„გადაწყვეტილება მიღებულია – ტყუილად ვსხედვართ. მამიდაჩემი დაღლილია, ძმამკვდარი ქალი ზის აქ, ძმისშვილის სასამართლო სხდომაზე. ტყუილად ვსხედვართ!“ – საკუთარი განაჩენი წინმსწრებად გამოაცხადა ლევან ხაბეიშვილმა მანამ, სანამ მოსამართლე ორთვიან წინასწარ პატიმრობაში გაუშვებდა.
დღეს, 13 სექტემბერს, თბილისის საქალაქო სასამართლოში „ნაციონალური მოძრაობის“ პოლიტსაბჭოს თავმჯდომარის, ლევან ხაბეიშვილის სასამართლო პროცესი გაიმართა. თითქმის ხუთსაათიანი სხდომის დასასრულს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ფიქრია სიქტურაშვილმა მას ორთვიანი წინასწარი პატიმრობა შეუფარდა.
სწორედ მოსამართლე ფიქრია სიქტურაშვილის მიერ გამოცემული განჩინების საფუძველზე დააკავა სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურმა ლევან ხაბეიშვილი 11 სექტემბერს.
ლევან ხაბეიშვილის ადვოკატებმა ხდომაზე მოსამართლის აცილების საკითხი დააყენეს. ადვოკატების განცხადებით, იმ ფაქტმა, რომ იგივე მოსამართლემ განიხილა მისი აღკვეთის ღონისძიების შეფარდების საკითხი, რომელმაც დაკავების განჩინება გამოსცა, პოლიტიკოსს სამართლიანი სასამართლოს უფლებას წაართვა.
სასამართლოდან ლაივბლოგი ჰქონდა “რადიო თავისუფლებას”, რომლის ცნობითაც, ლევან ხაბეიშვილის ადვოკატმა გიორგი კონდახიშვილმა ასე დაასაბუთა მოსამართლის აცილების შუამდგომლობა:
„თქვენ წინასწარ გაქვთ ლევან ხაბეიშვილის საქმეზე ჩამოყალიბებული პოზიცია. ჩვენ უნდა ვიმსჯელოთ, რამდენად არსებობს პატიმრობის საფუძველი. თქვენ არათუ ჩამოყალიბებული გაქვთ პოზიცია, არამედ ორი დღის წინ გაცემული განჩინებით თქვენ თქვით, რომ დანაშაულის შემადგენლობა… თქვენ აღნიშნეთ, რომ ლევანი მისი ქცევებიდან გამომდინარე სახიფათოა საზოგადოებისთვის. ეს არის პოზიცია. დღეს, აბა, რაზე უნდა ვისაუბროთ?!. თქვენ რაზეც უნდა იმსჯელოთ, უკვე ნამსჯელი გაქვთ… მიგვაჩნია, რომ უნდა აიცილოთ ეს საქმე“.
ადვოკატების შემდეგ სიტყვა თქვა თავად ლევან ხაბეიშვილმა, რომელმაც პირადად უთხრა მოსამართლეს, რომ ითხოვდა მის აცილებას. მხოლოდ პროკურორი, ბექა ხუნაშვილი არ იყო წინააღმდეგი, რომ ლევან ხაბეიშვილის და მურთაზ ზოდელავას საქმე ფიქრია სიქტურაშვილს განეხილა.
მოსამართლე ფიქრია სიქტურაშვილმა ლევან ხაბეიშვილის ადვოკატის შუამდგომლობა არ დააკმაყოფილა და საქმის განხილვა განაგრძო.
სხდომაზე სიტყვა თქვა ლევან ხაბეიშვილმა:
„ჟანდარმერიის თანამშრომლებს, რომლებმაც მოახდინეს ჩემი დაკავება, მინდა გესმოდეთ მარტივი ჭეშმარიტება – არ არსებობს არანაირი მოქმედება, ფაქტი, არაფერი, გარდა პოლიტიკური განცხადებისა. ეს არის ჩემი პოლიტიკური დაპირება. დიახ, ესაა 200 000-იანი ჯილდო მას, ვინც არ აწამებს ადამიანს.
მინდა ვუთხრა სასამართლოს, მე მინდა ვუთხრა საზოგადოებას, მოსამართლემ მოისმინოს, საზოგადოებამ გაიგოს – მე ამის მორალური ადამიანური, პოლიტიკური უფლება მაქვს, მე სახის ძვლები დამიმტვრიეს. 14 თვეა გასული. ჩემს გარდა, არაერთ ადამიანს ახადეს სკალპი, ასობით ადამიანია ნაწამები – ბატონო პროკურორო, სანამ მე წარმიდგენდით ბრალს, ერთი ადამიანი დაგიკავებიათ ამის გამო?
ნუთუ არ აქვს პოლიტიკოსს უფლება, არ მაქვს მე უფლება, რომ სამართალდამცავებს დავპირდე, თუ ისინი არ აწამებენ ხალხს, ხელისუფლების შეცვლის შემდეგ დაჯილდოვდებიან? ოღონდ ქრთამის სახით კი არა, ხელისუფლება რომ შეიცვლება, მე მოვემსახურები ხალხის ინტერესს, რომ ეს ფული გაიცეს”.
ლევან ხაბეიშვილის სიტყვას სასამართლო დარბაზში ტაში მოჰყვა. ამის გამო მოსამართლე ფიქრია სიქტურაშვილმა სასამართლო სხდომა დახურა და დამსწრეები დარბაზიდან გააძევა.
სსკ-ს 339-ე მუხლის მეორე ნაწილთ – მოხელისთვის ქრთამის დაპირება უკანონო ქმედების ჩასადენად – ითვალისწინებს პატიმრობას 4-დნ 7 წლამდე და სსკ-ს 317-ე მუხლით – საქვეყნოდ მოწოდებას სახელმწიფო ხელისუფლების დამხობისაკენ – ითვალისწინებს პატიმრობას 3 წლამდე.
დღეს, 13 სექტემბერს, თბილისის საქალაქო სასამართლოში ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის პოლიტსაბჭოს თავმჯდომარის, ლევან ხაბეიშვილის სასამართლო პროცესი მიმდინარეობს.
სასამართლოს სიტყვით მიმართა ლევან ხაბეიშვილმა. მის სიტყვას სასამართლოდან გამოცემა „პუბლიკა“ ავრცელებს.
„ჟანდარმერიის თანამშრომლებს, რომლებმაც მოახდინეს ჩემი დაკავება, მინდა გესმოდეთ მარტივი ჭეშმარიტება – არ არსებობს არანაირი მოქმედება, ფაქტი, არაფერი, გარდა პოლიტიკური განცხადებისა. ეს არის ჩემი პოლიტიკური დაპირება. დიახ, ესაა 200 000-იანი ჯილდო მას, ვინც არ აწამებს ადამიანს.
მინდა ვუთხრა სასამართლოს, მე მინდა ვუთხრა საზოგადოებას, მოსამართლემ მოისმინოს, საზოგადოებამ გაიგოს – მე ამის მორალური ადამიანური, პოლიტიკური უფლება მაქვს, მე სახის ძვლები დამიმტვრიეს. 14 თვეა გასული. ჩემს გარდა, არაერთ ადამიანს ახადეს სკალპი, ასობით ადამიანია ნაწამები – ბატონო პროკურორო, სანამ მე წარმიდგენდით ბრალს, ერთი ადამიანი დაგიკავებიათ ამის გამო?
ნუთუ არ აქვს პოლიტიკოსს უფლება, არ მაქვს მე უფლება, რომ სამართალდამცავებს დავპირდე, თუ ისინი არ აწამებენ ხალხს, ხელისუფლების შეცვლის შემდეგ დაჯილდოვდებიან? ოღონდ ქრთამის სახით კი არა, ხელისუფფლება რომ შეიცვლება, მე მოვემსახურები ხალხის ინტერესს, რომ ეს ფული გაიცეს.
სადმე ნახეთ, რომ მე ვინმეს ყურში რამეს ვეუბნებოდი? „პადვალში“, ან ზურგს უკან ვუთხარი ვინმეს რამე? ამ ინიციატივას შეუერთდა ასობით ადამიანი, ათასობით ადამიანი გამოეხმაურა სოც ქსელში, პოლიტიკურმა ლიდერებმა გააკეთეს იგივე განცხადებები, მაშინ დაიჭირეთ ყველა.
თუ ორი თვის წინ ვარღვევდი კანონს, (ორი თვე გავიდა ამ განცხადებიდან), რას ელოდებოდით, ჯიბეზე უნდა გამეკრა ხელი?
აქ ზის ჟურნალისტი, რომელმაც ეთერში, როცა ბიუჯეტიდან ჯილდოს გაცემაზე ვსაუბრობდი, მკითხა – „პოსლეზე ჰპირდები, ლევან?“ დიახ, ბიუჯეტიდან ჯილდო არის ნორმალური, მით უმეტეს, როდესაც ეუბნები – ნუ აწამებ ადამიანს!
კანონში არ წერია, რომ არ შეასრულო უკანონო ბრძანება. ამის მეტი არაფერი მითქვამს. რა შუაშია ქრთამი?
მე გეტყვით, ეს სიტყვა, ქრთამი საიდან გაჩნდა.
ლევან ხაბეიშვილი არის ადამიანი, აქტივისტი, რომელიც კორუფციას ებრძვის 13 წელია. პროპაგანდას უნდა თქვას, რომ ხაბეიშვილმა შესთავაზა ქრთამი. მეტი არაფერი აინტერესებთ – არასდროს არაფერს მოუყენებია ჩემთვის ისეთი შეურაცხყოფა, როგორიც ამ ბრალდებას – „ქრთამს“!
(მოსამართლე ცდილობს ხაბეიშვილს სიტყვა შეაწყვეტინოს) ისედაც ვიცი, რომ ციხეში უნდა გამიშვათ დამაცადეთ სიტყვის თქმა.
მე მინდა ვუთხრა საზოგადოებას, როგორ შეიძლება რომ სახის ძვლების არდალეწვაზე მოწოდება და უკანონო ბრძანების შეუსრულებლობაზე ჯილდოს შეთავაზება იყოს ქრთამი?
მე არასდროს ვინმესთვის არ შემითავაზებია, რომ ჯიბიდან გადავუხდი… ეს ტყუილია, არ მითქვამს. მე ვამბობდი, რომ ბიუჯეტიდან ვიხდი. მე ჩემი ხალხისთვის ვიბრძვი და მოვა დრო, როცა ამ ხალხს ექნება ღირსეული ანაზღაურება. მე, პოლიტიკოსი ლევან ხაბეიშვილი, ნაციონალური მოძრაობის პლიტსაბჭოს თავმჯდომარე, ვიძლევი ამ პირობას.
და ვინ მასამართლებს, ვინც 5 მილიონს დაპირდა თითოეულ სოფელს! 1000 ლარი რომ შესთავაზო პენსიონერებს, ეს ქრთამი ყოფილა. ჩემთვის ქრთამი პატიმრობაზე შეურაცხმყოფელია, ამიტომ ჩაწერეთ ქრთამი…
მეორე ბრალი მედება მშვიდობიანი დამხობისკენ მოწოდებისთვის, ეს ჩაამატეთ მას შემდეგ რაც მიხვდით, რომ ქრთამზე საუბარი იყო არასერიოზული. ასობით ადამიანი აკეთებს იგივე განცხადებას მშვიდობიან დამხობასთან დაკავშირებით. მშვიდობიანი დამხობა – ამ სიტყვათწყობას ვიყენებ ყველა ეთერში, კონსტიტუციის, კანონის ფარგლებში.
რა არის მშვიდობიანი დამხობა?
2003 წელს საქრთველოში მოხდა მშვიდობიანი რევოლუცია, აბსოლუტურად მშვიდობიანი. ეს არის რეალობა. ყველა ჯერზე პროპაგანდა ამბობდა, როგორ შეიძლებოდა, დამხობა მშვიდობიანი იყოს?
ბუნებაში არ არსებობს მოქმდება და პატიმრობაში მიშვებთ. კაცს უშვებთ ციხეში იმის გამო, რომ პოლიტიკურ განცხადება გააკეთა.
მინდა ვუთხრა საზოგადოებას, ციხეში მიშვებენ ერთადერთი რამის გამო, და დარწმუნებული ვარ რომ ეს ვადა იქნება 4 ოქტომბრამდე, რომ ზოგმა თქვენგანმა ვერ დაიჯერა გამარჯვების, ვერ დაიჯერა, რომ ქართველ კაცს შეუძლია გამარჯვება, და ამათ უკვე დაიჯერეს მარცხის.
ივანიშვილმა დაიჯერა მარცხის, რომ ლევან ხაბეიშვილი, ცალ-ცალი ბოტასებით, ხალხთან ერთად, ლიდერებთან ამარცხებს მათ.
ხალხო ამათ წააგეს უკვე, ნუ გეშინიათ ნურაფრის, რა გჭირთ, ვინ შეგაშინათ? არცერთ ჩემს განცხადებას არ ვემიჯნები, არ არსებობს არავითარი ქრთამი, ეს არის შეთითხნილი, მოგონილი, და მეორე – არ არსებოს არანაირი გადატრიალება, არსებობს კონსტიტუციით მონიჭებული ხალხის პროტესტის უფლება, და ხელისუფლებას არ აქვს უფლება, არ მოუსმინოს ხალხს. ხელისუფლების წყარო არის ხალხი, და არა რომელიმე თანამდებობის პირი.
მოგოწოდებთ იმედისკენ, მოგიწოდებთ მხნეობისკენ, ვინც გეუბნებათ რომ უნდა გავიმარჯვოთ არა 4-ში არამედ 9-ში ის არის აფერისიტი. ჩვენ უნდა გავიმარჯვოთ 4-ში“,- თქვა ლევან ხაბეიშვილმა.
ხაბეიშვილის სიტყვას პროცესზე დამსწრეთა ტაში მოჰყვა, რის გამოც მოსამართლემ სხდომა დახურა.
მანამდე, სხდომის დასაწყისში, ლევან ხაბეიშვილის ადვოკატები ითხოვდნენ მოსამართლე ფიქრია სიქტურაშვილის აცილებას, რადგან პოლიტიკოსი 11 სექტემბერს სწორედ ფიქრია სიქტურაშვილის განჩინების საფუძველზე დააკავეს.
ადვოკატების არგუმენტაცია იყო, რომ იმ მოსამართლეს არ უნდა განეხილა აღკვეთის ღონისძიების შეფარდების საკითხი, რომელმაც დაკავების განჩინება გამოსცა.
ფიქრია სიქტურაშვილმა აცილების მოთხოვნა არ დააკმაყოფილა.
სასამართლო სხდომა ლევან ხაბეიშვილისთვის აღკვეთის ღონისძიების შეფარდების საკითხზე, თბილისის საქალაქო სასამართლოში ამ წუთებშიც მიმდინარეობს.
თავდაცვის ყოფილ მინისტრს, ჯუანშერ ბურჭულაძეს, დღეს, 13 სექტემბერს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ეკა ბარბაქაძემ ორთვიანი წინასწარი პატიმრობა შეუფარდა.
