Batumelebi

2022 წელს რუსეთიდან 1 მილიონ 400 ათასზე მეტი მოქალაქე შემოვიდა საქართველოში. საქართველოში რუსეთის მოქალაქეებმა 2022 წლის 24 თებერვლის შემდეგ დაიწყეს ინტენსიურად შემოსვლა, მას შემდეგ, რაც რუსეთი თავს დაეხა უკრაინას.

რუსეთის მოქალაქეების რაოდენობა საქართველოში გაიზარდა ზაფხულსა და შემოდგომაზე: ივლისში, აგვისტოსა და სექტემბერში. რუსეთში „ნაწილობრივი მობილიზაციის“ გამოცხადებამდე და მას შემდეგაც.

პირად საუბრებში რუსეთის მოქალაქეები ამბობენ, რომ უმრავლესობა სწორედ მობილიზაციის გამო ტოვებს ქვეყანას. წამოსვლის მიზეზად ასახელებენ ასევე დასავლეთის მიერ რუსეთისთვის დაწესებული სანქციების ამოქმედებას და რეპრესიულ სისტემას, სიტყვის თავისუფლების შეზღუდვას.

ოლგა კ და კირილ მ. ბათუმში გასული წლის შემოდგომაზე ჩამოვიდნენ. მოსკოვში დატოვეს მშობლები, ბებია და ბაბუა. დაკეტეს ოროთახიანი ბინა და ჯერ თურქეთში, მერე საქართველოში წამოვიდნენ.

„მე არ მინდოდა ომში წასვლა. ამ ომის იდეა ჩემთვის მიუღებელია და ქვეყნის დატოვება გადავწყვიტე ოჯახით. მეუღლესთან და ორ შვილთან ერთად ჩამოვედი“, – ამბობს კირილი.

„მოდი ნუ ვიტყვით, რომ ომის იდეა მიუღებელია კირილ, ჩვენ ხომ საკუთარ ქვეყანაში დაბრუნებას ვაპირებთ? ვთქვათ, რომ უბრალოდ ნეიტრალურები ვართ და არავის ვემხრობით“, – ეუბნება ოლგა კირილს.

ოლგა საუბრობს, თუ როგორ ცხოვრობს მისი ოჯახი ბათუმში. როგორ წამოვიდნენ რუსეთიდან, რა მდგომარეობა დახვდათ საქართველოში და რას აპირებენ მომავალში.

„ბათუმში ბინის დაქირავება ძალიან გაგვიჭირდა. აქ გაცილებით ძვირია ბინის დაქირავება, ვიდრე მოსკოვში და, ზოგადად, რუსეთში. ჩვენ მიჩვეულები ვართ კაფეში საუზმეს დილაობით, სადილს ვიძახებთ ხოლმე რესტორნიდან. აქ უკვე ვერ ვაძლევთ თავს ამის უფლებას ხშირად.

ძალიან გვიყვარს სუში. მოსკოვში ხშირად ვიძახებდით და ჩვეულებრივი ფასი ჰქონდა. აქ ეს დელიკატესად ითვლება. ვეღარ ვყიდულობთ ჩვენ საყვარელ როლებს. ვეღარც პიცას ვიძახებთ ხშირად, ძალიან ძვირია აქ.

500 დოლარი რომ ღირს ბინა ყოველთვიურად, იქ ცუდი პირობებია, ამიტომ იძულებულები გავხდით 850 დოლარიანი მოგვეძებნა, მცირე კომფორტით. ესეც პატარა ბინაა, მისაღები ოთახი სამზარეულოთი და საძინებლით, გათბობის გარეშე. ვიყიდეთ სპირალიანი გამათბობელი და ასე ვთბებით“, – ამბობს ოლგა

კირილი გვეუბნება, რომ ორი ბავშვისგან ერთ-ერთი, სკოლის მოსწავლე, ონლაინგაკვეთილების საშუალებით სწავლობს. მისივე თქმით, ეს რუსეთში პანდემიის დროსაც ასე იყო.

წყვილმა მეორე, სკოლამდელი ასაკის შვილი ბათუმში ბავშვთა რუსულენოვან ცენტრში მიიყვანა.

„ძალიან ბევრია ბათუმში ბავშვთა ცენტრი რუსულენოვანებისთვის, ეს იგივე საბავშვო ბაღია, ოღონდ ასე ჰქვია. ბევრი ხალხი ჩამოვიდა რუსეთიდან და ამის საჭიროება ნამდვილად დგას. ბავშვები ხომ უნდა წავიყვანოთ სადმე. თან ადამიანებს ბიზნესის დაწყების შესაძლებლობა მიეცათ. მცირე ბიზნესის დაწყება საქართველოში ძალიან მარტივია, მოგების მხოლოდ 1%-ს იხდი საქართველოს ბიუჯეტში და მოგებაც დიდი გაქვს. ბავშვთა რუსულენოვანი ცენტრების დიდი არჩევანია თბილისშიც და ბათუმშიც. რუსეთის ბევრ დიდ ქალაქშიც კი არ არის ასეთი მრავალფეროვანი არჩევანი“, – ამბობს ოლგა.

მის მეუღლეს, კირილს ვეკითხებით, რა შემთხვევაში დაბრუნდებოდნენ რუსეთში:

„როცა კონფლიქტში ჩართული ორივე მხარე მოილაპარაკებს მაშინ დავბრუნდებით. ვისურვებდით, რომ შედგეს მოლაპარაკება და ომი დამთავრდეს, რომ უკან დაბრუნება შევძლოთ.

თუმცა დიდი საფრთხეა წინ, საუბრობენ იმაზე, რომ ომის დროს ვინც დატოვა რუსეთი, განსაკუთრებით მობილიზაციის შემდეგ, მათ შესაძლოა ქონებაც ჩამოართვან“, – ამბობს კირილი.

მისივე თქმით, რუსეთის მოქალაქეებს ძალიან უჭირთ შენგენის ვიზის მიღება და ევროპის ქვეყნებში წასვლა.

„ბევრი ვიცი ჩემს ნაცნობებს შორის, ვისაც შენგენის ვიზა ჰქონდა, მაგრამ მაინც უკან გამოაბრუნეს. ბევრს თავად არც უნდა ევროპაში წასვლა, იქ დამკვიდრება რთულია, ბევრ წინაღობას გიქმნიან. რთულია მაგალითად ბინადრობის უფლების მოპოვება, ამისთვის ბევრი პირობა უნდა დააკმაყოფილო. ბინადრობის უფლების გარეშე ბევრ ევროპულ ქვეყანაში საბანკო ბარათს ვერ აიღებ, ჩვენი, რუსული ბარათები კი დაბლოკილია. გარდა ამისა, გრჩება განცდა, რომ რუსების დანახვა ევროპაში არ უხარიათ და რთულია ასეთ გარემოში ცხოვრება.

საქართველოში აგრესია და რუსოფობია არ გვიგრძნია, პირიქით“, – ამბობს კირილი.

იცით, რომ საქართველოს ტერიტორიების 20%-ზე მეტი რუსული ჯარების მიერაა ოკუპირებული და დღემდე გრძელდება მცოცავი ოკუპაცია?“ – ვეკითხებით კირილს.

„არა, ამის შესახებ არაფერი მსმენია. თუ ეს ნამდვილად ასეა, მაშინ ესე იგი მადლობა უნდა ვუთხრათ ქართველებს, რომ აქედან არ გვყრიან“, – ამბობს კირილი.

2022 წლის ოქტომბერში შს სამინისტრომ განაცხადა, რომ საქართველოში იმ დროისთვის იმყოფებოდა რუსეთის 112 733 მოქალაქე. ეს საქართველოს მოსახლეობის 3,05%-ია, ეს რიცხვი სავარაუდოდ მნიშვნელოვნადაა გაზრდილი, სამინისტრო კი საქართველოში ახლა მცხოვრები რუსეთის მოქალაქეების რაოდენობის შესახებ ინფორმაციას მალავს.

