Batumelebi

„ხელისუფლებამ უნდა გაიაზროს, რომ მოსახლეობის პროტესტი არ არის ირაციონალური“, – მიიჩნევს თამთა მიქელაძე, „ადამიანის უფლებების სწავლების და მონიტორინგის ცენტრის“ ხელმძღვანელი. ეს ორგანიზაცია პანკისელების ინტერესებს იცავს სასამართლოში, სადაც გასული წლის ზაფხულიდან განიხილება ხეობაში ახალი ჰესების აშენების შესახებ გაცემული ნებართვის კანონიერება. თამთა მიქელაძე მიიჩნევს, რომ სასამართლო პროცესი ჭიანურდება. იგი ფიქრობს, რომ სპეცოპერაციებს სხვა რეგიონებშიც უნდა ველოდოთ, სადაც ჰესების მშენებლობას აპროტესტებენ. თამთა მიქელაძე გუშინ, 21 აპრილს პანკისის ხეობაში იმყოფებოდა.

• ქალბატონო თამთა, სპეცოპერაციის დროს და შემდეგ, ჩვენ მოვისმინეთ შინაგან საქმეთა მინისტრის განცხადებები. რამდენად მისაღებია მინისტრ გახარიას არგუმენტები თქვენთვის?

გუშინ მიღებული ეს გადაწყვეტილება იყო სრულიად მოულოდნელი, რადგან წინა კვირას ხეობას სტუმრობდნენ მთავრობის კაბინეტის წევრები, მათ შორის, მინისტრი მაია ცქიტიშვილი, ეკონომიკის სამინისტროს წარმომადგენლები. იყო საჯარო დაპირება, რომ მოხდებოდა დემოკრატიული ფორმატის განხილვა, რომელშიც ჩაერთვებოდნენ ექსპერტები. სრულიად მოულოდნელად, შინაგან საქმეთა სამინისტრომ მასშტაბური სპეცოპერაცია მოაწყო ხეობაში ეკონომიკის მინისტრის მოთხოვნის საფუძველზე. ბუნებრივია, შსს-მ იცოდა ხეობაში არსებული განწყობები, მათ შორის, საჯარო დაპირებები, რომელიც ადგილობრივებმა მთავრობის წარმომადგენლებთან შეხვედრებზე მიიღეს. გაუგებარია, რა რაციონალობა იდგა ამ ტიპის საპოლიციო ღონისძიების უკან.

• თვლით, რომ არსებობდა პოლიტიკური ინტერესი ამ სპეცოპერაციის უკან? 

ვფიქრობ, ამის უკან დგას კონკრეტული ეკონომიკური ინტერესი. ნათია თურნავას ეკონომიკის მინისტრად დანიშვნა არის ენერგოლობისტების ღია ინტერესების გატარება პოლიტიკაში. ნათია თურნავამ თავის პირველ განცხადებაში გააკეთა კიდეც მინიშნება, რომ ენერგოპოლიტიკაში ხედავს ქვეყნის ეკონომიკურ განვითარებას, რაც, ბუნებრივია, ჰესებს უკავშირდება. ჰესების მშენებლობას კი ახლავს მაღალი სოციალური წინააღმდეგობა. მათ დაიწყეს ამ წინააღმდეგობის „გადატეხა“,  ჩათვალეს, რომ პანკისის ხეობაში ძალის გამოყენება უფრო გამართლებული იქნებოდა… ბუნებრივია, ეს არის სრულიად გაუაზრებელი ნაბიჯი შინაგან საქმეთა სამინისტროს მხრიდან, რომელიც ამ შემთხვევაში ბიზნესის ინტერესებს იცავს და ვერ ახერხებს ნეიტრალიტეტის შენარჩუნებას. ჩვენ ვხედავდით, რომ ბოლო ერთი წლის განმავლობაში შსს-ს მინისტრის მოადგილე ახდენდა ჰესებთან დაკავშირებული პროცესების მოდერაციას. ისინი ძალიან ხშირად დაშინების ინსტრუმენტებსაც იყენებდნენ, ადგილობრივ აქტივისტებს იბარებდნენ ხეობაში და ამ პროცესში მთლიანად იყო ჩართული შინაგან საქმეთა სამინისტრო, რომელიც ცდილობდა კომპანიის ინტერესების დაცვას და ადგილობრივების წინააღმდეგობის შესუსტებას. გუშინ ჩვენ ვნახეთ, რომ ამ წინააღმდეგობას საბოლოოდ საპოლიციო ძალა დაუპირისპირდა.

• რატომ ფიქრობთ, რომ ეკონომიკის ახალ მინისტრს უკავშირდება გუშინდელი სპეცოპერაცია? 

მანამდეც იყო ინტერესი ჰესების აშენებაზე, მაგრამ თურნავას დანიშვნა უკვე ამ პოლიტიკის ღია გატარებაა. დარწმუნებული ვარ, რომ იგივე აგრესიულ პოლიტიკას ისინი გაატარებენ სხვა რეგიონებშიც, მათ შორის, სვანეთში, რაჭაში, აჭარაში. ჩემთვის თურნავას გამინისტრება ამას ნიშნავს. მნიშვნელოვანია, რომ სახელმწიფო ორგანოებმა დაიცვან სახელმწიფო პოზიციები, არ მოახდინონ გარემოს დაცვის და სოციალური ინტერესის იგნორირება, რომელიც ადგილობრივ თემს აქვს და ამ პრობლემას გლობალურად შეხედონ. ჰესების მშენებლობის პოლიტიკა თუ ამგვარად გატარდება, ეს ძალიან დიდ სოციალურ კრიზისებს და კონფლიქტებს წარმოშობს.

• თქვენი შეფასებით, პანკისის ხეობაში პოლიციის მხრიდან ძალის გადამეტებას ჰქონდა ადგილი? 

