ბათუმელები
არასამთავრობო ორგანიზაცია „თავისუფალი განვითარებისა და უფლებების დაცვის ასოციაცია“ ორგანიზაციის წევრი ადვოკატების მეშვეობით ვახორციელებთ პირების სამართლებრივი ინტერესების დაცვას, როგორც გამოძიებასთან ასევე საერთო სასამართლოების სისტემასთან ურთიერთობით. აქტიურად ვართ ჩართულები სამართალგამოყენების პროცესში. ეს, ამ კუთხით, ქვეყანაში მიმდინარე პროცესებთან დაკავშირებით აზრის გამოხატვის სურვილს აჩენს.
ამ დღეებში ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი პროექტის განხორციელება შეჩერდა. პროექტის – ქობულეთის სასპორტო კომპლექსის მშენებლობის ღირებულება 2,6 მილიონი ლარი იყო. მშენებლობის გაჩერება დამკვეთმა – ქობულეთის გამგეობამ გადაწყვიტა. დაჯარიმებულია მშენებელი კომპანია „გზა XXI“. მიზეზი – ვადების დარღვევა და სამუშაოების ხანგრძლივი შეჩერება. 2014 წელს აუდიტის სამსახური წერდა, რომ აჭარაში კერძო კომპანიების მიმართ საჯარიმო სანქციებს თანაბრად არ იყენებენ.
მშენებლობის სწრაფი ტემპი ბათუმს ყოველდღე ცვლის. შენდება ახალი ნაგებობები, ჩნდება ბათუმის ტრადიციული არქიტექტურისგან განსხვავებული უბნები. „ბათუმელები“ იწყებს ფოტო სერიას ბათუმის თანამედროვე არქიტექტურის შესახებ.
ქედას რომ გასცდები, შუახევისკენ მიმავალ გზაზე, სოფელ დანდალოსთან გზის ორივე მხარეს მაღლარი ვაზი – ჩხავერია გაშენებული. უნიკალური, აბორიგენული ვაზის ჯიში, ძირითადად დასავლეთ საქართველოში, აჭარა-გურიასა და აფხაზეთი-გუდაუთის მთიან რეგიონებში არის გავრცელებული. აჭარაში ჩხავერი ქედის მუნიციპალიტეტის სოფლებში ხარობს. თითო-ოროლა ძირი ჩხავერი ბევრი ქედელის ოჯახშია, მაგრამ ვენახის მეპატრონეები თითზე ჩამოსათვლელია. ამ უნიკალური ჯიშის ვაზის აღდგენა ქედაში მეოცე საუკუნის მიწურულს დაიწყეს.
ჯერ კიდევ წარმომადგენლობითი საბჭოს არჩევნებზე გამოვხატე ჩემი პოზიცია თუ როგორ მიმდინარეობს არჩევნები უნივერსიტეტში და რა გარემოებები უწყობს ხელს ამ პროცესებს. დიდი ფაქტობრივი განსხვავება არ არსებობს წარმომადგენლობითი საბჭოსა და დღევანდელი თვითმართველობის არჩევნებს შორის, ვინაიდან ამ პროცესების შემოქმედი, მთავარი სეგმენტი, უცვლელია, როგორც პიროვნული ასევე ცნობიერების თვალსაზრისით.
გასულ კვირას მოსამართლე თამარ ბეჟანიშვილის სასამართლო პროცესზე პროკურორი რამაზ შანიძე არ გამოცხადდა. მისმა შემცვლელმა პროკურორმა თქვა, რომ პროკურორი შანიძე სხვა რეგიონში გადაიყვანეს სამუშაოდ. რა მოტივით ხდება საკადრო გადაადგილება? – ამ კითხვას საქართველოს მთავარ პროკურატურაში არ უპასუხეს. ”ბათუმელები” გთავაზობთ პროკურატურის სამსახურებიდან გათავისუფლებული, წახალისებული და გაფრთხილებული თანამშრომლების სტატისტიკას.
თუ ბათუმში სახლის აშენებას, ბინის შეძენას ან გარემონტებას გადაწყვეტთ, „ლამინი ჯის“ და მის შვილობილ კომპანიებს: „ლამინი გრუპსა“ და „ლამინი B“-ს უნდა მიმართოთ. ეს ის კომპანიებია, სადაც იციან დროისა და ხარისხის ფასი და ყველაფერს აკეთებენ იმისთვის, რომ თქვენი ინტერესები იყოს დაცული.