რუსეთის უკრაინაში შეჭრიდან 2023 წლის იანვრამდე პერიოდში, ანუ 10 თვეში, საქართველოში რუსეთის 1,4 მილიონი მოქალაქე შემოვიდა [რაც საქართველოს მთლიანი მოსახლეობის 38,1 პროცენტია, ანუ, მესამედზე მეტი].

საქართველოს პარლამენტში შეტანილია კანონპროექტი, რომელიც მედია და არასამთავრობო ორგანიზაციების „უცხოური გავლენის აგენტად“ მიჩნევას ითვალისწინებს.

კანონპროექტი „უცხოური გავლენის აგენტად“ მიიჩნევს მედიას და არასამთავრობო ორგანიზაციას [თუ მის მიერ „წლის განმავლობაში მიღებული მთლიანი შემოსავლის 20%-ზე მეტის წყარო უცხოური ძალაა“] და არ ეხება მთავრობას. ანუ სამთავრობო ორგანიზაციები კვლავაც მიიღებენ უცხოეთიდან დაფინანსებას/გრანტებს, მაგრამ მედიისა და არასამთავრობო ორგანიზაციებისგან განსხვავებით, მთავრობა არ იქნება ვალდებული „აღიაროს“, რომ სხვა ქვეყნის აგენტია.

არადა გრანტის სახით მილიონობით ლარს იღებენ სამთავრობო ორგანიზაციები და დიდი ალბათობით, მიიღებენ მომავალშიც. საქართველოში სამთავრობო/საბუჯეტო ორგანიზაციებმა მარტო ბოლო 10 წელში 3 მილიარდამდე ლარის ოდენობის უცხოური გრანტი მიიღეს. უცხოური გრანტებით გაკეთებულ საქმეს კი, მთავრობა საკუთარი პიარისთვის იყენებს. 

კანონპროექტის მიზანი უკვე შეფასდა, როგორც საქართველოში არასამთავრობო ორგანიზაციების და კრიტიკული მედიის „გაშავება“; კანონის მიღება კი – ქვეყნის ევროინტეგრაციული პროცესისგან რადიკალური გადახრა, რაც სამომავლოდ ნეგატიურად აისახება ევროპული თუ სხვა ინსტიტუტებისგან ფინანსური დახმარების მიღებაზე.

საქართველოში, მარტო ბოლო 10 წელში, სამთავრობო თუ სხვა საბიუჯეტო ორგანიზაციებმა, ჯამში 2,8 მილიარდი ლარის გრანტი მიიღეს უცხოეთიდან.

აქედან 2,2 მილიარდი ლარი სხვადასხვა საერთაშორისო ორგანიზაციიდან მიღებული გრანტია, ხოლო 552,2 მილიონი ლარი – უცხო სახელმწიფოთა მთავრობებიდან მიღებული გრანტი.

საქართველოს 2023 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის მიხედვით, სხვადასხვა ღონისძიება წელს 279 მილიონ 550 ათასი ლარის უცხოური გრანტით დაფინანსდება. აქედან 168 მილიონ 650 ათასი ლარი – საერთაშორისო ორგანიზაციებიდან მიღებული გრანტები, ხოლო 7 მილიონ 600 ათასი ლარი – უცხო სახელმწიფოთა მთავრობებიდან მიღებული გრანტებია.

საერთაშორისო ორგანიზაციებიდან და უცხოეთის მთავრობებისგან მიღებული გრანტებით, 2023 წელს, საქართველოში დაფინანსდება შემდეგი პროგრამები და პროექტები:

• საქართველოს ენერგეტიკის სექტორის რეფორმის პროგრამა;
• მერძევეობის დარგის მოდერნიზაციის და ბაზარზე წვდომის პროგრამა;
• აჭარის სოფლების წყალმომარაგებისა და წყალარინების პროგრამა;
• უნარების განვითარება და დასაქმების ბაზრის მოთხოვნებთან შესაბამისობაში მოყვანა;
• ევროკავშირი ინტეგრირებული ტერიტორიული განვითარებისთვის;
• ევროპის სამეზობლო პროგრამა სოფლის მეურნეობისა და სოფლის განვითარებისთვის;
• ეკონომიკური მმართველობა და ფისკალური ანგარიშგება;
• ეკონომიკის და ბიზნესის განვითარება საქართველოში;
• თბილისის საჯარო სკოლების რეაბილიტაციისა და ენერგოეფექტურობის გაზრდის პროექტი;
• 500 კვ ელექტრო გადამცემი ხაზი „წყალტუბო-ახალციხე-თორთუმი“;
• დაცული ტერიტორიების განვითარება;
• ვარდნილისა და ენგურის ჰიდროელექტროსადგურების რეაბილიტაციის პროექტი;
• ქალაქ ხაშურისა და მიმდებარე დასახლებების წყალმომარაგებისა და წყალარინების სისტემების მომსახურების გაუმჯობესება;
• საჯარო შენობებში ენერგოეფექტურობის პროგრამა;
• მერეთისა და ყაზბეგის მუნიციპალიტეტებში კომუნალური ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესება;
• პროფესიული განათლების პროგრამა;
• აჭარის მყარი ნარჩენების პროექტი;
• ქუთაისის წყალარინების პროექტი.

ბოლო ათწლეულების განმავლობაში სწორედ აშშ-ევროკავშირიდან მიღებული გრანტებითაა დაფინანსებული საქართველოში თითქმის ყველა სფერო – თავდაცვით და განათლებით დაწყებული, ტრანსპორტითა და კანალიზაციის სისტემებით დამთავრებული.

[toggle title=”უცხოეთის დახმარება საქართველოს – რამდენიმე მონაცემის სანახავად დააწკაპუნეთ აქ“]

საშუალოდ წელიწადში 60 მილიონ დოლარს შეადგენდა აშშ-ის არასამხედრო დახმარება საქართველოსთვის 2010-2017 წლებში; 89,8 მილიონი დოლარი იყო 2019 წელს კონგრესის მიერ გამოყოფილი ასევე არასამხედრო დახმარება.

1992-2022 წლებში:

• 6 მილიარდი დოლარი შეადგინა აშშ-ის მთავრობის დახმარებამ საქართველოსთვის;
• 2 მილიარდ ევროს გადააჭარბა ევროკავშირის ფინანსურმა დახმარებამ.

ამასთან, 120 მილიონ ევროს გამოყოფს საქართველოს რეფორმების დღის წესრიგის მხარდასაჭერად ევროკავშირი ყოველწლიურად გრანტების სახით.

2 მილიონი დოლარით დააფინანსა აშშ-ს ელჩის ფონდმა საქართველოში კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის 21 პროექტზე მეტი; 140 მილიონი დოლარი გრანტი მიიღო საქართველომ აშშ-ს ათასწლეულის გამოწვევის კორპორაციისგან 2014-2019 წლებში საგანმანათლებლო ინფრასტრუქტურის, მეცნიერებისა და ტექნოლოგიის სწავლების გაუმჯობესებისთვის.

1802 ადამიანი გაემგზავრა ევროპაში სასწავლებლად ევროკავშირის პროგრამით Erasmus + მხოლოდ 2018 წლის მონაცემებით. მილიონ-ნახევარი ევროა ევროკავშირის პროგრამის ბიუჯეტი საქართველოში „Creative Europe“, 2014-2020 წლებისთვის. პროგრამა ისევ გრძელდება და კულტურისა და შემოქმედებითი სფეროს განვითარებას უწყობს ხელს. პროგრამა კულტურულ და შემოქმედებით ორგანიზაციებს ტრანსნაციონალურ სივრცეში გასვლის შესაძლებლობას სთავაზობს.

1.8 მილიარდ დოლარზე მეტი ფინანსური რესურსით დაეხმარა საქართველოს აშშ-ს საერთაშორისო განვითარების სააგენტო USAID. USAID-ის პროგრამების მიზანია დემოკრატიული ინსტიტუტების განვითარება, ჯანდაცვის და განათლების სისტემის გაუმჯობესება და ქვეყანაში ეკონომიკური მაჩვენებლის ზრდა.