დაგეგმვის ეტაპზე იყო შეცდომა, რის გამოც ესკალაციის პრევენცია სახელმწიფომ ვეღარ მოახერხა. ცხადია, ზოგიერთ მომენტში ჩანს, რომ შეკრების მონაწილეები ასევე იყენებდნენ ძალადობრივ აქტს, თუმცა მათი უკმაყოფილება იყო რეაქცია იმაზე, რასაც პოლიცია აკეთებდა. ზოგიერთ შემთხვევაში ჩანს აშკარად ძალის გადამეტება, როცა რეზინის ტყვიის გამოყენება პირდაპირ დამიზნებით ხდება. მნიშვნელოვანია ასევე ის, თუ როგორ უნდა ხდებოდეს იგივე რეზინის ტყვიის გამოყენება: უნდა მოხდეს გაფრთხილება, კორიდორის მიცემა, ჯერ მოლაპარაკების რესურსი ამოწურული არ იყო და პირდაპირ დაიგეგმა ეს სპეცოპერაცია.

ჩვენ უნდა შევხედოთ გეგმას, რამდენად აქვს პოლიციას სტრატეგია და რამდენად არის ორიენტირებული ძალის გამოყენების მინიმალიზაციაზე. ეს არ შეიძლება ინდივიდუალურად შევაფასოთ: ვინ როგორ ისროლა ქვა, ან გაისროლა რეზინის ტყვია. თუ გეგმას შევხედავთ, ვნახავთ, რომ პოლიციამ დაიწყო მასობრივი ღონისძიება მაშინ, როცა პოლიტიკური მოლაპარაკების რესურსი ამოწურული არ იყო. პირდაპირ რეპრესიული ინსტრუმენტები გამოიყენეს, როცა თელავში მშვიდობიანი მოლაპარაკებები მიმდინარეობდა. ამან, ბუნებრივია, მოლაპარაკების პროცესიც ჩაშალა.

• მინისტრი გახარია ამბობს, რომ არსებობდა საჭიროება ხეობაში დამატებითი საპოლიციო ძალები შეეყვანათ. რაში აწყობდა ხელისუფლებას ამ მოლაპარაკების ხელოვნური ჩაშლა? 

ალბათ, ეს არის სრულიად გაუაზრებელი ნაბიჯი და არასწორი სტრატეგია. მინისტრი გიორგი გახარია იყო ბიზნესმენი, მას პოლიტიკური და სოციალური მუშაობის ცუდი გამოცდილება აქვს. შეიძლება, დამაჯერებელი არის მისი საჯარო გამოსვლები, მაგრამ მისი ნაბიჯები არ არის პოლიტიკურად გათვლილი. ამავდროულად, ის არ არის არც იურისტი, არც უფლებადამცველი. მას ამის გამოცდილება არ აქვს. მთავარი პოლიტიკური სიბრმავე მაინც არის ბიზნესინტერესების მიმართ მაღალი ლოიალობა და ამ ინტერესებთან თანხვედრა.

• თქვენ პოლიციის აგრესიულ მოქმედებას ელით სხვა რეგიონებშიც, სადაც ჰესებს აშენებენ და არსებობს მოსახლეობის პროტესტი. რატომ შეარჩიეს თავდაპირველად პანკისი? 

პანკისის ხეობაში მიხეილ სააკაშვილის პრეზიდენტობის დროსაც ტარდებოდა ღია სპეცოპერაციები, გვახსოვს იგივე ლაფანყური. ერთი წლის წინ იყო „მაჩალიკაშვილის საქმე“… არც ერთი საქმე არააა გამოძიებული. როცა პანკისის ხეობაში არსებობს ასეთი ტრავმატული გამოცდილება, ამ მასშტაბის საპოლიციო ღონისძიების გატარება ნიშნავს იმას, რომ ვერ გრძნობ გარიყულობის და ტრავმის ხარისხს, რომელიც ამ თემში არსებობს.

მათ დაიწყეს პანკისიდან, რადგან ამას გაამართლებდნენ. მუდმივად ხდება პანკისელების  წარმოჩენა, როგორც რადიკალების, ირაციონალური ჯგუფის. პანკისის ხეობაში დანაშაულის ჩადენის სტატისტიკა არის ძალიან დაბალი, მათ აქვთ მაღალი სახელმწიფოებრივი აზროვნება. პანკისელები სოლიდარობის ქსელშიც არიან ჩართულები, გუდამაყარში, სვანეთში, ეს არაა მარტო პანკისელების უკმაყოფილება. პანკისელების განსხვავებულად წარმოჩენა მინისტრ გახარიას გუშინდელ ბიჭურ და კაცურ გარჩევებშიც ჩანდა. მინისტრი მათ ესაუბრებოდა ისე, რომ იქ წესრიგი უნდა დაამყაროს. ესეც არასწორია, რადგან მთელი წელი ეს პროტესტი იყო მშვიდობიანი.

როცა ამბობ, რომ ყველას ერთნაირად მოვექცევი, როგორც პოლიციელი, უნდა ვთქვათ, რომ ის ყველას ერთნაირად არ ექცევა უკვე, რადგან ის ბიზნესის ინტერესებს ატარებს და მას ემსახურება. როცა ამ სახალხო პროტესტს არ ითვალისწინებ და დახურულ, მცირე თემში ამ მასშტაბის საპოლიციო ძალით შედიხარ, გამოდის, რომ სახელმწიფოებრივად არ აზროვნებ, ან უკიდურესი პოლიტიკური უმეცრების მდგომარეობაში ხარ.

• რატომ გამორიცხავთ მესამეს, რომ ხელისუფლებას გულწრფელად სურს დაიცვას ბიზნესის ინტერესი, რომელსაც მოსახლეობა ხელს უშლის? 

ბიზნესმა, რომელმაც პანკისის ხეობაში ჰესის აშენებას აპირებს, ეს ნებართვა მიიღო დაუსაბუთებლად, გარემოს დაცვის და სოციალური ინტერესის საწინააღმდეგოდ. ფორმალური დოკუმენტები ჰქონდათ საბჭოთა კავშირში და ნაცისტურ გერმანიაშიც. როდესაც შენ ყველა რეგიონი გიფეთქდება, გეუბნებიან, რომ გვინადგურებ მიწას, წყალს, როგორ შეგიძლია ბიზნესის ინტერესების სამსახურში ჩადგე და თქვა, რომ ნებართვა არის საკმარისი ხეობაში სპეცოპერაციის ჩასატარებლად. ეს არის რეალობის უგულებელყოფა. დალოდებოდნენ სასამართლო დავას, პოლიტიკურ მოლაპარაკებებს.

• დაწყებულია გამოძიება. რა პროცესები შეიძლება მოჰყვეს ხეობაში ამ საქმეზე ვინმეს დაკავებას? 

