Batumelebi

„უკვე ორი დღეა ბათუმის რესპუბლიკური საავადმყოფოს ახალ შენობაში გამწოვი სისტემა ჩართეს, ისეთი ხმაურია, აღარ გვძინავს… დღისით ხმას ავტომანქანების მოძრაობა შედარებით ახშობს, ღამით კი, აუტანელი ხმაურია,“ – ამბობენ გრიბოედოვისა და პუშკინის ქუჩების კვეთაში მდებარე საცხოვრებელ კორპუსში მცხოვრებლები. მათი თქმით, ამის შესახებ უკვე აცნობეს საავადმყოფოს ადმინისტრაციას, რომელიც მოქალაქეებს პრობლემის შესწავლას დაჰპირდა.

„წუხელ დამირეკეს ამ პრობლემით, მოვიკვლევთ ინფორმაციას და შემდეგ გიპასუხებთ,“ – გვითხრა ბათუმის რესპუბლიკური საავადმყოფოს დირექტორმა, სოლომონ ფუტკარაძემ.

რესპუბლიკური საავადმყოფო სახელმწიფო შპს „აჭარის პროექტების მართვის კომპანიას“ ეკუთვნის, რომელსაც ზედამხედველობას აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრო უწევს. ამ უწყების პრესცენტრში გვითხრეს, რომ კითხვას შპს-ს დირექტორი უპასუხებს.

ჯაბა სურმანიძემ, შპს “აჭარის პროექტების მართვის კომპანიის” ხელმძღვანელმა, ჩვენთან კომუნიკაცია მოუცლელობის მიზეზით წერილობით არჩია. მის მიერ მოწერილი პასუხის მიხედვით, პრობლემა არ არსებობს და „სისტემა გამართულად მუშაობს“.

„ბათუმის რესპუბლიკური საავადმყოფო არის თანამედროვე სტანდარტების სამედიცინო დაწესებულება, სადაც დამონტაჟებულია სხვადასხვა ტექნოლოგიური და საინჟინრო სისტემები. საავადმყოფოში ყველა სისტემის მონტაჟი არსებული პროექტის მიხედვით განხორციელდა და ტექნოლოგიურმა/საინჟინრო სისტემებმა გაიარა შესაბამისი სატესტო რეჟიმი. კლინიკაში 21 000 კვ. მეტრი სამომხმარებლო [გამოყენებადი] ფართისთვის საჭირო ცენტრალური გათბობა-გაგრილების უახლესი სისტემა დამონტაჟდა, რომელიც ნებისმიერი სამედიცინო დაწესებულების ფუნქციონირებისთვის უმნიშვნელოვანესი და აუცილებელია. აღნიშნულმა სისტემამ სატესტო რეჟიმი უკვე გაიარა და ისინი გამართულად ფუნქციონირებს,“ – მოგვწერა ჯაბა სურმანიძემ.

ბათუმის მუნიციპალურ ინსპექციაში გვითხრეს, რომ ამ დრომდე რესპუბლიკური საავადმყოფოს შესახებ მათთან შეტყობინება არ შესულა და ხმაურის დონეს იმ შემთხვევაში შეისწავლიან, თუკი ვინმე ინსპექციის ცხელ ხაზზე დარეკავს.

რესპუბლიკური საავადმყოფოს მეზობლად, მაღალ სართულზე მცხოვრებმა პირმა, ვიდეოც გამოგვიგზავნა, სადაც ისმის სავენტილაციო სისტემის მუშაობით გამოწვეული ხმაური.

See more

 

შინაგან საქმეთა სამინისტროს საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურის განცხადებით, დღეს, 9 ივლისს, შავი ზღვის საქართველოს სანაპიროზე ზღვაში ბანაობა აკრძალულია.

„შავი ზღვის მთელს სანაპიროზე 2-4-ბალიანი შტორმი ფიქსირდება, რის გამოც ზღვაში ბანაობა აკრძალულია. ყველა სამაშველო კოშკურაზე აღმართულია წითელი ალამი, რაც ზღვაში შესვლის აკრძალვის დროებითი მანიშნებელია.

საქართველოს მთავრობის გადაწყვეტილებით, სახელმწიფო კომპენსაციის მისაღებად თვითდასაქმებულთა რეგისტრაციის ვადა პირველ აგვისტომდე გახანგრძლივდა და სოციალურ დახმარებას საზღვარგარეთ სეზონურ სამუშაოებზე დასაქმებულებიც მიიღებენ – ამის შესახებ საქართველოს პრემიერ-მინიტრმა გიორგი გახარიამ დღეს, 9 ივლისს, განაცხადა.

გახარიას განცხადებით, სახელმწიფოსგან დახმარება უკვე მიიღო 121 719-მა თვითდასაქმებულმა და 129 000-ზე მეტმა დასაქმებულმა, რომელმაც სამსახური დაკარგა.

„მოგეხსენებათ, დარგობრივი დახმარებების გარდა ჩვენ გვქონდა მთელი რიგი სოციალური დახმარებების პაკეტი ჩვენი მოქალაქეების დასახმარებლად, რომლებმაც დაკარგეს სამსახური, ან იყვნენ თვითდასაქმებულები და ოჯახში შემოსავლის გარეშე დარჩნენ. ასეთი ადამიანების რეგისტრაციის ვადა ამოწურულია, მაგრამ მთავრობამ მიიღო გადაწყვეტილება, ეს ვადა პირველ აგვისტომდე გაგრძელდეს. ვინც დააგვიანა ან ვერ შეძლო ელემენტარულად საჭირო საბუთების მოძიება, ამ ადამიანებისთვის ვადა პირველ აგვისტომდე გაგრძელდება და თუ საჭირო იქნება, ამ ვადას შემდგომაც გავაგრძელებთ, რადგან ყველას კარგად გვესმის, რომ დღეს ჩვენი პირველი და ყველაზე მნიშვნელოვანი ამოცანა, გარდა ეპიდემიასთან ბრძოლისა არის ის, რომ მივეხმაროთ ჩვენს სოციალურად დაუცველ მოქალაქეებს, რომლებსაც კრიზისის გამო შემოსავალი შეუმცირდათ ან ის საერთოდ დაკარგეს“, – განაცხადა პრემიერმა.

თვითდასაქმებულებზე კომეპნსაცია გაიცემა ერთჯერადად, 300 ლარის ოდენობით.

 

როგორ სრულდება ასოცირების შეთანხმების შემდეგ აღებული ვალდებულებები – 20 მიმართულებით შედეგებზე ხვალ, 9 ივლისს, იმსჯელებენ ონლაინპლატფორმაზე -„საქართველოს მიერ აღმოსავლეთ პარტნიორობის 20 შედეგის იმპლემენტაცია 2020 წლისთვის“.

მოსამართლეების შერჩევა, რუსული დეზინფორმაცია, პრობლემა აჭარის ტელევიზიაში, ქართული პროდუქტების გატანა ევროპის ბაზარზე, დისკრიმინაციასთან ბრძოლა – ეს და სხვა საკითხები იმ ანგარიშში მოხვდა, რომელიც საქართველოში მოქმედმა 14-მა არასამთავრობო ორგანიზაციამ მოამზადა. ონლაინპლატფორმის ორგანიზატორები „საქართველოს პოლიტიკის ინსტიტუტი“ და „სამართლიანი არჩევნები“ არიან.

