Batumelebi

საქართველოში ყავის, ყავის პროდუქტებისა და ყავის სუროგატების შესახებ ახალი ტექნიკური რეგლამენტი დამტკიცდა. ბაზარზე განთავსებული პროდუქციისთვის ამ მოთხოვნების დაცვა სავალდებულო ხდება, პროცესს კი სურსათის ეროვნული სააგენტო გააკონტროლებს.

ბოლო 5 წელში საქართველოში შემოტანილია ჯამში 360 მილიონი აშშ დოლარის ყავა, ყავის ექსტრაქტები და ესენციები.

ტერმინების სიზუსტე და ხარისხი:

ახალი რეგლამენტი მკაცრად განსაზღვრავს ყავასთან დაკავშირებულ ტერმინოლოგიას, რათა მომხმარებელი შეცდომაში არ შევიდეს:

• ნატურალური ყავა: ეს არის მხოლოდ ყავის მარცვლები [მოხალული ან ნედლი].
• ხსნადი ყავა: იგულისხმება მხოლოდ ყავის ექსტრაქტი. ამ ტერმინის ქვეშ დაუშვებელია შაქრის ან რძის შემცვლელების არსებობა.
• აკრძალული დანამატები: მწარმოებლებს ეკრძალებათ ყავაში ისეთი ნივთიერებების შერევა, რომლებიც ხელოვნურად ზრდის წონას ან ცვლის პროდუქტის ვიზუალს.
• დაუშვებელია ყავაში ფარულად ისეთი კომპონენტების გარევა, როგორიცაა მარცვლეული [სოია, ქერი, შვრია და ა.შ.], ვარდკაჭაჭა [ციკორი] ან სხვა მცენარეული დანამატები.
• კომბინირებული პროდუქტი: თუ ყავა შერეულია სხვა კომპონენტთან [მაგალითად, ციკორისთან], ეს შეფუთვაზე აუცილებლად მსხვილი შრიფტით უნდა იყოს მითითებული.

ყავა უნდა იყოს სუფთა, ყოველგვარი უცხო სუნის, გემოსა და მინარევების [მტვერი, ნაჭუჭი, ჩალის ნამცეცები] გარეშე. განსაკუთრებული ყურადღება ექცევა ობისა და მავნებლების არარსებობას და სხვა.

ეტიკეტირება და ვადები:

მწარმოებელი ვალდებულია შეფუთვაზე მიუთითოს:

• არის თუ არა ყავა კოფეინის გარეშე;
• მომზადების წესი [სპეციფიკური პროდუქტის შემთხვევაში];
• შენახვის პირობები და სხვა აუცილებელი მონაცემები.

რეგლამენტი 2026 წლის 30 მარტს დამტკიცდა და ძალაში 2026 წლის 1-ლი სექტემბრიდან შევა.

იმ პროდუქციას, რომელიც ბაზარზე რეგლამენტის ამოქმედებამდე [ანუ, 2026 წლის 1-ელ სექტემბრამდე] იქნება განთავსებული, რეალიზაციის უფლება ვარგისობის ვადის გასვლამდე, მაგრამ არაუგვიანეს 2027 წლის 1-ლი სექტემბრისა ექნება.

მოთხოვნები სუროგატებისა და ექსტრაქტების მიმართ:

ტექნიკური რეგლამენტი ადგენს სტანდარტებს ძირითადი კომერციული სახეობების – Arabica-სა და Robusta-სთვის, ასევე ყავის სუროგატებისთვის:

• ალაოს ყავის სუროგატი: თუ პროდუქტი იყიდება როგორც ყავის შემცვლელი, ის მხოლოდ მოხალული ქერის ალაოსგან უნდა დამზადდეს. სხვა მარცვლოვნების შემთხვევაში, დასახელებაში აუცილებლად უნდა მიეთითოს კონკრეტული მცენარე [მაგ.: „შვრიის ალაოს სუროგატი“].
• ვიზუალური და გემოვნური თვისებები: სუროგატებს უნდა ჰქონდეს ღია ყავისფრიდან მუქ ყავისფრამდე ფერი და კონკრეტული მცენარისთვის დამახასიათებელი სუნი და გემო.
• ექსტრაქტის შემცველობა: განსაზღვრულია წყალში ხსნადი ექსტრაქტის მინიმალური ნორმები: გაღივებული მარცვლოვნების შემთხვევაში – არანაკლებ 35%; სოიას შემთხვევაში – არანაკლებ 20%; სხვა სუროგატებში – არანაკლებ 40% [შაქრის დამატების გარეშე].
• ვარდკაჭაჭას [ციკორის] ექსტრაქტი: ის უნდა იყოს მიღებული მხოლოდ ვარდკაჭაჭას გასუფთავებული და მოხალული ფესვებიდან წყლით ექსტრაქციის გზით. წარმოებისას მჟავებისა და ფუძეების გამოყენება აკრძალულია.

ბიზნესოპერატორების პასუხისმგებლობა:

ყველა ბიზნესოპერატორი, რომელიც ყავის წარმოებასა თუ დისტრიბუციაშია ჩართული, ვალდებულია დაიცვას ჰიგიენური მოთხოვნები. რეგლამენტი უშვებს გამონაკლისსაც: ოპერატორს შეუძლია გამოიყენოს განსხვავებული წესი, თუ დაასაბუთებს, რომ ამით ზოგადი ჰიგიენური სტანდარტები არ დაირღვევა.

შესაბამისობის კონტროლს სახელმწიფო დონეზე სურსათის ეროვნული სააგენტო განახორციელებს, ხოლო უშუალოდ საწარმოებში ბიზნესოპერატორი – შიდა საწარმოო კონტროლის დროს.

საქსტატის მონაცემებით ბოლო 5 წელში [2020 წლის იანვრიდან 2026 წლის თებერვლის ჩათვლით] საქართველოში შემოტანილია ჯამში 360 მილიონი აშშ დოლარის ყავა, ყავის ექსტრაქტები და ესენციები. მათ შორის:

198 მილიონი აშშ დოლარის – მოუხალავი და მოხალული ყავა [როგორც კოფეინით, ასევე უკოფეინო]

114 მილიონი აშშ დოლარის – ყავის ექსტრაქტები, ესენციები და კონცენტრატები

47 მილიონი აშშ დოლარის – მზა პროდუქტები ყავის ექსტრაქტების, ესენციების ან კონცენტრატების ფუძეზე ან ყავის საფუძველზე

989 ათასი აშშ დოლარის – ვარდკაჭაჭა მოხალული და ყავის სხვა მოხალული შემცვლელები და ექსტრაქტები, ესენციები და მათი კონცენტრატები

ამასთან, საქსტატის მონაცემებით იმავე პერიოდში საქართველოში შემოტანილია ჯამში 48 მილიონი აშშ დოლარის ყავის ან ჩაის მოსამზადებელი ელექტროსახურებელი ხელსაწყოები.

სინდისის პატიმრის, გიორგი ოკმელაშვილის მეუღლე, თამთა ჩხეიძე 25 ათასი ლარით დააჯარიმეს და ანგარიშები დაუყადაღეს. თამთას 5 წლის შვილი ჰყავს და ოჯახში სხვა შემომტანი მის გარდა არავინაა.

„ქართული ოცნების“ ხელისუფლება, რომელიც ტროტუარზე დგომის გამო აჯარიმებს და აპატიმრებს კიდეც ადამიანებს, არც მცირეწლოვანი ბავშვების მდგომარეობას ითვალისწინებს.

თამთას გარდა, ამ კვირაში კიდევ ერთი სინდისის პატიმრის, საბა სხვიტარიძის დედის ანგარიშებიც დააყადაღეს.

თამთა ჩხეიძე „ბათუმელებთან“ ამბობს, რომ უკანონო ჯარიმები დღეს, 16 აპრილს, გაასაჩივრა და არ აპირებს ამ თანხების გადახდას. „არ მიმაჩნია, რომ რაიმე კანონი დავარღვიე“, – ამბობს თამთა.

„15 აპრილს, სადღაც 10:30-11:00-ის ნახევარზე დამირეკეს და მითხრეს, რომ მე მაქვს 5000-ლარიანი 5 ჯარიმა და გვაინტერესებს თუ გადაიხადეთო. თქვენგან გავიგე, რომ დაჯარიმებული ვარ-მეთქი, არც ვიცოდი.

აქ ჩანს, რომ ჯარიმის ოქმები ჩაბარებული გაქვთო. ვუთხარი, რომ არ ჩამბარებია და არც ინფორმაცია მქონდა ჯარიმების შესახებ. როგორც მითხრეს, 2025 წლის აგვისტოს, სექტემბრის და ოქტომბრის თვეებში გამოუწერიათ ჯარიმები ე.წ. „გზის გადაკეტვისთვის“.

ჯარიმების გარდა, გავიგე, რომ ანგარიშებიც დამიყადაღეს“, – ამბობს თამთა ჩხეიძე.

მისი თქმით, ოჯახში მხოლოდ თვითონ მუშაობს და ანგარიშების დაყადაღებით, ფაქტობრივად საკვების გარეშე დატოვეს მისი 5 წლის შვილიც.

„გუშინ მქონდა ხელფასის დარიცხვის დღე, ბანკში მერიცხება ხელფასი და აღმოჩნდა, რომ ანგარიში დაყადაღებული მაქვს. ჩემი ნებართვის გარეშე თანხის ჩამოჭრა არ შეუძლიათ, მაგრამ ვერც მე გამოვიყენებ ყადაღის გამო.

ამ ხელფასით ვაჭმევდი ბავშვს, ვასწავლიდი და ტანსაცმელს ვყიდულობდი. არ ვიცი, რატომ არის ჩემი შვილი რომელიმე დეპუტატის შვილზე ნაკლები, რომ ყველაფრის გარეშე დატოვეს.

ადვოკატი მარიკა არევაძე მეხმარება და დავწერე საჩივარი. ასევე გამოვითხოვე საპატრულოდან და სააღსრულებო ბიუროდან საბუთები, რომ დილით შევიტანო სასამართლოში“, – ამბობს თამთა.

დღეს არსებული რეპრესიული კანონების მიხედვით, ტროტუარზე დგომის გამო დაჯარიმებული ადამიანები შესაძლოა დააპატიმრონ კიდეც.

„15-დღიანი პატიმრობაა გათვალისწინებული ჯარიმების გადაუხდელობის შემთხვევაში, ამიტომ არც ის იქნება ამათგან გასაკვირი, რომ დამაკავონ. ჯარიმების გადახდას არ ვაპირებ, რადგან არ მიმაჩნია, რომ კანონი დავარღვიე და რაიმე დავაშავე. არ ვიმსახურებ არანაირ ჯარიმას“, – ამბობს თამთა ჩხეიძე.

მისი თქმით, საურავების ჩათვლით, ამ დროისთვის 26 400 ლარი ერიცხება ჯარიმად მთლიანობაში.

თამთას გარდა, ასევე დაყადაღებულია კიდევ ერთი სინდისის პატიმრის, საბა სხვიტარიძის დედის ელენე ახობაძის ანგარიშებიც. ჯარიმა გაასაჩივრა ელენე ახობაძემაც. „ვნახოთ სასამართლო რა გადაწყვეტილებას მიიღებს“- გვეუბნება ის.

მისი თქმით, პოლიცია 2025 წლის 2 ოქტომბერს „გზის გადაკეტვას“ ედავება. „ნამდვილად არ ვიყავი ამ დღეს რუსთაველზე, რადგან მეუღლის დაბადების დღე მქონდა და სტუმრები მყავდა.

დაყადაღების შესახებ 7 აპრილს გავიგე, 17:45 საათზე მომივიდა სმს-ი, პატიმრებისთვის ამანათების შეგზავნას, რომ ვაპირებდით. მანამდე არ მქონდა ინფორმაცია, რომ დაჯარიმებული ვიყავი“- ამბობს ელენე ახობაძე.

ე.წ „გზის გადაკეტვისთვის“ დაჯარიმებულია სინდისის პატიმრის მათე დევიძის და, ელენე დევიძეც. მას 2024-2025 წლებში გზის გადაკეტვას ედავებიან. იგივე მიზეზით ჰყავთ დაჯარიმებული სინდისის პატიმრის, ირაკლი ქერაშვილის დაც.

„ქართული ოცნების“ პარლამენტში გახარიას პარტიის „საქართველოსთვის“ წარმომადგენლებს საკანონმდებლო ინიციატივა ჰქონდათ წარდგენილი, რომელიც ამ ჯარიმების ამნისტიას ითვალისწინებდა. თუმცა „ოცნების“ დეპუტატებმა ეს ინიციატივა ჩააგდეს.

მომდევნო კვირას, 21 აპრილს ევროპის საბჭოში გაიმართება დახურული მოსმენა საქართველოს საკითხზე.

დახურულ სხდომას საქართველოზე საპარლამენტო ასამბლეის ორი კომიტეტი – იურიდიული და მონიტორინგის კომიტეტები მართავენ.

მოსმენას დაესწრება ევროპის საბჭოს ადამიანის უფლებათა კომისარი მაიკლ ო’ფლაერტი.

შეხვედრის თემა საქართველოში 2024/2025 წლების დემონსტრაციების დროს ადამიანის უფლებების დარღვევის შესახებ ბრალდებებისა და ამ ბრალდებების ეფექტური გამოძიების არარსებობა იქნება.

მანამდე, 14-15 აპრილს ევროკომისარი მაიკლ ო’ფლაერტი მეორედ იმყოფებოდა საქართველოში.

ის სამოქალაქო სექტორის წარმომადგენლებს შეხვდა.

„საქართველოში მივემგზავრები, რათა მთავრობასთან, ხელისუფლებასთან და სამოქალაქო საზოგადოებასთან ადამიანის უფლებებთან დაკავშირებული მთელი რიგი მნიშვნელოვანი საკითხები განვიხილო“, – დაწერა მაიკლ ო’ფლაერტმა X-ზე, თბილისში გამომგზავრების წინ.

თბილისში ევროკომისართან შეხვედრაზე მივიდნენ სამოქალაქო ორგანიზაციების წარმომადგენლები, მათ შორის „საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველოს“, საიას, „დემოკრატიის კვლევის ინსტიტუტის“.

მაიკლ ო’ფლაერტი ასევე შეხვდა სახალხო დამცველს და „ოცნების“ ხელისუფლების წარმომადგენლებსაც.

