Batumelebi

„არ მიმიტოვებია მაინც გადაღება“, – რამდენჯერმე გაიმეორა ჩვენთან საუბრის დროს ილია ჯიშკარიანმა. ის 16 წლისაა და გუშინ, 21 ოქტომბერს, პირველი ოპერატორი იყო, ვინც ზუგდიდში, „საქართველოს ბანკზე“ თავდასხმის გადაღება დაიწყო. ილია ჯიშკარიანს თავდამსხმელმა სავარაუდოდ ორჯერ ესროლა. ილია ტელეკომპანია „ოდიშის“ ოპერატორია.

ილია ჯიშკარიანს რომ თავდამსხმელმა ორჯერ დამიზნებით ესროლა, ამის შესახებ მძევლად აყვანილი ირაკლი კვარაცხელიაც ჰყვება: „…დაინახა ფანჯრიდან, რომ ვიღაცა უღებდა და მისი მიმართულებით გაისროლა… ავტომატიდან ისროლა ორი ტყვია მისი მიმართულებით. თუმცა მერე, როცა კონტაქტში შევედით მასთან, – 7 საათის განმავლობაში, ბუნებრივია, რაღაცა კონტაქტი დამყარდა, – რომელიღაცა მძევალმა ჰკითხა, ხომ არ დაშავდა ის ადამიანი, რომელსაც ესროლა. მაგრამ მან თქვა, რომ ისე არ უსვრია, რომ დაშავებულიყო,“ – იხსენებს ირაკლი კვარაცხელია.

ილია ჯიშკარიანი „ბათუმელებთან“ იხსენებს, რომ როცა სროლის ხმა გაიგო, ამ დროს ჟურნალისტთან ერთად ზუგდიდის ერთ-ერთ ქუჩაზე ხალხის გამოკითხვას იწერდა.

„გავიგონეთ სროლის ხმა და გავიქეცით. ვიფიქრე, რა ხდება-მეთქი, შტატივი არ მქონდა ისედაც წამოღებული“, – გვიყვება ილია ჯიშკარიანი, რომელიც არ დაჭრილა და მხოლოდ მსუბუქი დაზიანება მიიღო. – „მივედი და ძალიან ცუდი სიტუაცია იყო უკვე იქ, ბანკს ძარცვავენო, გავიგე.

ბანკის პირველ სართულზე იყვნენ ამ დროს, იატაკზე ჰყავდა დაწვენილი ადამიანები… ნიღბიანი კაცი დავინახე ჯარისკაცის ფორმაში ჩაცმული, მიდიმოდიოდა… დაახლოებით სამი წუთი ვიღებდი და მივხვდი, რომ დამინახა, შემხედა და ორჯერ დამიზნებით მესროლა.

არ ვიცი რა ვიგრძენი. როგორია, ვიღაც გიმიზნებს და გესვრის, ვერაფერზე ვერ ვფიქრობდი… ჟურნალისტმა გაქცევა მოესწრო ამ დროს, მე კამერას დავტაცე ხელი და მანქანას ამოვეფარე. პოლიციელებიც იქვე იყვნენ, გამოდი, ბიჭო, გამოდიო, ყვიროდნენ… პარკის მხარეს გამომიყვანეს, მერე ხეს ამოვეფარე და ისევ ვიღებდი, არ შემიწყვეტია მე გადაღება… მერე მივხვდი, რომ ცოტა ზურგი მეწვოდა…. ნაკაწრები მქონდა, როგორც ჩანს, რეზინის ტყვია მომხვდა… არ ვიცი, როგორ და საიდან, რასაც ვხედავდი, AKM-ის სისტემის იარაღი დამიმიზნა და მესროლა… ამ დროს სხვა ოპერატორები და ჟურნალისტებიც მოვიდნენ.

გამოძიებას ჯერ არ დავუკითხივარ, ახლა თავს კარგად ვგრძნობ და კიდევ უფრო შემიყვარდა ჩემი პროფესია,“ – აღნიშნა „ბათუმელებთან“ ილია ჯიშკარიანმა.

ამ თემაზე:

წინასაარჩევნო პროგრამებს და გზავნილებს თუკი გადაავლებთ თვალს, ნახავთ, რომ ეკომიგრანტების შესახებ იქ არაფერი წერია. კანდიდატები, რომლებსაც ახლა არჩევნების მოგება სურთ, ირწმუნებიან, რომ ეკომიგრანტების პრობლემა მნიშვნელოვანია – მმართველ პოლიტიკურ გუნდსა და ოპოზიციაში თანხმდებიან, რომ კომპენსაცია, რასაც ეკომიგრანტები სახელმწიფოსგან იღებენ, მინიმუმ უნდა გაორმაგდეს. კანდიდატების პასუხი სხვადასხვაგვარია იმაზე, თუ რატომ აუარეს მათ გვერდი ეკომიგრანტებს. „არჩევნებს რომ მოვიგებთ, მერე დავამატებთ პროგრამაში,“ „სტიქია ისეთი რამეა,  როდის რა მოხდება, არაფერი იცი“, ან კიდევ: „ახალ წლამდე მოვიფიქრებთ“, – გვიპასუხეს კანდიდატებმა.

რას უნდა ელოდონ პოლიტიკოსებისგან ის ადამიანები, რომლებიც მეწყერსაშიშ ზონებში ცხოვრობენ? – „ბათუმელებმა“ 5 პოლიტიკური ძალის: „ქართული ოცნების“, „გაერთიანებული ოპოზიციის“, „პატრიოტთა ალიანსის“, „ლელოს“ და „ევროპული საქართველოს“ კანდიდატებთან ინტერვიუები ჩაწერა. რადგან აჭარა საქართველოში ერთ-ერთი აქტიური მეწყერსაშიშია რეგიონია, ჩვენ ძირითადად ამ პოლიტიკური სუბიექტების მაჟორიტარობის კანდიდატებს ვესაუბრეთ ხულოში, შუახევში, ქედასა და ხელვაჩაურში.

„ქართული ოცნება“: ფული ისეთი თემაა, მალე გაქრება… ეს შეცდომა აღარ უნდა დავუშვათ

კითხვებს „ქართული ოცნების“ მაჟორიტარობის კანდიდატი ხულოში, შუახევში, ქედასა და ხელვაჩაურში ანზორ ბოლქვაძე პასუხობს.

• ბატონო ანზორ, წინასაარჩევნო პროგრამაში არაფერი გიწერიათ ეკომიგრანტების შესახებ, თუმცა ალბათ ყოველდღიურად არაერთ ეკომიგრანტს ხვდებით აჭარის სოფლებში. აჭარის მთა მეწყერსაშიში ზონაა. რას ეუბნებით ამ ადამიანებს? 

პირველი რიგის ამოცანაა, რომ გამოვნახოთ ყველა რესურსი და მთა არ დაგვეცალოს. უნდა ჩავატაროთ ის სამუშაოები, რაც კონკრეტული ოჯახისთვისაა საჭირო, ფერდსამაგრი იქნება თუ სხვა. მეორე თემაა, როცა ეკომიგრანტები არიან გადასული სხვა მუნიციპალიტეტში და იქ მიმდინარეობს ქონების გადაცემის სამუშაოები ქულების შესაბამისად. ეს პროცესი მიდის, მაგრამ ვიტყოდი, რომ ეს დასაჩქარებელი და დასახვეწია, რადგან ადამიანი, რომელიც წლებია იქ ცხოვრობს და სახლი, სადაც წლებია ცხოვრობს, მისი საკუთრება არ არის, მასაც იმედი ეწურება. ამ წუთში 25 ათასი ლარი გაიცემა ეკომიგრანტებზე იმისთვის, რომ ახალი სახლი იყიდონ. ჩემი წინადადება იქნება, რომ ეს 25-ათასლარიანი პროგრამა მიუღებელია, რადგან ამ ფულით არაფერს ხელი არ ეწყობა.

• ეკომიგრანტებისთვის გამოყოფილი ეს თანხა უნდა გაიზარდოს? თუ ეს ასეა, რამდენით უნდა გაიზარდოს და რის ხარჯზე? 

რა თქმა უნდა, უნდა გაიზარდოს. აჯობებს, ხუთი სახლის შეძენას ოთხი შეიძინო და ნაღდი იყოს. უნდა მოხდეს კონკრეტული დათვლა, რამდენია საჭირო… მეორე თემაა, რომ მოსახლეობის ნაწილს დაურიგდა 5 ან 10 ათასი ლარი ერთჯერადი დახმარების სახით, მაგრამ იქ მეწყერი ისევ განვითარდა, ისევ პრობლემაა. ეს შეცდომა აღარ უნდა დავუშვათ. ასე შესაძლოა ფული მისცე ოჯახს, კმაყოფილი იყოს იმ მომენტისთვის, მაგრამ საქმე არ გაკეთდება, ფული ისეთი თემაა, მალე გაქრება და საქმე დარჩება გაუკეთებელი. ეს ფული, რაც გაიცა, საჩუქრად უნდა ჩაეთვალოს. როდესაც გადაწყდება ფინანსური დახმარება ოჯახზე, რეალობა უნდა იყოს გეოლოგის დასკვნა, შემდეგ რაც ხარჯთაღრიცხვით ჯდება, ის უნდა გავაკეთოთ.

• „ქართული ოცნების“ წინასაარჩევნო პროგრამაში ერთგან არის საუბარი სტიქიაზე: „პირველად საქართველოში სტიქიური რისკის პრევენციის მიზნით დაინერგა ადრეული გაფრთხილების სისტემებიო“. რა ადრეულ სისტემაზეა საუბარი, იქნებ განმარტოთ? ჯოჭოს ტრაგედიამ აჩვენა, რომ ოჯახებს წლების განმავლობაში აქვთ გეოლოგების დასკვნები და მათთვის ხელისუფლებამ ვერაფერი შეცვალა – ცოცხლად დაიმარხნენ ადამიანები. 

სტიქია არის ისეთი რამ, როდის რა მოხდება, ადამიანმა არაფერი იცის. დღეს, როცა გერმანიის დახმარებით აჭარის მთიან სოფლებში წყლის და კანალიზაციის სისტემა ეწყობა, ეს არის ზუსტად პრევენცია, ამით შეიზღუდება სტიქია, რადგან ეს კეთდება წესების გათვალისწინებით. პირველ რიგში, უნდა გავითვალისწინოთ სანიაღვრე არხები, ბეტონი ხელს უწყობს სტიქიის განვითარებას.

• ჩვენ ვნახეთ ახალი გზები ქვედა ჯოჭოში, სადაც ტრაგედია დატრიალდა, სანიაღვრე არხების გარეშე.

გზებზე სანიაღვრე არხები უნდა გაკეთდეს, ეს აუცილებელია. წყალი, რომელიც მიშვებულია, ყველგან მეწყერს გამოიწვევს, ყველგან იქნება ეს თემა და, რა თქმა უნდა, სანიაღვრე არხებიც ახლა შესაძლოა ერთ ადგილას არ იყოს გაკეთებული, მაგრამ ძალიან ბევრი სანიაღვრე არხი კეთდება. მე შემიძლია ქედაში, შუახევსა და ხულოში ეს თემები ფიზიკურად გაჩვენოთ. ეს ყველაფერი ხელს უწყობს იმას, რომ მეწყერი არ განვითარდეს… რაც შეეხება ქვედა ჯოჭოს, მე მოვიძიე ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ თითქოსდა ამ ოჯახს გეოლოგების დასკვნა ჰქონდა, მაგრამ ეს არ მოიძებნა.

• თუ იყავით ქვედა ჯოჭოში, ნახავდით დაღუპული ოჯახის მეზობლებს, რომლებსაც წლების წინ გაცემული დასკვნები აქვთ. 

