დაბალია. ბენეფიციარების ძირითადი ნაწილი ინფორმირებული არ არის საკუთარი უფლებების შესახებ;
• ხანდაზმულთა სათემო სერვისებში გათვალისწინებული არ არის ხანდაზმული ასაკის ბენეფიციართა ფსიქიატრიული მოწყვლადობა და ფსიქიკურ ჯანმრთელობას არ ექცევა სათანადო ყურადღება, არ არის დანერგილი ხანდაზმული ბენეფიციარის ფსიქიკური ჯანმრთელობის სკრინინგული კვლევის და სტრესის დაძლევაზე, კოგნიტიური, სოციალური და ყოფითი უნარ-ჩვევების შენარჩუნებასა და გაძლიერებაზე ორიენტირებული ფსიქოსოციალური ინტერვენციების პრაქტიკა.
• ხანდაზმული ბენეფიციარების ძალადობისა და დისკრიმინაციისაგან დაცვა არ ხდება სახელმწიფო სტანდარტების მოთხოვნების გათვალისწინებით. არ აქვთ შემუშავებული ძალადობისა და არასათანადო მოპყრობისაგან დაცვის შიდა რეგულაციები, არ ჰყავთ ძალადობისა და არასათანადო მოპყრობის საკითხებში შესაბამისი შტატი და სტანდარტების შესაბამისად არ ხდება ძალადობის შემთხვევების ამოცნობა და რეგისტრირება;
• ხანდაზმულთა პანსიონატის ბენეფიციარებზე ზრუნვა ძირითადად ჰიგიენური და ფიზიოლოგიური მოთხოვნილებების დაკმაყოფილებით ამოიწურება
• მიუხედავად იმისა, რომ საქართველოს კანონმდებლობით, ხანდაზმულთა პანსიონატებში არ უნდა ირიცხებოდნენ ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემების მქონე ბენეფიციარები, ბენეფიციართა შორის მაღალია ფსიქიატრიული პრობლემების მქონე ბენეფიციართა სიხშირე;
• ხანდაზმულთა დაწესებულებებში დაბალია ბენეფიციართა ინფორმირებულობის დონე მათი უფლებების შესახებ

• როგორ უვლიან მოხუცებს დიდ ბრიტანეთში? 

როგორ ცხოვრობენ ხანდაზმულები პანსიონატებში – ამ მიმართულებით კვლევა 2023 წელს ჩაუტარებია „ჯანმრთელობის დაცვის და ადამიანის უფლებების კვლევის ცენტრს“. კვლევის „ხანდაზმულთა სახლების, მომსახურების ბაზრის კვლევა საქართველოში“ მიხედვით, საქართველოში დაახლოებით 80 ათას ადამიანს სჭირდება ხანგრძლივი მოვლა.

„ხანდაზმულთა რეზიდენტულ დაწესებულებებს წარმოადგენს საქართველოში მოქმედი, ცენტრალური ხელისუფლების მიერ დაფინანსებული ხანდაზმულთა სპეციალიზებული
დაწესებულებები – ხანდაზმულთა პანსიონატები და სათემო ორგანიზაციები. პანსიონატები [თბილისის და ქუთაისის] უფრო ე.წ. საექთნო სახლებს შეესაბამება, ხოლო სათემო ორგანიზაციები შეესაბამება მხარდაჭერილ საცხოვრისებს.

ცენტრალური ხელისუფლების მიერ დაფინანსებული დაწესებულებების პარალელურად ფუნქციონირებს რამდენიმე ადგილობრივი ხელისუფლების მიერ დაფინანსებული ხანდაზმულთა რეზიდენტული დაწესებულება, ასევე, რამდენიმე არასახელმწიფო დაფინანსებაზე მყოფი დაწესებულება, რომელთა ნაწილი შეიძლება ფინანსდებოდეს რელიგიური და/ან საქველმოქმედო ორგანიზაციების მიერ, ნაწილი კი ბენეფიციართა დაფინანსებით,“ – ვკითხულობთ კვლევაში.