შეხვედრა სამოქალაქო სექტორის წარმომადგენლებთან კონფიდენციალური იყო და მასში მონაწილეებს მხოლოდ მწირი ინფორმაციის გაზიარების საშუალება აქვთ.

„ბათუმელები“ ესაუბრა „დემოკრატიის კვლევის ინსტიტუტის“ დირექტორს, უჩა ნანუაშვილს და საქართველოს სახალხო დამცველის ყოფილ მოადგილეს, გიორგი ბურჯანაძე, რომლებიც ესწრებოდნენ შეხვედრას ევროკომისართან.

უჩა ნანუაშვილის თქმით, მაიკლ ო’ფლაერტს ბევრი საკითხი აინტერესებდა და სურდა ამ საკითხების შესახებ განახლებული ინფორმაცია მიეღო.

„ეს იყო მისი მეორე ვიზიტი საქართველოში. გასულ წელსაც დაახლოებით ამ დროს იმყოფებოდა და საკმაოდ კრიტიკული ანგარიში მოამზადა. ევროკომისარს სურდა ამ ერთი წლის განმავლობაში მომხდარი მოვლენების შესახებ, ადამიანის უფლებებთან დაკავშირებულ საკითხებზე მიეღო უფრო ამომწურავი ინფორმაცია. ევროკომისარი ყოველთვის ხვდება უფლებადამცველებს ყველა ქვეყანაში და ყოველთვის ცდილობს თავისი მანდატი გამოიყენოს იმისთვის, რომ იმ ქვეყნებში, სადაც პრობლემები აქვთ უფლებადამცველებს, ყურადღება გამახვილდეს ამ პრობლემებზე,“ – ამბობს უჩა ნანუაშვილი.

სახალხო დამცველის ყოფილი მოადგილე გიორგი ბურჯანაძე ხაზს უსვამს იმას, რომ მოკლე დროში მეორე ვიზიტი ჰქონდა ევროკომისარს საქართველოში.

„ადამიანის უფლებათა კომისარი ერთსა და იმავე ქვეყანაში ვიზიტით ხშირად არ ჩადის. ეს იშვიათია და ევროკომისრის მეორედ ჩამოსვლა, უკვე დასტურია იმისა, რომ ქვეყანაში არის ძალიან ცუდი მდგომარეობა ადამიანის უფლებების კუთხით.

შეხვედრას რაც შეეხება: მნიშვნელოვანია ხაზი გავუსვათ, რომ ჩამოსვლისთანავე პირველი შეხვედრა გამართა ქვეყანაში მოქმედ დარჩენილ ორგანიზაციებთან, მათ შორის მედია ორგანიზაციებთან.

მასაც ვუთხარი შეხვედრაზე: სახალხო დამცველს თქვენ უფრო ხშირად ჰყავხართ ნანახი, ვიდრე ამ შეხვედრაზე მყოფ ადამიანებს ჰყავთ ნანახი სახალხო დამცველი-მეთქი.

იმ ყველაფერზე, რაც ხდება ქვეყანაში, არანაირი შეხვედრა არ ყოფილა თუნდაც სახალხო დამცველთან, რომელიც არც განცხადებას აკეთებს ამ რეპრესიულ კანონებზე, არც ანგარიშშია რეკომენდაციები ამ კუთხით.

საუბრის თემატიკას რაც შეეხება, სამი ძირითადი საკითხი ჰქონდა, რაზეც ვიმსჯელეთ: სამოქალაქო და მედია ორგანიზაციების თავისუფლება, ოკუპირებულ ტერიტორიებზე არსებული ადამიანის უფლებების მდგომარეობა და პოლიციის დაუსჯელობა“, – ამბობს გიორგი ბურჯანაძე.

კითხვაზე, რა გავლენას მოახდენს მსგავსი ტიპის შეხვედრები, საქართველოსთან დაკავშირებულ სამომავლო საერთაშორისო შეფასებებსა და რეკომენდაციებზე? -„დემოკრატიის კვლევის ინსტიტუტის“ დირექტორი უჩა ნანუაშვილი ამბობს, რომ ევროკომისრის ეს ვიზიტი არ  იყო ამოვარდნილი საერთო დღის წესრიგიდან.

„მანამდე იყო არაერთი სხვადასხვა ანგარიში უფლებადაცვითი თუ საერთაშორისო ორგანიზაციების მხრიდან, მათ შორის ეუთოს მხრიდან საკმაოდ კრიტიკული ანგარიში.

მე ვფიქრობ, ეს [ვიზიტი] არის გაგრძელება იმის, რომ საერთაშორისო ორგანიზაციები თვალს არ ხუჭავენ ქვეყანაში მიმდინარე მოვლენებზე. ცდილობენ, დააკვირდნენ გაძლიერებული ოპტიკით და დაინახონ ის გამოწვევები და ის პრობლემები, რომელიც არსებობს.

ევროკომისარს აქვს საკმაოდ სერიოზული მანდატი და რეპუტაციაც იმისთვის, რომ მოახდინოს გავლენა, თუნდაც იმაზე, რომ ევროსაბჭო იყოს უფრო მეტად აქტიურად ჩართული ქვეყანაში მიმდინარე მოვლენებთან დაკავშირებით.

სხვათა შორის, ეს ერთ-ერთი რეკომენდაცია „მოსკოვის მექანიზმის“ ექსპერტისგანაც იყო ის, რომ ადამიანის უფლებათა კომისარი საქართველოში ჩამოსულიყო და შეესწავლა აქ განვითარებული მოვლენები.

რამდენიმე კვირაში მომზადდება ამ ვიზიტის ამსახველი დოკუმენტი, რომელიც გამოქვეყნდება და სადაც ალბათ მისი მოსაზრებები იქნება ბოლო დროს მომხდარ საკითხებზე. განსაკუთრებით ეს ეხება, როგორც მომხდარ ფაქტებს, ასევე იმ საკანონმდებლო ჩარჩოს, რომელიც რეპრესიულია და გაუსაძლისი პრაქტიკულად დამოუკიდებელი ორგანიზაციებისთვის,“ – ამბობს უჩა ნანუაშვილი.

სახალხო დამცველის ყოფილი მოადგილე გიორგი ბურჯანაძე კი ხაზს უსვამს იმ ფაქტს, რომ ევროკომისრის ანგარიში არის მნიშვნელოვანი წყარო ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოსთვის.

„ასევე მნიშვნელოვანი წყაროა სხვა ორგანოებისთვისაც – იქნება ეს საპარლამენტო ასამბლეა, მინისტრთა კომიტეტი თუ იქნება გენერალური მდივანი. ამიტომ, ყველა განზომილებაში, რომელიც ადამიანის უფლებებს და ანგარიშვალდებულებას ეხება, ეს დოკუმენტი იქნება მნიშვნელოვანი მტკიცებულება და იქ მოყვანილი ფაქტები. არაერთი ევროსასამართლოს გადაწყვეტილება არსებობს, სადაც მითითება ხდება უშუალოდ ევროკომისრის ანგარიშებზე.

სხვა ანგარიშებისგან განსხვავებით, ევროკომისრის ანგარიში ითვლება ყველაზე მაღალავტორიტეტულ ანგარიშად და მასში დაფიქსირებულ უფლებადარღვევებს სამართლებრივი რეაგირების მეტი საშუალება და შესაძლებლობა ეძლევათ მომავალში,“ – ამბობს გიორგი ბურჯანაძე.

გიორგი ბურჯანაძეს ვკითხეთ, შეხვედრაზე იყო თუ არა საუბარი 2024 წლის ნოემბერ/დეკემბერში ხელისუფლების მიერ მოქალაქეების წინააღმდეგ სავარაუდო ქიმიური მოწამვლის შესახებ.

„პოლიციის მიერ ამ შემთხვევაში ძალის გადამეტება არის ერთ-ერთი ის საკითხი, რაც ჩვენი განხილვის საგანი იყო. სხვათა შორის, კომისარი იყო ის, ვინც პირველად შარშან, დეკემბერში ტყუილში ამხილა „ქართული ოცნება“.

როდესაც 2025 წლის იანვარში ევროკომისარი პირველად ჩამოვიდა საქართველოში, მას განუცხადეს, რომ მომიტინგეების გამოყენებულ წყლის ჭავლში არაფერი არ შეურევიათ. ამის საპირისპიროდ სუს-მა თვითონ თქვა, წყალში რაღაცას ვურევდით, ოღონდ ნაკლებ საშიშ ნივთიერებასო.

ამიტომ სწორედ ევროკომისარი იყო ის, ვინც პირველად გამოიჭირა ტყუილში „ქართული ოცნება“.

კომისარი რას დაწერს ამ ვიზიტის შემდგომ, როგორ გამოაქვეყნებს და ასე შემდეგ, ეს მთლიანად მისი გადასაწყვეტია. მაგრამ იქიდან გამომდინარე, რომ ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მტკიცებულება მის მიერვე იქნა მოპოვებული „ქართული ოცნების“ გამოძიების ტყუილთან მიმართებით, იმედი მაქვს, რომ ამასაც დაუთმობს შესაბამის ყურადღებას,“ – ამბობს გიორგი ბურჯანაძე.

„დემოკრატიის კვლევის ინსტიტუტის“ დირექტორი უჩა ნანუაშვილი ამბობს, რომ შეხვედრაზე საუბარი შეეხო ქვეყანაში არსებული მდგომარეობის დამძიმებას ყველა კუთხით. მას იმედი აქვს, რომ ეს ყველაფერი აისახება ევროკომისრის ანგარიშში.

„ჩვენი მხრიდან იყო რეკომენდაციები, რომელთან დაკავშირებითაც მისი აქტიური მონაწილეობის იმედიც მაქვს, რომ უახლოესი თვეებში კიდევ უფრო მეტად გააქტიურდება და მისი ოფისი მოახდენს რეაგირებას კონკრეტულ დარღვევებზე.

მაგალითად, იგივე რაც ეხება თუნდაც სტრასბურგში მიმდინარე საქმეებს. მთელი რიგი კანონებია გასაჩივრებული. მოლოდინია, რომ ის გამოხატავს პოზიციას და ჩაერთვება საქმეში, როგორც მესამე მხარე,“ – ამბობს უჩა ნანუაშვილი.

ხომ არ ელოდებით, რომ ისევ დაგიბარებენ სუსში? – ჰკითხა „ბათუმელებმა“ უჩა ნანუაშვილს. უჩა ნანუაშვილი მიმდინარე წლის 17 მარტს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურში დაიბარეს დაკითხვაზე, ეუთოს „მოსკოვის მექანიზმის“ ექსპერტთან კომუნიკაციის გამო.

ამას წინ უძღოდა მმართველი პარტიის წარმომადგენლების თავდასხმები. 16 მარტს ირაკლი კობახიძემ მას აგენტი უწოდა.

„ბოლო ორი დღეა დაიწყო შემოტევა ტროლებისგან სხვადასხვა ჯგუფში სწორედ ამ ვიზიტთან დაკავშირებით. ამით გარკვეულწილად ნიადაგს ამზადებენ შემდგომი ზეწოლისთვის.

არაფერი არ არის გამორიცხული.

[თუ ისევ დამიბარებენ] ეს იქნება კიდევ ერთხელ ხაზგასმა იმის, რომ ეს ქვეყანა არ იმართება კანონით და სამართლით.

ხელისუფლება პრაქტიკულად გასულია ყოველგვარი სამართლებრივი ჩარჩოდან, რითაც საკუთარ საქმიანობას აყენებს კითხვის ნიშნის ქვეშ.

განსხვავებით წინა წლების რეპრესიებისგან, როცა უკვე საერთაშორისო პარტნიორებთან კომუნიკაციის გამო ხდება ადამიანებზე ზეწოლა, ეს ალბათ არის ახალი მწვერვალი. ეს უკვე ნიშნავს, რომ საქართველო მართლაც იმკვიდრებს ადგილს იმ რეპრესიულ დიქტატორულ რეჟიმებს შორის, სადაც საერთაშორისო ორგანიზაციებთან თანამშრომლობა და მათთან კომუნიკაცია, მაგალითად რუსეთში, ბელარუსში და სხვაგან, არის დასჯადი“, – ამბობს უჩა ნანუაშვილი.

___

ამავე თემაზე:

რის შესახებ ისაუბრეს სახალხო დამცველმა და ევროპის საბჭოს ადამიანის უფლებათა კომისარმა

პროკურატურამ ორ პირს ბრალდება წარუდგინა ორგანიზებული ჯგუფის მიერ დიდი ოდენობით თანხის თაღლითურად დაუფლების ფაქტზე.

უწყების ცნობით, გამოძიებით დადგინდა, რომ ორგანიზებული დანაშაულებრივი ჯგუფის წევრები, მიმდინარე წლის აპრილის თვეში, დიდი ოდენობით თანხას მოტყუებით დაუფლების მიზნით, ტელეფონით უკავშირდებოდნენ მოქალაქეებს (ძირითადად საპენსიო ასაკის პირებს), ეცნობოდნენ მათ როგორც კომუნალური მომსახურების კომპანიების წარმომადგენლები და სხვადასხვა სახის საგადასახადო შეღავათს სთავაზობდნენ.

„თაღლითური ჯგუფის წევრები დაზარალებულებისგან პერსონალურ მონაცემებს იგებდნენ. შემდგომ თაღლითური ჯგუფის წევრები, კვლავ უკავშირდებოდნენ დაზარალებულებს, როგორც სამართალდამცავი ორგანოს წარმომადგენლები და განუმარტავდნენ მათ, რომ პერსონალური მონაცემების „უცხო“ პირისთვის გაზიარება გამოიწვევდა მათ ფინანსურ დაზარალებას. რისკის თავიდან ასაცილებლად და ,„დამრღვევთა“ გამოსავლენად კი, თითქოს აუცილებელი იყო, დაზარალებულებს სრულად გადაეცათ მათი წარმომადგენლებისათვის ფინანსური დანაზოგი „ქეშის“ სახით და სამართლებრივი გზით საკითხის მოგვარების შემდეგ კი თანხას უკან დაუბრუნებდნენ.

აღნიშნული გზით ორგანიზებული ჯგუფის წევრები მოტყუებით დაეუფლნენ დაზარალებულთა კუთვნილ დიდი ოდენობით თანხებს 125 000 (ას ოცდახუთი ათასი) ლარის ოდენობით“ – წერს პროკურატურა.

ორ პირს ბრალდება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 180-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „ბ“ და მე-4 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტებით (თაღლითობა, ჩადენილი, დიდი ოდენობით, ორგანიზებული ჯგუფის მიერ) წარედგინა, რაც სასჯელის სახედ და ზომად 10 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.

