Batumelebi

პოლონელმა მოხალისე ვეტერინარების ჯგუფმა, მარტვილში 185 მიუსაფარი ძაღლი და კატა გაასტერილეს.

როგორც მოხალისეების მასპინძელმა, მარიამ შეყილაძემ „ბათუმელებს“ უთხრა, პოლონელმა მოხალისეებმა ფაქტობრივად ის საქმე გააკეთეს, რაც ადგილობრივ თვითმმართველობას უნდა გაეკეთებინა, თუმცა არ აკეთებს.

მისი თქმით, მოხალისე ვეტერინარებმა ცხოველების გასტერილება საველე პირობებში შეძლეს.

„პროცედურები ოთხ დღეს გაგრძელდა და მთლიანობაში წარმოუდგენელი რაოდენობა – 185 ცხოველის სტერილიზაცია მოხერხდა.

შარშან ზუგდიდში იყვნენ მოხალისეები ჩამოსული და იქაც 4 დღეში 208 ძაღლის სტერილიზაცია გააკეთეს. წელს კი მარტვილი შევარჩიეთ იმიტომ, რომ აქ არ არსებობს ვეტერინარული კლინიკა და ხელმისაწვდომობა სტერილიზაცია-კასტრაციაზე, რის გამოც ძალიან ბევრი ცხოველი და მათ შორის ადამიანი იტანჯება“, – ამბობს მარიამ შეყილაძე.

მისი თქმით, სახელმწიფო წელიწადში ერთხელ აცხადებს ტენდერს, რომელსაც ძირითადად ოზურგეთის თავშესაფარი იგებს. „მთელი საქართველოდან სხვადასხვა კუთხიდან დაატარებენ ძაღლებს სტერილიზაციისთვის. ანუ სიცხეში, სიცივეში „მარშრუტკით“, რაც არც ისე კარგი პრაქტიკაა. თანაც, წელიწადში შეიძლება სადღაც 80 ცხოველი გაასტერილონ, რაც ზღვაში წვეთია.

ჩვენ მივესალმებით ადგილზე სტერილიზაციას ყველა მუნიციპალიტეტში, ყველა რეგიონში.

ჩვენს ორგანიზაციას (Zero Stray Georgia) ზუგდიდში ორ კლინიკასთან აქვს ხელშეკრულება, ვუფინანსებთ პატრონიან ძაღლებს და კატებსაც სტერილიზაციას, რადგან მიგვაჩნია, რომ ეს არის გაცილებით ჰუმანური პრაქტიკა, ვიდრე მაგალითად კახეთიდან ოზურგეთში ჩამოიყვანო ძაღლი გასასტერილებლად და დააბრუნო უკან.

ხშირ შემთხვევაში ავადმყოფებს აბრუნებენ, მალევე კვდებიან ან საერთოდ ვერ აბრუნებენ, ადგილზე უკვდებათ და ძალიან დიდია ვირუსების გავრცელების და იქით-აქეთ გადატანის რისკი“, – ამბობს მარიამ შეყილაძე.

მისი თქმით, თბილისს აქვს ცხოველთა მონიტორინგის სააგენტო და ადგილზე ასტერილებენ ცხოველებს, მაგრამ სხვა რეგიონებში ამის შესაძლებლობა ადგილზე არ არის.

„რეგიონებში საერთოდ მწირია სტერილიზაციაზე ხელმისაწვდომობა, რადგან არც კლინიკები არსებობს და არც ფული აქვს ამისთვის ხალხს. ამიტომ ვეხმარებით ადამიანებს შინაური ცხოველების სტერილიზაციაში და ასევე, ჩვენი ევროპელი მეგობრებიც გვეხმარებიან უსასყიდლოდ“, – ამბობს მარიამი.

მისი თქმით, ცხოველები, რომლებსაც აქვთ მძიმე ტრავმები, სტერილიზაციის შემდეგ, მათი ქუჩაში გადარჩენა ფაქტობრივად შეუძლებელია, ამიტომ მოხალისეები ასეთი ცხოველების აყვანაზეც ზრუნავენ.

„ქუჩაში, ერთ-ერთ გასვლის დროს, ვიპოვე ფეხმოტეხილი ძაღლი, რომელსაც დეფორმირებულად ჰქონდა შეზრდილი ფეხი. როგორც ჩანს მანქანა დაეჯახა და არასწორად შეუხორცდა ძვალი. იმდენად იყო დაზიანებული და ინფიცირებული, რომ სავარაუდოდ მალე მოკვდებოდა. წამოვიყვანეთ ეს ძაღლი საველე ვეტერინარულ კლინიკაში და გავასტერილეთ. ჩაუტარდა ფეხის ამპუტაციაც.

ახლა ამ ძაღლზე მე ვზრუნავ.

ჩვენი ერთ-ერთი მთავარი ფოკუსი არის ქუჩიდან აყვანილი ყველაზე მოწყვლადი, მიუსაფარი ცხოველების გამოჯანმრთელება, ოპერაციები. გვყავს შემფარებელი ოჯახები, რომლებსაც ფულს ვუხდით, რომ ჩვენს გადარჩენილ ცხოველებს მოუარონ. ამით ორმაგი სიკეთე გამოდის. ის, რომ მოწყვლადი ოჯახები იღებენ პატარა შემოსავალს და ცხოველიც გადარჩენილია.

სამი-ოთხი თვის განმავლობაში შეფარებულია ასეთი ცხოველი, შემდეგ კი ჩვენი ორგანიზაციიდანვე გაჩუქდება ჩეხეთში.

ხუთი ასეთი ძაღლი გვყავს ამ დროისთვის. სამწუხაროდ, ჯერ ყველასთვის არ გვყავს პატრონი“, – გვეუბნება მარიამ შეყილაძე.

მისი თქმით, მოხალისე ვეტერინარები წელს ახალი ზელანდიიდანაც გამოეხმაურნენ და შესაძლოა მომავალ წელს, ახალ მოხალისეებსაც უმასპინძლონ.

„ევროპაში, ქუჩაში, თითქმის, ვერ ნახავთ მიუსაფარ ცხოველებს. ნორმალურ ქვეყნებში ამ პრობლემას სახელმწიფო აგვარებს“, – ამბობს მარიამ შეყილაძე.

__________________

მთავარი ფოტო: პოლონელი მოხალისეები მარტვილში.

„პუტინმა რეალურად ტრამპი საკუთარი თამაშის ნაწილად აქცია, რადგან მან მიიღო ის, რაც უნდოდა მიეღო, ტრამპმა ვერ მიიღო ის, რაც მის გეგმაში შედიოდა“, – ამბობს მიხეილ სარჯველაძე, პოლიტიკის ექსპერტი „ბათუმელებთან“.

რა აჩვენა ტრამპისა და პუტინის შეხვედრამ ქალაქ ანკორიჯში და რას შეიძლება ველოდეთ ტრამპისგან? – ამ თემაზე ვესაუბრეთ მიხეილ სარჯველაძეს.

• ბატონო მიხეილ, რა შთაბეჭდილება დაგრჩათ აშშ-ს პრეზიდენტის – ტრამპისა და პუტინის შეხვედრაზე. როგორ ფიქრობთ, უნდა ყოფილიყო იმ ფორმატში, იმ ფორმით, რაც ვნახეთ, თუ შეიძლებოდა სხვაგვარად ყოფილიყო?

პრინციპში მაინც ადრეა საუბარი, რადგან არ ვიცით ზუსტი შინაარსი, რა და როგორ იყო. თუმცა, რაც ვნახეთ გარედან, ჩემი შთაბეჭდილება იყო ის, რომ ტრამპი რეალურად, სწორად ვერ აფასებს პუტინს და, ზოგადად, პუტინის ინტერესებს.

ტრამპის ინტერესი რაც იყო, შეთანხმება შემდგარიყო და შედეგი ჰქონოდა, მან ამ შეთანხმებას ვერ მიაღწია. მით უმეტეს, შეხვედრა შედგა ამერიკის შეერთებული შტატების ტერიტორიაზე და მოლოდინი იყო ძალიან მაღალი.

თუმცა, ვნახეთ პუტინი, რომელიც იძებნება სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს მიერ, რომელიც დიდწილად იზოლირებულია საერთაშორისო პოლიტიკაში და შეხვედრის დროს ვიხილეთ პუტინის დომინაცია. ვნახეთ, რომ რეალურად ეს ყველაფერი იყო საერთაშორისო იზოლაციის, პუტინის და რუსეთის საერთაშორისო იზოლაციის, ასე ვთქვათ, ერთგვარი დარღვევა. რეალურად, ამ შეხვედრიდან სარგებელი მხოლოდ პუტინმა და რუსეთმა მიიღო.

• პუტინის დომინანტობა რაში ჩანდა?

დომინანტობა ჩანდა იმ ყველაფერში, რომ ის რეალურად, როგორც ჩანს, არავითარ დათმობაზე არ წასულა და, სავარაუდოდ, არც იყო მის ინტერესში, რომ შეთანხმება შემდგარიყო უკრაინასთან დაკავშირებით. ჩემთვის ეს პირველი მანიშნებელია იმის, რომ რეალურად პუტინს სულ სხვა ინტერესები გააჩნია.

პუტინის და ტრამპის ინტერესები ერთმანეთთან აცდენაშია. ტრამპი ფიქრობს კომერციულად, საშინაო პოლიტიკის და ეკონომიკური ფაქტორების გათვალისწინებით. მისი საგარეო პოლიტიკა ემყარება ძირითადად ეკონომიკურ ინტერესებს.

ამ დროს, პუტინი, პირველ რიგში, არ ფიქრობს კომერციულად. მისთვის ეკონომიკური სარგებელი, ეკონომიკური ინტერესი არ არის უმთავრესი ინტერესი, როგორც გაზსადენ „ჩრდილოეთის ნაკადის“ შემთხვევაშიც, რომელიც რუსეთს აკავშირებდა გერმანიასთან. ფაქტობრივად, მან უარი თქვა ამ ეკონომიკურ სარგებელზე უკრაინასთან ომის დაწყებით.

მისთვის არა ეკონომიკური ფაქტორი, არამედ გეოპოლიტიკური და ასე ვთქვათ, რუსეთის ნეოიმპერიული ინტერესები განმსაზღვრელი.

• თუ ეკონომიკური ინტერესი არ აქვს რუსეთს, მაშინ გეოპოლიტიკაში დომინანტობა რაში სჭირდება?

გეოპოლიტიკისთვის უპირატესობის მინიჭება ეს არის ერთგვარი ტრავმის შედეგი, როგორც პუტინის, ისე რუსეთის. ეს იყო ზუსტად პუტინის მიზანი, რომ მას შემდეგ, რაც საბჭოთა კავშირი ანუ რუსეთის იმპერია დაინგრა, თანაბარ დონეზე ყოფილიყო ამერიკის შეერთებულ შტატებთან, როგორც სუპერსახელმწიფო. ჩემი აზრით, მან ეს შეძლო ამ შეხვედრით. მას და ტრამპს შორის თანაბარ დონეს ვგულისხმობ და მან ამ მიზანს მიაღწია. რას მიაღწია ტრამპმა? – ვერც ვერაფერს, ჯერჯერობით.

ვფიქრობ, ამის გამო ტრამპზე ზეწოლა გაიზრდება. პუტინი კი შეთანხმებაზე წავა მხოლოდ მაშინ, როცა ის პირველ რიგში დააზღვევს რუსეთის გეოპოლიტიკურ ინტერესებს და ამ გეოპოლიტიკურ ინტერესებზეა მიბმული რუსეთის ეკონომიკური ინტერესებიც. სწორედ ამიტომ ამახვილებდა რუსული მხარე, მათ შორის ეკონომიკურ თანამშრომლობაზე ყურადღებას.

თუმცა, როგორც აღვნიშნე, პირველ ადგილზე დგას რუსეთის გეოპოლიტიკური ინტერესები და მისი პოზიცია, როგორც განახლებული იმპერიის.

• თქვენ ამბობთ, რომ ტრამპი არის აცდენაში პუტინის მიზნებთან. მას ხომ ჰყავს მრჩევლები, ანალიტიკოსები და პუტინის მიზანიც გაცხადებულია დიდი ხანია, რომ სურს საბჭოთა კავშირის საზღვრების აღდგენა. უკრაინაში შეჭრის მიზანიც ხომ ეს იყო. მაშინ რატომ ვერ აუღო ალღო?

როცა საქმე საერთაშორისო პოლიტიკას ეხება, აქ დიდია მათი თანხვედრა, რადგან ისინი ერთნაირად ხედავენ საერთაშორისო წესრიგს. მათთვის მსოფლიო არ არის, ასე ვთქვათ, მულტილატერალური წესრიგი, რომელიც სახელმწიფოებს შორის თანამშრომლობას ემყარება, კონფლიქტის პოტენციალის შემცირების თუ ეკონომიკური განვითარების მიზნით. ისინი საერთაშორისო წესრიგს ხედავენ, როგორც მულტიპოლარულ სივრცეს, სადაც დიდი სახელმწიფოები განსაზღვრავენ პატარა სახელმწიფოების ბედს. სწორედ ეს იყო მიზეზი, თუ რატომ არ ესწრებოდა უკრაინა ამ შეხვედრას, მაშინ, როცა ომი უკრაინის ტერიტორიაზე მიმდინარეობს.

ტრამპის და პუტინის ხედვით სუპერსახელმწიფოები განსაზღვრავენ საერთაშორისო წესრიგს.

ტრამპის, ასე ვთქვათ, ერთგვარი ეგოისტური მიზანი არის ის, რომ ის გახდეს ნობელის მშვიდობის პრემიის ლაურეატი. ეს თავად ბევრჯერ აღნიშნა. მე მგონია, რომ, პირველ რიგში, მედიაციის ტრამპისეული მცდელობები ემსახურება მათ შორის მის, ასე ვთქვათ, სუბიექტურ ინტერესებს.

• მშვიდობის მიღწევა რამდენად შესაძლებელია სხვისი ჩაგვრის ხარჯზე. უსამართლობაზე ხომ ვერ დაფუძნდება მშვიდობა?  

რა თქმა უნდა, ცალკეული ქვეყნების ხარჯზე დამყარებული მშვიდობა სამართლიანი ვერ იქნება. თუმცა, ტრამპისთვის, როგორც უკვე აღვნიშნე, ეკონომიკური, კომერციული ინტერესები დგას პირველ ადგილზე და მშვიდობა არის ამ ინტერესების ერთგვარი დანამატი. თუ ის შეძლებს, რომელიმე კონფლიქტის გადაჭრას და ამისთვის მიიღებს საერთაშორისო აღიარებას, სწორედ ეს არის მისი მიზანი, რომ ისტორიაში შევიდეს, როგორც განსაკუთრებული პოლიტიკური მოღვაწე.

მან ყველაფერს მიაღწია, აქვს სიმდიდრე და პოლიტიკური ძალაუფლება. ახლა მისი მიზანია შევიდეს ისტორიაში განსაკუთრებული მიღწევებისთვის. მშვიდობა მხოლოდ ამ პოლიტიკის დანამატია. ის არ არის მისი ძირითადი მამოძრავებელი ძალა, ამაშია განსხვავება.

• მაგრამ თუ ტრამპი დაინახავს, რომ ხელმოცარული აღმოჩნდება პუტინთან მოლაპარაკებებში და ვერ შეასრულებს მედიატორის როლს, რას შეიძლება ველოდოთ მისგან?

ამაშია საქმე, ტრამპი უკვე ხელმოცარულია იმ მხრივ, რომ რეალურად ამ შეხვედრით პუტინმა გაცილებით მეტი სარგებელი მიიღო, ვიდრე ტრამპმა. შესაბამისად, ახლა ტრამპზე გაიზრდება ზეწოლა, მათ შორის კონგრესის მხრიდან, რადგან ილუზიაა, რომ რუსეთი არსებულ მოცემულობაში დათმობაზე წამოვა საერთოდ. მგონია, რომ ტრამპი ისევ შეცვლის საკუთარ პოლიტიკას რუსეთთან მიმართებაში, დიდი ალბათობით.

თუმცა, ეს უფრო სპეკულაციის სფეროა, რადგან ის ვერ შეეგუება, ასე ვთქვათ, დიპლომატიურ მარცხს და შეეცდება განტევების ვაცის პოვნას. არსებობს მეორე ალტერნატივაც, რომ შესაძლოა უკრაინის ხარჯზე შეეცადოს მიაღწიოს შეთანხმებას რუსეთთან. არც ეს არის გამორიცხული.

• უკრაინის ხარჯზე რას ნიშნავს?

როგორც ვიცით, დღის წესრიგში დგას რუსეთის მოთხოვნა და ეს შეეხება უკრაინის რეგიონებს – დონეცკს, ლუგანსკს, ხერსონს და ზაპოროჟიეს, რომელსაც ვერ აკონტროლებს რუსეთი სრულად, მაგრამ რუსეთს აქვს პრეტენზია, რომ ეს ტერიტორიები გახდეს საბოლოოდ რუსეთის შემადგენელი ნაწილი. ამას არ ეთანხმება უკრაინა და უკრაინას რადიკალურად განსხვავებული პოზიცია გააჩნია.

დიახ, უკრაინის პრეზიდენტმა, ვოლოდიმირ ზელენსკიმ დღესაც გაიმეორა და ადრეც თქვა, რომ ისინი არ აპირებენ არცერთი გოჯის დათმობას რუსეთისთვის.

შესაძლოა ტრამპი შეეცადოს, რომ მაქსიმალურად გაზარდოს ზეწოლა უკრაინაზე.

• იარაღს არ მიაწვდიან?

ყველაფერი შეიძლება ზეწოლის შემადგენელი ნაწილი იყოს. მათ შორის იარაღის მიწოდებაც, რადგან უკრაინისთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია იარაღის მიწოდება. ეს შეეხება ასევე ეკონომიკურ ურთიერთობებს, ფინანსურ დახმარებას და ასე შემდეგ.

დღეს ევროკავშირის ლიდერებმა გააკეთეს განცხადება და გამოხატეს უკრაინის მხარდაჭერა. მათაც თქვეს, რომ უკრაინის ინტერესების გარეშე ვერ მოხდება ვერანაირი შეთანხმება.

რეალურად, ევროკავშირი არ წარმოადგენს ძლიერ გეოპოლიტიკურ მოთამაშეს, სხვა შემთხვევაში ევროკავშირი არ იქნებოდა დამკვირვებლის როლში, არამედ დაესწრებოდა ამ შეხვედრას უკრაინასთან ერთად. თუმცა, ჩვენ ვხედავთ, რომ ეს „დიდი ბიჭები“ ხვდებიან ერთმანეთს და ცდილობენ განსაზღვრონ სხვა სახელმწიფოების ბედი – ეს არის ტრამპის და პუტინის ხედვა.

ომი მიმდინარეობს ევროპის ტერიტორიაზე და არსებობს ტრანსატლანტიკური კავშირი, ალიანსი ჯერ კიდევ და მაგრამ როგორც აღვნიშნე, ტრამპი არ აღიქვამს საერთაშორისო წესრიგს როგორც მულტილატერალურს, ისევე როგორც რუსეთი. სწორედ ამიტომ იყო პუტინისთვის მნიშვნელოვანი იქ, წითელ ხალიჩაზე გავლა, ტრამპისთვის ხელის ჩამორთმევა და ოვაციებით დახვედრა – ადამიანი, რომელიც უამრავი ადამიანის სიცოცხლეზეა პასუხისმგებელი.

• ბევრი კომენტარი იმაზე, რომ „ტრამპმა ხელი ჩამოართვა ომის დამნაშავეს“. როგორც ვიცით, ჰააგის სასამართლოს მისი დაკავების ორდერიც აქვს გამოცემული. ამ შემთხვევაში როგორ მუშაობს საერთაშორისო სამართალი, ეს არ გამოიწვევს ამ ინსტიტუციების ავტორიტეტის შელახვას?

რეალურად, ვხედავთ, რომ საერთაშორისო პოლიტიკაში ნაციონალური ინტერესები სულ უფრო ძლიერ განსაზღვრავენ წესრიგს. ღირებულებზე ორიენტირებული საგარეო პოლიტიკის წილი კი მცირდება. ამიტომ არ უნდა გვქონდეს მოლოდინი, რომ არ იარსებებს ლიდერი, რომელიც მშვიდობისა და კაცობრიობის წინააღმდეგ ჩადენილ დანაშაულზე პასუხისმგებელ ლიდერს, როგორიც პუტინია, ხელს არ ჩამოართმევს.

• მაგრამ დემოკრატიის მცველებს, ყველა ქვეყანაში, მათ შორის საქართველოშიც, სწორედ იმის იმედი გვაქვს, რომ დამნაშავე დაისჯება, ანუ გვაქვს საერთაშორისო გავლენიანი ინსტიტუციების იმედი. გამოდის, რომ ეს არაფერს ნიშნავს? მაშინ რა შეაკავებს დიქტატორებს?

ზუსტად ამაშია საქმე, რომ საერთაშორისო წესრიგში რეალურად მიმდინარეობს ერთგვარი კონკურენცია ავტორიტარიზმსა და ლიბერალური დემოკრატიის მოდელს შორის. სამწუხაროდ, ავტოკრატიული ქვეყნების რაოდენობა იზრდება და დემოკრატიული სახელმწიფოების რაოდენობა, პირიქით მცირდება. ის ფაქტი, რომ  ტრამპი გახდა ამერიკის შეერთებულ შტატებში პრეზიდენტი, ანუ რეალურად პოპულისტი პოლიტიკოსი, რომელიც ავტორიტარული იდეების მატარებელიც არის საკუთარ თავში, ამ საერთაშორისო ტენდენციის ნაწილია.