როგორ არ მომხდარა რეაგირება, შეიძლება ასე ყველაფერზე ილაპარაკო, მაგრამ ღმერთი ზეიდან იყურება. გზა მიიყვანეს, წყალი მიიყვანეს, რაც დასჭირდა მისცეს და ახლა მეწყერი თუ განვითარდებოდა, ამის წინასწარი მონაცემები არავის ჰქონდა… უნდა გავითვალისწინოთ ისიც, რომ სოფლებში, სადაც სახლებია აშენებული, არავის აქვს გეოლოგის დასკვნა. მშენებლობის დაწყების მომენტისთვის არავინ არავის არაფერს ეკითხება. თუ მშენებლობას გააჩერებ, ყველაზე დიდი მტერი შენ ხარ – აშენებს და შენ არ აშენებიებ. შესაძლოა, იმ ადგილზე, სადაც სახლი არსებობდა, საერთოდ არ იყო ასაშენებელი, ესეც უნდა მოვიკითხოთ. ეს თემები არსებობს და ვისაც უნდა ეწყინოს და ეტკინოს, უნდა გავითვალისწინოთ.

• მიგაჩნიათ, რომ ხელისუფლება ადეკვატურად რეაგირებს ეკომიგრაციის პრობლემაზე, ქვედა ჯოჭოს მაგალითზე რომ ვთქვათ? მე გკითხეთ რეაგირების გარეშე დარჩენილ გეოლოგის დასკვნებზე, გზაზე, რომელსაც სანიაღვრე არხი არ აქვს… 

არ ვიცი ახლა ნამდვილად, ხელვაჩაურის თემაში არ ვარ მე ისეთ სიახლოვეში, რომ გიპასუხოთ. არც ისაა სწორი, რომ ხელმძღვანელისკენ პირდაპირ ხელი გაიშვირონ, შესწავლა უნდა ამ ყველაფერს, პასუხსაგები თუ არის, არავის თავზე ხელს არ გადაუსვამენ.

• სექტემბერში ბათუმში საპროტესტო აქცია გამართეს წაბლანელებმაც. ამ სოფელში 1989 წელს მეწყერმა 21 ოჯახი ჩაიტანა. მოსახლეობა ამბობს, რომ არჩევნებზე საერთოდ არ მივლენ, რადგან ბინები კი აშენდა მათთვის, მაგრამ რემონტის ხარჯი არ აქვთ. 

ეს მათი გადასაწყვეტია, თუ არჩევნებზე არ მივლენ. ყველა წაბლანელმა ძალიან კარგად იცის, რომ როცა არჩილ ხაბაძესთან ეს წინადადება განიხილებოდა, პროექტი იყო თუ რაც იყო, ყველაფერი გავაკეთე, ქველმოქმედებასაც მივაღწიეთ, ჩემი წინადადება იყო ეს, რომ კორპუსები აშენებულიყო. იმის მერე, ხელშეკრულების შიგნით რა გააფორმეს, რაზე შეთანხმდნენ, ეს იყო ამხანაგობა, ეს არის შემდეგი საკითხი.

ბინების რემონტთან არჩევნები რა შუაშია? რადგან არჩევნებია, ამიტომ მიტინგიდა ჩაატარო? ამისთვის მაგიდასთან უნდა დაჯდე და მოილაპარაკო. მაინც და მაინც არჩევნები რომ არის და იმას დაუდრი, ასეც არ არის. სახლი რომ საერთოდ არ იყო და ავაშენე, მაშინ კაი კაცი ვიყავი და ახლა, დღესდღეობით რომ შეიცვალა სიტუაცია, ცუდიდა ვიყო? მე რომ ახლა რამეს დავპირდე წაბლანელებს, ამას კანონი მიკრძალავს. მე, რა თქმა უნდა, მოვუწოდებ არჩევნებში მონაწილეობა მიიღონ. არჩევნების შემდეგ დავსხდებით და დავილაპარაკებთ. პირველად ვხვდები მაგათ  და ვუსმენ თუ? მე მაგათ ძალიან დიდ პატივს ვცემ.

[yellow_box] „ლელო“: როგორც კი 31 ოქტომბერს „ლელო“ გავიმარჯვებთ, პირველ-ორში ჩვენს საარჩევნო პროგრამას დაემატება ეკომიგრანტების ნაწილი  [/yellow_box]

კითხვებს ჯამბულ ხოზრევანიძე პასუხობს, „ლელოს“ მაჟორიტარი დეპუტატობის კანდიდატი ხულოში, შუახევში, ქედასა და ხელვაჩაურში. ჯამბულ ხოზრევანიძე ასევე არის „ლელოს“ საპარლამენტო სიის 25-ე ნომერი.

• ბატონო ჯამბულ, როგორია „ლელოს“ ხედვა, როგორ უნდა მოგვარდეს ეკომიგრანტების პრობლემები და რა პოლიტიკა უნდა გატარდეს პრევენციისთვის? 

მე ვიყავი ოკუპირებული ტერიტორიების, დევნილთა და განსახლების მინისტრის მოადგილე, ასევე ხულოს საკრებულოს თავმჯდომარე. შესაბამისად, ეკომიგრანტების პრობლემები ჩემთვის არახალია. ეს პრობლემა დღეს და გუშინ არ დაწყებულა და ვერც ერთმა ხელისუფლებამ მწყობრი პროგრამა ვერ შეიმუშავა, რომ ერთხელ და სამუდამოდ გადაიჭრას ეს პრობლემა.

• არც თქვენს პროგრამაშია ნახსენები ეკომიგრანტების პრობლემები. 

როდესაც ეკომიგრანტების თემატიკა დავამუშავეთ, ეს ცოტა გვიან მოხდა, პროგრამა უკვე დაბეჭდილი იყო, ვერ მოხდა დეტალური განხილვა და შეტანა პროგრამაში. ჩვენ ეს პრობლემები დეტალურად ვიცით: საქართველოში 31 ათასზე მეტი ეკომიგრანტია, აქედან დაკმაყოფილებულია მხოლოდ 11 ათასი. იქაც მთელი რიგი პრობლემებია, სადაც ჩაასახლეს. ეს ადამიანები ძირითადად პრობლემებთან მარტოდ არიან. ესენი არიან გასული საუკუნის 90-იან წლებში გადასახლებულები, რომლებსაც დღესაც არ აქვთ დაკანონებულ სახლები. ზოგიერთი ეკომიგრანტი იქ 2000 წლის შემდეგ გადავიდა და ახლა სთხოვენ შესაბამის დოკუმენტაციას, გეოლოგიის დასკვნებს. ზოგჯერ მათ ნასახლარებზე ბალახია ამოსული, აღარაფერია… ჩვენ ვფიქრობთ, რომ ერთიანი სისტემა უნდა შეიქმნას და ისე მოგვარდეს პრობლემა.

აქამდე იყო მთავარი პრობლემა ფინანსების ნაკლებობა და ზედაპირული, ზერელე დამოკიდებულება. როგორც იცით, ეკომიგრანტები იყოფიან კატეგორიებად. ჩვენ თუ დროულად არ მივაქციეთ ყურადღება, მაგალითად, მესამე და მეოთხე კატეგორიის ადამიანებს, მალე შესაძლოა, ისინიც პირველი კატეგორიაში შევიდნენ, ანუ საშიში გახდეს მათთვის კონკრეტულ ადგილზე ცხოვრება. ამიტომაც, სასწრაფოდ არის დასაწყები სამუშაოები, ეს იქნება ფერდსამაგრი, თუ სახურავებიდან ჩამონადენი წყლებისთვის სწორი მიმართულების მიცემა, რაც იწვევს ასევე ეროზიას.

მეორე პრობლემაა ეკომიგრანტები, რომლებიც სხვაგან ჩავასახლეთ. მათ აქვთ სახლების და მიწების რეგისტრაციის პრობლემა. არ აქვთ სახნავ-სათესი მიწა და ამიტომაც ჩამოვიდნენ „ოცნების ქალაქში“, ეს არის არასწორი პოლიტიკის შედეგი.

• თქვენც იყავით მინისტრის მოადგილე. რატომ არ გადაეცით ეკომიგრანტებს მიწა და სახლი საკუთრებაში? 

მე როდესაც ვიყავი ლტოლვილთა და განსახლების მინისტრის მოადგილე, ზუსტად 7 თვეში შევიძინეთ 184 სახლი. ეს იყო 2004 და 2005 წლებში. დღემდე წალკაში შეძენილია სულ 500-მდე სახლი, ანუ ფაქტობრივად შემდეგი 16 წლის განმავლობაში, რაც მე იქ არ ვარ, შეძენილია 316 სახლი.

საკუთრებაში გადაცემის შესახებ მე შევადგინე, იქ იყო გაწერილი კრიტერიუმები და ჩვენ ავტომატურ რეჟიმში გადავცემდით ოჯახს სახლს. იქ გვეწერა, რომ შიდამიგრაცია არ უნდა მომხდარიყო და მეპატრონეს არ ჰქონდა ამ სახლის გაყიდვის ან გასხვისების უფლება, ვიდრე შვილები სრულწლოვანი არ გახდებოდნენ, ეს იყო მიზეზი… მიწების გაფორმებაზეც, როგორც ვიცი, პრობლემაა გადაფარვა, რადგან ამ დრომდე მიწების ერთიანი რეესტრი არ არსებობდა.

• გაქვთ თუ არა დათვლილი – რამდენი ფული იქნება საჭირო ამ პრობლემის მოსაგვარებლად ყოველწლიურად და რა დროში შეძლებთ მის მოგვარებას? 

ჩვენ ვფიქრობთ, რომ საბაზრო ღირებულებიდან გამომდინარე უნდა მივცეთ ადამიანს ფული, როცა ეუბნები, რომ უნდა დატოვოს მამაპაპისეული ქონება, იმ მოცემულ მომენტში რაც ეღირება, ის უნდა მივცეთ. ჩვენ ყოველწლიურად დაახლოებით 500 ოჯახის დაკმაყოფილება უნდა შევძლოთ, რომ 4 წელიწადში მეტწილად გადავწყვიტოთ ეკომიგარანტების პრობლემა. რაც შეეხება თანხებს, ჩვენ ძალიან დიდ დანაზოგს მოვიზიდავთ. მაგალითად, პროგრამაში გვიწერია, რომ სათამაშო ბიზნესი უნდა დაიბეგროს უფრო მეტად და შემოსული თანხა მოხმარდეს განათლებას.

• ეკომიგრანტებისთვის სად ნახავთ ფულს და რამდენი იქნება ამისთვის საჭირო ყოველწლიურად? 

თუ ჩვენ გვეყოლება მცირე და ეფექტური მთავრობა, რამდენიმე ათეულ მილიონს დავზოგავთ. ჩვენ გვაქვს მარეგულირებელი კომისიები, რომლის თავმჯდომარეებსაც 24 ათას ლარზე ნაკლები ხელფასი არ აქვთ, ამათ ეკონომიის ხარჯზე დაიზოგება თანხა. ახლა მე რომ ვთქვა ერთი ან მეორე თანხა, ეს იქნება არასწორი. ვფიქრობთ, რომ 25 ათას დოლარზე ნაკლები არ უნდა მიიღოს ეკომიგრანტმა, რომ სრულფასოვნად შეძლოს მისთვის მისაღები სახლის შეძენა. 25 ათასი ლარი, რასაც დღეს ვაძლევთ ეკომიგრანტებს, არის სადღაც 7-8 ათასი დოლარი და ამ ფასად ვერ იყიდი სახლს. ეს არის ზედაპირული დამოკიდებულება და პრობლემა რჩება პრობლემად.