330 მილიონი აშშ დოლარის მხარდაჭერას გაუწევს საქართველოს USAID-ი მომდევნო ხუთი წლის განმავლობაშიც. რესურსი მოხმარდება  დემოკრატიული ინსტიტუტების შექმნას და ინკლუზიური ეკონომიკის ზრდას, რმაც ქვეყანაში მაღალანაზღაურებადი სამუშაო ადგილები უნდა გააჩინოს.

130 მილიონი ევრო გაიცა ევროკავშირის პროგრამა Horizon 2020-ის ფარგლებში, რომლის საშუალებით 2009 წლის შემდეგ 40 000-მა მცირე და საშუალო საწარმომ, ფერმერმა მიიღო სესხები.

განსაკუთრებული მნიშვნელობა ქონდა საქართველოსთვის უცხოეთის დახმარებას პანდემიაში:

[checklist]

• 2,7 მილიონი დოლარი გამოყო აშშ-ს მთავრობამ საქართველოსთვის Covid-19-თან გასამკლავებლად.
• 3 მილიონი დოლარის დახმარება გამოუყო საქართველოს აშშ-ის დაავადებათა კონტროლის ცენტრმა.
• 3 მილიონი ლარი ჩარიცხეს StopCoV ფონდში ამერიკის სავაჭრო პალატის წევრებმა.
• 183 მილიონ ევროზე მეტის მობილიზება შეძლო ევროკავშირმა საქართველოსთვის პანდემიაში სხვადასხვა სექტორის დასახმარებლად. მათ შორის: 20 მილიონი ევროს ოდენობის გრანტები როგორც სასოფლო-სამეურნეო, ისე არასასოფლო-სამეურნეო საქმიანობისთვის; 75 მილიონ ევროს გრანტების სახით ევროკავშირი გასცემს საქართველოს მთავრობის ანტიკრიზისული ეკონომიკური გეგმის მხარდასაჭერად, რომლის მიზანიც ეკონომიკური აღდგენაა.

[/checklist]

[/toggle]

რაში იხარჯება უცხოური გრანტები – რამდენიმე მონაცემი აჭარის მაგალითზე:

[checklist]

• 4 მილიონი ევრო – შვედეთის სახელმწიფოს გრანტი დაიხარჯა ბათუმის ახალი ნაგავსაყარის პროექტში.
• 10 მილიონი ევრო გრანტი დაიხარჯება პროექტში, რომელსაც გერმანიის რეკონსტრუქციის საკრედიტო ბანკი (KfW) და ევროკავშირი აფინანსებენ. ამ პროექტის ფარგლებში აჭარის დაბებსა და სოფლებში სასმელი წყლისა და საკანალიზაციო სისტემები უნდა მოეწყოს გამწმენდი ნაგებობების ჩათვლით.
• „აღმოსავლეთ ევროპის ენერგოეფექტურობისა და გარემოს დაცვის პარტნიორობის (E5P) ფონდის მიერ გამოყოფილი 1 მილიონ 500 ათასი ევრო გრანტი დაიხარჯა ბათუმში ელექტროავტობუსების შესაძენად.
• 77 ათას 235 აშშ დოლარი გრანტით შეიძინა ქედის მუნიციპალიტეტმა ელექტრო მიკროავტობუსი. ეს გრანტი იაპონიის საელჩომ გამოყო.
• გერმანიის რეკონსტრუქციის საკრედიტო ბანკისგან (KfW) საბავშვო ბაღების ენერგოეფექტური ტექნოლოგიებით აღჭურვისთვის, ბათუმი 7 მილიონ 500 ათას ევროს მიიღებს გრანტის სახით.
• KfW-ს მიერ 2 მილიონი ევრო გრანტია ასევე გამოყოფილი V ფაზის ფარგლებში ბათუმში – ადლიის, აეროპორტის, კახაბრის, ჩაქვის, ინდუსტრიული ზონის, ხელვაჩაურისა და მეჯინისწყლის ტერიტორიებზე წყლისა და კანალიზაციის თანამედროვე სისტემების მოსაწყობად.
• ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკის [EBRD] მიერ გამოყოფილი 1,5 მილიონი ევრო დაიხარჯა ქობულეთში საკანალიზაციო სისტემის გამწმენდი ნაგებობის მშენებლობაზე. ტექნიკური აღჭურვილობა კი, მუნიციპალური განვითარების ფონდმა ჰოლანდიის მთავრობის გრანტით შეიძინა.

[/checklist]

კანონპროექტი „უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ“ შეიმუშავა „ხალხის ძალამ“, რომელიც „ქართული ოცნებიდან“ წასული დეპუტატებისგანაა დაკომპლექტებული და რომელიც ახლაც საპარლამენტო უმრავლესობას წარმოადგენს.

„ხალხის ძალა“ ირწმუნებოდა, რომ აღნიშნული კანონპროექტი ძირითადად შედგენილია აშშ-ში მოქმედი შესაბამისი კანონმდებლობის მიხედვით და ასევე გათვალისწინებულია „სხვა დემოკრატიული ქვეყნების საუკეთესო პრაქტიკა“.

„განცხადებები იმის შესახებ, რომ ეს კანონპროექტი დაფუძნებულია შეერთებულ შტატებში არსებულ „უცხოელი აგენტების რეგისტრაციის აქტზე (FARA)“, აშკარად მცდარია. მეტიც, ჩანს, რომ ეს კანონპროექტი ეფუძნება მსგავს რუსულ და უნგრულ კანონმდებლობას [და არა FARA-ს ან რომელიმე ამერიკულ კანონმდებლობას]“ – განაცხადა აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის პრესსპიკერმა ნედ პრაისმა.

„ხალხის ძალის“ მიერ ინიცირებული კანონპროექტი ბევრად უფრო რბილია, ვიდრე მისი ამერიკული ვარიანტი“, – აცხადებს „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარე ირაკლი კობახიძე.

„უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ“ კანონის პროექტი არ შეესაბამება ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო და შიდა ეროვნული დაცვის სტანდარტებს და შეუთავსებელია თანამედროვე დემოკრატიული სახელმწიფოს ძირითად პრინციპებთან“ – აცხადებს საქართველოს ომბუდსმენის აპარატი.

თურქეთის სამხრეთით 6 თებერვალს მომხდარ ორ ძლიერ მიწისძვრას, ბოლო ცნობების თანახმად, 38 044 ადამიანი ემსხვერპლა.

ეს არ არის საბოლოო რიცხვი, რადგან სტიქიის ზონაში მაშველები დღესაც მუშაობენ.

6 თებერვალს 7,7 და 7,6 მაგნიტუდის მიწისძვრებმა, რომელთა ეპიცენტრიც იყო კაჰრამანმარას პროვინციაში, უდიდესი ნგრევა და მსხვერპლი გამოიწვია.

თურქეთის კატასტროფებისა და საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახური აცხადებს, რომ დღეის მდგომარეობით ადგილზე 264 389-ზე მეტი მაშველი მუშაობს.

ოფიციალური ინფორმაციით, სტიქიის ზონაში ამჟამად მუშაობს 5753 უცხოელი მაშველი 67 ქვეყნიდან.

სამაშველო ჯგუფების გარდა, დაზარალებულ რაიონებში ასევე გაიგზავნა საბნები, კარვები, საკვები და ფსიქოლოგიური მხარდაჭერის ჯგუფები, 12600-ზე მეტი მანქანა, მათ შორის ექსკავატორები, ტრაქტორები და ბულდოზერები.

__________________

ფოტო: EPA-EFE/MARTIN DIVISEK

დღეს, 17 თებერვალს, ბათუმში Wolt-ის 150-მდე კურიერი გაიფიცა. კურიერები ამბობენ, რომ გაფიცვა მანამდე გაგრძელდება, სანამ კომპანია მათ მოთხოვნებს არ დააკმაყოფილებს.