ჯუანშერ ბურჭულაძის საქმის პროკურორმა, გიორგი ლილუაშვილმა დღეს გამართულ პროცესზე, თავდაცვის ყოფილი მინისტრის პატიმრობა მიმალვის და მოწმეებზე ზემოქმედების საფრთხის გამო მოითხოვა.
“რადიო თავისუფლების” თანახმად, რომელსაც ჯუანშერ ბურჭულაძის სასამართლო პროცესს ლაივბლოგის საშუალებით აშუქებდა, პროკურორმა გიორგი ლილუაშვილმა სხდომაზე თქვა, რომ “ჯუანშერ ბურჭულაძეს არაერთხელ აქვს გადაკვეთილი სახელმწიფო საზღვარი, აქვს კონტაქტები საზღვარგარეთ, ამიტომ არსებობს მისი მიმალვის საფრთხე. ასევე, რადგან გამოსაკითხია თავდაცვის სამინისტროს თანამშრომლები, არსებობს მოწმეებზე ზემოქმედების საფრთხეც”.
ჯუანშერ ბურჭულაძემ აბსურდული უწოდა პროკურატურის მიერ მის მიმართ წაყენებულ ბრალს. „რადიო თავისუფლების“ ლაივბლოგის თანახმად, ჯუანშერ ბურჭულაძემ სასამართლოზე თქვა, რომ ესპანეთში ბინა წყნეთში გაყიდული სახლის ფასად შეიძინა.
„მე იპოთეკით დავტვირთავდი თუ ნასყიდობას გამოსყიდვის უფლება იქნებოდა, ჩემი გადასაწყვეტია… ესპანეთის სახლის ქონება გადავიხადე დედაჩემის ქონებით და ჩემი ქონების გაყიდვით… რაც შეეხება დეკლარაციას, ამ სახლს დეკლარაცია არ უწევდა, 2025 წელს შევიძინე. ამ სახლს არ ვმალავდი, გამოკითხვაზე მე თავად ვუთხარი და ხელშეკრულებაც მივიტანე…
არანაირი მოწმე არ არსებობს, თუ არ ჩავთვლით ირიბ მოწმეს. 8 შვილის მამა ტვინის შერყევით გინდათ, რომ გამიშვათ ციხეში?!“ – თქვა ჯუანშერ ბურჭულაძემ.
ჯუანშერ ბურჭულაძის ადვოკატებმა სასამართლოს აღკვეთის ღონისძიების სახით 100 000 ლარიანი გირაოს გადახდა შესთავაზა. ასევე, ადვოკატების განცხადებით, მიმალვის საფრთხის თავიდან ასაცილებლად, ჯუანშერ ბურჭულაძე მზად იყო ჩაებარებინა ყველა დოკუმენტი – პასპორტი და პირადობის მოწმობა.
რა ხდება
თავდაცვის ყოფილი მინისტრი ჯუანშერ ბურჭულაძე, 11 სექტემბერს დააკავეს. მას პროკურატურა სისხლის სამართლის კოდექსის ორი მუხლით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენას ედავება.
კერძოდ, სსკ-ის 194-ე მუხლის მე-3 ნაწილის გ ქვეპუნქტი – სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობის მქონე პირის მიერ სამსახურებრივი უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენება და სსკ-ის 332-ე მუხლის მეორე ნაწილით – უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაცია.
პროკურატურის მტკიცებით, თავდაყვის ყოფილი მინისტრის ჩართულობით, საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს 1 333 728 ლარის ქონებრივი ზიანი მიადგა. ამასთან, სახელმწიფო ბრალდების თანახმად, ჯუანშერ ბურჭულაძე მეუღლესთან ერთად ჩართული იყო უკანონო და დაუსაბუთებელი შემოსავლის ლეგალიზაციაში.
„მისი [ჯუანშერ ბურჭულაძის] მითითებით, საქართველოს თავდაცვის მინისტრის იმდროინდელმა მოადგილემ და საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს შესყიდვების დეპარტამენტის ყოფილმა უფროსმა, საქართველოს თავდაცვის ყოფილი მინისტრის ნათესავის დახმარებით, სამხედრო ჰოსპიტლისთვის სამედიცინო აპარატის შეძენის პროცესში მიზანმიმართული ქმედებებით შექმნეს არაკონკურენტული გარემო, რის შედეგადაც, არარეალური გარიგებების დადების გზით გაიზარდა აპარატის ღირებულება და 2 606 272 ლარად ღირებული აპარატი საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს მიეწოდა 3 940 000 ლარად. დანაშაულებრივი ქმედებების შედეგად საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს 1 333 728 ლარის ქონებრივი ზიანი მიადგა.
[…] 2025 წლის იანვარში, მან [ჯუანშერ ბურჭულაძემ] და მისმა მეუღლემ 544 000 ევროდ შეიძინეს ესპანეთში მდებარე მიწის ნაკვეთი, მასზე განთავსებული სახლით. ვინაიდან აღნიშნული თანხის კანონიერი გზით წარმომავლობა არ უფიქსირდებოდათ, ამ თანხის წარმოშობის დამალვის მიზნით, 2024 წელს თავდაცვის ყოფილი მინისტრის მეუღლესა და მესამე პირს შორის გაფორმდა დაბა წყნეთში მდებარე უძრავი ქონების ფიქტიური ნასყიდობის ხელშეკრულება, რეალურად კი თავდაცვის ყოფილი მინისტრის ოჯახს ეს ქონება არ გაუსხვისებია და ხელშეკრულების მიზანი იყო მხოლოდ ესპანეთში გადასარიცხი თანხის წარმომავლობის შენიღბვა.
ამასთან, თავდაცვის ყოფილმა მინისტრმა, ხსენებული 544 000 ევროს უკანონო წარმოშობის შენიღბვის მიზნით, 2025 წლის მარტში, თანამდებობის პირის ქონებრივი მდგომარეობის დეკლარაციაში საერთოდ არ მიუთითა ესპანეთში შეძენილი უძრავი ქონება, რითაც მან განსაკუთრებით დიდი ოდენობით 1 593 212 ლარის უკანონო და დაუსაბუთებელი შემოსავლის ლეგალიზაცია განახორციელა“, – ვკითხულობთ პროკურატურის მიერ გავრცელებულ განცხადებაში.
ჯუანშერ ბურჭულაძის საქმის პროკურორი გიორგი ლილუაშვილია.
თავდაცვის ყოფილი მინისტრის ინტერესებს სასამართლოში დიმიტრი ხაჩიძე და მარიამ შათირიშვილი იცავდნენ.
სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურმა, ამავე საქმის ფარგლებში 25 ივლისს დააკავა თავდაცვის მინისტრის ყოფილი მოადგილე გიორგი ხაინდრავა, სამინისტროს შესყიდვების დეპარტამენტის ყოფილი უფროსი ვლადიმერ ღუდუშაური და ჯუანშერ ბურჭულაძის ცოლის ძმა, ვასილ მხეიძე.
„ქართული ოცნების“ ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ ჯუანშერ ბურჭულაძე თავდაცვის მეექვსე მინისტრია.
ის თავდაცვის მინისტრის პოსტს 2021-2024 წლებში, ირაკლი ღარიბაშვილის პრემიერ-მინისტრობის დროს იკავებდა.
წარდგენილი ბრალის დამტკიცების შემთხვევაში ჯუანშერ ბურჭულაძეს 12 წლამდე პატიმრობა ემუქრება.
საქართველოს გზების დეპარტამენტი აცხადებს, რომ ჩქაროსნული ავტომაგისტრალის მიმდებარედ ლანდშაფტის აღდგენა-გაუმჯობესების პროექტს მოამზადებს. დეპარტამენტის ინფორმაციით, საჭირო თანხა სახელმწიფო ბიუჯეტიდან გამოიყოფა და საპროექტო-სახარჯთაღრიცხვო დოკუმენტაციის მომზადების მიზნით ტენდერიც გამოაცხადა.
ავტობანის მიმდებარედ ლანდშაფტის აღდგენა-გაუმჯობესების პროექტისა და ხარჯთაღრიცხვის მომზადებაზე საერთაშორისო ტენდერი ისეა გამოცხადებული, რომ მითითებული არ არის თანხა – თუ რამდენს გადაიხდიან ბიუჯეტიდან ამ დოკუმენტების მომზადებაში.
„საკონსულტაციო მომსახურების ფარგლებში შესრულდება კვლევები და მოხდება იმ ადგილების იდენტიფიცირება, სადაც შესაძლებელია ლანდშაფტის აღდგენა და გაუმჯობესება. შემდეგ ეტაპზე მომზადდება დეტალური საპროექტო-სახარჯთაღრიცხვო დოკუმენტაცია;
კონსულტანტის ვალდებულებები მოიცავს: ფუნქციური, ესთეტიური და ეკოლოგიურად მდგრადი ლანდშაფტური დიზაინის შემუშავებას, რომელიც შეესაბამება საერთაშორისო სტანდარტებს; გზების მიმდებარე გარემოს ვიზუალური ხაზის გაუმჯობესებასა და ეკოსისტემის ინტეგრაციას; უსაფრთხოების და გარემოს დაცვის ნორმების დაცვას; ხმაურის დონის შემცირების, ფერდობების სტაბილიზაციის, ქარსაფარი ზოლების მოწყობისა და წყალამრიდების სისტემების გაუმჯობესების უზრუნველყოფას“ – აცხადებს გზების დეპარტამენტი.
ბათუმის შემოვლით გზასთან დაკავშირებით „ბათუმელებმა“ დეპარტამენტს წერილობით მიმართა და ჰკითხა:
„საერთაშორისო ავტომაგისტრალების მიმდებარედ ლანდშაფტის აღდგენისა და გაუმჯობესების საპროექტო-სახარჯთაღრიცხვო დოკუმენტაცია მოიცავს ბათუმის შემოვლითი გზის მონაკვეთსაც. აქედან გამომდინარე, შეგვიძლია ვთქვათ, რომ ბათუმის შემოვლითი გზის 4-ზოლიან მაგისტრალად მოდერნიზება არ იგეგმება? ანუ, ბათუმის შემოვლითი გზა დარჩება 2-ზოლიანი?
თუ ამ გზის მოდერნიზება იგეგმება, მაშინ რა საჭიროა 2-ზოლიანი გზის მიმდებარედ ლანდშაფტის აღდგენა-გაუმჯობესების პროექტი?“
„თქვენს წერილში დასმულ საკითხთან დაკავშირებით, რომელიც შეეხება ბათუმის შემოვლით საავტომობილო გზას, გაცნობებთ, რომ ბათუმის შემოვლითი საავტომობილო გზის 4-ზოლიან ავტომაგისტრალად მოდერნიზების პროექტის განხორციელება ამ ეტაპზე არ იგეგმება,“ – მხოლოდ ეს მოგვწერეს გზების დეპარტამენტიდან.
ბათუმის შემოვლითი გზა
ბათუმის შემოვლითი 2-ზოლიანი გზა – ჩაქვი-მახინჯაურის გვირაბებიდან – ქობულეთის შემოვლითი გზის გაგრძელებაა, რომელიც ასევე 2-ზოლიანია. თუმცა, დეპარტამენტი ქობულეთის შემოვლითი გზის 4-ზოლიანად მოდერნიზებას გეგმავს. შესაბამისად, ქობულეთის შემოვლითი გზისთვის ლანდშაფტის აღდგენის პროექტს არ მოამზადებენ [ვინაიდან ჯერ პარალელური გზა უნდა აშენდეს].
ბათუმის შემოვლითი გზა ფრიდონ ხალვაშის გამზირთან ბათუმი[ჭოროხი]-სარფის დაგეგმილ გზას უნდა შეუერთდეს.
ჭოროხი-სარფის გზის პროექტი კი, როგორც დეპარტამენტში „ბათუმელებს“ უთხრეს – „ითვალისწინებს 4-ზოლიან მაგისტრალს, თუმცა, ამ ეტაპისთვის იგეგმება მხოლოდ 2-ზოლიანი საავტომობილო გზის მშენებლობა.“
რატომ არ დაპროექტდა თავიდანვე 4-ზოლიან მაგისტრალად ქობულეთის, ასევე ბათუმის შემოვლითი გზები და რატომ არ დაიწყო თავიდანვე მათი მშენებლობა? ან რატომ არ იგეგმება ჭოროხი-სარფის 4-ზოლიანი გზის მშენებლობის დაწყება? – აღნიშნულ კითხვებზე „ბათუმელებს“ ოფიციალური უწყებებიდან ამ ეტაპზე პასუხები არ აქვს.
გზების დეპარტამენტის პასუხიდან კი ისიც არ ირკვევა ბათუმის შემოვლითი გზა დარჩება 2-ზოლიანი [მითუმეტეს თუ გზის გასწვრივ ლანდშაფტის აღდგენა-გაუმჯობესების სამუშაოები ჩატარდება], თუ იძულებული გახდება მთავრობა, რომ ეს გზაც 4-ზოლიანად გადააკეთოს, როგორც ეს მოხდა ქუთაისის შემოვლითი გზისდა შემდეგ ქობულეთის შემოვლითი გზის შემთხვევაში.
„ვიზის მოსაძიებლად დრო რომ დამეკარგა, ვინ იცის, შეიძლება ახლა შავებში შემოსილი დედა ვყოფილიყავი. ამიტომაც ძალიან ვნერვიულობ ვიზალიბერალიზაციის შესაძლო შეჩერებაზე საქართველოსთვის“ – გვეუბნება ემიგრანტი ქალი, ნინო ბრუნჯაძე ავსტრიიდან.
მან ოჯახთან ერთად საქართველო 2018 წელს დატოვა.
როგორც თავად გვიყვება, გადაწყვეტილება სასიცოცხლოდ აუცილებელი სამედიცინო სერვისისთვის მიიღეს:
„სრულიად ჯანმრთელ ბავშვს უცებ დაეწყო ჩივილები. ლაბორატორიული გამოკვლევა ჩავუტარეთ, შედეგების მიხედვით ძალიან არეული იყო სისხლის მაჩვენებლები. ვერ გაიგეს რასთან ჰქონდათ საქმე. ბავშვი თბილისში გადავიყვანეთ, იაშვილის კლინიკაში ვიწექით 21 დღე. ვერც იქ მოხერხდა ზუსტი დიაგნოზის დასმა. ანალიზი სხვადასხვა ლაბორატორიებში გაიგზავნა. ყველა მხრიდან მოვიდა პასუხი, თითქოს სრულიად ჯანმრთელი იყო ბავშვი. ამიტომ გადავწყვიტეთ თურქეთში გადაყვანა. ვიდრე გადავიდოდით თბილისის ერთ-ერთი კლინიკა დაგვთანხმდა ბავშვის მიღებაზე, მაგრამ დიდი თანხა იყო შესატანი“.