• რატომ უნდა დაიჯეროს ამომრჩეველმა, რომ ამას შეძლებთ? თქვენ იყავით სააკაშვილის და „ოცნების“ ხელისუფლებაშიც გადაწყვეტილების მიმღები პირი. 

შეგიძლიათ ნახოთ არქივში – 2005 წელს, როცა ჩავთვალე, რომ არ მომწონდა იმდროინდელი პოლიტიკა, დავაფიქსირე ჩემი პროტესტი გადაცემა „დროებაში“ და წამოვედი. ამ ხელისუფლებაშიც მე არ ვემსახურებოდი „ოცნებას“. მე ვიყავი საჯარო მოხელე და ვემსახურებოდი ქვეყანას. ორივეჯერ მე წამოვედი მოქმედი ხელისუფლებიდან და არა გადამდგარ ხელისუფლებიდან. როცა სახლებს ვერ ვუფორმებდით ადამიანებს, ეს იყო ჩვენი დაპირისპირების რეალური მიზეზი მაღალჩინოსნებთან. ჩემი ოჯახი თავად იყო ეკომიგრანტი, ჩვენ 1981 წელს გადაგვასახლეს ასპინძაში… ამიტომაც, მე ეს პრობლემები კარგად ვიცი, მესმის ამ ადამიანების, ვიცი, რამდენად რთულია, როცა ცხოვრება გიწევს ახლიდან, როცა პრობლემების წინაშე რჩები მარტო.

• რა გამორიცხავს, რომ იგივე არ მოხდება ახლაც, მით უმეტეს, „ლელო“ საარჩევნო პროგრამით არავითარ პასუხისმგებლობას არ იღებს ეკომიგრანტებთან? 

გაძლევთ პირობას, რომ როგორც კი 31 ოქტომბერს „ლელო“ გაიმარჯვებს, პირველ-ორში ჩვენს პროგრამაში დაემატება ეს ნაწილი. პრეზენტაციის დროს გვქონდა მსჯელობა, მაგრამ ვერ მოესწრო ეკომიგრანტებზე დამატება, უბრალოდ კი არ დაემატება, არამედ შეივსება.

„ლელოში“ არიან ენერგიული ახალგაზრდები, რომლებსაც აქვთ რეპუტაცია, ისინი არ არიან გარეული პოლიტიკურ სიბინძურეში, რასაც ამდენი ხანია ვუყურებთ. ჩემი მიზანია, ამ ახალგაზრდებთან ერთად ჩემი იდეები განვიხილოთ. იმედი მაქვს, 4 წლის თავზე ეკომიგრანტების რაოდენობა იქნება მკვეთრად შემცირებული. ვერ ვიტყვი, რომ აღარ იქნება პრობლემა, მაგრამ ვიპოვით გამოსავალს.

[red_box] „პატრიოტთა ალიანსი“: მარჩიელობა რომ არ დავიწყო, ახალ წლამდე მეცოდინება ყველაფერი [/red_box]

კითხვებს პასუხობს ზორბეგ ბერიძე, „პატრიოტთა ალიანსის“ მაჟორიტარი დეპუტატობის კანდიდატი ხულოში, შუახევში, ქედასა და ხელვაჩაურში

• ბატონო ზორბეგ, რას უნდა ელოდნენ ეკომიგრანტები თქვენგან? წინასაარჩევნო პროგრამაში თქვენც არაფერი გიწერიათ ამ ადამიანების შესახებ. 

ყველაფერი უნდა გაკეთდეს, რომ ადამიანმა აქ ცხოვრება შეძლოს. აქ მინიმუმ ისეთი გზებია, ტანკით უნდა იარო. სოფელს ვერ ნახავ, სადაც წყლის პრობლემა არაა… ეკომიგრანტებს რაც შეეხება, წალკაში მცხოვრები ადამიანების შესახებ მაქვს ინფორმაცია, მაგრამ მათი იქ დამაგრების შესახებ, რა უნდა გაკეთდეს, ჩემთვის უცნობია. მიწები რომ ჰქონდეთ, აი ერთი ჰექტარი მიწა რომ ჰქონდეს ხულოელი გლეხს, ის არსადაც არ წავა. იქედან თუ ვინმე აქ ჩამოვიდა, ეს არის უმიწობის პრობლემა. როგორც ვიცი, სახელმწიფოს დაწყებული აქვს ბინების მშენებლობა, თუმცა როგორ მიმდინარეობს ეს მშენებლობები, ჩემთვის უცნობია. ჩემი აზრით, ძალიან ცოტაა 25 ათასი ლარი, რითაც ეკომიგრანტებს ეხმარებიან, ყველაზე ცოტა 30 ათასი დოლარი უნდა იყოს.

• საიდან მოიტანთ თქვენ ამ თანხას? 

შესწავლა უნდა ამ ყველაფერს. მოსახლეობა ამბობს იმასაც, რომ ფული გაცემულია ისეთ ოჯახებზე, რომლებიც საერთოდ არ არიან დაზარალებული, მაგრამ ფული აიღეს და ისევ იქ ცხოვრობენ. ასე, ზეპირად რომ გაგცე პასუხი, არ ვიქნები მე მართალი. ჩვენ ეს ინფორმაცია გვაქვს, მაგრამ სიღრმისეული შესწავლის შემდეგ მივიღებთ გადაწყვეტილებას.

ჩვენს პოლიტიკურ გუნდს აქვს გადაწყვეტილება, რომ პირველი რამდენიმე წელი არ ავიღებთ არც პრემიას და არც დანამატს. ამ გზით დაახლოებით 300 მილიონი დაიზოგება წლის განმავლობაში. ეს სავსებით საკმარისია ეკომიგრანტებისთვის.

• მხოლოდ ეკომიგრანტებისთვის აპირებთ ფულის დახარჯვას? სხვა დაპირებები? 

რა თქმა უნდა, ბიუჯეტში არის ცალკე თანხა, მაგალითად, სოციალური დახმარებისთვის, ესეც შესასწავლია. გაუგებარია, ოჯახს როცა ორი ავტომანქანა აქვს და იღებს სოციალურ დახმარებას და მეორე ოჯახს, ახლობელმა რომ გამონაცვალი სარეცხი მანქანა აჩუქა და დახმარება მოუხსნეს…

• იქნებ კონკრეტულად გვითხრათ, რას უნდა ელოდოს თქვენგან ეკომიგრანტი? 

მარჩიელობა რომ არ დავიწყოთ, მოდით, შევისწავლით და შემდეგ გაგცემთ პასუხს. მე არ ვიცი, რამდენი ადამიანია ეკომიგრანტი, რომელი კატეგორიის ზონებში ცხოვრობენ. რა თქმა უნდა, პირველ ეტაპზე მაღალი საფრთხის შემცველი რაიონებიდან უნდა მოხდეს მოსახლეობის გამოყვანა. არ ვიცი, ამას რა თანხა დასჭირდება, არ ვენდობი ამათ შესწავლას.

• რატომ არ შეისწავლეთ ეს პრობლემა, როგორც ოპოზიციონერმა? 

მე სულ ორი თვე მქონდა ვადა, როცა მაჟორიტარობის კანდიდატად დამისახელეს. ორ თვეში ამას როგორ შევისწავლიდი? საარჩევნო კამპანია ვაწარმოო, თუ ეს გავაკეთო? მე ვიძლევი პირობას, რომ ახალ წლამდე შედეგს დავდებ, ახალ წლამდე მეცოდინება ყველაფერი.

• რა შეგიძლიათ გვითხრათ, მაგალითად, „ოცნების ქალაქზე“, სადაც ეკომიგრანტებიც ცხოვრობენ. თქვენ როგორ მოაგვარებდით ამ პრობლემას? 

ეს პრობლემა უნდა მოგვარებულიყო მაშინ, როცა იქ ცხოვრობდა 200 ოჯახი და ეს 2 ათასი, ან 3 ათასი არ გახდებოდა. 200 ოჯახის დახმარებას ნამდვილად შეძლებდა სახელმწფო, დროულად რომ მიეხედა ამ პრობლემისთვის.

„ევროპული საქართველო“: „ოცნების ქალაქში“ მცხოვრებთ სახელმწიფომ ქონება უნდა გადასცეს 

კითხვებს ეკომიგრანტების პრობლემებზე „ევროპული საქართველოს“ ერთ-ერთი ლიდერი, სერგი კაპანაძე პასუხობს 

• ბატონო სერგი, თქვენს წინასაარჩევნო პროგრამაში არაფერი წერია ეკომიგრანტების შესახებ. რას უნდა ელოდონ ეს ადამიანები თქვენგან? 

პროგრამაში ყველაფერს ვერ გავწერთ, ჩვენ გვაქვს საერთო ხედვა სოციალურად მოწყვლად ჯგუფებზე, მათ შორის, ეკომიგრანტებზე…  ეკომიგრაცია არის ძალიან სერიოზული პრობლემა აჭარაში და არა მხოლოდ აჭარაში. მნიშვნელოვანი და მთავარია ამ ადამიანების სტატუსის განსაზღვრა და შემდეგ კონკრეტული გადაწყვეტილების მიღება სტატუსის შესაბამისად. ჩვენი მთავარი პრობლემა არის ის, რომ ეკომიგრანტების ბაზებიც კი არ არსებობს. არც ის ვიცით, ზუსტად რამდენი ასეთი ადამიანია, სად ცხოვრობენ და ასე შემდეგ.

სერიოზული პრობლემაა ასევე საკუთრების ნაწილი. ჩვენი მიდგომაა ზოგადად, რომ სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებული ქონება გადაეცეთ ადამიანებს, თემებს და მუნიციპალიტეტებს. ვფიქრობ, რომ ეკომიგრანტებსაც უნდა გადასცენ საკუთრებაში ქონება, სადაც ისინი ცხოვრობენ.

• არგადაცემის არგუმენტი არის ის, რომ ეკომიგრანტმა ვერ შეძლოს სახელმწიფოსგან გადაცემული სახლის გასხვისება და იმავე პრობლემის წინაშე ისევ არ აღმოჩნდეს.

ვფიქრობ, ეს არის პიროვნული თავისუფლების ამბავი. თუ აძლევ მას საკუთრებას, უნდა მისცე. რაც თქვენ დაასახელეთ, ეს არის ბუნებრივია პრობლემა, მაგრამ ჩვენ არ გვგონია, რომ მსგავსი ირიბი შეზღუდვები უნდა არსებობდეს. ეს არასწორია.

ეკომიგრანტები ერთ-ერთი ყველაზე მოწყვლადი ჯგუფია. შესაბამისად, ვფიქრობთ, ბიუროკრატიული ხარჯების მაქსიმალური შემცირებით, უნდა მოხდეს ყველა მოწყვლადი ჯგუფის, მათ შორის, ეკომიგრანტების სოციალური დახმარებების გაორმაგება. რაც მთავარია, ისინი უნდა იყვნენ ჩართული ნებისმიერი გადაწყვეტილების მიღების პროცესში.

• გაქვთ თუ არა მიახლოებით მაინც დათვლილი, რა დაჯდება დახმარების გაორმაგება და რის ხარჯზე შეძლებთ ამ დაპირების შესრულებას? 

მარტო ეკომიგრანტების ციფრი არ მახსოვს, ჯამურად ჩვენი სოციალური პაკეტი, პენსიონერები, შშმ პირები და ასევე ეკომიგრანტები, მოიცავს 3.8 მლრდ ლარს. ამ ციფრში ეკომიგრანტების კომპონენტი ძალიან მცირეა, მაგრამ ჩვენი ხედვა არის მასშტაბური. ჩვენ ამ დახმარებების გაორმაგებას შევძლებთ ბიუროკრატიული და არასაჭირო თანხების შემცირებით. ჩვენ ვფიქრობთ, რომ მცირე კომპენსაცია, რომელიც ეკომიგრანტებს არ უკმაყოფილებს ინტერესს, არ უნდა იყოს შეთავაზებული, როგორც ალტერნატივა იმ საცხოვრებელი სახლისა, სადაც აღარ აქვთ ცხოვრების პირობები.