ციტრუსის გარდა, „ალდაგი“ წელს აჭარაში პირველად კივს, სუბტროპიკულ ხურმასა და ფეიხოასაც დააზღვევს. ფერმერები დაზღვევას სახელმწიფოს თანადაფინანსებით მიიღებენ. ამის შესახებ „ალდაგი“ საინფორმაციო კამპანიას საქართველოს მასშტაბით ახორციელებს, რის ფარგლებშიც გასულ კვირას კომპანიის წარმომადგენლები ბათუმში ფერმერებს შეხვდნენ და აგროდაზღვევის განახლებული პროგრამის შესახებ ინფორმაცია მიაწოდეს.
10 ივნისს ბათუმში ახალი უნივერსიტეტი ”ბაუ ინთერნეიშენალ უნივერსითი, ბათუმი” გაიხსნება, რომელიც მომავალ მედიკოსებს “ბათუმის საერთაშორისო საუნივერსიტეტო ჰოსპიტალთან ერთად” მოამზადებს. ”ბაუ ინთერნეიშენალ უნივერსითი, ბათუმის” მედიცინის ფაკულტეტის დეკანის, პროფესორ ლეილა ახვლედიანის თქმით, უნივერსიტეტი და ჰოსპიტალი ერთ შენობაშია განთავსებული, რაც სტუდენტებს საშუალებას მისცემს, პირველივე კურსიდან ჩაერთონ კლინიკურ პრაქტიკაში.
ლიფტი, რომელშიც ოთხი ბავშვი იმყოფებოდა, მეშვიდე სართულიდან დაეშვა და პირველ სართულზე დაენარცხა. ლიფტში მყოფი ოთხივე მოზარდი სკოლის მოსწავლე იყო. ოთხივე გადარჩა. ეს შემთხვევა 2014 წლის 7 ოქტომბერს ბათუმში, ტაბიძის ქუჩის 31-ში, ცხრასართულიანი კორპუსის მე-2 სადარბაზოში მოხდა. ლიფტი, რომელიც იმ ღამით ჩაწყდა, მინიმუმ ორი ათეული წლის იყო.
თურქეთში მცხოვრებ ეთნოსებს შორის ქართველები ერთ-ერთი დიდი ჯგუფია. ნაწილი ისტორიულ ტაო-კლარჯეთის ტერიტორიაზე ცხოვრობს, ნაწილი კი მუჰაჯირობის შედეგად არის გადასახლებული, რომლებიც მთელი თურქეთის ტერიტორიაზე არიან გაბნეულები. ქართველები არიან ტრაბზონში, ბურსაში, ანკარაში, იზმირსა თუ სტამბოლში.
„ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცის“ ოფისის კარებთან ადამიანების გრძელი რიგები განახლდა. რიგების მიზეზი საქართველოს პარლამენტის კანონია, რომლის მიხედვით, საბჭოთა რეჟიმის მიერ რეპრესირებული მოქალაქეები გაზრდილ კომპენსაციას მიიღებენ. კომპენსაციის მინიმალური ოდენობა 1000, მაქსიმალური კი – 2000 ლარი.
მე-12 კლასელების გამოსაშვები გამოცდები ბათუმში სულ 41 მოსწავლისთვის დასრულდა დრამატულად – ზოგიერთმა გამოცდა ვერც ერთ საგანში ვერ ჩააბარა, ზოგიერთმაც მხოლოდ ერთში ან ორში. თუმცა ამ ახალგაზრდებისთვის განათლების შესაძლებლობა აქ არ სრულდება – მათ შეუძლიათ მომავალ წელსაც ჩააბარონ გამოსაშვები გამოცდები. მეტიც, შეუძლიათ გაისად ისწავლონ მე-12 კლასშიც, მაგრამ მათ ოჯახებს ამ შემთხვევაში ცუდი „სიურპრიზი“ ელით – შვილების სასკოლო განათლება თავადვე უნდა დააფინანსონ, განთალების სამინისტრო მათზე ვაუჩერს აღარ გასცემს.
18 მაისს საქართველოს სახალხო დამცველმა წინადადებით მიმართა საქართველოს იუსტიციის მინისტრს, შემუშავდეს და დამტკიცდეს სამოქალაქო აქტებში სქესის ჩანაწერის ცვლილებასთან დაკავშირებული პროცედურული წესი. ამგვარი წესის არსებობა შესაძლებლობას მისცემს ტრანსგენდერ ადამიანებს, ოფიციალურ დოკუმენტაციაში სქესის აღმნიშვნელი ჩანაწერი სწრაფი, ადვილად ხელმისაწვდომი გზით შეცვალონ.