ნინო გვიყვება, რომ მის შვილს თურქეთში სამკურნალოდ თანხა საზოგადოებამ შეუგროვა, რისთვისაც დღესაც მადლიერია და წლების შემდეგაც ამას ემოციურად იხსენებს:
„ქართველი ხალხის ძალას და თანადგომას ვერ დავივიწყებ. იმ მომენტში სრულიად საქართველო გაერთიანდა ჩვენთვის, სულ რაღაც ორ-სამ დღეში თანხა შეგვიგროვეს. თურქეთში დაგვისვეს დიაგნოზი. მარტივად რომ ვთქვათ, პრობლემა არის ასეთი – ბავშვის ორგანიზმი, ნაცვლად იმისა, რომ გამოყოს კარგი ანტისხეულები, გამოყოფს დიდი რაოდენობით ცუდ ანტისხეულებს, საკუთარ თავს უქმნის საფრთხეს. მკვლელი დაავადებაა, მკურნალობის დაგვიანების შემთხვევაში პირველი დარტყმა ხდება თირკმელზე და მიდის ზევით.
ჩვენ დროულად მოვახერხეთ ბავშვის თურქეთში გადაყვანა, სადაც დასვეს დიაგნოზი. სამწუხაროდ, ძალიან ძვირადღირებული წამლები დაგვჭირდა. ერთი ამპულა ღირდა 5000 ევრო, თანაც არ ჰყოფნიდა, რადგან ეს ამპულა განკუთვნილია 15 კილოგრამამდე ბავშვისთვის და ჩემი შვილი იმ მომენტში 18 კილოგრამი იყო. რაც არ უნდა უცნაური იყოს ეს წამალი თურქეთშიც არ იშოვებოდა. კლინიკაში გვითხრეს, სპეციალურად უნდა გამოვიწეროთო. პლუს ამას, ითხოვდნენ 1000 ევროს წამალი რომ ჩამოეტანათ. გვითხრეს, რომ ყოველ კვირას უნდა გაკეთებულიყო ერთჯერადად.
ჯამში დაახლოებით 44 000 ევრო იყო მარტო წამლის ღირებულება და ამით არ მთავრდებოდა ყველაფერი. გვითხრეს – სამწუხაროდ, ეს ჩვენზე არ არის დამოკიდებული, არამედ ბავშვის ორგანიზმზე და დაავადების აგრესიაზე, შეიძლება დასჭირდეს ერთი თვე, 10 თვე, შეიძლება ერთი წელი ან 10 წელიც კი განკურნებასო“.
მაშინ ნინოს ოჯახმა დაუყოვნებლივ მიიღო ავსტრიაში გადასვლის გადაწყვეტილება, სადაც სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი ჯანდაცვის სერვისი ეგულებოდათ. იქ მათ როგორც სამედიცინო მომსახურება, ასევე წამალიც უფასოდ მიიღეს. ნინოს შვილი ახლა 14 წლისაა, თავს კარგად გრძნობს და მისი დაავადება კონტროლს ექვემდებარება.
„დავიწყეთ მოძიება. ახლობლები გვყავდა სხვადასხვა ქვეყნებში, დავრეკეთ, დავიწყეთ ინფორმაციის შეგროვება. ახლობელმა გვირჩია ავსტრია, თავადაც ბავშვის პრობლემის გამო ცხოვრობდა იქ. გვითხრეს, რომ დიდი შანსი გვქონდა ავსტრიაში, ვიდრე საფრანგეთში ან სხვა ქვეყნებში. ევროპაში ჩამოსვლა გაგვიადვილდა სწორედ იმით, რომ იყო უვიზო მიმოსვლა. მარტივად ვიყიდეთ ბილეთი და საღამოს უკვე დანიშნულების ადგილზე ვიყავით“ – იხსენებს ნინო.
ნინოს ოჯახი თავიდან არ გეგმავდა ავსტრიაში მუდმივ საცხოვრებლად გადასვლას. ახლა ნინო შიშობს, რომ ვიზალიბერალიზაციის შეჩერების შემთხვევაში საქართველოში საერთოდ ვეღარ ჩამოვა, რომ შვილის ჯანმრთელობა რისკის ქვეშ არ დააყენოს:
„სიმართლე გითხრათ, დარჩენა მუდმივად არც მიფიქრია. მეგონა, უფრო მარტივად გამოვიდოდით ამ პრობლემიდან. ალბათ დედის გული ყოველთვის მარტივ გამოსავალს ირჩევს, არ გინდა სირთულე აღიქვა რეალურად. ნამდვილად არ მეგონა, თუ რვა წელი მომიწევდა აქ ყოფნა და ჯერ კიდევ კითხვის ნიშნის ქვეშაა ეს საკითხი, არ ვიცი რამდენი ხანი ვიქნებით აქ.
საქართველოში დაფინანსება რომ გვჭირდებოდა, თურქეთის კლინიკა პირველად შენატანს, 12 000 დოლარს ითხოვდა და 3000 დოლარით დაგვიფინანსეს. ეს ფაქტობრივად გზის ხარჯია, ბავშვისთვის ფრენაც არ შეიძლებოდა, მაგრამ სხვა გზა უკვე არ გვქონდა, გავრისკეთ. როცა დაფინანსებაზე ვიკითხე, შემდეგ კიდევ შემოიტანეთ და შეიძლება დაგაფინანსონო – გვითხრეს. ვუთხარი, ამხელა გზაზე „შეიძლებაზე“ როგორ წავიდე, ბავშვია, წიწილაზე ხომ არ გესაუბრებით-თქო და ვწუხვართ, რა ვქნათ, ასეა, ბევრი ითხოვს დაფინანსებას, მადლობა თქვი, რაც მოგეცითო. ჯანდაცვის სამინისტროში შევიტანეთ განაცხადი, მე საქართველოს მოქალაქე ვარ, ანალოგიურად ბავშვიც. ვიცი, რომ ჯანდაცვის სამინისტროა მოქალაქეზე პასუხისმგებელი ავადობის მხრივ.
ევროპაში ეს არის სრულიად მოწესრიგებული. არც მოხუცს, არც ახალგაზრდას, არც ბავშვს, არ აშინებს ის, რომ წამალს ვერ იყიდის, არ აშინებს ის, რომ ვაიმე, ექიმთან მივალ და სანაცვლოდ თირკმელი უნდა დავტოვო იქ. არ აწუხებთ, იმიტომ, რომ 100%-იანი დაზღვევა აქვთ. მე არ ვარ მოქალაქე, მაგრამ მეც 100%-იანი დაზღვევა მაქვს. როგორც კი თავშესაფარი მივიღეთ, ეს სერვისი სრულიად უფასოდ მივიღეთ ოჯახმა“.
ნინო გვიყვება, რომ ევროპაში თავშესაფრის მიღებისთანავე სახელმწიფომ უზრუნველყო ყველა ის სერვისი, რაც მისი შვილისთვის იყო საჭირო. მანამდე რამდენიმე ფორმალური პროცედურა მარტივად და მოკლე დროში გაიარეს:
„როცა თავშესაფარი მოვითხოვეთ გამოგვკითხეს პოლიციის თანდასწრებით, თუ რის საფუძველზე ვითხოვდით თავშესაფარს. ავუხსენით, რომ ბავშვის ჯანმრთელობიდან გამომდინარე მოგვიწია ჩამოსვლა ევროპაში. გვქონდა საქართველოში აღებული ფორმა 100, ანალოგიურად – თურქეთის და ეს საბუთები მივაწოდეთ.
როცა გადაიკითხეს, არც კი უკითხავთ რომელ კლინიკაში მინდოდა წასვლა. აიღეს ტელეფონი, გამოიძახეს ჯგუფი და 15 წუთში მოვიდა სასწრაფო დახმარება. გადაიყვანეს ბავშვი კლინიკაში, სადაც 10 წუთი გავჩერდით, ანალიზი აუღეს, ცუდი მაჩვენებელი ჰქონდა,კრეატინინი ჰქონდა 700-ზე მეტი, იყო მაღალი წნევით, კრუნჩხვაში, თირკმელმა დაკარგა ფუნქცია. კლინიკამ თვითონ გადაგვამისამართა სხვა წამყვან კლინიკაში, საუნივერსიტეტო კლინიკას ეძახიან, დღემდე იქ ვართ აღრიცხვაზე და გავდივართ კონტროლს.“
გარდა ჯანდაცვის სერვისებისა, ნინომ გაგვიზიარა, რა შესთავაზა ევროპამ მის ოჯახს, რის გამოც ნინო ძალიან მადლიერია და მიიჩნევს, რომ ვიზალიბერალიზაციის შეჩერება „საქართველოსთვის ნათელი მომავლის დაკარგვის ტოლფასი იქნება“:
„ზოგადად, ნათქვამია, რომ გაგონილს ნანახი სჯობია, ეს მართლაც ასეა. ვისაც უნდა, გაიგებს და აღიქვამს, კარგ მსმენელს, კარგი გამგონე სჭირდება, ვისაც არ უნდა, ის მაინც იქნება თავის აზრზე.
ევროკავშირი მყარად დგას ფეხზე, არ ჰყავთ მშიერი ხალხი. თავიანთი მოქალაქე კი არა, თავშესაფრის მაძიებლებიც ჰყავთ დაპურებული, უზრუნველყოფილი საცხოვრისით, ანალოგიურად არის განათლების მხრივ, სოციალური დაცვის მხრივ. ჩემთვის აღმაფრთოვანებელი და შოკი იყო ის, რომ რაც მჭირდებოდა, სრულად, 100%-იანი დაფინანსებით შემომთავაზეს.
დღემდე, თუ რაღაც მაწუხებს, ექიმი მაძლევს რეცეპტს და ამ რეცეპტით შევდივარ აფთიაქში, ვიღებ ყველა წამალს, ამ დროს თანხას არ ვიხდი. აქ არსებითი მნიშვნელობა არ აქვს მინისტრია, პრეზიდენტი თუ უბრალო მოქალაქე, ანალოგიურია კანონი ყველასთვის. იგივეა ეკონომიკის მხრივ, სამუშაო თუ გინდა, ჩვეულებრივად დაიწყებ მუშაობას. სამუშაო გრაფიკი მაქსიმალური 12 საათია და არა 24-საათი. ეს არის ამათთვის მიუღებელი და გეუბნებიან, რომ არ შეიძლება შენი ჯანმრთელობისთვის, დიდ ყურადღებას აქცევენ ჯანმრთელობას.
მე სადაც ვმუშაობ, ოთხდღიანი განრიგი მაქვს, სამი დღე ვისვენებ. ერთხელ თანამშრომელმა მთხოვა, ამეღო კიდევ მისი საათები, რაღაც პრობლემა ჰქონდა და წასვლა უნდოდა. სიამოვნებით დავთანხმდი, ზუსტად 10 წუთში დამირეკა უფროსმა შემოდი ჩემთანო, მითხრა მესმის, ქართველი ხარ, მაგრამ სიტყვა „არა“ უნდა ისწავლო, ეს არ შეიძლება შენი ჯანმრთელობისთვისო.
აქ მინიმალური ხელფასი 1500 ევროა და მიდის ზემოთ. არის საშვებულებო ხელფასი, მე-13 და ახალი წლის ხელფასი მე-14. სრულიად იმ ხელფასის ოდენობით გემატება ერთი იმდენი, რასაც ოფიციალურად იღებ“.
ნინო ყოველდღიურად თვალს ადევნებს, თუ რა ხდება საქართველოში და ჩვენთან საუბარში ხაზს უსვამს თუ როგორ მუშაობს პოლიცია ვენაში:
„მომწონს ის, რომ დაცული ხარ, არ გეშინია ვინმესგან ძალადობის. ის კი არა, რომ დაირეკო პოლიციაში ქმარი ვიღაცაზე ძალადობს, პოლიცია მოვიდეს და ოჯახია და ვერ ჩავერევითო, არა, აქ ასეთი რამ არ ხდება. დაცული და უზრუნველყოფილი ხარ. გარდა ამისა, ქალაქი მოწესრიგებულია“.
ნინო გვიზიარებს მოსაზრებას, რაში სჭირდება საქართველოში პროპაგანდას იმის მტკიცება, რომ „ევროპა ცუდია და ქალი ქალი არ არის კაცი არ არის, რომ გაცებს გაათხოვებენ და სქესის შეცვლას რეესტრი დააკანონებს“:
„ეს იმიტომ სჭირდებათ, რომ ხალხს აურიონ გონება. ჩვენს ხელისუფლებას აქვს გადაწყვეტილი, რომ უნდა წავიდეთ რუსეთისკენ. მაგრამ ხალხმა იცის სად კარგია და სად ცუდი“ – მიიჩნევს ნინო.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2025 წლის 13 სექტემბრამდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 093 730 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +950]
ტანკი – 11 181 ერთეული [+4]
ჯავშანტექნიკა – 23 267 ერთეული [+1]
საარტილერიო სისტემა – 32 707 ერთეული [+39]
MLRS – 1 486 ერთეული [+1]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 217 ერთეული [+0]
თვითმფრინავი – 422 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 341 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 58 825 ერთეული [+358]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 3 718 ერთეული [+0]
გემი/ნავი – 28 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 1 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 61 512 ერთეული [+109]
სპეცტექნიკა – 3 964 ერთეული [+0]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე ინფორმაცია ჯერ არ განუახლებია რუსეთს.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2025 წლის 13 სექტემბრამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
667 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
83 708 უპილოტო საფრენი აპარატი
628 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
25 079 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 591 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
29 527 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
41 677 სპეციალური სამხედრო მანქანა
რუსეთის თავდაცვა, ამ მონაცემებთან ერთად, უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს.
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
—
რუსეთი უკრაინაში 2022 წლის 24 თებერვალს გამთენიისას შეიჭრა და სრულმასშტაბიანი ომი დაიწყო.
„ეს არის „მეფის კარზე“ შიდა კლანებს, დაჯგუფებებს შორის დაპირისპირება… ირაკლი კობახიძე ცდილობს, რომ ბიძინას ირგვლივ არავინ არ დატოვოს, ბიძინა გახადოს სტერილური და მის ერთადერთ მემკვიდრედ იქცეს,“ – თავის ვერსიას გვიზიარებს პოლიტოლოგი გია ხუხაშვილი ივანიშვილის დაჯგუფებაში ყოფილი მინისტრის, ჯუანშერ ბურჭულაძის დაკავებაზე.
თავდაცვის ყოფილი მინისტრი ჯუანშერ ბურჭულაძე სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურმა 11 სექტემბერს დააკავა. მას თანამდებობით ბოროტად სარგებლობას და განსაკუთრებით დიდი ოდენობით თანხის მითვისებას ედავებიან. ბრალის დამტკიცების შემთხვევაში, ყოფილ მინისტრს 9-დან 12 წლამდე პატიმრობა ემუქრება. ჯუანშერ ბურჭულაძე ამჟამად კლინიკაშია. ადვოკატის თქმით, თავდაცვის ყოფილ მინისტრს თავის ტვინის შერყევა აქვს.
„ფაქტობრივად, დღევანდელმა რეჟიმმა სააკაშვილის რეჟიმს უკვე აჯობა“, – მიიჩნევს გია ხუხაშვილი. მისი აზრით, ბოლო პროცესებში განსაკუთრებულად მნიშვნელოვანი ლევან ხაბეიშვილის დაკავებაა, რადგან ეს აჩვენებს, როგორ პარანოიდულად ეშინია ბიძინა ივანიშვილის ბზარების პოლიციაში.