ჩვენ გავაორმაგებთ არსებულ კომპენსაციებს და დახმარებებს რამდენიმე კომპონენტის გათვალისწინებით: ვამბობ ბიუროკრატიულ და არასაჭირო ხარჯებს, რადგან ვინმეს არ ეგონოს, საჯარო სამსახურის შემცირებას ვაპირებთ. აქ იგულისხმება ძირითადად ავტოპარკით დაწყებული, რბილი ავეჯით დასრულებული შესყიდვების შემცირებას, ასევე იმ პროგრამების შეჩერება, რომელთა შესრულებაც არ ქმნის არანაირ დოვლათს და გამოიყენება იმისთვის, რომ მთავრობამ მასთან დაახლოებულ ჯგუფებს, ბიზნესებს მისცეს ფული. ამგვარი პროგრამების შეჩერება გამოიწვევს სოციალური პროგრამების გაზრდას.

• როგორია თქვენი პარტიის მიდგომა ჰიდროელექტროსადგურების მშენებლობაზე? ზოგიერთი სპეციალისტის აზრით, მეწყერსაშიშ ზონებში ჰესების მშენებლობამ, თანაც შესაბამისი კვლევების გარეშე, კიდევ უფრო გაამძაფრა ეკომიგრანტების პრობლემები.

საქართველო, რაც დრო გადის, მოიხმარს უფრო და უფრო მეტ ელექტროენერგიას და გვაქვს ფუნდამენტური ეროვნული ინტერესი, რომ არ ვიყოთ ენერგეტიკის მხრივ რუსეთზე დამოკიდებული, საკუთარი რესურსების გამოყენება არის ძალიან მნიშვნელოვანი. თუმცა მიმაჩნია, რომ ჰესების მშენებლობა პირდაპირ უნდა იყოს შეთანხმებული ადგილობრივ მცხოვრებლებთან იმ ადგილებში, სადაც ეს ჰესები შენდება და სადაც ის პოტენციურად პრობლემებს უქმნის თემებს. თუ ამის წინააღმდეგია მოსახლეობა, მაშინ იქ ჰესი არ უნდა აშენდეს, მაგრამ სახელმწიფოს ამოცანა უნდა იყოს, რომ ჰესი აშენდეს. არ შეიძლება, სახელმწიფომ უარი თქვას მასშტაბურ ჰესებზე.

• ბათუმში, ე.წ. ოცნების ქალაქში ცხოვრობს არაერთი ეკომიგრანტი. უმრავლესობით რომ მოხვიდეთ, რას შეცვლიდით მათთვის? 

ეგ არის პრობლემა, რომელიც სპეციფიკურია, ერთი კონკრეტული დასახლებაა. აქ მნიშვნელოვანია ადგილობრივი ხელისუფლების დამოკიდებულება, ვისთვისაც პრიორიტეტი უნდა იყოს ამის მოგვარება. ჩემი აზრით, კერძო საკუთრებაში სახელმწიფო ქონების გადაცემა არის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი. უნდა გადავცეთ პირდაპირ… უნდა მივყიდოთ თუ სხვა ფორმით, ეს არ ვიცი ზუსტად, მაგრამ სახელმწიფო მფლობელობაში არსებული ქონება არ არის დოვლათის შემქმნელი, ის უნდა გადავიდეს კერძო საკუთრებაში.

• მაგრამ „ოცნების ქალაქის“ შემთხვევაში საუბარია თვითნებურად შეჭრაზე, ზოგიერთი მათგანი ეკომიგრანტიც არ არის… არ ფიქრობთ, რომ თქვენი ეს მიდგომა წაახალისებს სახელმწიფო ქონების თვითნებურად მისაკუთრებას?

არა, აქ საუბარია ფორსმაჟორზე. შესაბამისად, ვისაც ამ ნაბიჯის გადადგმა მოუწია, ის უნდა იქნას დაკმაყოფილებული, მას ალტერნატიული ფართობი უნდა შესთავაზონ… ჯობია, კონკრეტულმა მოქალაქემ იხეიროს, ვიდრე მთავრობამ და მერე უაზროდ დახარჯოს ეს ფული. მერე ის მოქალაქე გაყიდის ქონებას, რაც კერძო საკუთრებაში გადავა. მაინცა და მაინც სახელმწიფომ რატომ უნდა იხეიროს ამ საკუთრებით?

[red_box] „ნაციონალური მოძრაობა“: „იფიქრეს, რომ მილიარდერი ივანიშვილი დაეხმარებოდათ“  [/red_box]

კითხვებს მიშა ბოლქვაძე  პასუხობს, გაერთიანებული ოპოზიციის მაჟორიტარობის კანდიდატი ხულოში, შუახევში, ქედასა და ხელვაჩაურში

• ბატონო მიშა, „ოცნების“ ხელისუფლება ამაყობს იმით, რომ ახალი საცხოვრებელი კორპუსები აუშენეს ეკომიგრანტებს. თქვენ რის გაკეთება შეძელით ეკომიგრანტებისთვის? 

ჩვენი ხელისუფლებაში ყოფნის პერიოდში აშენდა ეს ბინები და მერე აქციები დასჭირდათ. კარგია, რომ არაერთი ოჯახი დაკმაყოფილდა… ჩვენ, სამწუხაროდ, ვერ მოვასწარით ყველა ოჯახის დაკმაყოფილება, ხოლო „ქართული ოცნებისგან“ პირობის შესრულება საერთოდ ვერ ვნახეთ. ჩვენს დროს ბევრ ადგილას იყვნენ შესახლებულები და გადაეცათ ბინა საკუთრებაში აჭარისწყალზე, მაჭახლისპირში… შემდეგ გაჩნდა „ოცნების ქალაქი“ და რვა წელია ხელისუფლებისგან ისმის მხოლოდ დაპირება, ერთი ნაბიჯიც არაა გადადგმული.

• „ნაციონალური მოძრაობის“ აჭარის საარჩევნო პროგრამაში წერია, რომ „საცხოვრებელი ბინები გადაეცემათ ეკომიგრანტებს, ბარაკებში და ოცნების დასახლებაში მცხოვრებ ოჯახებს“. რომელი კატეგორიის ეკომიგრანტები მიიღებენ საცხოვრებელს და რა დაჯდება ეს?  

პირველ რიგში, აქ მოვიაზრებთ „ოცნების ქალაქში“ მცხოვრებ 1800 ოჯახს, მათ შორის, იმ ოჯახებს, რომლებიც ეკომიგრანტები არ არიან, მაგრამ ძალიან უჭირთ… ჩვენ ასევე ვაპირებთ საცხოვრებლით დავაკმაყოფილოთ კიდევ 1000 ოჯახი, რომელიც მეწყერსაშიშ ზონაში ცხოვრობს და აქვს გეოლოგის დასკვნა. თითოეული ოჯახისთვის ვაპირებთ 50 ათასი ლარის დახარჯვას. აშენდება საცხოვრებელი კორპუსი და გადაეცემათ საცხოვრებელი ბინები. აქ საუბარია ასევე მრავალშვილიან ოჯახებზე, ბარაკებში მცხოვრებ ადამიანებზე.  გარდა ამისა, პერიოდულად უნდა მოხდეს თანხის გამოყოფა იმ ადამიანებისთვის, რომლებსაც სჭირდებათ ფერდსამაგრი სამუშაოები, დამცავი კედლები და ასე შემდეგ.

• მაგრამ ეკომიგრანტი დაახლოებით 30 ათასია ქვეყანაში. რას უნდა ელოდონ ისინი და რაც ჩამოთვალეთ, ამისთვის ფულს სად ნახავთ? 

ჩვენ უნდა მოვსპოთ კორუფცია და პირადი კომფორტისთვის ბიუჯეტის ხარჯვა. მაგალითად, თუკი უმაღლეს საბჭოს ახლა ემსახურება 14 ავტომანქანა, უნდა მოემსახუროს მხოლოდ ერთი ავტომანქანა, ისიც მხოლოდ სტუმრის გადასაადგილებლად. მილიონები დაიხარჯა წყლის სისტემებში მუნიციპალიტეტებში და წყალი არ აქვს მოსახლეობას.

• ამომრჩეველი არ გეუბნებათ, გუშინ იყავით ხელისუფლებაში და გაგეკეთებინათ იგივე, რასაც ახლა ამბობთო? „ოცნების ქალაქის“ ბათუმში გაჩენაც ხომ ამას აჩვენებს, რომ თქვენ თავის დროზე ვერ მოაგვარეთ ეკომიგრანტების პრობლემები?   

ხელვაჩაურის მაგალითზე გეტყვით, რომ არაერთ ოჯახს გადავეცით თანხა 10-15 ათასი ლარი, მაგრამ ალბათ ეს არ იყო საკმარისი ან არამიზნობრივად ხარჯავდნენ. ფაქტია, რომ მათ ეს პრობლემა არ მოუგვარდათ.

რაც ვერ მოაგვარა „ნაციონალურმა მოძრაობამ“, მაგის პასუხისმგებლობა აიღო 2012 წელს „ქართულმა ოცნებამ“. რვა წელია გასული და რა შეიცვალა?  ჩვენ ამ რვა წლის განმავლობაში გავაანალიზეთ, დავთვალეთ და პასუხისმგებლობა გვაქვს აღებული, რომ ყველა დავაკმაყოფილოთ, რაც ვერ მოვასწარით 2012 წლამდე. ჩვენ ხომ იგივე არ უნდა ვიმეოროთ, რომ „ოცნება“ იყო ხელისუფლებაში და რატომ არ დაგაკმაყოფილათო. ჩვენ მოვაგვარებთ ამ პრობლემას. ჩვენ ერთხელ ჩვენი მოსახლეობა ჭაობიდან ამოვიყვანეთ და სამწუხაროდ, ბევრი კარგი და კეთილი საქმე ვერ მოვასწარით, მათ შორის, ყველა ეკომიგრანტის დაკმაყოფილება. მათ უნდოდათ უკეთესობა და გადაწყვიტეს, რომ მილიარდერი ბიძინა ივანიშვილი დაეხმარებოდა ხალხს, მაგრამ 8 წლის ბოლოს ყველა დარწმუნდა, რომ ასე არ მოხდა.

მთავარი ფოტო: თედორაძეების ოჯახი, რომელიც მეწყრის შედეგად ცოცხლად დაიმარხა საკუთარ სახლში

მსოფლიო პრესის სატირულ-იუმორისტული ნახატების ყოველწლიური, რიგით მე-15 კონკურსი World Press Cartoon 2020 წელს პორტუგალიის ქალაქ კალდაშ-და-რაინიაში ჩატარდა. ფესტივალის ძირითადი გზავნილი პრესისა და სიტყვის თავისუფლების დაცვაა.

გერმანელი ილუსტრატორი,  ფრანკ ჰოფმანი, რომლის კარიკატურამაც ბორის ჯონსონზე გრანპრი დაიმსახურა, მიიჩნევს, რომ სიტყვისა და პრესის თავისუფლება მსოფლიოში ამჯერად შექმნილ სიტუაციაში მნიშვნელოვანია ისე, როგორც არასდროს.