უნდა დაველოდოთ, რა მოხდება. ცხადია, ამას უკმაყოფილება მოჰყვება. ხეობაში ჰქონდათ განცდა, რომ ეს იყო კოლექტიური წინააღმდეგობა. მნიშვნელოვანია, რომ ვიღაცის დასჯა არ გახდეს ისევ დამაშინებელი ეფექტის მომტანი ჰესების წინააღმდეგობის გასატეხად, ასევე, გამოძიება არ იყოს გამოყენებული და ეს საქმე არ გახდეს ხელისუფლების მხრიდან ვაჭრობის საგანი. ინდივიდუალურად ვის დააკავებენ და რა მტკიცებულებები ექნებათ, ამას დავაკვირდებით. მე პანკისის ხეობაში მცხოვრებლებს მოვუწოდებ სიმშვიდისკენ. ისინი მარტო არ არიან ამ ბრძოლაში: არასამთავრობო ორგანიზაციები, მედია, მათი ინტერესების სადარაჯოზეა. პანკისის ხეობაში გუშინ დაინახეს უპრეცედენტო სოლიდარობა რეგიონებიდან და თბილისიდან.

• რამდენად მართებული შეიძლება იყოს პოლიციელებზე თავდასხმის კუთხით შედარება ზაზა სარალიძესთან, რომელსაც საბოლოოდ პასუხისმგებლობა არ დააკისრეს, რადგან პროტესტის გამოხატვა კარვით კონსტიტუციით გარანტირებული უფლება იყო?

როცა პოლიციელი ვერ ახერხებს ბიზენსის ინტერესისგან გათავისუფლებას, როცა ის პოლიტიკური მხარე ხდება, ბუნებრივია, ასეთი ტიპის ძალადობრივი წინააღმდეგობები იქნება. დღეს, რაც შინაგან საქმეთა მინისტრმა უნდა გააკეთოს, არის არა პროფესიული მუნდირის დაცვა, რაზეც საუბრობენ, არამედ იმის გააზრება,  ვის ემსახურება პოლიცია და რამდენად ახერხებს იგი სხვადასხვა ჯგუფის დაცვას. არ შეიძლება ამას მხოლოდ ფორმალური კანონმდებლობით და პროფესიული მუნდირის ჭრილიდან შევხედოთ.

ზაზა სარალიძის შემთხვევაში ის იყო ძალიან დიდი უსამართლობის მსხვერპლი. თუ სამართლიანობის რწმენა გაქვს, შეუძლებელია, ამ დროს არ იყო ზაზა სარალიძის მხარეს, არ იყო პანკისელი ქალების და კაცების მხარეს, რომლებმაც ცხადია, არ უნდა გამოიყენონ ძალადობა, მაგრამ ხანდახან სწორედ პოლიტიკურ სისტემას მიჰყავს ადამიანები ამ ქცევამდე. თუ მიზეზებს არ შევხედავთ და მხოლოდ შედეგზე ვილაპარაკებთ, ჩვენ უსამართლო მსჯელობაში ვიქნებით. არსებითია, რომ ყველა სოციალური წინააღმდეგობა მშვიდობიან მოდუსში დარჩეს და სწორედ მშვიდობიანი წინააღმდეგობის მნიშვნელობა გავიაზროთ.

• რა არის ყველაზე ოპტიმალური გამოსავალი, თქვენ რას ელით ხელისუფლებისგან? 

ვფიქრობ, ამ პროცესიდან მთლიანად უნდა გავიდეს შსს. წლის განმავლობაში ჩვენ მივუთითებდით ამას, მაგრამ ეს არ გაითვალისწინეს იგივე მოლაპარაკებების პროცესში. მნიშვნელოვანია, რომ პოლიციამ უარი თქვას ესკალაციის სტრატეგიაზე, რომელმაც მძიმე ტრავმული მეხსიერება მოიტანა ხეობაში. მნიშვნელოვანია სახელმწიფომ გაიაზროს, რომ მოსახლეობის ეს წინააღმდეგობა არ არის ირაციონალური დაპირისპირება, მან უნდა დაინახოს, რომ აქ არის საკმაოდ ძლიერი არგუმენტები გარემოსა და სოციალური დაცვის პერსპექტივიდან. თუ თურნავას პოლიტიკას გაატარებს სახელმწიფო, ჩვენ უნდა ველოდოთ სოციალურ კრიზისებს სხვადასხვა რეგიონში.

ამ თემაზე:

https://netgazeti.ge/news/358600/

ახალგაზრდული ორგანიზაცია „ცვლილებები თანაბარი უფლებებისათვის“ სოციალურ კაფე „თავისუფალ სივრცეში“ ახალ პროექტს – „მედიArt2“-ს იწყებს.

კონკურსში მონაწილეობა შეუძლიათ მუსიკოსებს, რომლებიც საავტორო მუსიკას ქმნიან.

„პროექტი “მედიArt2” შესაძლებლობას გაძლევს შენი საავტორო მუსიკა მრავალფეროვანი აუდიტორიისთვის ხელმისაწვდომი გახადო, გაგაცნოს თანამედროვე მიღწევები შემოქმედებით პროცესში ინკლუზიის კუთხით, შეასრულო დუეტი ჟესტური ენით მოსაუბრე სმენისარმქონე/სმენადაქვეითებულ მუსიკის მოყვარულთან ერთად“ – აღნიშნულია ორგანიზაციის მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში.

კონკურსის შედეგად გამოვლინდება 5 გამარჯვებული, რომლებიც ჰონორარს მიიღებენ.

ასევე, სოციალურ კაფე “თავისუფალ სივრცეში” გაიმართება მუსიკოსების შემოქმედებითი საღამო.

პროექტის ფინანსური მხარდამჭერია აჭარის განათლების, სპორტისა და კულტურის სამინისტრო.

აპლიკაცია შეგიძლიათ შეავსოთ ბმულზე.

____________

მთავარ ფოტოზე:  სოციალური კაფე “თავისუფალი სივრცე” ფოტო: FB

ფშავ-ხევსურეთის ეროვნულმა პარკმა ფოტოხაფანგის მიერ პარკის ტერიტორიაზე გადაღებული ფოტოები გამოაქვეყნა.