„იმის კი არ ეშინია, რომ 4 ოქტომბერს ვიღაცა გამოვა. ხელისუფლებას იმის ეშინია, რომ 4 ოქტომბერს ვიღაც რომ გამოვა, პოლიციას ვერ გამოიყენებს, ისე, როგორც უნდა, რომ გამოიყენოს. „ოცნებაში“ რატომღაც ჩათვალეს, რომ ხაბეიშვილის ამ დაპირებაზე შეიძლება პოლიციელები წამოეგონ. ძალიან ეშინიათ სისტემური ბზარების,“ – ამბობს გია ხუხაშვილი.
რას აჩვენებს მიმდინარე მოვლენები, რა ხდება „ოცნების“ კულისებში? – „ბათუმელები“ ამ თემაზე პოლიტოლოგ გია ხუხაშვილს ესაუბრა.
ბატონო გია, თქვენი დაკვირვებით, რატომ ჩათვალა საჭიროდ ივანიშვილმა მოეწყო დაპატიმრების ახალი სერია? დააკავეს ენმ-ს ერთ-ერთი ლიდერი, ლევან ხაბეიშვილი, ასევე, „ოცნების“ ყოფილი მინისტრი, ჯუანშერ ბურჭულაძე…
ლევან ხაბეიშვილის დაკავებაზე გასაგებია, რომ ხელისუფლება მოქმედებს ისტერიული დემონსტრირების მეთოდით. პოლიტიკური პარანოიის ნიშნები შეინიშნება ამ ქმედებებში.
ხაბეიშვილის დაპატიმრების მოტივი ტრაგიკომიკურია. შეიძლება ითქვას, რომ შეურაცხმყოფელია გარკვეულწილად იგივე პოლიციელების მიმართ: გამოდის საბოლოო ჯამში, რომ „ოცნების“ მთავარი საზრუნავია სისტემის მდგრადობის შენარჩუნება – ძალიან ეშინიათ სისტემური ბზარების.
ჩემი აზრით, „ოცნებაში“ რატომღაც ჩათვალეს, რომ ხაბეიშვილის ამ დაპირებაზე შეიძლება პოლიციელები წამოეგონ.
ამ მოცემულობაში რეალურად არსებობს ამის შესაძლებლობა, რომ გდდ-ს თანამშრომელმა უარი თქვას მშვიდობიანი აქციის დარბევაზე?
არ ენდობიან – ეს გამოდის ამ დაპატიმრებით. პოლიციელებს არ ენდობიან და, გარდა ამისა, ძალიან ბრიყვებად მიაჩნიათ. გასაგებია, რომ ლევან ხაბეიშვილი ვერავის 200 000 დოლარს ვერ გადაუხდის და ბრიყვებად მიაჩნიათ პოლიციელები.
ეს არის დამოკიდებულება ხელისუფლების ძალოვანი სისტემის მიმართ და პოლიციელებმა უნდა იცოდნენ ეს: ვის ემსახურებიან და რას ფიქრობს ეს ხალხი, როგორ იყენებს „ოცნება“ მათ ხორცის მანქანაში გასატარებლად.
გია ხუხაშვილი
არ უშვებთ იმას, რომ შესაძლოა, „ოცნება“ მართლაც ხედავს რისკს მასობრივ საპროტესტო აქციებში, რასაც აორგანიზებდა ლევან ხაბეიშვილი?
შესაძლოა, მაგრამ იმდენად აბსურდულია ლევან ხაბეიშვილის დაკავების მოტივი – საჯარო პოლიტიკური განცხადების გამო ადამიანი დააკავო… ეს არის სრული აბსურდი. ასეთი რამ ბუნებაში არ არსებობს.
თუ გახსოვთ, დიდი სკანდალი იყო 2011 წელს, როდესაც ჩვენ მოვდიოდით ხელისუფლებაში და საარჩევნო კამპანია გვქონდა, ჩვენი ორი აქტივისტი ქუთაისში შეჰპირდა სამარშრუტო ტაქსიში ქალბატონს: ჩვენ თუ მოგვცემთ ხმას, რომ მოვალთ, მაცივარს გიყიდითო, მაცივრების ფლაერებს ურიგებდნენ. ეს ამომრჩევლის მოსყიდვად ჩაუთვალეს, მაგრამ საბოლოო ჯამში, ისინი არ დაუჭერიათ. ფაქტობრივად, დღევანდელმა რეჟიმმა სააკაშვილის რეჟიმს უკვე „აჯობა“.
ლევან ხაბეიშვილის შემთხვევაში საქმე გვაქვს აშკარა საჯარო განცხადებასთან, მოსყიდვა კი ხდება პერსონალურად. ზოგადი განცხადების გაკეთება, რომ ვიღაცას სტიმული მისცე – ამის გამო ადამიანის დაჭერა იმდენად წარმოუდგენელი რამაა, ავტორიტარულ ქვეყნებშიც კი არავის განუვითარებია ასე შორს ფანტაზია.
ჩემი აზრით, 4 ოქტომბრის თემა არ არის, ასე ვთქვათ, გადაუწყვეტელი თემა. ამის მართვა საკმაოდ კარგად ისწავლეს და ის, რომ ახლა 4 ოქტომბრის შეეშინდათ და ამიტომ დაიჭირეს ლევან ხაბეიშვილი, ეს აბსურდია. კი, გასაგებია, რომ ხაბეიშვილი და მისი მომხრეები ამას იტყვიან, მაგრამ ამაში მე პოლიტიკურ შინაარსს ვერ ვხედავ. მშვენივრად იცის ხელისუფლებამ ლევან ხაბეიშვილის რესურსები, რა შეუძლია და რა არ შეუძლია.
„ოცნებამ“ მშვენივრად იცის, როგორ მართოს ეს ყველაფერი და პირიქით როგორ გამოიყენოს თავის სასარგებლოდ. ხელისუფლებას იმის კი არ ეშინია, რომ 4 ოქტომბერს ვიღაცა გამოვა. ხელისუფლებას იმის ეშინია, რომ 4 ოქტომბერს ვიღაც რომ გამოვა, პოლიციას ვერ გამოიყენებს, ისე, როგორც უნდა, რომ გამოიყენოს.
რაც შეეხება ჯუანშერ ბურჭულაძეს, თავდაცვის ყოფილ მინისტრს. მისი დაკავება რის მანიშნებელია თქვენთვის – რა ხდება „ოცნების“ შიგნით?
ეს არის მეფის კარზე შიდა კლანებს, დაჯგუფებებს შორის დაპირისპირება და სასიცოცხლო სივრცის გაფართოება.
ბოროტი ბავშვები რომ არიან ბრაზილიურ სერიალებში – მამიკოს ერთადერთი მემკვიდრე თვითონ რომ უნდათ იყვნენ, ასე იქცევა ირაკლი კობახიძე. იმ სერიალებშიც ასეა – მამიკოს ცუდ ამბებს უყვებიან თავიანთ და-ძმებზე, რომ აეჭვიანონ მშობლები. აი, ეს არის, ბოროტი ბავშვის თამაშებია.
ირაკლი კობახიძე ცდილობს, რომ ბიძინას ირგვლივ არავინ არ დატოვოს, ბიძინა გახადოს სტერილური და მის ერთადერთ მემკვიდრედ იქცეს.
რამდენად საფუძვლიანია ეს ცუდი ამბების მოყოლა, სხვა საკითხია, მაგრამ პოლიტიკურად კობახიძის ინტერესია ბიძინა დატოვოს უალტერნატივოდ მემკვიდრის თვალსაზრისით.
ეს რატომ შეიძლება აწყობდეს ბიძინა ივანიშვილს?
რა თქმა უნდა, ეს ბიძინას არ აწყობს, მაგრამ რაღაც ეტაპამდე მიყვება. ბუნებრივია, ბიძინა ხვდება ამ თამაშს მშვენივრად, მაგრამ რაღაც ეტაპამდე უქმნის კობახიძეს ილუზიას, რომ ვითომ ვერაფერს ვერ ამჩნევს.
ივანიშვილი ბოლომდე აძლევს გასაქანს ირაკლი კობახიძეს, იმიტომ, რომ სურს 4 ოქტომბრამდე მთელი ნაგავი აკიდოს კობახიძეს.
ივანიშვილმა მას შეუქმნა გარკვეული დამოუკიდებელი მოქმედების ილუზია და ახალისებს. ირაკლი კობახიძე ცდილობს, რომ ბიძინას იზოლირება მოახდინოს. ეს ყველაფერი გაგრძელდება ადგილობრივ არჩევნებამდე. მანამდე ბიძინა ივანიშვილს უხეში ჩარევა არ უნდა.
არ არსებობს ერთი სცენარი, რა შეიძლება შემდეგ მოხდეს. გააჩნია, რა როგორ იქნება, რა ვითარება შეიქმნება, არა მხოლოდ შიდა კუთხით, არამედ საგარეო კუთხით. ეს ჭადრაკის თამაშია, ყველაფრის თავიდან ბოლომდე გათვლა შეუძლებელია.
აქ რუსეთის ფაქტორი შემოდის. ასე რომ, ძალიან ბევრი ფაქტორი ზემოქმედებს და კონკრეტულ სცენარზე ვერ ვილაპარაკებ.
მანამდე იყო თორნიკე რიჟვაძის საქმე, ახლა ჯუანშერ ბურჭულაძე, ვინ შეიძლება იყოს შემდეგი? ექსპრემიერი ღარიბაშვილიც არის კობახიძის სამიზნე?
არ ვიცი, ჩემი აზრით, საკმაოდ გრძელი სიაა: გომელაური, ლილუაშვილი…
ამ ეტაპზე, პრაქტიკული მოსაზრებებით, რა თქმა უნდა, ირაკლი კობახიძის ფრთა არის ყველაზე ძლიერი, რომელიც არის დროებით ალიანსში, აგრეთვე, კალაძესთან. თუმცა ეს დროებითი ალიანსია. ეს ყველაფერი დასრულდება 4 ოქტომბრამდე.
4 ოქტომბერი რატომ შეიძლება იყოს მნიშვნელოვანი ფაქტორი, როცა არჩევნები ფორმალურად ტარდება?
ამ ავტორიტარული რეჟიმის დამკვიდრება უნდა დასრულდეს ადგილობრივი არჩევნებით: უნდა დაკომპლექტდეს ადგილობრივი თვითმმართველობაც მთლიანად, პოლიტიკური ველი უნდა იყოს მოსუფთავებული, სამოქალაქო ველი უნდა იყოს მოსუფთავებული, მედია უნდა იყოს მაქსიმალურად კონტროლირებადი. ეს ამოცანა უნდა შესრულდეს ირაკლი კობახიძის ხელით.
აი, 4 ოქტომბრის მერე რა იქნება, ბევრ რამეზე იქნება დამოკიდებული, მათ შორის, იმის გაანალიზებაზე, თუ რის ფასად მოხდება ეს ყველაფერი.
„ოცნებაში“ სისტემის მდგრადობის დაკარგვის შიში აქვთ. ერთადერთი არგუმენტი საზოგადოებასთან სასაუბრო დარჩათ ძალისმიერი, სისტემას იყენებს იმისათვის, რომ აკონტროლოს ძალაუფლება. სხვა ხომ აღარაფერი აღარა აქვს კობახიძეს, პოზიტიურ მესიჯს ვერ ქმნის.
სისტემის მდგრადობის დაკარგვა კი არის ძალაუფლების დაკარგვის ტოლფასი. სისტემა, მათი გაგებით, არის ძალოვანი სფერო: სუსი, პოლიცია და ფინანსური ნაკადების კონტროლი. აი, ეს არის მათი მთავარი ამოცანა. და თუ პოლიციაში ბზარი გაჩნდა, ამის ეშინიათ პარანოიდულად.
დათო მახათაძე ორი წელია ოჯახთან ერთად ავსტრიაში, ქალაქ ვენაში ცხოვრობს. ემიგრაციაში სამუშაო ვიზით წავიდა, სადაზღვევო სფეროში მუშაობს. ამბობს, რომ სამსახურის გამო ევროპაში ადრეც უწევდა მცირე ვადებით წასვლა, მათ შორის იმ დროსაც, როცა საქართველოს ევროკავშირთან უვიზო მიმოსვლა ჯერ კიდევ არ ჰქონდა.
„როგორ იყო ეს ყველაფერი მანამდე? – კარგად მახსოვს იმიტომ, რომ არაერთ საელჩოში მომიწია ყოფნა… მარტივად რომ ვთქვათ, წასვლა დაახლოებით ორი თვით ადრე უნდა დაგეგეგმა, დაგეხარჯა საკმაოდ დიდი თანხა და არც ის იყო გარანტირებული, რომ წახვიდოდი, რადგან იყო უარის შემთხვევები. გარდა ამისა, გქონდა შეზღუდული დღეების რაოდენობა“.
„ბათუმელები“ დათო მახათაძეს ვიზალიბერალიზაციის მნიშვნელობასა და დაკარგვის საფრთხეზე ესაუბრა.
თქვენი აზრით, რა მნიშვნელობა აქვს ვიზალიბერალიზაციას ქართველი ხალხისთვის და რა შედეგები შეიძლება მოჰყვეს მისი შეჩერებას?
ხშირად გვესმის არალეგიტიმური ხელისუფლებისგან, თითქოს ვიზალიბერალიზაცია არაფერში გვჭირდება, რომ ჩვენ რეალურად ევროპა არ გვინდა. მაგრამ მოდი ვილაპარაკოთ რეალურ ადამიანებზე და იმ გამოცდილებაზე, რომელიც ვიზალიბერალიზაციამ მოგვიტანა.
ყველაზე მტკივნეული საკითხია მედიცინა. სამწუხაროდ, ჯანდაცვა საქართველოში რიგ მიმართულებებში არ არის იმდენად ძლიერი, როგორც ევროპაში. მე არ მეგულება ადამიანი, ვის ახლობელსაც არ დასჭირვებია მკურნალობა ევროპაში. წარმოიდგინეთ, როდესაც სასწრაფო ჩარევაა საჭირო და ლაპარაკია დღეებზე – იქ დრო გადამწყვეტია.
ვიზალიბერალიზაციის შეჩერების შემთხვევაში ასეთ პაციენტებს მოუწევთ ვიზის რიგში დგომა, ხოლო გადაწყვეტილება შესაძლოა უარყოფითი იყოს. ეს არ არის მხოლოდ დროის ხარჯვა — ეს შეიძლება სიცოცხლის ფასად დაუჯდეს ადამიანს.
კიდევ ერთი სიკეთეა განათლების ხელმისაწვდომობა – გაცვლითი პროგრამები და ევროპაში მაღალი ხარისხის განათლების მიღება დღეს გაცილებით მარტივია. სტუდენტს, რომელიც მიდის ხანგრძლივად, სჭირდება ვიზა, მაგრამ ამ ვიზის აღება უფრო გამარტივებულია და ვიზის აღებამდე სტუდენტს შეუძლია ჩასვლა, 90 დღით ევროპაში ყოფნა და ყველა იმ საკითხის მოგვარება, რომელიც მას სჭირდება იმისთვის, რომ გახდეს იქ სრულფასოვანი სტუდენტი. ახალგაზრდები მონაწილეობენ კონფერენციებში, სტაჟირებას გადიან, ხდება კულტურული გაცვლა.