„ჩვენი მოთხოვნაა ტარიფების გაზრდა. ობიექტიდან მომხმარებლამდე არსებული მანძილის საბაზისო ამ წუთას არის 2.50 ლარი და გვინდა 3.50 ლარი გახდეს – კილომეტრაჟზე 20 თეთრი დაგვემატოს. ახლა 50 თეთრია და გვინდა გახდეს 70 თეთრი.

დღეს დამსაქმებელს ვესაუბრეთ ამ მოთხოვნებზე და ჯერჯერობით მივიღეთ პასუხი, რომ „სამომავლოდ კომპანია იზრუნებს ამის გამოსწორებაზე“. თუმცა არ დაუზუსტებიათ, ეს „სამომავლოდ“ რამდენ ხანში იქნება, ერთ თვეში, ორ თვეში თუ როდის. ამაზე არ აქვთ პასუხი“, – ამბობს თეიმურაზ გასვიანი.

კურიერების თქმით, მათი შრომის უფლებები სათანადოდ არ არის დაცული კომპანიისგან.

„ჩვენ, წვიმაა თუ ქარი, ვმოძრაობთ ქალაქში და დამსაქმებელთან ამ დროს იმაზე გვიხდება საუბარი, რომ წვიმიან ამინდში მაინც აიყვანონ 3.50 [ლარზე] ტარიფი.

საწვავის ხარჯი ჩვენია, მოპედები ჩვენი ხარჯია. რაიმე ავარია თუ შეგვემთხვა გზაზე და კომპანიას დაურეკე რომ შეკვეთა სხვამ მიიტანოს, როგორ ხარო არც კი შეგეკითხებიან. დაზღვევაც კი არ გვაქვს ელემენტარული“, – გვეუბნება თეიმურაზ გასვიანი.

მისი თქმით, კურიერების გაფიცვა მანამდე გაგრძელდება, სანამ მათი მოთხოვნებს არ დააკმაყოფილებენ.

ბათუმში 20 თებერვალს, 15:00 საათზე, აჭარის მთავრობის სახლის წინ მიხეილ სააკაშვილის მხარდასაჭერად  აქცია გაიმართება.

როგორც ბათუმში „ნაციონალური მოძრაობის“ ხელმძღვანელი ლევან ანთაძე ამბობს, აქცია მსოფლიოს რამდენიმე ქვეყნის ქალაქებში ერთდროულად გაიმართება.

„როგორც ვიცით, ფეიგინმა და არესტოვიჩმა დააანონსეს სოლიდარობის აქცია, რომელიც საერთაშორისო მასშტაბისაა და ბევრ ქვეყანაში გაიმართება.

აქციაში ბათუმი და თბილისიც ჩაერთვება. აქცია მიხეილ სააკაშვილის და საქართველოს ევროპული პერსპექტივის მხარდასაჭერად გაიმართება.

ყველა, ვისაც ადარდებს ჩვენი ქვეყნის ხვალინდელი დღე, რა თქმა უნდა, ამ აქციაზე უნდა იყოს“ – ამბობს ლევან ანთაძე.

_________________

ფოტო „ბათუმელების“ არქივიდან

ბათუმში, ძველი მეჩეთის ტერიტორიაზე, მიტოვებული ჩვილი იპოვეს. როგორც მეჩეთში გვეუბნებიან, ჩვილი ქუჩაში, მეჩეთის ახლოს კალათში იყო.

როგორც შს სამინისტროში „ბათუმელებს“ უთხრეს, პროცესში ჩართულია სახელმწიფო ზრუნვის სააგენტოს სოციალური მუშაკი.

ახალშობილი ამ დროისთვის კლინიკაშია გადაყვანილი და მის სიცოცხლეს საფრთხე არ ემუქრება.

ფაქტზე გამოძიება სსკ-ის 127-ე მუხლით არის დაწყებული, რაც გულისხმობს ადამიანის სიცოცხლის საშიშ მდგომარეობაში ჩაყენებას.

ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის ინფორმაციით, დიდი ოდენობით ყალბი ფულის დამზადება-გასაღების ფაქტზე სამი პირი პასუხისგებაში მისცეს, მათგან ერთ-ერთი კი დაკავებულია.

„გამოძიებით დადგინდა, რომ უკანონო მატერიალური სარგებლის მიღების მიზნით, ბრალდებულები სისტემატურად ამზადებდნენ 100-ლარიანი ნომინალის ყალბ კუპიურებს, რომლებსაც შემდგომ ასაღებდნენ საქართველოს მასშტაბით, სწრაფი ჩარიცხვის აპარატების მეშვეობით და სხვადასხვა სავაჭრო ობიექტში.

საგამოძიებო მოქმედებების შედეგად ჯამში ამოღებულ იქნა 11 800 ლარის ოდენობის 118 ყალბი 100-ლარიანი კუპიურა.

ყალბი ფულის დამზადება-გასაღების ფაქტზე პასუხისგებაში მისცეს 3 პირი, რომელთაგან ერთი დაკავებულია“, – ამბობს საგამოძიებო.

გამოძიება მიმდინარეობს საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 212-ე მუხლის მე-2 ნაწილით, რაც სასჯელის სახედ ითვალისწინებს თავისუფლების აღკვეთას 7-დან 10-წლამდე ვადით.

დღეს, 16 თებერვალს, სამგზავრო მატარებელი ბათუმი-თბილისი ერთ საათზე მეტია ხარაგაულთან დგას – ამის შესახებ „ბათუმელებს“ მატარებლის მგზავრებმა მოაწოდეს ინფორმაცია.

საქართველოს რკინიგზის პრესსამსახურში „ბათუმელებს“ უთხრეს, რომ გზებზე დიდთოვლობის და დაბალი ტემპერატურის გამო შეფერხებებია.

„მიუხედავად იმისა, რომ ტრანსპორტის სხვა სახეობების მოძრაობა გარკვეულ მონაკვეთებზე დილიდან შეჩერდა, რკინიგზა არ გაჩერებულა. მცირე შეყოვნებებით სრულდება რეისები, რომ მგზავრთა უსაფრთხოება მაქსიმალურად უზრუნველვყოთ.

მოძრაობა უმოკლეს დროში გაიხსნება სამგზავრო მატარებლისთვისაც და მალე მატარებელი დაიძვრება“ – მოგვწერეს „საქართველოს რკინიგზიდან“.

„ბათუმელების“ ინფორმაციით, სარკინიგზო რეისი შეფერხებით შესრულდა გუშინაც.

____________

ფოტოზე: ხედი მატარებლის ფანჯრიდან. 16 თებერვალი, 2023 წ.

ავტომანქანების ნაკადი და ქაოსური პარკინგი, ტრანსპორტის სადგომად გამოყენებული ტროტუარები და ჩახერგილი ველობილიკები – ბოლო წლებში ბათუმის მთავარი გამოწვევაა. მერია ამ პრობლემის მოგვარებას მოქალაქეებს ბევრჯერ დაჰპირდა. სცადა კიდეც. შეცვალეს მოძრაობის მიმართულებები, დააწესეს საათობრივი პარკინგის გადასახადი, ზოგიერთ ქუჩაზე აყარეს ქვაფენილი, თუმცა უშედეგოდ – არაფერი გამოვიდა.

დიდი ალბათობით არც მომავალში გამოვა, ისევ მერიისა და საკრებულოს გადაწყვეტილებების მიზეზით.

მერიის ინიცირებული და საკრებულოს მიერ დამტკიცებული განაშენიანების დეტალური გეგმების მიხედვით, ეს პრობლემა მომავალ წლებში, განსაკუთრებით ქალაქის ცენტრალურ ნაწილში უფრო გამწვავდება, რადგან მერია და საკრებულო ერთობლივად აგრძელებენ ისეთი სამშენებლო პროექტების დამტკიცებას, რომლებიც 83 ბინის მშენებლობაზე გათვლილ პროექტში პარკინგისთვის მხოლოდ 20-მდე ადგილს ითვალისწინებს.