გამოძიება გრძელდება.

როგორ აისახა ირანის ომის საქართველოში ტურიზმზე? – ბათუმის სასტუმროებსა თუ ტურისტულ სააგენტოებში ამ შეკითხვის პასუხად გვითხრეს, რომ ყველაფერს საქართველოს აეროპორტების დაფაზე გაუქმებული ფრენების ჩამონათვალი აჩვენებს, მათ შორის, ისრაელიდან, საიდანაც შემოსული ტურისტები სოლიდურ ფულს ხარჯავდნენ საქართველოში.

„ჯავშნები შემცირებულია“, – გვითხრეს, მაგალითად, სასტუმრო „ჰილტონ ბათუმში“. ერთ-ერთი ტუროპერატორი, ლაშა ბერეკაშვილი კი გვესაუბრა, ასეთი რთული პერიოდი კორონას პერიოდს მახსენებს, რუსეთ-უკრაინის ომის დაწყებასაც, ირანის ომი პირდაპირ და ნეგატიურად აისახა ჩვენს შემოსავლებზეო.

დღეს, 15 აპრილს, ტურიზმის ეროვნულმა ადმინისტრაციამ ახალი სტატისტიკა გამოაქვეყნა: მილიონამდე გაიზარდა საერთაშორისო ტურისტის ვიზიტების რაოდენობა და „რეკორდული მაჩვენებელი“ დაფიქსირდაო.

„2026 წლის იანვარი-მარტის მონაცემებით, საქართველოში 997,529 საერთაშორისო ტურისტის ვიზიტი შედგა, რაც 4%-ით [38 582 ვიზიტით] მეტია 2025 წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით,“ – ვკითხულობთ ტურიზმის ეროვნული ადმინისტრაციის მიერ გავრცელებულ მონაცემებში.

ამ სტატისტიკის მიხედვით, 2026 წლის პირველ კვარტალში – ანუ ირან-ისრაელ-აშშ-ს ომის და გაუქმებული ფრენების პარალელურად – ჯამში სპარსეთის ყურის ქვეყნებიდან ფიქსირდება +8.2% ვიზიტორთა ზრდა.

• რა გვითხრეს ტურიზმის სექტორში? 

„ქვეყნებიდან, სადაც კონფლიქტია, რა თქმა უნდა, შეიზღუდა შემოსვლა – გაუქმდა ყველა გაყიდული პაკეტი, გაუქმდა სასტუმროს ჯავშნები,“ – გვიყვება ტუროპერატორი ლაშა ბერეკაშვილი. მას ძირითადად უცხოეთში მიჰყავს ტურისტები საქართველოდან, ასევე ჩამოჰყავს უცხოელები. იგი განმარტავს, რომ ფრენების გაუქმება და ომის დაწყება ირანში ყველა სერვისზე აისახა.

„გვქონდა ჯავშნები თბილისში, სხვადასხვა ქალაქში, ორიენტირებული ვიყავით არაბეთის ქვეყნებიდან შემოსვლაზე – ეს ყველაფერი გაუქმდა. კონფლიქტი ჯერ კიდევ წინაა. რა შედეგით დასრულდება, არავინ იცის.

არაბეთის ქვეყნებში საკმაოდ ბევრი ჯგუფი გვყავდა დაორგანიზებული – დაახლოებით 20-25-კაციანი ჯგუფების გამგზავრება საქართველოდან. ბევრი ჯგუფი ჩარჩენილიც კი, გამოვიყვანეთ, საელჩოს დახმარებით დაბრუნდნენ. იორდანიის, კატარის და ემირატების ტურები გაუქმდა. ეს საკმაოდ დიდი ზარალი იყო ჩვენთვის, ანუ უკვე დაჯავშნილი პაკეტების, გაყიდული პაკეტების გაუქმება. საკმაოდ დიდი ზარალია კოვიდის შემდეგ. რუსეთ-უკრაინის ომიც ერთ-ერთი დიდი ზარალი იყო ჩვენთვის, იმიტომ, რომ გვქონდა ჯავშნები უკრაინიდანაც შემოსვლის მხრივ,“ – ამბობს ლაშა ბერეკაშვილი.

იმის იმედად, რომ ომი მალე დასრულდება და ზღვის სეზონი ტურისტულად „ჩავარდნილ“ გაზაფხულს დააკომპენსირებს, პირდაპირ ზარალსა და დეტალებზე საუბარი უჭირთ სასტუმროების წარმომადგენლებს, ტუროპერატორებს ბათუმში. ტელეფონით გასაუბრების დროს ისინი ადასტურებენ, რომ ჯავშნების დიდი ნაწილი გაუქმდა, ზაფხულის ბედი  გაურკვეველია.

„ჯავშნები შემცირებულია, სხვა დეტალებზე ვერ მოგაწვდით ინფორმაციას,“ – გვითხრა, მაგალითად, „ჰილტონის“ ერთ-ერთმა მენეჯერმა.

ტუროპერატორებმა კი, გასაუბრების დროს ებრაელი ტურისტების „მაღალ მხარჯველუნარიანობას“ გაუსვეს ხაზი.

„შესაძლოა, იზრდება რუსი და ყაზახი ტურისტების რაოდენობა, მაგრამ ისრაელიდან შემოსული ტურისტები ყველაზე მეტს ხარჯავდნენ. ისინი დადიოდნენ ძირითადად კაზინოებში, ზოგიერთი კაზინო ახლა დახურვის პირასაა, დადიოდნენ ძვირადღირებულ რესტორნებში, ყიდულობდნენ ბინებს და ასე შემდეგ,“ – გვითხრეს ერთ-ერთ ტურისტულ სააგენტოში.

„უკვე რამდენი დრო გავიდა და ტურიზმის ეროვნულ ადმინისტრაციას არ გაუვრცელებია განცხადება, რომ საქართველო არის უსაფრთხო ქვეყანა. ამ განცხადებას ჩვენს პარტნიორებთან, ტურისტებთან გამოვიყენებდით კარგ არგუმენტად, რომ საქართველო არის უსაფრთხო. ეს გააკეთეს, მაგალითად, ჩვენმა მეზობელმა ქვეყნებმა…

ჩვენთან ყოველთვის აცდენილი არიან ტურიზმის საჭიროებებს და მოთხოვნებს,“ – ამბობს ტუროპერატორი ლაშა ბერეკაშვილი.

• რას ამბობს კვლევები ომის გავლენაზე? 

„2026 წელს რეგიონიდან ტურისტული ნაკადი შეიძლება შემცირდეს 6-27 %-ით, რასაც თან ახლავს ვიზიტორთა ხარჯების მნიშვნელოვანი კლება,“ – აღნიშნულია „თიბისი კაპიტალის“ მიერ 2026 წლის მარტში გამოქვეყნებულ კვლევაში: „ახლო აღმოსავლეთის კონფლიქტის გავლენა ტურიზმის სექტორზე“.

ამ კვლევის მიხედვით, თუ ომი 1-2 თვეში დასრულდება, ტურიზმის სექტორის შემოსავლები საქართველოში 220 მლნ აშშ დოლარით შემცირდება, ხანგრძლივი კონფლიქტის შემთხვევაში კი, „არასტაბილურობა გამოიწვევს მოგზაურობისგან თავის არიდებას და ტურისტულ ნაკადებზე ხანგრძლივ ზეწოლას“.

ტურიზმის შემოსავლების საპროგნოზო მაჩვენებელი 100 მლნ დოლარით შეამცირა Galt & Taggart-მა. საინვესტიციო ბანკი ირანის ომამდე 2026 წელს ტურიზმის შემოსავლების 5 მლრდ დოლარს პროგნოზირებდა, განახლებული შეფასებით კი, საერთაშორისო მოგზაურებისგან წელს ქვეყანა 4.9 მლრდ დოლარს მიიღებს.

სტატისტიკის სამსახურის მონაცემებით, 2025 წელს საქართველომ საერთაშორისო მოგზაურობიდან 4.69 მლრდ დოლარის შემოსავალი მიიღო, ეს 6%-ით მეტია წინა წლის მაჩვენებელზე. შარშან საქართველომ ყველაზე მეტი შემოსავალი რუსეთიდან მიიღო 694 მლნ დოლარი – 2024 წელთან შედარებით კლება 18%-ია. მეორე ადგილზეა თურქეთი 606 მლნ დოლარით, მესამე ადგილზეა ისრაელი 586.3 მლნ დოლარით, 2024 წელთან შედარებით ზრდა 34%-ია, მეოთხე ადგილზეა აზერბაიჯანი 223 მლნ დოლარით, წლიური ზრდა შემოსავლებში 33%-ს შეადგენს. მეხუთე ადგილზეა სომხეთი, საიდანაც შარშან საქართველომ 169.5 მლნ დოლარის შემოსავალი მიიღო, წლიური ზრდა 8%.

• რას აჩვენებს ტურიზმის ადმინისტრაციის ახალი სტატისტიკა? 

ტურიზმის ეროვნული ადმინისტრაციის მიერ დღეს, 15 აპრილს გამოქვეყნებული სტატისტიკური მონაცემების მიხედვით, 2026 წლის იანვარი-მარტის მონაცემებით, საქართველოში 997,529 საერთაშორისო ტურისტის ვიზიტი შედგა, რაც 4%-ით, [38 582 ვიზიტით მეტია 2025 წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით,“ – აღნიშნულია ტურიზმის სტატისტიკაში.

ტურიზმის ადმინისტრაცია ყურადღებას ამახვილებს ირანში მიმდინარე ომსა და გაუქმებულ ფრენებზე. ადმინისტრაციის ცნობით სამი ქვეყნიდან გვაქვს ნეგატიური მაჩვენებელი:

• ირანი -48.8%
• ინდოეთი -29.5%
• ისრაელი -17.5%

თუმცა, ტურიზმის ადმინისტრაციის ცნობით, 2026  წლის I კვარტალში, ჯამში სპარსეთის ყურის ქვეყნებიდან ფიქსირდება +8.2% ვიზიტორთა ზრდა:

• საუდის არაბეთი +36.3%
• ბაჰრეინი +20.9%
• არაბთა გაერთიანებული საამიროები -19.8%
• ქუვეითი -18.7%
• კატარი -7.4%
• ომანი +1.1%

განსაკუთრებული ზრდა დაფიქსირდა  შემდეგი სტრატეგიული ბაზრებიდან:

• ჩინეთი +48.6%
• ამერიკის შეერთებული შტატები +19.3%
• კორეის რესპუბლიკა +67.2%
• შვეიცარია +33.7%

ამ სტატისტიკის მიხედვით, ყველაზე მეტი ვიზიტი საქართველოში თურქეთიდან დაფიქსირდა – 238 368.

ტურიზმის ადმინისტრაციის ცნობით, დაფიქსირებულია ვიზიტორთა ზრდა ევროკავშირის ქვეყნებიდანაც:

„ვიზიტორთა ტოპ 15-ში მეზობელ ქვეყნებთან ერთად არიან:  აშშ, დიდი ბრიტანეთი, გერმანია, პოლონეთი, ისრაელი, ყაზახეთი, ჩინეთი, ინდოეთი და სხვა მიზნობრივი ქვეყნები.

2026 წლის პირველი კვარტლის მონაცემებით, ევროკავშირის ქვეყნებიდან და დიდი ბრიტანეთიდან ვიზიტების რეკორდული მაჩვენებელი დაფიქსირდა და 96,226 ვიზიტი შეადგინა, რაც 2025 წლის ანალოგიურ პერიოდთან  შედარებით +30.2%-ით მეტია:

• გერმანია +37.6%
• პოლონეთი +34.3%
• გაერთიანებული სამეფო +45.7%
• იტალია +70.7%
• საბერძნეთი +21.7%
• საფრანგეთი +24.7%
• სლოვაკეთი +87.6%
• ლიეტუვა +29.9%
• ესპანეთი +44.4%
• ნიდერლანდები +25.8%

„სექტორის წარმომადგენლები აქტიურად წერენ კომენტარებს: ეს ციფრი – 1 მილიონი ვიზიტორი საიდან მოვიდა?“

ტუროპერატორი ლაშა ბერეკაშვილისთვის არ არის დამაჯერებელი სტატისტიკა, რასაც ტურიზმის ეროვნული ადმინისტრაცია აქვეყნებს.

„რაღაც ძალიან დიდი აცდენაა სექტორსა და ოფიციალურ წყაროს შორის. საკმაოდ დიდი ნაპრალია. თუ ჩვენ გვინდა ზუსტი მონაცემები მივიღოთ, ტურიზმის დეპარტამენტმა უნდა ამოიღოს სტატისტიკა Booking-იდან, Airbnb-იდან, ასევე ტურების დაჯავშნის სისტემა Tripadvisor-იდან, სადაც კარგად ჩანს, რამდენი ღამე გაათია ტურისტმა ამა თუ იმ ქალაქში, რეგიონში; რამდენი ტურისტი შემოდის და რამდენ თანხას ტოვებს? Tripadvisor-ის სტატისტიკა მოგვცემს ამის შესაძლებლობას, დავითვალოთ, რამდენი ადამიანი ინტერესდება საქართველოში მოგზაურობით, რამდენს ხარჯავენ,“ – ამბობს ლაშა ბერეკაშვილი „ბათუმელებთან“.

ტუროპერატორი მიიჩნევს, რომ თუ სახელმწიფოს რეალურად ტურიზმის განვითარება და მართლაც მდგრადი განვითარება სურს, ევროპელების დაინტერესებაზე უნდა იზრუნოს, რასაც ტურიზმის დღევანდელი ადმინისტრაცია არ აკეთებს.

„მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ეკონომიკა არის ევროზონა, რაც არის ყველაზე მნიშვნელოვანი ჩვენი ტურიზმისთვის.

არასაკმარისად მუშაობს ტურიზმის ადმინისტრაცია: არასწორი მესიჯებია, პიარკამპანიების დაგეგმარების კუთხით პრობლემებია… როდესაც სახელმწიფო საკმაოდ მნიშვნელოვნად აფინანსებს ტურიზმის ცენტრებს, შედეგიც უნდა იყოს საყოველთაო, რასაც ჩვენ ვერ ვხედავთ.