იმდენი სიკეთე მოიტანა ამ გადაწყვეტილებამ ბოლო რვა წლის განმავლობაში, რომ მის ჩამოსათვლელად თვეებიც არ იქნება საკმარისი. ვიზალიბერალიზაციის დაკარგვა იქნება არა ერთი, არამედ მრავალი ნაბიჯით უკან დაბრუნება
ილია ჭავჭავაძე ამბობდა, რომ ერის გაძლიერების გზა არის განათლება, თავისუფლება და პროგრესი. ამ განვითარებას, თავისუფლების მაღალ ხარისხსა და პროგრესს ვერ მივაღწევთ ევროპის გარეშე — იქ ქვეყნები ვითარდებიან, მათი განათლების ხარისხი იზრდება, ხოლო ჩვენ თითქოს მზად ვართ ამ ყველაფერზე უარი ვთქვათ.
კიდევ ერთ რამე მინდა გავიხსენო – ხვიჩა კვარაცხელია ნეაპოლში რომ თამაშობდა, რამდენჯერ ჩავიდნენ ქართველები მხოლოდ თამაშის დასასწრებად?! მგონი თამაში არ ყოფილა ნეაპოლში, რომ ქართველები არ დასწრებოდნენ, თან რამხელა ჯგუფებით, არა?! იგივე ევროპის ჩემპიონატზე რომ მოვხვდით – რამხელა შემადგენლობა იყო ქართველი გულშემატკივრების, რომლებიც იქ ჩადიოდნენ. ამის მეოთხედიც ვერ ჩავიდოდა, თუნდაც ნეაპოლის თამაშზე, თუნდაც ეროვნული ნაკრების თამაშზე.
მსგავს ფუფუნებას რომ თავი დავანებოთ, მნიშვნელოვანია, რომ ვიყოთ ევროპული კულტურის ნაწილი და არ დავკარგოთ ვიზალიბერალიზაცია. პირიქით, უნდა ვიბრძოლოთ, რომ ოდესმე გავხდეთ ევროკავშირის წევრი.
არაფრით არ შეიძლება დავუბრუნდეთ საბჭოთა რელსებს და აღმოვჩნდეთ ისევ რუსული რკინის ფარდი მიღმა, რისკენაც ეს ავტოკრატიული ხელისუფლება მიგვაქანებს.
თქვენ თუ გქონიათ გამოცდილება ვიზაზე განაცხადის შეტანის და რა სირთულეებთან იყო დაკავშირებული ეს პროცესი?
დღეს როგორ ხდება? – პირობითად, თუ ზეგ მიდიხარ პოლონეთში, ტურისტულად, ან რაღაც კონფერენციაზე, ან მეგობართან, არა აქვს მნიშვნელობა – ონლაინ ყიდულობ ბილეთს, საკმაოდ მისაღებ ფასად, ჯიბეში გიდევს პასპორტი, მიდიხარ აეროპორტში და მიფრინავ. არავის არაფერს ეკითხები, არაფერს ავსებ.
როგორ იყო ეს ყველაფერი მანამდე? – კარგად მახსოვს, იმიტომ, რომ არაერთ საელჩოში მომიწია ყოფნა. ჯერ უნდა ჩაწერილიყავი საელჩოს რიგში, რომ მიგეღო ვიზის მისაღებად საჭირო საბუთები. როცა საბუთებს გადმოგცემდნენ, გაგესაუბრებოდნენ, შემდეგ ეს საბუთები უნდა შეგევსო, რაც ბევრი ადამიანისთვის საკმაოდ რთული იყო. საელჩოებთან არსებობდა პატარ-პატარა ჯიხურები – სადაც ცალკე იხდიდი ფულს, რომ დაგხმარებოდნენ აპლიკაციის შევსებაში.
დაგინიშნავდნენ შემდეგ შეხვედრას, რომ მიგეტანა საბუთები, თუმცა არასოდეს იცოდი, როდის დაგიბარებდნენ. აქედან ორი კვირიდან ერთ თვემდე ვადაში დაგიკავშირდებოდნენ და გეტყოდნენ, რომ ვთქვათ, რაღაც საბუთები გაკლია.
თუ ყველაფერი დროულად გქონდა, ერთ თვის განმავლობაში იღებდი ვიზას, რომელიც ასევე გარკვეულ ფასს ითვალისწინებდა. ფრენები გაცილებით ძვირი იყო, რადგან ევროკავშირში ფრენების ინტენსივობა ნაკლები იყო, შესაბამისად – ხარჯიც მეტი იყო.
მარტივად რომ ვთქვათ, წასვლა დაახლოებით ორი თვით ადრე უნდა დაგეგეგმა, დაგეხარჯა საკმაოდ დიდი თანხა და არც ის იყო გარანტირებული, რომ წახვიდოდი, რადგან იყო უარის შემთხვევები. გარდა ამისა, გქონდა შეზღუდული დღეების რაოდენობა. თუ მიდიოდი კონფერენციაზე, რომელიც იწყებოდა პირველ სექტემბერს და მთავრდებოდა ხუთ სექტემბერს, კარგ შემთხვევაში მოგცემდნენ ვიზას 30 აგვისტოდან 6 სექტემბრამდე. წინააღმდეგ შემთხვევაში რჩებოდი არალეგალურად, ემიგრაციაში.
საქართველოში ანტიდასავლურ პროპაგანდას ევროკავშირის მნიშვნელობა ძალიან ვიწრო თემებამდე დაჰყავს. თქვენთვის რა არის ევროპა?
რაც შეეხება იმ ნარატივს – „არ დავუშვებთ, რომ კაცები გავათხოვოთ“ — ეს აბსოლუტური ბოდვაა. განსაკუთრებით სასაცილოა, რომ ცდილობენ ამ სისულელეებით თავგზას აურიონ იმ ხალხს, ვინც ევროპაში ნამყოფია.
მე აქ უკვე ორი წელია ვცხოვრობ და გულწრფელად გეუბნებით, მე რომ აქ ვხედავ იმ ოჯახურ ტრადიციებს, ოჯახის სიმტკიცეს და ერთმანეთის პატივისცემას, რასაც დიდი ხანია მე ვეღარ ვხედავ საქართველოში. აქ არავინ ეწინააღმდეგება ტრადიციებს.
ევროპა ჩვენთვის ნიშნავს თავისუფლებას, განვითარებას და შესაძლებლობებს. ეს არის სივრცე, სადაც განათლება, კანონის უზენაესობა და ადამიანის უფლებები ფასდება. ჩვენ გვჭირდება ევროპა, რადგან გვინდა, რომ ჩვენი ახალგაზრდები სწავლობდნენ, ჩვენი მოქალაქეები მკურნალობდნენ და ჩვენი ქვეყანა იყოს ძლიერი, დემოკრატიული და ღია.
ევროპა არ არის მხოლოდ გეოგრაფია — ეს არის ღირებულება, რომელსაც ვირჩევთ.
გარდა ამისა, ტრადიციებზე როგორ უნდა გველაპარაკონ, განსაკუთრებით იმ ვიდეოების შემდეგ [თბილისში, კალაძის შტაბთან ტიტუშკების ორგანიზებული თავდასხმა აქციის მონაწილეებზე], ან იქამდე – ყველას გვახსოვს, როგორ გაუსწორდნენ ჟურნალისტებს ნოემბერ-დეკემბერში, როგორ მოქმედებდნენ ნიღბიანი ლაჩრები, რომლებიც ამოფარებული იყვნენ პოლიციას.
თქვენი შეფასებით, დღევანდელ რეალობაზე პასუხისმგებლობა ვის ეკისრება?
ამ პროცესებში დამნაშავე მხოლოდ და მხოლოდ არის „ხელისუფლება“. არასოდეს არ თქვას ვინმემ, რომ ვიზალიბერალიზაცია ამ ხელისუფლების დამსახურებაა – ეს პროცესი ბევრად ადრე დაიწყო. 2017 წელს გადაწყვეტილება უბრალოდ ფორმალურად დამტკიცდა. თუ ახლა ამ სიკეთეს დავკარგავთ, პასუხისმგებელი იქნება, პირველ რიგში, ხელისუფლება, ხოლო მეორე რიგში — ის ადამიანები, ვინც თვალები დახუჭეს, არ გააპროტესტეს და არ დაუდგნენ გვერდში მათ, ვინც უკვე თითქმის ერთი წელია გარეთ დგას და აპროტესტებს.
ერთადერთი გამოსავალი ჩემი გადმოსახედიდან არის მობილიზება და გაპროტესტება იმ პროპაგანდის, იმ სიბნელის, რასაც „ხელისუფლება“ ახლა ეწევა. სხვა გამოსავალი არ არსებობს.
ასეთი აქტიურობა უნდა იყოს არა მარტო ქვეყნის შიგნით, არამედ ქვეყნის გარეთაც, ემიგრანტებს შორის. უნდა გასცდეს ეს ყველაფერი სოციალური ქსელებიდან პოსტვას.
ჩემი მხრიდან ცოტა უცნაური საუბარი გამოდის, რომ მე ასე, აქედან მოვუწოდებ, მაგრამ რაც შემიძლია აქ რომ გავაკეთო, ვაკეთებ იმის მაქსიმუმს. ვცდილობ, რომ ვიყო თანაორგანიზატორი აქციების, რომელიც ეხება „ოცნების“ მიერ მიღებულ უამრავ არასწორ გადაწყვეტილებას.
ბოლო 6 თვეში, საქართველოს ციხეებში პატიმრების ოდენობა მინიმუმ 1 142 პატიმრით გაიზარდა.
საქსტატის მონაცემებით, 2025 წლის 31 ივლისის მდგომარეობით, საქართველოს ციხეებში 9 845 პირი იყო მოთავსებული. აქედან – 9 393 კაცი და 452 ქალი, მაშინ როცა, მიმდინარე წლის 28 თებერვლის მდგომარეობით, პენიტენციური დეპარტამენტის დაწესებულებებში განთავსებული იყო სულ 8 703 პირი, მათ შორის 8 313 კაცი და 390 ქალი.
სახალხო დამცველის აპარატის ყოფილი თანამშრომელი, ამჟამად სამოქალაქო საზოგადოების ფონდის იურიდიული მრჩეველი გიორგი ბურჯანაძე ამბობს, რომ ციხეებში პატიმრების გაზრდილი ოდენობა არის მკაცრი სისხლის სამართლის პოლიტიკის ნიშანი.
„ოფიციალური მონაცემებით, დაახლოებით 1 142-ით მეტი პირი გახდა პატიმარი მარტო ბოლო 6 თვეში, რაც მიანიშნებს მკაცრ სისხლის სამართლის პოლიტიკაზე. ამასთან, მატება გვაქვს ყველა ასაკობრივ კატეგორიაში – 14-15 წლის ასაკის ბავშვებიდან დაწყებული 70 წელს გადაცილებული პირების ჩათვლით,“ – ამბობს გიორგი ბურჯანაძე.
საქართველოს სტატისტიკის სამსახურის მონაცემები, ივლისი, 2025 წელი
რა მოხდა ბოლო 6 თვეში ისეთი, რომ ასე მკვეთრად გაიზარდა პატიმრების რაოდენობა? – გიორგი ბურჯანაძე ამ თემაზე საუბრისას რამდენიმე ფაქტორს უსვამს ხაზს, მათგან ერთ-ერთია პოლიტპატიმრები – დაუსაბუთებელი ბრალდებით საქართველოს 70-მდე მოქალაქე დაპატიმრებულია სისხლის სამართლის წესით.
მეორე საკითხია, ზოგადი კრიმინოგენური ფონი.
„ჩნდება კითხვა – აქამდე ვერ მუშაობდა პოლიცია და ახლა მუშაობს? ან შეიძლება აქამდე არსებულმა მიდგომამ, რაღაც მეთოდმა ვერ გაამართლა და ახლა ნულოვანი ტოლერანტობა გამოცხადდა კონკრეტული დანაშაულების მიმართ?“ – სვამს კითხვებს გიორგი ბურჯანაძე.
გიორგი ბურჯანაძე
საქსტატის მონაცემებით, საერთო შეფარდებით, დაწესებულებებში განთავსებულ პირთა 21.4%-ს ბრალდებულები შეადგენდნენ.
საქართველოს 9 პენიტენციურ დაწესებულებაში სულ 2 103 ბრალდებული ირიცხებოდა, ანუ ის პირები, ვის მიმართაც წინასწარი პატიმრობის ფორმა იყო გამოყენებული და ისინი სასამართლოს განაჩენს ციხეში ელოდებოდნენ.
მოქმედი კანონმდებლობით, დადგენილია ბრალდებულთა და მსჯავრდებულთა განთავსების რაოდენობრივი ლიმიტი, თითოეული დაწესებულებისთვის.
პენიტენციურ სისტემას დაქვემდებარებულ 14 დაწესებულებაში არსებული საპატიმრო ადგილების საერთო ლიმიტირებული რაოდენობა ჯამში 12 332-ს შეადგენს. 31 ივლისის მდგომარეობით, ციხეებში განთავსებულ ბრალდებულთა და მსჯავრდებულთა საერთო რაოდენობა (9 845) დადგენილ ლიმიტზე 2 487 ერთეულით (20.2%) ნაკლები იყო. მაგრამ სხვადასხვა პენიტენციურ დაწესებულებაში განსხვავებული მდგომარეობაა.
იგივე საქსტატის მონაცემებით, 2025 წლის ივლისის მდგომარეობით, დადგენილ ლიმიტთან შედარებით, მეტობის მაჩვენებელი №2, №8 და №15 დაწესებულებებში დაფიქსირდა.
„ზოგადად ქართულ ციხეებს აქვს გადატვირთულობის პრობლემა. მართალია ყველა ციხე ლიმიტს არ სცდება, მარტო სამ ციხეს უდგას გადატვირთულობის პრობლემა, მაგრამ ზოგადად ქართულ ციხეებში ეს პრობლემა არახალია.
მე როცა სახალხო დამცველის მოადგილე ვიყავი, ყველა ციხეში დავდიოდი და ვნახულობდი, რომ იმაზე ცოტა თანამშრომელი ჰყავდათ ამ ციხეებს, ვიდრე საჭირო იყო კონკრეტული ციხის სამართავად.
შესაბამისად, როდესაც ბევრი პატიმარი გყავს და საკმარისი რაოდენობის თანამშრომლები არ არიან, ამან შეიძლება მმართველობის კრიზისიც გამოიწვიოს. ეს არის ერთ-ერთი გამოწვევა, რომელიც ზოგადად უდგას ქართულ ციხეს. გამომდინარე პატიმრების რაოდენობის ზრდაც მეტ რესურსს მოითხოვს.