ფშავ-ხევსურეთის დაცული ტერიტორიები შეიქმნა 2014 წელს და მოიცავს ფშავ-ხევსურეთის ეროვნულ პარკს, როშკის ბუნების ძეგლს და ასას აღკვეთილს. საფეხმავლო ბილიკებით შესაძლებელია თუშეთისა და ყაზბეგის დაცულ ტერიტორიებზე გადასვლა. ეს ბილიკები ყველაზე პოპულარული ეკოტურისტული მარშრუტებია ბუნების მოყვარულთათვის.

საქართველოს მთავრობის დადგენილებით, 2019 წლის 11 აპრილიდან სანებართვო მოსაკრებლის გადახდისგან 10 წლით გათავისუფლდება სამორინეს მოწყობა გრიგოლეთსა და ფოთში ახლად აშენებული არანაკლებ 80-ნომრიანი სასტუმროს ტერიტორიაზე.

2019 წლის 4 აპრილიდან კი, მთავრობის დადგენილებით, სანებართვო მოსაკრებლის გადახდისაგან საერთოდ გათავისუფლებულია სამორინეს მოწყობა ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე, ასევე თელავის მუნიციპალიტეტის სოფელ წინანდალში.

საქართველოს მთავრობამ ზოგიერთი მუნიციპალიტეტისთვის სამორინეს მოწყობის სანებართვო მოსაკრებლის წლიური განაკვეთებიც განსაზღვრა.

შესაბამისად, ამ დროისთვის, საქართველოს მთელს ტერიტორიაზე სამორინეს მოწყობის სანებართვო მოსაკრებლის წლიური განაკვეთია წელიწადში 5 000 000 ლარი [გარდა ბათუმის, ფოთის, დუშეთის მუნიციპალიტეტის ბაზალეთის ტბის მიმდებარე ტერიტორიისა, გუდაურის სარეკრეაციო ტერიტორიისა, დაბა ბაკურიანის ტერიტორიისა, ასევე ქობულეთის, ბორჯომის, წყალტუბოს, ყაზბეგის, სიღნაღის, ახალციხის მუნიციპალიტეტების და თელავის მუნიციპალიტეტის სოფელ წინანდლის, გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ კაჭრეთის, ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის დაბა გრიგოლეთის ტერიტორიებისა];

ქალაქ ბათუმში, ქალაქ ფოთში, დუშეთის მუნიციპალიტეტის ბაზალეთის ტბის მიმდებარე ტერიტორიაზე,  ქობულეთისა და ბორჯომის მუნიციპალიტეტებში, ასევე გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ კაჭრეთის, ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის დაბა გრიგოლეთის ტერიტორიებზე სამორინეს მოწყობის სანებართვო მოსაკრებლის წლიური განაკვეთი წელიწადში 250 000 ლარია;

ახალციხის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე – წელიწადში 100 000 ლარი.

სანებართვო მოსაკრებლის გადახდისაგან თავისუფლდება სამორინეს მოწყობა ყაზბეგის, წყალტუბოს, სიღნაღის მუნიციპალიტეტების და თელავის მუნიციპალიტეტის სოფელ წინანდლის ტერიტორიაზე, ასევე დაბა ბაკურიანისა და გუდაურის სარეკრეაციო ტერიტორიაზე.

სამორინეს მოწყობის ნებართვის გაცემიდან 10 წლის განმავლობაში სანებართვო მოსაკრებლის გადახდისგან თავისუფლდება:

[checklist]

• ქალაქ ბათუმში, აგრეთვე ქობულეთისა და ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტებში ახლად აშენებული არანაკლებ 100-ნომრიანი სასტუმროს ტერიტორიაზე სამორინეს მოწყობა;
• ასევე ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფელ ანაკლიასა და სოფელ განმუხურში, ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის დაბა გრიგოლეთში და ქალაქ ფოთის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე ახლად აშენებული არანაკლებ 80-ნომრიანი სასტუმროს ტერიტორიაზე სამორინეს მოწყობა.

[/checklist]

ამ თემაზე:

„ბლექ სი არენა ჯორჯია“ 2019 წლის საკურორტო სეზონის განმავლობაში სხვადასხვა კონცერტსა და ღონისძიების ჩატარებისთვის ბიუჯეტიდან 6,5 მილიონ ლარს ტენდერის გარეშე დახარჯავს. ღონისძიებები სახელმწიფო პროექტ Check In Georgia-ს ფარგლებში ჩატარდება.

„კონტრაქტი უნდა გაფორმდეს ადგილობრივი შემსრულებლებისა და მსოფლიოში აღიარებული ვარსკვლავური მუსიკალური ჯგუფების, არტისტების და ელექტრონული მუსიკის შემსრულებლების [DJ] პროვაიდერ სააგენტოებთან. ასეთი სააგენტოები კი არ არიან დაინტერესებული ტენდერში მონაწილეობის მიღებით. ასევე ამ ყველაფერს აფერხებს ის ფაქტი, რომ უმეტესობას დაგეგმილი აქვთ ტურნე და თარიღის განსაზღვრა ხდება მათ მიერ. შესყიდვის სპეციფიკიდან გამომდინარე შეუძლებელია ზემოაღნიშნული შესყიდვის გამარტივებული ელექტრონული ტენდერის ან ელექტრონული ტენდერის მეშვეობით შესყიდვა“ – აღნიშნულია „ბლექ სი არენა ჯორჯიას“ განცხადებაში, რომლითაც შესყიდვების სააგენტოს მიმართა.

სააგენტომ თანხის ტენდერის გარეშე დახარჯვაზე თანხმობა „ბლექ სი არენას“  უკვე მისცა.

ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ევგენიძეებში საცხოვრებელი სახლი დაიწვა, ხანძრის შედეგად არავინ დაშავებულა, თუმცა აქ მცხოვრები ოჯახი კი ღია ცის ქვეშ დარჩა. სახანძრო -სამაშველო სამსახურის ინფორმაციით, ხანძარი უკვე ლოკალიზებულია.

სახანძრო-სამაშველო სამსახურის ინფორმაციით „ეს იყო ე.წ. ვაგონი,“  რომელსაც საცხოვრებლად იყენებდნენ. რამ გამოიწვია ხანძარი ამ დროისთვის დადგენილი არ არის.