ზაფხული მოდის და ამის იმედი გვაქვს მხოლოდ, რომ რაღაც აქტივობა იქნება. თუმცა ზამთრის სეზონში კვლავ ველოდებით რთულ მდგომარეობას, იმიტომ რომ როცა მოგზაურობის ინტენსივობა იკლებს, შემოდგომის ბოლოდან ველოდებით ამ პრობლემების გამწვავებას,“ – აღნიშნა ლაშა ბერეკაშვილმა.

ყაზახეთიდან, თენგიზის საბადოდან, ბათუმის ნავთობტერმინალის მიმართულებით ნედლი ნავთობის გადაზიდვა განახლდა.

ნედლი ნავთობის თენგიზის საბადოდან გადასაზიდად ყაზახეთი აქამდე ნოვოროსიისკის პორტს იყენებდა, სადაც ნავთობი კასპიის მილსადენის – CPC [Caspian Pipeline Consortium] საშუალებით ხვდებოდა.

მას შემდეგ, რაც უკრაინა არაერთგზის დაესხა თავს დრონებით ნოვოროსიისკის პორტს, ყაზახეთმა ნავთობის ტრანსპორტირებისთვის ძველი, ორჯერ ძვირი, მაგრამ გაცილებით უსაფრთხო გზა გაიხსენა – საქართველო-აზერბაიჯანის რკინიგზის გამოყენებით ყაზახური ნედლი ნავთობის გადაზიდვები განაახლა.

„ყაზახეთის მილსადენის კომპანია „ყაზტრანსოილმა“ განაცხადა, მიმდინარე წლის მარტში თენგიზის ნავთობსაბადოდან 94 000 ტონა ნავთობის გადაზიდვას გეგმავდა,“ – ნათქვამია როიტერსის მიერ 17 მარტს გავრცელებულ ინფორმაციაში.

„ყაზტრანსოილი“ ნავთობის სატრანსპორტო ოპერატორია, რომელიც შვილობილი კომპანიის, „ბათუმის ნავთობტერმინალის“ მეშვეობით მართავს ბათუმის საზღვაო ნავსადგურს.

„2019 წელს ყაზახეთიდან ნედლი ნავთობის გადაზიდვები საქართველოს რკინიგზით ფაქტობრივად განულდა. ეს განპირობებული იყო იმით, რომ  ნავთობი გადაიქაჩებოდა რუსეთის გავლით, კასპიის მილსადენით – CPC. ყაზახური ნედლი ნავთობის დაკარგვა უარყოფითად აისახა, როგორც საქართველოს რკინიგზაზე, ასევე ბათუმის ნავთობტერმინალზე.

რკინიგზამ ვერ შეძლო ნავთობის ნაცვლად მშრალი ტვირთებით დაბალანსება და შედეგად მნიშვნელოვნად გაუარესდა მისი ფინანსურ-ეკონომიკური მაჩვენებლები.

ამ ყველაფრის გათვალისწინებით, ყაზახური ნედლი ნავთობის დაბრუნება ნამდვილად სტრატეგიული, აუცილებელი და საჭირო გადაზიდვაა შუა დერეფნისთვის,“ – ამბობს „ბათუმელებთან“ სატრანსპორტო დერეფნის კვლევის ცენტრის ხელმძღვანელი პაატა ცაგარეიშვილი.

ის ხსნის სქემას, თუ როგორ ხვდებოდა და როგორ მოხვდება ნედლი ნავთობი ყაზახეთის თენგიზის საბადოდან, ბათუმის პორტში.

მარტივად, ყაზახეთიდან, ნავთობის მომპოვებელ თენგიზის საბადოდან, ნედლი ნავთობი ჯერ მილსადენით მიდის პორტში, შემდეგ იტვირთება ტანკერზე, რომელიც კვეთს კასპიის ზღვას და ჩადის ბაქოში. ბაქოში ტანკერიდან გადმოტვირთული ნავთობი იტვირთება ვაგონ-ცისტერნებში და აზერბაიჯანი-საქართველოს რკინიგზის გამოყენებით ხვდება ბათუმის ნავთობტერმინალში.

ეს მარშრუტი გაცოცხლდა მას შემდეგ, რაც კასპიის ნავთობსადენის კონსორციუმით CPC – ნედლი ნავთობის გადაზიდვა შეფერხდა.

„ამ გადაზიდვების აღდგენა ძალიან მნიშვნელოვანია საქართველოს რკინიგზისთვის, რომელსაც, პირველ რიგში, სჭირდება სტაბილური ფინანსური შემოსავალი.

მაგრამ არსებობს კითხვა – რამდენ ხანს გაგრძელდება, რამდენად სტაბილური იქნება და რამდენად უსაფრთხო.

მარტის თვეში იყო 94 000 ტონა. ეს გაგრძელდება თუ არა კითხვის ნიშნის ქვეშაა. თუმცა იმის გათვალისწინებით, რაც ხდება ახლო აღმოსავლეთში და როგორ იწევს ბაზარზე ნედლი ნავთობის ფასი, მიუხედავად ასეთი ძვირადღირებული ლოჯისტიკური გადაზიდვისა, ვფიქრობ მაინც გაგრძელდება.

ლოჯისტიკურად დაახლოებით ორნახევარჯერ უფრო ძვირია რკინიგზით გადაზიდვა ბათუმის ნავსადგურამდე, ვიდრე თენგიზის საბადოდან ნოვოროსიისკის პორტამდე.

ჯერჯერობით ნოვოროსიისკის გზა, სადაც მილსადენით გადაჰქონდათ ნედლი ნავთობი, აღდგენილი არაა. კონკრეტულად, არ არის აღდგენილი სპეციალური ტივტივა ინფრასტრუქტურა, რომლის საშუალებითაც უნდა გადაიტვირთოს გემებში.

ამასთან პერიოდულად გრძელდება სხვადასხვა გზით თავდასხმა ნოვოროსიისკის პორტზე და მისი ინფრასტრუქტურის დაზიანება.

ეს ყველაფერი გვაძლევს იმ პროგნოზის საშუალებას, რომ ნედლ ნავთობს, ჯერჯერობით, საქართველოს რკინიგზის გამოყენებით გადაზიდავენ,“ – ამბობს პაატა ცაგარეიშვილი.

პაატა ცაგარეიშვილის თქმით, ყაზახეთი კარგა ხანია ფიქრობს, ნედლი ნავთობის გადაზიდვისთვის ალტერნატიული მარშრუტების ამოქმედებაზე. მისი თქმით, ყაზახეთის პრეზიდენტმა 2023 წელს თავის საპროგრამო დოკუმენტში ისაუბრა ყაზახური ნავთობის გადაზიდვის გზების დივერსიფიკაციაზე.

შესრულდა თუ არა მარტის თვის გეგმა (94 ათასი ტონა ნედლი ნავთობის გადაზიდვა), როგორც ეს  „ყაზტრანსოილს“ ჰქონდა დაანონსებული? – ჰკითხა „ბათუმელებმა“ ბათუმის ნავთობტერმინალს.

ასევე დავინტერესდით, როგორია აპრილის თვის გეგმა და რა ოდენობის ნედლი ნავთობის გადაზიდვას გეგმავს კომპანია მიმდინარე წლის აპრილში.

„ბათუმის ნავთობტერმინალიდან“ პასუხის მიღების შემთხვევაში, მას აქვე შემოგთავაზებთ.

ის, რაც საყურადღებო და მნიშვნელოვანია, მიმდინარე წლის 7 აპრილს ეკონომიკის სამინისტრომ გაავრცელა ინფორმაცია, რომ უწყების ხელმძღვანელმა, მარიამ ქვრივიშვილმა სამუშაო შეხვედრა გამართა ყაზახეთის რესპუბლიკის ტრანსპორტის მინისტრ ნურლან საურანბაევთან.

„ყაზტრანსოილის“ ვებგვერდზე გამოქვეყნებული ოფიციალური ინფორმაციის თანახმად, ყაზახეთის მხრიდან მოლაპარაკებებში მონაწილეობდნენ: „KazMunayGas“-ის მართვის საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე ბულატ ზაკიროვი; „KazTransOil“-ის აქტივების მმართველი დირექტორი რუსლან იბრაიმოვი და ბათუმის საზღვაო პორტის გენერალური დირექტორი ულან ტლეუგალი. ქართული მხრიდან შეხვედრას ესწრებოდნენ ეკონომიკის სამინისტროში მინისტრის მოადგილედ დასაქმებული თამარ იოსელიანი და გენადი არველაძე, აგრეთვე „საქართველოს რკინიგზის“ გენერალური დირექტორი ლაშა აბაშიძე.

„შეხვედრის მთავარი აქცენტი იყო სატრანსპორტო და ლოგისტიკურ სფეროში ორმხრივი თანამშრომლობის გაღრმავება და შუა დერეფნის კონკურენტუნარიანობის გაზრდა. ორივე მხარემ ხაზი გაუსვა ერთობლივი ძალისხმევის მნიშვნელობას რეგიონში დამატებითი ტვირთნაკადების მოსაზიდად და არსებული ინფრასტრუქტურის შემდგომი განვითარებისათვის.

კერძოდ, მხარეებმა განიხილეს №9 ნავმისადგომის გაფართოების გამოყენების პრაქტიკული საკითხები, დამატებითი სარკინიგზო მონაკვეთის მშენებლობა, ასევე საქართველოს რკინიგზასა და ბათუმის საზღვაო პორტს შორის ჩამდინარე წყლების გამწმენდი ნაგებობების გაცვლა.

ამ ინიციატივების განხორციელება მოსალოდნელია, რომ გააძლიერებს რეგიონის სატრანზიტო პოტენციალს და კიდევ უფრო გააღრმავებს ორ ქვეყანას შორის პარტნიორობას,“-  ნათქვამია „ყაზტრანსოილის“ ვებგვერდზე გამოქვეყნებულ ინფორმაციაში.

ბათუმის აეროპორტის დაცვის არეში არსებული შენობა-ნაგებობების ფრენის უსაფრთხოებაზე ზეგავლენა „საქაერონავიგაციამ“ 2026 წლის 31 დეკემბრამდე უნდა შეაფასოს.

ეს შეფასება 2026 წლის 31 მაისამდე უნდა გაკეთებულიყო, თუმცა „ოცნების“ მთავრობამ 8 აპრილის დადგენილებით ეს ვადა გადაწია.

ახალი დადგენილებით:

„ბათუმის აეროდრომზე, სააერნაოსნო მომსახურების გამწევმა საწარმომ [„საქაერონავიგაციამ“], ბათუმის აეროდრომის დაცვის არეში, 2026 წლის 31 დეკემბრამდე უზრუნველყოს არსებული შენობა-ნაგებობების ფრენის უსაფრთხოებაზე ან/და რეგულარულობაზე ზეგავლენის შეფასებისა და ბათუმის აეროდრომის დაცვის არის პოტენციური მოდიფიცირების მიზნით სააერნაოსნო კვლევის განხორციელება და სამოქალაქო ავიაციის სააგენტოსთვის წარდგენა“.

სააერნაოსნო კვლევას „საქაერონავიგაცია“ ტენდერის გარეშე შეისყიდის. შესყიდვის სავარაუდო ღირებულება 518 167 ლარს შეადგენს.

მომსახურების გამარტივებული წესით შესყიდვაზე თანხმობა სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტომ „საქაერონავიგაციას“ 2026 წლის 27 მარტს მისცა.

„საქაერონავიგაცია“ თანხმობის მიღების ეტაპზე სააგენტოს წერდა, რომ აღნიშნული ტიპის კვლევის განხორციელებისთვის საჭირო იყო 7 თვე და ვადის 31 დეკემბრამდე გადაწევის შუამდგომლობა უკვე დაყენებული იყო მთავრობაში.

ეს „მიზნად ისახავს რეალისტური და შესრულებადი ვადის განსაზღვრას, ისე, რომ არ შეილახოს არც კვლევის ხარისხი და არც ფრენის უსაფრთხოების სტანდარტები“, – წერდა მაშინ „საქაერონავიგაცია“.

შესყიდვების პორტალის მიხედვით, ამ დროისთვის „საქაერონავიგაციას“ აღნიშნული კვლევის ჩატარებაზე ხელშეკრულება გაფორმებული არ აქვს.

გამარტივებული შესყიდვა ტენდერების ჩავარდნის შემდეგ გადაწყდა. „საქაერონავიგაციამ“ კვლევის ჩატარებაზე გასულ წელს ტენდერი ორჯერ გამოაცხადა, თუმცა ორივე ტენდერი უარყოფითი შედეგით დასრულდა.

სააერნაოსნო კვლევის ერთ-ერთი მიზანი ბათუმის საერთაშორისო აეროპორტისათვის „მორგებული უსაფრთხოების ზედაპირების, მათ შორის სიმაღლის ზონირების შემუშავება“ იქნება.

ოფიციალურ დოკუმენტებში წერია, რომ „ამ დავალების წარმატებით შესრულება უზრუნველყოფს, როგორც საჰაერო მოძრაობის უსაფრთხო ოპერირებას, ასევე ბათუმისა და მის გარშემო რეგიონის მდგრად ურბანულ განვითარებას / ქალაქის ურბანული განვითარების მეტ მოქნილობას“.

ამავე თემაზე:

„იგლ ჰილსის“ პროექტი გონიოს ყოფილ პოლიგონზე, სადაც მშენებლობა შეზღუდულია აეროპორტის გამო

See more

 

მოლდოვისა და უნგრეთის შემდეგ, იქნება თუ არა საქართველო ის ქვეყანა, სადაც კიდევ ერთხელ დამარცხდება რუსული პოლიტიკა? – უნგრეთში პრორუსი ორბანის დამარცხებამ ეს იმედები ქართულ საზოგადოებაშიც გააჩინა. რა შეიძლება ისწავლოს უნგრეთის მაგალითიდან ქართულმა ოპოზიციამ? – „ბათუმელები“ ოპოზიციური ალიანსის წევრი პარტიის, „გირჩი მეტი თავისუფლების“ ლიდერს, ზურაბ გირჩი ჯაფარიძეს ესაუბრა.

• ბატონო ზურაბ, უნგრეთის არჩევნებში მადიარის გამარჯვების შემდეგ, სოციალურ ქსელებში ბევრმა დაწერა, თავის დროზე ოპოზიციას აქაც რომ ევლო კარდაკარ, მისულიყვნენ თითოეულ ადამიანამდე, ჩვენც იგივე შედეგი გვექნებოდაო. რა შემთხვევაში შეიძლება გამოადგეს უნგრეთის მაგალითი ქართულ ოპოზიციას და რაში – არა?