კონკრეტული 20 მიმართულება 2017 წელს გაწერეს აღმოსავლეთ პარტნიორობის სამიტზე, რაც ძირითადი გზამკვლევია აღმოსავლეთ პარტნიორობის სახელმწიფოებისთვის ევროკავშირთან თანამშრომლობის გასაძლიერებლად. „საქართველოსთვის, როგორც აღმოსავლეთ პარტნიორობის ამბიციური სახელმწიფოსთვის, შედეგების წარმატებულად შესრულება გააღრმავებს რეფორმების პროცესს და ხელს შეუწყობს ასოცირების ხელშეკრულების განხორციელებას,“ – ასე იწყება ანგარიში, რომელსაც ხვალ განიხილავენ.

ვრცელი ანგარიშის სამუშაო ვერსიიდან ჩვენ რამდენიმე შედეგს გაგაცნობთ:

ერთ-ერთი მიმართულება, სადაც ჩვენ კონკრეტული შედეგი უნდა დაგვედო, სტრატეგიული კომუნიკაციების გაძლიერება და მედიის პლურალიზმის დამოუკიდებლობის მხარდაჭერა იყო.

„Freedom House-ის მსოფლიოში თავისუფლების 2019 წლის ინდექსის მიხედვით, საქართველო კვლავ რჩება ნაწილობრივ თავისუფალი ქვეყნების სიაში. კიდევ ერთ ანგარიშში, კერძოდ, IREX-ის მედიის მდგრადობის ინდექსში (MSI), გამოთქმულია წუხილი ხელისუფლების მცდელობის გამო, შეზღუდოს გამოხატვის თავისუფლება, რის გამოც ქვეყნის მაჩვენებელი 2018 წლის 2.31-დან 2019 წელს 2.25-მდე მცირედით შემცირდა… რეგიონის ქვეყნებს შორის საქართველოს ფუნქციონირებადი და შედარებით თავისუფალი პლურალისტური მედიაგარემო აქვს. თუმცა, ვითარება კვლავ მყიფეა და პოლიტიკურ და მედიამფლობელობის ცვლილებებთან მიმართ მოწყვლადია,“ – ვკითხულობთ ანგარიშში.

აქვე ნახავთ ამბავს აჭარის ტელევიზიაზე, იმაზე, თუ როგორ ჩამოაშორეს კრიტიკულად განწყობილი ჟურნალისტები ტელევიზიას და რომ ეს „პოლიტიკურ ზეწოლად“ შეაფასა ორგანიზაციამ „რეპორტიორები საზღვრებს გარეშე“.

„…პრობლემები შეექმნა კიდევ ერთ, ხელისუფლების მიმართ კრიტიკულად განწყობილ სატელევიზიო არხს – აჭარის საზოგადოებრივ მაუწყებელს, რომელიც ეუთოს დემოკრატიული ინსტიტუტებისა და ადამიანის უფლებების ოფისისა (ODHIR) და ევროკავშირისა (EU) და გაეროს განვითარების პროგრამის (UNDP)5 შეფასებებით, მიუკერძოებელი მედიასაშუალებაა. პრობლემები დაიწყო 2019 წელს არხის გენერალური დირექტორის იმპიჩმენტით და მისი თანამდებობიდან გადაყენებით, რასაც ახალი ამბების სამსახურში საკვანძო თანამშრომლების ჩანაცვლება და ჟურნალისტების ქუჩის საპროტესტო გამოსვლები მოჰყვა, რა დროსაც კომპანიის გენერალურ დირექტორს ცენზურაში ადანაშაულებდნენ,“ – აღნიშნულია ანგარიშში აჭარის ტელევიზიის შესახებ.

ამ ნაწილში მოხვდა პროსახელისუფლებო და ოპოზიციური პარტიების ყალბი ფეისბუქგვერდების წაშლა და რუსულ პროპაგანდასთან მუშაობაც. სამოქალაქო სექტორის შეფასებით, არ ჩანს მკაფიოდ, რამდენად ეფექტურია ხელისუფლება ამ მიმართულებით. ანგარიშის ავტორები მიმართავენ პარლამენტს, რომ შეიქმნას ფორმატი, სადაც სხვადასხვა დაინტერესებული მხარე ჩაერთვება და შეთანხმდებიან „ყველაზე ეფექტურ მოდელზე“.

როგორ იყენებს საქართველო ასოცირების შეთანხმებას ეკონომიკური განვითარების და სავაჭრო ურთიერთობების კუთხით? – ეს საკითხიც მოხვდა ანგარიშში.

„2014- 2020 წლების პერიოდში საქართველომ 57%-ით გაზარდა ევროკავშირში მისი ექსპორტის მოცულობა… ევროკავშირთან ვაჭრობის გარკვეული დივერსიფიკაციის და ევროპის ბაზრებზე ექსპორტიორი ქვეყნების რიცხვის ზრდის მიუხედავად, მოცულობის ზრდა მიმდინარეობს ნელი ტემპით და რეალურად ექსპორტის ძირითად წყაროს წარმოადგენს ნედლეული და დაუმუშავებელი საქონელი…

საქართველო აქტიურად ცდილობს გაზარდოს მისი ექსპორტის მოცულობა აღმოსავლეთ პარტნიორობის ქვეყნებში და გარკვეულწილად მიაღწია წარმატებას, თუმცა ქვეყნის ექსპორტის ბაზა არ არის ფართო და არ შეუძლია ეკონომიკური ან ტექნოლოგიური განვითარების მხარდაჭერა. აღმოსავლეთ პარტნიორობის ქვეყნებიდან იმპორტის ტენდენცია კლებულობს სავარაუდოდ რუსული კომპანიების მხრიდან კონკურენციის გამო, რომელთაც მკვეთრად გაზარდეს გაყიდვები საქართველოში,“ – აღნიშნულია ანგარიშში.

სამოქალაქო ორგანიზაციების მიერ მომზადებულ ანგარიშში ნახავთ მსოფლიო ბანკის მონაცემებსაც, რომლის მიხედვითაც  2010-2019 წლებში, საქართველოს მშპ წლიურად საშუალოდ 4.8%-ით იზრდებოდა, რამაც ათი წლის განმავლობში უმუშევრობის დონე თითქმის გაანახევრა 37.4%-დან 20.1%-მდე 2018 წელს. აქვე ხაზგასმულია ისიც, რომ დაფინანსების წყაროები შეზღუდულია და კონკურენცია – დაბალი.

„…საქართველოში ყველაზე მაღალი საპროცენტო განაკვეთი არსებობს სხვა ნაკლებად განვითარებულ ქვეყნებთან შედარებით. შესაბამისად, მცირე და საშუალო საწარმოებს ურჩევნიათ დოლარში სესხის აღება ასეთ შემთხვევებში დაბალი საპროცენტო განაკვეთიდან გამომდინარე,“ – წერია ანგარიშში.

სამოქალაქო ორგანიზაციები აფასებენ გენდერული თანასწორობის და დისკრიმინაციის აღმოფხვრის კუთხით ვალდებულებების შესრულებასაც.

„2017 წლის მაისში საქართველომ მოახდინა ქალთა მიმართ ძალადობისა და ოჯახში ძალადობის პრევენციისა და აღკვეთის შესახებ ევროპის საბჭოს კონვენციის, ე.წ. სტამბოლის კონვენციის რატიფიცირება, რასაც ითვალისწინებდა 20 შედეგი 2020 წლისთვის ჩარჩო და ევროკავშირსა და საქართველოს შორის ასოცირების შეთანხმების 2017-2020 წლების დღის წესრიგი. საქართველოს კანონმდებლობაში განხორციელებული ცვლილებების შედეგად, რომელიც სტამბოლის კონვენციის 90%-ს ფარავს, ქვეყანაში მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდა ქალების დაცვა.