13 თებერვალს,  ბოლო სხდომაზე,ბათუმის საკრებულომ, 4 ნაკვეთის განაშენიანების დეტალური გეგმა დაამტკიცა. აქედან ორი, ბათუმის ბულვართან ახლოს, რუსთაველის ქუჩის #20-სა და 21-ში ითვალისწინებს მშენებლობას. პროექტების მიხედვით, არც ერთ მათგანს ეზო არ ექნება და კომპანიები სამშენებლო მიწის ნაკვეთს სრულად გამოიყენებენ შენობის განსათავსებლად. 

დამტკიცებული განაშენიანების დეტალური გეგმის [გდგ] მიხედვით, რუსთაველის #21-ში შპს „გრინკო“ 13-სართულიანი საცხოვრებელი კორპუსის მშენებლობას გეგმავს. რუსთაველის #21-ში სამშენებლო მიწის ნაკვეთი მოქცეულია რუსთაველის, თავდადებულის, მემედ აბაშიძისა და ლუკა ასათიანის ქუჩებს შორის. კომპანიამ ზონაში დადგენილისგან განსხვავებული პირობები, განაშენიანების ინტენსივობის კოეფიციენტის [კ2] 8,0-მდე გაზრდა მოითხოვა. 

გდგ დოკუმენტის მიხედვით, 83-ბინიანი ახალი კორპუსის აშენების შემდეგ მთელ კვარტალში იქნება 397 ბინა, სადაც დაახლოებით 993 ადამიანი იცხოვრებს. ამას დაემატება კომერციული ობიექტები [350 კვ. მეტრი]. ავტოსადგომის, სარდაფისა და ტექნიკური სათავსოებისთვის კომპანიამ 797 კვ. მეტრი გაითვალისწინა.

ბათუმის მერიის ქალაქგანვითარებისა და ურბანული პოლიტიკის სამსახურის უფროსის განმარტებით, პროექტი პარკინგისთვის 20 ადგილს ითვალისწინებს შენობის ნულოვან სართულზე და 6 ადგილს გარე პერიმეტრზე – ანუ, 83-ბინიან სახლს, დამატებით კომერციული ფართობებით, პირველ სართულზე მხოლოდ 26 ავტომანქანის ადგილი ექნება. გდგ დოკუმენტის მიხედვით, კომპანია შიდა პარკინგზე გათვალისწინებული 20 ადგილის გაყიდვას გეგმავს.

გდგ დოკუმენტს თან ახლავს პროექტის ეკონომიკური დასაბუთება, სადაც ვკითხულობთ, რომ კომპანია ამ პარკინგის ოცი ადგილის გაყიდვას, ჯამში, 392 000 დოლარად გეგმავს – ერთი ადგილის ფასი 19 600 დოლარია. 

ეს როგორ, ისედაც არ არის პარკინგი? – იკითხეს საკრებულოს წევრებმა ოპოზიციიდან.

საკრებულოს სხდომაზე საკითხის მომხსენებელმა, მამუკა რამიშვილმა საკრებულოს ოპოზიციას უპასუხა, რომ შესაბამისი კვლევები გდგ დოკუმენტებშია წარმოდგენილი. გარდა ამისა, მაკომპენსირებელი ღონისძიების სახით კომპანია განაშენიანების ინტენსივობის გაზრდილ და დადგენილ კოეფიციენტებს შორის სხვაობით მიღებული საცხოვრებელი ფართობის 5 პროცენტს ბათუმის მერიას გადასცემს.

გდგ დოკუმენტში სპეციალისტები ადასტურებენ, რომ გეგმარებითი ტერიტორია სატრანსპორტო ნაკადებით დატვირთულ ზონაში მდებარეობს და ახალი კორპუსის მცხოვრებლების უსაფრთხოდ გადაადგილებისთვის დამატებითი შეზღუდვების შემოღება იქნება საჭირო:

რუსთაველის გამზირი წარმოადგენს საერთო სარგებლობის, ადგილობრივი მნიშვნელობის საავტომობილო გზას. მას ალტერნატივა არ აქვს სამშენებლო მიწის ნაკვეთთან მიმართებაში. შესაბამისად, ობიექტიდან გამომავალი და შემავალი ავტომანქანებისთვის საჭიროა მკაცრი საგზაო რეგულაციების დაწესება, რომელსაც ითვალისწინებს საქართველოს პრეზიდენტის მიერ გამოცემული კანონი N1830 – „საგზაო მოძრაობის შესახებ“. კერძოდ, რუსთაველის გამზირიდან შესასვლელად ავტოსატრანსპორტო საშუალებას მოუწევს გადაკვეთოს საფეხმავლო ტროტუარი, სადაც ინტენსიურად გადაადგილდებიან ქვეითები, განსაკუთრებით ზაფხულის თვეებში, როცა ქალაქში მკვეთრად იზრდება ტურისტული ნაკადები. ამიტომ უსაფრთხოების მიზნით აუცილებელია მოეწყოს შესაბამისი საგზაო ნიშნები როგორც ავტოტრანსპორტისათვის, ასევე ქვეითთათვის – ნათქვამია გდგ დოკუმენტის სატრანსპორტო საკითხების კვლევის ნაწილში. 

ფაქტობრივად, გდგ დოკუმენტებში წარმოდგენილი კვლევები ადასტურებს, რამდენად მწვავე პრობლემას შექმნის ორი ახალი სამშენებლო პროექტი რუსთაველის ქუჩის ყველაზე დატვირთულ მონაკვეთში, ბულვარის მთავარ შესასვლელთან ახლოს, როგორც ავტომანქანით გადაადგილებისთვის, ასევე ქვეითებისთვის:

სატრანსპორტო გამტარუნარიანობა გადამკვეთი ქუჩებისა და შუქნიშნების გათვალისწინებით პიკურ პერიოდში [ზაფხულის თვეებში] შეადგენს საშუალოდ 1800 ავტომობილს საათში, დღე-ღამეში საშუალოდ – 25-30 ათას ავტომობილს. შესაბამისად, ობიექტიდან ავტომობილების შესვლა-გამოსვლის მანევრი რიგ შემთხვევებში შეიძლება ტრანსპორტის მოძრაობის დაბრკოლების მიზეზი გახდეს.

პრობლემის მაქსიმალურად თავიდან აცილების მიზნით საჭიროა სწორად იქნას დაპროექტებული ტროტუარზე მანქანის შესასვლელი არეალი, რადგანაც ობიექტიდან შესვლა-გამოსვლის დროს ავტომობილს უწევს 90-გრადუსიანი მოხვევის მანევრის შესრულება, ამიტომ გზის მოცემულ არეალში საჭირო იქნება ტროტუარის ჩაჭრა მინიმუმ 6 მეტრის სიგრძეზე, რათა შეძლოს ავტომობილმა გამოსვლა მოცემული გზის პირველ ზოლში.

ამ ყველაფრის გათვალისწინებით, სპეციალისტი დასკვნის სახით წერს:

„რუსთაველის ქუჩა N21-ში არსებულ ტერიტორიაზე დაგეგმილია საცხოვრებელი სახლის აშენება 83 მობინადრეზე. თუ გავითვალისწინებთ, რომ საშუალო სტატისტიკური მონაცემებით მობინადრეთა 20-30 პროცენტი წარმოადგენს ავტომფლობელებს, მოცემულ ობიექტს უნდა გააჩნდეს მიწისქვეშა ავტოსადგომი, რის აუცილებლობაც გამოწვეულია იმით, რომ საკვლევი ობიექტის წინ გამავალ რუსთაველის გამზირზე ავტომობილის დგომა-გაჩერება აკრძალულია და შეუძლებელია საშუალო და გრძელვადიან პერსპექტივაში მისი შეცვლა.“

გდგ დოკუმენტის მიხედვით, რუსთაველის #21-ში ახალ ბინაში მცხოვრებლებს, რომლებიც პარკინგის ადგილის ყიდვას საკუთარი კორპუსის ნულოვან სართულზე ვერ შეძლებენ, ერთადერთი ალტერნატივა რჩებათ და ეს ფასიანი პარკინგია. აქვე გასათვალისწინებელია ისიც, რომ ეს ადგილებიც, განსაკუთრებით ზაფხულში, ხშირად გადატვირთულია.