მადიარის სტრატეგიას და მის კამპანიას თუ ვნახავთ, ცხადია არის რაღაც ელემენტები, რომლის გამოყენება საქართველოშიც შესაძლებელია. პირველ რიგში ეს ეხება მოქალაქეების მობილიზაციას და პირდაპირ კომუნიკაციას მოქალაქეებთან. ეს არის ძალიან მნიშვნელოვანი და ამაზე ოპოზიციის ალიანსიც შეთანხმებულია.

როდესაც ეროვნული მობილიზაციის კამპანია დავაანონსეთ, პირველი აქცენტი სწორედ მაგაზე გავაკეთეთ, რომ მეტი პირდაპირი კომუნიკაციაა საჭირო მოქალაქეებთან. თუმცა ის, რომ საქართველოშიც ისეთივე სიტუაციაა, რაც უნგრეთში და რომ მადიარმა რაც გააკეთა, საქართველოშიც გაკეთდებოდა და იმსვე შედეგზე გავიდოდა, მე ამის არ მჯერა.

• რატომ?

საქართველო არ არის უნგრეთი. ბელარუსსა და რუსეთთან შეიძლება გავავლოთ პარალელები, ვიდრე უნგრეთთან, რომელიც ევროკავშირის და ნატოს წევრი ქვეყანაა. ადამიანი, რომელმაც არჩევნები მოიგო, მათ შორის იყო ევროპარლამენტის წევრი.

ცხადია, რაღაც მსგავსებები შეიძლება დავინახოთ, რადგან ორბანს მორგებული ჰქონდა საარჩევნო სისტემა საკუთარ თავზე, მართლმსაჯულების სისტემას აკონტროლებდა სრულად, იქაც იყო მედია სრულად კონტროლის ქვეშ, მაგრამ არის ბევრი განსხვავებაც. ძალადობის ის მასშტაბი, რაც საქართველოშია, იქ არ ყოფილა და ის, რომ უნგრეთი არის ევროკავშირის და ნატოს წევრი, ამ ქვეყანას რაღაც კალაპოტში აქცევდა, რომელსაც ორბანიც კი ვერ გასცდა. საბოლოო ჯამში კი, მას მოუწია არჩევნების დათმობა.

ცხადია, ეს არ ნიშნავს იმას, რომ რაც მადიარმა გააკეთა, ყველაფერი არარელევანტურია – არა. ბევრი რაღაც შეიძლება რელევანტური იყოს საქართველოში, ოღონდ რაღაც გზები იქნება მოსაფიქრებელი, როგორ შეიძლება გაკეთდეს იგივე და სხვანაირად. მიუხედავად იმისა, რომ მოქალაქეებთან პირდაპირი კომუნიკაცია, რასაც მადიარი ახერხებდა, საქართველოში უფრო რთულია.

• იარეთ კარდაკარ, სცადეთ და არ გამოვიდა? 

კარდაკარ სიარულიც მიცდია, რეგიონებში შეხვედრებიც მიცდია არაერთხელ, მაგრამ არ მუშაობს ბევრი მიზეზის გამო. იყო ტიტუშკების პრობლემაც, მაგრამ მთავარი პრობლემა, ჩემი აზრით, არის ის, რომ თუ მსხვილ დასახლებაში არ შედიხარ, სოფლებში ფაქტობრივად აღარ არის მოსახლეობა, დაცლილია. დიდი ნაწილი ქვეყნიდან გასულია. ყველა ოჯახიდან ვიღაც გასულია ქვეყნიდან. რაღაც ნაწილი წამოსულია თბილისში ან შეიძლება წასული იყოს ბათუმში ან ქუთაისში.

ადამიანებს არ აქვთ დასაქმების ალტერნატიული წყარო, გარდა იმისა, რომ დასაქმდეს საბიუჯეტო ორგანიზაციაში ან ივანიშვილის რომელიღაც ფეოდალის ბიზნესში. ეს შეიძლება იყოს ინერტული მასალების მოპოვება მაგალითად. შესაბამისად, ამ ხალხს ეშინია გამოჩენის, კამერებზე დაფიქსირების – შეიძლება მისი ოჯახის წევრებმა დაკარგონ სამუშაო ადგილი და ერთადერთი შემოსავალი.

თუ სადმე მოახერხებ შეხვედრას, იქ, ცხადია, ჩნდებიან ხოლმე ტიტუშკები. ასეთი შემთხვევების გამო რთულია ხალხის გამოყვანა – ფიქრობს, რომ გავიდე, შეიძლება ვიღაცამ დამარტყას, ქვა შეიძლება მომხვდეს თავში. ეს ყველაფერი პრობლემას უქმნის ასეთი ტიპის შეხვედრების ორგანიზებას.

ამიტომ, მაინც და მაინც ასე პირდაპირ ვერ გადმოიღებ მადიარის მაგალითს, თუმცა ეს არ ნიშნავს, რომ თავისთავად გზა არის არასწორი. გზა სწორია, პირდაპირი კომუნიკაციის გზები არის მოსაძებნი. უბრალოდ, ამ ფორმით საქართველოში მგონია, რომ არ გამოვა და იდენტური გამოცდილება აქვთ სხვებსაც, რასაც ვუყურებ.

• თუმცა მოქალაქეების რაღაც ნაწილს მაინც აქვს განცდა, რომ ოპოზიცია არ მიდის მათთან. „ესენი ტალახში ფეხს როგორ დაისვრიან“, „მადიარივით სატვირთო მანქანაზე ხომ არ დადგებიან?“ და მსგავს ფრაზები გვესმის.

ეს შესაძლოა სამართლიანად მიემართებოდეს გარკვეულ პოლიტიკოსებს, რომლებიც მართლა არ კადრულობენ ადამიანებთან მისვლას, მაგრამ ნიკა მელიას, რომელიც ახლა ციხეშია, საკუთარი ფეხით აქვს შემოვლილი მთელი საქართველო. მინახავს, როგორ დადიოდა და მეც დავყვებოდი საარჩევნო კამპანიის დროს. მასთან ერთად მაქვს მოვლილი სამეგრელო, იმერეთი, აჭარა და სხვა რეგიონები და ველაპარაკებოდით ხალხს.

კი, 2024 წლის არჩევნების წინ ხდებოდა ეს. თავისთავად სტრატეგია, რომ პირდაპირი კომუნიკაცია იყოს მოქალაქეებთან, ჩემი აზრით, ძალიან სწორია და მადიარმა ეს გააკეთა. უბრალოდ, ეს ფორმები მე მაქვს ნაცადი, ნანახი და ამ ქვეყანაში შეიძლება არ მუშაობდეს. ეს თავისთავად არ ნიშნავს იმას, რომ პირდაპირ კომუნიკაციაზე უარი უნდა ითქვას. უბრალოდ, გზებია მოსაძებნი, როგორ შეიძლება გააკეთო იგივე სხვანაირად. საბოლოო ჯამში გამარჯვების გზა გადის მოქალაქეების მობილიზებაზე.

• რაიმე ისეთი ტექნოლოგია თუ გამოიყენა მადიარმა ამ არჩევნებზე, რომელიც თქვენთვისაც სიახლე იყო, მაგალითად და შესაძლებელია ქართულ რეალობაშიც გამოგვადგეს?

კი, როგორ არა. მე რაც მომეწონა, იყო ის, რომ უჯრედები შექმნა რეგიონებში და დასახლებებში და სპეციალური აპლიკაციის მეშვეობით ჩართეს ახალგაზრდები. გეიმიფიკაციის ელემენტები აქვს ამ აპლიკაციას, რამაც საინტერესო და მიმზიდველი გახადა ახალგაზრდებისთვის ეს აქტივობები. კონკურენციაც გაჩნდა, ვინც რაიმე აქტივობას ჩაატარებდა ამ დასახლებებში, რაღაც ქულები ეწერებოდათ.

მსგავსი შეიძლება აქაც გაკეთდეს და სხვათა შორის, გვქონდა ლაპარაკი ალიანსის შიგნით, რომ  მსგავსი რამ შეიძლება ჩვენც მოვიფიქროთ.

• თუმცა, ამას დასჭირდება ფინანსური რესურსები. რამდენად გასწვდება ალიანსი?

ფინანსური რესურსები დამატებითი პრობლემაა, მაგრამ ადამიანური რესურსები არსებობს და ხშირად, მოხალისეობრივ საწყისებზე გვეხმარებიან ხოლმე ის ადამიანები, რომლებსაც აქვთ ტექნოლოგიების ცოდნა.

მე მაინც მგონია, რომ 2024 წლის არჩევნებში ადამიანებმა სწორი არჩევანი გააკეთეს და ჯამში, ოთხმა კოალიციამ მოიგო ეს არჩევნები, უბრალოდ რეჟიმმა დაიწერა ის ციფრები, რაც უნდოდა. გამოიყენეს გაყალბების ყველა გზა – ძველიც და ახალიც. ამის მიუხედავად, ადამიანებმა მაინც დაძლიეს შიში და უმრავლესობამ ამ ქვეყნისთვის სწორი არჩევანი გააკეთა.

• ხალხმა ოპოზიციას მისცა ხმა ბოლო არჩევნებზე, მაგრამ ვერ მოხერხდა ამ ხმების დაცვა. იყო ხალხის დიდი მობილიზაციაც, მაგრამ მაინც არ დადგა შედეგი. დღეს უკვე ამ ყველაფერს ემატება რეპრესიული კანონები. რა დარჩა მაშინ ოპოზიციას არჩევნების მოსაგებად. რა იქნება ის სიახლე, რის გამოც მოხერხდება კვლავ დიდი მობილიზაცია?

ჩემი აზრით, კომუნიკაციის ფორმები უნდა იყოს ახალი და ოპოზიციური ალიანსი გააკეთებს ამას. უახლოეს დღეებში გამოჩნდება რა გვაქვს ნაფიქრი და დაგეგმილი.

ნებისმიერ შემთხვევაში, ჩვენ არჩევნებამდე მივალთ. უბრალოდ, ამ არჩევნებს თუ ისევ „ოცნება“ ჩაატარებს, ეს აღარ იქნება არჩევნები და იქნება მასკარადი. თუ არჩევნებს ჩაატარებს თავისუფალი საზოგადოება, რეჟიმი დამარცხდება. უფრო სწორად, არჩევნებამდე დამარცხდება რეჟიმი.

რეჟიმი რომ ჩამოიშალოს, ამას სჭირდება ბევრი ადამიანის მობილიზება და ურყევი ნების დემონსტრირება. საქართველო უნგრეთი არ არის და ჩვენ ბევრად უფრო რთულ სიტუაციაში ვართ. მადიარმა, უბრალოდ, არჩევნებზე გაიფორმა გამარჯვება თორემ, რეალურად, ორბანი დამარცხებული იყო მანამდე, როცა მთელი უნგრეთი დადგა ფეხზე. როცა დადგება მთელი ქვეყანა ფეხზე, ერთ მუშტად შეიკვრება, დამარცხდება ივანიშვილიც.

ივანიშვილზე უარესი რეჟიმები დაუმარცხებიათ ადამიანებს. ეს გაუკეთებია ამ ქვეყანასაც. ორჯერ გვაქვს ეს ნანახი – ერთხელ 9 აპრილს, როდესაც საბჭოთა კავშირი დაიშალა და მეორე, ვარდების რევოლუციის დროს, როდესაც მთელი ქვეყანა დადგა ფეხზე.

• თქვენ თქვით, რომ სოფლები იცლება და აქტიური საზოგადოებაც გადის ქვეყნიდან. ეს პროცესი ხომ არ შეუშლის ხელს საყოველთაო მობილიზებას, რისი იმედიც გაქვთ?

საბოლოო ჯამში ეს მათემატიკამდე დადის – ამ ქვეყნის ცივილური, განვითარებული ევროპული მომავლის მომხრე მინიმუმ ორჯერ მეტი ვართ ქვეყანაში, ვიდრე ის ადამიანები, რომლებიც ახლა პროპაგანდით და ფულით ჰყავს მიბმული რეჟიმს.

ეს ნიშნავს, რომ ამ ქვეყნიდან ყოველ ერთ გაქცეულ „ოცნების“ მხარდამჭერზე, აქეთა მხრიდან უნდა გაიქცეს „ოცნების“ სამი მოწინააღმდეგე, რომ ეს ბალანსი შეიცვალოს. მაგრამ ასე არ ხდება. სინამდვილეში „ოცნების“ მხარდამჭერები უფრო გარბიან ქვეყნიდან.

ამიტომ, მე ამის შიში არ მაქვს, რომ ბალანსი მათ სასარგებლოდ შეიცვლება.

• პეტერ მადიარი იყო გამოკვეთილი ფიგურა, რომელმაც მოიპოვა ხალხის ნდობა. ეს დილემა, რომ საზოგადოების ერთ ნაწილს სჭირდება გამოკვეთილი ლიდერი, ნაწილი კი შესაძლოა კოალიციასაც იღებდეს ლიდერად, მაინც რჩება პრობლემად ქართულ რეალობაში. ამაზე რას ფიქრობთ?

მესმის, რომ ადამიანებს სხვადასხვანაირი განწყობა აქვთ. ზოგი ელოდება ერთი ლიდერის გამოჩენას, თუმცა ჩემ გარშემო ადამიანების დიდი ნაწილი აღარ ფიქრობს ასე, რადგან ის ერთი ლიდერი, ძალაუფლებას როცა ჩაიგდებს ხელში, პრობლემა ხდება ქვეყნისთვის.

ამიტომ არის კოალიციური მმართველობა უფრო მნიშვნელოვანი. განსხვავებული აზრები არსებობს, მაგრამ ნებისმიერ შემთხვევაში ჩვენ მივალთ გამარჯვებამდე.

ალიანსის ფარგლებში საკმაოდ კარგად ვახერხებთ უკვე, რომ რაღაც აზრებზე შევჯერდეთ. თავიდან ცოტა რთული იყო, მაგრამ ნელ-ნელა შევთამაშდით და ახლა გაცილებით უკეთესად ვახერხებთ და უფრო სწრაფად მივდივართ საერთო აზრამდე, ვიდრე მაშინ, როცა დავიწყეთ ამ ალიანსის კეთება.