მათ შორის, გაძლიერდა საერთაშორისო ორგანიზაციების ეროზია და ჩვენ არ უნდა გვქონდეს იმისი მოლოდინი, რომ მაგალითად, საერთაშორისო სამართლის ნორმების დაცვა ყოველთვის გარანტირებული იქნება.

იმ სახელმწიფოებისთვის, რომლებიც მულტიპოლარულ საერთაშორისო წესრიგს ესწრაფვიან, საგარეო პოლიტიკას უპირველეს ყოვლისა ნაციონალური ინტერესები განსაზღვრავს, თუნდაც შედარებით მცირე სახელმწიფოების და საერთაშორისო სამართლის ნორმების დარღვევის ხარჯზე.

ფაქტია, რომ პრეზიდენტმა ტრამპმა ჰააგის სასამართლოს უკვე თავად დაუწესა სანქციები და განაცხადა, რომ სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს აშშ-ის მიმართ არანაირი იურისდიქცია არ გააჩნია.

• თუმცა ამან გააჩინა პრეცედენტი და შესაძლოა სხვა ქვეყანამაც გაიმეოროს იგივე?

თუ არ ვცდები, არსებობს უკვე სხვა შემთხვევებიც, როცა პუტინი ყაზახეთში და მონღოლეთში ჩავიდა. თუმცა მაგალითად გერმანიის კანცლერი მსგავსი პომპეზურობით, წითელი ხალიჩით და ოვაციებით არ მიიღებდა პუტინს. შესაბამისად, განსხვავება რა თქმა უნდა არსებობს, მათ შორის ევროკავშირს და ამერიკის შეერთებულ შტატებს შორის. თუმცა მთავარი აქ არის ის, რომ პუტინმა შეძლო ამ შეხვედრით საკუთარი საერთაშორისო იზოლაციის დარღვევის დაწყება. ეს არის მთავარი და საშიში ფაქტი.

პუტინმა შეძლო ის, რომ ის თანაბარ დონეზე შეხვდა ამერიკის შეერთებული შტატების პრეზიდენტს. ეს იყო მისი დიდი ხნის მიზანი, რადგან პუტინის გადმოსახედიდან რეალურად ამ ყველაფრით ხდება რუსეთის, როგორც სუპერსახელმწიფოს აღიარება. პუტინი ცდილობს დაძლიოს ტრავმა, რომელიც მიიღო იმპერიულმა მეხსიერებამ საბჭოთა კავშირის დანგრევის შემდეგ.

• ეს გათვლილი ჰქონდა პუტინს და ამის საჩვენებლად დათანხმდა?

გათვლილი ჰქონდა და მე მგონია, რომ პუტინმა რეალურად ტრამპი საკუთარი თამაშის ნაწილად აქცია. ჩემი გადმოსახედიდან.

რეალურად მან მიიღო ის, რაც უნდოდა მიეღო და ტრამპმა ვერ მიიღო ის, რაც მის გეგმაში შედიოდა. გამოდის, რომ პუტინმა გაცილებით მეტს მიაღწია, ვიდრე ტრამპმა შეძლო. მან ვერც ვერაფერი მიიღო.

რეალურად პუტინმა შეძლო, რომ ტრამპი, ასე ვთქვათ, ერთგვარ ჩიხში შეიყვანა, რადგან ტრამპი ახლა იძულებული იქნება სწრაფად იმოქმედოს და შეთანხმებას მიაღწიოს, ან საკუთარი მარცხი ვინმეს დააბრალოს. თუ ის შეთანხმებას ვერ მიაღწევს, მის საერთაშორისო იმიჯს საგრძნობლად დააზიანებს. სწორედ ამიტომ მგონია, რომ რუსეთი რეალურად დათმობებზე არ მიდის.

რადგან უკრაინა დამოკიდებულია ამერიკის შეერთებულ შტატებზე, ლოგიკურია, რომ ტრამპი უკრაინაზე გაზრდის ზეწოლას, მაგალითად, უსაფრთხოების გარანტიების შეთავაზებით დათმობებზე წასვლის სანაცვლოდ.

• ფიქრობთ, რომ ამ ვითარებაში დასავლეთი დროს გამონახავს საქართველოსთვის? მეზობელ ქვეყნებში ვხედავთ რა პროცესიც ვითარდება, ჩვენ რას უნდა ველოდეთ?

მგონია, რომ პირიქით ხდება. ანუ დასავლეთის ინტერესი საქართველოს მიმართ გაცილებით მაღალია, ვიდრე წინა წლებში.

ეს ჩანს იმაში, რომ ევროკავშირი ჯერ კიდევ გამოთქვამს მზადყოფნას საქართველოს ევროკავშირში ინტეგრაციასთან მიმართებაში, ჯერ კიდევ გვაქვს კანდიდატი წევრის ქვეყნის სტატუსი…

დიახ, შესაძლოა წლის ბოლომდე გაუქმდეს უვიზო მიმოსვლა, მაგრამ ფაქტია, რომ დასავლეთს მაღალი ინტერესი გააჩნია საქართველოს მიმართ, უკრაინაში ომის დაწყების შემდეგ.

მაგრამ ჩვენი პრობლემა არის ის, რომ საჭირო მომენტში ყველაზე არასაჭირო ხელისუფლება გვყავს ბიძინა ივანიშვილის და „ქართული ოცნების“ სახით და ეს არის ჩვენი, როგორც საზოგადოების ყველაზე დიდი გამოწვევა, რადგან ამის გამო საქართველო საერთოდ ამოვარდნილია რეგიონული სურათიდან, ზუსტად რუსული ზეგავლენის გამო.

„ქართული ოცნება“ საერთაშორისო იზოლაციაშია, მაშინ როცა სომხეთიც კი, რომელსაც რუსული სამხედრო ბაზა აქვს ტერიტორიაზე, ცდილობს მულტივექტორული პოლიტიკა შეცვალოს და დასავლეთზე ფოკუსი გააძლიეროს. ასევეა აზერბაიჯანიც. მისი მზერაც ამ ეტაპზე ძირითადად დასავლეთისკენ არის მიმართული, მას შემდეგ, რაც ბაქომ რუსეთისგან მიიღო ის, რაც სურდა, პასიური პოზიცია ყარაბაღის საკითხში.

ამ ყველაფერს ეშველება მხოლოდ ერთი რამით – თუ გვინდა, რომ საქართველოში გვქონდეს დემოკრატია, საქართველო იყოს განვითარებული ქვეყანა, ერთადერთი გამოსავალი რეჟიმის ცვლილებაა, რადგან რუსეთის ზეგავლენის ქვეშ საქართველო ვერ იქნება ეკონომიკურად განვითარებული და დემოკრატიული ქვეყანა.

• ვიზალიბერალიზაციის ან კანდიდატი ქვეყნის სტატუსის დაკარგვის შემთხვევაში, რამდენად შესაძლებელი იქნება ივანიშვილის რეჟიმის დამარცხება?

როცა საქმე უსაფრთხოების პოლიტიკას ეხება, საქართველო ყოველთვის არის რისკის ქვეშ. თუმცა, ეს იმას არ ნიშნავს, რომ ქვეყანა ნებაყოფლობით გახდეს რუსეთის კოლონია. სომხეთის მაგალითი ვახსენე, სადაც რუსეთის ზეგავლენა სამხედრო თუ ეკონომიკური თვალსაზრისით ძლიერია, მაგრამ სომხეთი ამ ყველაფერს მაინც არ ეპუება, რადგან რუსეთი ამ ეტაპზე ვერ ახერხებს უკრაინაში მიმდინარე ომის ფონზე საკუთარი გავლენის შენარჩუნებას.

აზერბაიჯანმა და სომხეთმა დრო იხელთეს და სწორადაც იქცევიან. საქართველოს შემთხვევაში, არსებობს მმართველი პარტიის ეგრეთ წოდებული სტრატეგიული მოთმინების პოლიტიკა, რომელმაც მიგვიყვანა ქვეყნის სტრატეგიული მიზნების დაკარგვამდე. ანუ ქვეყანას რეალურად სტრატეგიული მიზნები აღარ გააჩნია და ჩვენ ვართ რუსეთის კეთილ ნებაზე დამოკიდებული სახელმწიფო. რუსეთზე, რომელიც არ აღიქვამს საქართველოს სუვერენულ სახელმწიფოდ.

ამიტომ, როცა აშშ-ს ინტერესები სამხრეთ კავკასიასთან და შავ ზღვასთან მიმართებით იზრდება, როცა ევროკავშირის ინტერესიც ძალიან მაღალია, ეს ისტორიული მომენტი ახლა უნდა გამოვიყენოთ, თორემ ჩვენ შეიძლება აღმოვჩნდეთ მდგომარეობაში, როცა ათწლეულები დაგვჭირდება რუსეთისგან თავის დასაღწევად.

მაგრამ ეს ცვლილება გარედან ვერ მოხდება. ეს ცვლილება უნდა მოხდეს ქვეყნის შიგნით.

რაც დრო გადის, „ქართული ოცნება“ პროპაგანდის მეშვეობით კიდევ უფრო აძლიერებს ზეწოლას საზოგადოებაზე, რომ თითქოს ის არის მშვიდობის გარანტი. რეალურად, ამჟამად საქართველო დამოკიდებულია რუსეთის კეთილ ნებაზე და არაფერს აკეთებს უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად.

როგორც საზოგადოებამ თუ ვერ შევძელით ამ რეჟიმის შეცვლა, მაშინ შეგვიძლია დარწმუნებით ვთქვათ, რომ ქვეყანა საბოლოოდ წავა ავტორიტარიზმის მიმართულებით და რუსეთს მივებმებით გრძელვადიან პერსპექტივაში. ჩვენს უახლეს ისტორიაში მსგავსი განვითარება და ისტორიული შანსის ხელიდან გაშვება ყველაზე ტრაგიკული მოვლენა იქნება საქართველოსთვის.

_____________________

მთავარი ფოტო: ვლადიმერ პუტინისა და დონალდ ტრამპის შეხვედრა ქალაქ ანკორიჯში.

სოციალური ქსელები საქართველოში რუსული პროპაგანდისა და დეზინფორმაციის გავრცელების ერთ-ერთი მთავარი ველია. საზოგადოებრივი აზრის მანიპულირებასა და ონლაინ სივრცეში, “ქართული ოცნებისთვის” სასურველი, ალტერნატიული რეალობის შესაქმნელად პროსახელისუფლებო მედია, ყალბი პროფილები და კოორდინირებული კამპანიები გამოიყენება.

ამის ნათელი მაგალითია “ქართული ოცნების” მიერ დაპატიმრებული ადამიანების წინააღმდეგ, გააქტიურებული დისკრედიტაციის კამპანიები – აუცილებლად შეამჩნევდით პოლიტპატიმრებისა და აქტივისტების შესახებ გავრცელებულ პოსტებზე, ზიზღის ენით დაწერილ კომენტარებს, რომლებიც დაკავებულების უმკაცრეს დასჯას მოითხოვენ. ამ კომენტარების ავტორების პროფილზე გადასვლისას, შვილიშვილებით გარშემორტყმული უწყინარი ბებოების ფოტოები გხვდება – ეს ბოლო პერიოდში ქართველი ტროლის ერთ-ერთი პოპულარული პერსონაჟია. 

• ვინ აკვირდება ტროლებს

საქართველოში წარმოებულ დეზინფორმაციულ კამპანიებს აქტიურად აკვირდება სამოქალაქო სექტორი. მაგალითად, “სამართლიანი არჩევნებისა და დემოკრატიის საერთაშორისო საზოგადოება” (ISFED) წლებია სწავლობს ქართულ სოციალურ ქსელებში მიმდინარე პროპაგანდისტულ კამპანიებს. ISFED-ის სოციალური მედიის მონიტორინგის პროექტების კოორდინატორი, ქრისტი ფარჯიანი ამბობს, რომ არაავთენტური ექაუნთების პერსონაჟები პერიოდულად იცვლება:

„თავიდან უფრო ადვილად აღქმადი ტროლები იყვნენ – მაგალითად, ედოთ ინტერნეტიდან მოპარული ლამაზი გოგოების ფოტოები და რომ დაძებნიდი, ადვილად პოულობდი. მოგვიანებით ასეთი ფოტოები ხელოვნური ინტელექტით [AI] გენერირებული ფოტოებით ჩანაცვლდა, თუმცა AI- ს მიერ დაშვებული შეცდომების გამო, მათი არანამდვილობა ხშირად აშკარა იყო.

ნაწილი ექაუნთების საერთოდ არ შეიცავდა პიროვნების შესახებ ინფორმაციას – მაგალითად, ფეისბუქ პროფილს სახელად „რკინის ნაკეთობები”, შეიძლება სერიოზული პოლიტიკური შეფასებები დაეკომენტარებინა სხვადასხვა პოსტზე. შესაბამისად, დეზინფორმაციის მიმართულებით მომუშავე ორგანიზაციები, უფრო ადვილად პოულობდნენ ასეთ ექაუნთებს.

ახლა, მისი თქმით, „არაავთენტური ანგარიშების დიდი ნაწილი საშუალო და უფრო ზევით ასაკის (ძირითადად) ქალების პროფილებისგან შედგება“. იმას, თუ რატომ შეირჩა ქართველი ტროლისთვის ასეთი პერსონაჟი, რამდენიმე მიზეზი აქვს.

„ერთი მიზეზი ალბათ არის ის, რომ სახელისუფლებო გუნდს, ძირითადად მხარდამჭერები დაახლოებით ამ ასაკის ადამიანები ჰყავს. გარდა ამისა, სანდოობაც მეტად არის, მომხმარებელი ფიქრობს “ეს ამხელა ასაკიანი ქალი ტროლი ხომ არ იქნება” ან/და ვინ მოიპარავდა ასეთი ასაკიანი ქალის ფოტოს“.

როცა ძველი სტილი საზოგადოებისთვის მეტ-ნაკლებად საცნობი ხდება, ტროლების „სახეები“ იცვლება: „მაგალითად, ერთი პერიოდი ხშირად ვხვდებოდით პროფილებს ლამაზი გოგოების ფოტოებით ან BMW-ს მანქანებით, მაგრამ როცა ადვილად საცნობი გახდა საზოგადოებისთვის, რომ ეს პროფილები ავთენტური არ იყო, ტროლების სახე შეიცვალა და უფრო დამაჯერებლად გამოიყურება, საშუალო ასაკის ქალების აქტიურობა, რომლებსაც ანაღვლებთ, რა ხდება ქვეყანაში და თავიანთ აზრს, აი ასე გულწრფელად აფიქსირებენ“, – ამბობს ქრისტი ფარჯიანი.

• როდის და როგორ აქტიურდება ტროლების ქსელი

როგორც კი მოქალაქეები ან ორგანიზაციები „ქართულ ოცნებას“ გააკრიტიკებენ, იწყება ორგანიზებული დისკრედიტაციის კამპანიები. ასეთი კამპანიები მუდმივ რეჟიმში მიმდინარეობდა აქციებზე დაკავებული პირების წინააღმდეგ, თუმცა განსაკუთრებით გააქტიურდნენ დაკავებულების განაჩენის გამოცხადების პერიოდში.

მაგალითად, ერთ-ერთი უახლესი კოორდინირებული კამპანია, ივნისის თვეში, “მითების დეტექტორმა” გამოავლინა, რომელიც მათე დევიძისთვის განაჩენის გამოტანის პროცესს უკავშირდება. ამ დროს სოციალურ ქსელში, მათე დევიძის დისკრედიტაციის მიზნით, ყალბი და ანონიმური (რეა ლობა, Aravin, მიხეილ მზეთუნახავი, ბოროტმოქმედია) ანგარიშები გააქტიურდნენ, რომლებიც პროსახელისუფლებო მედიასთან (posTV, იმედი) ერთად მათე დევიძის უმკაცრესად დასჯას მოითხოვდნენ.

„მითების დეტექტორის“ ცნობით, ყალბი ანგარიშების ნაწილი პროსახელისუფლებო ფეისბუკის გვერდებთან იყო დაკავშირებული, ნაწილი კი დამოუკიდებლად მოქმედებდა. ისინი კოორდინაციაში იყვნენ სამთავრობო მედიასა და სხვა ანონიმურ ანგარიშებთან.

ჯერ კიდევ 2019 წელს, Facebook-მა, გამოავლინა “ქართულ ოცნებასთან” დაკავშირებული კოორდინირებული კამპანია, რომლის ფარგლებშიც წაშალა 39 ანგარიში, 344 გვერდი და 13 ჯგუფი, რადგან დაადგინა, რომ ამ გვერდებს ყალბი ანგარიშის მქონე პირები იყენებდნენ.

ქრისტი ფარჯიანი განმარტავს, რომ კოორდინირებული თავდასხმები ემყარება წლების განმავლობაში აგებულ ფართო ინფრასტრუქტურას, რომელიც მოიცავს პროპაგანდისტულ მედიასა (posTV, „იმედი“) და სააგენტოებს („kvira.ge“, „ნიუსჰაბი“, „მხარე“ და სხვ.). ხოლო ისეთი გზავნილებისთვის, რასაც ეს მედიები არ/ვერ ავრცელებს, არსებობენ ეგრეთ წოდებული „ექსპერტები“ და Facebook-ზე აქტიური „ქართული ოცნების“ მხარდამჭერები. 

„ასევე, როდესაც რაღაცა ტრაგედია ხდება, ან უნდათ, რომ პოლიტიკური კრიზისის დროს დამნაშავე იპოვონ ამ ყველაფერში, ჰყავთ „ოცნების“ აქტიური მხარდამჭერები Facebook-ზე, რომლებიც იწყებენ დისკრედიტაციის კამპანიებს. მაგალითად, ასე მოხდა თვალჭრელიძის ქუჩის ამბების დროს. ზუგდიდის ხანძრის შემთხვევაშიც, სადაც ბავშვები დაიღუპნენ, „ოცნების“ მხარდამჭერებს ფეისბუქზე ავრცელებინებდნენ ბრალდებებს, თითქოს დედა იყო დამნაშავე, რადგან „დედას არ ეცალა“. 

აი, ასეთი ინფრასტრუქტურა აქვთ და საკმაოდ ბევრი ტროლი ამ ყველაფრის ნაწილია“, – ამბობს ქრისტი.

• რა ამოცანები აქვთ ტროლებს და როგორ ატყუებენ ალგორითმს

არაავთენტურ ანგარიშებს ძირითადად ორი ფუნქცია აქვს: პოსტების ინტერაქციის გაზრდა (ლაიქები, რეაქციები) და რაც შეიძლება მეტი კომენტარის დატოვება, რომ რეალობა წარმოაჩინონ ისე, როგორც აწყობს პროპაგანდას.

„ამით ორი მიზანი მიიღწევა: ერთი – როცა ხედავ, რომ ძალიან ბევრი კომენტარი ერთ აზრს აფიქსირებს, მერე სხვებს უჭირთ, განსხვავებული პოზიციის დაფიქსირება; მეორე – ალგორითმი ტყუვდება, თვლის, რომ ასეთი კომენტარები მნიშვნელოვანია და მეტ მომხმარებელს აჩვენებს.

ამას აკეთებენ შემდეგი ტაქტიკით: წერენ შეურაცხმყოფელ კომენტარებს და შემდეგ აღარ პასუხობენ კომენტარებს, რასაც სხვა მომხმარებლები პასუხობენ. ამ დროს მეტა თვლის, რომ რადგან ბევრი ადამიანი პასუხობს ამ კომენტარს, ესე იგი ეს ანგარიში მნიშვნელოვანია. შესაბამისად, ეს არაავთენტური ანგარიშები უფრო პოპულარული ხდებიან და მეტ ადამიანს უჩენს მათ კომენტარს“, – განმარტავს ქრისტი ფარჯიანი.

როდესაც მონიტორინგის ჯგუფები ტროლების კოორდინირებული ქცევას გამოავლენს, ინფორმაცია გადაეცემა Meta-ს, რის შედეგადაც ის შლის ასეთ ქსელებს – არა გზავნილების შინაარსის, არამედ ქცევის გამო.

• როგორ იქმნება ტროლების ქსელი და რა ართულებს მათ ამოცნობას

როგორც წესი, ეს სქემა მუშაობს არა ერთი-ორი ანგარიშით, არამედ ორგანიზებულ ქსელების პრინციპით. ქსელები შედგება ათეულობით ყალბი პროფილისგან, რომლებიც ერთმანეთთან ინტერაქციაში შედიან – წერენ კომენტარებს, ალაიქებენ ერთმანეთის პოსტებს, თითქოს ავთენტურები არიან. მიზანი საზოგადოების დარწმუნებაა იმაში, რომ ეს პროფილები რეალურ ადამიანებს ეკუთვნის.

„შარშან, წლის ბოლოს ერთი ასეთი ქსელი აღმოვაჩინეთ, სადაც შედიოდა დაახლოებით 30-მდე ანგარიში, რომლებიც ერთმანეთთან შედიოდნენ ინტერაქციაში, უწერდნენ ერთმანეთს კომენტარებს – „მაიკო, ჩემო ლამაზო“ და მსგავსი. მაიკოს სურათი სინამდვილეში რუსი ბლოგერის მოპარული ფოტო იყო – არანაირი მაიკო არ არსებობდა.

