Batumelebi

საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ იორმუნღალოში სულ 2200-მდე ადამიანი ცხოვრობს. სოფელი ქართველი აზერბაიჯანელებითაა დასახლებული. 26 წლის თოზუ გულმამედლიც იორმუნღალოდანაა. ოთხი თვეა, რაც თანამოაზრეებთან ერთად სოფელში სათემო ცენტრი დააარსა. ცენტრი იქნება სივრცე, რომელიც დაეხმარება ახალგაზრდებს განვითარებასა და გაძლიერებაში.

აზერბაიჯანულ თემში ქალთა უფლებადამცველად თოზუ ისე იქცა, რომ ამაზე არც უფიქრია. მერე თანამოაზრეები გაიცნო და აღმოაჩინა, რომ არიან ადამიანები, ვინც მასავით წუხს, განიცდის და გრძნობს მოქმედების აუცილებლობას, როცა ქალებზე ძალადობენ ოჯახში და ოჯახს მიღმა, როცა მათი უფლებები პირდაპირ თუ ირიბად ირღვევა.

როგორია თოზუსთვის ეს გზა? რა წინააღმდეგობები ხვდება მას, როცა ქალების უფლებებს იცავს; როცა აზერბაიჯანულ თემში ტაბუირებულ თემებზე საუბრობს; რა პრობლემები აქვთ და რა სჭირდებათ ახალგაზრდებს იორმუნღალოში; რა ცხოვრებისეულმა გამოცდილებამ განსაზღვრა მისი არჩევანი ებრძოლა ქალებისთვის.

„ბათუმელებთან“ თოზუ გულმამედლი ამ და სხვა თემებზე საუბრობს.

თოზუ გულმამედლი: 

ბავშვობიდანვე, როცა ვხედავდი ქალებს უსამართლოდ ექცეოდნენ, პროტესტის მძაფრი შეგრძნება მქონდა, შინაგანი ხმა მკარნახობდა, რომ ასე არ უნდა ყოფილიყო.

ყველა მარწმუნებდა, სხვების ამბავი ჩვენი საქმე არააო, ყველას ღრმად სწამდა, რომ „სხვები საქმეში“ ჩარევის უფლება არ გვაქვს და წესი ასეთია.

როცა გავიზარდე, გავიცანი ხალხი, ვინც თურმე ქალებს იცავს. არც მიფიქრია ოდესმე, აქტივისტი გავმხდარიყავი, თავისთავად ასე მოხდა.

• „შენ გოგო ხარ და გაჩუმდი!“

სახელსაც ვერ ვარქმევდი, რა იყო ჩემი პროტესტი. ფემინისტი ვყოფილვარ. ეს მერე გავიგე.

ბუნებრივად ასე მოხდა, სულ ქალების ჩაგვრა, მათი წუხილი და უსამართლო ყოფა მქონდა ცხვირწინ.

მეგობრებთან, მეზობლებთან, ჩემთან სახლში, ოჯახებში, სადაც მივდიოდი მხოლოდ ამაზე ვსაუბრობდი, მხოლოდ ამ წუხილებს ვაკვირდებოდი.

ამ არჩევნებზე კენჭს ვიყრიდი საკრებულოში, მე ვიყავი პირველი ქალი კანდიდატი იორმუნღალოდან, ვინც არჩევნებში მონაწილეობა გადაწყვიტა. დიდი პრობლემა იყო, გაუჭირდათ იმ აზრის მიღება, რომ ქალი შეიძლება იყოს პოლიტიკაში. ვერ გავიმარჯვე, არ მქონდა დიდი მხარდაჭერა.

მინდოდა შემეცვალა რაღაცეები.

რაც თავი მახსოვს, მახსოვს ისიც, რომ ბევრი რამ არ მომწონდა, სახლში, სოფელში, სკოლაშიც.

„შენ გოგო ხარ და გაჩუმდი!“ – ხშირად გვეუბნებოდნენ ასე.

ჩვენი ცხოვრება ასეთი და კიდევ ბევრნაირი სექსისტური შეგონებით იწყება და მთავრდება. მთელი დღე ბრძოლაში ვართ.

ემოციურად ძალიან რთულია, როცა მტერივით გიყურებენ სიმართლისთვის, ღიად საუბრისთვის.

ეს მტრული დამოკიდებულება ჩანს მზერაშიც კი, კომენტარებში, ჩალაპარაკებებში, ყოველი ფეხის ნაბიჯზე.

თემში მხოლოდ ქალების მცირე ჯგუფია, ვინც ფიქრობს, რომ სასიკეთო საქმეს ვაკეთებ, ჩემი ძირითადი თანამოაზრეებიც ქალები არიან.

მაგრამ მხოლოდ მცირე ჯგუფი.

კაცებისგან აგრესია არ მიკვირს, კაცების აგრესია ჩემთვის გასაგებია, თავი მეფეებად, ყველაფრის უფლების მქონეებად წარმოუდგენიათ და როცა მე ამის საწინააღმდეგო თემებზე ვსაუბრობ, მესმის, რაც აბრაზებთ.

გაცილებით მძიმეა ჩემთვის ქალების აგრესია. მათიც მესმის, მაგრამ ემოციურად ეს ჩემზე ძალიან ცუდად მოქმედებს და მანგრევს.

ხშირად ხდება ხოლმე, როცა ქალებს, რომლებიც მაკრიტიკებენ, დაურეკავთ და დახმარება უთხოვიათ. ეს ხდება მაშინ, როცა ისინი თავად ხდებიან ძალადობის მსხვერპლები ოჯახში, როცა მათ შვილებს, ახლობლებს იტაცებენ.

იორმუნღალო მეცხვარეების, მესაქონლეების სოფელია. კაცები სულ ცხვარში არიან, ძროხებს მწყემსავენ, ქალს ერთადერთი გზა რჩება: დარჩეს სახლში და მიხედოს ოჯახს. სხვა წასასვლელი არსადაა, ვერსად დასაქმდები, მუშაობის შესაძლებლობა, ოჯახს მიღმა სხვა საქმით დაკავების დრო არ არის. არც არეალია სოციუმში თვითრეალიზაციისთვის.

ნაადრევი ქორწინების შემთხვევები თანდათან უფრო იშვიათდება და ეს კარგია.