მას შემდეგ, რაც ბიზნესმენ გალიფ ოზთურქს „ოცნების“ მთავრობამ ბათუმში უკანონოდ აშენებული კორპუსები ჩამოართვა და განაცხადა, ამ ბინებს უსახლკაროებს გადავცემთო, უსახლკაროები ერთ ვერსიას განიხილავენ: „2028 წელს აპირებენ ბინების გადმოცემას, ასე გვითხრეს მთავრობაში, ჯერ რემონტია საჭირო, ბინების გადაკეთება და ოჯახების შერჩევაო. სინამდვილეში კი, სპეციალურად ამთხვევენ არჩევნებს. ხომ ხვდებით, რატომაც?“ – უთხრა „ბათუმელებს“ ერთ-ერთმა უსახლკარომ.

ადამიანებს, რომლებიც ამბობენ, რომ უსახლკარო არიან, „ოცნების“ დამოკიდებულებაზე ღიად საუბარი უჭირთ, მათ შორის, ამ თემაზე: „ოცნების ქალაქის“ შემდეგ „ოცნება“ უსახლკაროდ დარჩენილი ადამიანების დაქვემდებარებას ხომ არ ცდილობს?

საგულისხმოა ისიც, რომ, მაგალითად, ქობულეთში უსახლკაროდ დარჩენილ ადამიანებს ორ მრავალსართულიან კორპუსში ბინებს 2028 წელს გადასცემენ – მომავალი საპარლამენტო არჩევნების წელს. ეს რომ ასეა, სატენდერო დოკუმენტებითაც ჩანს და ქობულეთის მერიის პრესცენტრშიც გვითხრეს: ბინების გადაცემა 2028 წლისთვის იგეგმებაო.

ბათუმში უსახლკაროების ნაწილს ბათუმის მერია ქირის ფულს უხდის დროებით და აიმედებს: შეიძლება ოზთურქისთვის ჩამორთმეულ კორპუსებში ბინა მოგიწიოთო. ამ ადამიანებს ოზთურქისთვის ჩამორთმეული ბინების გადაცემას „ოცნება“ 2026 წლის იანვარში დაჰპირდა.

ამ დრომდე „ოცნების“ მთავრობას არ შეურჩევია ოჯახები, ვინ მიიღებს ბინას, ასევე, არ გამოცხადებულა ტენდერი სარემონტო სამუშაოებზე – აჭარის ჯანდაცვის მინისტრმა 2026 წლის 27 იანვარს უსახლკაროებს უთხრა, რომ ოზთურქის კორპუსები ამ ეტაპზე საცხოვრებელი ბინის პირობებს არ აკმაყოფილებს: „საჭიროა დამატებითი სამუშაოების ჩატარება, რასაც სჭირდება გარკვეული დრო“.

რა ეტაპზეა ოზთურქისთვის ჩამორთმეული ბინების უსახლკარო ადამიანებისთვის გადაცემის პროცესი? მიიღო ექსპლუატაციაში მერიამ 7 კორპუსი, რომლებიც თავის დროზე უკანონოდ აშენდა და ამის გამო ბათუმის მერიას ოზთურქის კომპანიის წინააღმდეგ სასამართლო დავა ჰქონდა? გამოცხადდა ტენდერი სარემონტო სამუშაოებზე? – შეკითხვებით ბათუმის მერიის პრესცენტრს მივმართეთ, თუმცა დღის განმავლობაში პასუხი არ მიგვიღია.

თამაზ ბაკურიძე, სამოქალაქო ორგანიზაციის „ჩვენი უფლებებისთვის“ ხელმძღვანელი „ბათუმელებთან“ საუბრის დროს პარალელს „ოცნების ქალაქთან“ ავლებს და არ გამორიცხავს, რომ უსახლკაროებმა ბინები მართლაც 2028 წელს მიიღონ. თამაზ ბაკურიძე ხშირადაა უსახლკაროების აქციებზე და მათ პრობლემებზე საუბრობს.

საუბარია უსახლკაროებზე, რომლებიც სოციალურად დაუცველი ადამიანები არიან, მათ შორის, მარტოხელა დედები, შშმ პირები, ოჯახში ძალადობის მსხვერპლი ქალები… ეს ადამიანები რამდენიმე წლის განმავლობაში მართავდნენ აქციებს ბათუმის მერიასთან და აჭარის მთავრობასთან, თუმცა წლებია მათი საცხოვრებელი პირობებით, შემოსავლებით, ან მოთხოვნის რეალურობით „ოცნების“ მთავრობა არ დაინტერესებულა.

„არაფერი არ ხდება ამ ეტაპზე, არანაირი სამუშაოები არ დაუწყიათ,“ – გვიყვება თამაზ ბაკურიძე. – „არ არის კრიტერიუმები, ვის როგორ მისცემენ. ცნობილი მხოლოდ ისაა, რომ პირველ მაისამდე მერია იღებს განცხადებებს.

ჩემი ინფორმაციით, უპირატესობას მიანიჭებენ ეკომიგრანტებს და დევნილებს. 160 დევნილი ოჯახია დასაკმაყოფილებელი, ამას დაემატება ეკომიგრანტები. უსახლკაროები, როგორც ასეთი, სავარაუდოდ, ნაკლები იქნება, ვინც ბინას მიიღებს.

საბოლოოდ „ოცნების ქალაქთან“ დაკავშირებითაც არ შექმნილა კომისია, უფრო სწორად, მანამდე შეიქმნა არასამთავრობო ორგანიზაციების და სახალხო დამცველის წარმომადგენლის მონაწილეობით კომისია, მაგრამ სახელმწიფომ, ჯანდაცვის მინისტრის მოადგილემ, კიდევ კონკრეტულმა თანამდებობის პირებმა გაანაწილეს ეს ბინები. აქაც არ იქნებიან მიწვეული სამოქალაქო ორგანიზაციები, სახალხო დამცველი, ან წითელი ჯვარი, სახელმწიფო გადაწყვეტს, ვის როგორ უნდა მისცეს…

პირველ მაისს არის დაგეგმილი უსახლკაროების შეკრება, ვისაც განცხადება აქვს დაწერილი,“ – გვითხრა თამაზ ბაკურიძემ.

ბათუმის მერია ოზთურქისთვის ჩამორთმეულ კორპუსებს 2026 წლის თებერვლიდან იცავს. ქალაქის ბიუჯეტიდან დაცვის პოლიციას, მიმდინარე წლის მაისის ჩათვლით, ჯამში, 373 ათას 860 ლარს გადაუხდიან. „მოქალაქეთა მხრიდან აღნიშნული ფართის თვითნებურად [უკანონოდ] დაკავების თავიდან აცილების მიზნით [რისი მცდელობაც ბოლო პერიოდში არაერთხელ ყოფილა] მიზანშეწონილია ზემოაღნიშნული ობიექტების დაცვით უზრუნველყოფა,“ – წერს ბათუმის მერია დასაბუთებაში, როცა მან ტენდერის გარეშე ითხოვა მომსახურების შესყიდვა.

„ბათუმის მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებული შენობა-ნაგებობების [ქ. ბათუმი, ნ. გოგოლის ქ. №11] დაცვის მომსახურების განხორციელების მიზნით, დაევალოს ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერიის საფინანსო-საბიუჯეტო სამსახურის შესყიდვების განყოფილებას გამარტივებულ შესყიდვაზე თანხმობის მიღების მიზნით სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოსათვის მიმართვა,“ – წერია ბათუმის მერის 2026 წლის 3 აპრილის ბრძანებაში.

ბათუმში, გოგოლის ქ. №11-ში მდებარე კორპუსები საჯარო რეესტრის მიხედვით, ჯერ ბათუმის მუნიციპალიტეტის ქონებად დარეგისტრირებული არ არის. ბათუმის საკუთრებად რეესტრში მხოლოდ მიწის ნაკვეთია რეგისტრირებული და მასზე მდებარე შენობები არ არის მითითებული. შენობები არც ოზთურქის საკუთრებად იყო რეგისტრირებული.

საუბარია იმ კორპუსებზე, რომლებიც ოზთურქის კომპანიამ 2021 წელს უკანონოდ ააშენა და სახელმწიფოს მისთვის ხელი არ შეუშლია.

მას შემდეგ, რაც „ოცნების“ მთავრობას ბიზნესმენთან ურთიერთობა დაეძაბა, ამ კორპუსების კანონიერებაზე დაიწყო ადმინისტრაციული დავა ბათუმის საქალაქო სასამართლოში.

ბიზნესმენ გალიფ ოზთურქს, რომელიც არის თურქეთის და საქართველოს მოქალაქე, ბათუმში, გოგოლის ქუჩაზე უკანონოდ აშენებული საცხოვრებელი კორპუსები 2025 წლის ბოლო საპროცესო შეთანხმების საფუძველზე ჩამოართვეს. „ოცნებასთან“ საქმის გაფუჭების შემდეგ, გალიფ ოზთურქი ნარკოდანაშაულისთვის 2023 წელს გაასამართლეს, მას ბათუმის საქალაქო სასამართლომ 8 წლით თავისუფლების აღკვეთა შეუფარდა. პარალელურად, პროკურატურამ მას ბრალი ფინანსურ დანაშაულზე წარუდგინა.

გალიფ ოზთურქი საპროცესო შეთანხმების საფუძველზე სასჯელაღსრულების დაწესებულებიდან 2025 წლის 27 ივნისს გათავისუფლდა, ფინანსურ დანაშაულზე კი, საპროცესო შეთანხმება 2025 წლის დეკემბერში შედგა. ბოლო საპროცესო შეთანხმებით ჩამოართვეს ოზთურქის 7 კორპუსი გოგოლის ქუჩაზე.

ჩამორთმეულ კორპუსში დაახლოებით 500-მდე ოჯახს მოუწევს ბინა.

რაც შეეხება ქობულეთს: პოპოვის ქუჩა N12-ში მრავალბინიანი სოციალური სახლების მშენებლობაზე ქობულეთის მუნიციპალიტეტმა ტენდერი თავდაპირველად 2023 წელს გამოაცხადა. პირველი ტენდერი შეწყდა და 2025 წელს შესყიდვა ხელახლა გამოცხადდა. სოციალურ სახლებს ქობულეთში 23 მილიონ 348 014 ლარად აშენებს შპს „ფორუმ კონტრაქტს ლიმიტედი საქართველოს ფილიალი“.

სამშენებლო სამუშაოები კომპანიამ 2028 წლის იანვარში უნდა დაასრულოს.

ქობულეთის მერიის პრესცენტრში ვერ გვითხრეს, როდის შეირჩევიან კონკრეტული ოჯახები, რომლებსაც ახალაშენებულ კორპუსებში მოუწევთ ბინა.

——————

უფლებადამცველების შეფასებით, „ქართული ოცნება“ რეალურად არასდროს არ ინტერესდება სოციალური პრობლემების მოგვარებით. ამის ნათელი მაგალითია „ოცნების ქალაქი“ – „ოცნების“ მთავრობა 10 წლის განმავლობაში, 2012 წლიდან აიგნორებდა უსახლკარო ადამიანებს ე.წ. მუყაოს ქალაქში, სადაც ასეულობით ოჯახი მცირეწლოვანი ბავშვებით ახლაც უკიდურეს სიღატაკეში ცხოვრობს. 2022 წელს კი, „ქართულმა ოცნებამ“ „ოცნების ქალაქში“ მცხოვრები სოციალურად დაუცველი ადამიანები საარჩევნო სქემაში ჩართო: „ოცნების ქალაქის“ მაცხოვრებლები თვითმმართველობის წინა არჩევნებზე მასობრივად დაარეგისტრირეს ბათუმში და დაჰპირდნენ ბინების გადაცემას, თუ „ქართულ ოცნებას“ დაუჭერდნენ მხარს.

2022 წლის 2 აპრილის შუალედური არჩევნების ბედი ბათუმში პრაქტიკულად „ოცნების ქალაქმა“ გადაწყვიტა – მას შემდეგ, რაც ბათუმის საკრებულოს ოპოზიციონერი წევრი, ნუგზარ ფუტკარაძე გარდაიცვალა – ეს ფაქტი დღემდე გამოუძიებელია – შუალედური არჩევნები ჩატარდა. საბოლოოდ, „ოცნების ქალაქის“ გამოყენებით, ბათუმის საკრებულოში უმრავლესობა „ქართულმა ოცნებამ“ მოიპოვა. 

„ოცნების ქალაქის“ ამ სქემის გამოყენების შედეგად მაშინ არჩევნებში ბათუმის საკრებულოს თავმჯდომარე სწორედ რამაზ ჯინჭარაძე გახდა, რომელიც მანამდე ჯანდაცვის მინისტრის მოადგილე იყო. მას დევნილებთან და ეკომიგრანტებთან მუშაობის გამოცდილება ჰქონდა. რამაზ ჯინჭარაძე ახლა „ოცნების“ უმაღლესი საბჭოს დეპუტატია.

„ოცნების ქალაქში“ მცხოვრები ოჯახების ნაწილს ბინები დაურიგეს, ნაწილი ბინებს ისევ ელოდება.

__

ამ თემაზე:

„ოცნების“ კოორდინატორი ახალ სქემაზე – ვინ რისთვის მიჰყავთ „ოცნების ქალაქიდან“ საჯარო რეესტრში | ვიდეო

See more

„არჩევნები აღარაა და გლეხები ისევ აღარ სჭირდება მთავრობას?“ – კითხულობენ ფერმერები, რომლებმაც საგაზაფხულო სამუშაოები დაიწყეს.

ისინი უკვე გააფრთხილეს, წელს სუბსიდიას აღარ დაელოდოთო.

მაგალითად, ქობულეთში, გურიასა და სამეგრელოში, სადაც თხილის ბაღებია, მეთხილეები სუბსიდიას ვეღარ მიიღებენ.

ასევე აღარ დაფინანსდება ხვნა-თესვის სამუშაო – საყანე ფართობები გლეხებმა თავიანთი ფულით უნდა დაამუშაონ.

პროგრამების ნაწილი, რომელიც სოფლის მეურნეობის გაძლიერებასა და გლეხების მხარდაჭერაზე იყო ორიენტირებული და ბიუჯეტიდან თანხა იხარჯებოდა, გაჩერდა.

ფერმერებს არავინ განუმარტა, რატომ გაჩერდა მხარდაჭერის პროგრამები?

რატომ გაჩერდა თხილის წარმოების ხელშეწყობის პროგრამა? ამჯერად რას სთავაზობს სოფლის სამინისტრო მეთხილე ფერმერებს? – ჰკითხა „ბათუმელებმა“ გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს პრესცენტრს.