კვლევაში ნახავთ დიდი ბრიტანეთის პრაქტიკას:

„საინტერესო დიდი ბრიტანეთის მაგალითიც, რომელსაც დიდი ისტორია გააჩნია ხანგრძლივი მოვლის დაწესებულებების კუთხით. დიდ ბრიტანეთში ორი ტიპის სახლები არსებობს: საექთნო სახლები და რეზიდენტული დაწესებულებები. ზოგიერთი სახლი ორივე ტიპს აკმაყოფილებს და სთავაზობს როგორც საცხოვრებელ, ასევე საექთნო მოვლას. სახლებს მართავენ კერძო კომპანიები, საქველმოქმედო ორგანიზაციები, ან ზოგჯერ ადგილობრივი საბჭოები.

ხანდაზმულთა სახლები გაერთიანებულ სამეფოში უზრუნველყოფენ ზრუნვას და დახმარებას იმ პირებისთვის, რომლებსაც ესაჭიროებათ საექთნო და პერსონალური ზრუნვა მთელი დღე-ღამის განმავლობაში რთული სამედიცინო მდგომარეობის, ხანდაზმულობის ან შეზღუდული შესაძლებლობის გამო. ეს დაწესებულებები შექმნილია ბენეფიციარების სპეციფიკური სამედიცინო საჭიროებების დასაკმაყოფილებლად.

საექთნო სახლები სთავაზობენ მაღალი დონის მოვლას საცხოვრებელ სახლთან შედარებით. საექთნო სახლები უზრუნველყოფს სამედიცინო დახმარების ბაზისურ სერვისებს, კერძოდ მედიკამენტების მიცემას, ნაწოლების მოვლას და სხვა საექთნო ჩარევებს.

ხანდაზმულთა სახლებს, როგორც წესი, აქვთ უფრო მაღალი თანაფარდობა პერსონალისა და რეზიდენტის მიმართ, ვიდრე შინ მოვლის დროს არის. ეს იმიტომ ხდება, რომ ხანდაზმულთა სახლებში ბენეფიციარებს ხშირად აქვთ უფრო რთული სამედიცინო საჭიროებები, რომლებიც მოითხოვს კვალიფიციურ საექთნო ზრუნვას. საექთნო პერსონალი, მათ შორის რეგისტრირებული ექთნები და ექთნის თანაშემწეები, გადამწყვეტ როლს თამაშობენ ზრუნვაში და მოვლაში.

ხანდაზმულთა სახლები სთავაზობენ ბენეფიციარებს კეთილმოწყობილ გარემოს და მაღალი დონის მომსახურებას, მათ შორის კარგად არის მოწყობილი სასადილო კუთხე, სარეაბილიტაციო ოთახები და სოციალური აქტივობებისათვის სივრცეები. ამის მიზანია მაცხოვრებლებისთვის კომფორტული და მხარდამჭერი გარემოს შექმნა.

ხანდაზმულთა სახლში მოხვედრამდე მოხუცები ჩვეულებრივ გადიან საფუძვლიან შეფასებას მათი მოვლის საჭიროებების დასადგენად. ეს შეფასება ეხმარება ბენეფიციარს, რომ მასზე მორგებული სერვისები მიიღოს და დაწესებულებამ უზრუნველყოს სათანადო დონის მოვლა.

სახელმწიფო მარეგულირებელი – CQC  ყოველწლიურად აქვეყნებს სახლების რეიტინგს [არა ადეკვატური; გაუმჯობესებას საჭიროებს; კარგი; გამორჩეული], რათა დაეხმაროს
მზრუნველობის მაძიებლებს შეადარონ სახლების მომსახურება და გააკეთონ ინფორმირებული არჩევანი.