თუ ადრე ძირითადად ახალგაზრდა გოგოების ფოტოებს იპარავდნენ, ახლა ტენდენცია შეიცვალა – აქტიურად იყენებენ ასაკოვანი ქალების ფოტოებს, რადგან ძველი სქემა უკვე ამოცნობადი გახდა და ასეთი პროფილებით ცდილობენ განსხვავებული რეალობის შექმნას”. 

ბებოებად “გადაცმული” ტროლების ამოცნობას ართულებს ის ფაქტიც, რომ შესაძლოა ანგარიშები გაკეთებული იყოს რეალური ხანდაზმული ადამიანების ფოტოებით, რომლებიც არ აქტიურობენ ინტერნეტში:

„შეიძლება ანგარიშები რეალური ადამიანების ფოტოებით იყოს შექმნილი და ნათესავი უკომენტარებდეს, თუმცა თავად არ მართავდეს პროფილს. თუმცა, ხშირად ისეთი თანამედროვე ენით და ინფორმაციული წყაროებით ხელმძღვანელობენ ეს ანგარიშები, რომ ძნელია დაიჯერო ასაკოვან ადამიანებს შეიძლება ასეთ წყაროებზე მიუწვდებოდეთ ხელი“.

• უცნაური სტუმრები TikTok-ზე

თუ ადრე ტროლების ძირითადი ჰაბიტატი საქართველოში ფეისბუქი იყო, ბოლო პერიოდში ტენდენცია შეიცვალა და არაავთენტური ანგარიშები აქაც მომრავლდა.  

საქმე ის არის, რომ თავად Tik-Tok-ი ახალგაზრდულ პლატფორმად ითვლება, თუმცა კომენტარებში ხშირად ჩანს საშუალო ან უფროსი ასაკის ადამიანების პროფილები. სწორედ ამას მიიჩნევენ სპეციალისტები საეჭვოდ, რადგან ასეთი აუდიტორია, ბუნებრივად, არ არის TikTok-ზე აქტიური.

„TikTok-ის ენა განსხვავებულია, უფრო ახალგაზრდული და ძალიან განსხვავდება ეს კომენტარებიც, TikTok-ისთვის არადამახასიათებელი კომენტარებია, სწორედ ეს არის ხოლმე საეჭვო. მაგალითად აღმოჩნდება, რომ საერთოდ არ უდევს ვიდეო TikTok-ზე, არც ერთი რეპოსტიც არ აქვს გაკეთებული, ან თუ აქვს რეპოსტები, მარტო „ქართული ოცნების“ მხარდამჭერი ვიდეოების და მეტი ინტერაქცია არ აქვს არავისთან“, – განმარტავს ქრისტი.

მართალია, პროსახელისუფლებო და პროპაგანდის გამავრცელებელი ანგარიშების ნაწილი რეალურ ადამიანებს ეკუთვნით, თუმცა ISFED-ისა და სხვა ორგანიზაციების მიერ გამოვლენილი კოორდინირებული კამპანიების მასშტაბები ცხადყოფს, რომ სოციალური ქსელები დეზინფორმაციის ერთ-ერთ მთავარი არხია საქართველოში.

____

ამავე თემაზე:

ავარია მოხდა ქობულეთი-ბათუმის შემოვლით გზაზე, რომელიც მსხვერპლით დასრულდა.

ავარიის შედეგად დაიღუპა ერთი ადამიანი, რამდენიმე დაშავებული კი კლინიკაშია გადაყვანილი.

ავარიის გამო მოძრაობა გარკვეული დროით შეფერხებულიყო იყო ავტობანზე.

შსს-ს ინფორმაციით გამოძიება მიმდინარეობს სსკ-ის 276-ე მუხლის 6 ნაწილით, რაც გულისხმობს ავტომობილის ან სხვა მექანიკური სატრანსპორტო საშუალების მოძრაობის უსაფრთხოების ან ექსპლუატაციის წესის დარღვევას, რამაც ადამიანის სიცოცხლის მოსპობა გამოიწვია.

შემთხვევა დღეს, 16 აგვისტოს მოხდა.

„ყველა სამართლებრივი მექანიზმი, რაც არსებობს საქართველოში და საქართველოს ფარგლებს გარეთ, მაქსიმალურად გამოვიყენებთ. დანარჩენს შევხედავთ, პროცესი როგორ განვითარდება,“ – ამბობს ლევან ნატროშვილი. მან და კიდევ 5-მა სამოქალაქო ორგანიზაციის ხელმძღვანელმა საქართველოში რაჟდენ კუპრაშვილის უწყებიდან წერილი მიიღო.

ლევან ნატროშვილი არ გამორიცხავს, რომ დიქტატურის დამყარების გზაზე ივანიშვილის შემდეგი ნაბიჯი შესაძლოა სამოქალაქო ორგანიზაციების ლიდერების დაპატიმრება იყოს. რას აპირებენ სამოქალაქო ორგანიზაციები? – „ბათუმელები“ ლევან ნატროშვილს ესაუბრა, იგი „სამართლიანი არჩევნებისა და დემოკრატიის საერთაშორისო საზოგადოების“ აღმასრულებელი დირექტორია.

• ბატონო ლევან, თქვენ და კიდევ ხუთმა ორგანიზაციამ რაჟდენ კუპრაშვილის წერილი მიიღეთ – აგენტებად რატომ არ რეგისტრირდებითო. რა არის თქვენი პასუხი?

ჩვენი პასუხი არის ის, რაც არაერთხელ გავაჟღერეთ: კანონი, რაც საქართველოში გადმოიღეს ამერიკის შეერთებული შტატებიდან – ეგრეთ წოდებული FARA, არ ვრცელდება ამერიკის შეერთებულ შტატებში დამოუკიდებელ სამოქალაქო ორგანიზაციებზე, რომლებსაც საკუთარი წესდება აქვთ, საკუთარი ინტერესები აქვთ და არ არიან დონორების და დამფინანსებლების ინტერესების გამტარებლები.

ასეთი ორგანიზაციები FARA-ს რეესტრში არ რეგისტრირდებიან და მათ არ ეხება ეს კანონი ამერიკის შეერთებულ შტატებში. ვინაიდან ეს არის ამერიკული კანონის ანალოგი – ასე არის ყოველ შემთხვევაში კომუნიკაციის დროს გაჟღერებული „ქართული ოცნების“ მხრიდან – ჩვენ არ გვეხება.

მოგეხსენებათ, „სამართლიანი არჩევნები“ ერთ-ერთი ყველაზე ძველი სამოქალაქო ორგანიზაციაა – 1995 წელს დაფუძნებული. მას შემდეგ ამ ორგანიზაციამ არაერთი საქმე გააკეთა და არაერთი მხარდამჭერი ჰყოლია, არაერთი დამფინანსებელი, დონორი, პარტნიორი და ასე შემდეგ. შესაბამისად, როგორ შეიძლება ითქვას, რომ ჩვენ ვინმეს აგენტი ვართ და ვინმეს ინტერესებს ვატარებთ?

მხარდაჭერა, რომელიც ჩვენ გვაქვს სხვადასხვა ორგანიზაციის, თუ ფიზიკური პირების მხრიდან, არის სწორედ იმისთვის, რომ ჩვენი საწესდებო მიზნები, ჩვენი ამოცანები, რაც გვაქვს განსაზღვრული და რასაც ემსახურება ორგანიზაცია – ქვეყანაში დემოკრატიის მშენებლობაა. სწორედ, აი, ამ მიზნების განხორციელებაში გვეხმარება და არავის ინსტრუქციებს არ ვასრულებთ, არავის დავალებებს არ ვასრულებთ. შესაბამისად, ჩვენ არ ვართ ამ კანონის ინტერესის საგანი.

• კუპრაშვილის უწყება როგორ ასაბუთებს, რომ თქვენ გაქვთ ვალდებულება, დარეგისტრირდეთ აგენტებად? 

წერილში პირდაპირ არ წერია, რომ ჩვენ ვარღვევთ კანონს, მაგრამ შეიძლება, ჩავთვალოთ, რომ ასე ფიქრობენ – წერილი ისეა ფორმულირებული, რომ მათ გარკვეული ინფორმაცია მოაქვთ მაგალითად და ამბობენ, რომ შეიძლება თქვენ გიწევდეთ ამ რეესტრში დარეგისტრირება და გვთხოვენ განმარტებას: რატომ არ დავრეგისტრირდით აქამდე ამ რეესტრში.

წერილში მოყვანილია, რომ მათ შეისწავლეს ჩვენი ვებგვერდი, ჩვენ მიერ მიწოდებული ინფორმაცია, რომელიც პირველი წერილის პასუხად მივაწოდეთ, შეისწავლეს ჩვენი დაფინანსების წყაროები და ამბობენ, რომ შეიძლება ჩვენ გვიწევდეს ამ რეესტრში დარეგისტრირება.

შეგვიძლია ვივარაუდოთ, რომ ანტიკორუფციულ ბიუროში მიიჩნევენ, რომ გვიწევს ცალსახად დარეგისტრირება, მაგრამ ამას ვნახავთ კომუნიკაციის შედეგად, როდესაც ჩვენ უკვე მივწერთ წერილს და განმარტებებსაც მივაწვდით. მერე შევხედავთ, რა გადაწყვეტილებას და რა ნაბიჯებს გადადგამს ბიურო.

• რაჟდენ კუპრაშვილის ბიურო გემუქრებათ სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობით. ელოდებით, რომ შესაძლოა დაიწყოს სამოქალაქო ორგანიზაციების ხელმძღვანელების დაპატიმრება?

სამწუხაროდ. არაფერი გამორიცხული არ არის. ამ წერილშიც მითითებულია, რომ სისხლის სამართლის დანაშაულია, თუკი გიწევს დარეგისტრირება და არ რეგისტრირდები.

ვიცით ეს კანონები, მათ შორის ე.წ. FARA რა მიზნით იქნა მიღებული, მის მიღების წინა პერიპეტიები რა იყო და როგორი ნარატივები ვრცელდებოდა „ქართული ოცნების“ მხრიდან, – რომ მათ სურდათ ფაქტობრივად სამოქალაქო ორგანიზაციების განადგურება.

ვიცით, რომ ეს კანონები სწორედ ამ მიზნით იქნა მიღებული. ველოდებით, ცხადია, რომ შეიძლება დაიწყოს ამ კანონის აქტიური გამოყენება კონკრეტული ჯგუფების მიმართ, ვინ არასასურველ პირებს წარმოადგენს „ოცნებისთვის“. ეს ორგანიზაციები საუბრობენ ისეთ საკითხებზე, რომელიც შეიძლება არ იყოს სასიამოვნო მმართველი პარტიისთვის, ხელისუფლებისთვის…

ჩვეულებრივი ამბავია დემოკრატიულ ქვეყნებში, როდესაც სამოქალაქო ორგანიზაციები, დამოუკიდებელი ორგანიზაციები, საკუთარ საქმეს აკეთებენ და ხშირად შეიძლება კრიტიკაც ისმოდეს მათი მხრიდან. ჩვეულებრივი ამბავია ის, რომ პარტიებმა, ხელისუფლებამ, იმ მხარემ, ვისაც აქვს პოლიტიკური ხელისუფლება, უნდა მიიღოს ეს კრიტიკა, გაითვალისწინოს, რაღაც არ გაითვალისწინოს, მაგრამ ასეთი პირების და ორგანიზაციების დევნა სრულიად მიუღებელი, არადემოკრატიული პრაქტიკაა.

ეს პროცესი მიუთითებს, რომ, სამწუხაროდ, ქვეყანა ძალიან არასწორი მიმართულებით მიდის. რასაც ვხედავთ, ეს ავტორიტარული მმართველობა სულ უფრო მეტად კონსოლიდირებული ხდება – სულ უფრო მეტი სტანდარტი ირღვევა ადამიანის უფლებების, სამოქალაქო და პოლიტიკური უფლებების კუთხით.

• რას აპირებთ ახლა, როგორი იქნება თქვენი შემდეგი ნაბიჯი?

შემდეგ კვირაში ჩვენ მივწერთ წერილს ანტიკორუფციულ ბიუროს, რადგანაც ითხოვენ, რომ განმარტებები მივაწოდოთ. ჩვენ მივაწვდით ჩვენს პოზიციას, რაც არის ამ კანონთან დაკავშირებით – გვიწევს თუ არ გვიწევს რეგისტრაცია.

ყველა სამართლებრივი მექანიზმი, რაც არსებობს საქართველოში და საქართველოს ფარგლებს გარეთ, მაქსიმალურად გამოვიყენებთ. დანარჩენს შევხედავთ, პროცესი როგორ განვითარდება, იმის მიხედვით ვიმოქმედებთ.

• თქვენი ორგანიზაციაც ამ ეტაპზე არ იღებს დაფინანსებას რომელიმე უცხო ქვეყნიდან?

ჩვენ არ ვამბობთ, რომ არ იღებს ორგანიზაცია დაფინანსებას, მაგრამ დაფინანსების მიღება არ ნიშნავს, რომ შენი დონორის აგენტი ხარ და მის ინტერესებს ატარებ, ხომ?

ჩვეულებრივი ამბავია ნებისმიერ დემოკრატიულ ქვეყანაში, როდესაც რაღაც ორგანიზაციას, ან თუნდაც ფიზიკურ პირს აქვს გარკვეული მიზნები და კარგი საქმის გაკეთება სურს უანგაროდ. ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ ჩვენ რასაც ვაკეთებთ, უსასყიდლოდ ვაწვდით ამ სერვისს ჩვენს ქვეყანას. ამისთვის კი, არის შესაძლებელი ფონდების მოძიება, შემოწირულობები, არსებობენ სპეციალური, საქველმოქმედო ორგანიზაციები, მათგან ვიზიდავთ დაფინანსებას და ეს ჩვეულებრივი ამბავია ნებისმიერი სამოქალაქო ორგანიზაციისთვის, როდესაც იგი ცდილობს, მოიძიოს მხარდამჭერები, პარტნიორები გარკვეული კარგი საქმის გასაკეთებლად.

ჩვენც ამ კატეგორიაში გავდივართ. ის კანონი, რაზეც არის საუბარი, საერთოდ სხვა კატეგორიაა – სადაც მოქმედებს ასეთი კანონები, იქ არის ძალიან ცხადი, პირდაპირი კავშირი შემკვეთსა და შემსრულებელს შორის. დონორი იქნება თუ პრინციპალს რასაც ეძახიან, მან დავალება უნდა მისცეს კონკრეტულ პირს, ამისთვის შეიძლება თანხა გადაიხადოს ან არ გადაიხადოს და ისე მისცეს დავალება და მისი, ანუ პრინციპალის ინტერესებით მოქმედებდეს ეს პირი.

ჩვენ შემთხვევაში ეს ასე არ არის. ჩვენ დამოუკიდებელი ორგანიზაცია ვართ და ვერავინ გვეტყვის, რა როგორ უნდა გავაკეთოთ. რეპუტაცია აქვს ორგანიზაციას, მას ქველმოქმედების მიზნით ბევრი ორგანიზაცია ეხმარება და ეს სულ სხვა სამართლებრივი რეალობაა.

• ხედავთ შანსს, რომ დღეს სასამართლოს თქვენ ამ პოზიციას გაიზიარებს?

არ გვაქვს, რა თქმა უნდა, ეს მოლოდინი, რომ სასამართლოში ამის დამტკიცება შესაძლებელია – სასამართლოც, სხვა სახელმწიფო უწყებების მსგავსად, სამწუხაროდ, არის მიტაცებული და პოლიტიზებული. სასამართლო ხშირად ასრულებს მმართველი პარტიის დაკვეთებს. შესაბამისად, დიდი იმედი ამ მიმართულებით არ გვაქვს, მაგრამ ჩვენ, როგორც უკვე გითხარით, რა თქმა უნდა, ვაპირებთ ბოლომდე ბრძოლას, სხვა არაფერი არ დაგვრჩენია რეალურად. ვაპირებთ, რომ გავყვეთ ამ პროცესს ბოლომდე!

• საზოგადოებას რას ეტყოდით: რას ვკარგავთ ახლა, როცა სამოქალაქო ორგანიზაციებს დაპატიმრებით ემუქრება ივანიშვილის რეჟიმი?

მგონი, უკვე ყველა თვალსაჩინოდ ხედავს, რომ ქვეყანა ძალიან ცუდი მიმართულებით მიდის. ასე იწყებოდა ყველა სხვა, დღეს უკვე ავტორიტარულ ქვეყანაში თავისუფლებების შეზღუდვა, სივრცეების შეზღუდვა, რამაც საბოლოო ჯამში, დიქტატორული რეჟიმები ჩამოაყალიბა. დიქტატურა რომ კარგი არ არის, მგონი, საქართველოს მოქალაქისთვის ამის ახსნა-განმარტება ზედმეტია, ხომ?

ბევრი ადამიანი, ვინც ახლაც ჩვენს ქვეყანაში ცხოვრობს, საბჭოთა კავშირს მოსწრებია და იცის რა არის, თუ თვითონ არ იცხოვრა, მონაყოლი ექნება, ან ფილმები ექნებათ ნანახი… როგორც წესი, თუ გინდა, რომ დიდი კეთილდღეობა გქონდეს, ელემენტარულად კარგი განათლება გქონდეს, ჯანდაცვა და ასე შემდეგ, შენი შვილები იზრდებოდნენ ნორმალურ ქვეყანაში, დემოკრატიას ალტერნატივა არ აქვს.

თუ იქნება დიქტატურა, ის კეთილდღეობას მნიშვნელოვნად შეამცირებს და უსაფრთხოების რისკებს გააჩენს ადამიანებისთვის, არ იქნება უსაფრთხო ცხოვრება და თავისუფლება. ვიცით, რომ ასეთი ქვეყანა ცუდია და ამ მიმართულებით მიდის ჩვენი ქვეყანა.

დღეს ერთს მიადგებიან, ხვალ მეორეს, ზეგ მესამეს და საბოლოო ჯამში გამოვა ისე, რომ საქართველო დაემსგავსება ზოგიერთ მეზობელ ქვეყანას, სადაც აღარ არის დემოკრატიის არანაირი ჩანასახი. ცხადია, ეს ყველასთვის ცუდი იქნება.

„გირჩი – მეტი თავისუფლების“ ლიდერი, ზურაბ ჯაფარიძე, მორიგ წერილს ავრცელებს ციხიდან. წერილით, რომელიც მის ფეისბუქგვერდზე დღეს, 15 აგვისტოს გამოქვეყნდა, ზურა ჯაფარიძე წერს, რა მოლოდინი აქვს საქართველოში მიმდინარე პროტესტთან და პოლიტიკურ კრიზისთან დაკავშირებით.

„ბათუმელები“ თითქმის სრულად, სტილის დაცვით გთავაზობთ მის წერილს.

„მოვყვები რას ველოდები. ოღონდ ეს არ ნიშნავს, რომ აუცილებლად მოხდება ყველაფერი. მე არ ვიცი ზუსტად როდის ჩამოიშლება ეს ბოროტი ცირკი, უბრალოდ მოვყვები ჩემი აზრით საით მიდის პროცესი.
რა დაემართება ქვეყანას:

შენგენთან უვიზო მიმოსვლას (ევროკავშირთან უვიზოს რასაც ვეძახით) დავკარგავთ. ტყუილი ილუზიები არ უნდა გვქონდეს ამასთან დაკავშირებით.

რასაც ახლა აკეთებენ ევროკავშირის წევრი ქვეყნები არის ის, რაც ჩვენ ვთხოვეთ (არ ვიცი ამაზე რატომ არავინ საუბრობს აქეთ მხრიდან). როდესაც ამ თემაზე დაიწყო სერიოზულად საუბარი ევროპელების მხრიდან, ჩვენი თხოვნა იყო, რომ ერთბაშად არ გაეუქმებინათ, ჯერ დაეყენებინათ პირობები და მოეცათ ვადა, შემდეგ აემოქმედებინათ შეჩერების (და არა გაუქმების) მექანიზმი და კიდევ მოეცათ ვადა, და მხოლოდ ამის შემდეგ მიეღოთ გადაწყვეტილება უვიზოს გაუქმებაზე. მე რასაც ვუყურებ, ამ სცენარით მიდიან, ოღონდ პირობები დააყენეს ცოტა არაადეკვატური არსებული რეალობისთვის.

მაღალი ალბათობით, ასევე დავკარგავთ თავისუფალ ვაჭრობას ევროკავშირთან, თუ ტექნიკურად ეს შესაძლებელია (არ ვიცი), შეაჩერებენ ასოცირების შეთანხმებასაც.

საქართველოში ფულს აღარ ჩადებს არავინ. ინვესტიციები ისედაც აღარ შემოდის და ეს ტენდენცია გაგრძელდება. სულ უფრო ნაკლები ფული ჩაიდება ინფრასტრუქტურაში (რატომ უნდა ჩადოს მსოფლიო ბანკმა ან EBRD-მა ან ნებისმიერმა სხვამ ფული ქვეყანაში, რომელიც სწრაფი ტემპით ყალიბდება ჩიხად?) სულ უფრო გართულდება გარეთ ვალის აღება და ის, რის აღებასაც მოახერხებს რეჟიმი, იქნება სულ უფრო ძვირი ფული. ეს ყველაფერი უკვე ჩანს, თუმცა თუ ჯერჯერობით რეჟიმი ახერხებს ამ პრობლემების კომპენსირებას სხვადასხვა გზებით, მალე ვეღარ შეძლებს. შედეგი იქნება ეკონომიკური ხასიათის პრობლემები, რასაც ყველა იგრძნობს.