ციხეებში სისტემური წამება აღარ არის, რაც იყო მათ მოსვლამდე, მაგრამ ციხეებს დღეს მართავენ მაყურებლები, ბევრ ზონას მართავს მაყურებელი, სადაც არაერთი პატიმრის ჯანმრთელობის, უსაფრთხოების პრობლემას იწვევს ეს ყველაფერი. ამიტომ ეს საფრთხე პატიმრებს კვლავ უდგათ და ნამდვილად ვერ ვიტყვით, რომ დღეს ქართული ციხეები ადამიანის უფლებების დაცვის კუთხით ბრწყინავენ,“ – ამბობს გიორგი ბურჯანაძე.
____________
ფოტო: რუსთავის სასჯელაღსრულების დაწესებულება. ფოტო: „ნეტგაზეთი“
დააკავეს სკოლის ბუღალტერი, რომელმაც ორგანიზაციის კუთვნილი 2 161 806,52 ლარი საკუთარ ანგარიშზე გადარიცხა და აზარტულ თამაშებში წააგო – ინფორმაციას პროკურატურა ავრცელებს.
„შპს „მეექვსე საავტორო სკოლის“ ბუღალტერმა, რომელსაც წვდომა ჰქონდა სკოლის ინტერნეტ ბანკთან და რომლის მართლზომიერ მფლობელობაშიც არსებობდა შპს „მეექვსე საავტორო სკოლის“ კუთვნილი თანხები, სკოლის საბანკო ანგარიშიდან დანიშნულებით „ხელფასი“ და „ხელფასის ავანსი“, სხვადასხვა დროს საკუთარ ანგარიშზე დიდი ოდენობით, 2 161 806,52 ლარი გადარიცხა, რომლის ნაწილიც აზარტულ თამაშებში წააგო.
დაკავებულის ქმედების შედეგად „მეექვსე საავტორო სკოლას“ დიდი ოდენობით ზიანი მიადგა“ – წერს უწყება.
ბრალდებული 11 სექტემბერს სასამართლოს განჩინების საფუძველზე დააკავეს.
მას ბრალდება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 182-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „დ“ და მე-3 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტებით (სხვისი ნივთის მართლსაწინააღმდეგო მითვისება, თუ ეს ნივთი მიმთვისებლის მართლზომიერ მფლობელობაში იმყოფებოდა, ჩადენილი სამსახურებრივი მდგომარეობის გამოყენებით, დიდი ოდენობით) წარედგინა, რაც სასჯელის სახედ და ზომად 7-დან 11 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.
„რაც დღეს განახორციელეს საგამოძიებო უწყებებმა, არის გადახვევა და ხაზის გადასმა როგორც კანონმდებლობისთვის, ასევე პრაქტიკისთვის,“ – კატეგორიულია საიას იურისტის და „მზია ამაღლობელის საქმის“ ადვოკატის, ჯუბა ქათამაძის პოზიცია „ოცნების“ აქტივისტების გათავისუფლებაზე.
თბილისში, მელიქიშვილის გამზირზე დაპირისპირების შემდეგ დაკავებული „ქართული ოცნების“ აქტივისტები ზაზა მამალაძე და ირაკლი ბუაჩიძე პასუხისმგებლობის გარეშე გაათავისუფლეს.
გამოძიებამ ისინი ჯგუფური ძალადობის საქმეზე დააკავა, თუმცა ბრალი არ წარუდგინა და გაათავისუფლა.
არსებობს ვიდეოკადრები, სადაც ჩანს, რომ ზაზა მამალაძემ ქალს სახეში ხელი გაარტყა.
ასევე, უხამს ჟესტებს აჩვენებს აქციის მონაწილეებს, ირაკლი ბუაჩიძე კი ხელკეტით უსწორდება აქციის მონაწილეებს.
კახი კალაძის საარჩევნო ბანერზე წარწერის გაკეთების გამო, 23 წლის სტუდენტის, მეგი დიასამიძის წინააღმდეგ კი – რომელიც 2000-ლარიანი გირაოს სანაცვლოდ გაათავისუფლეს – სისხლისსამართლებრივი დევნა გრძელდება.
შსს-ს მტკიცებით, „დაზარალებულმა აქტივისტებმა არ ითანამშრომლეს გამოძიებასთან და მათი ჩვენებებიდან გამომდინარე, შეუძლებელი გახდა ჯგუფური ძალადობის ბრალდებით დაკავებული ორი პირის პასუხისგებაში მიცემა“.
რას ნიშნავს შსს პოზიცია სამართლებრივად, როცა მან ჯგუფური ძალადობის საქმეზე დაკავებული „ოცნების“ აქტივისტები დაუსჯელად გაათავისუფლა? – „ბათუმელებმა“ საიას იურისტ ჯუბა ქათამაძესთან ინტერვიუ ჩაწერა:
ბატონო ჯუბა, რას ნიშნავს სამართლებრივად ის, რომ „ოცნებასთან“ დაკავშირებული პირები ჯგუფური ძალადობის საქმეზე ჯერ დააკავეს, შემდეგ კი, ბრალი არ წარუდგინეს?
ეს არის ფაქტობრივად უარის თქმა და გადახვევა არსებული კანონმდებლობიდან და პრაქტიკიდან. არ არსებობს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსში ე.წ. კერძო ბრალმდებლის ინსტიტუტი, ანუ ბრალდების ერთადერთი დისკრეცია გააჩნია პროკურორს.
პროკურორი კი მხოლოდ და მხოლოდ ხელმძღვანელობს საჯარო ინტერესით. ეს საჯარო ინტერესი არის ერთადერთი რამ, რის მიხედვითაც პროკურორი წყვეტს, შეწყვიტოს თუ არა სისხლისსამართლებრივი დევნა, ან დაიწყოს თუ არა საერთოდ.
ის ფაქტი, რომ თურმე რომელიღაც დაზარალებულმა არ ითანამშრომლა გამოძიებასთან, ცხადია, არ არის იმისთვის საკმარისი, რომ სისხლისსამართლებრივი დევნა არ დაიწყოს, ან შეწყდეს.
კონკრეტულად რას გულისხმობენ – რა მტკიცებულებებზე დაყრდნობით ამბობენ ამას, არ ვიცით, თუმცა ჩვენ გვაქვს ვიდეომასალები ნანახი, როგორ ურტყამდა ერთ-ერთი პირი სილას სახეში და მეორე შემთხვევაში გვაქვს ის, რომ მეორე პირი ძირს დაგდებულ ადამიანს ურტყამს ხელკეტის მსგავს ნივთს.
ეს მტკიცებულებები არსებობს.
ჯუბა ქათამაძე
თუმცა რა ხდება იმ შემთხვევაში, თუ დაზარალებული ამბობს, რომ მას სილის გარტყმა არ ტკენია?
ტკივილის თემა, მათ შორის, „მზია ამაღლობელის საქმეში“ უმნიშვნელოვანესი იყო: თუ დაზარალებულები ამბობენ, რომ მათ არ სტკენიათ, როგორც სხვა შემთხვევებში, აქაც უნდა იხელმძღვანელონ ტკივილის იმ ტესტით, რაც დადგენილია უზენაესი სასამართლოს მიერ და რასაც ექსპერტებიც ამბობენ არაერთ საქმეში: ტკივილს აქვს, როგორც სუბიექტური, ისე ობიექტური კატეგორიები.
შესაბამისად, ეს ტკივილი უნდა შეფასდეს როგორც სუბიექტური, ისე ობიექტური კატეგორიებიდან. აქედან გამომდინარე, შეიძლება მივიჩნიოთ, რომ ეს არის მოგონილი მიზეზი იმისათვის, რათა ეს ადამიანები გამოეშვათ საპატიმროებიდან.
არსებობს პრაქტიკა ქართულ სასამართლოებში და გამამტყუნებელი განაჩენიც კი არის დამდგარი ისეთ საქმეებზე, სადაც დაზარალებულის პოზიცია იყო რომ გაეშვათ საერთოდ ბრალდებული. დაზარალებული ამბობდა, რომ მას აღარანაირი პრეტენზია არ გააჩნდა.
ასევე არსებობს ისეთი შემთხვევები, სადაც ბრალდებული ამბობდა, რომ ქმედება, რომელსაც ედავებოდნენ და რომელზეც თავდაპირველად მას ჩვენება ჰქონდა მიცემული, არ შეესაბამებოდა სიმართლეს. ეს შეეხება ოჯახურ დანაშაულებს, სადაც გამამტყუნებელი განაჩენები დგება რიგ შემთხვევებში დაზარალებულის ასეთი ჩვენების მიუხედავადაც კი.
არ სჭირდება დაზარალებულის ჩივილი დევნის დაწყებას. დაზარალებული იჩივლებს თუ არ იჩივლებს, სისხლისსამართლებრივი დევნის დაწყებისთვის ამას არანაირი მნიშვნელობა არ აქვს.
გამოძიება იწყება შესაძლო დანაშაულის შესახებ ინფორმაციის მიღებისთანავე და იქედან გამომდინარე, თუკი შეგროვდება მტკიცებულებები შესაბამისი სტანდარტის, პროკურორი საჯარო ინტერესიდან გამომდინარე იღებს გადაწყვეტილებას იმასთან დაკავშირებით, დაიწყოს თუ არა სისხლისსამართლებრივი დევნა. არსად არ არსებობს აუცილებელი კრიტერიუმი იმის, რომ დაზარალებული თანამშრომლობს თუ არა გამოძიებასთან.
როცა არსებობს პირდაპირ ვიდეოჩანაწერები, რაც ყველაზე ნეიტრალური და ობიექტური მტკიცებულებაა, რატომ შეიძლება ამ დროს შსს აპელირებდეს დაზარალებულის ჩვენებაზე?
რა თქმა უნდა, საჯაროდ გავრცელებული მტკიცებულებები არსებობს იმის, რომ ეს ადამიანები ჩადიან სისხლის სამართლებრივ დანაშაულს და სწორედ ამიტომ ვამბობ, რომ რაც დღეს განახორციელეს საგამოძიებო უწყებებმა, არის გადახვევა და ხაზის გადასმა როგორც კანონმდებლობისთვის, ასევე პრაქტიკისთვის.
რას არღვევს კონკრეტულად პროკურატურა და შსს, როცა ჯგუფური ძალადობის საქმეზე დაკავებული კალაძის მხარამჭერები დასჯის გარეშე გაათავისუფლეს?
როგორც თვითონ ამბობენ, ამ ეტაპზე გამოძიება არ არის შეწყვეტილი, მხოლოდ და მხოლოდ მათ წინააღმდეგ სისხლისსამართლებრივი დევნა არ არის დაწყებული. თუმცა თუკი ისინი ამ მიზეზით არ დაიწყებენ დევნას, რომ თურმე დაზარალებული არ უჩივის ბრალდებულს, ეს, რა თქმა უნდა, კანონმდებლობის დარღვევა იქნება. შეიძლება სამსახურეობრივ დანაშაულზეც გავიდეთ ამ შემთხვევაში და შესაძლოა დისციპლინური პასუხისმგებლობა იყოს.
უნდა შეფასდეს კონკრეტული მოტივაცია, თუმცა ეს კანონმდებლობის დარღვევა და პრაქტიკიდან გადახვევა აშკარად არის.
შესაძლოა, პროკურატურა მოქმედებდეს პოლიტიკური გავლენით? – დაკავებული ორი კაცი „ოცნებასთანაა“ დაკავშირებული
ფაქტია, რომ პროკურატურა თავის დისკრეციულ უფლებამოსილებას არასწორად იყენებს და მათი ეს ქმედება არ გამომდინარეობს სისხლის სამართლებრივი მექანიზმების გამოყენების მიზნებიდან.
შესაბამისად, უნდა ვიფიქროთ, რომ ეს ქმედება არის გამოწვეული პოლიტიკური თუ სხვა ნებისმიერი სახის ისეთი მიზნებიდან და ისეთი გარემოებებიდან, რომელიც არ უკავშირდება სისხლის სამართლებრივ მიზნებს.
აქედან გამომდინარე, ნებისმიერი სპეკულაციის სივრცეს თვითონვე აჩენენ. შესაბამისად, ნებისმიერი მიზეზი შეიძლება არსებობდეს, რატომ არღვევენ ისინი უხეშად როგორც კანონმდებლობას, ისე სისხლის სამართლის პრაქტიკას.
როგორც ადვოკატს, გახსენდებათ მსგავსი შემთხვევა, როცა ვინმე დააკავეს სისხლის სამართლის საქმეზე და შემდეგ ბრალი აღარ წარუდგინეს?
იშვითად, მაგრამ მომხდარა ასეთი შემთხვევა, როცა გამოუშვიათ კიდეც ადამიანი. სადაც პოლიტიკური ინტერესი არ არსებობს, ხდება, რომ გამოძიება რაღაც შეცდომას უშვებს, პირს აკავებს და შემდეგ მას ათავისუფლებს.
თუმცა ის, რომ დაზარალებულმა არ ითანამშრომლა და ამის გამო პირს ვათავისუფლებთ და დევნას არ ვიწყებთ, ასეთი ნამდვილად არ მახსენდება.
„ოცნების“ შემწირველები აჭარაში უკონკურენტოდ იგებენ აჭარის მთავრობის მიერ გამოცხადებულ ელექტრონულ აუქციონებს”, – “საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველოს” კვლევის მიხედვით, 2022-2024 წლებში, აჭარის ქონების პრივატიზაციის მიზნით 40 აუქციონი გაიმართა, რომელთაგან 28 აუქციონი უკონკურენტოდ შედგა და მათში მხოლოდ ერთი პრეტენდენტი მონაწილეობდა.
აუქციონებში გამარჯვებული 8 კომპანიის წილის მფლობელები და დირექტორები „ქართული ოცნება – დემოკრატიული საქართველოს“ მსხვილი შემწირველები არიან – სხვადასხვა დროს მათ ჯამში 1 მილიონ 50 ათასი ლარი შესწირეს მმართველ პარტიას.
შემწირველებმა უკონკურენტო ელექტრონულ აუქციონებზე 15 023 700 ლარის ღირებულების ქონება შეიძინეს.
კვლევის მიხედვით აუქციონების შედეგად გასხვისდა 599 033 კვ.მ ჯამური ფართობის 46 ერთეული მიწის ნაკვეთი და მასთან დაკავშირებული 27 759 კვ.მ ჯამური ფართობის 11 შენობა-ნაგებობა.
ამ ქონებების საწყისი საპრივატიზაციო ღირებულება 74 მილიონ 183 ათასი ლარი იყო, რაც ვაჭრობის შედეგად გაიზარდა 19 მილიონ 378 ათას 700 ლარით და საბოლოოდ აჭარის ბიუჯეტმა მიიღო 93 მილიონ 561 ათას 700 ლარის შემოსავალი.
შემდგარი აუქციონებიდან 16 გამოცხადდა განმეორებით, მათ შორის 3 აუქციონზე გატანილი ქონების საწყისი საპრივატიზაციო ფასი შემცირებული იყო 20%-ით.