რაც შეეხება პერსონალს, დიდ ბრიტანეთში არ არსებობს თანაფარდობა, ან რაიმე სახის კონკრეტული რეკომენდაცია, მოთხოვნა ბენეფიციარების რაოდენობის ერთ პერსონალზე. მთავარია დაკმაყოფილებული იყოს CQC-ის ძირითადი მოთხოვნები.

დიდ ბრიტანეთში არსებობს Care UK პროვაიდერების დიდი ქსელი 40 წლიანი გამოცდილებით, რომელიც უზრუნველყოფს ხანდაზმულების მოვლას. Care UK-ში ყველა ბენეფიციარს ეპყრობიან ინდივიდუალურად, რათა მათ შეძლონ იცხოვრონ სრულფასოვანი და ბედნიერი ცხოვრებით.

ხანდაზმულთა სახლებს აქვთ კარგი ინფრასტრუქტურა, ელეგანტური ავეჯი, სველი წერტილები, ლუქსი ოთახები და ექთნების 24-საათიანი სისტემა. ბევრი ოთახი გადაჰყურებს ბაღს, ხოლო პირველ სართულზე მდებარე ოთახებს აქვთ კარები, რომლებიც პირდაპირ ბაღში გადის.

„მოხუცები ამბობენ, რომ მათ უნდათ სახლი და სახლის მსგავსი გარემო, შესაბამისად ამას ვთავაზობთ. დაწესებულებაში ასევე გვაქვს პაბი, რომელიც არის ცენტრი და გამოიყენება ყველაფრისთვის, მათ შორის ტესტირებისათვის, კარაოკესთვის.“

ყველანაირი ინფორმაცია დაწესებულებების შესახებ არის გამჭვირვალე. ასევე ხანდაზმულთა სახლი სთავაზობს განსხვავებულ სერვისებს, როგორიცაა სილამაზის სალონი, იოგას ოთახი, ბაღი, ასევე დამატებითი სამედიცინო სერვისები: ქიროპოდია, ალტერნატიული თერაპია, დენტისტი, ნამასტე, აფთიაქი, მეტყველების თერაპია.

ბრიტანეთში დიდი ყურადღება ექცევა ადამიანზე ორიენტირებულ ზრუნვას, რომელიც გულისხმობს ადამიანების ღირსეულად და პატივისცემით მოპყრობას, ასევე მათი გამოცდილების მოსმენას და მომავლის მიზნების დასახვას. ადამიანზე ორიენტირებული ზრუნვა ეხმარება მათ იცხოვრონ უფრო სრულფასოვანი ცხოვრებით:

• მოვუსმინოთ მოხუცების სურვილებსა და მიზნებს და დავახმაროთ მათ რეალიზაციაში.
• მოხუცების ცხოვრებისეული ისტორიების ჩაწერა ისტორიების წიგნებში და მიმდინარე აქტივობების მორგება და შეთავაზება მათ სასურველ გართობებთან და გატაცებებთან.
• ჭამის დროს არჩევანის შეთავაზება, მათ შორის თეფშების მიწოდება დემენციით დაავადებული ადამიანისათვის, რათა მათ შეძლონ ინფორმირებული არჩევანის გაკეთება.
• გარკვეული რისკების გამოყენება მოხუცების დასახმარებლად და წასახალისებლად, რომ იცხოვრონ რაც შეიძლება დამოუკიდებლად.
• სივრცეების უზრუნველყოფა, სადაც მაცხოვრებლებს შეუძლიათ სოციალიზაცია ან დასვენება დამოუკიდებლად, მათი სურვილებიდან გამომდინარე.
• მაცხოვრებლების წახალისება, შეასრულონ ყოველდღიური დავალებები, როგორიცაა ბაღის მოვლა.
• ოჯახები ასევე დიდ როლს ასრულებენ ადამიანზე ორიენტირებულ ზრუნვაში, რომელსაც დაწესებულება სთავაზობს ხანდაზმულებს. დაწესებულების გუნდები მუშაობენ ოჯახებთან ერთად, რათა უკეთ გაიცნონ მოხუცები და უზრუნველყონ სრულფასოვანი ზრუნვა, რომელიც ორიენტირებულია მათ საჭიროებებსა და სურვილებზე. ბევრი ხანდაზმულთა დაწესებულება უზრუნველყოფს ღონისძიებებს, რომლებიც განკუთვნილია ოჯახის წევრებისათვის და ახლობლებისათვის.