• „თუ მე იორმუნღალოსთვის ვაკეთებ რამეს, ეს ნიშნავს, რომ მთელი ქვეყნისთვისაც ვაკეთებ“

აქამდე იორმუნღალოდან ასიდან ერთი ბიჭი თუ აგრძელებდა სწავლას სკოლის შემდეგ. თუ ოჯახში გოგოც იყო და ბიჭიც, ოჯახი ბიჭს გზავნიდა ქალაქში სასწავლებლად, გოგოს სასარგებლოდ არჩევანი არ კეთდებოდა, უპირატესობა ამ მხრივ ყოველთვის ჰქონდათ ბიჭებს.

4+1 პროგრამა დიდი იმედს აძლევს ეთნიკურ უმცირესობებს. თუ ამ პროექტის ამოქმედებამდე ჩვენი პერსპექტივა საქართველოში ნული იყო, ახლა პატარა იმედი გაჩნდა, რომ სწავლის გაგრძელების შესაძლებლობა გვექნება.

მაგალითებიც გაჩნდა სოფელში, რომ გოგოებმა დაამთავრეს უმაღლესი სასწავლებელი და დასაქმდნენ, განვითარდნენ, კარიერაზე ფიქრობენ.

წარმოიდგინეთ, გარდა იმისა, რომ ქალები ვერსად რეალიზდებიან და ხშირად ირღვევა მათი უფლებები, ამას ემატება ენობრივი ბარიერიც და იზოლაცია იმ ქვეყნისგან, რომელშიც ვცხოვრობთ.

კარგია 4+1 პროგრამა, მაგრამ არაა საკმარისი. სკოლაში ქართულს ვერ სწავლობენ ბავშვები და მერე ძალიან უჭირთ ენის სრულყოფა. ირგვლივ არც არავინაა ქართულად რომ დაელაპარაკო. ჩემს მაგალითს გიამბობთ.

სკოლას რომ ვამთავრებდი, მაშინ გავიგე 4+1 პროგრამის შესახებ. ბოლო წელს ვაქტიურობდი სკოლაში ქართული რომ მესწავლა, თუმცა ბევრი ვერაფერი ვისწავლე, არ იყო კომუნიკაციის შესაძლებლობა. ქართული ენის პრაქტიკა გვაკლია იორმუნღალოში.

ქართულად ცუდად ვსაუბრობდი, ძლივს მესმოდა და უნივერსიტეტში სწავლაც ჩემთვის დიდად ნაყოფიერი არ იყო. გადარჩენაზე ვფიქრობდი, სემესტრიდან სემესტრამდე საგნის ჩაბარებაზე.

მერე ვეძებდი სამსახურს ენის პრაქტიკა რომ მქონოდა, დაბალი ქულებით დავამთავრე უნივერსიტეტი, ლაპარაკი რომ ვისწავლე, ეს უკვე მიღწევაა ჩემთვის.

ვსწავლობდი ჟურნალისტიკის და მასობრივი კომუნიკაციების მიმართულებაზე, მაგრამ ამ ტიპის განათლების მიღებაზე საუბარიც ზედმეტი იყო. ვისწავლე ენა და ესაა.

ვფიქრობდი, როგორმე დამემთავრებინა უნივერსიტეტი და მეპოვა სამსახური. მეგონა, რომ სოფელში დაბრუნება წარუმატებლობას ნიშნავდა. ახლა ასე არ ვფიქრობ, გადავაფასე რაღაცეები.

თუ მე იორმუნღალოსთვის ვაკეთებ რამეს, ეს ნიშნავს, რომ მთელი ქვეყნისთვისაც ვაკეთებ.

• „არ ვიცი სახელმწიფოს რამდენად უნდა ვიყოთ ინფორმირებული, რომ თავი ვიგრძნოთ საერთოდ ამ ქვეყნის სრულუფლებიან მოქალაქეებად. ხშირად ამაში ეჭვი მეპარება“

ქართული ენის მიმართ ინტერესი ჩვენს თემში 4+1 პროგრამის შემდეგ გაიზარდა.

მანამდე ენას დიდად არავინ სწავლობდა, რადგან არ არსებობდა განათლების მიღების პერსპექტივა. სახელმწიფოც დიდად არ იყო დაინტერესებული ჩვენი განვითარებით.

აზერბაიჯანულ ენაზე  საქართველოში მიმდინარე ამბების შესახებ რაღაც ინფორმაცია ვრცელდება, მაგრამ ინფორმაციის აზერბაიჯანულ ენაზე არახელმისაწვდომობა მაინც და მაინც არ არის პრობლემა. ვფიქრობ, უფრო ჩვენს მიმართ სახელმწიფოს დამოკიდებულებაშია პრობლემა – არ ვიცი სახელმწიფოს რამდენად უნდა ვიყოთ ინფორმირებული, რომ თავი ვიგრძნოთ ამ ქვეყნის სრულუფლებიან მოქალაქეებად. ხშირად ამაში ეჭვი მეპარება.

სათემო ცენტრის დაფუძნების იდეა სკოლის პერიოდის მისწრაფებებმა წარმოშვა.

გული მწყდებოდა, ვხედავდი სხვა სკოლებში უფრო აქტიურები იყვნენ ბავშვები, მერე უნივერსიტეტში სწავლისას ვიგრძენი რამხელა სხვაობაა იორმუნღალოელ სტუდენტსა და იმ სტუდენტებს შორის, ვინც ქართულად დაამთავრა სკოლა.

ცხადად ვიგრძენი, რომ ჩამორჩენილები ვიყავით, თურმე რამდენი პერსპექტივაა და ჩვენ ამის შესახებ არც კი გვსმენოდა, რადგან ქართული არ გვესმოდა კარგად.

ჩემთვის ძალიან რთული იყო სტუდენტობის წლები, როცა აუდიტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე ჩამორჩენილი სტუდენტი ვიყავი.

ყველა დანარჩენს ბევრი საერთო ჰქონდა ერთმანეთთან, საუბრობდნენ, განიხილავდნენ ათას რამეს, რაშიც მე საერთოდ ვერ ვერკვეოდი.

სხვები თუ საგნებს თავისუფლად სწავლობდნენ, ჩემთვის ქართულად საგნების სწავლა ორმაგად, სამმაგად რთული იყო, წაკითხულიდან აზრის გამოტანაზე, თარგმანზე ვფიქრობდი.