კონკურენტულ გარემოში მიმდინარე აუქციონებზე გატანილი ქონებები საპრივატიზაციო ფასთან შედარებით თითქმის ორჯერ მეტ ფასად გაიყიდა. უკონკურენტო აუქციონებზე გატანილი ქონებების საწყისი ღირებულება 55 040 500 ლარი იყო და თითოეული მათგანი მინიმალური ფასნამატით გაიყიდა. ვაჭრობის შედეგად ღირებულება მხოლოდ 1 176 700 ლარით გაიზარდა.
შემწირველებმა სულ შეიძინეს 175 525 კვადრატული მეტრი ჯამური ფართობის 8 მიწის ნაკვეთი და 36 343 კვადრატული მეტრის შენობა-ნაგებობები. ამ ქონებების ჯამური საწყისი ღირებულება იყო 14 191 000 ლარი. შემწირველებმა ეს ქონება შეიძინეს მინიმალური ფასნამატით – ჯამურად 15 023 700 ლარად.
შპს „აგრო გრინმა“, რომლის 100% წილის მფლობელი, ზურაბ ნასყიდაშვილი „ქართული ოცნების“ შემწირველია, უკონკურენტოდ მოიგო განმეორებით გამოცხადებული აუქციონი ქობულეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ალამბარში არსებულ 62 220 კვ.მ. მიწის ფართობსა და 22 768 კვ.მეტრს. ფართობის ნაგებობაზე. განმეორებით აუქციონზე ეს ობიექტები 20%-იანი ფასდაკლებით გამოიტანეს.
48 772 კვ.მ მიწის ნაკვეთის გასაყიდად გამოცხადებული აუქციონი უკონკურენტოდ და მინიმალური ფასნამატით მოიგო შპს „ფასად სისტემამ“. ამ კომპანიის დირექტორის, ლაშა ფაღავას ბიზნეს პარტნიორია ზაურ ფუტკარაძე [შპს „აგროგლუმში“], რომლის შვილი ჯაბა ფუტკარაძე ამ წლებში იყო აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის მინისტრი და მართავდა აღნიშნულ აუქციონებს.
აუქციონებში გამარჯვებულმა სამმა კომპანიამ სახელმწიფო შესყიდვებიდან, დაფუძნებიდან დღემდე, ჯამში მიიღეს 4 422 449 ლარის შემოსავალი: შპს „თურსას“ მიღებული აქვს 1 932 256 ლარის ღირებულების შესყიდვები, შპს „ჯორჯიან ქონქრით ქლაბს“- 157 047 ლარის ოდენობის, შპს „ანაგი ბეტონს“ კი – 2 333 146 ლარის ოდენობის შესყიდვები. სამივე კომპანიამ აუქციონები უკონკურენტოდ, ერთ ბიჯში, მინიმალური ფასნამატით მოიგეს.
ელექტრონულ აუქციონებში გამარჯვებული 3 კომპანია [შპს „ჩელები გროუპ 2022“, შპს „სიტი გაიდ“ და შპს „მეტალ-იქს 2023“] დაფუძნდა აუქციონების გამოცხადების შემდეგ, ხოლო 2 კომპანია [შპს „ინდუსტრიული სივრცე“ და შპს „ლოჯისტიკის მართვის ჯგუფი ესკადრა“] – აუქციონების გამოცხადებამდე 2 კვირით ადრე.
„საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველომ“ გამოიკვლია, რომ 2022-2024 წლებში აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრომ სულ 309 ელექტრონული აუქციონი გამოაცხადა და მხოლოდ 40 აუქციონში გამოავლინა გამარჯვებული. დანარჩენი 266 ჩაიშალა მონაწილეთა არარსებობის გამო, 3 კი თავად სამინისტრომ შეწყვიტა.
ქონების მართვის არაეფექტურ მართვაზე გასულ წლებშიი პერიოდულად სახელმწიფო აუდიტიც წერდა, მათ შორის ისეთ შემთხვევებზეც, როცა ქონება არასაბაზრო ფასად გაყიდეს. გარდა ამისა აუდიტი ქონების გასხვისების დაგეგმავასთან დაკავშირებით, რაც ბიუჯეტში როგორც არაფინანასური აქტივების მართვა არის ასახული აუდიტი ციფრების ხელოვნურ გაზრდაზეც მიუთითებდა.
რაც შეეხება წინასაარჩევნოდ, „ოცნების“ ბიუჯეტის შევსებას, 2025 წლის იანვრიდან ივლისის ჩათვლით „ოცნებამ“ შემოწირულობის სახით 7 მილიონამდე ლარი შეაგროვა. მათ შორის დიდი წილი აჭარაში მოქმედი კომპანიების დამფუძნებლებმა და დირექტორებმა გაიღეს.
„ოცნების“ პრემიერი, ირაკლი კობახიძე ამბობს, რომ ეკონომიკის ზრდა საქართველოში შემოსავლებზე პირდაპირი აისახება და საშუალო ხელფასი ქვეყანაში 2000 ლარია.
ამავე დროს, კობახიძე ამბობს, რომ საქართველოში 350 000 ადამიანი სიღარიბის ზღვარს მიღმა ცხოვრობს.
„ჩვენ 2012 წელს საშუალო ხელფასი დაგვხვდა 715 ლარი და უკვე 2000 ლარს გადასცდა ეს მაჩვენებელი. ჩვენი პროგრამული მიზანია, რომ 2028 წელს მივაღწიოთ 3500 ლარს.
თუ შევინარჩუნებთ ეკონომიკური ზრდის ამ ტემპს, 3500 ლარი არის აბსოლუტურად რეალური მაჩვენებელი. ხელფასების და დასაქმების მაჩვენებლის ზრდა, 200 000 ახალი სამუშაო ადგილი, ეს იყო ჩვენი საპროგრამო დაპირება და ოთხ წელიწადში ესეც არის შესაძლებელი.
რა თქმა უნდა, ჯერ კიდევ გვაქვს უამრავი გამოწვევა, ჯერ კიდევ 2024 წლის მონაცემებით სიღარიბის მაჩვენებელი არის 9,4%, რაც ძალიან ბევრია. საუბარია დაახლოებით 350 000 ადამიანზე, რომელიც ცხოვრობს სიღარიბის ზღვარს მიღმა.
ჩვენი მთავარი ეროვნული ამოცანაა სიღარიბის განულება ჩვენს ქვეყანაში“ – განაცხადა კობახიძემ გადაცემა „იმედი LIVE-ში“, 11 სექტემბერს.
In the 2025 local self-government elections, Batumi has five mayoral candidates: Tamar Mikeladze [Homeland, Language, Faith]; Zviad Kvirikadze [Our United Georgia]; Gocha Gugunava [For Georgia – Gakharia]; Giorgi Tsintsadze [Georgian Dream]; and Kakha Tsiskaridze [Independent Candidate].
Although less than four weeks remain before the elections, pre-election campaigning in Batumi, as across the entire country, is barely visible. Georgia enters the local self-government elections deeply polarized. A significant part of society believes that holding elections under the illegitimate government of “Georgian Dream,” amidst repressive legislation and a political crisis, while protests have been ongoing for nearly 300 days, is nothing more than a farce.
So, what do we know about the 2025 local elections? Who is participating and who is not? Batumelebi has compiled the answers to these and other questions in this article.
Who Is and Isn’t Participating in the Elections
Local self-government elections will take place in Georgia on October 4, 2025. Eight opposition parties have decided to boycott these elections: the United National Movement, Strategy Aghmashenebeli, Girchi – More Freedom, Droa, Akhali, Federalists, Freedom Square, and European Georgia.
In contrast, three opposition parties will participate: Strong Georgia – Lelo, For Georgia – Gakharia, and Girchi.
Officials will open a total of 3,051 polling stations across 84 electoral districts. Of these, 2,284 stations will use electronic voting, while 767 will implement the traditional voting system.
Voters will choose 64 mayors and 2,058 members of city councils (sakrebulo). According to the Central Election Commission (CEC), as of October 4, 2025, 3,476,140 eligible voters will be listed on the unified voter list.
In total, 14 political parties have registered for the municipal elections: Conservatives for Georgia, Homeland, Language, Faith, People’s Power, Strong Georgia – Lelo, For Georgia – Gakharia, Georgian Dream, Girchi, Georgia, Left Alliance, Alliance of Patriots of Georgia, Georgian Unity, Green Party, Our United Georgia, and Free Georgia.
Electoral Principles of the October 4 Elections
On October 4, voters will elect mayors using a two-round majoritarian system. If no candidate secures more than 50% of the votes, a runoff will take place.
Voters will elect the City council (sakrebulo) members through a mixed system, where voters will cast ballots for both party lists and majoritarian candidates.
According to the International Society for Fair Elections and Democracy (ISFED), the ruling party, Georgian Dream, has modified the electoral system to influence outcomes. Key changes include:
Abolishing the 40% threshold in the majoritarian component.
Sharply increasing the share of majoritarian seats in municipal councils.
Reducing the size of multi-mandate districts in the proportional component.
Raising the proportional threshold.
Altering the electoral formula to favor the leading party.
For instance:
In 2021, the proportional threshold stood at 2.5% in Tbilisi and 3% in the regions; by 2025, it will be set at 4%.
In the Tbilisi City Council, voters will now elect 25 out of 50 members through majoritarian contests — up from just 10 — while only 25 will be elected via proportional lists, down from 40.
In self-governing cities such as Batumi, Poti, Kutaisi, and Rustavi, council sizes will decrease from 35 to 25 members, with 10 elected majoritarian and 15 through proportional representation.
Another significant change involves removing the 40% threshold. Previously, a candidate needed to secure 40% of the votes to be elected to the council. Under the new amendment, the candidate who receives the most votes will win, regardless of the percentage obtained.
ISFED warns that these changes provide Georgian Dream with opportunities to secure council majorities even with relatively low voter support, particularly amid a fragmented opposition landscape.
Why Most of the Opposition Is Boycotting
Eight opposition parties have denounced the October 4 elections as a “Russian special operation” and refuse to participate.
They state, “On October 4, Ivanishvili’s regime plans another Russian special operation in Georgia. We, eight pro-Western forces, will not be accomplices in deceiving citizens. We will not take part in this operation nor sacrifice our citizens to existential danger by legitimizing lawlessness and injustice. We recognize only free parliamentary elections, which we will achieve through consistent isolation of the regime.”
This joint statement, made on July 19, remains in force. None of these parties registered as electoral subjects.
Why Lelo and Gakharia Are Participating
The split occurred after November 28, 2024, when PM Irakli Kobakhidze announced, “Today we decided not to prioritize opening negotiations with the EU until the end of 2028. We also refuse all EU budgetary grants until 2028.” This announcement triggered spontaneous protests outside Georgian Dream headquarters, evolving into mass demonstrations that have persisted for almost 300 days.
Protesters also demand early parliamentary elections.
While united in protest, opposition parties diverged on whether to participate in local elections. Lelo, For Georgia – Gakharia, and Girchi decided to participate and registered as electoral subjects.
Lelo’s secretary general and Tbilisi mayoral candidate, Irakli Kupradze, stated, “We are entering the battle with the Russian regime… October 4 is not just local elections; it is a verdict on the regime. We will not give up a single inch of ground.”
Giorgi Gakharia, leader of For Georgia, emphasized, “This is the only correct way forward. No boycott will be effective unless we can convince people to abandon the Georgian Dream. That requires meeting every voter, every family.”
Currently residing in Germany, Gakharia left Georgia after receiving a summons to a parliamentary investigative commission.
Girchi leaders announced on August 7, “We have never had the chance to demonstrate our vision at the local level. If we are not joining a revolution, the only alternative is to participate in local elections.” Girchi held primaries and nominated Iago Khvichia as its candidate for Tbilisi mayor.
Candidates and International Observation
The ruling party, Georgian Dream, stands as the only political entity with a mayoral candidate in every city and a complete slate of candidates for council positions. No other party competing in the elections reaches all municipalities and regions across the country.
International observers must register by September 27 for the upcoming local elections on October 4, 2025. However, it’s already clear that the elections will not receive monitoring from the OSCE/ODIHR, one of the world’s leading international election observation organizations.
As of September 6, OSCE/ODIHR had not received an invitation to observe the elections.
Georgian Dream publicly stated its lack of intent to invite the organization as an observer. Yet, on September 6, Georgian Dream’s Prime Minister Irakli Kobakhidze announced that a letter had been sent to OSCE/ODIHR inviting them to monitor the October 4 elections. By September 9, OSCE/ODIHR confirmed they would not deploy a mission to observe the municipal elections. The organization cited the late invitation from Tbilisi, issued with less than a month before the elections, as inadequate for meaningful and reliable observation.
გარემოს ეროვნული სააგენტოს აჭარის რეგიონული ჰიდრომეტეოროლოგიური ობსერვატორიის ინფორმაციით, 12 სექტემბრის 21 საათიდან 13 სექტემბრის 21 საათამდე აჭარაში მოსალოდნელია ცვალებადი მოღრუბლულობა, ღამით და დილით – უმეტესად უნალექოდ, დღისით – ზოგან ელჭექის ხასიათის წვიმა.
იქროლებს ცვალებადი მიმართულების ქარი 10-15 მეტრი წამში.
ჰაერის ტემპერატურა სანაპირო ზოლსა და მთიან რაიონებში:
დღისით: 23– 28 გრადუსი სითბო
ღამით: 13 – 18 გრადუსი სითბო
მაღალმთიან ზონაში:
დღისით: 15 – 20 გრადუსი სითბო
ღამით: 7 – 12 გრადუსი სითბო
ზღვის ღელვა 2-3 ბალი იქნება, ზღვის წყლის ტემპერატურა +25 გრადუსია.
სინოპტიკოსების ცნობით, აჭარაში 14 სექტემბერს მოსალოდნელია ღამით წვიმა, დღისით და მომდევნო 2 დღეს კი უმეტესად უნალექო ამინდი იქნება.
„ოცნების“ შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილემ, ალექსანდრე დარახველიძემ , დღეს, 12 სექტემბერს ბრიფინგზე განაცხადა, რომ „როგორც მათთვის ცნობილია“, პროკურატურამ სასამართლოს მიმართა კალაძის საარჩევნო ბანერის დაზიანებით დაკავებული 23 წლის სტუდენტის, მეგი დიასამიძისათვის აღკვეთის ღონისძიების სახით გირაოს შეფარდების შესახებ.
„ის რამდენიმე საათში გათავისუფლდება პატიმრობიდან“ – თქვა დარახველიძემ.
ამავე დროს, მეგი დიასამიძის მიმართ სისხლისსამართლებრივი დევნა გრძელდება. მეგი დიასამიძის ადვოკატის, მარიამ ჯიქიას ინფორმაციით, პროკურატურა 23 წლის სტუდენტს, “ქართული ოცნების” თბილისის მერობის კანდიდატისთვის, კახა კალაძისთვის 380 ლარის ზიანის მიყენებას ედავება სსკ-ის 187-ე მუხლის 1-ელი ნაწილით, რაც სხვისი ნივთის დაზიანებას ან განადგურებას გულისხმობს, რამაც მნიშვნელოვანი ზიანი გამოიწვია – მსგავსი ქმედება ისჯება ჯარიმით, საზოგადოებისათვის სასარგებლო შრომით ვადით ასიდან ას ოთხმოც საათამდე, გამასწორებელი სამუშაოთი ვადით ერთ წლამდე, შინაპატიმრობით ვადით ექვსი თვიდან ორ წლამდე ან თავისუფლების აღკვეთით ვადით ერთიდან ხუთ წლამდე.