ის, რომ ჩინეთიდან, არაბეთიდან ან კიდევ საიდანმე „მოიტანენ“ ფულს – ზღაპარია. რატომ უნდა ჩადონ ან ჩინელებმა, ან არაბებმა, ან ვინც გინდა იმან ფული ჩიხში? ამ ქვეყნის მიმზიდველობის მთავარი ატრიბუტი ის იყო, რომ აქედან უკავშირდები დასავლეთს, რომელთანაც მათ შორის, გვაქვს თავისუფალი ვაჭრობა. როცა ეს ქვეყანა სრულად იზოლირებულია დასავლეთისგან, დე-ფაქტო მმართველი დასანქცირებულია აშშ-ს მიერ და მაღალი ალბათობით, სხვა ქვეყნის სანქციებიც მოხვდება, ხოლო ფორმალურ უმაღლეს თანამდებობის პირებს ისევ &ლეებად თვლიან, რადგან ხელს არ ართმევს არავინ რუსეთის ღია სატელიტების გარდა, აქ ფულს რატომ ჩადებენ? ახლა მითუმეტეს, ზანგეზურზე სომხეთ-აზერბაიჯანის შეთანხმების შემდეგ.

მაქსიმალურად ცივი გონებით ვცდილობ შევხედო ამ მოცემულობას და ვერ ვხვდები, ამ სპირალიდან როგორ შეიძლება ამოძვრენა. *რაკში არიან, ჩემი აზრით.

რა დაემართება წინააღმდეგობას?

იმ ხალხსაც კი, ვინც შარშან ნოემბერ-დეკემბერში მიმტკიცებდა, „ნუ რამდენ ხანს გაგრძელდება? დაიღლებიან და წავლენ სახლში“-ს, აღარ სჯერათ რომ წინააღმდეგობა შეწყდება, სანამ ეს რეჟიმი ხელისუფლებაშია.

მე არ ვიცი რა სახეს და ფორმებს მიიღებს ეს ბრძოლა. ალბათ არც არავინ იცის, რადგან ყოველი ასეთი დაპირისპირება ბოროტებასთან უნიკალურია ბევრი თვალსაზრისით.

მაგრამ ვიცი, რომ ბრაზი რომელიც ადამიანებშია, არსად წასულა და არსად წავა, კავშირები, კონტაქტები, მეგობრობები, რომლებიც ჩამოყალიბდა ბოლო თვეებში, არსად გაქრება, განცდა, რომ ყველა ერთ ნავში ვართ და ამ ნავის გადარჩენა მხოლოდ ჩვენ შეგვიძლია, მხოლოდ გაძლიერდება.

ასევე ჩანს, რომ რეჟიმის პროპაგანდა აღარ მუშაობს და „იმედი-პოსტივის“ ბაბლს მიღმა. თან უკვე კაი ხანია, მეტიც, ამჟამინდელი პროპაგანდა აღარც არის გათვლილი იმაზე, რომ ქოცური ბაბლის მიღმა ვინმე რამეში დაარწმუნოს. ამ პროპაგანდის მიზანი მხოლოდ არსებული ბაბლის შენარჩუნებაა. რაც მთავარია, 4-წლიანმა პროპაგანდამ და ამ საქმეში ასობით მილიონის დახარჯვამ ვერ დააჯერა უმრავლესობა, რომ გროზნო სჯობს ჰაიდელბერგს.

მე მგონია, რომ ჩვენ სათანადოდ არ ვაფასებთ იმას, თუ რას ნიშნავს, რომ ასამდე ადამიანი დაიჭირეს, დააშინეს, ათას რამეს დაპირდნენ, მრავალი წლით ციხეში უშვებენ, და არც ერთი (არცერთი!) არ გატყდა.

მე ზოგადად მჯერა, რომ ასეთი რეჟიმების წინააღმდეგ ბრძოლის ყველაზე ეფექტური გზა ცალკეული ადამიანების მხრიდან ტყუილში მონაწილეობაზე უარის თქმაა.

ნებისმიერ ფასად, მაგრამ ამას რომ თავი დავანებოთ, როგორ უნდა დააჯეროს რეჟიმმა ვინმე, რომ ეს წინააღმდეგობა გარედანაა დაფინანსებული, როდესაც 19-20 წლის ბიჭები ჯიუტად იცავენ საკუთარ სიმართლეს, უარს ამბობენ ე.წ შეწყალებაზე და რამდენიმე წლით მიდიან ციხეში?

ან მზია ამაღლობელმა რაც გააკეთა, ადამიანების 99% ისე კვდება, რომ ეგეთ რამეს, ეგეთ ქცევას ასეთ რეალობაში, მარტო ფილმში თუ ნახავს ან წიგნში თუ წაიკითხავს. ჩვენ ლაივში ვუყურეთ, დაკავებიდან მისჯამდე, თავიდან ბოლომდე.

არავინ ელის რომ ცხოვრებაში მოუწევს ასეთ უსამართლობასთან პირისპირ შეჯახება და, შემდეგ, თვეების განმავლობაში ინკვიზიციის წინაშე საჯაროდ დგომა. არავინ იცის, როგორ მოიქცევა ასეთ დროს წინასწარ.

და ჩვენ ვუყურეთ ადამიანს, რომელიც მთელი ამ პერიოდის განმავლობაში სანამ იძულებით ჰყავდათ სცენაზე გამოყვანილი, გიჩენდა განცდას, რომ შეგიძლია გაჩერდე, დაისვენო, ცოტა ხანი მშვიდად იყო, იმიტომ, რომ ის იბრძვის, იბრძვის შენს ნაცვლად და ყველას ნაცვლადაც. და შენ, რაც არ უნდა გააკეთო, მხოლოდ უმნიშვნელო ფაფხური იქნება იმასთან შედარებით, რასაც ეს ადამიანი აკეთებს.

ასეთი რეჟიმები მნიშვნელოვანწილად დგას იმაზე, რომ უნდა გატეხოს წინააღმდეგობა, უნდა გატეხოს კონკრეტული ადამიანები, და ეს უნდა ანახოს ყველას, რომ არავინ გაბედოს წინააღმდეგობის გაწევა. როცა რეჟიმი ამას ვერ ახერხებს, ამას აქვს პირიქით შედეგი – ადამიანებში ჩნდება და ძლიერდება რწმენა, რომ ბრძოლას აქვს აზრი და რომ რეჟიმი დამარცხებადია.

მე მგონია, რომ ეს რწმენა უკვე ძლიერდება და ეს პირველ რიგში პოლიტპატიმრების დამსახურებაა.

და ბოლოს, რა დაემართება რეჟიმს?

იზოლაცია გაგრძელდება. არცერთი თავმოყვარე ქვეყნის ლიდერი ამათთან საქმეს არ დაიჭერს. პოლიტიკური იზოლაცია სულ უფრო მეტად გადავა ეკონომიკურ იზოლაციაში. ამათ მოუწევთ ისევ მათხოვრებივით ყველა უცნაურ საერთაშორისო ფორუმებზე სიარული და იქ უცნაურ ხალხთან ფოტოების გადაღება, რომ აჩვენონ თავიანთ ბაბლს, თითქოს ყველაფერი კარგადაა და სულ არ თვლიან *ლეებად სამყაროს ცივილიზებულ ნაწილში.

სანქციების რაოდენობაც მოიმატებს მაღალი ალბათობით. სულ რომ ანგელოზებივით მოიქცნენ, ისეთები აქვთ ნაკეთები, რომ ჯერ ყველას არ მიუღია საკადრისი პასუხი.

წინ წამოვლენ სულ უფრო უწიგნური, უტვინო და უსინდისო პერსონაჟები. არავინ ნორმალური, ვისაც აზროვნება და სინდისი შერჩენია, ამ რეჟიმს აღარ გაეკარება. ეს უკვე ჩანს.

ისედაც ხომ საშუალო გაქანების, მშიშარა, დაკომპლექსებულ სირებს ჩააბარეს ყველაფერი, რომელთაც ცხოვრებაში არასოდეს არაფრისთვის უბრძოლიათ, რადგან ამის ადგილი არ ჰქონდათ. მაგრამ ახლა რა ხალხშიც გამოდგეს და ბრიფინგებს ატარებინებენ, მაინც სხვა სიმაღლეა, მარტო მესიჯბოქსის წაკითხვა და გამეორება შეუძლიათ. საბჭოთა კალკულატორივით არიან პროცესორის ამბავში.

ამ ხალხს ამ ქვეყანაში ცხოვრება სულ უფრო გაურთულდება. კი, სახლები, აგარაკები და მანქანები ექნებათ, მაგრამ ქუჩაში გავლა უკვე პრობლემაა მათთვის. რამდენიც არ უნდა აჯარიმონ მონის დაძახებისთვის ხალხი, დისკომფორტს ვერ გაექცევიან და ვერ დაემალებიან, ვერც თვითონ და ვერც მათი ოჯახის წევრები. ეს იციან. ამიტომ დადიან 7-8 კაციანი დაცვებით.

რეჟიმი გახდება სულ უფრო იზოლირებული ჩვეულებრივი მოქალაქეებისგან და ამას ვერ დააკომპენსირებს გამგებლების კომუნიკაცია მუნიციპალიტეტის მაცხოვრებლებთან. მეტიც, ის გახდება გაცილებით პარანოიდული.

ჟანრის კანონია. ამის ნიშნებიც ჩანს უკვე. შინაურების და ყოფილი შინაურების ჭამა გაგრძელდება და უფრო ინტენსიურიც გახდება. მანდ დაიწყებს რეჟიმი ნაკერებზე რღვევას.

ამ სისტემის შენახვა დროთა განმავლობაში დაჯდება სულ უფრო ძვირი. ესეც გარდაუვალია. ეს ფული საიდანღაც უნდა მოიტანონ. მე მგონია, რომ გაუჭირდებათ. ჯერჯერობით რომ ახერხებენ, ეს მხოლოდ იმას ნიშნავს, რომ რაღაც ბალიში ჰქონდათ და/ან გარემოებებმა შეუწყო ხელი. მაგრამ ეს იმასაც ნიშნავს, რომ ასე დიდხანს ვერ გაგრძელდება.

რეჟიმის შენახვა არ არის იაფი საქმე ზოგადად. საქართველოსნაირი ქვეყნის გარუსება კი ძალიან ძვირი საქმეა. უბრალოდ ისტორია უნდა იცოდე.

ესაა რასაც მე ველოდები. რაღაცებში შეიძლება ავცდე, რაღაცები შეიძლება განსხვავებულად მოხდეს, მაგრამ ჯამში ტენდენციები ასეთი იქნება. სადამდე მივალთ მანამ, სანამ ბიძინა გაიქცევა (მაქეთ მიჰყავს თვითონ) არ ვიცი, მაგრამ სადღაც რომ გავწყვეტთ და დავუბრუნდებით ნორმალურობას მაგაში ეჭვი არასოდეს შემპარვია.

არ გარუსდება ეს ქვეყანა!

ბოლოს მაინც ჩვენ მოვიგებთ!“ – წერს ზურა გირჩი ჯაფარიძე.

ზურა ჯაფარიძე „ოცნებამ“ 22 მაისს დააკავა, ისევე როგორც სხვა არაერთი ოპოზიციონერი პოლიტიკოსი, „ქართული ოცნების“ მიერ პარლამენტში შექმნილ საგამოძიებო კომისიაში არმონაწილეობის გამო. მას 7-თვიანი პატიმრობა აქვს მისჯილი.

„როცა ევროპაში თავისუფალ მიმოსვლაზე ვსაუბრობთ, სულ მახსენდება ბებია, რომელმაც ჯოჯოხეთური გზა გაიარა იქ მოსახვედრად. საბერძნეთის საზღვარი ჩუმად, ავტობუსის საბარგულში ჩამწყვდეულმა გადაკვეთა და ასე იარა რამდენიმე საათი. არ მინდა, რომ აქ დავბრუნდეთ“ – ამბობს შალვა მინდაძე, თბილისის 70-ე სკოლის ისტორიის მასწავლებელი.

„ბათუმელები“ პედაგოგს ვიზალიბერალიზაციის შეჩერების მოსალოდნელ საფრთხეებზე და ქვეყანაში არსებულ პოლიტიკურ კრიზისზე ესაუბრა.

„მე დღეს ჩამოვედი ევროპიდან, კონფერენციაზე ვიყავი და მქონდა მოგზაურობის დროც. ძალიან ბევრი მუზეუმი, ციხესიმაგრე მოვინახულე და ჩემთვის, როგორც ისტორიის მასწავლებლისთვის, ეს ძალიან მნიშვნელოვანია.

ვიზალიბერალიზაციის დაკარგვა იქნება ევროპაში მარტივად მოგზაურობის შესაძლებლობის დაკარგვა.

ქვეყნისთვისაც პრივილეგიაა უვიზო მიმოსვლა. თუნდაც ტურიზმის ან ოჯახის წევრების მონახულების მიზნით, ასევე საქმიანი მიზნებისთვის.

თუმცა, ამ ყველაფერს რომ თავი დავანებოთ, ვიზალიბერალიზაცია არის პოლიტიკური მნიშვნელობის, სამართლებრივი ნდობა, პირველ რიგში ევროკავშირის მხრიდან, ერთგვარი სიგნალია, რომ ქვეყანა მიჩნეულია საიმედო პარტნიორად და ფაქტობრივად, ეს ქრება. ეს არის მიღწევა, რომელიც დაკავშირებულია დემოკრატიული ინსტიტუტების, ადამიანის უფლებების, კანონის უზენაესობისადმი ვალდებულებებთან და ამის გაუქმება ნიშნავს, რომ ჩვენ ასეთი ქვეყანა აღარ ვართ.

სამწუხაროდ, ჩვენს ქვეყანაში ფიქსირდება კანონის უზენაესობის, ადამიანის უფლებების დარღვევა, მიგრაციის კონტროლის გაუარესება და ასე შემდეგ. უვიზოს დაკარგვით დაგვიმძიმდება არა მხოლოდ მგზავრობის პირობები, ეს იქნება ქვეყნის უკუსვლის სიმბოლოც, რომელიც რაღაც იმედებს ჩაუკლავს ჩვენს მოქალაქეებსაც.

მსოფლიოსთვის კი ეს იქნება ნათელი მესიჯი, რომ ჩვენ უკვე ავტოკრატიული ქვეყანა ვართ.

როცა ევროპაში თავისუფალ მიმოსვლაზე ვსაუბრობთ, სულ მახსენდება ბებია, რომელმაც ჯოჯოხეთური გზა გაიარა იქ მოსახვედრად. 16 წელი საბერძნეთში ცხოვრობდა. საზღვარი ჩუმად, ავტობუსის საბარგულში ჩამწყვდეულმა გადაკვეთა და ასე იარა რამდენიმე საათი. არ მინდა, რომ აქ დავბრუნდეთ“ – ამბობს შალვა მინდაძე.

მისი აზრით, „ქართული ოცნება“ ბოლშევიკურ პოლიტიკას ატარებს და მათი პრემიერ-მინისტრიც ამ სისტემის მსახურებს აგონებს.

„ირაკლი კობახიძეს მამია ორახელაშვილს ვადარებ ხოლმე, რომელიც იმავეს ამბობდა 1921 წელს, რომ ჩვენ „აგენტების“ ხელით ვებრძოდით რუს ბოლშევიკებს.

ის ამბობდა, რომ „ამდენი ადამიანი უმოწყალოდ, უმიზეზოდ შეეწირა ქვეყანას და ქვეყნის დამოუკიდებლობას“ და ამდენი ხნის შემდეგ, ირაკლი კობახიძემაც ზუსტად იგივე განცხადება გააკეთა, რაც ჩემთვის ღალატის ანატომიაა. იმდენად ცხადი და ღიაა, რომ ყველგან, ყველა პლატფორმაზე ვყვირი.

სამწუხაროდ, ჩვენ მოსახლეობაში ძირეული პრობლემაა განათლების დაბალი დონე და მოსახლეობა ადვილად ექცევა ე. წ. ხელისუფლების პროპაგანდის ქვეშ, „ხელისუფლების“, რომელიც არ ასრულებს მოქალაქეების ნებას, არღვევს დემოკრატიის პრინციპებს და როცა ვხედავ, მთელი სახელმწიფო ინსტიტუტები რუსული სისტემით როგორ იმართება, ჩემთვის ეს არის დღისა და ღამის არევა, ვერ დაძინება იმაზე ფიქრით, რომ ქვეყანა, რომელსაც შენი ქვეყნის ლამის 30%-ი აქვს უკვე ოკუპირებული, აღწევს სახელმწიფო ინსტიტუციებშიც“- ამბობს შალვა მინდაძე.

მისი აზრით, ევროპისგან დაშორება იწვევს ღირებულებების აღრევას საგანმანათლებლო სისტემაშიც:

„თუ აქამდე სკოლებშიც ვასწავლიდით, რომ კარგი სწავლით გახდები წარმატებული, იქნები რეალიზებული და გექნება ახალი შესაძლებლობები, ახლა ეუბნებიან, რომ თურმე ამდენი წელი გატყუებდით, რომ თურმე ევროპა დემოკრატია კი არა რაღაც სიბინძურეა, იქ გაგრყვნიან, მონად გაქცევენ და ეს არის სრული სიგიჟე.

თუმცა მოსახლეობის ეკონომიკურ-სოციალური მდგომარეობა იმდენად დაბალია, რომ ვიღაცების ინტერესები, სამწუხაროდ, მაინც კუჭზე გადის… „კაცია ადამიანი?!“ ყოველთვის აქტუალურია, ყველა რეალობაში.

ეს ვითომ ხელფასების მატება მასწავლებლებისთვისაც იქითკენ არის მიმართული, რომ აგრძნობინონ „ნაჭამი ხარ, ნასვამი ხარ და მეტი აღარ გჭირდება“. მოგზაურობა გინდა? წახვალ აგერ რუსეთში ან სხვაგან, სადაც გვექნება უვიზო. ფაქტობრივად ღირსება დავკარგეთ, რადგან ღირსებადაკარგული ერი რომ არ ვიყოთ, დღეს ეს რეალობა ნამდვილად არ გვექნებოდა.

ილია ამბობდა, საქართველოს მოსახლეობა მხოლოდ მაშინ ფეთქდება, როცა ერი სიკვდილის პირას არისო და რეალურად, ჩვენ დღესაც ვხედავთ სიკვდილს ყველა სახელმწიფო სტრუქტურის, ყველა იდეის, ყველა სულიერი თუ პრაქტიკული ნაწილის კვდომას ქვეყანაში და თუ ჩვენ მართლა „ფენიქსის“ ერი ვართ და ეს არ არის მხოლოდ სადღეგრძელო, მაშინ უნდა შევძლოთ აფეთქება“ – ამბობს შალვა მინდაძე.

მისი თქმით, ევროპისგან დაშორებული სკოლა და განათლების სისტემა კიდევ უფრო დაუახლოვდება საბჭოთა სკოლას.

„გვეყოლება ჩაკეტილი, იზოლირებული სასკოლო საზოგადოება, რომელიც ახალგაზრდებს მისცემს იმ დოზით და იმ დონის განათლებას, რომელიც მხოლოდ ყოფით ინტერესებს დაუკმაყოფილებს.

მივიღებთ თვითცენზურას, პროპაგანდას, შიშზე დამყარებულ სისტემას და ვეღარ ვიქნებით ლაღი და თავისუფალი. უფრო პირქუშები გავხდებით და ჩვენი სკოლები, სადაც კლასებს ჯერ კიდევ შეშის ღუმელებით ათბობენ, კიდევ უფრო ცივი გახდება.

კორუფციის მწვერვალებზე ვართ უკვე. სულ რაღაც 10-15 სკოლა გავარემონტეთ და მერე ალბათ ესეც აღარ იქნება. ასე იცის რუსეთზე დამოკიდებულებამ და ეს არ არის უბრალოდ საგარეო პოლიტიკის არჩევანი, ეს ნიშნავს წარსულის გამეორებას.

ისიც კი მოვისმინე, რომ ჩვენ გვჭირდება „გეორგიევსკის ტრაქტატი 2“ და ამაზე მშვიდობის სახელით საუბრობენ, მაგრამ გულისხმობენ მორჩილებას, რადგან ეს არაა მშვიდობა, ესაა მშვიდობის ილუზია.

მაშინ საერთოდ რა საჭიროა სიცოცხლე, თუ მონობაში უნდა გავატაროთ. ნამდვილი მშვიდობა იქ არის, სადაც ადამიანი თავისუფალია, ბავშვი იზრდება კრიტიკულად მოაზროვნე და არა მორჩილებაში. ეს ყველაფერი დაიკარგება ევროპის დაკარგვით.

სამწუხაროდ, ჩვენ ჯერ კიდევ გვყავს სტალინის მადიდებელი საზოგადოება. მასწავლებლების 20%-ი სტალინს, ჰიტლერს ადიდებს და ეს ხალხი ჯერ კიდევ სკოლებშია.

რა ერთობაზეა საუბარი, როცა პატიმარი მასწავლებელი გვყავს და ერთი საჯარო მხარდაჭერის პოსტი არ დაუდია არავის.

მათი შემხედველი ვამბობ ხოლმე, – „მასწავლებელი კვდება“ და ამის გამოც ძალიან მიბრაზდებიან. ეს საბჭოთა, მონური სული სამწუხაროდ ისევ არსებობს ჩვენს საზოგადოებაში, ამიტომ, თუ მასწავლებელი ბოლომდე მოკვდება, ეს ქვეყანაც მოკვდება.