ტუბერკულოზის რეზისტენტული ფორმით დაავადებულ იმ პაციენტებს, რომელთაც სხვადასხვა მიზეზის გამო არ სურთ ტუბერკულოზის სახელმწიფო პროგრამაში ჩართვა – არანებაყოფლობითი იზოლაცია მოუწევთ. ამის შესახებ ტუბერკულოზის მართვის ახალ კანონპროექტში წერია, რომელსაც საქართველოს პარლამენტის ჯანდაცვის კომიტეტი განიხილავს.
ზაფხული საუკეთესო დროა მოგზაურობისათვის. „ბათუმელები“ გთავაზობთ ათ ადგილს, რომლის მონახულებაც შეგიძლიათ აჭარაში.
სტომატოლოგიურმა კლინიკა “ინდიგომ” გააფართოვა სახელმწიფო სარეზიდენტო პროგრამა “თერაპიული სტომატოლოგია” და სერთიფიცირებულ სტომატოლოგებს კვალიფიკაციის ამაღლებას პირის ღრუს ქირურგიული სტომატოლოგიის მიმართულებით სთავაზობს.
აჭარის საარქივო სამმართველო არქივში დაცული დოკუმენტების ციფრულ ფორმატში გადაყვანაზე მუშაობს. მომავალში აჭარის მთავრობა გეგმავს ვებგვერდის შექმნას, სადაც არქივში დაცულ დოკუმენტებს გამოაქვეყნებენ.
სტომატოლოგების თქმით, კბილის ემალის ფერი გენეტიკური ფაქტორების გარდა, მნიშვნელოვნად არის დამოკიდებული იმ საკვებზე, რასაც ადამიანი ყოველდღიურად იღებს. მათთვის, ვისაც თავიანთი კბილების ფერი არ მოსწონს, არსებობს სხვადასხვა გზა კბილების რამდენიმე ტონით გასაღიავებლად. ჩვენი სტატიიდან შეიტყობთ, თუ რა მითები არსებობს კბილების გათეთრებასთან დაკავშირებით, რამდენად ეფექტურია ხალხური მეთოდები და რა გზები არსებობს სტომატოლოგიაში თეთრი კბილებისა და ჯანსაღი ღიმილის მისაღწევად.
ოჯახში ძალადობის პრობლემის გადაჭრაში მნიშვნელოვანი როლი შეიძლება შეასრულონ პირველადი სამედიცინო რგოლის წარმომადგენლებმა, რომლებთანაც ოჯახური ძალადობის მსხვერპლებს პირდაპირი შეხება აქვთ. სწორედ ამის გამო საქართველოს კანონმდებლობა სამედიცინო დაწესებულებების თანამშრომლებს ავალდებულებს ასეთი შემთხვევების შესახებ აცნობონ სამართალდამცავ ორგანოებს.
ყოფილი “თავისუფალი დემოკრატი” და ამ დროისთვის “ქართული ოცნების” წარმომადგენელი ანზორ თხილაიშვილი აჭარის უმაღლეს საბჭოში ახალ საკადრო გადაადგილებებამდე სოფლის მეურნეობას კურირებდა. ორი კვირის წინ მას რეგიონის მთავარი საფინანსო დოკუმენტი – ბიუჯეტი ჩააბარეს. საფინანსო-საბიუჯეტო კომისიის თავმჯდომარის თანამდებობაზე თხილაიშვილმა ალექსანდრე ჩიტიშვილი ჩაანაცვლა. რა შეიცვლება რეგიონში ბიუჯეტის კონტროლის თვალსაზრისით და რა გააკეთა ამ დრომდე დეპუტატმა ამომრჩევლისთვის? – გასულ კვირას ანზორ თხილაიშვილმა “ბათუმელების” კითხვებს უპასუხა.
სახელოვნებო პროექტი “ბათუმის ეზოს ამბები” კონკურსს აცხადებს და 2015 წლის ამბების შესაქმნელად არტისტებს იწვევს. კონკურსში მონაწილეობის მსურველებმა შემოქმედებითი ბიოგრაფია და ბოლო 3 წლის განმავლობაში შექმნილი ან განუხორციელებელი პროექტები უნდა გააგზავნონ საკონკურსოდ.
მონაწილეობის მიღება ნებისმიერ მედიაში მომუშავე არტისტს შეუძლია.
ფოტოები გადაღებულია მარია ჩეს მიერ, Imagine Studio-ში.
დღეს, ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ლექტორმა, „ისტორიის მასწავლებელთა საქართველოს ასოციაციის“ წევრმა, დოქტორმა ოლივერ რაისნერმა ღია ლექცია წაიკითხა თემაზე – „ევროპული გამოცდილება ინტერკულტურულ განათლებაში“.