როგორც ჩანს, ეს საკითხი მერიაში და საკრებულოში არ აწუხებთ, მით უმეტეს, მშენებელს, რომელსაც პროექტი დიდ ფინანსურ მოგებას მოუტანს.

გდგ დოკუმენტში, რომელიც მერიაში და საკრებულოშიც კარგად წაიკითხეს [უნდა წაეკითხათ – ეს მათი მოვალეობაა] წერია:

„საკვლევი ობიექტის მიმდებარედ, 100 მეტრის რადიუსში, გამოყოფილია საერთო სარგებლობის ფასიანი ავტოსადგომები, რომელიც საჭიროების შემთხვევაში სრულად დააკმაყოფილებს როგორც ობიექტში მაცხოვრებელ ავტომფლობელებს, ასევე მათ სტუმრებს.“

პროექტის ეკონომიკურ დასაბუთებაში კომპანიამ ძლიერ მხარეებში ზღვის სანაპიროსთან და ზღვისპირა პარკთან სიახლოვე და  საზოგადოებრივ ობიექტებზე და საზოგადოებრივი ტრანსპორტის ხელმისაწვდომობა ჩაწერა, სუსტ მხარეებში – ამორტიზებული შენობები.

რუსთაველის #20-ში კი შპს „ორიქსი“ 7-სართულიანი სასტუმროს მშენებლობას გეგმავს. სასტუმროს პარკინგის ადგილი 17 ავტომანქანისთვის მიწის ქვედა სართულზე აქვს გათვალისწინებული.

სატრანსპორტო კვლევას შპს „ორიქსის“ მიერ წარდგენილი გდგ დოკუმენტიც ითვალისწინებს, თუმცა ამ შემთხვევაში სპეციალისტები არა პარკინგის ადგილებზე, უფრო ბათუმში გარემოს ხმაურით დაბინძურებაზე ამახვილებენ ყურადღებას და წერენ, რომ დაბინძურების ერთ-ერთი მთავარი წყარო ავტოტრანსპორტია:

„ავტოტრანსპორტის გადაადგილებით გამოწვეული ხმაური საქართველოს ყველა დიდ ქალაქში აჭარბებს ზღვრულად დასაშვებ ნორმებს, მათ შორის, ბათუმშიც. ამასთან, გასათვალისწინებელია, რომ გეგმარებითი ტერიტორია მდებარეობს სატრანსპორტო ნაკადებით დატვირთულ ზონაში.“

საკრებულოს სხდომას, სადაც გდგ დოკუმენტები დაამტკიცეს, კომპანიების წარმომადგენლებიც ესწრებოდნენ. სხდომაზე კითხვებით ისინი არავის შეუწუხებია. ოპოზიციის რეპლიკას, რომ განაშენიანების გეგმების დამტკიცება, თუნდაც ამავე დოკუმენტში მოცემული დასკვნების მიხედვით არ შეიძლება, კომპანიის წარმომადგენლებმა რეპლიკით უპასუხეს: „სად წერია.“ მათგან ერთ-ერთი პასუხის გაცემას ცდილობდა, თუმცა საკრებულოს თავმჯდომარემ ისე დააყენა საკითხი კენჭისყრაზე, პასუხს არ დალოდებია.

„ოცნების“ ფრაქციას კითხვები არ ჰქონია.

განაშენიანების გეგმა ორ ეტაპად მტკიცდება, პირველ ეტაპზე ამტკიცებენ კონცეფციას, შემდეგ კი  – დეტალური განაშენიანების გეგმას. დეტალური განაშენიანების დამტკიცებული გეგმა ნებართვის გაცემის ძირითადი საფუძველია.

„გადაიყვანეთ სააკაშვილი, დაასანქცირეთ ივანიშვილი“- ევროპარლამენტმა ეს რეზოლუცია 15 თებერვალს მიიღო. რეზოლუციას 577-მა ევროპარლამენტარმა დაუჭირა მხარი.

რა იქნება ევროკავშირის შემდეგი ნაბიჯი, თუკი საქართველოს ხელისუფლება ამ რეკომენდაციას არ გაითვალისწინებს? ამ თემაზე „ბათუმელები“ ღია საზოგადოების ფონდში ევროინტეგრაციის პროგრამის ხელმძღვანელს ვანო ჩხიკვაძეს ესაუბრა.

• ბატონო ვანო, თუკი „ქართული ოცნება“ არ გაითვალისწინებს ევროპარლამენტის ამ რეკომენდაციას და არ გადაიყვანს სააკაშვილს სამკურნალოდ უცხოეთში, როგორი შეიძლება იყოს პასუხი ხელისუფლების ამ ქმედებაზე, რას უნდა ველოდეთ?

პირველ რიგში უნდა ითქვას, რომ ეს რეზოლუცია სამართლებრივად ნამდვილად არ არის სავალდებულო, იმპერატიული ძალა არ გააჩნია, თუმცა ანგარიშგასაწევია, გამომდინარე იქიდან, რომ ეს რეკომენდაცია მიღებულია ევროკავშირის იმ ინსტიტუციის მიერ, რომელსაც პირდაპირი წესით ირჩევს ხალხი, ევროკავშირის მოქალაქეები.

შესაბამისად, ეს გარკვეულწილად გამოხატავს იმ განწყობებს, რაც არის ევროკავშირის ქვეყნებში, ხალხში და ბუნებრივია, ამ რეკომენდაციის უყურადღებობა არ იქნებოდა სწორი.

მიუხედავად იმისა, რომ ეს არ არის სამართლებრივად სავალდებულო, ამან არ უნდა მისცეს ვინმეს იმის ფიქრის საშუალება, რომ ეს უბრალოდ ფარატინა ქაღალდია. ამან პოლიტიკური დღის წესრიგი შექმნა, ნიადაგი და საფუძველი იმისა, რომ სხვა ინსტიტუციებმა გამოიყენონ.

• პოლონური მედიის ინფორმაციით, სააკაშვილთან დაკავშირებით EU-ს საპროტესტო მიმართვა შესაძლოა დაბლოკოს უნგრეთმა. შეცვლის ეს სურათს?

დიახ, მეც ვნახე ეს ინფორმაცია. ბუნებრივია, ევროკავშირის გადაწყვეტილების შესრულებას სჭირდება კონსენსუსი და მხარეები უნდა მივიდნენ გადაკვეთის წერტილამდე. შესაძლოა იყვნენ ისეთი სახელმწიფოები, მათ შორის, იგივე უნგრეთი, რომელიც დაბლოკავს ისეთ გადაწყვეტილებებს, რომლებიც შესაძლოა არ იყო ხელსაყრელი იგივე მმართველი პარტიისთვის.

ამ შემთხვევაში უნდა ვიფიქროთ, რომ უნგრეთი ამ როლს შეასრულებს ევროკავშირის შიგნით, მაგრამ ეს არ ნიშნავს იმას, რომ ვერ მოხერხდება თუნდაც იგივე უნგრეთის გადარწმუნება მყარი არგუმენტებით.

რუსეთთან დაკავშირებულ სანქციებს თუ გავიხსენებთ, როცა პირველი პაკეტი შემუშავდა, მაშინაც წინააღმდეგი იყო უნგრეთი ამ სანქციების, მაგრამ დღეს ვხედავთ, რომ ევროკავშირი უკვე სანქციების მეათე პაკეტს ამზადებს და უნგრეთიც უერთდება ამ სანქციებს.