ვსწავლობდი ისეთ საგნებს, რის შესწავლასაც წინასწარი, საბაზისო ცოდნა სჭირდებოდა, რაც არ მქონდა.

იყო ერთი ჩემი თანატოლი იორმუნღალოდან, რომელმაც უნივერსიტეტში ამ სტრესს ვერ გაუძლო და სწავლას თავი დაანება. მიუხედავად იმისა, რომ ძირითადად საშუალო განათლების მქონე ადამიანები სწავლობდნენ უნივერსიტეტში, ჩვენ მათ საგრძნობლად ჩამოვრჩებოდით.

• „იცით რა მარტივი სურვილების ასრულება არ შეუძლიათ გოგოებს ჩვენს თემში? სკოლაში სიარულის გარდა მუსიკის, ცეკვის, ხატვის სწავლა სურთ“

ნაადრევად გოგოები მაშინ ქორწინდებიან, როცა სხვა პერსპექტივა არ ჩანს.

ვგრძნობდი, რომ ამაზე უნდა მემუშავა, მაგრამ დრო დამჭირდებოდა ჩამოყალიბებისთვის, არ ვიცოდი რა, როგორ, საიდან დაგვეწყო. რესურსები დღესაც არ გვაქვს, მაგრამ გამოჩნდნენ თანამოაზრეები და გადავწყვიტეთ სათემო ორგანიზაცია გაგვეკეთებინა. 3, 4 თვეა ავმოქმედდით.

ხშირად აზერბაიჯანული თემი შორსაა იმ დღის წესრიგისგან, რაც საქართველოშია. მაგალითად, იღებენ ახალ კანონს და ჩვენ არ ვიცით ამის შესახებ.

რაღაც კარგი სიახლეა, მაგრამ ეს არ აისახება ჩვენს ცხოვრებაზე. ეს თემი ინფორმაციულ ვაკუუმშია. ვცდილობთ ვიყოთ მედიუმი მთელ ქვეყანასა და ჩვენი თემის ახალგაზრდებს შორის.

იცით, როგორი მარტივი სურვილების ასრულება არ შეუძლიათ გოგოებს ჩვენს თემში? – სკოლაში სიარულის გარდა მუსიკის, ცეკვის, ხატვის სწავლა სურთ. ერთადერთი შანსია, რომ მანქანით იარონ საგარეჯოში, სანამდეც 40, 50 კილომეტრია და შეუძლებელია იქ იარო სულ ასე.

არც ბიჭებისთვისაა განვითარების არანაირი შესაძლებლობა. ერთადერთი კიკბოქსინგს ასწავლის ერთი კაცი სკოლის სპორტდარბაზში.

ვცდილობთ გოგოებისთვის იორმუნღალოში ამ მარტივი სურვილების ასრულება შესაძლებელი გავხადოთ, მინიმალურ, სიმბოლურ ფასად ან უსასყიდლოდ.

ახლა ჩვენთან ქართული ენის სასაუბრო კურსის გავლაა შესაძლებელი, რადგან სკოლაში ნასწავლი ქართული საკმარისი არ არის. ჩვენ ამის მწარე გამოცდილება გვაქვს, ახლა ვიწყებთ არაფორმალური განათლების კურსს ადამიანის უფლებების შესახებ, ეს იქნება სამთვიანი აზერბაიჯანულენოვანი კურსი. უფლებებზე დიდი ინფორმაციაა ხელმისაწვდომი ქართულად, მაგრამ აზერბაიჯანულად ეს ინფორმაციაა არაა ადვილად მოსაპოვებელი.

„თუ ხვალიდან დეპუტატების შემოსვლას არ დაუშვებენ, მე უარს ვაცხადებ მკურნალობის კურსზე,“ – აღნიშნულია განცხადებაში, რომელიც მიხეილ სააკაშვილის ოფიციალურ ფეისბუქგვერდზე ვრცელდება.

ფეისბუქსტატუსის მიხედვით, მიხეილ სააკაშვილთან არ უშვებენ „ნაციონალური მოძრაობის“ და სხვა პარტიის წევრებს.

„უკვე 1 კვირაა ჩემთან არ უშვებენ ნაციონალური მოძრაობის და სხვა პარტიებიდან პარლამენტის წევრებს. ბოლო დღეებში სუსის ჩემს პალატასთან მდგომმა წარმომადგენლებმა დაიწყეს აქ მყოფი სამედიცინო პერსონალის ნამდვილი ტერორი. საგანგებოდ ჩხრეკენ მათ და მუქარანარევ გასაუბრებებს უტარებენ, რათა მე მათი მეშვეობით არ გადავცე ჩვენს საზოგადოებას გზავნილები… მივიღებ მხოლოდ იმ მედიკამენტებს, რომლებიც ტყვედ ჩავარდნამდე მქონდა გამოწერილი,“ – წერს მიხეილ სააკაშვილი.

მსჯავრდებული ექსპრეზიდენტი 50 დღის განმავლობაში შიმშილობდა. სააკაშვილის მხარდამჭერები მის სამოქალაქო კლინიკაში გადაყვანას ითხოვდნენ, რაზეც ხელისუფლება უარს ამბობდა.

შიმშილობის 49-ე დღეს მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობა მკვეთრად გაუარესდა და 19-20 ნოემბრის მიჯნაზე, ღამით გორის სამხედრო ჰოსპიტალში გადაიყვანეს. მან ექიმების მეთვალყურეობის ქვეშ კვება სპეციალური პროტოკოლით 20 ნოემბერს განაახლა.

დღეს, 25 ნოემბერს, მიხეილ სააკაშვილმა მორიგი წერილი გაავრცელა და საზოგადოებას მოუწოდა, რომ 29 ნოემბერს, მისი მორიგი სასამართლო პროცესის პარალელურად, თბილისის საქალაქო სასამართლოსთან შეიკრიბონ.

რძის ნაწარმის ფალსიფიკაციის 9 შემთხვევაზე გამოძიება მიმდინარეობს.

momxmarebeli.ge-ს ინფორმაციით, სახელმწიფო კონტროლის მიუხედავად, გრძელდება მომხმარებელთა შეცდომაში შეყვანა რძის ნაწარმის დასახელებით ეტიკეტირებულ პროდუქტებში მცენარეული ცხიმის გარევით.