ბათუმში, ევროპის მოედანზე შეკრებილმა მოქალაქეებმა დღეს, 21 აპრილს, პანკისის ხეობაში განვითარებული მოვლენები გააპროტესტეს. აქციის მონაწილეებს ეჭირათ ტრანსპარანტები წარწერებით: „სოლიდარობა პანკისს“, „ბიზნესმენების მთავრობა“, „სისტემა მოძალადეა“.

პოლიცია და ადგილობრივები დღეს, 21 აპრილს, პანკისის ხეობაში ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ. მოსახლეობა ეწინააღმდეგება ხეობაში ჰესის მშენებლობას. დაპირისპირების შედეგად დაზიანებულია პოლიციის მანქანები და ჰესის მშენებელი კომპანიის კუთვნილი სამშენებლო ტექნიკა. პოლიციამ გამოიყენა ცრემლსადენი გაზი და რეზინის ტყვიები, ადგილობრივებმა კი სამართალდამცავებს ქვები დაუშინეს.

დაშავებულები არიან როგორც სამართალდამცავები, ისე – ადგილობრივები. ხეობაში ჩასული იყო შინაგან საქმეთა მინისტრი გიორგი გახარია. ადგილობრივთა მოლაპარაკებების შემდეგ მან თქვა, რომ ჰესის მშენებლობა შეჩერდება მანამ, სანამ პროექტს მოსახლოების 90% მაინც არ დაუჭერს მხარს და ასევე, სპეცდანიშნულების რაზმები დატოვებენ ხეობას.

ადგილობრივები ამბობენ, რომ ხეობაში ჰესის მშენებლობას არ დაუშვებენ, რადგან ეს მათ საცხოვრებელ გარემოს მნიშვნელოვნად გააუარესებს.

ჯერჯერობით უცნობია, 21 აპრილის შეტაკებისას დაშავებულთა ზუსტი რაოდენობა. შინაგან საქმეთა სამინისტრომ რამდენიმე საათის წინ გაავრცელა ცნობა, რომ დაშავებული იყო 27 ადამიანი, მათგან 12 პოლიციელი, თუმცა მას შემდეგ დაშავებულებზე სხვადასხვა წყარო განსხვავებულ ინფორმაციას ავრცელებს. სავარაუდოდ, დაშავებულთა რაოდენობა უფრო მეტია. პანკისის ხეობაში ამ დროისთვის [19:30 სთ] სიმშვიდეა.

პანკისის ხეობაში შექმნილ მდგომარეობასთან დაკავშირებით ქართველ მუსლიმთა კავშირის თავმჯდომარე ტარიელ ნაკაიძე განცხადებას ავრცელებს.

„ის, რაც ხდება დღეს პანკისის ხეობაში, ვფიქრობთ, სცილდება ყველა ცივილურ და დემოკრატიულ პრინციპებს. ამოვარდნილია სახელმწიფოებრივი აზროვნების და ნორმების ჩარჩოდან. ხელისუფლების ასეთი არასწორი ქმედება ხელს შეუწყობს რეგიონში დაძაბულობას. თუ თვალს გადავავლებთ იმ ქმედებებს, რაც რამდენიმე წელია ამ ხეობის მოსახლეობის მიმართ ახორციელებს ხელისუფალი, კიდევ უფრო არასწორი და დაუფიქრებელია ძალისმიერი მეთოდებით საკითხის მოგვარება. მოუწოდებთ საქართველოს მთავრობას, საქართველოს პრემიერ-მინისტრს, საქართველოს პრეზიდენტს დროულად შეწყვიტოთ ძალისმიერი მეთოდებით მოქმედება და დაუბრუნოთ საკითხები მოლაპარაკების მაგიდას. ვფიქრობთ, ხეობის მოსახლეობის ჩაგვრა არ უნდა წარმოადგენდეს ჩვენი ქვეყნის სახელმწიფოებრივ ინტერესებს“, – აცხადებს ტარიელ ნაკაიძე.

პოლიცია და ადგილობრივები დღეს, 21 აპრილს, პანკისის ხეობაში ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ. მოსახლეობა ეწინააღმდეგება ხეობაში ჰესის მშენებლობას. დაპირისპირების შედეგად დაზიანებულია პოლიციის მანქანები და ჰესის მშენებელი კომპანიის კუთვნილი სამშენებლო ტექნიკა. პოლიციამ გამოიყენა ცრემლსადენი გაზი და რეზინის ტყვიები, ადგილობრივებმა კი სამართალდამცავებს ქვები დაუშინეს.

დაშავებულები არიან როგორც სამართალდამცავები, ისე – ადგილობრივები. მოსახლეობა ხეობიდან სპეცრაზმელთა გაყვანას ითხოვს.

შსს-ს განცხადებით დღეს პანკისის ხეობაში პოლიციასა და ადგილობრივ მოსახლეობას შორის მომხდარის დაპირისპირების დროს 27 ადამიანი დაშავდა.

საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო მოუწოდებს მოსახლეობას დაემორჩილონ პოლიციის მოთხოვნებს. უწყებაში აცხადებენ, რომ წინააღმდეგ შემთხვევაში პოლიცია იმოქმედებს სრული სიმკაცრით და საჭიროების შემთხვევაში გამოყენებული იქნება სპეციალური საშუალებებიც.

აჭარის კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტო გონიოს ციხის გალავანს ერთი მხრიდან ლითონის ღობეს შემოავლებს. ღობე ციხის ერთ კედელთან [კვარიათის მხარეს, სასაფლაოსა და ციხის გალავანს შორის] მოეწყობა. სააგენტო „გონიოს ციხის მიმდებარედ დამცავი ღობის მოწყობის სამუშაოებს“ ელექტრონული ტენდერით შეისყიდის. სატენდერო თანხა 14 500 ლარია.

„საპროექტო წინადადებით განსაზღვრულია გონიო-აფსაროსის სამხრეთ კედლის გარე პერიმეტრზე, სამანქანე გზის მიმდებარედ გარემო ფაქტორებისაგან დამცავი ღობის მოწყობა, რომელიც არ ზემოქმედებს ციხის კედლებზე. კლიმატური პირობებიდან გამომდინარე განსაზღვრულია ლითონის ღობის მოწყობა, ვინაიდან მაღალი ტენიანობის და ხშირი წვიმების შედეგად ადვილად ზიანდება და მწყობრიდან გამოდის ხის კონსტრუქციები. გარდა ამისა, ციხის ირგვლივ სასოფლო ტიპის დასახლებაა და ხშირად მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვი აზიანებს და ანაგვიანებს ციხის მიმდებარე ტერიტორიას“ – აღნიშნულია პროექტის განმარტებით ბარათში.