ხანგრძლივი მოვლის დაწესებულებებს სხვადასხვა ფასი აქვთ ინგლისში. კერძოდ ინგლისში ხანდაზმულთა სახლის საშუალო ყოველკვირეული ღირებულება 2022/23 წლებში იყო 785 ფუნტი [2650 ლარი], ხოლო საექთნო სახლში საშუალო გადასახადი იყო 1045 ფუნტი კვირაში, ზოგან არის 800 ფუნტი კვირაში.

თუმცა ეს ისევ და ისევ დამოკიდებულია ადგილმდებარეობაზე და ხანდაზმულის საჭიროებებზე. ინგლისში, თუ მოქალაქის კაპიტალი აღემატება 23,250 ფუნტს, მაშინ სრულად უნდა გადაიხადოს თავისი მოვლის საფასური. თუ კაპიტალი ამ მაჩვენებლის ქვემოთაა, შესაძლოა მიიღოს დახმარება ადგილობრივი ხელისუფლებისგან, მაგრამ ბენეფიციარს მოუწევს გარკვეული თანხა თავად დაფაროს.

ხანდაზმულთა სახლში ყოფნის ღირებულება შეიძლება მნიშვნელოვნად განსხვავდებოდეს სხვადასხვა ფაქტორის მიხედვით, როგორიცაა დაწესებულების მდებარეობა, მოვლის საჭირო დონე და სხვა. ამასთან, დაწესებულებებს აქვთ თავიანთი ტარიფები. ზოგიერთ შემთხვევაში, ფიზიკურმა პირებმა შეიძლება მიიღონ ფინანსური დახმარება მთავრობისგან ხარჯების დასაფარად.

___

ბათუმელებმა/ნეტგაზეთმა მიიღო დაფინანსება ამერიკის შეერთებული შტატების საერთაშორისო განვითარების სააგენტოსგან (USAID). ბათუმელები/ნეტგაზეთი ინარჩუნებს სრულ სარედაქციო დამოუკიდებლობას. ბათუმელების/ნეტგაზეთის მიერ გამოქვეყნებული მასალა არ ასახავს USAID-ის ან ამერიკის შეერთებული შტატების მთავრობის პოზიციას.

გარემოსდაცვითი ზედამხედველობის დეპარტამენტის ცნობით, გადამფრენ ფრინველებზე ნადირობის სეზონის გახსნიდან ორ თვეში უკანონო ნადირობის 400 ფაქტი გამოვლინდა.

უკანონო ნადირობის ყველაზე მეტი – 96 ფაქტი დაფიქსირდა სამეგრელო-ზემო სვანეთში.

91 სამართალდარღვევაა გამოვლენილი იმერეთში, 58 – შიდა ქართლში, 46 – მცხეთა-მთიანეთში, 37 – ქვემო ქართლში, 35 – გურიაში, 12 – კახეთში, ასევე 12 – სამცხე-ჯავახეთში, 7 – აჭარაში, 2 კი – რაჭა-ლეჩხუმი-ქვემო სვანეთში.

დეპარტამენტის ცნობით, უკანონო ნადირობის 4 ფაქტი აღკვეთეს ქალაქ თბილისის ადმინისტრაციულ საზღვრებშიც.

სამართალდარღვევებიდან 382 აკრძალული იარაღით ან მეთოდით ნადირობის ფაქტებია. 18 შემთხვევაში სამართალდამრღვევები გარემოდან გადამფრენი ფრინველების ამოღებაზე დაწესებული მოსაკრებლის გადახდის გარეშე ნადირობდნენ, ბრაკონიერებმა უკანონოდ მოინადირეს 27 ერთეული მწყერი.