პრესცენტრში განმარტეს, რომ კომენტარს თუ ვინმე გააკეთებდა, ინფორმაციას მოგვაწვდიან. სამუშაო დღის დასრულებამდე სამინისტროდან არ დაურეკავთ.

„ეს პროგრამა წელს აღარ არის მიმდინარე. რატომ აღარ არის, ამის შესახებ ვერ გიპასუხებთ, ჩვენ მხოლოდ ვახორციელებდით ამ პროგრამას,“ – გვითხრეს „სოფლის განვითარების სააგენტოს“ პრესცენტრში.

სააგენტოს პრესცენტრში ასევე განმარტეს, რომ აპრილის ბოლოს გარემოს დაცვის და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო ახალ პროგრამებს წარმოადგენს.

ჯერ უცნობია, იქნება თუ არა ამ პროგრამებში თხილის წარმოების ხელშეწყობა რაიმე ფორმით. ფაქტია, რომ 2026 ბიუჯეტში „თხილის წარმოების ხელშეწყობის პროგრამაზე“ თანხა გამოყოფილი არ არის.

ეს პროგრამა ფინანსდებოდა 2022 წლიდან 2025 წლის ჩათვლით.

2020 – 2024 წლებში ამ პროგრამაზე ჯამურად დაახლოებით 44 მილიონ ლარამდე დაიხარჯა.

სუბსიდიის ოდენობა თხილის ბაღის ფართობის სიდიდეზე იყო დამოკიდებული.

საშუალოდ, ფერმერი წლიურად 1000 ლარამდე სუბსიდიას იღებდა.

რაც შეეხება ყანების დახვნას – ეს პროგრამა აჭარის სოფლის მეურნეობის სამინისტროს წინა წლებში ჰქონდა.

მაგალითად, 2025 წელს აჭარის რეგიონში საყანე ფართობების დახვნისთვის ბიუჯეტიდან 1 მილიონ 275 ათასი ლარი დაიხარჯა. ეს სამუშაოები აპრილიდან იწყება და 15 ივნისამდე გრძელდება.

წელს ამ პროგრამასაც ვეღარ იპოვით აჭარის სოფლის მეურნეობის ბიუჯეტში.

რატომ გადაწყვიტა „ოცნების“ მთავრობამ, რომ საყანე ფართობების დახვნა-დათესვაში 2026 წელს – არასაარჩევნო წელს გლეხებს მხარდაჭერა აღარ სჭირდებათ? – შეკითხვა უპასუხოდ დატოვეს აჭარის სოფლის მეურნეობის სამინისტროშიც.

განახლება: სტატიის გამოქვეყნების შემდეგ აჭარის სოფლის სამინისტროს პრესცენტრმა მოგვაწოდა სამინისტროს პოზიცია:

„2020 წლიდან, სამინისტროს მიერ ნიადაგის უფასო დამუშავების პროგრამის განხორციელება განპირობებული იყო კორონავირუსის პანდემიისა და პოსტ-პანდემიის პერიოდში, მემცენარეობის პროდუქციის წარმოების დონის შენარჩუნების მიმართულებით მოსახლეობის მხარდაჭერის მიზნით.

უნდა აღინიშნოს, რომ 2026 წლის ბიუჯეტის დაგეგმილი განახლებული პროგრამული მიმართულებები სრულად მოერგო ფერმერთა საჭიროებებს და გაორმაგდა პროგრამების ფარგლებში სახელმწიფოს მხრიდან თანადაფინანსების წილი.

ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, მიმდინარე წელს ნიადაგის უფასო დახვნის ცალკე პროგრამის სახით გაგრძელების მიზანშეწონილობა არ არსებობს,“ – აღნიშნულია აჭარის სოფლის მეურნეობის სამინისტროს პრესცენტრის მიერ „ბათუმელებისთვის“ გამოგზავნილ წერილობით კომენტარში.

რესტორნებსა და კაფეებში წყალს, ლიმონათს ან ლუდს პლასტმასის ბოთლით პირველი ივლისიდან ვეღარ შეიძენთ.

ამის შესახებ გარემოს დაცვის და სოფლის მეურნეობის სამინისტრომ დღეს, 14 აპრილს განცხადება გაავრცელა.

მთავრობის მიერ 2026 წელს მიღებული გადაწყვეტილებით, 2027 წლის 1-ელი თებერვლიდან უნდა აკრძალულიყო პლასტმასის ბოთლებში სასმელების წარმოება [გარდა ექსპორტის მიზნით], იმპორტი და ბაზარზე განთავსება.

2026 წლის 8 აპრილს მთავრობის სხდომაზე ირაკლი კობახიძემ განაცხადა, რომ ბიზნესსექტორთან კონსულტაციების შემდეგ მის მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებას ცვლის – პლასტმასის ბოთლებში სასმლის წარმოება [გარდა ექსპორტის მიზნით], იმპორტი და ბაზარზე განთავსება 2031 წლის 1-ელი თებერვლიდან აიკრძალება.

„ძალაში რჩება საზოგადოებრივი კვების ობიექტების მიერ მომხმარებლისთვის სასმელების პლასტმასის ბოთლებით მიწოდების აკრძალვა.

2026 წლის 1-ელი აპრილის მდგომარეობით აკრძალულია: პლასტმასისაგან დამზადებული ჩანგლების, დანების, კოვზების, ჩხირების, თეფშების, საწრუპების, სასმლის მოსარევების, გაფართოებული პოლისტიროლისგან (EPS) დამზადებული სასურსათო კონტეინერების/ჭიქების და მათი თავსახურების წარმოება [გარდა ექსპორტის მიზნით], იმპორტი ან/და ბაზარზე განთავსება.

ასევე აკრძალულია სახელმწიფო შესყიდვების ფარგლებში პლასტმასის ჭიქების, კონტეინერებისა და პლასტმასის 3 ლიტრამდე ბოთლებით სასმლის შესყიდვა.

2026 წლის 1-ელი ივლისიდან აიკრძალება: საზოგადოებრივი კვების ობიექტების მიერ პლასტმასისგან დამზადებული ერთჯერადი გამოყენების სასურსათო კონტეინერებისა და ჭიქების საშუალებით მზა სურსათის მიწოდება მომხმარებლებისთვის,“ – აღნიშნულია გარემოს დაცვის და სოფლის სამინისტროს მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში.

„ოპოზიციის წარმომადგენლებმა სოფლებშიც კარგად იმუშავეს და რეგიონებშიც – დაუპირისპირეს ორბანის პროპაგანდას კონტრპროპაგანდა, კონტრაგიტაცია…“ – უნგრეთში ავტორიტარიზმის პირობებში ჩატარებულ წარმატებულ არჩევნებზე გვესაუბრება საერთაშორისო ურთიერთობების სპეციალისტი, კახა გოგოლაშვილი. მისი აზრით, უნგრეთის არჩევნების მთავარი მიღწევა ისაა, რომ ხალხმა არამხოლოდ უნგრეთში, არამედ ყველგან დაინახა, რომ ავტორიტარიზმის შემოტრიალება დემოკრატიისკენ შესაძლებელია.

ექსპერტი მიიჩნევს, რომ მთავარი ფაქტორი მაინც ევროკავშირია: „ძალიან მნიშვნელოვანია, შენ იყო რაღაც უფრო დიდი გაერთიანების მყარი წევრი, საიდანაც ხდება შენი მონიტორინგი, შენი და ქვეყნის მიმართულებების განსაზღვრა. ევროკავშირის წევრობა მუხრუჭივით არის – არ აძლევს საშუალებას ქვეყანას, მოწყდეს და როგორც უნდა, ისე წავიდ-წამოვიდეს. უნგრეთს ეს მუხრუჭი ჰქონდა. მე ვიტყოდი, რომ ამან გადაარჩინა უნგრეთი საბოლოო ჯამში,“ – გვიყვება კახა გოგოლაშვილი.

რამდენად არის უნგრეთში ავტორიტარიზმის წინააღმდეგ წარმატებული ბრძოლა მაგალითი საქართველოსთვის?

„ვინც კარგად იცნობს უნგრეთს, ყველა ამბობდა, რომ ორბანს ძალიან დიდი შანსი აქვს, რეგიონული მანდატებით მოიგოს არჩევნებიო, ანუ ერთმანდატიანი ოლქებით. მაგალითად, წინა არჩევნებზე უმეტესად ერთმანდატიანი ოლქების 82 % ორბანმა მოიგო. ახლა ოპოზიციამ მოიგო იმავე ოლქების 90 %. ამიტომაც, ერთ-ერთი მთავარი ფაქტორი იყო ერთიანი კანდიდატები. არ გაიყო ხმები და არ ჩატარდა მეორე ტურები.

ორბანმა მაინც არჩევნების მოგება დააპირა ნახევრად დემოკრატიული, ლეგალისტური მეთოდებით – კანონები მიიღო ისეთი, რომელიც მას აძლევდა უპირატესობას. ამას დაუმატა პროპაგანდა, ტელევიზიები მიითვისა და გამოიყენა მოქრთამვა, დაშინება. ყველაფერი მიდიოდა ზუსტად ისე, როგორც ჩვენთან, მაგრამ ჩვენთან ამ ყველაფერს დაემატა პირდაპირი გაყალბება…“ – ამბობს კახა გოგოლაშვილი.

„ბათუმელებმა“ კახა გოგოლაშვილთან ინტერვიუ ჩაწერა. იგი ევროკავშირის პოლიტიკის მკვლევარია.

• ბატონო კახა, რამდენად მოულოდნელია თქვენთვის ორბანის დამარცხება, რას ნიშნავს ეს მარცხი? 

რა თქმა უნდა, ეს იყო ძალიან მოულოდნელი და დიდი გამარჯვება, რომელიც ოპოზიციამ მოიპოვა. მოულოდნელი იმიტომ კი არა, რომ მხარდაჭერა არ ჰქონდა ოპოზიციას, არამედ იმიტომ, რომ სისტემა და ისეთი საარჩევნო კანონმდებლობა იყო შექმნილი უნგრეთში, ძალიან ძნელი უნდა ყოფილიყო ოპოზიციის გამარჯვება.

ორბანი ძალიან დიდ ყურადღებას აქცევდა სოფლის მოსახლეობას, რეგიონებს, სადაც ძალიან  დიდი აგიტაცია მიმდინარეობდა, ადმინისტრაციული რესურსი ძალიან ძლიერი ჰქონდათ იქ. საბოლოო ჯამში, ორბანს ისე ჰქონდა საარჩევნო კოდექსი გადაკეთებული 2012 წლიდან, რომ უფრო მეტი მანდატი პარლამენტში მოდიოდა სწორედ სოფლის მოსახლეობაზე, ანუ ერთმანდატიან ოლქებზე. მაგალითად, 106 ერთმანდატიანი ოლქიდან მხოლოდ 16 ოლქია ბუდაპეშტში. ბევრი ქალაქი დაკავშირებულია სოფელთან და ჯამურად სოფლები ჭარბობდნენ.

ამის მიუხედავად, როგორც ჩანს, ოპოზიციის წარმომადგენლებმა სოფლებშიც კარგად იმუშავეს და რეგიონებშიც – დაუპირისპირეს ორბანის პროპაგანდას კონტრაგიტაცია…

ბევრმა ფაქტორმა იმუშავა, მათ შორის, ირანის ომმა. ორბანი იძახდა მშვიდობა, მშვიდობაო, ტრამპიც მხარს უჭერდა და ამ დროს გამოჩნდა, რომ ტრამპი სულაც არ ყოფილა მშვიდობისმყოფელი.

ორბანი ამბობდა, რომ ევროპიდან ახერხებდა ფულის წამოღებას და ამით სოფლის მოსახლეობას იბირებდა. სინამდვილეში, ეს იყო ფული სტრუქტურული ფონდებიდან, რაც ისედაც ერგებოდა უნგრეთს, როგორც ეკონომიკურად ნაკლებად განვითარებულს. ის 13 მლრდ ევრო მას შემდეგ შეუჩერა უნგრეთს ევროკავშირმა, როცა ცალსახად გამოჩნდა, რომ დემოკრატიას ებრძვის ორბანი, ასევე იყო კორუფციული სკანდალები.

• ორბანის კორუფციული სქემების მხილება ოპოზიციისთვის მნიშვნელოვანი ფაქტორი აღმოჩნდა? 

დიახ. ამან ძალიან იმოქმედა, მათ შორის, სოფლის ამომრჩეველზე, რომელსაც შეუმცირდა სუბსიდიები, სხვადასხვა დაფინანსება.

• კიდევ რა იყო მთავარი ფაქტორი, რამაც პეტერ მადიარის წარმატება მოუტანა?

ოპოზიცია ერთიანი კანდიდატებით გამოვიდა ყველგან, რეგიონებში.

ვინც კარგად იცნობს უნგრეთს, ყველა ამბობდა, რომ ორბანს ძალიან დიდი შანსი აქვს რეგიონული მანდატებით მოიგოს არჩევნებიო, ანუ ერთმანდატიანი ოლქებით. მაგალითად, წინა არჩევნებზე უმეტესად ერთმანდატიანი ოლქების 82 % ორბანმა მოიგო. ახლა ოპოზიციამ მოიგო იგივე ოლქების 90 %.

ამიტომაც, ერთ-ერთი მთავარი ფაქტორი იყო ერთიანი კანდიდატები. არ გაიყო ხმები და არ ჩატარდა მეორე ტურები.

• გაერთიანება მთავარი ფაქტორია, რაც ჩვენთანაც უნდა მოეხერხებინა ოპოზიციას 2024 წლის არჩევნებზე? 

საერთო კანდიდატებზე რომ შეთანხმებულიყვნენ, ადგილობრივი არჩევნებიც პრაქტიკულად მოგებული იყო საქართველოში. ყოველ შემთხვევაში დიდ ქალაქებში…

ორბანმა მაინც არჩევნების მოგება დააპირა ნახევრად დემოკრატიული, ლეგალისტური მეთოდებით – კანონები მიიღო ისეთი, რომელიც მას აძლევდა უპირატესობას. ამას დაუმატა პროპაგანდა, ტელევიზიები მიითვისა და გამოიყენა მოქრთამვა, დაშინება. ყველაფერი მიდიოდა ზუსტად ისე, როგორც ჩვენთან, მაგრამ ჩვენთან ამ ყველაფერს დაემატა პირდაპირი გაყალბება. პირდაპირ გაყალბებას, როგორც ჩანს, ადგილი არ ჰქონდა უნგრეთის  არჩევნებში.