მიუხედავად იმისა, რომ ჯერ შევარდნაძის, შემდეგ კი სააკაშვილისა და „ოცნების“ ე.წ. ხელისუფლებები არ აღიარებენ 1991 წლის 9 აპრილს საქართველოს დამოუკიდებლობის დღედ, მილიონობით ქართველი სწორედ ამ დღეს აღნიშნავს ქვეყნის დამოუკიდებლობას.
არაფორმალური განათლება – ასე ჰქვია სხვადასხვა საგანმანათლებლო აქტივობებს, რომლებსაც ბათუმის რუსთაველის სახელობის უნივერსიტეტის რამდენიმე პროფესორ-მასწავლებელი სტუდენტებისთვის, სკოლის მოსწავლეებისა და სხვა დაინტერესებული პირებისთვის ახორციელებს. რატომ არის საჭირო არაფორმალური განათლება? „ბათუმელები“ არაფორმალური განათლების ცენტრის ერთ-ერთ ინიციატორსა და კოორდინატორს, ფილოსოფოს ლალი ანთიძეს ესაუბრა.
1929 წლის იანვარში აჭარაში, მაშინდელი ხულოს მაზრის ცენტრში, ხულოელმა ქალმა – ფემბე ხოზრევანიძემ სახალხოდ მოიხადა ჩადრი. „ამ განათლებულ ქვეყანაში ჩადრი რად მინდაო“, – თქვა და მეზობლების თვალწინ დაწვა. ეს მეოცე საუკუნის 30-იანი წლების აჭარაში ერთგვარი რევოლუციური ნაბიჯი იყო, რადგან საუკუნეების მანძილზე ჩადრი აჭარელ ქალთა ყოველდღიური ცხოვრების განუყოფელ ნაწილად იქცა. კულტურული ზნე-ჩვეულების წინააღმდეგ გალაშქრება ასაკოვანმა ქალბატონებმა დაიწყეს. ე.წ. „ჩადრის ახდის კამპანიას“ უხმაუროდ არ ჩაუვლია, აჭარლები აჯანყდნენ. 1929 წლის აჯანყება სწორედ ქალებისთვის ჩადრის ახდის გამო დაიწყო.
ჭიპლარის სისხლის ბანკში დღეისთვის ათასობით ახალშობილის ჭიპლარის სისხლი ინახება, მათგან რამდენიმე ათეული ნიმუში ბათუმიდან არის გაგზავნილი. ჭიპლარის სისხლის ბანკის “ჯეოქორდის” სამედიცინო დირექტორის, მედიცინის დოქტორის გოჩა შათირიშვილის თქმით, დღეს ღეროვანი უჯრედები საკმაოდ წარმატებულად გამოიყენება ისეთი მძიმე დაავადებების სამკურნალოდ, როგორიც ლეიკემია ან ლიმფომაა, ასევე სხვა ისეთი თანდაყოლილი და შეძენილი დაავადებების მკურნალობაში, როცა მკურნალობის ჩვეულებრივი მეთოდები ნაკლებ ეფექტური ან საერთოდ არაეფექტურია.
2015 წლის 17 ივნისიდან საქართველო ციფრულ მაუწყებლობაზე გადადის. ვის შეეხება რეფორმა, როგორი ტელევიზორით ვერ მივიღებთ ციფრულ სიგნალს, რა მოდელის ტელევიზორები უნდა შევარჩიოთ და ხომ არ დაირღვევა სოციალურად დაუცველი იმ ოჯახების უფლებები, რომლებსაც არ აქვთ საშუალება სპეციალური მოწყობილობა შეიძინონ? – „ბათუმელების“ შეკითხვებს მედიასამართლის სპეციალისტმა ნათია კაპანაძემ უპასუხა.
ამ დღეებში მქონდა საშუალება დამეთვალიერებინა ბათუმში არსებული სახელმწიფო სამედიცინო დაწესებულებები და კიდევ ერთხელ დავრწმუნდი, თუ რა არაეფექტურია საწარმოების მართვა სახელმწიფოს მიერ (პრინციპში, ამაში ჩვენ ყველანი საბჭოთა ეპოქაში დავრწმუნდით). ზოგადად, ასეთ საწარმოებს ახასიათებთ ბიუროკრატიული და სახელფასო ხარჯის ზრდა, ჩერდება განვითარება, რეალურად სახელმწიფო საავადმყოფოებში დირექტორები პატარა მეფეებად გვევლინებიან, რომლებსაც შენობები თავზე ენგრევათ და ხელფასები კი, გეომეტრიული პროგრესიით ეზრდებათ, საჭირო ხდება კაპიტალური ხარჯების (მაგალითად, სარემონტო სამუშაოების თანხა) დამატებით მოძიება, რა თქმა უნდა, სახელმწიფოს მიერ, რაც თავისთავად აძვირებს ჯანდაცვის ხარჯებს.