2019 წლის მაისში, სტამბოლის კონვენციის სტანდარტების დასაკმაყოფილებლად, საქართველოს პარლამენტმა აკრძალა სექსუალური ძალადობა. ცვლილებები შეეხო რამდენიმე კანონსაც. საქართველოს შრომის კოდექსის მიხედვით “სექსუალურ შევიწროებად მიიჩნევა პირის მიმართ არასასურველი სექსუალური ხასიათის ქცევა, რომელიც მიზნად ისახავს ან/და იწვევს მისი ღირსების შელახვას და ქმნის მისთვის დამაშინებელ, მტრულ, დამამცირებელ, ღირსების შემლახველ ან შეურაცხმყოფელ გარემოს”. ასევე, საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსს დაემატა მუხლი, რომელიც სექსუალური შევიწრობისთვის ჯარიმას – 300 ლარის ოდენობით განსაზღვრავს,“ – წერია ანგარიშში.

სამოქალაქო ორგანიზაციები ასევე პოზიტიურად აფასებენ საკრებულოებში 2018 წელს გენდერული თანასწორობის საბჭოების შექმნას.

რაც შეეხება გამოწვევებს – ანგარიშის ავტორები მიიჩნევენ, რომ გაუპატიურების განმარტება ისევ არ არის „სტამბოლის კონვენციასთან“ და „ქალთა დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის კონვენციასთან“ შესაბამისობაში. საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსი გაუპატიურებას განმარტავს, როგორც ძალადობრივ აქტს ან ძალადობის მუქარას, სადაც თანხმობის არარსებობა დანაშაულის მთავარი საკითხი არ არის. ამასთანავე, გაუპატიურება ქორწინებაში ღიად კრიმინალიზებული არ არის და არ მიიჩნევა დამამძიმებელ გარემოებად.

„სტამბოლის კონვენციის“ მიერ ქალთა დაცვისათვის განსაზღვრული საერთაშორისო სტანდარტების დასაკმაყოფილებლად, აუცილებელია გაუპატიურების დეფინიციის ცვლილება და ქორწინებაში გაუპატიურების დამატება,“ – ეს ანგარიშის რეკომენდაციების ნაწილში წერია.

რეკომენდაციაა ესეც: „პარლამენტმა უნდა დაამტკიცოს გენდერული კვოტირების შესახებ კანონმდებლობა ქალების პოლიტიკურ ცხოვრებაში ჩართულობის უზრუნველსყოფად. შრომის ანაზღაურებაში არსებული სხვაობის შესამცირებლად, უნდა შემუშავდეს სახელმწიფო სტრატეგია და უნდა გაუმჯობესდეს დათვლის მეთოდოლოგია, უნდა გაიზარდოს სოციალური მომსახურების სააგენტოს ფინანსური და ადამიანური რესურსები იმისათვის, რომ შესაძლებელი გახდეს ოჯახური და გენდერული ნიშნით ძალადობაზე ეფექტური რეაგირება.

ანტიკორუფციული მექანიზმის ნაწილში სამოქალაქო ორგანიზაციები თვლიან, რომ „სერიოზულ პრობლემად რჩება კომპლექსური, ელიტური კორუფცია“ და ეს განსაკუთრებით შესამჩნევია მაშინ, როცა „სამართალდამცავი ორგანოები შეუსაბამოდ რეაგირებენ გახმაურებულ კორუფციულ საქმეებზე“.

ანგარიშში გაკრიტიკებულია უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეების შერჩევის არსებული წესი, რაც „ნათლად მიუთითებს საქართველოს იუსტიციის უმაღლეს საბჭოში არსებულ ფუნდამენტური პრობლემებზე, კანდიდატების არაობიექტურად შეფასების ფაქტებზე, ან საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრთა კვალიფიკაციის ნაკლებობაზე. ღია საპარლამენტო მოსმენებზე კანდიდატების უმეტესობამ ვერ შეძლო დაემტკიცებინა საკუთარი კეთილსინდისიერება და კომპეტენცია… საქართველოს პარლამენტმა უნდა მიიღოს ეფექტური, გამჭვირვალე, მნიშვნელოვანი და არა ფრაგმენტული და ზედაპირული საკანონმდებლო ცვლილებები, რომლებიც შეესაბამება ევროპულ სტანდარტებს და უნდა უზრუნველყოს სასამართლო სისტემის დამოუკიდებლობის და მიუკერძოებლობის ეფექტურად დაცვა,“ – თვლიან ანგარიშის ავტორები.

რა შეიცვალა თავად სამოქალაქო ორგანიზაციების მუშაობის ეფექტურობის კუთხით? – ანგარიშში ყურადღება გამახვილებულია გადაწყვეტილებების მიღების პროცესზე სამოქალაქო ორგანიზაციების გავლენა. ანგარიშის მიხედვით, პოლიტიკურ დიალოგში მონაწილეობს და სახელმწიფო ორგანოებთან კომუნიკაცია აქვს საქართველოში მოქმედი არასამთავრობო ორგანიზაციების 61 პროცენტს, თუმცა მათგან მხოლოდ 36 პროცენტი აცხადებს, რომ ბოლო 4 წელიწადში „მიაღწიეს წარმატებას ისეთი კონკრეტული შედეგების მიღებაში, როგორიცაა ცვლილებები პოლიტიკაში, ან კანონმდებლობაში“.

„CSO Meter-ის მიერ საქართველოსა და ასევე მოლდოვას შესახებ 2019 წელს გამოქვეყნებული ანგარიშები იძლევა მეტნაკლებად მსგავს შედეგებს შესაბამის მთავრობებთან სამოქალაქო საზოგადოებრივი ორგანიზაციების საკონსულტაციო ორგანოებში მუშაობის შეფასებისას. უფრო კონკრეტულად, კითხვაზე-სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავებისას ხდებოდა თუ არა საკონსულტაციო ორგანოს გადაწყვეტილების გათვალისწინება, მოლდოვას სამოქალაქო საზოგადოებრივი ორგანიზაციების მხოლოდ 45.5%-მა და საქართველოს სამოქალაქო საზოგადოებრივი ორგანიზაციების 21 47.7% -მა გასცა დადებითი პასუხი,“ – აღნიშნულია ანგარიშში.

სამოქალაქო ორგანიზაციები აქცენტს აკეთებენ იმაზეც, რომ ბოლო დროს ის არასამთავრობო ორგანიზაციები, რომლებიც მთავრობას აკრიტიკებენ, „ქართული ოცნების“ მხრიდან სიტყვიერი შეტევის სამიზნე გახდნენ და ბრალს სდებენ პოლიტიკურ მიკერძოებასა და არაობიექტურობაში.

ერთ ჩვეულებრივ სამუშაო დღეს ყოფილი ჯარისკაცი თამაზ ნადირაძე უცხოელებს შეხვდა. ცოლ-ქმარი სამი მცირეწლოვანი ბავშვით ქუჩაში იდგა და ტრანსპორტს ელოდებოდა.  ღამდებოდა, წვიმდა და ციოდა. თამაზი იხსენებს, რომ მგზავრებს ტაქსის ფული არ აღმოაჩნდათ, ავტობუსები კი უკვე აღარ მოძრაობდნენ. „შემეცოდა, პატარა ბავშვებით იყვნენ. არ მინდა ფული, ისე წაგიყვანთ-მეთქი ვუთხარი და ავიყვანე“.