საქართველოს კანონმდებლობის თანახმად („რძისა და რძის ნაწარმის შესახებ“ ტექნიკური რეგლამენტი), პროდუქტი, რომელშიც რძის ცხიმი ჩანაცვლებულია მცენარეული ცხიმით, ან სხვა ინგრედიენტებით, არ წარმოადგენს რძის პროდუქტს და მასზე რძის პროდუქტის დასახელების (კარაქი, არაჟანი, მაწონი და სხვა) მითითება აკრძალულია.

წინააღმდეგ შემთხვევაში, მომხმარებელი შეცდომაში შედის და რძის ნაწარმის ნაცვლად თავისდაუნებურად სხვა პროდუქტს იძენს.

მსგავსი დარღვევებია აღმოჩენილი ერთ-ერთ კარაქში, რომელიც 15 ნოემბერს იყო დამზადებული და რომელზეც მითითებულია, რომ შეიცავს 82% კარაქს.

momxmarebeli.ge-ს ცნობით, კარაქი წარმოებულია ბელორუსში, „სლუცკის ყველის კომბინატში“ და დისტრიბუტორია შპს „დავითი“. ნიმუში აიღეს ბათუში, ტაბიძის ქუჩაზე არსებულ სასურსათო მაღაზია „აისბერგში“.

ლაბორატორიული კვლევის შედეგად დადგინდა, რომ რძის ცხიმის გარდა შეიცავს სხვა ცხიმების ნარევს, მათ შორის მცენარეულ ცხიმებს, გურჯაანის ნაყინი „პლომბირი ვანილის არომატით“, რომლის მწარმოებელი შპს „აისია“; ნაყინი – „პინგო“ – მწარმოებელია შპს „4ბროსი“; იმერული ყველი, რომელსაც „ქალთა სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივი დისველი“ აწარმოებს; ხაჭო – 9% MALCO; არაჟანი რანინა და „ბებოს მაწონი“.

„2021 წელს სეს-ის მიერ გამოქვეყნებული კონტროლის შედეგების გაცნობისას შევამჩნიეთ, რომ რძის ნაწარმში მცენარეული ცხიმების გამოვლენის შემთხვევებს მიწერილი ჰქონდა, რომ ინფორმაცია ფინანსთა სამინისტროს გადაეგზავნა.

როგორც აღმოჩნდა, 2021 წლიდან სეს-ს დაუწყია რძის ნაწარმში მცენარეული ცხიმების გამოვლენის შემთხვევებთან დაკავშირებით ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის ინფორმირება, რადგან ეს უწყებაა პასუხისმგებელი ფალსიფიკაციის წინააღმდეგ ბრძოლაზე.

თუმცა, პირველი კითხვა, რაც გაჩნდა, ის იყო, თუ რატომ არ ხდებოდა საგამოძიებო სამსახურის ინფორმირება 2021 წლამდე. ამაზე სეს-მა მხოლოდ ის გვიპასუხა, რომ „პრაქტიკა შეიცვალა“.

გარდა ამისა, შევამჩნიეთ, რომ სეს-მა ზემოაღნიშნული ყველა დარღვევის ფაქტთან დაკავშირებით არ მოახდინა საგამოძიებო სამსახურის ინფორმირება. კერძოდ, 16 სექტემბრის მდგომარეობით, გამოვლინდა 10 დარღვევა, თუმცა, მხოლოდ 7 დარღვევასთან დაკავშირებით მიეწოდა ინფორმაცია საგამოძიებო სამსახურს“ – წერს momxmarebeli.ge.

მათივე ინფორმაციით, განსაკუთრებით თვალშისაცემია, ის, რომ ინფორმირება არ მოხდა შპს „რესპუბლიკის“ პროდუქციაში გამოვლენილ დარღვევებზე, მაშინ როდესაც ამ კომპანიის რძის ნაწარმში 2019-2021 წლებში მცენარეული ცხიმი 11-ჯერ გამოვლინდა -„როგორც ჩვენი, ისე სეს-ის მიერ ჩატარებული შემოწმებების დროს“.

„მას შემდეგ, რაც სეს-ს დავუსვით კითხვა, თუ რატომ არ მოხდა ყველა შემთხვევასთან დაკავშირებით საგამოძიებო სამსახურის ინფორმირება, დარჩენილ 3 ფაქტზე შეტყობინებები დამატებით გაიგზავნა საგამოძიებო სამსახურში. აშკარაა, რომ სეს-ის მიერ სავარაუდო სისხლისსამართლებრივ დანაშაულზე სამართალდამცავი ორგანოების ინფორმირება სათანადოდ არ ხდებოდა“ – წერს momxmarebeli.ge.

საქართველოში ვაქცინირებული საქართველოს მოქალაქე, რომელიც ქვეყანაში სახმელეთო საზღვრით ბრუნდება, PCR-ტესტის წარდგენის ვალდებულებისგან თავისუფლდება – გადაწყვეტილება 24 ნოემბერს მიიღო საკოორდინაციო საბჭომ.

ასევე, საქართველოს მოქალაქე ქვეყანაში საჰაერო გზით შემოსვლისას ვალდებულია წარადგინოს ვაქცინაციის სრული კურსის დამადასტურებელი დოკუმენტი და არ არის PCR ტესტის წარდგენის საჭიროება.

რაც შეეხება საქართველოს იმ მოქალაქეებს, რომლებიც არ არიან აცრილი კოვიდზე, ისინი საქართველოში ვიზიტამდე ბოლო 72 საათში ჩატარებული PCR ტესტის ნეგატიური პასუხის წარმოდგენის შემთხვევაში დაექვემდებარებიან 8-დღიან თვითიზოლაციას (თვითიზოლაციის შეუძლებლობის შემთხვევაში – საკარანტინე სივრცეში გადასვლას) ან მე-3 დღეს – სავალდებულო PCR ტესტირებას საკუთარი ხარჯით.

ხოლო საქართველოს ის მოქალაქეები, რომელთაც საქართველოში შემოსვლისას ვერ წარმოადგენენ ბოლო 72 საათში ჩატარებული PCR ტესტის უარყოფით პასუხს, ექვემდებარებიან 8-დღიან სავალდებულო თვითიზოლაციას, თვითიზოლაციის შეუძლებლობის შემთხვევაში – საკარანტინე სივრცეში გადასვლას.