ნადირობის სეზონის დაწყებიდან 2 თვეში ამოღებულია 381 ერთეული ფრინველის მოსაზიდი ხელნაკეთი ხმოვანი სიგნალების გამომცემი ელექტრონული მოწყობილობა.

____________

ფოტო: pixels

ოზურგეთში, სოფელ მერიაში, „გიბერია ბიზნეს ჯგუფის“ მიერ იჯარით აღებული შენობის ეზოში სხვადასხვა ქვეყნის დროშასთან ერთად ოკუპანტი ქვეყნის, რუსეთის დროშაა აღმართული.

ფოტო და ვიდეო, რომლებზეც შენობის წინ მოფრიალე რუსეთის დროშა ჩანს, მოქალაქემ კვირას, 10 ნოემბერს გადაიღო და „ბათუმელებს“ მოაწოდა.

შენობა, რომლის ეზოშიც ოკუპანტი ქვეყნის დროშა ფრიალებს, ამჟამად შპს „სანეს“ ეკუთვნის და ის იჯარით აქვს აღებული შპს „გიბერია ბიზნეს ჯგუფს“.

12 841 კვ.მ. ფართობის არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთსა და მასზე დამაგრებულ შენობა-ნაგებობებს 2023 წლამდე სახელმწიფო ფლობდა და მასში შპს „აგროსერვის ცენტრის“ ოზურგეთის სერვის ცენტრი იყო განთავსებული. სახელმწიფო ქონებას თავდაპირველად 866 276 ლარად ჰყიდდა, თუმცა ბოლო აუქციონზე მიწის ნაკვეთი და შენობა-ნაგებობები 519765 ლარად იყო გამოტანილი. საბოლოოდ ქონება  689 765 ლარად გაიყიდა და მისი მესაკუთრე რეესტრის მიხედვით კომპანია „ს მოტორსი“ გახდა.

სახელმწიფომ კუთვნილი შენობა უპირობოდ გაყიდა.

ქონების ამჟამინდელი მფლობელის, კომპანია „სანეს“ იურისტი „ბათუმელებთან“ აცხადებს, რომ ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში, სოფელ მერიაში მდებარე მათი კუთვნილი შენობა ამჟამად იჯარითაა გაცემული და კომპანია „სანეს“ ოკუპანტი ქვეყნის დროშის აღმართვასთან არაფერი აკავშირებს.

„კომპანიას უამრავი საიჯარო ხელშეკრულება აქვს. ამ შემთხვევაში ეს შენობაც იჯარითაა გაცემული და იქ დროშების აღმართვასთან ჩვენ კავშირი არ გვაქვს,“ – უთხრა „ბათუმელებს“ შპს „სანეს“ იურისტმა, შოთა სონიშვილმა.

„ბათუმელებმა“ გამოარკვია, რომ სოფელ მერიაში მდებარე შენობა, რომლის წინაც მოიჯარემ ოკუპანტი ქვეყნის, რუსეთის დროშა აღმართა, შპს „გიბერია ბიზნეს ჯგუფს“ აქვს იჯარით აღებული.

შპს „გიბერია ბიზნეს ჯგუფში“ წილებს სამი პირი ფლობს. კომპანიის 45 %-იანი წილი ეკუთვნის გიგა მახარაძეს, ასევე 45 % ეკუთვნის გრიგოლ აბრალავას, ხოლო 10 %-იანი წილის მფლობელი გივი ჩიქოვანია.

დოკუმენტების მიხედვით, კომპანიას გიგა მახარაძე და გრიგოლ აბრალავა ერთობლივად მართავენ.

კომპანიის წესდების მიხედვით, „გიბერია ბიზნეს ჯგუფი“ ქვიშა-ხრეშს მოიპოვებს.