მგზავრები სუდანელი ლტოლვილები იყვნენ, ტაქსის მძღოლი კი აგვისტოს ომის ვეტერანი.

ამ დღის შემდეგ თამაზ ნადირაძის ცხოვრებაც შეიცვალა. სწორედ ამ ერთმა მგზავრობამ გადაწყვიტა, თუ სად იქნებოდა მისი დროებითი, მაგრამ მყუდრო ბინა.

თამაზ ნადირაძე ჯარში მსახურობდა, სადაც ფეხი დაუზიანდა. მარჯვენა ფეხზე 5 ოპერაცია დასჭირდა, თუმცა პრობლემა ისევ აქვს. რუსეთ-საქართველოს აგვისტოს ომის დროს, არტილერიაში მემიზნე იყო. ამბობს, რომ აფეთქებების ხმა ახლაც ჩაესმის ყურში.  „რაღაც დამიზიანდა ალბათ, რადგან ომის შემდეგ, მეტყველებაზეც შემექმნა პრობლემა. ზოგჯერ კარგად ვმეტყველებ, ზოგჯერ შეფერხებით,“ – გვეუბნება ის.

ომის ვეტერანს საკუთარი სახლი არ აქვს.  წარმოშობით გურჯაანიდანაა, თუმცა 11 წელია ბათუმში, მეუღლესთან ერთად ცხოვრობს. საკუთარი სახლი არც მის მეუღლეს აქვს, ამიტომ ნაქირავებიდან ნაქირავებში უწევთ გადასვლა.

„მშიერიც ვყოფილვართ, სიცივეშიც, 3 თვე შუქიც არ გვქონია“ – ამბობს ვეტერანის მეუღლე თამილა შავაძე, რომელიც ცდილობს საარსებო თანხა დღიური სამუშაოთი იშოვოს. მას ჯანმრთელობის პრობლემები აქვს, ფიზიკური მუშაობა უჭირს თამაზ ნადირაძესაც.

„ოპერაციის შემდეგ მძიმეს აწევა აღარ შემიძლია. სამსახური არ მაქვს, არც სოციალური შემწეობა. საკუთარი საწოლიც კი არ მაქვს, რომ დავიძინო, მაგრამ მაინც მაღალი ქულები მომდის. ერთადერთი, რასაც სახელმწიფო მაძლევს, როგორც ვეტერანს, თვეში 22 ლარი და 5-კილოიანია გაზის ბალონია. რა გავაკეთო ამ ფულით, ბინა ვიქირავო, შუქის ფული გადავიხადო თუ საკვები ვიყიდო?“ – ამბობს თამაზ ნადირაძე.

საცხოვრებელი ფართობის გამოყოფის მოთხოვნით ნადირაძე წერილს წერილზე გზავნის. ხან ვეტერანთა ორგანიზაციას მიმართავს დახმარებისთვის, ხან აჭარის მთავრობას და მერიას, თუმცა პასუხად მხოლოდ უარს იღებს -„ახლა არ გვაქვს.“

კორონავირუსის პანდემიამდე თამაზ ნადირაძემ ცოლისძმისგან ავტომანქანა ითხოვა და ტაქსიზე დაიწყო მუშაობა, თუმცა მალე კორონავირუსის გამო შეზღუდვები დაწესდა. თამაზი მაინც მადლიერია, რომ სწორედ ტაქსიზე მუშაობის დროს გაიცნო ადამიანები, რომლებმაც ყველაზე მძიმე დროს გაუწოდეს დახმარების ხელი.

„უცხო ადამიანებმა კარი გაგვიღეს და ლუკმა გაგვიყვეს. სახლში შუქი ამ ხალხის წყალობით ავანთეთ. როცა კორონავირუსის გამო კარანტინი გამოცხადდა და ყველაფერი ჩაიკეტა, ვეღარც ტაქსიზე ვმუშაობდი. შემოსავლის გარეშე დავრჩით, საჭმლის ფულიც კი არ გვქონდა. აჭარის მთავრობას, ქალაქის მერს ლაშა კომახიძეს თავის ფეისბუქზეც მივწერეთ, რომ ერთი სასურსათო კალათა მაინც გამოეგზავნათ, მაგრამ არავინ არ მოგვაქცია ყურადღება.  ერთი კალათა შეგენანათ? აი, ამ ადამიანებმა კი სახლის კარი გაგვიღეს,“ – ამბობს თამაზ ნადირაძე სუდანელ მეგობრებზე. „ეს ხალხი ღმერთის საჩუქარია ჩვენთვის“- ამბობს მისი მეუღლეც.

სუდანელი ლტოლვილებიც ნაქირავებ ბინაში ცხოვრობენ ბათუმში. ამის მიუხედავად, მათ ახალშეძენილი ქართველი მეგობრები ოჯახში უსასყიდლოდ შეიფარეს.

„მეორე დღეს მეისუნის მეუღლემ მომძებნა და მგზავრობის ფული მომიტანა, მაგრამ არ გამოვართვი. ვუთხარი, მე ხომ უფასოდ წამოგიყვანეთ-მეთქი. ამის შემდეგ დავმეგობრდით,“ – გვეუბნება თამაზი. როცა ის და მისი მეუღლე თავიანთ გაჭირვებაზე ყვებიან, მეისუნს თვალები ცრემლით ევსება. განიცდის ახალშეძენილი ქართველი მეგობრების მდგომარეობას და ამბობს, რომ სახელმწიფო ნამდვილად უნდა დაეხმაროს მათ. „მით უმეტეს, ვეტერან ადამიანს, რომელიც ომში იყო,“- გვეუბნება მეისუნი.

თამაზ ნადირაძე ამბობს, რომ სახელმწიფო არ ზრუნავს ადამიანებზე, რომელმაც ომი გამოიარეს.

„გამოვიდნენ და მითხრან, ვეტერანს საცხოვრებელი ბინა ეკუთვნის თუ არა? თუ არ ეკუთვნის, ისიც მითხრან… მალე აგვისტო მოვა, მივლენ მემორიალთან, ყვავილებს მიიტანენ, ცრემლებს ჩამოყრიან და შედეგი რაა, 22 ლარი?!“ – გვეუბნება ის.

„სხვა ქვეყნის მოქალაქემ უნდა შეგვიფაროს, ჩვენი ტკივილი გულთან მიიტანოს და ჩვენმა სახელმწიფომ არა? წამლის ფული არ მაქვს, რომ ვიმკურნალო. იქნებ შვილიც გაგვიჩნდეს. ახლა თირკმელზე მაქვს პრობლემა და შეიძლება თირკმელი დავკარგო. როგორ ვიარსებოთ?“ – ამბობს თამილა.

თამაზ ნადირაძე ამბობს, რომ ხელისუფლებას ხალხი მარტო არჩევნებისთვის უნდა, „მივაღწევ კი არჩევნებამდე. თუ ქუჩაში აღმოვჩნდი, მოვკვდები, აბა, რა იქნება.  მეც ხომ მინდა არსებობა“ – გვეუბნება ის.

თამაზ ნადირაძეს სურს, სახელმწიფომ მეტი ყურადღება გამოიჩინოს ვეტერანების მიმართ.