PCR ტესტის პასუხი უნდა იყოს წარმოდგენილი ქართულ, ინგლისურ ან რუსულ ენაზე.

25 ნოემბრის მონაცემებით, გასულ 24 საათში აჭარაში კორონავირუსის 184 ახალი შემთხვევა დადასტურდა.

დღეის მონაცემებით, აჭარის კოვიდკლინიკებშია 506 პაციენტი, კოვიდსასტუმროში იმყოფება 247 ინფიცირებული.

დღეის მონაცემებით აჭარაში 126 მძიმე პაციენტია, მათგან 42 ხელოვნური სუნთქვის აპარატზე იმყოფება.

25 ნოემბრის მონაცემებით, საქართველოში კოვიდის 4331 ახალი შემთხვევა დადასტურდა, 57 პაციენტი გარდაიცვალა.

25 ნოემბრის მონაცემებით, ბოლო 24 საათის განმავლობაში დადასტურდა კორონავირუსის 4331 ახალი შემთხვევა, გარდაიცვალა 57 პაციენტი.

24 ნოემბრის მდგომარეობით, დადებითობის დღიური მაჩვენებელი არის 8.17%, ბოლო 14 დღის მანძილზე – 9.06% ხოლო 7 დღის მანძილზე – 9.06%.

საქართველოში ამ ეტაპზე კოვიდით ინფიცირებულია 46 393 ადამიანი. მათგან 6 523 – მკურნალობს საავადმყოფოში.

დღეს ქვეყანაში გამოვლენილი ინფიცირების 4 331 ახალი შემთხვევიდან თბილისში გამოვლენილია 1 623 შემთხვევა, აჭარაში – 184, იმერეთში – 822, ქვემო ქართლში – 245, შიდა ქართლში – 428, გურიაში – 86, სამეგრელო – ზემო სვანეთში – 326, კახეთში – 311, მცხეთა-მთიანეთში – 140, სამცხე-ჯავახეთში – 133, რაჭა-ლეჩხუმსა და ქვემო სვანეთში – 33.

კოვიდგადატანილებს მწვანე სტატუსი განუსაზღვრელი ვადით  მიენიჭებათ მიუხედავად იმისა,  აიცრებიან თუ არა ისინი კოვიდსაწინააღმდეგო ვაქცინით. ამის შესახებ პირველად ირაკლი ღარიბაშვილმა განაცხადა, როდესაც თქვა, რომ  პირველი დეკემბრიდან ახალი რეგულაციები ამოქმედდება და მწვანე პასპორტის არმქონე პირებს გარკვეულ საზოგადოებრივ ადგილებში შესვლა შეეზღუდებათ.

დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრის ხელმძღვანელს ჟურნალისტებმა ჰკითხეს, რამდენად მისაღებია მისთვის, როცა აუცრელ ადამიანებს განუსაზღვრელი ვადით ანიჭებს სახელმწიფო მწვანე სტატუსს და უნდა გადაიხედოს თუ არა ეს გადაწყვეტილება?

„მწვანე პასპორტში არის 4 ინდიკატორი: ორჯერადი აცრა, ინფექციის გადატანა, ბოლო 72 საათში PCR, ბოლო 24 საათში ანტიგენის ტესტი. ჩვენი პოზიცია იყო, თუმცა, საკოორდინაციო საბჭომ უმრავლესობით მიიღო ეს გადაწყვეტილება გარკვეული პერიოდით. ვნახოთ, დავაკვირდებით და შემდგომ შესაძლოა გადაიხედოს“- ამბობს ამირან გამყრელიძე.

კითხვაზე, რატომ ვერ დაარწმუნა დაავადებათა კონტროლის ცენტრმა პრემიერი ამ გადაწყვეტილების მცდარობაში, ამირან გამყრელიძე ამბობს, რომ საკოორდინაციო საბჭო ინტერსექტორალური ორგანოა და საკითხი კონსესუსით მიიღება.

„თუმცა ეს იმას არ ნიშნავს, რომ დაავადებათა კონტროლის ცენტრი ან მე რამეს ვიტყვი და ეს აუცილებლად უნდა იყოს მიღებული. ის განიხილება და შემდეგ უმრავლესობის აზრი არის გადამწყვეტი,“ – ამბობს გამყრელიძე.

პირველი დეკემბრიდან მწვანე სტატუსი საჭირო იქნება რესტორნებში, კაფეებში, ბარებში, კინოთეატრებში, თეატრებში, ოპერაში, გასართობ ცენტრებში, სათამაშო ბიზნესთან დაკავშირებულ ობიექტებში, სპაცენტრებში, სასტუმროებში და სამთო კურორტების საბაგიროებზე.

მწვანე სტატუსი ენიჭება სრულად ვაქცინირებულ ადამიანს, ასევე იმ პირებს, რომლებსაც გადატანილი აქვთ კოვიდინფექცია და გასულია 14 დღე, ასევე ადამიანს, თუ მას აქვს PCR ტესტი 72-საათიანი ვალიდურობით, ან ანტიგენის ტესტი.

აპლიკაცია, სახელწოდებით GEORGIA e-Health უკვე ხელმისაწვდომია Iphone-ის მომხმარებლებისთვის App Store-ში, ანდროიდის მომხმარებლებმა კი აპლიკაცია ამ ბმულის მეშვეობით უნდა გადმოწერონ.

დღეს, 24 ნოემბერს, ჯანდაცვის მინისტრის მოადგილემ თამარ გაბუნიამ ვაქცინაციის პროცესზე ისაუბრა. მისი განცხადებით, დღეს მნიშვნელოვანია პოზიტიური კამპანია ყველა მხრიდან, რომ ვაქცინაციის პროცესი წარმატებით გაგრძელდეს.

„ანტივაქსერების ჯგუფი საბედნიეროდ არ არის დიდი ჯგუფი და ესეც არის ჩვენთვის საიმედო მაჩვენებელი, მაგრამ ჩვენ დღესდღეობით მუშაობა გვჭირდება იმ ჯგუფთან, ვინც ვერ ჩამოყალიბდა და გარკვეული სიკეთე უნდა დაინახოს. ვაქცინაციას წაახალისებს მაგალითიც და გარკვეული ფინანსური ინტერესიც“, – ამბობს თამარ გაბუნია.