ასე რომ, იმის მოლოდინი, რომ უნგრეთი მთელი ამ დროის მანძილზე დაბლოკავს ყველაფერს, რაც კი არ იქნება ხელსაყრელი „ქართული ოცნებისთვის“, არა მგონია, იყოს სწორი.

• ევროპარლამენტარები აცხადებენ, რომ ყოფილი პრეზიდენტის, მიხეილ სააკაშვილისადმი მოპყრობა, საქართველოს მთავრობის ევროპული ღირებულებებისადმი ერთგულების ლაკმუსის ტესტია. თუ ამ ტესტმა საბოლოდ აჩვენა ის, რომ საქართველოს მთავრობამ უღალატა ევროპულ ღირებულებებს, რას შეიძლება ველოდეთ?

სხვათა შორის, პირველად ჩნდება ასეთი ჩანაწერი, ასე ვთქვათ, პირდაპირი არტიკულაცია და პირველად ხდება კავშირის გაჩენა პრეზიდენტ სააკაშვილის მდგომარეობასა და საქართველოს ევროინტეგრაციას შორის.

ჩვენ ვხედავთ, რომ აქ არ არის მარტო 12 პუნქტის შესრულებაზე საუბარი, ეს არის ერთგულება ევროპული ღირებულებების და შეიძლება მარტო 12 პუნქტი არ იყოს განმსაზღვრელი, არამედ ის, თუ რა ტრაექტორიით იმოძრავებს საქართველო ევროინტეგრაციის გზაზე.

ამ მოცემულობაში, რაც სამწუხაროდ გვაქვს, ვფიქრობ, ბევრი სკეპტიკოსი ეყოლება საქართველოსთვის კანდიდატის სტატუსის მინიჭებას.

თუმცა, დრო კიდევ არის დარჩენილი და ამ დროში შესაძლებელია ბევრი რამ გაკეთდეს, შესრულდეს 12 რეკომენდაცია და ის რეპუტაციული ზიანიც გამოსწორდეს, რომელიც ქვეყანას ბოლო წლებში მიადგა.

•  კალაძე ამბობს, რომ „ჩალის ფასი აქვს“ კანდიდატის სტატუსს, „დაიტოვონ თავისთვის“ და ასე შემდეგ. როგორ ფიქრობთ, არის ეს საქართველოს კონსტიტუციის დარღვევა? ხომ არსებობს ჩანაწერი, რომ ხელისუფლება ვალდებულია ყველაფერი გააკეთოს ქვეყნის ევროინტეგრაციისთვის?

მე აქ ვხედავ მზადებას ორი სცენარისთვის. ერთი სცენარი იქნება კანდიდატის სტატუსის მინიჭების და მეორე – კანდიდატის სტატუსზე უარის მიღების შემთხვევაში.

იმ შემთხვევაში, თუ მიიღებს კანდიდატის სტატუსს საქართველო, რაც, ბუნებრივია, იქნება წინსვლა ევროინტეგრაციის გზაზე, „ქართული ოცნება“ აპირებს, რომ ეს სრულად მიაწეროს თავისთავს და თქვას, რომ ის არის ერთადერთი პოლიტიკური ძალა, რომელიც უზრუნველყოფს საქართველოს ევროკავშირისკენ სვლას.

იმ შემთხვევაში, თუ იქნება კრახი ამ გზაზე და ვერ მიიღებს ქვეყანა კანდიდატის სტატუსს, „ოცნება“ ამზადებს მეორე სცენარს. ამიტომ ის განცხადებები, რომლებიც ახსენეთ და მთელი ეს პროცესი, რომელიც მიმდინარეობს, მათ შორის „ხალხის ძალას“ წინ წამოწევა, თავდასხმები ევროკავშირზე, მის ინსტიტუტებსა და ინდივიდებზე, ბუნებრივია, ემსახურება იმას, რომ გასაღდეს, როგორც ევროკავშირის პოლიტიკური გადაწყვეტილება, რომ თითქოს „უბრალოდ, ევროკავშირს არ უნდა საქართველო თავის შემადგენლობაში იხილოს“.

• „უცხოეთის აგენტების“ კანონპროექტის შემოტანა ამ მეორე სცენარისთვის სჭირდებათ? თუ ევროკავშირის შანტაჟისთვისაა, საქართველოს სტატუსი რომ არ მიანიჭონ, არ მოითხოვონ სააკაშვილის გადაყვანა, უარი თქვან ივანიშვილის დასანქცირებაზე?

ჯერჯერობით გამიჭირდება ამაზე პირდაპირ რამის თქმა, მაგრამ ეს აბსოლუტურ წინააღმდეგობაში მოდის ევროკავშირის იმ 12 რეკომენდაციასთან, კონკრეტულად მეათე რეკომენდაციასთან, რომელიც მოუწოდებს საქართველოს ხელისუფლებას, რომ სამოქალაქო საზოგადოება ჩართოს გადაწყვეტილების მიღების პროცესში, ყველა დონეზე.

ამიტომ, ერთი ხელით, სურვილი გქონდეს ევროკავშირისკენ წახვიდე და მეორე ხელით, ასე ვთქვათ, იღებდე ისეთ კანონებს, რომლებიც უნგრეთსა და რუსეთშია, აბსოლუტურად გამორიცხავს ევროპასთან ინტეგრაციას.

• აქამდე ივანიშვილი, ხელისუფლება მეტ-ნაკლებად ლავირებდა დასავლეთსა და რუსეთს შორის. ბოლო განცხადებები ნიშნავს იმას, რომ ივანიშვილი უკვე ღიად შეუერთდა რუსულ ბანაკს და თუ ეს ასეა, რამ აიძულა ივანიშვილი ეს ბალანსი რუსეთის სასარგებლოდ დაერღვია?

მე მგონი, აქ ორი რამ არის ძალიან მნიშვნელოვანი. პირველი გახლავთ საქართველოს ძლიერი მხარდაჭერა ევროინტეგრაციის და ის ძლიერი პროტესტი, რომელიც გამოხატა საზოგადოებამ გასულ წელს, ივნისში, კანდიდატის სტატუსის ვერ მიღების გამო. ასევე გაზრდილია იმ ადამიანების რიცხვი ქვეყანაში (დაახლოებით 60 პროცენტია), რომელიც ამბობს, რომ თუ კანდიდატის სტატუსს არ მიიღებს ქვეყანა, ეს იქნება ხელისუფლების ბრალი.

ამიტომ, გარკვეულწილად ეს არის ის ბასტიონი, რომელიც ნებისმიერი ხელისუფლებისთვის იქნება შემაკავებელი ფაქტორი, თუმცა მეორე მხრივ, ჩვენ ვხედავთ გარკვეულ სიგნალებს ამ მიმართულებით, რომ ამუშავდეს მეორე სცენარი და სხვებზე მოხდეს გადაბრალება, თუ სტატუსი ვერ მივიღეთ.

• კალაძის ან „ქართული ოცნების“ სხვა მაღალჩინოსნების განცხადებები აჩვენებს, რომ კურსის შეცვლა გადაწყვეტილი აქვს ამ ხელისუფლებას?

ვერ გეტყვით. ეს ის შემთხვევაა, როდესაც დაშვებაც კი არ მინდა ასეთი რამის. არც კი მინდა წარმოვიდგინო, რა შედეგები შეიძლება მოჰყვეს ამას ქვეყნისთვის და რამდენი ხნით შეიძლება ჩამოვრჩეთ განვითარების ტემპს.

არც კი მინდა ამის გაფიქრება, რადგან ეს იმდენად მძიმე ბრალდებაა, რომ არ მინდა ასე ხელაღებით ვინმეს დავაბრალო, ვინც არ უნდა იყოს ეს ადამიანი და როგორი განწყობისაც არ უნდა იყოს, რადგან ეს, ფაქტობრივად, სამშობლოს ღალატია.