„საბუთს რომ მაძლევ, ვეტერანი კაცი ასეთ მდგომარეობაში უნდა ვიყო? რისი ვეტერანი ვარ, უსახლკაროების ვეტერანი ვარ? რა უნდა გავაკეთო, თავჩაღუნული მივდივარ. მომხედეთ, არ დამტოვოთ ქუჩაში“ – მიმართავს სუდანელი ლტოლვილების ნაქირავებ ბინაში შეხიზნული ქართველი ომის ვეტერანი მთავრობას.

ვიდეო:

See more

საქართველოს პროკურატურის ცნობით, სიღნაღის სასამართლომ  ძალადობის მსხვერპლთა თავშესაფარში მოთავსებული პირის გაუპატიურების მცდელობაში ბრალდებული ვ.დ. დამნაშავედ ცნო.

პროკურატურის ინფორმაციით, გამოძიების შედეგად, ბრალდების მხარის მიერ სასამართლო პროცესზე წარდგენილი მტკიცებულებებით დადასტურდა, რომ 2019 წლის 14 ოქტომბერს სიღნაღის რაიონში მდებარე ძალადობის მსხვერპლთა თავშესაფრის დაცვის თანამშრომელმა ვ.დ.-მ, ძალადობის გამოყენებით ბენეფიციარის გაუპატიურება სცადა.

ვ.დ. 2019 წლის 14 ოქტომბერს დააკავეს. მას ბრალდება სისხლის სამართლის კოდექსის 19 137-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით (გაუპატიურების მცდელობა) წარედგინა და აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობა შეეფარდა.

სიღნაღის რაიონულმა სასამართლომ ვ.დ. დამნაშავედ ცნო წარდგენილ ბრალდებაში და სასჯელის სახედ და ზომად 6 წლით თავისუფლების აღკვეთა განუსაზღვრა.

 

8 ელექტროავტობუსი ბათუმის ქუჩებში შემოდგომაზე უნდა გამოჩნდეს – დღეს, 8 ივლისს, ბათუმის მერმა, ლაშა კომახიძემ ფეისბუქზე ბათუმისთვის აწყობილი ელექტროავტობუსის ვიდეოც გაავრცელა.

ბათუმის ავტოტრანსპორტის ინფორმაციით, ელექტროავტობუსები თეთრი ფერის იქნება.

8 ელექტროავტობუსის შესყიდვაზე შპს „ბათუმის ავტოტრანსპორტსა“ და ბელორუსულ კომპანია  „ბელკომუნამაშს“ შორის ხელშეკრულება 2019 წლის 10 სექტემბერს გაფორმდა.

ბათუმის მერიის ინფორმაციით,  ელექტროავტობუსების პროექტისთვის 3 მილიონ 777 ათასი ევრო დაიხარჯება: „აღმოსავლეთ ევროპის ენერგოეფექტურობისა და გარემოს დაცვის პარტნიორობის (E5P) ფონდმა, რომლის უმსხვილესი დონორები არიან ევროკავშირი და შვედეთი, 1 მილიონ 500 ათასი ევრო გრანტის სახით გამოყო, დარჩენილი თანხა კი, EBRD-ის შეღავათიანი სესხია“. ამ თანხაში შედის ელექტროავტობუსების დასამუხტი აპარატურა.

„რუსული პროპაგანდის წინააღმდეგ ბრძოლა თითოეული მოქალაქის მოვალეობაა… იცვლება ბრძოლის წესები და მეთოდები – რუსეთი ჩვენ წინააღმდეგ ახორციელებს როგორც ღია, ასევე ფარულ აგრესიას და მედია, განსაკუთრებით კი სოციალური ქსელი, რუსებს საკმაოდ კარგად აქვთ ათვისებული. ეს უკვე აღიარებულია, რომ რუსული საგარეო პოლიტიკის ერთ-ერთი მძლავრი ინსტრუმენტი სოციალური ქსელია. ამიტომ ეს ბრძოლა ჩვენთვის სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობისაა,“ – ამბობს „ბათუმელებთან“ ბათუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი, ირაკლი მანველიძე. ის ახლა უნივერსიტეტში ასწავლის ახალ არჩევით საგანს – სტრატეგიული კომუნიკაცია.

ახალი საგნის სწავლება ბსუ-ში დაიწყო სამოქალაქო ორგანიზაციის – „საქართველოს სტრატეგიის და განვითარების ცენტრის”ორგანიზებით და ამერიკის შეერთებული შტატების საელჩოს ხელშეწყობით. კურსისთვის სახელმძღვანელოების შეძენა ბრიტანეთის საელჩოს დახმარებით განხორციელდა. პროგრამის ფარგლებში საუკეთესო თემის ავტორი სტუდენტები სტიპენდიითაც ჯილდოვდებიან – 375 აშშ დოლარი.

ირაკლი მანველიძე გვიყვება, რომ პირველ ეტაპზე ეს სასწავლო კურსი 30-მა სტუდენტმა აირჩია, აპრილში დაგეგმილი იყო საერთაშორისო სამეცნიერო პლატფორმის მოწყობაც, თუმცა იგი პანდემიის გამო გაურკვეველი ვადით გადაიდო.

„…სავალდებულო კურსის ცვლილება ითხოვს აკრედიტაციას, ჩვენ 2021 წელს გვიწევს პროგრამების აკრედიტაცია. ვფიქრობთ, რომ ეს სასწავლო კურსი სავალდებულო გახდება ევროპისმცოდნეობის, საერთაშორისო ურთიერთობების და საჯარო მმართველობის საგანმანათლებლო პროგრამებზე,“ – ამბობს ირაკლი მანველიძე.

კურსის ხელმძღვანელის თქმით, სტუდენტებმა თემები ტროლების ომებზე უკვე მოამზადეს, ასევე მედიაწიგნიერების როლსა და პროპაგანდაზე, როგორც საგარეო ურთიერთობის ინსტრუმენტზე.

ასოცირებულ პროფესორს, ირაკლი მანველიძეს ვკითხეთ, სახელმწიფო უწყებებში სტრატეგიული კომუნიკაციის სამსახურების მუშაობის ეფექტურობაზეც. ზოგიერთი ექსპერტის და, მათ შორის, თავდაცვის ყოფილი მინისტრის, თინა ხიდაშელის აზრით, ეს სამსახურები სათანადოდ ვერ მუშაობენ. ირაკლი მანველიძე მიიჩნევს, რომ სახელმწიფო უწყებები ამ კუთხით საქმეს „კარგად ართმევენ თავს“.

„…მარტივი არის ხარვეზების დანახვა, მაგრამ უნდა გავითვალისწინოთ ერთი რამ – კომუნიკაციის მიმართულება ახალი გამოწვევაა საზოგადოებისთვის, სახელმწიფოსთვის… დღეს რაღაც სტრუქტურა შეიქმნას და ხვალ პასუხი მოსთხოვო, მე ეს არამართებულად მიმაჩნია… ჩვენი სასწავლო კურსიდან გამომდინარე, ხაზი მინდა გავუსვა, რომ საქართველოში სახელმწიფო უწყებები ამ მიმართულებით მუშაობას მეტ-ნაკლებად კარგად ართმევენ თავს,“ – გვითხრა ირაკლი მანველიძემ. მას ვთხოვეთ დაკონკრეტება, რის საფუძველზე აფასებს სახელმწიფო უწყებების მუშაობას პოზიტიურად. პროფესორმა განმარტა, რომ მას კონკრეტული „ქეისები“ აქვს იმის საილუსტრაციოდ, რასაც ამბობს, თუმცა ეს კონკრეტული „ქეისები“ ჩვენთან საუბრის დროს ვერ გაიხსნა.