ჟურნალისტებმა თამარ გაბუნიას ჰკითხეს, თუ დაარწმუნა ჯანდაცვის მინისტრი, რომ აიცრას? – მაშინ, როცა ჯანდაცვის სამინისტრო ვაქცინაციის კამპანიის ხელშეწყობაზე საუბრობს და ამბობს, რომ მნიშვნელოვანია თუნდაც ერთი ადამიანის დარწმუნება.

„ამ შემთხვევაში მივდივართ პირადი ინფორმაციის და პირადი გადაწყვეტილების განსჯაზე, რაც ნამდვილად არ არის ეთიკური, ჩემი აზრით“, – ასე პასუხობს გაბუნია კითხვას, თუ რატომ არ იცრება მეორე დოზით ეკატერინე ტიკარაძე.

ამ პასუხის მიუხედავად, თამარ გაბუნია ამბობს, რომ ვაქცინაციის კამპანიას დაეხმარება თანმიმდევრული და პოზიტიური მესიჯები, „რაც გააძლიერებს ვაქცინაციის მიმართ დადებით განწყობას და არ შექმნის კიდევ მეტ ეჭვს, რაც ბევრ შემთხვევაში ნამდვილად არის“.

ეკა ტიკარაძე კორონავირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინის პირველი დოზით (ასტრაზენეკა) მიმდინარე წლის 23 მარტს აიცრა. მიუხედავად იმისა, რომ აცრებს შორის განსაზღვრული პერიოდი დიდი ხნის წინ გავიდა, ტიკარაძე დღემდე არ პასუხობს ჟურნალისტებს კითხვაზე, თუ როდის აპირებს მეორე დოზის გაკეთებას.

NY Times- ის ინფორმაციით, კოვიდით გარდაცვალების ბოლო დინამიკით საქართველო მსოფლიოში პირველია. კოვიდით პანდემიის დაწყებიდან დღემდე გარდაიცვალა  11 679  ადამიანი. სრულად ვაქცინირებულია 984 539 ადამიანი – მოზრდილი მოსახლეობის 34.5%

შრომის ინსპექციის სამსახურმა მიმდინარე წელს წინასახელშეკრულებო და შრომითი ურთიერთობის დროს დისკრიმინაციული მოპყრობის ფაქტები დაადგინა.

შრომის ინსპექციამ შეამოწმა საჯარო წესით გამოქვეყნებული 100 ვაკანსიის შესახებ განცხადებების მოთხოვნების შრომის კანონმდებლობასთან შესაბამისობა. განცხადებები შემოწმდა როგორც მოქალაქის მიმართვის, ისე ინსპექციის ინიციატივის საფუძველზე.

შესაბამისად, დადგინდა, რომ დამსაქმებლების მხრიდან ადგილი ჰქონდა ასაკის, სქესის, გარეგნობისა და ა.შ. ნიშნით დისკრიმინაციას დასაქმების მსურველ პირებთან მიმართებით. მაგალითად, ასეთ დარღვევებს წარმოადგენდა:

•  გაყიდვების კონსულტანტის პოზიციაზე განიხილება ,,სასიამოვნო გარეგნობის მდედრობითი სქესის“ წარმომადგენლის კანდიდატურა;
•  სამზარეულოს თანამშრომლის პოზიციაზე – მდედრობითი სქესის წარმომადგენლის კანდიდატურა 18-50 წლის ჩათვლით;
•  ვაკანსია არ ეხებოდა ჭარბწონიან აპლიკანტებს, რადგან მათ მიერ ვერ მოხდებოდა მომხმარებლებისათვის ხარისხიანი სერვისის მიწოდება;
•  გაყიდვების კონსულტანტი გოგონა 18-დან 30 წლამდე; და ა.შ.

დისკრიმინაცია არის ისეთი მოპყრობა ან პირობების შექმნა, რომელიც პირს, რაიმე ნიშნის (რასის, ეთნიკური წარმომავლობის, სქესის, სექსუალური ორიენტაციის, სოციალური სტატუსის, ასაკის,  საცხოვრებელი ადგილის,  შეზღუდული შესაძლებლობის, ჯანმრთელობის მდგომარეობის, რელიგიური ან სხვა) მიხედვით, არახელსაყრელ მდგომარეობაში აყენებს ანალოგიურ პირობებში მყოფ სხვა პირებთან შედარებით. ან თანაბარ მდგომარეობაში აყენებს არსებითად უთანასწორო პირობებში მყოფ პირებს, რომლებსაც არ აქვთ ობიექტური და გონივრული გამართლება.

რაც შეეხება სამუშაო ადგილზე დასაქმებულის შევიწროებასთან დაკავშირებულ შემთხვევას, შრომის ინსპექციის ინფორმაციით, დადგინდა დამსაქმებლის არასასურველი ქცევა, რომელიც მიზნად ისახავდა ღირსების შემლახველი, შეურაცხმყოფელი და დამამცირებელი გარემოს შექმნას.

ვაკანსიებისა და განცხადებების სხვადასხვა ვებგვერდზე ახლაც იძებნება გარეგნობასთან თუ ასაკთან დაკავშირებული დისკრიმინაციული შინაარსის განცხადებები.

„მწვანე სტატუსი საჭირო იქნება რესტორნებში, კაფეებში, ბარებში, კინოთეატრებში, თეატრებში, ოპერაში, გასართობ ცენტრებში, სათამაშო ბიზნესთან დაკავშირებულ ობიექტებში, სპაცენტრებში, სასტუმროებში და სამთო კურორტების საბაგიროებზე,“ – განაცხადა დღეს, 24 ნოემბერს, უწყებათაშორისი საკოორდინაციო საბჭოსთან არსებული ოპერატიული შტაბის უფროსმა გიორგი ღიბრაძემ.

ე.წ. მწვანე პასპორტი პირველი დეკემბრიდან დაგჭირდებათ.

დღევანდელ ბრიფინგზე გიორგი ღიბრაძემ ასევე განმარტა, რომ მწვანე სტატუსი ენიჭება სრულად ვაქცინირებულ ადამიანს, ასევე იმ პირებს, რომლებსაც გადატანილი აქვთ კოვიდინფექცია და გასულია 14 დღე, ასევე ადამიანს, თუ მას აქვს PCR ტესტი 72-საათიანი ვალიდურობით, ან ანტიგენის ტესტი.