უბრალოდ იმის იმედი მაქვს, რომ ამ ქვეყნის ახალგაზრდობაში მოვასწარით კრიტიკული აზროვნების ჩადება და არ ვართ ასეთი ნაწილი ძალიან ცოტა. სადღაც 500 ათასი მაინც ხომ ვართ და ვერ ვიქნებით ასე მარტივად გასაქრობი. პროგრესულად მოაზროვნე საზოგადოების იმედი მაქვს, მათი ვინც გაიზარდა სწორ ღირებულებებზე და ეს ღირებულებები ასე მარტივად ვერ შეიცვლება“ – ამბობს შალვა მინდაძე.

________________

ამ თემაზე:

დღეს, 15 აგვისტოს, ბათუმში წყალმომარაგება შეეზღუდა შემდეგ ქუჩაზე მცხოვრებ აბონენტებს: ბაგრატიონის ქუჩაზე ნაწილობრივ, პუშკინის, სულაბერიძის, მთისძირის, შავშეთის, ქედის, სოხუმის, ანდრონიკაშვილისა და ქობულეთის ქუჩებზე.

“ბათუმის წყლის” ინფორმაციით, შეზღუდვის მიზეზი ავარიულად დაზიანებულ მილზე სარემონტო სამუშაოებია.

მათივე ცნობით, წყალმომარაგება შეწყდება 22:00 საათამდე.

დღეს, 15 აგვისტოს, 26 წლის მუსიკოსი, სინდისის პატიმარი, დავით ხომერიკი საბოლოო სიტყვით წარდგა სასამართლოს წინაშე.

პროკურატურა დავით ხომერიკს სისხლის სამართლის კოდექსის მე-18/229-ე მ მუხლების დარღვევას ედავება, რაც გულისხმობს „ასაფეთქებელი ან სიცოცხლისა და ჯანმრთელობისათვის საშიში სხვა მოწყობილობის, ან ნივთიერების გადატანა, განთავსებას“.  გამოძიების ვერსიით, მას ჩანთაში უპოვეს ბოთლები, აალებდი ნივთიერება და სხვა ნივთები, რომლებიც „მოლოტოვის კოქტეილის“ გამზადებისთვისაა საჭირო. დავით ხომერიკი ბრალს არ აღირებს.

„პირველ რიგში, თედოს [თედო აბრამოვი, სინდისის პატიმარი, რომელიც დღეს, 15 აგვისტოს სასამართლომ უდანაშაულოს ცნო] ამბავი ძალიან გამიხარდა. ვულოცავ მას თავისუფლებას. ახლა, ალბათ, ის ყველაზე თავისუფალი ადამიანია”, – ასე დაიწყო დავით ხომერიკმა საბოლოო სიტყვის წარმოთქმა და სასამართლო დარბაზს აჩვენა სამაჯური, რომელიც მას თედო აბრამოვმა აჩუქა.

დავით ხომერიკმა მოსამართლეს წინასწარ დაწერილი სიტყვის წაკითხვის ნებართვა სთხოვა.

„ბათუმელები“ გთავაზობთ დავით ხომერიკის დასკვნით სიტყვას შემოკლებით [სრული სიტყვის ჩაწერას ჟურნალისტები სასამართლო დარბაზში, ძირითადად, ვერ ახერხებენ, რადგან, „ოცნების“ გადაწყვეტილებით, სასამართლო დარბაზებში ვიდეო/აუდიო/ფოტო მასალის მომზადება აიკრძალა].

„სამწუხარო რეალობის წინაშე ვდგავართ ახლა ყველა, სადაც სიმართლე ყველა დაგვავიწყდა, ხოლო სამართალი კიდევ უფრო რთული და ძნელად საპოვნელი გახდა.

ჩვენ დიდი ხანია, რაც ამ ბრძოლაში ჩავებით ჩვენი საერთო სატკივრისა და ღირებულებების გამო, რომელიც მხოლოდ ერთ მიზანს ემსახურება – ვიცხოვროთ ისეთ სამართლიან, მშვიდობიან და თავისუფალ ქვეყანაში, რომელსაც ქართველი ხალხი უკვე დიდი ხანია იმსახურებს.

ერთადერთი გზა კი ამ ყველაფრის მისაღწევად, ეკლიანი გზის გავლაა…

დიახ, ეს ზუსტად ის მიზეზებია, რის გამოც ჩვენ დღეს ციხეში ვართ და ვერ გაგვიგია, თუ რატომ უნდა იჩაგრებოდნენ ადამიანები იმის გამო, რომ მათ უბრალოდ ხმა ამოიღეს და პროტესტი გამოხატეს ძალადობისა და უსამართლობის მიმართ.

მე ბავშვობიდან ქრისტიანულ ოჯახში ვიზრდებოდი, სადაც ყოველთვის მასწავლიდნენ სიყვარულს, სიკეთესა და ერთმანეთის პატივისცემას და მე დღემდე არ გადამიხვევია ამ მცნებებისათვის.

ამაში უკეთ გასარკვევად მე მუსიკა დამეხმარა.

სწორედ მუსიკა და ხელოვნება აღმოჩნდა ჩემთვის მთავარი რამ, რითაც შემეძლო ჩემი ტკივილი და პროტესტი გამომეხატა. და ახლაც მჯერა, რომ მუსიკა მშვიდობის ერთ-ერთი მთავარი საწინდარია.

….რაც შეეხება ჩემს პროტესტს – ამას ყოველთვის მშვიდობიანად გამოვხატავდი, ისე, როგორც შემეძლო. ყველაზე ხშირად კი ამას ჩემი მუსიკითა და სიმღერით ვაკეთებდი, საჯარო, სიტყვით გამოსვლები არასდროს მიყვარდა.

თუმცა, ხანდახან არის მომენტები, როდესაც სიჩუმე დაუშვებელია, რადგან ამან შეიძლება უფრო მეტად დაგვაზიანოს.

ყველაფერი სწორედ 20 ივნისს, ეგრეთ წოდებული „გავრილოვის ღამით“ დაიწყო, როცა ხალხი გავრილოვის ჩამოსვლას აპროტესტებდა ჩვენს ქვეყანაში.

იმ აქციების დროს, მთავრობა და ძალოვანი სტრუქტურები აქციაზე შეკრებულ ხალხს სასტიკად და ძალადობრივად გაუსწორდნენ. ამ ჯალათური  დარბევების დროს დაზიანდნენ აქციაზე მყოფი ჩემი მეგობრებიც, რომლებსაც სახის არეში ძალოვანი ჯგუფების მიერ ნასროლი რეზინის ტყვიები მოხვდათ, რამაც წარუშლელი კვალი დატოვა მათ ჯანმრთელობაზე.

20 ივნისის შემდეგ აქციები თითქმის აღარ შეჩერებულა და რუსთაველის გამზირი ნამდვილ ომის ველად იქცა. იქ ყოფნისას ყოველთვის იმის განცდა მრჩებოდა, რომ საიდანღაც ისევ რეზინის ტყვიებს გაისვრიდნენ. …სამწუხაროდ, ამ უბედურების მთავარი გამომწვევი და პროვოკატორი ჩვენივე ქვეყნის მმართველი ხელისუფლებაა, რომელმაც არაერთხელ ძალადობრივი გზა აირჩია თავისივე ხალხის წინააღმდეგ.

მათ ეშინიათ ჩვენი ერთიანობის, რადგან იციან, რომ სიმართლე ხალხის მხარესაა. ისინი არათუ სიკეთესა და მშვიდობას თესავენ ჩვენს ქვეყანაში, არამედ პირიქით, წამლავენ და ბოროტებას უწყობენ ხელს.

რაც შეეხება ჩემს, პროკურატურის მიერ ამ შეთითხნილ და გამოგონილ ბრალდებას.

კიდევ ერთხელ ვიტყვი იმას, რასაც აქამდე ვამბობდი – ეს არის აბსურდი და აბსოლუტური სიცრუე და რა თქმა უნდა, მე არ ვაღიარებ დანაშაულს, რომელიც მე არ ჩამიდენია.

პროკურატურას არანაირი მტკიცებულებები არ გააჩნია ჩემთვის ბრალის დასამტკიცებლად. საქმეში არცერთი ვიდეო მასალა, არც ნივთმტკიცება, არც დაზარალებული და არც რაიმე დანაშაულის ჩადენის ფაქტი არ ფიგურირებს. მაგრამ, მიუხედავად ამისა, პროკურორი ბრალს მდებს ყოველ მეორე წინადადებაში და იცავს და იმეორებს იმავე რაღაცას, რაზეც მე საერთოდ წარმოდგენა არ მაქვს და რომელზეც ინფორმაციას არ ვფლობ.

ბრალდების მხარეს ასე მოჰყავს მოწმეები სრულად დაზეპირებული, ერთი და იგივე ფრაზებით… მათ უმეტესობას სახეზე ვერც ვცნობ, ხოლო ნაწილს პირდაპირ დანაშაული აქვთ ჩადენილი.

პატივცემულო მოსამართლე, თქვენო ღირსებავ! ყველაფერს მიუხედავად, მე მაინც მრჩება იმედი, რომ ამ ყველაფერს სასამართლო გაითვალისწინებს და ობიექტურ და დამოუკიდებელ გადაწყვეტილებას მიიღებს. მე მესმის, რომ შეიძლება თქვენც იძულებულს გხდიდნენ, რომ აქციაზე დაკავებული მოქალაქეების მიმართ გამამტყუნებელი განაჩენი გამოგატანინონ, მაგრამ ეს ხომ თქვენი ბრძოლაცაა სასამართლოს სამართლიანობისა და დამოუკიდებლობის შენარჩუნებისთვის.

ჩემი თხოვნა იქნება, რომ იყავით ბოლომდე დამოუკიდებელი, რომ ხალხს დაუბრუნდეს სასამართლოს რწმენა და სჯეროდეს მისი სამართლიანობის.

ხალხი იმსახურებს ამას, ხალხი იმსახურებს სამართალს, ხალხთან ერთად კი ქვეყანა – მშვიდობასა და თავისუფლებას.

ბოლოს მინდა ჩემს ოჯახს, ჩემს მეგობრებს, უცნობებსაც და ნაცნობებსაც, ყველას ერთად მოგმართოთ – თქვენ ჩემი იმედის ვარსკვლავები და სხივები ხართ.

თქვენგან წამოსული სიყვარული ჩემთვის უძვირფასესია.

ამიტომ, ყველაფრის მიუხედავად, რაც არ უნდა მოხდეს, მეც ძალიან მიყვარხართ და გახსოვდეთ, რომ ნებდებიან მხოლოდ ისინი, ვისთვისაც თავისუფლება აღარაფერს ნიშნავს“.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ნინო გალუსტაშვილი სათათბიროდ გავიდა. დარბაზიდან გაიყვანეს დავით ხომერიკიც. დარბაზი ელოდება დავით ხომერიკის განაჩენს.

განახლებული ინფორმაცია: 

მოსამართლე ნინო გალისტაშვილმა 26 წლის მუსიკოსს, დავით ხომერიკს 4,5-წლიანი პატიმრობა მიუსაჯა.

ბათუმელ რეჟისორს, დრამატურგსა და მსახიობს, ოთარ [ოთო] ქათამაძეს საზოგადოების დახმარება სჭირდება.

როგორც რეჟისორის მეგობრები „ბათუმელებს“ უყვებიან, ოთო ქათამაძეს რამდენიმე დღის წინ ანევრიზმა გაუსკდა, რის შედეგადაც უგონო მდგომარეობაში კლინიკაში გადაიყვანეს.

ოთო ქათამაძე ამ დრომდე რეანიმაციულ განყოფილებაში რჩება.

მის გადასარჩენად მეგობრები თანხას აგროვებენ. მათ ფეისბუქზე შექმნეს სპეციალური გვერდი, სადაც ოთო ქათამაძის მდგომარეობის შესახებ ინფორმაცია ახლდება.

„ჩვენი უსაყვარლესი მეგობარი, ოთარ ქათამაძე, მოულოდნელად უმძიმეს მდგომარეობაში აღმოჩნდა — ანევრიზმის გასკდომის შემდეგ უგონოდ გადაიყვანეს ბათუმის ერთ-ერთ კლინიკაში. მდგომარეობის სიმძიმიდან გამომდინარე, ექიმებს მოუწიათ რამდენიმე ურთულესი ოპერაციის ერთდროულად ჩატარება.

დღესდღეობით ოთია რჩება რეანიმაციაში. მისი მდგომარეობა სტაბილურად მძიმეა, მაგრამ რაც მთავარია ექიმები იმედიან პროგნოზს გვაძლევენ და ჩვენ ვიცით, ოთია აუცილებლად გამოჯანმრთელდება და მალე დაუბრუნდება ჩვეული ცხოვრების რიტმს!

ამ გამარჯვებამდე კი წინ არის ხანგრძლივი და ძვირადღირებული რეაბილიტაციის გზა. სწორედ ახლა სჭირდება მას ყველაზე მეტად ჩვენი თანადგომა და მხარდაჭერა.

ოთია — ნიჭიერი დრამატურგი, მსახიობი, რეჟისორი, ქვეყნის ნამდვილი პატრიოტი და სამაგალითო მოქალაქეა. მოდით, გავერთიანდეთ და დავეხმაროთ, რომ მან ეს ბრძოლა აუცილებლად მოიგოს“, – წერენ ოთო ქათამაძის მეგობრები.

ანგარიშის ნომრები:

#GE37TB7251245064300006

#GE36BG0000000525985281

მიმღები – ანა დეისაძე

დანიშნულება – ოთიასთვის

მთავარი ფოტო: ოთო ქათამაძე; ფოტოს ავტორი: ედო მჟავანაძე

აქტივისტი თამარ კურატიშვილი წერს, რომ სასამართლოდან დაჯარიმების შესახებ აცნობეს. საქმე ეხება მზია ამაღლობელის სტენსილს წარწერით – „სილა რეჟიმს“, რომელიც აჭარის პოლიციის დეპარტამენტის ეზოს შესასვლელთან გააკეთა.

„მორიგი ჯარიმის შესახებ დამირეკეს ბათუმის საქალაქო სასამართლოდან, დაჯარიმებული ვარ 150-ე მუხლის მეორე ნაწილით, რას გულისხმობს და – მზიას განაჩენის გამოცხადების შემდეგ, გავაკეთე მზიას სტენსილი წარწერით „სილა რეჟიმს“, იმ განყოფილების თაღებზე, სადაც მზია ამაღლობელი დააკავეს.

რომ კითხოთ, ამ განყოფილებას გარე კამერები არ აქვს – ასე უპასუხეს მზიას, როცა ვიდეოჩანაწერები მოითხოვა. ჩემ შემთხვევაში კი, მტკიცებულებად წარმოდგენილია ვიდეომასალა.

ბათუმის საქალაქო სასამართლოში პროცესი ჩანიშნულია 20 აგვისტოს 11:00 საათზე. კვლავ გეპატიჟებით მორიგ კონცერტზე, მოქალაქენო.

სილა რეჟიმს! აი, რაც შეხება ჩემს ჯარიმებს, სტენსილის ჯარიმებს ვიხდიდი-ხოლმე, ამ ბოლო ხანებში უსამართლოდ და უკანონოდ დაკისრებული ჯარიმების შემდეგ, გადავწყვიტე, ჯარიმები სისტემას ვათვლევინო. სასამართლო პროცესებს დავესწრები ხოლმე იმის მიხედვით, რა ხასიათზე გავიღვიძებ. ჯარიმები წერეთ და გეჭიროთ!“ – წერს თამარ კურატაშვილი ფეისბუქზე.

9 აგვისტოს, თეთრ სახლში, აშშ-ის პრეზიდენტმა, დონალდ ტრამპმა, სომხეთის პრემიერ-მინისტრმა, ნიკოლ ფაშინიანმა და აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა, ილჰამ ალიევმა ხელი მოაწერეს ერთობლივ დეკლარაციას „ტრამპის გზა საერთაშორისო კეთილდღეობისა და მშვიდობისკენ“ – The Trump Route for International Peace and Prosperity – TRIPP.

სომხური მხარე ტრამპის გზა/მარშრუტს სიუნიქის გზად მოიხსენიებს, აზერბაიჯანული მხარე კი ზანგეზურის დერეფანს უწოდებს.

სამმხრივი ხელშეკრულებით აშშ-მ მიიღო ექსკლუზიური უფლება 99 წლით სამხრეთ კავკასიაში სტრატეგიული სატრანზიტო დერეფნის განვითარებისთვის.

მაშინ, როცა სამხრეთ კავკასიის ორი ქვეყნის ლიდერი ვაშინგტონში უმაღლესი დონის შეხვედრებს მართავდა, არსად იყვნენ საქართველოს წარმომადგენლები. უფრო მეტიც, ერთობლივი პრესკონფერენციის დროს, კითხვებშიც კი საქართველო არავის უხსენებია.

სამხრეთ კავკასიაში „ტრამპის მარშრუტის“ გაჩენამ გააჩინა კითხვები:

ხომ არ ყალიბდება საქართველოს გვერდის ავლით აზიის ევროპასთან დამაკავშირებელი ახალი ალტერნატიული სატრანსპორტო დერეფანი?

ხომ არ გამოიწვევს საქართველოს რკინიგზის ნავსადგურების და ბაქო-თბილისი-ყარსის განშტოებიდან გარკვეული ტვირთნაკადების ზანგეზურის დერეფნის მიმართულებით გადმორთვას?

ხომ არ იმოქმედებს ზანგეზურის დერეფნის ამოქმედება რეგიონში ტვირთნაკადების ახლებურად გადანაწილებას და რა როლი ექნება ასეთ გადანაწილებაში საქართველოს?

ამ კითხვებზე პასუხი „ბათუმელებმა“ სატრანსპორტო დერეფნის კვლევის ცენტრის ხელმძღვანელისგან, პაატა ცაგარეიშვილისგან მოისმინა.

• ბატონო პაატა, დაახლოებით რა დროში ამოქმედება ეს ე.წ. ტრამპის გზა (სიუნიქის/ზანგეზურის) დერეფანი?  და ხომ არ აუვლის ის გვერდს საქართველოს.

მოდით თავიდან ხაზი გავუსვათ იმ გარემოებას, რომელზეც არავინ არ საუბრობს: ზოგადად რომ წარმოვიდგინოთ. ზანგეზურის დერეფანი დაახლოებით 800-850 კილომეტრის სიგრძისაა – იწყება ყარსში და მთავრდება ბაქოში, წრიულად უვლის აზერბაიჯანის, ნახიჩევანის ანკლავს [სომხეთი ზანგეზურის დერეფანს სიუნიქს ეძახის] და შემდეგ ისევ აზერბაიჯანში ბრუნდება.

თუ აი, ამ 800 კილომეტრიან მონაკვეთს წარმოვიდგენთ, როგორც დერეფანს, დაახლოებით 200 კილომეტრი თურქეთის ტერიტორიაზეა განლაგებული. აქ მშენებლობა ახლა იწყება, ჯერჯერობით განვითარებულ ფაზაში შესული არაა. თურქული პრესის თანახმად, დაახლოებით 5 წელი დასჭირდება თურქული 200-კილომეტრიანი უბნის მშენებლობას.

შემდეგ მოდის ნახიჩევანი, ანუ აზერბაიჯანის უბანი, რომელიც დაახლოებით 177 კილომეტრია. აქ მოძველებული სარკინიგზო ლიანდაგია და აზერბაიჯანი გეგმავს, ააშენოს მეორე ლიანდაგი, გააკეთოს ელექტროფიცირება. ეს გარკვეულ დროსთან არის დაკავშირებული და შეიძლება 5 წელზე მეტიც დასჭირდეს.

ცალკე არის 45 კილომეტრიანი სომხეთის ტერიტორიაზე განლაგებული სიუნიქის მონაკვეთი, რომელიც ისეთ პირობებშია, რომ საერთოდ მიწის ვაკისიც კი აღარ არსებობს. დაახლოებით 30 წელია უფუნქციო მდგომარეობაშია. ამიტომ ამ მონაკვეთზე სარკინიგზო ინფრასტრუქტურის მოწყობა, ესეც დიდ დროსთან არის დაკავშირებული.

რაც შეეხება აზერბაიჯანის მხარეს სარკინიგზო მონაკვეთის მოწყობას, აქ სიტუაცია უკეთესად არის, თითქმის დასრულებისკენ მიდის, დაახლოებით 500 კილომეტრიან მონაკვეთზეა საუბარი. 5 წელია განსაზღვრული, მაგრამ არ გამოვრიცხავთ, რომ 5-7 წელი მაინც გაგრძელდება ეს მშენებლობა.

პარალელურად შენდება საავტომობილო-სატრანზიტო მაგისტრალი, შეიძლება ეს მაგისტრალი უფრო ადრე შევიდეს ექსპლუატაციაში.

5-7 წელიწადი ეს არის ის ვადა, რომელიც საქართველომ უნდა გამოიყენოს თავის სასიკეთოდ, დაასრულოს ინფრასტრუქტურული საგზაო თუ სარკინიგზო პროექტები, რომელიც დიდი ხნის წინ უნდა დასრულებულიყო.

მაგალითად, აღმოსავლეთ-დასავლეთ საავტომობილო მაგისტრალი, წინა მთავრობების დროს 6-ჯერ შეიცვალა მისი დასრულების ვადა, ამ მაგისტრალის სიგრძე არის 430 კილომეტრი და დღეს მხოლოდ 70%-ია აშენებული, ავტობანს რასაც ვეძახით.