გონიოს ციხე მართკუთხა ფორმის ნაგებობაა. ღობე, „გარე ფაქტორებისგან დასაცავად“ კი, ოთხიდან, მხოლოდ ერთ მხარეს კეთდება.

„ბათუმელების“ ინფორმაციით, იმ მხარეს სადაც ღობე მოეწყობა სააგენტოს გალავანთან დაგებული აქვს კორდი, მოწყობილია გარეგანათება. ასევე იგეგმება ციხის ირგვლივ გარედან ბილიკის მოწყობა, მნახველმა ციხეს მთლიანად რომ შემოუაროს. შეიღობება თუ არა ციხე გარედან მთლიანად, გადაწყვეტილი არ არის. ამასთან, ციხის მიმდებარე ტერიტორია [მიწის ნაკვეთების საკუთრების კუთხით] დღემდე დავის საგანია, ადგილობრივ მოსახლეობასა და სახელმწიფოს შორის.

„ღობის განთავსება ხდება მუზეუმ-ნაკრძალის საკუთრების საზღვრებში, კონსტრუქცია შედგება სხვადასხვა ზომის ლითონის მილკვადრატებისგან [40×40, 60×60, 80×80] რომელიც შეიღებება ანტიკოროზიული საღებავით“ – აღნიშნულია განმარტებით ბარათში.

სააგენტოს ცალკე ტენდერი აქვს გამოცხადებული უშუალოდ ციხის ტერიტორიაზე ქვაფენილის ქვეშ რკინა ბეტონის ფილის მოსაწყობად და შემდეგ ქვაფენილის დაგებაზე. ამ სამუშაოებისთვის 10 ათასი ლარია გამოყოფილი.

„გონიოს ციხის შიდა ტერიტორიაზე უნდა განხორციელდეს არსებული გრანიტის ფილების დემონტაჟი, დასაწყობება. 135 მეტრის სიგრძეზე 10 სმ სისქის და 60 სმ სიგანის ორი ზოლის რკინა ბეტონის ფილის მოწყობა. ფილაში არსებული რკინის ბადე უნდა დამზადდეს 8მმ არმატურისგან. ფილის მოწყობის შემდეგ უნდა მოხდეს დასაწყობებული ქვაფენილის დაგება და დატკეპნა.“ – აღნიშნულია სატენდერო განცხადებაში.

საქართველოს პენცენტრი აჭარის ტელევიზიის ყოფილ დირექტორს, ნათია კაპანაძეს საქართველოს პენცენტრის სამეთვალყურეო საბჭოს წევრობას სთავაზობს.

ორგანიზაციის განცხადებას უცვლელად გთავაზობთ:

„საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს დირექტორი ნათია კაპანაძე თანამდებობიდან გადააყენეს. სასამართლოს სრულად დაქვემდებარების შემდეგ ხელისუფლებამ, როგორც ჩანს, გადაწყვიტა დამოუკიდებელი სარედაქციო პოლიტიკისთვის „მიეხედა“. აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებელი იყო ის ტელევიზია, რომლიდანაც, მაყურებლის ტვინის რეცხვის ნაცვლად, დაბალანსებული, ღირებული და საზოგადოებრივად მნიშვნელოვანი ინფორმაცია მოდიოდა. აღსანიშნავია, რომ რატიანის საქმეზე სწორედ ამ ტელევიზიით გავიდა არაერთი მიუკერძოებელი, პროფესიონალური ინტერვიუ და რეპორტაჟი, რაც, სახელისუფლებო დეზინფორმაციის ფონზე, უკიდურესად მნიშვნელოვანი იყო.

საქართველოს პენცენტრი არაკომერციული ორგანიზაციაა, რომლის პრეზიდენტია: პაატა შამუგია. სამეურვეო საბჭო: ირაკლი კაკაბაძე, გაგა ნახუცრიშვილი, ქეთი ქანთარია, ლაშა ბუღაძე, გიორგი ლობჟანიძე, დავით რობაქიძე, ალექს ჩიღვინაძე, გიორგი შონია, ნინო ბექიშვილი, ირაკლი ლომოური, ირინე ჭოღოშვილი.

საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია დღეს, 21 აპრილს, ბზობის დღესასწაულს აღნიშნავს.

ქრისტიანები ამ დღეს იესო ქრისტეს იერუსალიმში ზეიმით შესვლას აღნიშნავენ.

მომავალ კვირას, 28 აპრილს კი, მართლმადიდებლები ქრისტეს აღდგომას იზეიმებენ.

ბზობა, ბათუმის ღვთისმშობლის საკათედრო ტაძარი:

ხვალ 21 აპრილს, ქრისტიანული სამყაროს ნაწილი იესო ქრისტეს მკვდრეთით აღდგომას ზეიმობს. დღეს, 20 აპრილს, საღამოს 8 საათიდან, სააღდგომო მსახურება დაიწყო ბათუმის კათოლიკურ და სომხურ სამოციქულო ეკლესიებში. ბათუმის პროტესტანტულ ეკლესიებში კი სააღდგომო მსახურება ხვალ დილით გაიმართება.

ბათუმის კათოლიკური ეკლესიის ეზოში ტრადიციისამებრ კოცონი დაინთო, სადაც მრევლი შეიკრიბა და „მამაო ჩვენოს“ წაკითხვის შემდეგ სანთლები აანთეს. კათოლიკები ცეცხლს ქრისტეს სინათლის სიმბოლოდ ანთებენ.

კოცონის ცეცხლიდან ანთებენ სანთლებს და ეკლესიას წრეს უვლიან. შემდეგ კი შედიან ტაძარში, სადაც სინათლე მხოლოდ ამის შემდეგ ინთება.

მართლმადიდებელი ეკლესია კი აღდგომას 28 აპრილს იზეიმებს. ხვალ, 21 აპრილს კი მართლმადიდებლები ბზობის, ანუ ქრისტეს იერუსალიმში შესვლის დღეს აღნიშნავენ.