• აქ მნიშვნელოვანია ის, რომ უნგრეთი შუაგულ ევროპაშია, ევროკავშირის წევრია და ეს პროცესზე მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს, თუ რატომ? 

რა თქმა უნდა, ორბანის ავტორიტარიზმი შეზღუდულია იმით, რომ ევროკავშირის წევრია ეს ქვეყანა და არსებობს მონიტორინგი.

საქართველოში, პოლიტიკურ ელიტებში არის ძალიან ბევრი ავტორიტარული მიდრეკილებები – ვინც არ უნდა მოვიდეს ხელისუფლებაში, ვხედავთ, რომ ადრე თუ გვიან ცდილობს, ავტორიტარულად მართოს ქვეყანა, ხომ? ამიტომაც, ასეთი კულტურის ქვეყანაში ძალიან მნიშვნელოვანია, იყო რაღაც უფრო დიდი გაერთიანების მყარი წევრი, საიდანაც გამონიტორინგებენ, შენი და ქვეყნის მიმართულებებს განსაზღვრავენ. აი, ეს არის ევროკავშირის წევრობა, მუხრუჭივითაა – არ აძლევს საშუალებას ქვეყანას, მოწყდეს და როგორც უნდა, ისე წავიდ-წამოვიდეს.

უნგრეთს ეს მუხრუჭი ჰქონდა, რა თქმა უნდა. მე ვიტყოდი, რომ ამან გადაარჩინა უნგრეთი საბოლოო ჯამში.

• საქართველოსგან განსხვავებით უნგრელებისთვის შეიძლება გასაგები ყოფილიყო, რატომ დაბლოკა ორბანმა, მაგალითად, სანქციები პუტინის წინააღმდეგ და უკრაინის მხარდასაჭერად – უკრაინის გამო რუსული ნავთობის ტრანზიტი უნგრეთს შეუწყვიტეს, ასევე, მოვისმინეთ ზელენსკის მუქარა ორბანის მიმართ… 

არა მგონია, რომ ორბანის მიმართ მუქარა ვინმემ სერიოზულად აღიქვა. ორბანმა ეს გამოიყენა პოლიტიკურად, მაგრამ ყველასთვის ნათელი იყო, რომ ეს იყო ხუმრობა, უხეში ხუმრობა.

უნგრეთის მოსახლეობას უკვე ყელში აქვს ამოსული ორბანის ავტორიტარული მმართველობა. ორბანი და მისი ოჯახი უმდიდრესი ადამიანები გახდნენ. ამ დროს ქვეყანა ბოლო წლებში გაღარიბდა.

ამჯერად, რა თქმა უნდა, უკრაინის მიმართ დამოკიდებულება შეიცვლება. ეს პრობლემა მოიხსნება. იმ 13 მილიარდსაც მისცემენ უნგრეთს, როგორც კი რაღაც რეფორმები გატარდება და დემოკრატიას დაუბრუნდება უნგრეთი. დაფინანსებები აღდგება და ეს უნგრეთის ეკონომიკას დაეტყობა ძალიან მალე… უნგრეთი დაუბრუნდება ევროპულ პოლიტიკას. იგი ევროკავშირის პოლიტიკაში აქტიურ მონაწილეობას მიიღებს და არ იქნება „ტროას ცხენი“, როგორც აქამდე იყო.

მნიშვნელოვანია, რომ არჩევნების ეს შედეგი აუცილებლად იქონიებს გავლენას სლოვაკეთსა და ჩეხეთზეც. ეს მაგალითი იქნება მათთვის, დააშინებს ეს სიტუაცია და მგონია, რომ შეცვლიან მიდგომებს. არჩევნების ეს შედეგი უნგრეთში სასიკეთოდ იმოქმედებს ბევრ სხვა პროცესზე.

• ევროკავშირი აქამდე ვერ ასანქცირებდა „ქართული ოცნების“ ლიდერებს ორბანის წინააღმდეგობის გამო. ამჯერად უნდა ველოდეთ „ოცნების“ მიმართ სანქციებს? 

რა თქმა უნდა, შეიძლება ამ მოცემულობამ იმოქმედოს სანქციებთან დაკავშირებით და აღარ დაიბლოკოს ისეთი გადაწყვეტილებები, რომელიც საჭიროა „ქართული ოცნების“ მოსათვინიერებლად.

უნგრეთის არჩევნების შედეგი ჩვენთვისაც ძალიან კარგი მაგალითია, პირველ რიგში, ეს ინსპირაციაა: ხალხი დარწმუნდა, რომ ავტორიტარიზმის შემობრუნება დემოკრატიისკენ შესაძლებელია არჩევნების გზით. აუცილებელი არაა რევოლუცია. საჭიროა, ხალხი დადგეს ფეხზე, მობილიზება მოხერხდეს და ამ შემთხვევაში შეუძლებელია, გააყალბო არჩევნები, როცა ორჯერ მეტი ხარ, ვიდრე შენი მოწინააღმდეგე. შეიძლება, ეს იყოს ინსპირაცია ჩვენთვის: არჩევნების გზით როგორ შეიძლება დაამარცხო ავტორიტარული რეჟიმი.

• არ უშვებთ, რომ ეს შესაძლებელი გახდა ევროკავშირის წევრ ქვეყანაში? საქართველოში კი, რამდენად შეიძლება იგივე მოხდეს, როცა უკვე ტროტუარზე დგომისთვის აპატიმრებენ ადამიანებს? 

დიახ, ბევრი ამბობს ამას, რომ ჩვენთან სხვა სიტუაციაა, ამიტომაც, ჩვენთან, არჩევნებში მონაწილეობას აზრი არ აქვსო. ჩემი აზრით, არჩევნებში მონაწილეობას ყოველთვის აქვს აზრი. ბოიკოტირებით ხილვადობას კარგავენ ოპოზიციური პარტიები, საბოლოო ჯამში, უფრო აძლიერებენ ამით ავტორიტარიზმს, ვიდრე ასუსტებენ.

ამიტომაც, ნებისმიერ შემთხვევაში საჭიროა უფრო მეტი მობილიზება, ადამიანებთან კარდაკარ სიარული და საუბარი.

ამ კონტექსტში არჩევნებია არამარტო ხელისუფლების შეცვლის საშუალება, არამედ ხალხის მობილიზების საშუალება: ინფორმაციის მიწოდების, პარტიებსა და ხალხს შორის მეტი კონტაქტის, მეტი ურთიერთობის განვითარების საშუალება. ცხადია, არავინ არ უშლის პარტიებს წინასაარჩევნო აგიტაციას და რეგიონებში ჩასვლას, მაგრამ გაქვს მიზეზი – არჩევნებია და ჩადიხარ. ახლა რომ ჩახვიდე, მიზეზს ვერ ხედავს ხალხი, როცა ელაპარაკები: რას მთავაზობ?

ახლა თუ ესაუბრები, რას შეცვლი იმ მოქალაქისთვის, თუ არჩევნებში მონაწილეობას არ აპირებ?

• პროევროპული მოძრაობის მთავარი გზავნილი დემოკრატიული და სამართლიანი არჩევნებია. ავტორიტარიზმის პირობებში არჩევნები საარჩევნო გარემოს შეცვლის გარეშე რეალურია? 

შეიძლება, არსებობდეს განსხვავებული აზრი, მაგრამ, ჩემი აზრით, არჩევნების გზით ხალხის მობილიზება და აქტიური კამპანიის წარმოება ყოველთვის სარგებლის მომტანია. იმის გამო, რომ არჩევნები გაყალბებულია, ცუდი გარემოა და ასე შემდეგ, შეიძლება, ვერ გაიმარჯვო არჩევნებში, კი ბატონო, ამის დიდი შანსია, მაგრამ ხალხმა უნდა გაიგოს, ამ პარტიას რა იდეები აქვს, რომ მას უნდა მშვიდობიანად შეცვალოს ხელისუფლება, გაიგოს, რა გაყალბდა და ასე შემდეგ.

ეს ყველაფერი ამოდის ზედაპირზე სწორედ არჩევნებში მონაწილეობის შედეგად.

• კიდევ რა იყო მნიშვნელოვანი ფაქტორი, რამაც უნგრეთში გადაარჩინა დემოკრატია და ჩვენთვის მნიშვნელოვანი გზავნილია? 

მიუხედავად იმისა, რომ ტრამპი მხარს უჭერდა ორბანს, იზოლაცია ევროპის მასშტაბით და დემოკრატიული ქვეყნების მხრიდან საერთოდ მსოფლიოში, დამთრგუნველი იყო უნგრელი ხალხისთვის მთლიანობაში.

მნიშვნელოვანი იყო სკანდალი რუსეთთან: აღმოჩნდა, რომ საგარეო საქმეთა მინისტრი ესაუბრებოდა ლავროვს ევროკავშირის საბჭოს სხდომების დროს – ევროკავშირის მტერს აწვდიდა ინფორმაციას და უზიარებდა, რა სანქციებზე იყო, მაგალითად, საუბარი. ეს საუბარი იყო დახურულ შეხვედრებზე. ეს ღალატია. ამიტომაც, ლოზუნგი გახდა: რუსებო, წადით! ძალიან მკაფიოდ გამოჩნდა, რომ უნგრეთს ჰყავს მთავრობა, რომელიც იმართება მოსკოვიდან. ეს იყო ძალიან მნიშვნელოვანი ამბავი.

ასევე, უნგრეთის ეკონომიკური მდგომარეობა საკმაოდ გართულდა ბოლო წლებში. ამას ადამიანები აბრალებენ, რა თქმა უნდა, არასწორ პოლიტიკას, მათ შორის კორუფციას, ინვესტიციების შემცირებას. ამ ვითარებაში, როდესაც ამდენი სკანდალია აგორებული უნგრეთის ხელისუფლების კორუმპირებულობაზე, როცა არ ენდობიან უნგრეთის სასამართლოებს, ბუნებრივია, შემცირდა ინვესტიციები.

• ორბანის მარცხი როგორ აისახება რუსეთზე, თქვენი დაკვირვებით? პუტინმა კიდევ ერთი მოკავშირე დაკარგა, ამჯერად ევროკავშირში. 

ცხადია, რუსეთი ამყარებდა ძალიან დიდ იმედებს უნგრეთზე და არამარტო რუსეთი, მთლიანობაში, მემარჯვენე პოპულისტური ძალები. რუსეთი ექსტრემალური მაგალითია ამ ძალების, მაგრამ გნებავთ ტრამპი და სხვა ბევრი არის ულტრამემარჯვენე პოპულისტი. ბაბიშიც [ჩეხეთის პრემიერ-მინისტრი] უნგრეთის გავლენით მოვიდა ხელისუფლებაში. ეს ძალები გერმანიაშიც არიან და საფრანგეთშიც იგივე ლე პენის პარტიის სახით, ნიდერლანდებშიც არიან, დიდ ბრიტანეთში. ამ ძალებს ძალიან დიდი იმედი ჰქონდათ, რომ უნგრეთი აი, გაიტანს თავისას და დააჩოქებს ევროკავშირს. ამიტომაც, არჩევნების ეს შედეგი ულტრამემარჯვენე ძალებს სერიოზულად დაასუსტებს.

საქართველოში ძალიან დიდი აგიტაცია მიმდინარეობდა იმაზე, რომ აი, ნამდვილი ევროპა არის ორბანი, ორბანმა ააყვავა უნგრეთი და ვითომ ორბანი არის ძლიერი მმართველი. გვეუბნებოდნენ, რომ დანარჩენი ევრობიუროკრატია ებრძვის ორბანს. აღმოჩნდა, რომ ორბანს ვერ იტანს საკუთარი ხალხი. ორბანი ევრობიუროკრატიამ კი არ ჩამოაგდო იქიდან, არამედ საკუთარმა ხალხმა გაისტუმრა.

ეს მითი დაიმსხვრა მთლიანობაში. ხალხმა დაინახა, რომ ასე არ არის საქმე. დაინახა, რომ ავტორიტარიზმი ვერ სჯობნის ლიბერალურ დემოკრატიას. სინამდვილეში, ლიბერალურ დემოკრატიას შეუძლია მობილიზება, შეუძლია კარგად დაგეგმვა ყველაფრის და დიდი ფულის და დიდი რესურსის წინააღმდეგაც კი გამარჯვება იმიტომ, რომ ის ემსახურება თავის ხალხს.

ალბათ ბევრი გადააფასებს თავის შეხედულებებს, რაც მათ ჰქონდათ აქამდე.

• ივანიშვილი რას შეცვლის თავის საგარეო პოლიტიკაში ორბანის მარცხის შემდეგ, თქვენი აზრით? 

ივანიშვილი ხომ არანაირი იდეოლოგიური აქტორი არ არის. იდეოლოგია ივანიშვილისთვის უცხო ხილია. ის არის ოპორტუნისტი. ამიტომაც, ივანიშვილი შეეცდება გადააათამაშოს ყველაფერი, ახალი მოკავშირეები მოძებნოს. ივანიშვილმა შეიძლება მთავრობაშიც შეცვალოს ხალხი, მაგალითად, ორბანთან ძალიან მეგობრობდა ირაკლი კობახიძე. არ არის გამორიცხული გადაწყვიტოს: მოდი, კობახიძეს შევცვლი იმიტომ, რომ ძალიან არის ასოცირებული ორბანთან.

ვფიქრობ, ის გზა, რაც ჰქონდა არჩეული ივანიშვილს – ევროპასთან კონფრონტაცია, ევროკავშირის იძულება და დათმობაზე წამოეყვანა, ეს გზა ჩავარდა, ახლა ევროპა ბევრად უფრო ხისტი გახდება და მომთხოვნი. ასე რომ, ევროკავშირი არაფერს არ დაუთმობს ფიცოს, ან ბაბიშს.

• შეიძლება ამ მოცემულობაში საქართველო კვლავ გახდეს ევროკავშირის დღის წესრიგის ნაწილი, რომ ევროკავშირი ივანიშვილის მიმართაც გახდეს უფრო ხისტი და მომთხოვნი? 

მართალი გითხრათ, ცოტა რთული დროა და არ გამოვრიცხავ, ასე გადაწყვიტონ: მოდი, საერთოდ დავანებოთ თავი საქართველოს! ვერ გეტყვით, ზუსტად როგორ მოხდება. ამიტომაც, საჭირო აქტიური პოლიტიკური მოძრაობა, რომ არ დაგვივიწყონ საერთოდ.