ახლახან ინფრასტრუქტურის მინისტრმა დააანონსა, რომ ეს მაგისტრალი 2032 წელს დასრულდება. მიმაჩნია, რომ ეს ძალიან შორსაა, ასეთ კონკურენტულ დაპირისპირებაში ზანგეზურის დერეფანთან. ბუნებრივია, ეს ვადა იქნება ჩვენთვის არასახარბიელო და არამიმზიდველი.

ცალკე არის რკინიგზის მოდერნიზაციის პროექტი, რომელიც დასრულების ეტაპზეა, მაგრამ ვერა და ვერ დასრულდა. საუბარობენ, რომ რიკოთის უღელტეხილზე გაიზარდოს გამტარუნარიანობა, ასევე საუბარია ბაქო-თბილისი-ყარსის სარკინიგზო მონაკვეთის სრულად ამოქმედებაზე, რომელიც 2017 წელს გაიხსნა. ყოველ წელს გვპირდებოდა საქართველოს მთავრობა, რომ დასრულდება, დასრულდება, მაგრამ დღესაც არ არის დასრულებულ მდგომარეობაში.

საუბარია ანაკლიის ნავსადგურზე, რომელიც იქნებოდა დამატებითი მიმწოლი პროექტი, რომ ტვირთნაკადები მოგვეზიდა შუა დერეფანში.

მე რამდენიმე პროექტი დავასახელე, რომლის დაუსრულებლობის შემთხვევაში შუა დერეფანს, ანუ საქართველოზე გამავალ დერეფანს მიმზიდველობა დაეკარგება და ნაკლებად კონკურენტუნარიანი აღმოჩნდება ზანგეზურის დერეფანთან მიმართებაში.

ამიტომ პირველი და აუცილებელი ამოცანაა ჩვენს შუა დერეფანზე არსებული ინფრასტრუქტურული პროექტების დასრულება და ახალი პროექტების ინიცირება, პირველ რიგში ლოგისტიკური ცენტრების, სადაც მოხდება ტვირთნაკადების კონსოლიდაცია და გაშლა. აქედან გამომდინარე, გარკვეულწილად ზანგეზურის დერეფანი საქართველოს უბიძგებს უფრო ინტენსიურად განავითაროს საკუთარი ინფრასტრუქტურა და შესაძლებელია ეს დადებით კონტექსტში იყოს განხილული.

• ხომ არ მოხდება საქართველოს რკინიგზის, ნავსადგურების და ბაქო-თბილისი-ყარსის განშტოებიდან გარკვეული ტვირთნაკადების სიუნიქის/ზანგეზურის დერეფნის მიმართულებით გადართვა?

ეს მეორე და მნიშვნელოვანი საკითხია – დაკარგავს თუ არა საქართველოზე გამავალი დერეფანი ტვირთნაკადს ამ დერეფნის ამოქმედების შემთხვევაში.

ამ ეტაპზე, როდესაც ერთი დერეფანი არ არის დასრულებული და ვვარაუდობთ, რომ 5-7 წლის შემდეგ დასრულდება, წინსწრებით თუ რა მოცულობის ტვირთს დაკარგავს შუა დერეფანი, ძნელი სათქმელია.

ამ კვლევის ჩატარება სახელმწიფოს პრეროგატივაა, რადგან სახელმწიფოს აღიარებული აქვს შუა დერეფანი ერთ-ერთ მის პრიორიტეტად, ეკონომიკის ქვაკუთხედად.

სომხეთი აქტიურად მოიპოვებს მადანს, ეს ძვირადღირებული მადნებია. ეს ტვირთნაკადი დღეს ფოთის და ბათუმის ნავსადგურებიდან მოძრაობს აზიისკენ, ძირითადად ჩინეთისკენ ჩვენი დერეფნის გავლით.

ზანგეზურის დერეფნის გახსნის შემთხვევაში, ეს ტვირთნაკადი ჩაიხსნება საქართველოს დერეფნიდან და გადაერთვება ჩინეთის მიმართულებით. დაახლოებით 800 ათასიდან მილიონ 200 ათას ტონამდე ტვირთია. სავარაუდოდ, ჩვენ ამ ტვირთნაკადს დავკარგავთ.

შეიძლება დავკარგოთ საკონტეინერო ნაკადი, რომელიც დღეს ფოთის ნავსადგურიდან შემოდის და მიდის სომხეთში. არ არის გამორიცხული, რომ ჩინეთიდან ბლოკ მატარებლებით შემოვიდეს პირდაპირ შუა დერეფნის გავლით, ზანგეზური გადაკვეთოს და სომხეთში აღმოჩნდეს.

თუკი სომხეთი და აზერბაიჯანი მშვიდობიან თანაცხოვრებაში გადავლენ, არ გამოვრიცხავ დაიკარგოს სომხეთისთვის უმნიშვნელოვანესი გაზის და ნავთობპროდუქტების მიწოდების ფუნქცია. არ გამოვრიცხავთ, რომ რუსეთის ნაცვლად სომხეთმა აზერბაიჯანიდან ან ცენტრალური აზიიდან  მიიღოს გაზი და ნავთობი.

ასევე ისეთი ტვირთნაკადები, რომელიც დღეს შემოდის ბათუმის ნავსადგურში და ბათუმისთვის მნიშვნელოვანი ტვირთნაკადებია, იქნება ეს ყაზახეთიდან წამოსული ხორბალი თუ ქიმიური ტვირთები, წავიდეს ზანგეზურის დერეფნის გავლით თურქეთში.

ცენტრალურ აზიაში ინტენსიურად ვითარდება ევროკავშირის და ამერიკის შეერთებული შტატების ინვესტიციებით არსებული საწარმოები. როდესაც არსებული საწარმოების განვითარებაზე ვსაუბრობთ, აქ უნდა შევხედოთ ცენტრალური აზიის, კერძოდ კი ყაზახეთის და უზბეკეთის მთავრობების ხედვას.

ისინი ეტაპობრივად გადადიან არა ნედლეულის, არამედ გადამუშავებული პროდუქციის ექსპორტზე. ყაზახეთს ახლო გეგმაში აქვს 2027 წლისათვის, რომ 10 მილიარდი დოლარი უნდა ჩადოს მეტალურგიული სიმძლავრეების განვითარებაში, ასევე უზბეკეთს აქვს სახელმწიფო პროგრამა შემუშავებული, რომ 10 მილიარდი ჩაიდება ქიმიური მრეწველობის განვითარებაში.

მათ მიერ გამოშვებული პროდუქცია კონკურენტულ არეალში წავა, ან შუა დერეფნით უნდა წავიდეს ან ზანგეზურის დერეფნით.

ეს საწარმოები მოდერნიზდება ევროპული ძირითადად ინვესტიციების ხარჯზე. აქედან გამომდინარე, თუ საქართველოს პოლიტიკური ხელმძღვანელობის კურსი იქნება საწინააღმდეგო ევროპული კურსის… ევროკავშირი დებს თანხებს ცენტრალური აზიის საწარმოო სიმძლავრეების გასაძლიერებლად, პოტენციალის გასაძლიერებლად. უნდა ვივარაუდოთ, რომ სად წავა ტვირთი, მის [ევროკავშირის] კარნახზე იქნება დამოკიდებული. უპრიანია, რომ წამოვიდეს ზანგეზურის დერეფნიდან, რადგან ისინი უკვეთავენ ამ შემთხვევაში სიტუაციას.

პოლიტიკური ორიენტაციის მდგენელი იქნება განმსაზღვრელი, თუ რომელი ტვირთი რა მიმართულებით წამოვა.

ზანგეზურის დერეფანი იქნება კონკურენტი საქართველოს სატრანსპორტო, შუა დერეფნის.

ერთიც მინდა დავამატო – დღესდღეობით რატომღაც ექსპერტები, პოლიტოლოგები, დეპუტატები და ასე შემდეგ ყურადღებას არ აქცევენ, რომ ზანგეზურის დერეფნის გახსნა და აზერბაიჯან-სომხეთის მეგობრული დამოკიდებულების ფაზაში გადასვლა ავტომატიურად იწვევს სომხეთის ტერიტორიაზე არსებული ყველა დერეფნის დებლოკირებას, ანუ გახსნას.

სომხეთის ტერიტორიაზე თუ სადმე გაჩერებულია სატრანზიტო დერეფანი, მაგალთად, სომხეთ-თურქეთის დამაკავშირებელი ახურიანი, ყველა ეს დერეფანი გაიხსნება.

საქართველოზე გამავალი შუა დერეფანი არამარტო ზანგეზურის დერეფნის კონკურენტი ხდება, არამედ სომხეთის ტერიტორიაზე სხვადასხვა სატრანზიტო დერეფნების  წარმოშობის კონკურენტიც ხდება, ანუ მათ დამატებითი კონკურენტი დერეფნები ებადება.

სომხეთი ამ შემთხვევაში ხდება მისთვის მიუღწეველი მიზნის სატრანზიტო სახელმწიფოს მატარებელი.

აზერბაიჯანი ყველაზე მოგებული რჩება ამ დერეფნის ამოქმედებით, გამომდინარე იქიდან, რომ მის ხელში აღმოჩნდება, პრიმიტიულად რომ ვთქვათ „ონკანი“. მასშტაბური ონკანის მფლობელი ხდება აზერბაიჯანი, საშუალება ექნება მისთვის მისაღებ სატარიფო ვადებში ან შუა დერეფნით დააგზავნოს ტვირთნაკადი ან ზანგეზურის დერეფნით. ამავე დროს ერთ-ერთი მომგებიან პოზიციაში რჩება თურქეთი, რადგანაც როგორც ზანგეზურის, ისე შუა დერეფნის გავლით, ორივე ნაკადი ყარსში იკრიბება.

თურქეთმა დაახლოებით 4-5 წელი დახარჯა, რომ ყარსში მოეწყო უდიდესი ლოგისტიკური ცენტრი, სადაც არის ხორბლის შესანახი ტერმინალებიდან დაწყებული ძალიან დიდი გაშლილი ინფრასტრუქტურა. ერთობლიობაში თურქეთი არაფერს კარგავს – ორივე შემთხვევაში, ორივე დერეფანი იკრიბება, ერთდება ყარსში და ყარსი გარდაიქმნება აღმოსავლეთ თურქეთში ერთ-ერთ მძლავრ შემკრებ-გამანაწილებელ ლოგისტიკურ ცენტრად. ეს იყო თურქეთის მიზანი.

რადგანაც თურქეთში არის ეკონომიკის დისპროპორცია, ანუ დასავლეთ თურქეთი მეტად არის განვითარებული ეკონომიკურად, აღმოსავლეთ თურქეთი ნაკლებად, ამიტომ ეს არის მისი სტრატეგიული ამოცანა.

ეს ორი სახელმწიფო გადაიქცევა მნიშვნელოვან გასაღებად ამ დერეფნის ამოქმედების შემთხვევაში. რა თქმა უნდა, კარგავს თავის დატვირთვას რუსეთი, რადგანაც ჩრდილოეთ-სამხრეთ დერეფნის, ჩრდილოეთ-სამხრეთ დერეფანზე მნიშვნელოვანი ინვესტიციების ჩადების შედეგად ფაქტობრივად შესაძლებელია დაკარგოს გავლენა ჩრდილოეთიდან ირანი-ინდოეთის მიმართულებით.

უნდა აღინიშნოს კიდევ ერთი გარემოება, შესაძლებელია, მნიშვნელოვანი ტვირთნაკადი, რომელიც საავტომობილო მიმართულებით დღეს გადაიზიდება შუა დერეფნით, ამ ნაკადმაც გადაინაცვლოს ზანგეზურის დერეფანში.

როგორც კი 2022 წელს საომარი მოქმედებები დაიწყო უკრაინაში და ტვირთნაკადი მნიშვნელოვნად გაიზარდა, საქართველოს მხარემ გაზარდა სხვადასხვა ტარიფი სატრანსპორტო, სატრანზიტო, საავტომობილო ინფრასტრუქტურაში.

მაგალითად, სატრანზიტო ტარიფი საავტომობილო გადაზიდვებისათვის იყო 200 და გახდა 350 ლარი. ამ ფაქტორების გათვალისწინებით, საავტომობილო ტრანსპორტი, რომელიც უფრო მობილურია, სწრაფად იპოვის ალტერნატიულ მიმართულებას. არ გამოვრიცხავთ, რომ საავტომობილო ტრანსპორტი თურქეთიდან ცენტრალურ აზიასა და ჩინეთში, ზანგეზურის დერეფნით წავიდეს, თუ რა მოცულობით ჯერ ამაზე საუბარი რთულია, ეს პირობებზეა დამოკიდებული.

• იმ შემთხვევაში, თუ ბაქო–თბილისი–ყარსის საქართველოს მონაკვეთი იქნებოდა გამართული, ქვეყანა დაკარგავდა თუ არა ტვირთს, ან რა შემოსავალი შეიძლებოდა ჰქონდეს?

ბაქო-თბილისი-ყარსის მხოლოდ საქართველოს მონაკვეთის მშენებლობა-მოდერნიზაციაზე აზერბაიჯანის მხარემ, დაახლოებით 900 მილიონი დოლარი დახარჯა. ახლა როდესაც მოხდა დებლოკირება, შერიგება სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის, თურქეთსა და სომხეთს შორის, 1999 წელს შეჩერებული სარკინიგზო მოძრაობის აღდგენა ძალიან მარტივად არის შესაძლებელი.

მხოლოდ 36 მილიონი დოლარია დასახარჯი, რომ თურქეთსა და სომხეთს შორის სარკინიგზო მიმოსვლა აღდგეს და ტვირთმა დაიწყოს მოძრაობა ყარსიდან სომხეთის მიმართულებით. შესაბამისად, ჩაანაცვლოს ბაქო-თბილისი-ყარსის საქართველოს მონაკვეთი. ანუ, ეს მონაკვეთი უფრო მიმზიდველი შეიძლება გახდეს სომხეთის გავლით. აქედან გამომდინარე, ცოტა რთულად წარმომიდგენია ბაქო-თბილისი-ყარსის საქართველოს მონაკვეთის პერსპექტივა, იმ გადმოსახედიდან, რომ აქ მთაგორიანი უბანია და, დაახლოებით, 5 თვე წყდება მოძრაობა,ზამთრის პერიოდში.

რთული იქნება თუ არ დამაგრდა გარკვეული ტვირთები – მაგალითად, ყაზახეთიდან წამოსული ხორბლი, ჩინური ტვირთები… ამ ტვირთებს უნდა მიეცეს შესაბამისი მომგებიანი სატარიფო პოლიტიკა.

ძალიან რთულია ამის განხორციელება, რადგან ახალქალაქის რკინიგზა ურიკების შემცვლელი უბანია. მატარებელი რომ მოდის თურქეთიდან, უნდა გადმოვიდეს საბჭოთა რელსებზე. ღერძებს შორის მანძილი უნდა შეიცვალოს ახალქალაქში – ორმაგი შეცვლა სჭირდება, რაც ძალიან ძვირადღირებული სიამოვნებაა. ბაქო-თბილისი-ყარსის რკინიგზა გარკვეულ ჩიხშია და გაუჭირდება კონკურენტულ ბრძოლაში შესვლა, თუ არ გამოიგზავნა რაიმე ძვირადღირებული ტვირთები და არ მოხდა მათი დამაგრება.

„ყველას უნდა მოსწრება და აგვისტოს ბოლომდე გაღწევა საქართველოდან. არ ვიცით, რა იქნება, ძალიან განვიცდით ამ საკითხს,“ – ამბობს „ბათუმელებთან“ ევროპასთან უვიზო რეჟიმის შესაძლო გაუქმებაზე საუბრის დროს ირინა ნამიჩეიშვილი. იგი HR რეკრუტერია და ბოლო წლებია საქართველოს მოქალაქეებს ეხმარება პოლონეთში დასაქმებაში.

აგვისტოს ბოლოს ევროკავშირი იმსჯელებს – უნდა შეუჩერდეს თუ არა უვიზო მიმოსვლის რეჟიმი საქართველოს?

მას შემდეგ, რაც საქართველოსთან ევროკავშირმა უვიზო რეჟიმი აამოქმედა, საქართველოდან ევროპაში ბევრი დასაქმების მიზნით მიდის. დღეს მოქალაქეები საქართველოს ანტიკონსტიტუციური და არალეგიტიმური ხელისუფლების წყალობით, წარსულში დაბრუნების საფრთხეს ხედავენ – უფრო მეტ სიღარიბეს და უმუშევრობას, რომელსაც ვეღარ გაექცევი.

დასაქმებას ბოლო წლებში საქართველოს მოქალაქეები ხშირად ახერხებდნენ პოლონეთში. ემიგრანტები აღნიშნავენ, რომ ამ ქვეყანაში შესაძლოა არ არის მაღალი ჯამაგირი, მაგრამ შედარებით იოლია სამუშაო ადგილის პოვნა.

პოლონეთში თვეში საშუალო ანაზღაურება 1500-1800 აშშ დოლარი გამოდის.

„თვეში 20-30 ადამიანამდე ვაგზავნი, ჩემს გარდა არიან სხვებიც, ვინც მხოლოდ პოლონეთზე მუშაობს… ბევრად მეტია მსურველი, მაგრამ რა შევთავაზო?“ – კითხულობს ირინა ნამიჩეიშვილი.

იგი ჩვენთან საუბრისას, პირველ რიგში, იმ დღეს იხსენებს, როცა თავადაც პოლონეთში იყო, მუშაობდა, როგორც ემიგრანტი და უთხრეს – საქართველოს მოქალაქეებს ვიზები აღარ დაგჭირდებათო.

„ეს იყო ჩემთვის ფანტასტიკის სფერო – შვილი ვნახე, სულ თოთო იყო, როცა დავტოვე საქართველოში და წავედი ემიგრაციაში.

ჩემსავით რამდენი ქალი იყო? ასობით და ათასობით ქალი, რამდენმა დედამ ჩაიკრა შვილი გულში? ახლა ოჯახის წევრებს თავისუფლად ნახულობ. ეს რამხელა სტიმულია, რომ გააგრძელო მუშაობა. ძალიან რთული შრომა უწევთ ემიგრანტებს. ვინმეს თუ მარტივი ჰგონია, ასე არაა.

ახლა ეს ყველაფერი უკან გვიბრუნდება, ყველაფერი შეიცვლება: საშინლად აისახება უვიზოს გაუქმება ყველა ოჯახზე. ემიგრაციით სუნთქავს საქართველოში უმრავლესობა.

თუ ჩამოვცილდით ამ ყველაფერს და დაგვიხურეს ყველა კარი, მთავრობის ბრალია, აბა, მეტი ვისი ბრალია? მე ვინც მირეკავს, ყველა შეწუხებულია ამით და ყველას აქვს აგრესია მთავრობის მიმართ.

ამიტომაც, ვთხოვთ კი არა, უნდა მოვთხოვოთ ხელისუფლებას, რომ ისეთი ნაბიჯები გადადგან, რომ ეს საჩუქარი – სრული ამ სიტყვის მნიშვნელობით – არ დავკარგოთ,“ – ამბობს ირინა ნამიჩეიშვილი.

მას შემდეგ, რაც ქართველი ემიგრანტების ნაწილმა პოლონეთის, როგორც ტრანზიტული ქვეყნის გამოყენება დაიწყო, პოლონეთში დასაქმებულ ემიგრანტებს სამუშაო ნებართვის ქონა უკვე მკაცრად მოეთხოვებათ.

ირინა ნამიჩეიშვილი გვიყვება, რომ ბოლო პერიოდში განსაკუთრებულ პრობლემად იქცა ქართველების რეპუტაცია პოლონეთში.

„საკმაოდ მარტივად გაიცემა ნებართვა, თუ არ აქვს კანდიდატს რამე სახის დარღვევა. 2 ივნისიდან პოლონეთში ამოქმედდა ახალი კანონი და ცოტა გართულდა პროცედურები: მაგალითად, ადამიანს უკვე ჰქონდა გაკეთებული ეს სამუშაო ნებართვა და არ გამოცხადდა დამსაქმებელთან, დამსაქმებელი ვალდებულია აცნობოს შესაბამის უწყებას 14 დღის ვადაში, რომ არ გამოცხადდა კანდიდატი… ვისაც არა აქვს დარღვევა, ვინც მიდის პირველად და ასე შემდეგ, უპრობლემოდ, მაქსიმუმ 14 სამუშაო დღეში ხელზე აქვთ სამუშაო ნებართვა.

მთავარი პრობლემა ისაა, რომ 80% პოლონური ვიზებით არ მუშაობს შემდგომ პოლონეთში – მიდიან, აგრძელებენ გზას, გერმანიაში, ჰოლანდიაში, სხვა ქვეყნებში. შესაბამისად, პოლონეთში არ იხდიან გადასახადებს.

მე ამჟამად ვმუშაობ ექვს წამყვანს კომპანიასთან პოლონეთში. ძალიან ბევრი სამუშაო ადგილი საქართველოს მოქალაქეებისთვის დაიხურა. როცა დამსაქმებლებს ვეკითხები, რა არის მიზეზი? პირდაპირ არავინ არაფერს გეუბნება, მაგრამ ფაქტია, რომ იმიჯი შეილახა: არის ქურდობის შემთხვევები, კონფლიქტები… ერთი დასაქმებული მყავდა, ქუჩის ბიჭი თუ რასაც ეძახიან. ინდაურების ფაბრიკაში დაიწყო მუშაობა, სადაც მზადდებოდა ხორცი, ორი-სამი დღე იმუშავა… შემდეგ ამ საწარმოს დირექტორმა მაჩვენა კადრები, როგორ იდებდა ეს ბიჭი ხორცის ნაჭრებს მაღალყელიან ჩექმებში.