„თუ დააკვირდებით, გაზეთები სულ უფრო იშვიათად ან საერთოდ აღარ ბეჭდავენ სატირულ ილუსტრაციებს. ჩემი აზრით, ეს პრობლემაა. საქმე სიტყვის და გამოხატვის თავისუფლებას ეხება, გაზეთებში ეს ჟანრი უკვე იგნორირებულია, თუ ზოგიერთ სახელმწიფოში კარიკატურა ცენზურას ექვემდებარება, ეს ძალიან პრობლემური რამაა,“ – ამბობს ფრანკ ჰოფმანი. მისი კარიკატურა ბორის ჯონსონზე გამოცემა Eulenspiegel-ის 2019 წლის ნოემბერის ნომერში დაიბეჭდა.

კონკურსზე წარდგენილი ათასობით ნახატიდან 2019 წელს შექმნილი 280 კარიკატურა შეარჩიეს. კონკურისის მონაწილე მხატვრების დიდი ნაწილი მიიჩნევს, რომ 2019 წელს მთელ მსოფლიოში, განსაკუთრებით კი აშშ-ში, ცენზურის დიდი ტალღა იყო.

„პრესის თავისუფლების შეზღუდვა ძალიან ცუდ გავლენას ახდენს კარიკატურაზეც, ამ ჟანრში დახელოვნებული მხატვრების დიდმა ნაწილმა სამსახური დაკარგა, ზოგი ცენზურას დაექვემდებარა, ზოგიც დააკავეს, არიან კარიკატურისტები, რომლებიც აიძულეს თავად წასულიყვნენ. ვფიქრობ თავისუფალ ადამიანს შეუძლებელია არ უყვარდეს იუმორისტული ნახატი. ჩვენ უნდა ვიბრძოლოთ და დავიცვათ კარიკატურის ჟანრი, საჭიროა საზოგადოებამაც გააცნობიეროს რამდენად მნიშვნელოვანი ეს,“- ამბობს კონკურს World Press Cartoon – ის დირექტორი, ანტონიო ანტუნეში.

პრესის თავისუფლება, კლიმატის ცვლილება მიგრაციული კრიზისი და აშშ-ჩინეთის სავაჭრო ომები – ამ ძირითად თემებზე იყო შექმნილი კარიკატურები, რომლებიც საკონკურსოდ შეარჩიეს. აშშ-ჩინეთის სავაჭრო ურთიერთობების თემას ეხმაურებოდა კარიკატურა, რომელმაც  საერთაშორისო კონკურსის მეორე პრიზი მიიღო და ბრაზილიელ მხატვარს, კაუ გომეშს ეკუთვნის,  ეს კარიკატურა ბრაზილიურ გაზეთ A Tarde-ში დაიბეჭდა.

მხატვარი განმარტავს, რომ ნამუშევარი ჩინეთის აღმავლობას ეხმაურება, რაც მისი აზრით აღელვებთ პრივილეგირებულ  ამერიკელებს, რომლებიც საკუთარ ქვეყანას იმპერიად მიიჩნევენ.

„ლათინური ამერიკის რამდენიმე ქვეყანასა და ნაკლებად პრივილეგირებულ ქვეყნებზე აისახება სწორედ ის უკუჩვენებები, რაც აშშ-სა და ჩინეთის სავაჭრო ომებს ახლავს თან,” – ამბობს კაუ გომეში.

წელს პირველად კარიკატურების კონკურსზე ინტერნეტში გამოქვეყნებული ილუსტრაციაც გაიტანეს, რომელიც ევროპის ცენტრალური ბანკის დირექტორს, კრისტინ ლაგარდს ეხებოდა. ნახატი ანიმაციების ჰოლანდიურ პლატფორმაზე Cartoon Movement-ზე გამოქვეყნდა პირველად და კონკურსის მესამე პრიზი მიიღო.

მისი ავტორი, კარიკატურისტი პედრო სილვა ამბობს, რომ რახან ეს ჟანრი გაქრობის პირასაა, აუცილებელია შეიქმნას ილუსტრაციების, კარიკატურებისა და შარჟების ინტერნეტპლატფორმები მკითხველთა და დამთვალიერებელთა იმ აუდიტორიისთვის, ვისაც ამბის გადმოცემის ეს სატირული ფორმა მოსწონს.

მეორე პრემია მიიღო ესპანურ გაზეთ Mundiario-ში გამოქვეყნებულმა, ბრაზილიის პრეზიდენტის ჟარ ბოლსონაროს კარიკატურამ, რომლის ავტორიც მხატვარი დარიოა.

ნომინაციაში Gag Cartoon პირველი პრიზი მიანიჭეს ბერძენ მხატვარს გეორგოპოლისს ნახატისთვის ,,გზავნილი ბოთლში”.

ამავე ნომინაციის მეორე პრიზი ერგო ნიკარაგუელი მხატვრის, Px Molina-ს ნახატს ,,პოპულიზმი”

მესამე პრიზი კი მიიღო ხორვატიელი კარიკატურისტის ნახატმა „ახალი მსოფლიოს ლიდერები”.

• კატეგორიაში: „სარედაქციო კარიკატურები” პირველ ადგილზე გავიდა თურქი ავტორის, აიტოსის „მსოფლიო პოლიტიკა”.

მეორე ადგილი მიიღო კაუ გომესის ზემოთ მოცემულმა ნახატმა ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის თავმჯდომარის, სი ცზიმპინის გამოსახულებით.

მესამე პრიზი ერგო ბერძენ მხატვარს, კონტურისს, ნახატისთვის ,,სამაშველო და ყვითელი ჟილეტები”. ნახატი ბერძნულ გაზეთებში Efimerida-სა და Syntakton-ში გამოქვეყნდა.

კონკურს World Press Cartoon 2020 -ის საუკეთესო ნამუშევრები პორტუგალიის ქალაქ კალდაშ-და-რაინიაში იქნება წამოდგენილი 15 ნოემბრამდე – კულტურისა და კონგრესის ცენტრში.

31 ოქტომბერს თუ საუბნო საარჩევნო კომისიის წევრების რაოდენობა 7-ზე ნაკლები აღმოჩნდება, საუბნო კომისია ჩაითვლება სპეცჯგუფად და ჩაატარებს კენჭისყრას. საუბნო საარჩევნო კომისიაში სულ 12 წევრია.

ცენტრალური საარჩევნო კომისიის დადგენილებით:

• „თუ კენჭისყრის დღეს საუბნო საარჩევნო კომისიის წევრთა რაოდენობა შვიდზე ნაკლები აღმოჩნდა, საუბნო საარჩევნო კომისიები ჩაითვალოს სპეციალურ ჯგუფებად (შემდგომში – სპეცჯგუფი) გარდაქმნილად და სპეცჯგუფს მიეცეს უფლება ჩაატაროს კენჭისყრა.
• სპეცჯგუფის კვორუმად განისაზღვროს არსებული შემადგენლობის უმრავლესობა და სპეცჯგუფის წევრებისთვის ფუნქციების მინიჭება განხორციელდეს თავმჯდომარის მიერ წილისყრის გარეშე.
• თუ კენჭისყრის დღეს აღმოჩნდება, რომ არსებული სპეცჯგუფის შემადგენლობა ვერ უზრუნველყოფს არჩევნების ჩატარებას, შესაბამისი საოლქო საარჩევნო კომისია დაუყოვნებლივ იკრიბება და განკარგულებით არსებულ შემადგენლობას ამატებს სპეცჯგუფის იმდენ წევრს, რამდენიც უზრუნველყოფს კენჭისყრის ჩატარებას“.

„2020 წლის 31 ოქტომბრის საქართველოს პარლამენტის მორიგი/აჭარის უმაღლესი საბჭოს მორიგი/საკრებულოების შუალედური/მერების რიგგარეშე არჩევნებისთვის საუბნო საარჩევნო კომისიების სპეციალურ ჯგუფებად შესაძლო გარდაქმნის შესახებ“ დადგენილება ცესკომ 21 ოქტომბერს მიიღო და ის დღეიდან, 22 ოქტომბრიდან ამოქმედდა.

„დადგენილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში მისი მიღებიდან 2 კალენდარული დღის ვადაში,“ – აღნიშნულია ცესკოს დადგენილებაში.

მთავარი ფოტო: „ბათუმელების“ არქივიდან

ცენტრალური საარჩევნო კომისიის ინფორმაციით სტაციონარულ სამკურნალო დაწესებულებებსა და იზოლაციაში მყოფი ამომრჩევლები 31 ოქტომბრის საპარლამენტო არჩევნებში მონაწილეობას შეძლებენ.  ამ პროცესის უზრუველსაყოფად თითოეულ მუნიციპალიტეტში, საოლქო საარჩევნო კომისიების მოქმედების საზღვრებში 127 სპეციალური საარჩევნო უბანი შექმნეს და ამ უბნების დაკომპლექტების მიზნით კონკურსიც გამოაცხადეს.

ცესკოს განმარტებით, სპეციალური ჯგუფები უზრუნველყოფენ სტაციონარულ დაწესებულებებსა და იზოლაციაში მყოფი ამომრჩევლების არჩევნებში მონაწილეობას სანიტარულ-ჰიგიენური ნორმების ზედმიწევნით დაცვითა და უსაფრთხოების სრული გარანტიით.

ცესკოს შესაბამისი დადგენილების მიხედვით, რომელიც 19 ოქტომბერსაა გამოცემული, თითოეულ ასეთ ჯგუფში 12 წევრი იქნება. სპეცჯგუფის წევრად კი შეიძლება აირჩიონ მოქალაქე 21 წლის ასაკიდან, რომელიც  დადგენილებით განსაზღვრულ მოთხოვნებს დააკმაყოფილებს.

როგორც სპეციალური ჯგუფის თითოეული წევრი, ისე საარჩევნო პროცესის ყველა მონაწილე აღჭურვილი იქნება შესაბამისი ეკიპირებით: ერთჯერადი ხალათით, ნიღბით, ხელთათმანით, დამცავი ფარითა და სადეზინფექციო საშუალებებით.

დადგენილების მიხედვით სპეციალური ჯგუფის წევრებმა ამომრჩევლისთვის გადასატანი საარჩევნო ყუთის სიისა და საარჩევნო ბიულეტენის გადაცემა ამომრჩევლებთან ახლო კონტაქტის გარეშე, არანაკლებ ერთნახევარი მეტრის დისტანციის დაცვით უნდა მოახერხონ.

თვითიზოლაციაში მყოფ ამომრჩევლებს, რომელთა მონაცემებიც ოფიციალურად ფიქსირდება შესაბამისი უწყების მონაცემთა ბაზაში, არჩევნებში მონაწილეობის მიზნით, უკვე აქვთ შესაძლებლობა ზეპირი განცხადებით მიმართონ ცესკოს სატელეფონო-საინფორმაციო ცენტრს 24 ოქტომბრიდან 26 ოქტომბრის 22:00 საათის ჩათვლით.

სპეციალური საარჩევნო უბნები გაიხსნება დილის 07:00 საათზე და გადასატანი საარჩევნო ყუთით ხმის მიცემის პროცედურა დაიწყება დილის 08:00 საათიდან, რომელიც გასტანს 20:00 საათამდე.

გადასატანი საარჩევნო ყუთი სპეციალურ საარჩევნო უბანზე დაბრუნდება 21:00 საათამდე. ამის შემდეგ, სპეციალური საარჩევნო უბნები, უსაფრთხოების წესების დაცვით, არჩევნებში ჩართული მხარეების საარჩევნო პროცესში მონაწილეობით დაითვლიან ხმებს.

საარჩევნო ადმინისტრაცია მიმართავს თვითიზოლაციაში მყოფ პირებს, ასევე არჩევნებში ჩართულ ყველა მხარეს, შესაბამისი ვადების გათვალისწინებით, დროულად მომართონ საარჩევნო ადმინისტრაციას, რაც უზრუნველყოფს მათ მონაწილეობას და ჩართულობას საარჩევნო პროცესებში.