„…სასწავლო კურსის დროს ჩვენ  განვიხილავთ კონკრეტულ შემთხვევებს, თუ როგორ მუშაობენ ეს სამსახურები…. მინდა გითხრათ, რომ სახელმწიფოს აქვს გააზრებული სტრატეგია. ეს არის საკმაოდ კომპლექსური, რომელიც ითვალისწინებს სხვადასხვა ინსტრუმენტის გამოყენებას, ეს არის მედიასაშუალებებთან მუშაობა, ასევე გარკვეული ქმედებები, რომელიც ემსახურება მყისიერ რეაგირებას. ხელისუფლება იყენებს მედიასაშუალებებს და საერთაშორისო ტრიბუნებს, რითაც ის ახდენს კომპენსირებას ამ დეზინფორმაციისა, რომელიც მიმართულია სახელმწიფოს წინააღმდეგ,“ – აღნიშნა ირაკლი მანველიძემ „ბათუმელებთან“.

ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტი – IDFI, საზოგადოება “მემორიალთან” ერთად, ფართომასშტაბიან კამპანიას იწყებს, რომლის ფარგლებშიც, პირველ რიგში, საბჭოთა პერიოდის რეპრესირებულთათვის განკუთვნილი საყოფაცხოვრებო სუბსიდიის გაზრდას ითხოვენ. სახელმწიფოს მიერ სხვადასხვა სოციალური კატეგორიისთვის დაწესებულ საყოფაცხოვრებო სუბსიდიებს შორის ყველაზე მწირი, 7-ლარიანი დახმარება (ჩერნობილის ბირთვული ობიექტის შემხებლობაში მყოფ პირებთან ერთად), სწორედ საბჭოთა პოლიტიკური რეპრესიების მსხვერპლად აღიარებული პირებისთვისაა გათვალისწინებული. სუბსიდიის ზრდის მოთხოვნით, IDFI ღია წერილით მიმართავს საქართველოს პრემიერ-მინისტრს.

პეტიციის მიხედვით, ორგანიზაცია ითხოვს 7-ლარიანი სუბსიდიის გაზრდას 44 ლარამდე – სხვა სოციალური კატეგორიებისთვის დაწესებული საყოფაცხოვრებო სუბსიდიის მსგავსად.

IDFI-ის ინფორმაციით, 7-ლარიან სუბსიდიას საქართველოში, 2020 წლის იანვრის მდგომარეობით, 10396 პირი იღებს.

იმ შემთხვევაში, თუ წარდგენილ ელექტრონულ პეტიციას ichange-ის პორტალზე გამოქვეყნებიდან 30 კალენდარულ დღეში ხელს მოაწერს არანაკლებ 10 000 მომხმარებელი,  საქართველოს მთავრობა ვალდებულია განიხილოს პეტიცია, ადმინისტრაციაში შექმნილი ელექტრონული პეტიციის ექსპერტების კომისიის მეშვეობით.

„საქართველოს ხელისუფლების მხრიდან რეპრესირებულთათვის საყოფაცხოვრებო სუბსიდიის გაზრდა იქნება საქართველოში პოლიტიკური რეპრესიების მსხვერპლი 10 ათასი მოქალაქისთვის მნიშვნელოვანი დახმარება და სახელმწიფოს მხრიდან მათი რეალური მხარდაჭერა.

1921 წლის თებერვლიდან – 1990 წლის 28 ოქტომბრამდე, საბჭოთა ოკუპაციის და შემდგომ საბჭოთა კავშირის არსებობის დროს, საქართველოს მოქალაქეებმა განიცადეს მასობრივი რეპრესიები. რეპრესიები მასშტაბური და მწვავე იყო სტალინის პერიოდში, განსაკუთრებით 1937-1938 წლებში, რაც მოიცავდა ადამიანების მასობრივად დახვრეტას, გადასახლებას და ძირითად შემთხვევაში, რეპრესირებულთა ქონების სრულად ჩამორთმევას, რეპრესირებულთა ოჯახის წევრების სტიგმატიზაციას და საზოგადოებისგან გარიყვას, მათთვის არათანაბარი სოციალური პირობების შექმნას და შევიწროებას. 2012-2018 წლებში, საქართველოს საქალაქო სასამართლოს მიერ რეპრესირებულად ან რეპრესირებული პირის პირველი რიგის მემკვიდრედ, აღიარებულ იქნა 16,468 პირი. საქართველოს სახელმწიფოს მიერ სხვადასხვა სოციალური კატეგორიის დახმარების მიზნით დაწესებულ საყოფაცხოვრებო სუბსიდიის ოდენობებს შორის, ყველაზე დაბალი, თვეში 7-ლარიანი დახმარება, გათვალისწინებულია პოლიტიკური რეპრესიების მსხვერპლად აღიარებული პირებისთვის”, – წერია პეტიციაში.

საგანგებო სიტუაციების სამსახურის ცნობით, სვანეთში, სოფელ ხაიშთან ხანძრის 4 აქტიური კერიდან 3 ლოკალიზებულია.

სვანეთში, სოფელ ხაიშთან ტყის ხანძრის ქრობის სამუშაოები მეოთხე დღეა მიმდინარეობს.

საგანგებოს ინფორმაციით, მთის ორ ფერდზე, არსებული 4 სხვადასხვა სირთულის კერიდან, მოხერხდა 3-ის ლოკალიზება, მეოთხე ადგილზე კი, რომელიც რელიეფურად ყველაზე რთულად მისადგომია, მუშაობს საჰაერო ძალა.

ხანძრის სალიკვიდაციო სამუშაოებში სულ 4 ვერტმფრენია ჩართული.

მობილიზებულია დამატებითი ცოცხალი ძალა თბილისიდან, ასევე, ქვემო ქართლის, აჭარის და იმერეთის რეგიონებიდან. სოფელ ხაიშთან დღის განმავლობაში სულ 200 მეხანძრე-მაშველი და 10 ერთეული სახანძრო-სამაშველო ტექნიკა იმუშავებს. საგანგებოს ცნობით, რთულ რელიეფზე სამუშაოდ პროცესში ჩაერთვება განსაკუთრებულ სიტუაციებზე სწრაფი რეაგირების სამაშველო ჯგუფი.

საგანგებო სიტუაციების სამსახურის ინფორმაციით, ამ დროისთვის ადგილზე სიტუაცია კონტროლს სრულად ექვემდებარება და გრძელდება აქტიური სამუშაოები.

_______________

ფოტო: საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახური

„განაშენიანების გეგმით შემოთავაზებულია სანაპირო ზოლში არსებული ყველა მოცულობითი შენობის დემონტაჟი და მხოლოდ დროებითი, მცირე ზომის კვების ობიექტების განთავსება… მათი უმეტესობა განთავსებულია სანაპირო ზოლზე მთავარ გამოსასვლელებთან და პრომენადის ნაწილში მოხვედრისას, ვერ ხერხდება ზღვის პანორამის აღქმა,“ – აღნიშნულია ბათუმის ბულვარის განაშენიანების გეგმაში, რომელიც კომპანიამ „ბაუ დიზაინმა“ მოამზადა.