აპლიკაცია, სახელწოდებით GEORGIA e-Health უკვე ხელმისაწვდომია Iphone-ის მომხმარებლებისთვის App Store-ში, ანდროიდის მომხმარებლებმა კი აპლიკაცია ამ ბმულის მეშვეობით უნდა გადმოწერონ.

აჭარის მთავრობის თავმჯდომარემ, თორნიკე რიჟვაძემ, დღეს, 24 ნოემბერს, ოპოზიციის მიერ გავრცელებულ ჩანაწერებთან დაკავშირებით კომენტარი გააკეთა. ჩანაწერების მიხედვით, ბათუმის ახალარჩეულ საკრებულოს წევრზე,  ნუგზარ ფუტკარაძეზე ზეწოლას ახდენენ. ენმ-ს თქმით, ამ პროცესში უშუალოდ ჩართულნი იყვნენ ასლან აბაშიძის დროინდელი პოლიციელები. ხოლო მათ უშუალოდ ხელმძღვანელობდა დავით რიჟვაძე, თორნიკე რიჟვაძის მამა.

ჩანაწერების მიხედვით, ენმ-ს წევრ ნუგზარ ფუტკარაძეს ვაჟა თაბაგიძე 100 ათას დოლარს სთავაზობდა, ამის სანაცვლოდ კი საკრებულოში „ნეიტრალად ყოფნას“ სთხოვდა.

„წინასწარ დაანონსებულ რაღაც ჩანაწერებზე და მათ შინაარსზე წინასწარ ვერ გავაკეთებ კომენტარს. თუმცა, მერწმუნეთ, რომ მათ ჩემი ოჯახის წევრი, რომელიც ამ ჩანაწერებში არ იფიგურერებს, ყველას მოვთხოვ ბოდიშის მოხდას“, – ამბობს თორნიკე რიჟვაძე.

ნუგზარ ფუტკარაძე ახალი მოწვევის საკრებულოს წევრი იყო „ნაციონალური მოძრაობიდან“. ის 18 ნოემბერს მოულოდნელად გარდაიცვალა.

„ნაციონალური მოძრაობის“ განცხადებით, ნუგზარ ფუტკარაძეზე ხელისუფლება ზეწოლას ახდენდა. მაშინ ოპოზიციამ თქვა, რომ ჰქონდათ მტკიცებულებებიც, რომელსაც მალე გაასაჯაროებდნენ.  ოპოზიციის განცხადებით, ფუტკარაძის გარდა „ქართული ოცნება“ გადაბირების მიზნით მათ სხვა წევრებზეც ახდენდა ზეწოლას.

ენმ თორნიკე რიჟვაძის, ასევე, რიჟვაძის მამის – პოლიციის მაღალჩინოსნის, დავით რიჟვაძის და ხელვაჩაურის მერის, ზაზა დიასამიძის გადადგომას ითხოვს.

ჩანაწერების მიხედვით, ნუგზარ ფუტკარაძეს თანხას და „ნეიტრალურს“ სწორედ ზაზა დიასამიძის ბიძა, ვაჟა თაბაგიძე სთავაზობდა.

„ბათუმელები“ ცდილობს ზაზა დიასამიძესთან დაკავშირებას. ის სატელეფონო ზარებს არ პასუხობს.

_________________

ამავე თემაზე:

„ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ ბათუმის ორგანიზაცია აუდიოჩანაწერს აქვეყნებს. პარტიის ლიდერების მტკიცებით, ჩანაწერი ასახავს იმას, თუ როგორ ცდილობენ მმართველ პოლიტიკურ პარტიასთან დაკავშირებული პირები ენმ-ს წევრის, ნუგზარ ფუტკარაძის მოსყიდვას და ახორციელებენ მასზე ზეწოლას.

ნუგზარ ფუტკარაძე ბათუმის ახალი საკრებულოს წევრი იყო ენმ-დან და ის 18 ნოემბერს გარდაიცვალა. მის გარდაცვალებამდე ოპოზიციას ბათუმის საკრებულოში უმრავლესობა ჰქონდა.

ენმ-ს ერთ-ერთი ლიდერი, გიორგი კირთაძე ამბობს, რომ ჩანაწერის მიხედვით, ნუგზარ ფუტკარაძეს 100 ათას დოლარს სთავაზობდნენ დავით რიჟვაძის დავალებით [თორნიკე რიჟვაძის მამა] ვაჟა თაბაგიძე და ბადრი ბაკურიძე. ეს პირები ასლან აბაშიძის ხელისუფლებაში მუშაობდნენ.

ბრიფინგზე გიორგი კირთაძემ ხაზი გაუსვა ქრონოლოგიას, თუ როგორ განვითარდა პროცესები მას შემდეგ, როცა ბათუმის საკრებულოში მანდატების უმრავლესობა [19 მანდატი] ოპოზიციამ მიიღო.

„ამის შემდეგ იყო ღარიბაშვილის და კობახიძის ვიზიტი ბათუმში, რომლის შემდეგაც მათ პირდაპირ დაგვიანონსეს და გვითხრეს, რომ მათ არ აინტერესებთ, რა გადაწყვიტა ბათუმელმა ამომრჩეველმა და „ქართულ ოცნებას“ აუცილებლად ექნებოდა უმრავლესობა საკრებულოში, რაც გაცხადებულად ნიშნავდა იმას, რომ საკრებულოს წევრებზე იწყებოდა არნახული მასშტაბის ზეწოლა. პირველი მათ ეს შეძლეს გახარიას პარტიის წარმომადგენლებზე და უკვე 18 – 17 -ზე მოახდინეს ბალანსი, უკვე სჭირდებოდათ „ნაციონალური მოძრაობიდან“ ერთი ადამიანის გადაყვანა იმისთვის, რომ უმრავლესობით ყოფილიყო წარმოდგენილი „ქართული ოცნება“. ფრაქციის სხვადასხვა წევრზე მიმდინარეობდა ზეწოლა, თუმცა ერთ-ერთი პირველი, ვისზეც დაიწყო ზეწოლა და მოსყიდვის მცდელობა, ეს გახლდათ ბატონი ნუგზარ ფუტკარაძე, რომელიც რამდენიმე დღის წინ გარდაიცვალა…

ჩანს, რომ მას სთავაზობდნენ 100 ათას დოლარს და 20 პროცენტს მისვლის სანაცვლოდ სთხოვდნენ უკან… პირადად დათო რიჟვაძე ხელმძღვანელობდა ამ ყველაფერს,“ – აღნიშნა გიორგი კირთაძემ.