რაც შეეხება რეგისტრირებულ ადგილობრივ და საერთაშორისო სადამკვირვებლო ორგანიზაციებს, ცესკოს ინფორმაციით აკრედიტებულ მედიას და საარჩევნო სუბიექტების წარმომადგენლებს ექნებათ შესაძლებლობა, დააკვირდნენ კენჭისყრის დღის მიმდინარეობასა და ხმების დათვლის პროცესს. ისინი, ასევე შეძლებენ მიიღონ არჩევნებში მონაწილეობა სპეციალური სიის საშუალებით და გამოიყენონ მათი აქტიური საარჩევნო უფლება.

როგორც რეგისტრირებულმა ადგილობრივმა და საერთაშორისო სადამკვირვებლო ორგანიზაციებმა, ისე აკრედიტებულმა მედიამ და საარჩევნო სუბიექტებმა საარჩევნო ადმინისტრაციას განცხადებით უნდა მიმართონ 26 ოქტომბრის 18:00 საათის ჩათვლით და წარადგინონ   მათი წარმომადგენლები სპეციალურ ჯგუფებში.

გუშინ, ღამით, ძლიერი წვიმის დროს ბათუმის `რესპუბლიკური საავადმყოფოს“ ეზოში ხე წაიქცა, რის შედეგადაც ორი მსუბუქი ავტომანქანა დაზიანდა.

გამწვანების სამსახურის ინფორმაციით, ხე დაზიანებული არ იყო და ის სავარაუდოდ ძლიერი ქარის გამო წაიქცა. გამწვანების სამსახურმა ხე უკვე დაამუშავა და ადგილიდან გაიტანა.

მომავალი კვირის ოთხშაბათს, ხუთშაბათს და პარასკევს [ანუ 28, 29 და 30 ოქტომბერს] ის სკოლები, სადაც საარჩევნო უბნებია, მთლიანად დისტანციურ სწავლებაზე გადავლენ – ამის შესახებ 20 ოქტომბერს განათლების მინისტრმა, მიხეილ ჩხენკელმა განაცხადა.

მინისტრის თქმით, ეს დღეები საჭიროა იმისთვის, რომ ამ სკოლის შენობებში საარჩევნო უბნის გახსნის მიზნით ჩატარდეს მოსამზადებელი სამუშაოები.

საქართველოს პარლამენტის არჩევნები შაბათს, 31 ოქტომბერს  გაიმართება.

რელიგიის თანასწორობის საკითხებს საარჩევნო პროგრამებში არ ან ნაკლებად ეხებიან პოლიტიკური ძალები, რომლებიც ახლა არჩევნების მოგებას ცდილობენ. ისინი ამომრჩეველს არ სთავაზობენ მოდელს, რაც კონსტიტუციით გარანტირებულ სეკულარიზმს უზრუნველყოფს. პარტიებს არც იმაზე აქვთ მკაფიო პოზიციები, რა მოდელი შექმნის გარანტიებს, რომ არსებული, თუ წინა ხელისუფლების მსგავსად, პოლიტიკური კრიზისის დროს ხელისუფალი რელიგიურ ჯგუფს არ გაურიგდეს… ზოგიერთი პოლიტიკოსი, მაგალითად, ამბობს, რომ მათ პოლიტიკური კრიზისი არ ექნებათ.

რელიგიის თანასწორობის საკითხი საერთოდ არ არის ნახსენები „ქართული ოცნების“ წინასაარჩევნოდ გამოქვეყნებულ დოკუმენტებში. ყოფილი მმართველ პოლიტიკური ძალა – „ნაციონალურ მოძრაობა“ კი, რომლის მმართველობის დროსაც განსაკუთრებით გაძლიერდა ეკლესია თუ ცალკეული მაღალი იერარქი, აცხადებს, რომ „საპატრიარქო არასდროს დამდგარა სააკაშვილის გვერდით“. 

ვის რა ხედვა აქვს რელიგიის თანასწორობაზე? – „ბათუმელები“ ხუთ პოლიტიკურ სუბიექტს დაუკავშირდა და ინტერვიუ ჩაწერა „პატრიოტთა ალიანსის“, „ლელოს“, ნაციონალური მოძრაობის“,„ევროპული საქართველოს“ და „ქართული ოცნების“ კანდიდატებთან.

მმართველ პარტიას სეკულარული სახელმწიფოს მოდელის გაძლიერებაზე არაფერი უწერია თავის საარჩევნო პროგრამაში.

პარტიის ხედვების გასაგებად „ბათუმელები“ ამ პარტიაში რამდენიმე გავლენიან პირს დაუკავშირდა. მათ საუბარი არ ისურვეს. შესაბამისად, უცნობია, არჩევნებში გამარჯვების შემთხვევაში რა საფეხურზე აინაცვლებს ამ პარტიის ურთიერთობა გავლენიან რელიგიურ ჯგუფთან და რას უქადის მათი პოლიტიკა უმცირესობებს.

[red_box]„პატრიოტთა ალიანსი“: დედა ეკლესიის დაცვა ჩვენი ვალია[/red_box]

„პატრიოტთა ალიანსიდან“ კითხვებს საპარლამენტო სიის მე-3 ნომერმა გოჩა თედორაძემ უპასუხა.

• ბატონო გოჩა, თქვენი პარტია არც ცდილობს სეკულარიზმის პრინციპის დაცვას. მაგალითად, „ობიექტივის“ სტუდიაში ეკრანზე ლოგოც გაქვთ გამოტანილი – „დაიცავი ეკლესია“. არ გვახსენდება სხვა რელიგიური ჯგუფები დაგეცვათ. რატომ არ შეიძლება ამომრჩეველს გაუჩნდეს განცდა, რომ თქვენ პრაქტიკულად თეოკრატიულ სახელმწიფოს გვთავაზობთ?

ჩვენ როცა ვამბობთ, რომ რელიგიური ორგანიზაციების დაფინანსება უნდა ხდებოდეს პროპორციულად, თავშივე გამოვრიცხავ ამით თქვენს ნათქვამს. ჩვენ ვიცით, რომ მართლმადიდებელი ქრისტიანები საქართველოში არის უმრავლესობა ხომ? თავისთავად საპატრიარქოს დაფინანსება იქნება მეტი, ვიდრე სხვა კონფესიების. რა არის ამაში გასაკვირი? და თუ ვამბობთ, რომ უნდა დავიცვათ ეკლესია, ამაში რას ხედავთ? როცა თავდასხმა ხდება ეკლესიაზე ბევრი მიმართულებით, გამოვედით ინიციატივით, დაიცავით ეკლესია. ასეთივე ინიციატივით გამოდის „ობიექტივი“.

• ანუ თქვენ მიიჩნევთ, რომ ეკლესიას თავს ესხმიან, თუმცა სხვა რელიგიურ ჯგუფებზე თავდასხმა არ გახსენდებათ, მაგალითად, ქობულეთში, როცა მუსლიმთა პანსიონს ღორის თავი მიაჭედეს…

ჩვენ არასდროს წინააღმდეგი არ გამოვსულვართ მეჩეთის მშენებლობის, ჩვენ გამოვედით წინააღმდეგი მხოლოდ აზიზიეს მეჩეთის, ვისგანაც შენდებოდა და ვისი ფულით შენდებოდა… საქართველოს პატრიოტთა ალიანსის თავმჯდომარე არის მუსლიმთა და ქართველთა ძმობის ორგანიზაციის ხელმძღვანელი. მუსლიმთა და ქართველთა ძმობაზე ჩვენ ვსაუბრობთ ყველა დღე და ამის დანახვა ალბათ არ გინდათ, ეს თქვენ ვერ შეამჩნიეთ. ამიტომ, აზრს მოკლებულია ახლა ის, რაზეც თქვენ საუბრობთ. ჩვენ დავინახეთ, რომ დედა ეკლესია იყო დასაცავი და დავიცავით, არ ვართ ზოგადად მეჩეთის მშენებლობის წინააღმდეგი. არავითარი დისკრიმინაციისკენ ჩვენ არ მოგვიწოდებია არასდროს. არც ამის მომხრე ვართ, ყველაფერში სამართლიანობის პრინციპიდან გამოვდივართ. თუ გამოვედით და ვთქვით, რომ დაიცავი დედა ეკლესია, ვთვლით, რომ ეს ჩვენი ვალი იყო.

• საარჩევნო პროგრამაში გიწერიათ: „ჩვენ უნდა შევინარჩუნოთ ჩვენი რწმენა“, სხვა რელიგიურ ჯგუფებზე არაფერს წერთ. „ჩვენს რწმენაში“ გულისხმობთ მართლმადიდებელ ქრისტიანობას?

რა თქმა უნდა, ჩვენ ჩვენი თვითმყოფადობაც უნდა შევინარჩუნოთ, რწმენაც და მამულიც.

• საქართველო სეკულარული სახელმწიფოა კონსტიტუციის მიხედვით. სხვა რელიგიის აღმსარებლებს რას ეუბნებით, თუ მათ თქვენს რიგებში საერთოდ არ განიხილავთ? 

ჩვენ უნდა შევინარჩუნოთ ჩვენი რწმენა, თქვენ უკვე ტენდენციურობისკენ მიდიხართ და ეს არაა მოსაწონი… გადახედეთ ჩვენს პარტიულ სიას, სიის მე-9 ნომერი ებრაელია, მე-14 ნომერი სომეხია, 22-ე ნომერი აზერბაიჯანელია და თქვენ ახლა კითხვას მისვამთ, რატომ არ განიხილავთო.

• მე გეკითხებით ამომრჩევლებზე, რომელთაც აქვთ სხვადასხვა რწმენა და თქვენ ეუბნებით მხოლოდ მართლმადიდებელი ქრისტიანობა დავიცვათო. რამდენად შესაძლებელია ამ გზავნილის შემდეგ სეკულარიზმის პრინციპის დაცვის მოლოდინი არსებობდეს? 

იცით, დავალებას თუ გაძლევენ, სხვაგვარად შეასრულეთ, დავამთავრე მე… ერთი პარტიული სია მაჩვენეთ, რომელიც ასეთი იქნება, როგორიც ჩვენია, აზერბაიჯანელი მართლმადიდებელი ქრისტიანი ხომ არ არის? დავამთავრე მე, კარგად ბრძანდებოდეთ.

[yellow_box]„ლელო“: ჩვენ არ გვექნება ისეთი პოლიტიკური კრიზისი, რომ დაგვჭირდება სასულიერო პირების ჩარევა [/yellow_box]

კითხვებს „ლელოს“ საპარლამენტო სიის მე-19 ნომერი, სოფო შამანიდი პასუხობს

• ქალბატონო სოფო, საარჩევნო პროგრამაში თქვენ საუბრობთ ე.წ. გერმანულ მოდელზე, ანუ რელიგიური ორგანიზაციების ნებაყოფლობით დაფინანსება საზოგადოების განწყობების შესაბამისად. რატომ იქნება ეს ეფექტური?

ჩვენ გამოვიტანეთ ე.წ. გერმანული მოდელი განსახილველად და, პირველ რიგში, ვაპირებთ, რომ განვიხილოთ ეს ყველა რელიგიურ ჯგუფთან რამდენად კარგი და ეფექტური იქნება. თქვენ იცით, რომ მთავრობის გადაწყვეტილებით მხოლოდ ოთხი რელიგიური კონფესია გამოიყო, რომელთაც უნაზღაურებენ საბჭოთა მმართველობის დროს მიყენებულ ზიანს, თუმცა ბევრად მეტია იმ კონფესიების რაოდენობა, რომელთაც ასევე მიადგათ ზარალი და ამიტომ დისკრიმინაციულია ასეთი გამოყოფა.