პროექტის წინასწარი ვერსიის ნახვა ფეისბუქგვერდზე შეგიძლიათ – „ბათუმის ბულვარის განაშენიანების გეგმა“. ბულვარის ადმინისტრაციაში ამბობენ, რომ ახლა აქტიური მოქალაქეების მოსაზრებებს და შენიშვნებს ელიან.

დოკუმენტის მიხედვით, ვიზუალური კუთხით პრობლემურია სანაპირო ზოლში განთავსებული ჯიხურები და ის სამეთვალყურეო კოშკებიც, რომლებიც წელს მოაწყვეს.

„სანაპირო ზოლში განთავსებული ჯიხურები რადიკალურად განსხვავდება ერთმანეთისგან ვიზუალით, არქიტექტურული სტილით, მასალით და მასშტაბით. შესაბამისად, აუცილებელია არსებული ჯიხურებისგან ტერიტორიის გამოთავისუფლება და საპროექტო ობიექტების განთავსება ერთიანი იერ-სახითა და კონცეფციით… სამეთვალყურეო კოშკები ზედმეტად დიდია… აუცილებელია არსებული კოშკების ჩანაცვლება ახალი მოცულობებით, რომლებიც
იქნება მეტად მსუბუქი იერ-სახის და შედარებით პატარა მოცულობის,“ – აღნიშნულია ბათუმის ბულვარის განაშენიანების გეგმაში.

ამავე გეგმის მიხედვით, ბულვარში დღეს არსებული 4 პირსის გარდა, შესაძლოა მოეწყოს ორი ახალი პირსი სასტუმრო „შერატონის“ და „ახალი ბულვარის“ მიმდებარედ, თუმცა, გეგმის ავტორების აზრით, ამ პირსებს მხოლოდ სარეკრეაციო დანიშნულება უნდა ჰქონდეთ.

გეგმის ავტორები აქცენტს აკეთებენ იმაზეც, რომ „სანაპირო ზოლში დღეისათვის განთავსებული ობიექტები არ წარმოადგენენ დროებით შენობებს. ისინი წარმოადგენენ კაპიტალურ შენობა-ნაგებობებს,“ – აღნიშნულია დოკუმენტში.

„ჩვენი სურვილია, მაქსიმალურად ბევრი მოქალაქე და სპეციალისტი ჩაერთოს ამ დოკუმენტის განხილვაში… ჯერ დოკუმენტზე მუშაობა დასრულებული არ არის, მაგრამ მოქალაქეებს შეუძლიათ ფეისბუქგვერდზე მოგვწერონ შეხედულებები. ჩვენ დავავალეთ კომპანიას საჯარო განხილვაც, თუმცა რა ფორმით მოხერხდება არსებული პანდემიის პირობებში, ჯერ უცნობია,“ – გვითხრა ბათუმის ბულვარის ხელმძღვანელმა, ირაკლი ჯინჭარაძემ.

განაშენიანების გენერალური გეგმის ყველა დოკუმენტს „ბათუმის ბულვარი“ ოქტომბრისთვის ელოდება. ბულვარის ადმინისტრაციაში შექმნილია კომისიაც, რომელშიც არიან სხვადასხვა უწყების წარმომადგენლები, ასევე ორგანიზაცია „ბათომი“. კომისია პერიოდულად მოსაზრებებს შემსრულებელ კომპანიას მიაწვდის. საბოლოოდ, განაშენიანების გენერალური გეგმა ბათუმის საკრებულომ უნდა დაამტკიცოს.

რამდენად შესაძლებელია ბათუმის ბულვარში არსებული შენობების დემონტაჟი, როცა მათი მფლობელების უმეტესობას მრავალწლიანი სარგებლობის ხელშეკრულებები აქვთ? – ირაკლი ჯინჭარაძე მიიჩნევს, რომ თუკი ამ დოკუმენტს საბოლოოდ მიიღებენ, სხვადასხვა ფორმით შეეცდებიან შენობების დემონტაჟს.

„…შესაძლოა, შევთავაზოთ ადგილმონაცვლეობა ან კომპენსაცია. ჩვენ 9 რესტორანს უკვე გავუკეთეთ დემონტაჟი. ყველაფრის მიღწევა შეიძლება, თუკი საზოგადოების თანხმობა იქნება. ჩვენ ერთხელ და სამუდამოდ ერთიანი სახე უნდა მივცეთ ბულვარს. მე მომწონს პირსზე ის იდეაც, რომ იქ კაფეები საერთოდ არ უნდა იყოს, თუ ეს მოეწყობა, იქნება გასასვლელი ზღვაზე ხედებისთვის, ასევე შესაძლებელია კატარღების მისადგომი მოეწყოს იქვე,“ – აღნიშნა ირაკლი ჯინჭარაძემ „ბათუმელებთან“.

ბათუმის სახელმწიფო საზღვაო აკადემია საზღვაო უნივერსიტეტების საერთაშორისო ასოციაციის (IAMU)-ს მიერ დაფუძნებული კვლევითი პროექტების სამუშაო ჯგუფის წევრი გახდა.

IAMU საზღვაო უნივერსიტეტების გლობალური ქსელია, რომელიც უზრუნველყოფს საზღვაო განათლებასა და მეზღვაურთა ტრენინგებს  გლობალური გადაზიდვის ინდუსტრიისათვის.

IAMU-ის სამუშაო ჯგუფში შედის მსოფლიოს 3 უმაღლესი სასწავლებელი. ბათუმის სახელმწიფო საზღვაო აკადემიასთან ერთად, სამუშაო ჯგუფის წევრები არიან გდინიას საზღვაო უნივერსიტეტი [პოლონეთი] და ლივერპულის ჯონ მურის უნივერსიტეტი [დიდი ბრიტანეთი].

სამუშაო ჯგუფის მიზანი IAMU-ს მიერ ორგანიზებული კონკურსების   ფარგლებში წარდგენილი  კვლევითი პროექტების დამუშავება, შეფასება და რეკომენდაციების გაცემაა.

სამუშაო ჯგუფში ბათუმის სახელმწიფო საზღვაო აკადემიას პროფესორი ავთანდილ გეგენავა წარმოადგენს.

„ეს დიდი პატივია აკადემიისათვის, რადგან ეს არის მსოფლიო საზღვაო უნივერსიტეტების გაერთიანება, ასოციაცია, სადაც ასზე მეტი ქვეყნის საზღვაო უმაღლესი სასწავლებელია გაერთიანებული“ – ამბობს ავთანდილ გეგენავა. მისივე თქმით, ბათუმის სახელმწიფო საზღვაო აკადემია 2006 წლიდან არის IAMU-ის წევრი და სწორედ აკადემიის აქტიურობის შედეგია ქართული საზღვაო უმაღლესი სასწავლებლის სამუშაო ჯგუფში მოხვედრა.

ავთანდილ გეგენავას ვკითხეთ, კონკრეტულად რა საკითხებზე მუშაობს IAMU-ის სამუშაო ჯგუფი.

„პირველ რიგში, ჯგუფი მუშაობს დებულებებზე, რას უნდა მიექცეს ყურადღება, რა სახის უნდა იყოს კვლევითი პროექტები. ყოველ წელს იცვლება წარმოდგენილი თემატიკა. პროექტის შედგენასა და წარდგენაში მონაწილეობს მინიმუმ სამი უნივერსიტეტი. ჯგუფი აფასებს პროექტს, იწყება განხილვა, შემდეგ კი პროექტი წარედგინება ექსპერტებს სხვადასხვა ქვეყნიდან. შეფასება ანონიმურად ხდება, ექსპერტები ისე განიხილავენ პროექტს, რომ არ იციან ვისია, რომელი ქვეყნიდანაა პროექტი და ამზადებენ დასკვნას“.