ძალიან რთული შრომა უწევთ პოლონეთში. ფაბრიკა-ქარხნებში, ან ტანსაცმლის საწყობებში. ერთი შეხედვით ისე ჟღერს, რა უნდა იყოს ახლა ტანსაცმლის საწყობია, ეს არაფერი, შეფუთვა და ასე შემდეგ, ხომ? მაგრამ რომ ჩაუღრმავდე, მე დავდიოდი სწავლებაზე თარჯიმნად და კილომეტრების გავლა უწევთ 12 საათის მანძილზე, რაღაც არაადამიანური სისწრაფით მოძრაობა,“ – გვიყვება ირინა ნამიჩეიშვილი.

ქართველი რეკრუტერის დაკვირვებით, პოლონეთში უფრო ქართველ ქალებს ენდობიან.

„ქართველ ქალებს სადაც უმუშავიათ, ჩემი გამოცდილებით გეუბნებით, ყველგან ძალიან ენდობიან და უნდათ. ხშირად არათუ მოთხოვნა მიმიღია, არამედ მეხვეწებიან, იქნებ ქართველი ქალი გვაპოვნინოო…. სადღაც ერთი თვის წინ პოლონელი, 79 წლის ქალი დამიკავშირდა, ქართველი დიასახლისი მინდა სახლშიო – საქართველოში ვიყავი და ქართული სამზარეულო შემიყვარდაო. სხვათა შორის, კარგი გოგო ვუპოვე და ორივე ბედნიერია.

უკვე თითქმის ყველა კომპანიაში ითხოვენ რუსულ ენას, რადგან პროექტების კოორდინატორები, ბრიგადირები არიან უკრაინელები, უკრაინელებთან ძირითადად კომუნიკაცია არის რუსულ ენაზე და შესაბამისად, ითხოვენ რუსულ ენას, ინგლისური ნაკლებად იციან.

არ უნდა დავზარალდეთ უბრალო ხალხი… მთავრობას შეუძლია იმოქმედოს ისე, რომ რაღაცნაირად მოგვარდეს ეს საკითხი. ჩემმა შვილმაც მინდა, რომ ისწავლოს ევროპაში. რატომ უნდა ვიყოთ ჩვენ ამ ყველაფერს მოკლებული?!“ – გვითხრა ირინა ნამიჩეიშვილმა.

„როცა ბავშვს აშინებ, ემუქრები, ვერ მიიღებ მისგან კარგ შედეგს, ხომ?! ასეა აღზრდაშიც.

ან რატომ უნდა შემაშინო ომით. მხოლოდ იმიტომ, რომ მინდა ევროპულ სახელმწიფოდ ჩამოვყალიბდე? ესეც ხომ გასააზრებელია“ – ამბობს ელენე ბეთლემიშვილი, მასწავლებლის ეროვნული ჯილდოს ათეულის წევრი.

ელენე ბეთლემიშვილი გორის მე-3 და მე-8 საჯარო სკოლებში დაწყებით საფეხურზე ასწავლის.

„ბათუმელები“ პედაგოგს ვიზალიბერალიზაციის მნიშვნელობაზე და იმ მოსალოდნელ საფრთხეებზე ესაუბრა, რომლის წინაშეც ქვეყანა „ქართული ოცნების“ ანტიევროპულმა პოლიტიკამ დააყენა.

„მახსოვს, როგორ ზეიმობდა მთელი ქვეყანა ვიზალიბერალიზაციას და ყველა ვხედავთ, რამდენი სიკეთე მოიტანა ევროპასთან უვიზო მიმოსვლამ კონკრეტული ადამიანების, ოჯახების დონეზე. წლების განმავლობაში უნახავი ოჯახის წევრები მოინახულეს ადამიანებმა და ამის ბევრი ისტორია არსებობს.

ყველამ ვიცით, ჯანდაცვის კუთხით ადამიანები როგორ კარგად სარგებლობენ უვიზო მიმოსვლით. მეგობარი მყავს, რომელიც საფრანგეთში მკურნალობს, რადგან ვერასდროს იმკურნალებს და ვერ გასწვდება იმ ხარჯებს, რასაც ეს ქვეყანა აძლევს მას სრულიად უფასოდ.

განათლება ავიღოთ. ყველას გვინდა რომ განვვითარდეთ, ხომ?! გვინდა ევროპული ხარისხის სტანდარტებს მივაღწიოთ სკოლაში, უმაღლეს განათლებაში. ძალიან ბევრი პროგრამით ისარგებლეს მასწავლებლებმაც, ნახეს ევროპის სკოლები, გაეცნენ საერთაშორისო გამოცდილებებს. მოსწავლეებისთვის არსებობს ასევე ძალიან კარგი პროგრამები, სტუდენტები „ერასმუსით“ სარგებლობენ და ეს ყველაფერი თუ შეგვეზღუდება საქართველოს მოქალაქეებს, ძალიან ცუდი იქნება.

ვხედავთ, რომ ძალიან ბევრი ადამიანი გადის სამუშაოდ ევროპაში.

პოლიტიკური რეპრესიების გამო ბევრი ადამიანი გამოუშვეს სამსახურებიდან. როგორ იცხოვრონ ამ ადამიანებმა? ისინიც ცდილობენ, რომ წავიდნენ ევროპაში და ასე გადარჩნენ.

ვიზალიბერალიზაციის დაკარგვით, ერთია ის, რომ ვკარგავთ კომფორტული მოგზაურობის და ცხოვრების შესაძლებლობას, მაგრამ მეორეა ის, რომ ჩვენ ფაქტობრივად ვკარგავთ ქვეყანას. წარსულში ვბრუნდებით და ამ საწყისზე დაბრუნებას თაობები დასჭირდება ისევ“- ამბობს ელენე ბეთლემიშვილი.

ევროპისგან მოწყვეტა, მას აგონებს საბჭოთა წარსულს და საბჭოთა რეპრესიებს.

„პატარა აღარ ვარ და კარგად მახსოვს რა გამოვიარეთ, როგორი მძიმე წლები გვქონდა ცხოვრებაში. ბევრი ადამიანის ისტორია მახსოვს, გაუსაძლის პირობებში რომ უწევდათ გადარჩენა, ემიგრაციაში წასვლა, რომ ოჯახები გადაერჩინათ.

სკოლა 1991 წელს დავამთავრე და მახსოვს ის დღე, როცა კლასელებთან ერთად წავედი აქციაზე, სადაც კომკავშირელის მანდატები დავწვით. ეს საყოველთაო პროტესტი იყო.

ისიც მახსოვს, მეორე დღეს სკოლაში როგორ გაგვიყვანეს ცალკე ეს შვიდი მოსწავლე და გვისაყვედურეს. ასეთი საყვედურების თუ რეპრესიების შიში დღესაც აკავებს ბევრ ადამიანს, რომ ხმა აიმაღლოს. ამიტომ, მგონია, რომ მეტი სიზუსტე, მეტი კონკრეტიკა სჭირდებათ ადამიანებს ამ ბრძოლაში. ხომ იცით, პროპაგანდაც როგორც მუშაობს. ამიტომ ბევრი კითხვა უნდა დავუსვათ ხოლმე ამ პროპაგანდას. თუნდაც იმაზე, რომ აი, ხომ მოაწერეს სომხეთმა და აზერბაიჯანმა სამშვიდობო ხელშეკრულებას ხელი?! ხომ გამოხატეს პროდასავლური მიზნები, დაიწყო ომი სომხეთში?!

ფაქტია, რომ არა, ხომ?!

ან რატომ უნდა შემაშინო ომით. მხოლოდ იმიტომ, რომ მინდა ევროპულ სახელმწიფოდ ჩამოვყალიბდე?! თუ ევროკავშირში შევალ, მემუქრები?! – ესეც ხომ გასააზრებელია.

როდის იყო მუქარით კარგი შედეგი მიიღებოდა. აღზრდაშიც ასეა ხომ?! როცა ბავშვს აშინებ, ემუქრები, ვერ მიიღებ მისგან კარგ შედეგს“ – ამბობს მასწავლებელი.

მისი თქმით, მას ვერ წარმოუდგენია ისეთ სახელმწიფო ცხოვრება, რომელიც შეიძლება მოწყდეს განვითარებას და ევროპულ ცივილიზაციას.

„წარმოდგენაც არ მინდა ხოლმე ამის.

ვხედავთ ხომ რა ხდება რუსეთში. იქ მცხოვრები ადამიანებიც საუბრობენ რომ დაუბლოკეს YouTube-ი, მიიღეს კანონი, რომელიც გუგლში გარკვეული სიტყვების მოძიებისთვისაც კი სჯის ადამიანებს, იდევნება ნებისმიერი ოპოზიციური აზრი. არც კი ვაძლევ ჩემს გონებას იმის უფლებას, ეს წარმოვიდგინო ჩემს ქვეყანაში. ძალიან მაშინებს, რადგან ასეთ ქვეყანაში გინდ გიცხოვრია და გინდ არა, ფაქტობრივად მომავალი არ გაქვს“ – ამბობს ელენე ბეთლემიშვილი.

მისი თქმით, სულ ფიქრობს ერთობის აუცილებლობაზე, რომელიც სასიცოცხლოდ სჭირდება ამ ქვეყნის მომავლის გადარჩენას.

„სულ ვფიქრობ ხოლმე, რომ ერთობა ძალიან მნიშვნელოვანია ახლა. წინააღმდეგობრივი მუხტი გვჭირდება.

რაც ეს საპროტესტო აქციები ტარდება, სულ ვფიქრობ, თუნდაც მასწავლებლების ერთობაზე. რა მოხდება სამი, ოთხი, ხუთი დღე რომ უარი ვთქვათ სამსახურზე? ხვდებით ხომ, როგორი დისონანსი შეიძლება შეიტანოს ამან ყველაფერში და როგორი შედეგიანიც შეიძლება აღმოჩნდეს ეს ჩვენს გადასარჩენად.

რაღაც ცვლილებაა საჭირო, რაღაც უნდა მოვიმოქმედოთ, რომ შეიცვალოს ქვეყანაში მდგომარეობა. სულ ვსაუბრობ ადამიანებთან, მინდა რაღაც ემპათია გავუჩინო, დავაფიქრო იმ ცუდ შედეგებზე, რაც შეიძლება მოჰყვეს ჩვენი ევროპული მომავლის დაკარგვას.

მეტი სამუშაოა ადამიანებთან და დარწმუნებული ვარ, ყველა გაიხსენებს იმ სიკეთეებს, რომელიც უვიზო მიმოსვლით მიუღია მას, როგორც ერთ ადამიანს“ – გვეუბნება ელენე ბეთლემიშვილი.

მისი თქმით, რთულია სწორ ღირებულებებზე ელაპარაკო ბავშვებს კლასში, როცა გარეთ სხვა მაგალითებს ხედავენ.

„ვინც პოლიტიკაშია, ისინიც ხომ არიან ამ ბავშვებისთვის მოდელები? ხედავენ ტელევიზორში როგორ იქცევიან ისინი თუნდაც პარლამენტში, როგორ ჩხუბობენ, ფიზიკურად უსწორდებიან ერთმანეთს. შენ სხვა მორალურ ღირებულებებზე ზრდი, მაგრამ შეიძლება ქარმა წაიღოს შენი სიტყვები ამ რეალობის შემყურე.

მოსწავლეებს ვეუბნებით, ჩვენი დანიშნულება არ არის მხოლოდ ის, რომ პროფესია გვქონდეს და პირადი კეთილდღეობისთვის ვიზრუნოთ, სამყაროსთვისაც უნდა გააკეთო რაღაც კარგი.

მაგრამ სკოლაშიც ვაწყდებით ხოლმე განსხვავებულ ღირებულებებს. შეიძლება შენ ერთს ასწავლი ბავშვს და მეორე მასწავლებელი სხვა რამეს ეუბნება.

რატომ გვინდა ევროპული სახელმწიფო? იმიტომ, რომ იქ პრიორიტეტულია ადამიანი, მისი უფლებები, მისი სიცოცხლე, განათლება, ჯანმრთელობა.

პოლიციელების მოქმედება ავიღოთ თუნდაც. არავინ უარყოფს, რომ დამნაშავე უნდა დაიჭირო, მაგრამ დაკავებულსაც უნდა მოექცე ადამიანურად.

„მოზარდი”, ასეთი სერიალია, რომელიც ბრალდებული ბავშვის ისტორიას გვიყვება და ვხედავთ, როგორ ეპყრობიან პოლიციელები, როგორი სანიმუშოა მათი ქცევა.

მოზარდს ეპყრობიან პატივისცემით, როგორც ადამიანს, პიროვნებას და ეს არის ევროპული ღირებულება, ეს მგონია მნიშვნელოვანი და არა ძალადობის გამოვლინება. დაკავებაც შეიძლება ადამიანურად მოხდეს და არა სიტყვიერი და ფიზიკური შეურაცხყოფებით და გული მტკივა ხოლმე, როცა ამის საპირისპიროს ვხედავ.

ვისაც შეუძლია ამაზე დამაჯერებლად და არგუმენტირებულად საუბარი, ვფიქრობ უფრო მეტი უნდა ისაუბრონ ასეთ თემებზე“ – ამბობს ელენე ბეთლემიშვილი.

მისი თქმით, საქართველოსთვის ევროპული სივრცის ჩაკეტვა, ზიანს მოუტანს ყველა სფეროს. მათ შორის სამოქალაქო სივრცეებს.

„სკოლებს ფაქტობრივად გადაუკეტეს ახალი ცოდნის მიღების შესაძლებლობა, რადგან არასამთავრობოებს აღარ ეძლევათ შესაძლებლობა ითანამშრომლონ სკოლებთან.

აიძულებენ „უცხო ქვეყნის აგენტებად“ დარეგისტრირდნენ და რა თქმა უნდა, არ უნდა დარეგისტრირდნენ, რადგან ვიცით, რამდენ სიკეთეს აკეთებენ ისინი ჩვენი ქვეყნისთვის.

გორის მაგალითი ავიღოთ, ახალგაზრდა ფოტოგრაფთა საზოგადოებაა, რომლებმაც მიტოვებული, დანაგვიანებული ადგილი აიღეს. საშინელი მდგომარეობა იყო იმ შენობაში, გაწმინდეს, მოაწესრიგეს და შექმნეს არაჩვეულებრივი საზოგადოებრივი, პროგრესული სივრცე. აწყობენ გამოფენებს და ძალიან საინტერესო შეხვედრებს ყოველგვარი ანაზღაურების გარეშე. ბავშვებიც მიდიან, ხატავენ, წერენ, ვორქშოფები ეწყობა.

„ნაომარი ქალაქი ბოდიშს არ იხდის“, – ეს ბანერიც მათ გამოფინეს. უნდათ, რომ გორი ახსოვდეთ როგორც მერაბ მამარდაშვილის ქალაქი და არა სტალინის, მაგალითად.

როგორ შეიძლება ასეთი ადამიანები „აგენტებად“ შერაცხონ. გაოგნებული ვარ. ახლა კი ეუბნებიან, რომ შენობა დაცალონ, ყოველგვარი არგუმენტის გარეშე“ – ამბობს ელენე ბეთლემიშვილი.

________________

ამ თემაზე:

თბილისში საპროტესტო აქციებზე დაკავებულ რუსეთის მოქალაქეებზე, სინდისის პატიმრის რეზო კიკნაძის წერილი გამოქვეყნდა მისსავე ფეისბუქის გვერდზე.

რეზო კიკნაძე წერს, რომ ამ ადამიანების უფლებებიც ისევე უნდა დავიცვათ, როგორც სხვა სინდისის პატიმრების.

„დიქტატურა ყველგან დიქტატურაა და მასთან მებრძოლი ყველგან ერთნაირად დასაფასებელია“- წერს რეზო კიკნაძე.

წერილის შინაარს გთავაზობთ უცვლელად:

„ყველამ ძალიან კარგად იცის ჩემი დამოკიდებულება რუსების და ყველაფერი რუსულის მიმართ.

ახლა კი რატომღაც მგონია, რომ რუსეთის იმ მოქალაქეებს, ვინც ჩვენთან ერთად აქციაზე დგომის გამო დაიჭირეს და რაღაცები ჩაუდეს (და დარწმუნებული ვარ, რომ ჩაუდეს), ბოლომდე გაწირავენ.

იფიქრებენ – ამათ მაინც არავინ მიაქცევს ყურადღებას, ვინ ჰყავს მომკითხავიო და სამაგალითოდ დავსაჯოთო, თან პროპაგანდისთვისაც გამოვიყენოთო. იმედია, ვცდები.

გთხოვთ, ჩვენ ნუ მივატოვებთ, ნუ ვიფიქრებთ, რომ რუსია და მერე რა. ისევე დაუდექით, როგორც ჩვენ გვიდგახართ.

დიქტატურა ყველგან დიქტატურაა და მასთან მებრძოლი ყველგან ერთნაირად დასაფასებელია.

რა აზრი აქვს ჩემს ბრძოლას, თუ უსამართლოდ გაიწირება ვინმე, თუნდაც სხვა ქვეყნის მოქალაქე. სამართალი ყველასთვის ერთნაირი უნდა იყოს.

თან ეს ხალხი იქაც იბრძოდა, როგორც შეეძლო – პუტინის რეჟიმს ებრძოდნენ. იქ ვეღარ გაჩერდნენ, განიდევნენ და მერე ჩვენთანაც სცადეს ხალხის გვერდით დამდგარიყვნენ დიქტატურის წინააღმდეგ. სულ არ ევალებოდათ.

მათი ბევრი თანამემამულე, სამწუხაროდ აქაა და სულ ფეხებზე ჰკიდიათ, რა ხდება. ესენი კი ყოველღამე ფიზიოლოგიურებით და პირბადეებით მოდიოდნენ და მოწამლულ დემონსტრანტებს შეძლებისდაგვარად ეხმარებოდნენ.

ჩემი აზრით, ისინიც ისეთივე კარგი ადამიანები არიან, როგორც დანარჩენები.

გთხოვთ, არ გავატანოთ, არ ჩავაყლაპინოთ“ – წერს სინდისის პატიმარი რეზო კიკნაძე.

პოსტი ფეისბუქზე გამოქვეყნებულია დღეს, 14 აგვისტოს.

ანასტასია ზინოვკინა და არტემ გრიბული რუსეთის მოქალაქეები არიან. ისინი შეყვარებულები არიან. ანასტასია პუტინის რეჟიმის აქტიური მოწინააღმდეგეა და ხშირად მონაწილეობდა ანტისამთავრობო აქციებში რუსეთშიც. ამის გამო ის სამშობლოშიც არაერთხელ დააპატიმრეს ადმინისტრაციული წესით.

უკრაინაში ომის დაწყების შემდეგ, როცა მობილიზაციის საფრთხე არტიომსაც შეეხო, მათ რუსეთის დატოვება გადაწყვიტეს. ისინი საქართველოში 2024 წლის ზაფხულში ჩამოვიდნენ, აქედან კი სხვა ქვეყანაში აპირებდნენ გადასვლას. იმ რამდენიმე თვის განმავლობაში, სანამ თბილისში ცხოვრობდნენ, პროევროპულ საპროტესტო აქციებში იღებდნენ მონაწილეობას.

28 ნოემბერს დაწყებული უწყვეტი დემონსტრაციებისას რუსთაველზე შეკრებილ მოქალაქეებს ყავით და ჩაით უმასპინძლდებოდნენ და ასე ცდილობდნენ მხარი დაეჭირათ საქართველოს პროევროპული მომავლის დამცველი მოქალაქეებისთვის.

ანასტასია და არტიომი 17 დეკემბერს დააკავეს. პროკურატურა მათ 16 გრამი ნარკოტიკული საშუალებას ფლობას ედავება. ისინი ბრალს არ აღირებენ და ამბობენ, რომ ნარკოტიკი ჩაუდეს. როგორც ჰყვებიან, პოლიციელები პირდაპირ ეუბნებოდნენ, რომ დააკავეს აქციებში მონაწილეობის გამო.

ანასტასია ზინოვკინა ამბობს, რომ პოლიციელებმა სექსუალურად შეავიწროვეს და ემუქრებოდნენ სექსუალური ძალადობითაც.

ანტონ ჩეჩინი საქართველოში 2022 წელს ჩამოვიდა. ფოტოგრაფიითა და ნუმიზმატიკით გატაცებული 26 წლის ანტონი ციმბირის ქალაქ ბარნაულიდანაა. საქართველოში გაიცნო მომავალი მეუღლე, მანჩო სამხარაძე. ანტონ ჩეჩინი 2024 წლის 3 დეკემბერს დააკავეს.

ამავე თემაზე:

დღეს, 14 აგვისტოს, 20-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობის შემდეგ ფოთის იზოლატორი დატოვა ლევან ხორავამ, „ლელოს“ წევრმა, ბათუმის საპროტესტო აქციების მონაწილემ.

ლევან ხორავას, რომელიც აგვისტოს ომის მონაწილეა, ადმინისტრაციული პატიმრობა მოსამართლე ალექსანდრე გოგუაძემ შეუფარდა შსს-ს საჩივრის საფუძველზე.