გადარჩებოდა თუ არა ცივი იარაღით დაჭრილი 25 წლის მამაკაცი შუახევის საავადმყოფოში მისთვის დროული დახმარება რომ აღმოეჩინათ? -ექსპერტიზის დასკვნა ჯერჯერობით მზად არ არის.
რა შეიძლება მოხდეს, თუ დასკვნაში ჩაიწერება, რომ პაციენტი გადარჩებოდა? – მოვლენების შესაძლო განვითარებაზე `ბათუმელებს~ რეგულირების სააგენტოს კონტროლის დეპარტამენტის ხელმძღვანელმა ნინო ხუციშვილმა უპასუხა.
18-21 მაისს ბათუმში, სასტუმრო „დივანში“ კონფლიქტების თემაზე მიძღვნილი ლექციები ტარდება. ლექციებს ქართველი და უცხოეთიდან მოწვეული მომხსენებლები კითხულობენ.
„ეს ქუჩა დაკავებულია“, „აქ ჰომოფობიის ადგილი არ არის“, „არა სიძულვილის ენას“, – ბოლო ერთი კვირის განმავლობაში სოციალური ქსელი ამ სლოგანებით აჭრელდა. მთელს მსოფლიოში 17 მაისი ჰომოფობიასთან ბრძოლის დღედაა გამოცხადებული. თუმცა, მას შემდეგ, რაც 2013 წლის მაისში „არა ჰომოფიას!“ გააფთრებული ხალხის მასა, რელიგიური მოტივით დაუპირისპირდა, საქართველოში 17 მაისმა კიდევ ერთი დატვირთვა შეიძინა. საპატრიარქომ ეს დღე „ოჯახის სიწმინდის დღედ“ გამოაცხადა და ასე შეეცადა ჰომოფობიის მოწინააღმდეგეთა კვალის წაშლას. მაშ ასე, რატომ ვერ უზრუნველყო სახელმწიფომ სექსუალურ უმცირესობათა გამოხატვის თავისუფლების დაცვა.
ასმათ სამხარაძე საქართველო-თურქეთის საზღვარს, ხუთი წლის ბავშვით ხელში, თითქმის ყოველ დღე კვეთს. პატარა გოგონას სიარული არ შეუძლია, ამიტომ დედას ის სულ ხელში ჰყავს. ასმათს ორი შეკვრა სიგარეტი გასაყიდად გადააქვს და უკან ბრუნდება, ასე ცდილობს ის შვილის მკურნალობისთვის საჭირო თანხის შეგროვებასა და საარსებო მინიმუმის შოვნას. ასმათი თავის პატარა გოგონასთან ერთად კერძო სახლის ავტოფარეხში ცხოვრობს.
ზაფხულობით აჭარის მაღალმთიანეთში საზაფხულო საძოვრებზე წასული ქალები ყოველ დილით ახლადმოწველილ რძეს სეფერატორში – რძისგან ნაღების გამოსაცალკევებელ აპარატში ატარებენ. ნაღებს, რომელსაც აჭარაში კაიმაღს ეძახიან, სპეციალურ ჭურჭელში ათავსებენ. კაიმაღისგან ქალები ამზადებენ იაღს – იმავე ერბოს. სწორედ იაღია ის მთავარი ინგრედიენტი, რომლის გარეშეც ტრადიციული აჭარული კერძის მომზადება შეუძლებელია. საუზმე მთაში ბორანო, სინორი, ყურუთი, ფხალლობიო, ჰასუთა, ხავიწი – ეს …
25 წლის დათო დავითაძის მკვლელობაში ბრალდებულ ზურაბ ს-ს ბათუმის საქალაქო სასამართლომ ორთვიანი წინასწარი პატიმრობა შეუფარდა. პირველი სასამართლო სხდომა მისი დაკავებიდან 58-ე დღეს, ანუ 30 ივლისს არის ჩანიშნული. პროკურორმა რამაზ შავაძემ თქვა, რომ ეს პერიოდი გამოძიებას მტკიცებულებების მოსაპოვებლად სჭირდება. ბრალდებული ხელისუფლებამ 2012 წლის დეკემბერში გაათავისუფლა, როგორც პოლიტპატიმარი.