დღეს, 20 აპრილს, ბათუმში მარათონი იმართება. მარათონი 18:40 საათზე დაიწყო და ამ დრომდე [21:30 სთ] გრძელდება.

მარათონის გამო ბათუმის ზოგიერთ ქუჩაზე ავტომანქანების მოძრაობა პარალიზებულია, მიუხედავად იმისა, რომ მოძრაობას საპატრულო პოლიცია არეგულირებს.

მარათონი ტარდება the Great Night Race-ს ორგანიზებით. ამავე წყაროს ცნობით, გამარჯვებულები ფულადი პრიზებით დასაჩუქრდებიან. პრიზების შესახებ ინფორმაცია და მარათონში მონაწილეობის დეტალები შეგიძლიათ იხილოთ აქ.

სომხური სამოციქულო ეკლესია კვირას, 21 აპრილს, ქრისტეს აღდგომას აღნიშნავს. სადღესასწაულო წირვა ბათუმის სომხურ ეკლესიაში დღეს, 20 აპრილს, საღამოს 8 საათზე დაიწყო. ეკლესიაში ბათუმში მცხოვრები სომხური დიასპორის წარმომადგენლებია შეკრებილნი.

ლიტურგია დღეს, საღამოს 11 საათისთვის დამთავრდება და კვირას, დილის 11 საათზე განახლდება. დილის ლიტურგიის დასრულების შემდეგ, დიასპორის წარმომადგენლები ბათუმში სომხური დიასპორის ცენტრში შეიკრიბებიან, სადაც სააღდგომო ღონისძიება გაიმართება.

21 აპრილს ქრისტეს აღდგომას აღნიშნავს კათოლიკური ეკლესიაც. საქართველოს სამოციქულო მართლმადიდებელი ეკლესია კი ხვალ, 21 აპრილს, ბზობას აღნიშნავს, ქრისტეს აღდგომას კი – 28 აპრილს.

სააღდგომო ლიტურგია ბათუმის სომხურ ეკლესიაში [2019 წლის 20 აპრილი]:

დანაშაულის მიმართ ტრადიციული, კონსერვატიული მიდგომა უპირველეს მიზნად ისახავს საზოგადოებრივი უსაფრთხოების დაცვას, კანონთან კონფლიქტში მყოფი პირის იზოლირებას, ლიბერალური მიდგომა კი გულისხმობს, რომ ჩადენილ დანაშაულზე პასუხისმგებლობა ეკისრება საზოგადოებას, რომელმაც ვერ უზრუნველყო დანაშაულის ხელშემწყობი ფაქტორების შემცირება (როგორებიცაა: სიღარიბე, უმუშევრობა და სხვ). ლიბერალური მიდგომის მიხედვით, რეაბილიტაციის პროცესი გულისხმობს არა სამართალდამრღვევის გამოსწორებას, არამედ მისი სოციალური ინტეგრაციის ხელშეწყობას.

არასამთავრობო ორგანიზაცია „დემოკრატიის ინსტიტუტის“  „ყოფილი პატიმრების გაძლიერების პროგრამა“ საქართველოში წელიწად-ნახევარზე მეტია ეხმარება ყოფილ პატიმრებს, მათი ოჯახის წევრებსა და პრობაციონერებს: დასაქმების ხელშეწყობით, იურიდიული კონსულტაციებით, სამედიცინო მხარდაჭერით და ა.შ. პროგრამა სწორედ ლიბერალური მიდგომით რესოციალიზაცია-რეაბილიტაციას გულისხმობს.

არასამთავრობო ორგანიზაცია „საქართველოს არბაითერ-სამარიტერ-ბუნდის“ პუბლიკაციაში, სადაც ყოფილ პატიმართა და პრობაციონერთა რეაბილიტაციის  საერთაშორისო გამოცდილებაა ასახული, ნათქვამია, რომ საქართველოში სისხლისსამართლებრივი პოლიტიკის ლიბერალური ტენდენციაა, თუმცა არსებული საკანონმდებლო ჩარჩოსა და სასამართლო პრაქტიკის გათვალისწინებით, ეს პროცესი ჯერ ადრეული განვითარების ეტაპზეა და ე.წ. რეპრესიული სისხლისსამართლებრივი პოლიტიკის ელემენტები და ბრალდებულთა და მსჯავრდებულთა მიმართ ინდივიდუალური მიდგომების ნაკლებობა ჯერ კიდევ ჭარბობს პრაქტიკაში.

„საქართველოს სისხლის სამართლის სისტემა, ერთი მხრივ, იზიარებს დანაშაულისადმი ლიბერალურ მიდგომას, მეორე მხრივ კი, ინარჩუნებს ტრადიციული მიდგომის პრაქტიკას. ზოგადი, მაგრამ მნიშვნელოვანი რეკომენდაციაა, მოხდეს მოცემული მიდგომის კონცეპტუალური გააზრება და დაიწყოს უფრო თანმიმდევრული პოლიტიკის ჩამოყალიბებაზე ზრუნვა,“ – ნათქვამია კვლევაში, რომელშიც საქართველოში არსებული სახელმწიფო სარეაბილიტაციო პროგრამების გასაუმჯობესებლად მნიშვნელოვანი რეკომენდაციებია მოცემული:

• არამართებულია რომელიმე ცალკეულ ქვეყანაში არსებული მიდგომის დუბლირება, თუმცა მნიშვნელოვანი იქნება, ამა თუ იმ ქვეყნის კანონთან კონფლიქტში მყოფი პირების რეაბილიტაციის პროცესის ანალიზი
• განვითარებული ქვეყნების გამოცდილების გაზიარების შემდეგ უნდა მოხდეს ცალკეული კომპონენტების ამოკრება და მათი საქართველოში დანერგვის შესაძლებლობის განხილვა. თუმცა შესაძლებელია ორი უფრო კონკრეტული რეკომენდაციის შეთავაზებაც:  რეაბილიტაციის პროცესის დაწყება სასჯელის მისჯის დღიდანვე, რადგან როგორც საერთაშორისო გამოცდილება აჩვენებს, სარეაბილიტაციო პროგრამები თავისუფლების აღკვეთისთანავე იწყება; სამართალდამრღვევებს საპატიმროშივე მიეწოდებათ მათ საჭიროებებზე მორგებული სარეაბილიტაციო სერვისები
• პირს საპატიმროში მოხვედრისთანავე ამზადებენ საზოგადოებაში დაბრუნებისთვის, რათა სასჯელის დასრულების შემდეგ ის მზად იყოს უმტკივნეულო რეინტეგრაციისთვის
• საქართველოში რეაბილიტაცია-რესოციალიზაციის მიმართულების გაძლიერების ტენდენცია არის, თუმცა ეს არაა საკმარისი. საქართველოს დღეს არ გააჩნია ფინანსური და ადამიანური რესურსები, რომ დღესვე დანერგოს გერმანიის ან დანიის ციხეებში არსებული მიდგომები და გათავისუფლებულ სამართალდამრღვევებს სერვისების მრავალფეროვნება შესთავაზოს, თუმცა მსოფლიო გამოცდილება აჩვენებს, რომ გვიან დაწყებული სარეაბილიტაციო ღონისძიებები ნაკლებად ეფექტურია
• მნიშვნელოვანი იქნება თუნდაც გრძელვადიანი ხედვის შემუშავება იმასთან დაკავშირებით, თუ როგორ შეიძლება რეაბილიტაციის პროცესმა დიდწილად თავისუფლების აღკვეთის დაწესებულებებში გადაინაცვლოს
• აუცილებელია არსებული მიდგომების შედეგიანობის ანალიზი და შეფასება, რათა გადასახადის გადამხდელთა მიერ გადახდილი ფული არაეფექტურად არ დაიხარჯოს. მნიშვნელოვანია, რომ არსებული მიდგომები გაუმჯობესდეს და არაეფექტური სახელმწიფო პროგრამები შეჩერდეს
• მნიშვნელოვანია სარეაბილიტაციო თუ დანაშაულის პრევენციის სახელმწიფო პროგრამების შეფასების სისტემის დანერგვა

კვლევაში, რომელშიც რეკომენდაციებია მოცემული, დეტალურადაა განხილული ინგლისისა და უელსის, ნორვეგიის, დანიის, გერმანიისა და ესტონეთის ყოფილ პატიმართა და პრობაციონერთა რეაბილიტაციის საერთაშორისო გამოცდილება.

მასალა მომზადებულია პროექტის – „ყოფილი პატიმრების, პატიმართა ოჯახებისა და პრობაციონერების მხარდაჭერის პროგრამა“  ფარგლებში.
პროექტს ახორციელებს ა(ა)იპ „დემოკრატიის ინსტიტუტი“ და დაფინანსებულია ევროკავშირის მიერ.
მასალაში გამოთქმული მოსაზრებები ავტორისეულია და შესაძლოა არ გამოხატავდეს დონორი ორგანიზაციის თვალსაზრისს.

ბათუმის ბულვარის ზოოკუთხეში არსებული ტბის რეკონსტრუქციისთვის და ახალი აუზის მოსაწყობად „ბათუმის ბულვარს“ 281 409 ლარი აქვს გათვალისწინებული.

ძველ ბულვარში არსებული ე.წ. გედების ტბის სარეკონსტრუქციო, სარემონტო და სამშენებლო სამუშაოები ეტაპობრივად განხორციელდება და 2019 წლის 16 ნოემბრამდე უნდა დასრულდეს.

[checklist]

• პირველი ეტაპი – გედების ტბის ახალი აუზის მოწყობის სამუშაოები – ხელშეკრულების გაფორმებიდან სამოცი კალენდარული დღის ვადაში;
• მეორე ეტაპი – გედების ტბის არსებული აუზის სარეკონსტრუქციო სამუშაოები – 2019 წლის 15 სექტემბრიდან 2019 წლის 15 ნოემბრის ჩათვლით პერიოდში.

[/checklist]

შესაბამის მომსახურებას ბულვარის ადმინისტრაცია ელექტრონული ტენდერით შეისყიდის, სადაც წინადადებების მიღება 2019 წლის 27 აპრილს დაიწყება და 30 აპრილს დასრულდება.

შესრულებული ყველა სახის სამუშაოს ხარისხის საგარანტიო ვადა საბოლოო მიღება-ჩაბარების აქტის გაფორმებიდან  სამი წლითაა განსაზღვრული.

ბათუმის ბულვარის ზოოკუთხე 2006 წლიდან ფუნქციონირებს:

ძველ ბათუმში, კომახის ქუჩის პირველ ნომერში ხანძრის შედეგად 400-მდე კვ.მ საცხოვრებელი ფართობი დაიწვა. დამწვარ სახლს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი აქვს.

მერიის ინფორმაციით, საცხოვრებელი სახლი თითქმის მთლინადაა დამწვარი, სახლში 8 ოჯახი ცხოვრობდა, რომელბიც მერიამ დროებით საცხოვრებელში გადაიყვანა.

„დაზარალებულ ოჯახებს გაეწევათ პირველადი მატერიალური დახმარება და მიეწოდებათ საკვები პროდუქტები“ – ამბობენ მერიაში.

„ბათუმელების“ კითხვაზე, აღდგება თუ არა სახლი თავდაპირველ მდგომარეობაში, მერიის პრესსამსახურში გვეუბნებიან, რომ მერია ამ ეტაპზე დაზარალებული ოჯახების დახმარებით არის დაკავებული და შემდეგ სახლის რეაბილიტაციის საკითხზეც დაიწყება მუშაობა.

საცხოვრებელ სახლში ხანძარი დღეს, 20 აპრილს, დილით გაჩნდა.

ფოტო: ბათუმის მერია

ბათუმში, დღეს 20 აპრილს, დილით, რევაზ კომახიძის #1-ში [ზვიად გამსახურდიას ქუჩის მიმდებარედ] საცხოვრებელ სახლს ხანძარი გაუჩნდა. სახანძრო სამსახურის ინფორმაციით 1500 კვ/მ-მდე ფართობიდან 400 კვ/მ დაიწვა. ხანძარი ამ დროისთვის ლიკვიდირებულია. მეხანძრეები შემთხვევის ადგილზე რამდენიმე საათს მუშაობდნენ.

შემთხვევის შედეგად არავინ დაშავებულა. ხანძრის გამომწვევი მიზეზი ჯერ-ჯერობით უცნობია.