ლევან ხორავა ბათუმის პროევროპული აქციების აქტიური მონაწილეა. მისი საქმე 24 ივლისს განიხილა მოსამართლე ალექსანდრე გოგუაძემ ბათუმის საქალაქო სასამართლოში: შსს-ს ვერსიით, ლევან ხორავამ შსს-ს წარმომადგენელს, თეა ლაღაძეს „ნაბოზარი“ უწოდა 27 მაისის სასამართლო სხდომის შემდეგ, როცა სტუდენტი ლუკა ნაცვლიშვილი მტკიცებულებების გარეშე, 12 დღით დააპატიმრეს.

შსს ლევან ხორავას ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 173-ე მუხლის მესამე ნაწილით ედავებოდა. ეს მუხლი ჯარიმასაც ითვალისწინებდა, თუმცა მოსამართლე გოგუაძემ ლევან ხორავა 20 დღით დააპატიმრა და 3 წლით იარაღის ტარების უფლება ჩამოართვა.

ამავე თემაზე: 

დღეს, 14 აგვისტოს, თბილისის საქალაქო სასამართლომ წინასწარ პატიმრობაში დატოვა ზვიად რატიანი, ცნობილი ქართველი პოეტი, რომელსაც პროკურატურა პოლიციელზე თავდასხმას ედავება.

ზვიად რატიანი 23 ივნისს, პარლამენტის მიმდებარე ტერიტორიაზე დააკავეს პოლიციელისთვის სილის გაწვნის გამო. პროკურატურა მას ედავება სისხლის სამართლის კოდექსის 353 პრიმა მუხლის დარღვევას, რაც პოლიციელზე თავდასხმას გულისხმობს. ბრალის დამტკიცების შემთხვევაში პოეტს 4-დან 7 წლამდე პატიმრობა ემუქრება.

დღეს, 14 აგვისტოს, ზვიად რატიანის ადვოკატმა, მარიამ პატარიძემ ზვიად რატიანის ჩადენილ ქმედებას სიმბოლური აქტი უწოდა, რომელიც არ შეიძლება იყოს სისხლის სამართლის დანაშაული. მას დაეთანხმა ზვიად რატიანი.

„არა მგონია ბევრი ახსნა სჭირდებოდეს იმას, რაც გავაკეთე და რატომაც გავაკეთე და რაც დასჭირდება, იმას დასკვნითი სიტყვისთვის შემოვინახავ.

ახსენა ჩემმა ადვოკატმა სიმბოლურობა. დიახ, რა თქმა უნდა, ეს იყო ყველაზე უმტკივნეულო, მინიმალურად მტკივნეული სიმბოლური საქციელი, ყველაზე განზოგადებადი.

ყველა მოძალადე პოლიციელმა, ხელისუფლების, სასამართლოს ყველა წარმომადგენელმა, ვინც ამ უსამართლობაშია ჩართული, უნდა მიიღოს თავის თავზე.

ჩემს ბუნებაში არ ზის ტკივილის მიყენება. ბიძინა ივანიშვილით დაწყებული, ეს არის სილა ყველასთვის“, — განაცხადა ზვიად რატიანმა სასამართლო სხდომაზე. მან ასევე აღნიშნა, რომ მისი ინსპირაცია იყო მზია ამაღლობელისა და ნინო დათაშვილის საქმეები და ის ძალადობა, რაც მათ მიმართ განხორციელდა.

„ეს სილა იქცევა ძალიან დიდ სილად“ – თქვა ზვიად რატიანმა. მის ამ სიტყვებს სასამართლო დარბაზში ტაში მოჰყვა.

შეგახსენებთ, რომ მზია ამაღლობელი და ნინო დათაშვილი დააკავეს მას შემდეგ, რაც მათ რეაქცია ჰქონდათ პირველ შემთხვევაში – პოლიციის უფროსის, მეორე შემთხვევაში კი სასამართლოს მანდატურის მხრიდან ძალადობა და შეურაცხყოფაზე.

ზვიად რატიანის საქმე დღეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლემ, ლელა კალიჩენკომ განიხილა. დაცვის მხარე ზვიად რატიანის გათავისუფლებას 10 000-ლარიანი გირაოს სანაცვლოდ ითხოვდა, თუმცა მოსამართლემ გაითვალისწინა პროკურატურის შუამდგომლობა და ზვიად რატიანი პატიმრობაში დატოვა.

ზვიად რატიანის საქმის არსებით განხილვას სასამართლო 27 აგვისტოს, 12.00 საათზე დაიწყებს.

„იზოლირება ყოველთვის წამგებიანია. ნებისმიერი იზოლაცია გაქცევს ერთი კონკრეტული ძალის ქვეშ და საბოლოოდ აუცილებლად გვნებს. ახლა ევროპასთან დაშორების ნიშანი არის კანონის უზენაესობის ეჭვქვეშ დაყენება, შერჩევითი სამართალი, კორუფცია, ნეპოტიზმი ერთპიროვნული მმართველობისკენ სწრაფვა. აი, ეს ყველაფერი ევროპულ სამყაროს, ევროპულ ცივილიზაციას გვაშორებს,“ – ამბობს ისტორიკოსი, მასწავლებელი ნიკა შონია, რომლის კვლევის საგანიც შუა საუკუნეების ისტორიაა. 

ევროპული ცივილიზაციისკენ სვლის რა ისტორიული გამოცდილება აქვს საქართველოს და როგორ გვაშორებს მოქმედი ხელისუფლება ამ ისტორიულ არჩევანს? – „ბათუმელები“ ნიკა შონიას ამ თემაზე ესაუბრა.

• როგორ გვაშორებს „ქართული ოცნება“ ევროპას? თქვენ, როგორც ამ ქვეყნის მოქალაქე და როგორც მასწავლებელი, როგორც ისტორიკოსი, რა ნიშნებს ხედავთ ამ ყველაფერს?

როგორც, მასწავლებელი ვიტყვი, რას ნიშნავს ჩემთვის ევროპული ცივილიზაცია და როგორ შეიძლება ამას სახელმწიფო დაშორდეს.

პირველ რიგში ეს არის კანონის უზენაესობა.

პასუხისმგებლობა, როგორც მოქალაქის, ისე თანამდებობის პირების და ყველაზე მნიშვნელოვანი, ის, რომ გააზრებული ჰქონდეს საზოგადოებას და მთავრობას, ვინ არის დამქირავებელი და ვინ – დაქირავებული. ანუ ვინ ვის უნდა ემსახურებოდეს.

ეს სამი პრინციპი, როდესაც სახელმწიფოში არ სრულდება ისე, როგორც საჭიროა, შენ ბუნებრივად შორდები იმ ცივილიზაციას, რომლის მონაპოვარიც არის ეს.

ნებისმიერი ძალა, რომელიც ამას აკეთებს, „ქართული ოცნება“ იქნება ახლა, მომავალში სხვა იქნება თუ მანამდე სხვა იყო, ყველა ბუნებრივად გვაშორებს ევროპულ ცივილიზაციას.

როდესაც კანონი არ კანონობს ან შერჩევითია, ან მმართველობა გადახრილია ერთპიროვნულობისკენ, ან ხდება ახლობლების აყვანა სამსახურებში, ანდა უბრალოდ საქმის არ კეთება – აი, ეს ყველაფერი აშორებს ნებისმიერ მთავრობას ევროპული ცივილიზაციისგან.

სანამ ეს არ შეიცვლება, მანამდე არანაირი განცხადება, არც ერთი მხრიდან, რომ იქ გვინდა გაწევრიანება ან აღარ გვინდა ამიტომ გაწევრიანება, ან გვინდოდა და მერე მოგვინდება, ყველაფერი ეს არის წყლის ნაყვა.

სანამ არ ექნება გააზრებული დეპუტატს, რომ დეპუტატი არის დაქირავებული, ანუ ხალხზე ქვემოთ დგას, სანამ ეს ხალხი პირველივე კანონით საკუთარი ხელფასების გახუთმაგებას არ დაიწყებს და ასე შემდეგ და ასე შემდეგ… ნებისმიერი განცხადება, ევროპის ხსენება, ყველაფერი იქნება ფარსი და ფიქცია.

• ისტორიკოსი ხართ, შუა საუკუნეების სპეციალისტი. ისტორიულად რა გამოცდილება გვაქვს ევროპული ცივილიზაციისკენ სვლის, რა ძალისხმევა გვაქვს, როგორც ერს, როგორც სახელმწიფოს, ასევე როგორც ინდივიდებს, ამ ყველაფერში ჩადებული და გაღებული?

როცა დღეს ვამბობთ, რომ ევროპისკენ ვისწრაფვით, ცოტა განსხვავებულად იყო ვთქვათ ერეკლე მეორის დროს და უფრო განსხვავებული იყო ადრე.

ევროპა, დღევანდელი სახით ყოველთვის არ არსებობდა. მათ შორის შუა საუკუნეებშიც არ არსებობდა.

რა განაპირობებს ევროპულ ცივილიზაციას, როგორ შეიძლება მიკუთვნებული იყო ან თავს აიგივებდე რომელიმე ცივილიზაციასთან? პირველ რიგში, ეს არის მნიშვნელოვანი. რა განსაზღვრავდა ევროპულობას მაშინ, როდესაც ქართული სახელმწიფოები იქმნებოდა.

შუა საუკუნეებში, ევროპულობას განსაზღვრავდა, პირველ რიგში, რელიგიური ფაქტორი. ადრე რელიგია და პოლიტიკა ფაქტობრივად ერთად იყო და რელიგიური ფაქტორი განსაზღვრავდა სად აღმოჩნდებოდი – დასავლურ თუ აღმოსავლურ ორბიტაზე.

მიუხედავად იმისა, რომ აღმოსავლური, ანუ აზიური გავლენები საქართველოში და განსაკუთრებით აღმოსავლეთ საქართველოში იყო ძალიან დიდი და ძლიერი, როგორც კულტურული, ისე პოლიტიკური, ჩვენ მეოთხე საუკუნეში გავაკეთეთ არჩევანი. ჯერ ჩვენმა სახელმწიფომ, შემდეგ ხალხმა გააკეთა არჩევანი, რომ გადავიხარეთ რომისკენ, ანუ ბიზანტიისკენ, ქრისტიანობის არჩევით.

აქედან მოყოლებული, გამოჩნდა სახელმწიფო, რომელიც არის ქრისტიანული, რომელიც ებრძვის აღმოსავლეთიდან მოსულ მტრებს. ქრისტიანობა მარტო პირჯვრის გადაწერა ხომ არ არის?! დროთა განმავლობაში ეს განაპირობებს აზროვნების წესს, მსოფლმხედველობას, გავლენას ახდენს ლიტერატურაზე, არქიტექტურაზე და ასე შემდეგ. ჩვენთან ყოველთვის იყო სინთეზი აღმოსავლურის და დასავლურის, მაგრამ რელიგიურმა ფაქტორმა ეს მნიშვნელოვნად დასავლეთისკენ გადაწია.

სოციალურ-კულტურული თვალსაზრისით და იმ სისტემებით, რომლითაც სახელმწიფო ფუნქციონირებდა, მაგალითად შუა საუკუნეებში, რომ ავიღოთ, ძალიან ჰგავს ეს სხვა ევროპულ სახელმწიფოებს, სოციალურ-პოლიტიკური, ეკონომიკური წყობით, სამხედრო საქმით თუ ასე შემდეგ და ასე შემდეგ, როგორიც იყო დასავლეთ ევროპაში.

მსოფლმხედველობრივადაც და შეიძლება ითქვას, გარეგნულადაც და გარეგნულში ვგულისხმობ იმ სისტემებს, რომელიც სახელმწიფოში არის – პოლიტიკური, რელიგიური, კულტურული და ასე შემდეგ, ჩვენ ბევრად უფრო მივემსგავსეთ ევროპულ სახელმწიფოებს მთელი შუა საუკუნეების განმავლობაში, ვიდრე აღმოსავლურს.

რომის იმპერიის ნაწილი იყო მთელი დასავლეთ საქართველო. რომის იმპერიის მემკვიდრეობა არის მთელი ევროპა დღეს. რომის იმპერიის უშუალო შემადგენლობაში შედიოდა დასავლეთ საქართველო, ხოლო აღმოსავლეთ საქართველო რომის მეგობარი და მოკავშირე იყო.

ანუ ქრისტიანობამდეც პოლიტიკურად ჩვენ მაინც ვიხრებოდით რომისკენ.

გარდა ამისა, ვერც ერთ აღმოსავლურ ცნობილ მითოლოგიურ სიუჟეტში ვერ ვნახავთ სივრცეს, სადაც ჩვენზე არის ლაპარაკი. სამაგიეროდ, ბერძნულ მითოლოგიაში კოლხური სივრცე შემოვიდა.

არავინ არ იძახდა მეოთხე საუკუნეში – „ჩვენ ევროპა გვინდა“, იმიტომ, რომ ევროპა იმ ფორმით, რა ფორმითაც ახლა არსებობს, არ იყო. მაგრამ ამ რელიგიურ-პოლიტიკური კონტექსტით, ჩვენ ერთგვარ კიდედ მოვიაზრებოდით, როდესაც ევროპიდან გამოიხედავდი, იმიტომ, რომ ბოლო ქრისტიანული სახელმწიფო იყო და ერთიანობის მარკერი მეტწილად სწორედ რელიგიურობა იყო.

ამიტომ, დიდი ხანია უკვე ჩვენ ფსიქოლოგიურად თუ არსებითად და დასავლური ცივილიზაციისკენ ვართ გადახრილი. უბრალოდ, სხვადასხვა მიზეზებით მოხდა მერე ისტორიულად აქედან ჩვენი იზოლირება, ჩამოშორება.

• იმ რეალობის გათვალისწინებით, ახლა რაშიც ვართ, კიდევ ერთხელ იზოლაციის საფრთხე ხომ არ გვემუქრება?

იზოლირება ყოველთვის წამგებიანია. იმიტომ, რომ ვერ იზოლირდები ფიზიკურად, არ გამოგივა ეს და თან მარტო ხომ არ ხარ ამ სამყაროში?!

ნებისმიერი იზოლაცია შენ გაქცევს ერთი კონკრეტული ძალის ქვეშ და აუცილებლად გვნებს, ეს რუსეთი იქნება თუ მანამდე სხვა იყო – ირანი, ოსმალეთი… როდესაც შენ ბოლომდე ხდები სხვაზე დამოკიდებული, რომელიც შორს არ გიშვებს და იზოლაციაში გაქცევს, რა თქმა უნდა, ეს შენვე გვნებს.

საბჭოთა კავშირში რა ხდებოდა? იყო რაღაც ერთი იდეა და იმ იდეის გარდა სხვა არაფერი, რამაც დააზიანა ბევრი რამე, იგივე მეცნიერებაში, იგივე კულტურულად, ლიტერატურაში თუ ასე შემდეგ. თვითონ საბჭოთა კავშირიც ამან დააზიანა, მოაქცია საკუთარი თავი იზოლაციაში და მოგვიყოლა ჩვენც.

ევროპულმა ცივილიზაციამ განვლო მთელი რიგი მნიშვნელოვანი ეტაპები, როგორიც იყო: რენესანსი, განმანათლებლობა და ა.შ. ჩვენ მაგ დროს აქ ისეთი განსაცდელების წინაშე აღმოვჩნდით, რომ ხშირ შემთხვევაში უბრალოდ გადარჩენისთვის გვიწევდა ბრძოლა, აღარც გვეცალა სხვა დანარჩენისთვის. ისტორიულად ბევრჯერ აღმოვჩნდით იზოლაციაში და კიდევ ერთხელ თუ აღმოვჩნდებით მდგომარეობაში, როდესაც ერთი ძალის გავლენის ქვეშ მოვექცევით და დანარჩენ სამყაროსთან შეწყვეტთ ურთიერთობას, ძალით თუ თუნდაც უნებლიეთ, ეს აუცილებლად დაგვაზარალებს და კიდევ უფრო უკან დაგვწევს, პროგრესს და განვითარებას შეანელებს.

იმიტომ, რომ თუ არ მიიღე სხვა, სხვისი ნააზრევი, სხვისი მიღწევა, თუ არ გაითვალისწინე და შენად თუ არ აქციე და თუ ცუდიც ნახე რაღაც, მაგრამ სახელი დაარქვი, რომ ეს ცუდია, ისე ვერაფერს ვერ იზამ, ვერ განვითარდები.

• „ქართული ოცნების“ რიგით მხარდამჭერთა ნაწილს არ სჯერა იმის, რომ იმ პოლიტიკით, რა პოლიტიკასაც ახლა „ოცნება“ ატარებს, გვაშორებს ჩვენს ევროპულ არჩევანს. ამ კითხვას გისვამთ „ოცნების“ მხარდამჭერთათვის, როგორ უნდა ამოიცნონ ნიშნები, რომ მათ მიერ მხარდაჭერილი ხელისუფლება რეალურად აშორებთ ევროპას?

ჩემი აზრით, ევროპასთან დაშორების ნიშანი არის კანონის უზენაესობის ეჭვქვეშ დაყენება, შერჩევითი სამართალი, კორუფცია, ნეპოტიზმი, ვერ გააზრება იმის, ვინ არის მმართველი და ვინ არის უზენაესი; და ეს რომ ხალხია, მაგის ვერ გააზრება ან არ გააზრება; ერთპიროვნული მმართველობისკენ სწრაფვა – აი, ეს ყველაფერი იმ ევროპულ სამყაროს, ცივილიზაციას გაშორებს.

ეს შინაარსში გაშორებს და არა კონკრეტული განცხადებები. კონკრეტული განცხადებები ვერ დაგაშორებს, როდესაც ამ შინაარსში ხარ გასვრილი.

დიდი ხანია საქართველოში ევროპული მმართველობა არ არის, მიუხედავად განცხადებებისა, მიუხედავად ვიზალიბერალიზაციისა, რითაც ეს მთავრობა ცოტა ხნის წინ ამაყობდა.

მმართველობით საქართველო არასდროს არ ყოფილა ევროპული სახელმწიფო იმიტომ, რომ ჩინოვნიკს ჰგონია, რომ მეფეა; იმიტომ, რომ პოლიციელს ჰგონია, რომ ყველაფრის უფლება აქვს; იმიტომ, რომ დეპუტატის მიზანია უფრო მეტი მანქანა ჰყავდეს ვიდრე დეპუტატობამდე ჰყავდა.

როდესაც ევროპული პრინციპებისგან გაშორებს მთავრობა, შენ იმის ნაწილი ვერ იქნები. ხვალ რომ გამოვიდეს ვინმე, უკან მიგვაქვს ჩვენი სიტყვები, კი ბატონო, ევროკავშირში შევალთო, ეს ხომ ტყუილი იქნება?! შინაარსში არის პრობლემა.

• როგორ ხედავთ თითოეული მოქალაქის როლს, რომ ეს ყველაფერი შეიცვალოს? თქვენს თავს სად ხედავთ?

ყველას სხვადასხვა როლი შეიძლება ჰქონდეს, ზოგს ხილული და ზოგს შედარებით ნაკლებად ხილული. ზოგი შეიძლება აპროტესტებდეს ქუჩაში, ზოგი სხვადასხვა ფორმას ეძებდეს. მაგრამ ინდივიდუალურ პასუხისმგებლობებზე თუ მიდგება საქმე, მე ავირჩიე გზა, რომლითაც ვცდილობ, რომ ახალგაზრდებს სწორად დავანახო რა რას ნიშნავს და რა როგორ არის.

სულ ამაზე მაქვს ლაპარაკი ბავშვებთან და ისტორიის სწავლებაზე მეტად ის მომწონს ხოლმე, რომ ამ ადამიანებს მეტ-ნაკლებად ვაჩვენე სახელმწიფოს არსი რა არის, მოქალაქის არსი რა არის. ის, რომ ვიღაცამ სკვერი გააკეთა თბილისში, არ ნიშნავს იმას, რომ სკვერი გაგიკეთა, იმიტომ, რომ შენი ფულით არის ეს გაკეთებული.

პირველ რიგში დიდებს უჭირთ ამის განსაზღვრა – “აი, ძმაო, გზა დააგო!“ რა, აბა არ უნდა დაეგო? მე ვაკეთებ იმას, რომ თითოეულმა ბავშვმა იცოდეს სახელმწიფო რას ნიშნავს, იცოდეს, რომ თვითონ არის ეს სახელმწიფო და არ უნდა მოტყუვდეს ვიღაც ჩინოვნიკის დაპირებაზე, რომ გზას დაუგებს, იმიტომ, რომ მისი ფულით იგება ეს გზა და მისია, რაც კეთდება.

მე შეიძლება ეს გავაკეთო. კიდე ჩემნაირად ბევრმა მასწავლებელმა ეს რომ გააკეთოს, ხალხს, რომელიც გაიზრდება, ეს სწორად ექნება გააზრებული და სწორ გადაწყვეტილებებს მიიღებს, თავს არ მოატყუებინებს არავის და მიხვდება, რა თეთრია და რა შავი.

შეიძლება მთავარი პრობლემა ის იყოს, რომ ადამიანები ჩვენს ქვეყანაში ზოგჯერ ვერ ხვდებიან რა სწორია და რა არასწორი და არა ის, რომ ცუდები არიან ან არასწორ გადაწყვეტილებებს იღებენ.

ინჟინერმა რა უნდა გააკეთოს, მე ამას ვერ ვიტყვი, მაგრამ თითოეული მოქალაქის ფუნქცია არის სიმართლის ლაპარაკი, განათლების მიღება და მერე ამ განათლების გაცემა. სხვა კონკრეტული რეცეპტი, სამწუხაროდ, მე არა მაქვს.