არ მინდა დავუშვა, რომ შეიძლება ამაზე ვინმე სერიოზულად ფიქრობდეს, რომ საქართველოს განვითარება წარმოიდგინოს რუსეთთან ერთად.

ჩვენ ვნახეთ, როგორი იყო საზოგადოების გამოძახილი, რომელიც გამოიწვია კანდიდატის სტატუსის ვერ მინიჭებამ.

გარდა ამისა, 2024 წელს საქართველო შედის საარჩევნო ციკლში და ეს გადაწყვეტილება უსწრებს წინასაარჩევნო კამპანიას.

საქართველოში სანიტრებისა და ბებიაქალების ხელფასი 135-დან 250 ლარამდე მერყეობს. თბილისიდან რაც უფრო შორსაა რეგიონი, მით უფრო დაბალია ხელფასი. რეფორმა, რომელიც სულ ახლახან ჯანდაცვის სამინისტრომ, ექთნებისა და პროფკავშირების მრავალწლიანი ბრძოლის შედეგად მიიღო და რომელიც მედპერსონალისთვის მინიმალური ხელფასის ზღვრის დაწესებას მოიცავდა, უმცროს და დამხმარე სამედიცინო პერსონალს არ შეხებია.

ჯანდაცვისა და მომსახურების სფეროს პროფკავშირმა – „სოლიდარობის ქსელმა“ ჯანდაცვის სამინისტროს უკვე მიმართა, რომ დაწესდეს მინიმალური ხელფასის სტანდარტი ექთნებისა და ექიმების გარდა სანიტრებისთვის, ბებიაქალებისთვის, ლაბორანტებისთვის, უმცროსი ექიმებისა და ექთნებისთვის. „140 და 150-ლარიანი ანაზღაურება, რომელიც ქვეყანაში არსებულ საარსებო მინიმუმზე (253.5 ლარი) დაბალია – ვერ ჩაითვლება ხელფასად“.

„სოლიდარობის ქსელის“ პროფკავშირის გენერალური მდივანი, რევაზ კარანაძე ამბობს, რომ ეს პერსონალიც, ისევე როგორც ექთნები, საქართველოში დეფიციტურია, მთავარი გამოწვევა – მიზერული ხელფასებია.

„სანიტრების ხელფასები კატასტროფულად დაბალია, რეგიონში საშუალოდ 120-170 ლარი გამოდის. 150 ლარამდე აქვთ გურიაში, ჩოხატაურში; იმერეთში, ტყიბულის კლინიკაში – 135 ლარი. თბილისში სანიტრების ანაზღაურება დაახლოებით 180-250 ლარია.

ბებიაქალის ხელფასი ტყიბულში იყო 140 ლარი, თბილისში ხელზე – 242 ლარი. ამ ხელფასზე ვინ უნდა იცხოვროს, წარმოგიდგენიათ?“ – ამბობს რევაზ კარანაძე. – ყველაფერთან ერთად ხდება ამ დანაშაულებრივად დაბალი ხელფასების დაგვიანება, უგვიანებენ ჩარიცხვას“.

ქეთინო სალთხუციშვილი ჩოხატაურის კლინიკა „მედალფაში“, რეანიმაციულ განყოფილებაში მუშაობს სანიტრად. ამბობს, რომ მისი და მისი თანამშრომლების სამიზნე მთავრობაა.

„ყველამ კარგად იცის, თუ რა მძიმე სიტუაციაა რეანიმაციაში, აქ არის ცხელი წერტილი; 3 და 4-აპარატიანი [შეერთებული] პაციენტი რომ ერთ ცვლაში გეყოლება – ყველას მომსახურება, ყველას ყურადღება სჭირდება; 24 საათის განმავლობაში ერთხელ ვერ მოვხრი ფეხს, ანაზღაურება კი ასეთი დაბალია.

ვის მოუვიდა აზრად, რომ კლინიკაში შევიდეს, ექიმს და ექთანს ხელფასი მოემატოსო ითქვა და იქ სანიტარი არ ახსენეს საერთოდ. ეს მაოცებს ძალიან. სადმე შეიძლება არსებობდეს კლინიკა ან რამე დაწესებულება და არ ჰყავდეს სანიტარი, დამლაგებელი, დამსუფთავებელი? რატომ ვერ დაინახეს ჩვენი შრომა, გაოცებული ვარ და ამან ამოგვაღებინა ჩვენ ყველას ხმა“, – ამბობს ის. 

ქეთინო სალთხუციშვილი სოციალურად დაუცველია. ამბობს, რომ დაბალი ანაზღაურების გამო მეორე სამსახურის შეთავსებაც უწევს. 

„140 ლარი დღესდღეობით თქვენც კარგად იცით, რომელიმე ოჯახს თუ ეყოფა. მე სოციალურად დაუცველი ვარ, სიღარიბის კი არა, უკვე სიღატაკის ზღვარზე ვართ, დედამთილი ლოგინად მყავს, მეუღლე გარდაცვლილია, ასეთი პრობლემური ოჯახი რომ მაქვს, ვმუშაობ მეორე ადგილზეც დატვირთვით. აქ ვარ დილიდან მეორე დილამდე მორიგეობაში, მორიგეობას რომ მოვრჩები, გადმოვდივარ მეორე ადგილზე და 5 საათამდე იქ ვშრომობ, რომ რაღაცას მოვუყარო თავი.

მინდა, რომ ჩემი ხმა ყველა სანიტრის, ყველა ჩემნაირი ადამიანის ყურამდე მივიდეს, ვისი შრომაც დაუფასებელია. ყველამ ერთად ამოვიღოთ ხმა და ერთმანეთის გვერდში დავდგეთ, მივიტანოთ ჩვენი სათქმელი ადრესატამდე და დაფასდეს ჩვენი შრომა“.

ქეთინო ამბობს, რომ მისი, როგორც სანიტრის ხელფასი, მაქსიმუმ 160 ლარი გამოდის:

„ჩვენ, პირადად, რომ ვთქვათ, რომ სტაბილური ხელფასი გვქონდეს, ასე არ არის, აქ არის მორიგეობა, ყველა მეოთხე დღეს ვართ. ანაზღაურება ხან 140 ლარია, ხან – 147, ხან 150 ლარი. არ ვიცი, რატომ არის, რომ სანიტრების ხელფასებზე ისახება პაციენტის ყოფნა-არყოფნა. მე ვარ დამლაგებელი, სანიტარი, პაციენტის ყოფნა-არყოფნაზე რატომ უნდა იყოს ეს დამოკიდებული, მე საქმე არასდროს არ მელევა. 160 ლარზე მეტი ნამდვილად არ არის ჩვენი ანაზღაურება.

ის კი არა, იყო პერიოდი, ყანაში დავდიოდი, ყანის ტეხვაზე, თხილის აკრეფა იყო თუ რა იყო, ყველაფერზე დავდიოდი და ვწვალობდი, რა მექნა, არანაირ შრომას არ ვთაკილობდი“.

რევაზ კარანაძე ამბობს, რომ ჯანდაცვის სამინისტროს პასუხის მოლოდინში სანიტრები ნელ-ნელა ერთიანდებიან, „მათ სტიმული მისცა ექთნების ბრძოლამ და მიღწეულმა შედეგმა, რომელიც საკმარისი ნამდვილად არ არის, მაგრამ მაინც წინგადადგმული ნაბიჯია. 

თუ კერძო კლინიკებზე არ განხორციელდება რაიმე რეგულირება და მიშვებული იქნება, თუ რაიმე სტანდარტი არ იქნება მიცემული – ასე გაგრძელდება. კეთილი ნებით არავინ არასოდეს მოამატებს ხელფასს, მართლა მძიმე მდგომარეობაში არიან ახლა ეს ადამიანები, სახელმწიფომ უნდა იზრუნოს ამაზე“, – ამბობს რევაზ კარანაძე.

___

მთავარი ფოტო პროფკავშირები – ლანჩხუთის „მედალფას“ თანამშრომლები