ეს მოდელი იქნება სამართლიანი, რადგან თუკი მე ვარ მუსლიმი, ჩემი გადასახადიდან უნდა შემეძლოს იმ რელიგიური გაერთიანების დაფინანსება, ვის მრევლადაც ვთვლი თავს. ამ პრინციპით მართლმადიდებელ ეკლესიას შესაძლოა ბევრად მეტი შეხვდეს, რადგან ოფიციალურად 84 პროცენტია მართლმადიდებელი ქრისტიანი. ეკლესიის და საპატრიარქოს ავტორიტეტიდან გამომდინარე ვფიქრობ, რომ ძალიან ბევრი ადამიანი მოისურვებს ნებაყოფლობით, საკუთარი გადასახადით გადაუხადოს ეკლესიას ფული. ამდენი წელია სულ ისმის, რომ აი, ეკლესიას ვაძლევთ 25 მილიონს, ყოველთვის ხდება ეს განსჯის და ეკლესიის ქილიკის საგანი, რაც ჩემთვის მიუღებელია, რადგან ის ზიანი, რაც მიადგა ეკლესიას საბჭოთა რეჟიმის პირობებში, მე არ ვიცი, ჩვენ შევძლებთ თუ არა საერთოდ ამ მორალური და მატერიალური ზიანის აღდგენას. ეს ზიანი არავის დაუთვლია და სავარაუდოდ ეს ბევრად მეტია, ვიდრე ის, რასაც ეკლესიას უხდის დღეს სახელმწიფო. ამგვარ პრინციპზე გადასვლა, როდესაც ადამიანები ნებაყოფლობით დააფინანსებენ თავიანთ რელიგიას, დაასრულებს ამ კამათს.

• „ლელოსთვის“ მისაღები აღმოჩნდა ტყის ფონდის ნაწილის საპატრიარქოსთვის მართვაში გადაცემა. უფლებადამცველები მიიჩნევენ, რომ ეს არის დისკრიმინაციული მიდგომა და ასევე ეწინააღმდეგება სეკულარიზმის პრინციპს. თქვენი ეს პოზიცია ხომ არ იყო გზავნილი საპატრიარქოსთვის, რომ თქვენც სასულიერო პირების სამსახურში ჩადგებით, თუკი ეპისკოპოსები წინასაარჩევნოდ, ან სხვა სიტუაციაში, როცა პოლიტიკური რეიტინგის პრობლემა შეგექმნებათ, თქვენც დაგეხმარებიან?

ჩვენ არ გვექნება ისეთი პოლიტიკური კრიზისი, რომ დაგვჭირდება სასულიერო პირების ჩარევა და ამით კონკორდატის დარღვევა, რადგან კონკორდატის მიხედვით, სახელმწიფო არ ერევა ეკლესიის საქმეებში და პირიქით. ტყეებს რაც შეეხება, ჩვენს პროგრამაში წერია, რომ ბუნებრივი სიმდიდრე რაც გვაქვს, უნდა გადაეცეს მუნიციპალიტეტებს და უნდა გადავიდეს ხალხის მმართველობაში. რაც შეეხება ტყეებს, მაშინ, როცა ეს საკითხი განიხილებოდა, იყო მსჯელობა, რომ ტყე ნადგურდება და ეს იყო ერთგვარი ტყის დაცვის საშუალება, თუმცა რა თქმა უნდა, მე ვფიქრობ, რომ ეს სწორი არ არის, რადგან სახელმწიფოს აქვს რეგულაცია ტყეების დაცვასთან დაკავშირებით და ეს რეგულაციები უნდა ამოქმედდეს. არ უნდა ცდილობდე, სხვისთვის მატერიალური თუ არამატერიალური ქონების გადაცემას იმიტომ, რომ შენ თვითონ ვერ იცავ. ჩვენ არ გვაქვს პრობლემა, თუკი მეჩეთს ან სხვა რელიგიურ დაწესებულებას ჰქონდა გარშემორტყმული ტყე, გადაეცეთ მართვაში.  ეს გადაცემა ახსნილი იყო იმით, რომ ტყეს უკეთ მოუვლის ეკლესია, ვიდრე სახელმწიფო, ეს არასწორია, რადგან სახელმწიფომ უნდა შეძლოს მის განკარგულებაში არსებული რესურსების მოვლა… რატომ აკისრებ შენ ამხელა პასუხისმგებლობას ეკლესიას? ის ისედაც ბევრი საქმითაა დაკავებული, რომ უნდა მწყემსოს თავისი მრევლი, ათასი საგანმანათლებლო პროექტი აქვს, ღვთისმსახურებაში არიან და არასწორია, რომ ზედმეტად დაავალო და გადასცე ტყე, რომ მოუაროს, თუმცა მე ვერაფერს საწინააღმდეგოს ამაში ვერ ვხედავ.

• თუ ტყე დაუცველია, რატომ არ სთხოვთ პასუხს ხელისუფლებას? თქვენ გამოსავალი იპოვეთ საპატრიარქოსთვის ტყის გადაცემაში და ეს აჩენს ეჭვს, რომ თქვენც წინა ხელისუფლებების მსგავსად ცდილობთ საპატრიარქო თქვენს პოლიტიკურ პარტნიორად აქციოთ, ვისთანაც შესაძლოა ფინანსური გარიგება გქონდეს და სანაცვლოდ პოლიტიკური სარგებელი მიიღო.

ეს გამორიცხულია, ასეთი საჭიროება „ლელოს“ არ დაუდგება, ჩვენ მაშინ კომენტარი გავაკეთეთ ამ კონკრეტულ ფაქტზე და ვერ დავინახეთ ამაში კატასტროფა, თორემ პოლიტიკურ პარტნიორად „ლელო“ საპატრიარქოს არ განიხილავს. „ლელო“ საპატრიარქოს განიხილავს, როგორც ძალიან მნიშვნელოვან აქტორს ჩვენი ქვეყნის ცხოვრებაში.

• ბათუმში ახალი მეჩეთის მშენებლობას მამუკა ხაზარაძე არ ეწინააღმდეგება, თუმცა ერთ-ერთ ინტერვიუში მან მეჩეთის აგების საპირწონედ დააყენა თურქეთის ტერიტორიაზე ძველი ქართული ტაძრების რეაბილიტაციის საკითხი. თქვენთვის მართებულია ამგვარ ფორმატში მუსლიმი თემის ინტერესის დაცვა? 

ეს ინტერვიუ იყო დაახლოებით ერთი წლის წინ და ვფიქრობ, რომ ეს იყო კონტექსტიდან ამოგლეჯილი. მამუკა ხაზარაძე იყო ბათუმში და შეხვდა მუსლიმ მრევლს, მათ შორის იმ შენობაში, სადაც ახალი მეჩეთი უნდა აშენდეს. მან ერთმნიშვნელოვნად თქვა, რომ მეჩეთი ბათუმში უნდა აშენდეს და ამას არანაირი კავშირი არ აქვს იმასთან, თუ რა დღეშია ჩვენი ძეგლები საზღვარგარეთ. მოდით, ჩვენ ჩვენსას მივხედოთ, აგერ გელათს რას უშვრება ხელისუფლება, ყველამ ვნახეთ. ასე რომ, სხვა ქვეყნებში რა ხდება, ეს ძალიან მნიშვნელოვანია, მაგრამ ჯერ ჩვენს ტერიტორიაზე არსებულ მემკვიდრეობას უდნა მივხედოთ.

• თქვენ მხარს უჭერთ რელიგიის საკითხთა სააგენტოს გაუქმებას. რა შედეგს ელით ამისგან?

აბსოლუტურად ყველა კვლევა, შიდა თუ საერთაშორისო ამბობს, რომ ეს სააგენტო უნდა გაუქმდეს, რადგან რელიგიის სააგენტოს აქვს მხოლოდ მავნებლური მიდგომები, არაფერს ეს სააგენტო არ აკეთებს იმისთვის, რომ რელიგიური კუთხით თანასწორობა იქნას მიღწეული. ეს სააგენტო რელიგიურ უმცირესობებს უყურებს უსაფრთხოების ჭრილში და არა თანასწორობის ჭრილში. ის შექმნილია მხოლოდ იმისთვის, რომ სხვადასხვა რელიგიური გაერთიანების შიგნით საქმიანობაში ჩაერიოს და მთავრობის ინტერესები გაატაროს.

ენმ: შავი ჯიპები გვახსოვს… საპატრიარქო არასდროს მდგარა სააკაშვილის გვერდით

კითხვებს „გაერთიანებული ოპოზიციის“ საპარლამენტო სიის 37-ე ნომერი, მირდატ ქამადაძე პასუხობს

• ბატონო მირდატ, თქვენს პოლიტიკურ გუნდს ჰქონდა შესაძლობლობა პრაქტიკულ დონეზე დაეცვა სეკულარიზმი და ამის ნიშნები ჩანდა „ვარდების რევოლუციის“ შემდეგ წლებში. თუმცა როგორც კი პოლიტიკური რეიტინგის პრობლემა შეგექმნათ, სცადეთ ეკლესიის გამოყენება. გვახსოვს სასულიერო პირების მაღალ იერარქიაში ჯიპების ჩამორიგება, საპატრიარქოსთვის მიწების და სხვა ქონების გადაცემა, დაფინანსების გაზრდა… სააკაშვილის ახლანდელი ბოდიში ეხება თუ არა ამ ტაქტიკას და რელიგიური უმცირესობების ჯგუფების ინტერესების უარყოფას? 

იმ წლებში პარტიაში მე არ ვაქტიურობდი, მე 2014 წლიდან ვარ „ნაციონალური მოძრაობის“ წევრი და არ ვიცი, რა პოლიტიკა წყდებოდა. მიხეილ სააკაშვილმა კონკრეტულად თქვა, თუ რას ეხება ეს ბოდიში და ძირითადად ეს ეხებოდა იმას, რომ მართლმსაჯულება არ იყო ქვეყანაში რეალურად თავისუფალი. ნებისმიერი პრობლემის საფუძველი, ჩემი აზრით, არის მართლმსაჯულება, როდესაც ქვეყანას ექნება თავისუფალი, დამოუკიდებელი სასამართლო, მაშინ ის პრობლემები, რასაც ედავებოდნენ „ნაციონალურ მოძრაობას“, მოხსნილი იქნებოდა. ასე კონკრეტულად არ ვიცი, სააკაშვილი ამ ბოდიშის უკან გულისხმობდა თუ არა რელიგიას და ჯიპების დარიგებას.

• თქვენ თუ მიგაჩნიათ, რომ არის საბოდიშო „ნაცმოძრაობის“ მაშინდელი ტაქტიკა რელიგიურ ორგანიზაციებთან? 

ჩემი პირადი შეხედულება არის ის, რომ საბოლოო ჯამში, როცა 2012 წელს მიხეილ სააკაშვილმა დათმო ეს ხელისუფლება და მოვიდა ივანიშვილი, მთელი საპატრიარქო იდგა ივანიშვილის მხარეს. მახსოვს ჯიპების ჩამორიგებაც, მაგრამ მე არსად დამინახავს, რომ სააკაშვილის ხელისუფლებამ ამით რამე დივიდენდი მიიღო, რადგან ყველა არჩევნებზე, მიხეილ სააკაშვილის გვერდით არ იდგნენ გავლენიანი სასულიერო პირები… არ ვიცი, რა იყო შავი ჯიპების ჩამორიგების მიზანი, ძალიან წვრილმანებში ჩავდივართ. გადამწყვეტ მომენტში, როცა პოლიტიკური კრიზისი ჰქონდა სააკაშვილს, მის გვერდით არ მდგარა სამღვდელოება. ფაქტობრივად საპატრიარქოს მხარდაჭერით მოვიდა ხელისუფლებაში ბიძინა ივანიშვილი.