სამუშაო ჯგუფის პირველი შეხვედრა უკვე შედგა ზუმის საშუალებით.

„წესით, ეს უნდა ყოფილიყო პირადი შეხვედრა, თუმცა, სამწუხაროდ, კორონავირუსის გამო ვერ მოხერხდა და შეხვედრა შედგა ზუმის საშუალებით, წარმოდგენილი იყო ძირითადი მიმართულებები, დებულებები და შევთანხმდით, რომ თუ კი ამავე რეჟიმში დავრჩით, შემდეგი შეხვედრა სექტემბერში გაიმართება ისევ ზუმის საშუალებით, ხოლო თუ უკეთესი სიტუაცია იქნება, შეიძლება რომელიმე ქვეყანაში ჩატარდეს,“ – ამბობს ავთანდილ გეგენავა.

 

ავტორი: შოთა გუჯაბიძე

___________________

1918 წლის 22 დეკემბრიდან 1920 წლის 7 ივლისამდე ბათუმი დიდი ბრიტანეთის ქვეშევრდომი იყო. ინგლისს დიდი ხნიდან ჰქონდა პრეტენზიები ბათუმზე და როგორც იქნა საოცნებო კონტროლი დაამყარა. ბათუმი კიდევ ერთხელ მოსწყდა საქართველოს. ბრიტანეთის ინტერესები ბაქოს ნავთს და ბათუმის გეოპოლიტიკურ მდებარეობას უკავშირდებოდა.

აზერბაიჯანის გასაბჭოების მერე საქართველოს ბედიც უკვე გადაწყვეტილი იყო. აშკარად ეტყობოდა ევროპას – ჩვენს დაცვას რომ არ აპირებდა და ზურგს გვაქცევდა. გაერთიანებული ერების წინაპრის – ერთა ლიგის სხდომაზე, სადაც საქართველოს გაწევრიანების საკითხი იხილებოდა, ღიად დააფიქსირა თავისი პოზიცია გერმანიის დელეგაციამ, დღე-დღეზე რუსეთი დაიპყრობს საქართველოსო, თუკი ჩვენს რიგებში მივიღებთ, მისი დაცვაც მოგვიწევს რუსეთისგანო და მაგის თავი ვისა აქვსო. ევროპის სხვა დელეგაციებიც მდუმარედ შეშფოთდნენ და ჯგუფურად თავი გადააქნიეს მარჯვნიდან მარცხნივ და პირიქით.

ინგლისი უკვე მიზეზს ეძებდა, რომ ღირსეულად დაეტოვებინა ბათუმი და ჟორდანიას ნოტამაც არ დააყოვნა, სადაც სუვერენული საქართველოს ტერიტორიაზე უცხო ქვეყნის ჯარის დელიკატურობაზე იყო საუბარი. ფოტოზე სწორედ ბრიტანული არმიის მიერ ბათუმის გადაცემაა აღბეჭდილი საქართველოს ხელისუფლებისთვის. ტრანსპარანტზე წარწერაა – გაუმარჯოს გაერთიანებულ საქრისტიანო და მუსლიმანურ საქართველოს!

უკან დგას სობორო, რომელიც 1932 წელს დაანგრევს მომდევნო ხელისუფლება.

“მე მოწმე ვიყავი იმ პროცედურისა, რაც ბათუმში ჩატარდა ინგლისელების მიერ აქედან წასვლასთან დაკავშირებით. ეს პროცედურა გაიმართა 1920 წლის ივნისის მეორე ნახევარში, ახლანდელი სამხედრო კომისარიატის შენობის წინ, რუსთაველისა და კომკავშირის ქუჩების შესაყართან. ეს შენობა ეკავა ინგლისელების სამხედრო კომენდატურას და მის წინ აღმართულ ბოძზე ინგლისის დროშა ფრიალებდა. დღის მეორე ნახევარში ამ შენობის წინ ქუჩის ორივე მხარეზე ჩამწკრივებული ჯარისკაცების ორი ოცეული იდგა – ერთი იყო ინგლისელები, მეორე კი მენშევიკური საქართველოს ჯარისკაცები. დაახლოებით 5 საათზე იქუხა ზარბაზანმა, (ჩვენ შეჩვეული ვიყავით ზარბაზნების ასეთ გასროლებს, ჯერ ერთი, ყოველდღე შუადღით, გასროლილი ზარბაზნის ხმა ეფინებოდა მთელს ქალაქს – იგი იუწყებოდა, რომ შესრულდა 12 საათი), ამის შემდეგ სასულე ორკესტრის მუსიკის ხმაზე ბოძიდან ნელ-ნელა ჩამოეშვა ინგლისელების დროშა და მის ადგილას აღიმართა მენშევიკური საქართველოს დროშა. ამ დროს ახლანდელი კომკავშირის ქუჩიდან მოისმა ხალხის ხმაური, რაც ხშირად ლოზუნგების წარმოთქმის ფორმას იღებდა. გამოირკვა, რომ ადგილობრივ ბოლშევიკურ ორგანიზაციას საპროტესტო დემონსტრაცია მოუწყვია.”

ეს ამბავი ლადო შარაშიძემ გაიხსენა 1977 წელს. ლადოს დიდი დამსახურება ჰქონდა კულტურული ბათუმის წინაშე. სხვას რომ თავი დავანებოთ, დღევანდელი ხელოვნების მუზეუმის დამაარსებელი და დირექტორი გახლდათ დიდი ხანი.

ქართული დროშა ტროსებში აიხლართა და ცუდად გვენიშნა ეს ამბავიო, დაწერს მერე მოგონებებში ისიდორე რამიშვილი, დემოკრატიული საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრი, წარსულში ბათუმის რევოლუციური მოძრაობის ერთ-ერთი ლიდერი. იქამდე კი რუსეთის იმპერიაში პირველი ტერაქტი – სემინარიის რექტორის პავლე ჩუდეცკის მკვლელობა დააფინანსა ისიდორემ 1886 წელს, რაც იმაში მდგომარეობდა, რომ ხანჯალი უყიდა იოსებ ლაღიაშვილს მანეთად და ორ აბაზად.

ამ დროს უკვე ხელის პორტატიული კამერა უცხო არაა ქართველი ფოტოგრაფებისთვის, რომლითაც ძნელი არ იყო ჰორიზონტის გასწორება შტატივისგან განსხვავებით, მაგრამ ან ფოტოგრაფი ჩქარობდა, ან ამ ნაკლის გამოსწორებას კადრირებით აპირებდა ფოტოს დაბეჭდვისას.

შენარჩუნებულია სახლი და აივანი, საიდანაც ფოტოა გადაღებული.

 

კახურ დიალექტში შიგნიკახურ, გარეკახურ და ქიზიყურ კილოკავებს განასხვავებენ. ქიზიყური დიალექტი განსაკუთრებით საინტერესოა, ბევრი სიტყვის ამოცნობა რთულია და ოდნავადაც არ ჰგავს ჟღერადობით ლიტერატურულ შესატყვისს. შეავსე ტესტი და შეამოწმე, როგორ გესმის კახელების.