„არაერთი შეხვედრა გამართეს ნუგზარ ფუტკარაძესთან, ამის შესახებ საქმის კურსში ვიყავით, როცა გაუსაძლის ხასიათს იძენდა, ბატონმა ნუგზარმა თვითონ გააკეთა ეს ჩანაწერები,“ – განაცხადა ბრიფინგზე გიორგი კირთაძემ. მისივე თქმით, ვაჟა თაბაგიძე ხელვაჩაურის მერის, ზაზა დიასამიძის ბიძაა.

„ცალსახააა, რომ იკვეთება სისხლის სამართლის დანაშაულის ნიშნები. ჩვენ, ბუნებრივია, არ ვართ დარწმუნებულები და შორს ვართ იმ აზრისგან, რომ ის ადამიანები, რომლებიც სჩადიან დანაშაულს, გამოიძიებენ თავიანთ წინააღმდეგ საქმეებს. ერთადერთი ინსტიტუცია, რომელიც შემორჩა ქვეყანას, ეს არის სახალხო დამცველის ინსტიტუტი და მივმართავთ ნინო ლომჯარიას, რომ პირად კონტროლზე აიყვანოს ეს საქმე,“ – განაცხადა ბათუმის საკრებულოს წევრმა ენმ-დან მირდატ ქამადაძემ. მან ასევე მიმართა საელჩოებს.

„როგორ ვაჭრობენ ამ ქვეყანაში და როგორ არის ამომრჩევლის ნება გვერდზე გადადებული, როგორ ვაჭრობს რამდენიმე ჩინოვნიკი, ცალსახაა,“ – დასძინა მირდატ ქამადაძემ.

ენმ-ს მიერ გავრცელებულ ჩანაწერში ისმის, რომ ნუგზარ ფუტკარაძეს 100 ათას დოლარს სთავაზობენ და სთხოვენ საკრებულოში „ნეიტრალური მხარე დაიჭიროს“. ნეიტრალურობა ამ შემთხვევაში ნიშნავდა იმას, რომ საკრებულო ოპოზიციური ვეღარ იქნებოდა და უმრავლესობით გადაწყვეტილებას ვეღარ მიიღებდა.

19 ოქტომბერს ანუ არჩევნების ჩავლის შემდეგ, ირაკლი კობახიძემ, „ქართული ოცნების“ ერთ-ერთმა ლიდერმა თქვა: „ბათუმის საკრებულოში გვეყოლება უმრავლესობა“ 

ენმ მიიჩნევს, რომ ჩანაწერი შეიცავს სისხლის სამართლის დანაშაულის ნიშნებს. ენმ ითხოვს დავით და თორნიკე რიჟვაძეების, ასევე ზაზა დიასამიძის გადადგომას და გამოძიების დაწყებას.

შინაგან საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციით, ნუგზარ ფუტკარაძის გარდაცვალების ფაქტზე მიმდინარე წლის 18 ნოემბერს აჭარის პოლიციის დეპარტამენტში  გამოძიება დაიწყო საქართველოს  სისხლის სამართლის კოდექსის 116-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით, რაც გულისხმობს „სიცოცხლის მოსპობას გაუფრთხილებლობით“. შსს-ს გამოძიება სავარაუდო მოსყიდვის შემთხვევაზე არ დაუწყია.

„მიმდინარე სისხლის სამართლის საქმეზე გამოკითხულ იქნენ გარდაცვლილი ოჯახის წევრები, რომლების ფლობდნენ ინფორმაციას საქმის ფაქტობრივი გარემოებების შესახებ. საქმეზე ტარდება სისხლის სამართლის საპროცესო კანონმდებლობით გათვალისწინებული ყველა საჭირო საგამოძიებო/საპროცესო მოქმედებები. სისხლის სამართლის საქმეზე მიმდინარე გამოძიების ფარგლებში პარტია “ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის” წარმომადგენლების მიერ მედიაში აუდიო ჩანაწერების გავრცელების ფაქტთან დაკავშირებით,  აჭარის პოლიციის დეპარტამენტში გამოკითხვაზე  დაბარებული არიან:  გიორგი კირთაძე, მირდატ ქამადაძე და ელგუჯა ბაგრატიონი,” – განმარტეს შინაგან საქმეთა სამინისტროს პრესცენტრში.

___

ამავე თემაზე:

24 ნოემბრის მონაცემებით, გასულ 24 საათში აჭარაში კორონავირუსის 141 ახალი შემთხვევა დადასტურდა.

დღეის მონაცემებით, აჭარის კოვიდკლინიკებშია 525 პაციენტი, კოვიდსასტუმროში იმყოფება 212 ინფიცირებული.

დღეის მონაცემებით აჭარაში 126 მძიმე პაციენტია, მათგან 44 ხელოვნური სუნთქვის აპარატზე იმყოფება.

23 ნოემბრის მონაცემებით, საქართველოში კოვიდის 3201 ახალი შემთხვევა დადასტურდა, 64 პაციენტი გარდაიცვალა.

24 ნოემბრის მონაცემებით, ბოლო 24 საათის განმავლობაში საქართველოში კორონავირუსის 3201 ახალი შემთხვევა დადასტურდა, ჩატარდა 26 588 კვლევა ტესტით. 

ამავე პერიოდში გარდაიცვალა 64 პაციენტი.

დღეს ქვეყანაში გამოვლენილი ინფიცირების 3 201 ახალი შემთხვევიდან თბილისში გამოვლენილია 1 383 შემთხვევა, აჭარაში – 141, იმერეთში – 536, ქვემო ქართლში – 187, შიდა ქართლში – 244, გურიაში – 111, სამეგრელო – ზემო სვანეთში – 263, კახეთში – 155, მცხეთა-მთიანეთში – 60, სამცხე-ჯავახეთში – 93, რაჭა-ლეჩხუმსა და ქვემო სვანეთში – 28.

23 ნოემბრის მდგომარეობით, დადებითობის დღიური მაჩვენებელი არის 12.04%, ბოლო 14 დღის მანძილზე – 9.15% ხოლო 7 დღის მანძილზე – 9.19%.