„ბათუმელები“ ესაუბრა „გიბერია ბიზნეს ჯგუფის“ წარმომადგენელს, ვინმე ჯეკოს (საკუთარი გვარის თქმაზე მან უარი განაცხადა), რომელმაც უარყო „გიბერია ბიზნეს ჯგუფის“ მიერ იჯარით აღებული შენობის ეზოში რუსული დროშის აღმართვის ფაქტი და გვითხრა, რომ ფოტო და ვიდეო, რომლებიც საწარმოს ეზოში რუსული დროშის არსებობას ადასტურებდა, ფოტოშოფია.

„აბსურდია. თუ გინდათ თქვენი თვალით ნახეთ, ფოტოშოფია ალბათ,“ – გვითხრა მან.

„ბათუმელებმა“ მას განუმარტა, რომ ფოტო და ვიდეო ნამდვილი იყო და ის კვირას, 10 ნოემბერს იყო გადაღებული. კომპანიის წარმომადგენელს ვთხოვეთ, იმის დასადასტურებლად, რომ რუსეთის დროშა აღარ იყო აღმართული შენობის ეზოში, გამოეგზავნა ფოტო, რომელზეც შენობა და დროშები იქნებოდა ასახული.

„თქვენი „ზადაჩებისთვის“ ვაფშე არ მცალია. მაგზავნი საღაცა სურათი გადამიღე და გამომიგზავნეო, თავი ვინ გგონია შენ,“ – ასეთი იყო მოიჯარის წარმომადგენლის პასუხი „ბათუმელების“ თხოვნაზე.

გთავაზობთ ვიდეოს, რომელიც 12 წამია, უწყვეტი კადრია და მასზე ჩანს, რომ „გიბერია ბიზნეს ჯგუფის“ მიერ იჯარით აღებული შენობის წინ ნამდვილად არის აღმართული ოკუპანტი ქვეყნის, რუსეთის დროშა.

სარფის სასაზღვრო გამშვებ პუნქტზე  ცეცხლსასროლი იარაღის ვაზნები აღმოაჩინეს.

ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ცნობით, სარფის საბაჟოზე მებაჟე ოფიცრებმა, ეჭვის საფუძველზე, უცხო ქვეყნის მოქალაქის მართვის ქვეშ არსებული ავტომობილის დეტალური დათვალიერების შედეგად ცეცხლსასროლი იარაღის 81 ცალი ვაზნა იპოვეს, რომლებიც სალონში არსებულ სათავსოში ერთ შეკვრად იყო მოთავსებული.

უწყების ცნობით, საქმის მასალები შემდგომი რეაგირების მიზნით შინაგან საქმეთა სამინისტროს გადაეცა.

ავტოავარია მოხდა დღეს, 13 ნოემბერს, ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტში.

აჭარისაღმართის ასახვევთან ავარიაში მოყვა სამი ავტომობილი.

ადგილზე იმყოფება სასწრაფო სამედიცინო სამსახურის ჯგუფი.

„ბათუმელები“ დეტალებს აზუსტებს. ინფორმაცია განახლდება.

___________

ფოტო: „ბათუმელები“

 

 

ბათუმსა და ხელვაჩაურში გაზის მიწოდება ხვალ, 13 ნოემბერს, 10:00 საათიდან დაიწყება.

„სოკარის“ ცნობით, გაზის მიწოდება ორივე მუნიციპალიტეტში სრულად აღდგება ხუთშაბათს, 14 ნოემბრის დღის ბოლომდე.

კომპანია აბონენტებს მოუწოდებს, დაკეტილ მდგომარეობაში იქონიონ ბინებში არსებული გაზის ონკანები და უყურადღებოდ არ დატოვონ გაზის დანადგარები.

დღეს, 12 ნოემბერს, ბუნებრივი გაზის მიწოდება შეუწყდა ბათუმსა და ხელვაჩაურს.

„სოკარის“ ცნობით, გაზის შეწყვეტის მიზეზი ახალ გაზსადენზე გადაერთების სამუშაოებია.