• საპატრიარქო წინასაარჩევნოდ განცხადებებს არ ავრცელებდა, მაგრამ გვახსოვს ცალკეული ეპისკოპოსები, რომლებიც კონკრეტულ კანდიდატებს მხარს უჭერდნენ და ამას ქადაგებდნენ… 

მე რაც მახსენდება, ერთადერთი იყო ფოთის ეპისკოპოსი, მე ვამბობ, რომ საპატრიარქო არასდროს მდგარა სააკაშვილის გვერდით და რომელიმე ერთი თუ ორი მღვდელმთავარი თუ როგორც პიროვნება თავის მოსაზრებას გამოთქვამდა, არ ვიცი. ჩვენ გვახსოვს, მაგალითად, რას იძახდა მეუფე იაკობი, ნაციონალები ვიწრო გზაში არ შემხვდნენო. რეალურად ძალა რასაც ჰქვია, გავლენიანი ძალა საპატრიარქოში ყოველთვის იყო მიხეილ სააკაშვილის წინააღმდეგი, ასე ჩანდა საჯაროდ.

• „ქართული ოცნების“ ხელისუფლების პირობებში მიიღეს „ანტიდისკრიმინაციული კანონი“. თქვენი დაკვირვებით, რატომ ვერ ხერხდება ამ დრომდე დისკრინიმაციის წინააღმდეგ ეფექტური ბრძოლა? 

მარტო კანონის მიღება არაა საკმარისი, ქმედითი ნაბიჯი უნდა გადაიდგას. კანონი ბევრია, მაგრამ თუ ის არ მოქმედებს, რა კანონია? ჩვენ აღსრულების მიმართულებით კონკრეტული ნაბიჯები გვაქვს გადასადგმელი და ჩვენი განცხადებები არ უნდა იყოს მიმართული რომელიმე რელიგიური ორგანიზაციის მიმართ. ჩვენი კონსტიტუცია ამბობს, რომ ამ ქვეყანაში რწმენის და აღმსარებლობის თავისუფლება არსებობს და არავის უპირატესობა არ უნდა ჰქონდეს.

• კონკრეტულად რა ნაბიჯები უნდა გადაიდგას, რომ რელიგიის კუთხით თანასწორობას მივაღწიოთ? მაგალითად, უნდა ფინანსდებოდეს თუ არა ბიუჯეტიდან რელიგიური ორგანიზაცია? 

ჩემი პირადი მოსაზრებაა, რომ როცა ბიუჯეტიდან ამდენ თანხას ვიხდით და საეკლესიო ბიზნესი გაუმჭვირვალეა, როდესაც ერთ კონკრეტულ ორგანიზაციას, მათ შორის, ასეთ ძლევამოსილ რელიგიურ ორგანიზაციას, რომელსაც ნამდვილად აქვს საქართველოს წინაშე დამსახურება ისტორიულად, მიუხედავად ამ ყველაფრისა, ჩვენ თანაბარ პირობებში უნდა ვიყოთ, სეკულარულ სახელმწიფოს თუ ვაშენებთ სხვა რელიგიურ კონფესიებთან მიმართებით… ჩვენ განსაკუთრებულ პრივილეგირებულ მდგომარეობაში გვყავს ერთი რელიგიური ორგანიზაცია, მაგრამ ისტორიის წინაშე დამსახურება არ ნიშნავს იმას, რომ რაიმე ნიშნით სხვა ადამიანები დავჩაგროთ, მათი დისკრიმინაცია მოვახდინოთ. გვქონდა ჩვენ ფაქტი, როდესაც ქობულეთში ღორის თავი მიაჭედეს პანსიონს, ჭელაში მეჩეთს მინარეთი მოხსნეს, ბევრი ცუდი ნაბიჯი იყო და ხელისუფლების რეაგირება არ იყო ადეკვატური.

მე მიმაჩნია, რომ ჩვენს მიერ ბიუჯეტში გადახდილი თანხა უნდა ხმარდებოდეს ძირითადად ისეთ საკითხებს, რომელიც ყოველდღიური ცხოვრებისთვის არის მნიშვნელოვანი, რაც შეეხება ჩემს სულიერი, შინაგან რელიგიურ სამყაროს, ამაში თუ მე თანხის გადახდა მინდა, პირადად უნდა შევწირო, ეს გადასახადის და იძულების დონეზე არ უნდა იყოს. ჩემი აზრით, ბიუჯეტიდან არ უნდა ფინანსდებოდეს არცერთი რელიგიური ორგანიზაცია.

• ეს თქვენი პოზიცია, მაგრამ პარტიის არ ვიცით – წინასაარჩევნო პროგრამაში არ ეხებით რელიგიის საკითხს. 

არ არის რამე კონკრეტული გადაწყევტილება მიღებული, ეს არის ჩემი პირადი მოსაზრება, პარტიაში იქნება ამაზე მსჯელობა.

• რატომ არ იმსჯელეთ ამ საკითხზე აქამდე?  

საჯაროდ არის გაცხადებული ჩვენი პოზიცია, რომ მიუხედავად რელიგიური კუთვნილებისა, ადამიანების ჩაგვრა არის მიუღებელი… არ ვიცი ზუსტად, როდესაც პროგრამა მუშავდებოდა, ვერ გეტყვით, რატომ ვერ იმუშავეს რელიგიური ორგანიზაციების დაფინანსების მიმართულებით, უფრო სხვა საკითხები იქნა პრიორიტეტად მიჩნეული ამ ეტაპზე.

ევროპული საქართველო: რელიგიური ორგანიზაციები უნდა დააფინანსოს იმან, ვისაც ამის სურვილი აქვს

კითხვებს „ევროპული საქართველოს“ საპარლამენტო სიის მე-5 ნომერი, ტარიელ ნაკაიძე პასუხობს

• ბატონო ტარიელ, სეკულარიზმის პრინციპს აქტიურად არღვევდა ის ხელისუფლება, რომელსაც თქვენი ამჟამინდელი ლიდერებიც წარმოადგენდნენ. თქვენ აქამდე იყავით „მუსლიმთა კავშირის“ ხელმძღვანელი. რის გამო დაიჯერეთ, რომ მათი პოზიცია შეიცვალა? 

ზოგადად, წინა ხელისუფლებას ეს პრობლემა ჰქონდა და იყო ეკლესიის გამოყენებაც. სეკულარიზმის პრინციპის დარღვევა ჩანდა საჩუქრებით, დამოკიდებულებებით, რაც ზოგადად ჰქონდა იმ ხელისუფლებას. „ევროპული საქართველო“ სეკულარიზმის ქომაგია და ჩემი ამ გუნდში შესვლაც ამან განაპირობა. ჩემი მთავარი მოტივაცია ეს იყო. მე რისთვისაც ვიბრძვი ბოლო წლებია არის ის, რომ ჩვენი ქვეყანა იყოს მაქსიმალურად სეკულარული, სახელმწიფო თავის საქმეს უნდა აკეთებდეს, რელიგია – თავისას, არ უნდა ერეოდეს სახელმწიფო რელიგიის საქმეებში. წინა ხელისუფლების პირობებშიც იყო ჩარევები, განსაკუთრებით მუსლიმთა თემის მიმართ, მუსლიმთა სამმართველო დაარსა მაშინ სუს-მა და ამაში დიდი წვლილი მიუძღოდა მაშინდელ ხელისუფლებას.

• ნანობენ თქვენი ლიდერები ამას? 

რა თქმა უნდა, ღიად არის საუბარი შეცდომებზე, რაც მათი ხელისუფლებაში ყოფნის პერიოდში იქნა დაშვებული. ეს გუნდი პასუხისმგებლობას იღებს იმ შეცდომებზე, რაც იმ პერიოდში იქნა დაშვებული და სიკეთეებზეც, რაც მაშინ გაკეთდა.

• რა გამორიცხავს იმას, რომ იგივე არ განმეორდება? 

მეც ამ გუნდში ვარ და ვეცდები მაქსიმალურად არ დავუშვათ ის, რაც მაშინ მოხდა. მეორე: არაფერი არ არის გამორიცხული საერთოდ, თუმცა დამოკიდებულება და გეგმა, თავიდანვე მიდგომა ამ საკითხების მიმართ არის ამ პარტიაში პრინციპულად სწორი. ის ცდუნება, რაც ახლავს ხელისუფლებაში ყოფნას, გარკვეულწილად გამორიცხავს კოალიციური ხელისუფლება, სადაც უფრო ნაკლებად შესაძლებელია მსგავსი ცდუნებები, როცა კონკრეტულ ლიდერზე არაა დამოკიდებული ხელისუფლება.

• რა მოდელს გვთავაზობთ, როგორ უნდა მივაღწიოთ რელიგიის კუთხით თანასწორობას? 

მიგვაჩნია, რომ რელიგიური ორგანიზაციები უნდა იყვნენ თავისუფალი და მოქცეული მხოლოდ სამართლებრივ ჩარჩოებში. ჩვენი პოზიციაა, რომ რელიგიური ორგანიზაციების დაფინანსება მოხდეს პროპორციულად, ანუ დააფინანსოს იმან, ვისაც ამის სურვილი აქვს. ეს მისაღებია თითქმის ყველა რელიგიური ორგანიზაციისთვის. ჩვენ არ ვემხრობით დოტაციურ დაფინანსებას, რომელიც უამრავ პრობლემას წარმოშობს. მე შესაძლოა საერთოდ არ მინდოდეს რომელიმე რელიგიის დაფინანსება და ჩემი გადასახადი უნდა იყოს მიმართული ბავშვთა განვითარებისთვის, ან განათლებისთვის. ამის თავისუფლება უნდა ჰქონდეს ადამიანს, სახელმწიფო არ უდნა ფლანგავდეს ფულს რაღაც ორგანიზაციების განვითარებისთვის.

რაც შეეხება საკულტო ნაგებობების მშენებლობას, ყველაფერი უნდა იყოს კანონის ფარგლებში და ეს არ უნდა ისაზღვრებოდეს დომინანტური რელიგიის, ან დომინანტი ორგანიზაციების შეხედულებების შესაბამისად. ვფიქრობ, კანონმდებლობის კუთხით ბევრი ცვლილება არ არის საჭირო, მთავარი არის ხელისუფლების პოლიტიკური ნება. კანონი უზრუნველყოფს ბევრ სიკეთეს, მაგრამ პოლიტიკური ნება არ არის.

• ვის დაუჯეროს ამომრჩეველმა, როცა კონკრეტული მიდგომები რელიგიის თანასწორობის კუთხით წინასაარჩევნო პროგრამებში, მათ შორის, თქვენს პროგრამაში გაწერილი არ არის. ზოგადად ყველა პოლიტიკოსი ამბობს, რომ თანასწორობას უჭერს მხარს. 

„ქართული ოცნების“ დამოკიდებულება და ქმედება ცნობილია, „ლელომ“ პირველსავე გამოსვლაზე შესაბამისი განცხადებები გააკეთა ბათუმში ახალი მეჩეთის მშენებლობაზე… ვფიქრობ, „ევროპულმა საქართველომ“ ამ კუთხით გარდამტეხი ნაბიჯი გადადგა ჩემი ამ გუნდში მიღებით, რადგან მე ვარ მუსლიმი თემის ინტერესების დამცველი და ამან შესაძლოა გამოიწვიოს დომინანტი რელიგიის რისხვა. ეს სერიოზული ნაბიჯი და განაცხადია, ეს არის ასევე გარდატეხა სტერეოტიპების. „ევროპულმა საქართველომ“ ეს ნაბიჯი ღიად გადადგა.

მთავარი ილუსტრაცია: მარიამ მუთიძე