მეგი დიასამიძე ერთადერთია, ვის მიმართაც სისხლისსამართლებრივი დევნა დაიწყო.
დარახველიძის ინფორმაციით, 8-9 სექტემბერს, თბილისში მელიქიშვილის გამზირზე „მომხდარ ფაქტთან დაკავშირებით“ დაზარალებულმა აქტივისტებმა არ ითანამშრომლეს გამოძიებასთან და მათი ჩვენებებიდან გამომდინარე, შეუძლებელი გახდა ჯგუფური ძალადობის ბრალდებით დაკავებული ორი პირის პასუხისგებაში მიცემა – შესაბამისად, ისინი დღეს გათავისუფლდნენ დაკავებიდან.
არსებობს ვიდეოკადრები, სადაც ირაკლი ბუაჩიძის და ზაზა მამალაძის მხრიდან ძალადობა ჩანს და მათი პასუხისმგებლობის დასადგენად შსს-ს დაზარალებულმა აქტივისტების „გამოძიებასთან თანამშრომლობა“ არ სჭირდებოდა. კერძოდ, ვიდეოკადრებში ჩანს, რომ ზაზა მამალაძემ ქალს სახელში ხელი გაარტყა. ასევე, უხამს ჟესტებს აჩვენებს აქციის მონაწილეებს, ირაკლი ბუაჩიძე კი ხელკეტით უსწორდება აქციის მონაწილეებს. სხვა ვიდეოში მას პოლიციელი ეხვეწება, რომ „დრინი“ (ხელკეტი) მისცეს. ბუაჩიძე პოლიციელს ეუბნება, რომ „მათიანია, ოცნებიდანაა“.
23 წლის სტუდენტს, მეგი დიასამიძეს წუხელ, გვიან ღამით, პროკურატურამ ბრალი წარუდგინა.
მეგი დიასამიძის ადვოკატის, მარიამ ჯიქიას ინფორმაციით, პროკურატურა 23 წლის სტუდენტს, “ქართული ოცნების” თბილისის მერობის კანდიდატისთვის, კახა კალაძისთვის 380 ლარის ზიანის მიყენებას ედავება.
მეგი დიასამიძეს პროკურატურა სსკ-ის 187-ე მუხლის 1-ელი ნაწილით ედავება, რაც სხვისი ნივთის დაზიანებას ან განადგურებას გულისხმობს, რამაც მნიშვნელოვანი ზიანი გამოიწვია.
მსგავსი ქმედება ისჯება ჯარიმით, საზოგადოებისათვის სასარგებლო შრომით ვადით ასიდან ას ოთხმოც საათამდე, გამასწორებელი სამუშაოთი ვადით ერთ წლამდე, შინაპატიმრობით ვადით ექვსი თვიდან ორ წლამდე ან თავისუფლების აღკვეთით ვადით ერთიდან ხუთ წლამდე.
კახი კალაძის საარჩევნო ბანერის დაზიანების ბრალდებით, 23 წლის სტუდენტი მეგი დიასამიძე სისხლის სამართლის წესით 10 სექტემბერს დააკავეს.
ადვოკატშოთა თუთბერიძის განმარტებით, მეგი დიასამიძე დააკავეს ლანჩხუთში, გზაზე, როდესაც ის თბილისიდან აჭარაში მიდიოდა, საკუთარ სოფელში. მეგი დიასამიძეს დაკავებისთანავე წაართვეს ტელეფონი და განმავლობაში მიეცა ადვოკატის მომსახურებით სარგებლობის საშუალება. ამასთან მთელი 9 საათის განმავლობაში ხელები ზურგს უკან ჰქონდა ბორკილებით შეკრული.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2025 წლის 12 სექტემბრამდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 092 780 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +890]
ტანკი – 11 177 ერთეული [+1]
ჯავშანტექნიკა – 23 266 ერთეული [+2]
საარტილერიო სისტემა – 32 668 ერთეული [+40]
MLRS – 1 485 ერთეული [+2]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 217 ერთეული [+0]
თვითმფრინავი – 422 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 341 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 58 467 ერთეული [+273]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 3 718 ერთეული [+0]
გემი/ნავი – 28 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 1 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 61 403 ერთეული [+64]
სპეცტექნიკა – 3 964 ერთეული [+0]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე ინფორმაცია ჯერ არ განუახლებია რუსეთს.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2025 წლის 11 სექტემბრამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
666 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
83 066 უპილოტო საფრენი აპარატი
628 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
25 047 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 591 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
29 471 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
41 520 სპეციალური სამხედრო მანქანა
რუსეთის თავდაცვა, ამ მონაცემებთან ერთად, უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს.
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
—
რუსეთი უკრაინაში 2022 წლის 24 თებერვალს გამთენიისას შეიჭრა და სრულმასშტაბიანი ომი დაიწყო.
ბათუმი[ჭოროხი]-სარფის ახალი გზის დეტალური საპროექტო დოკუმენტაციის მომზადების პროცედურები დასრულებულია, „აღნიშნული საავტომობილო გზის
პროექტი ითვალისწინებს 4-ზოლიან მაგისტრალს, თუმცა, ამ ეტაპისთვის იგეგმება მხოლოდ 2-ზოლიანი საავტომობილო გზის მშენებლობა.“ – მოგვწერეს „ბათუმელებს“ საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტიდან.
დეპარტამენტი ასევე გვწერს, რომ ახალი გზის „სამშენებლო სამუშაოების შესყიდვის მიზნით ტენდერი გამოცხადდება უახლოეს პერიოდში“. პროექტის სავარაუდო ღირებულებასთან დაკავშირებით კი აღნიშნულია, რომ „მოკლებული არიან შესაძლებლობას“ მოგვაწოდონ ეს ინფორმაცია.
„რაც შეეხება, თქვენს მიერ მოთხოვნილ ინფორმაციას პროექტის სავარაუდო ღირებულებასთან დაკავშირებით, სამშენებლო სამუშაოებზე სატენდერო პროცედურების დასრულებამდე დეპარტამენტი მოკლებულია შესაძლებლობას, მოგაწოდოთ აღნიშნული ინფორმაცია.
ამასთან, გაცნობებთ, რომ პროექტის ფარგლებში მომზადებული მიწის შესყიდვისა და განსახლების გეგმის თანახმად, გზის განთავსების ზოლში მოქცეულია კერძო საკუთრებაში/სარგებლობაში არსებული 117 მიწის ნაკვეთი, 9 საცხოვრებელი სახლი, 10 ბინა/არასაცხოვრებელი ფართობი, 27 კომერციული/ადმინისტრაციული შენობა და 37 დამხმარე ნაგებობა.
მიწის შესყიდვისა და განსახლების გეგმის თანახმად, ჯამური საკომპენსაციო თანხა მიწის ნაკვეთებისათვის შეადგენს 61 410 384 ლარს, ხოლო შენობა-ნაგებობებისათვის – 44 630 671 ლარს. მიწის შესყიდვისა და განსახლების გეგმის განხორციელება დაიწყო 2025 წლის აგვისტოს თვეში“ – აღნიშნულია გზების დეპარტამენტისგან „ბათუმელებისთვის“ 2025 წლის 11 სექტემბერს გამოგზავნილ წერილში.
აღსანიშნავია, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს 2025-2028 წლების საინვესტიციო/კაპიტალური პროექტების მიმოხილვის დოკუმენტის მიხედვით, ბათუმი[ჭოროხი]-სარფის ახალი ავტომაგისტრალის მშენებლობისთვის 620 მილიონი ლარია გათვლილი.
ამავე დოკუმენტის მიხედვით, აღნიშნული გზის მშენებლობისთვის ქვეყნის ბიუჯეტიდან დაიხარჯება 185 მილიონი ლარი, ხოლო დანარჩენი დონორის თანხა, ანუ სესხი იქნება – 435 მილიონი ლარი. დონორი ამ შემთხვევაში, როგორც ოფიციალურადაა გაცხადებული, აზიის განვითარების ბანკი [ADB] იქნება.
„საქართველოსა და აზიის განვითარების ბანკს შორის სასესხო შეთანხმების [ჩვეულებრივი ოპერაციები][ბათუმი-სარფის გზის პროექტი]“ ტექსტის მიღების მიზნით მოლაპარაკებების გამართვაზე „ოცნების“ მთავრობამ განკარგულება 2025 წლის 24 ივლისს მიიღო.
კონკრეტულად სესხის ოდენობა და პირობები ამ დროისთვის არ გასაჯაროებულა.
„საქართველოსა და აზიის განვითარების ბანკს [ADB] შორის მიმდინარეობს მოლაპარაკებები ზემოაღნიშნული გზის პროექტის განხორციელების თაობაზე, რომლის ფარგლებში აზიის განვითარების ბანკის სესხის წილი დადგინდება სასესხო ხელშეკრულების გაფორმების შემდგომ“. – გვწერს დეპარტამენტი 2025 წლის 11 სეტემბრის წერილში.
„ოცნების“ მთავრობის მიერ კი 2025 წლის 27 აგვისტოს გამოცემულია განკარგულება, სადაც აღნიშნულია, რომ ხელი მოეწეროს „საქართველოსა და აზიის განვითარების ბანკს შორის სასესხო შეთანხმებას [ჩვეულებრივი ოპერაციები][ბათუმი-სარფის გზის პროექტი]“.
ბათუმი [ჭოროხი]-სარფის გზას, ახალი ავტობანი დაიწყება ქალაქის სამრეწველო ზონაში, ფრიდონ ხალვაშის გამზირთან [სადაც სპეციალური საგზაო კვანძით დაუკავშირდება ბათუმის შემოვლით გზას]; აშენდება ახალი ხიდი მდინარე ჭოროხზე; ახალი ხიდიდან გზა გაგრძელდება ახალსოფლისა და ჭარნალის ტერიტორიაზე და 7,6-კილომეტრიანი გვირაბით გამოვა სარფში [ანდრიას ჩანჩქერის მიმდებარედ], სადაც დაუკავშირდება სარფი-ბათუმის არსებულ გზას – აქ დაგეგმილია ზღვის სანაპიროს გამაგრება.
„ქართული ოცნების“ 2016 წლის საარჩევნო დაპირებით ეს ავტობანი კარგა ხნის აშენებული უნდა იყოს.
რენდერი: ბათუმი[ჭოროხი]-სარფის გზა სარფში, ზღვის სანაპიროსთან / ფოტო პროექტიდან2025-2028 წლების საინვესტიციო/კაპიტალური პროექტების მიმოხილვის დოკუმენტის მიხედვით ბათუმი [ჭოროხი]-სარფის ახალი გზისთვის 2025 წელს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან 35 მილიონი ლარია გამოყოფილი.
საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტმა, დაახლოებით ერთი თვის წინ, ამ გზის მშენებლობის პროექტის ზედამხედველობისთვის საერთაშორისო ტენდერი გამოაცხადა. საკონსულტაციო მომსახურებისთვის 13,9 მილიონი აშშ დოლარია გათვალისწინებული.
დაინტერესებულმა კომპანიებმა წინადადებები ინგლისურ ენაზე აზიის განვითარების ბანკის ვებგვერდის მეშვეობით არაუგვიანეს 2025 წლის 22 სექტემბრისა უნდა წარადგინონ.
ლევან ხაბეიშვილი – ენმ-ის პოლიტსაბჭოს ხელმძღვანელი და 4 ოქტომბრის საპროტესტო აქციის ერთ-ერთი ორგანიზატორი დღეს, 11 სექტემბერს, ტელეკომპანია „ფორმულას“ ეზოში დააკავეს. სუსის ინფორმაციით, ლევან ხაბეიშვილის დაკავების მიზეზი მისი საჯარო გამოსვლების დროს შსს-ს განსაკუთრებულ დავალებათა დეპარტამენტის თანამშრომლების [გდდ] მიმართ ქრთამის მიცემის დაპირებაა.
იურისტი გურამ იმნაძე ძირითადად ორი მთავარი გარემოების გამო მიიჩნევს დაუსაბუთებლად ლევან ხაბეიშვილის დაკავებას: ოპოზიციური პოლიტიკური პარტიის ლიდერი – ლევან ხაბეიშვილი გდდ-ს თანამშრომლებს მართლსაწინააღმდეგო ქმედებისკენ კი არა, პირიქით კანონის დაცვისკენ მოუწოდებდა და მეორე – კონკრეტული ადრესატები ლევან ხაბეიშვილის განცხადებას არ ჰყავს.
„სიგიჟეა ქრთამად მიიჩნიო ისეთი საჯარო მოწოდება, რომელიც საჯარო მოხელისგან კარგი საქციელის წახალისებას ისახავს მიზნად. კარგი საქციელია, მაგალითად, უკანონო ბრძანების შეუსრულებლობა, სისტემის შიგნით ჩადენილი დანაშაულის მხილება.
აქ არ არის არც მართლსაწინააღმდეგო ქმედებისკენ მოწოდება და არც მოწოდება პირადი გამორჩენის მიღების მიზნით. იმ ინფორმაციით, რაც გაჟღერდა და რა ფორმითაც იყო ეს მოწოდება, ანუ საჯაროდ, ნამდვილად ძალიან რთულია ვისაუბროთ იმაზე, რომ სისხლის სამართლის დანაშაულის შემადგენლობას ქმნის ეს ქმედება,“ – გვითხრა იურისტმა გურამ იმნაძემ.
რამდენად შეიძლება ქრთამის შეთავაზება საჯაროდ?
„როცა საჯაროა ეს შეთავაზება კიდევ უფრო მეტად არის სამტკიცებელი დანაშაულებრივი განზრახვა.
ხოლო თუკი რაიმე ინფორმაციის გაჟღერებაზე არის საუბარი, საუბარია სისტემის მხილებაზე. ესეც პირდაპირ შეიძლება სამართალდამცავის სამსახურებრივი ვალდებულებაც კი იყოს გარკვეულწილად, ეთიკური, პროფესიული, რომ ეს გააკეთოს. ამისკენ მოწოდება არ შეიძლება ჩაითვალოს ქრთამის შეთავაზებად.
ზოგადად კორუფციული დანაშაული – ქრთამის მიცემაც და მოთხოვნა, ან აღება – არის ფორმალური დანაშაული. ეს იმას ნიშნავს, რომ შეთავაზების გაკეთებისთანავე, ანუ მოთხოვნის გაჟღერებისთანავე ჩაითვლება ქმედება დანაშაულად, მიუხედავად იმისა, მოჰყვება თუ არა მას შედეგი, ანუ მოხელე აიღებს თუ არა ამ თანხას, თუმცა აქ მთავარი ის არის, რომ თვითონ ქრთამის შეთავაზება უნდა იყოს მიმართული კონკრეტულ სუბიექტზე, ადრესატზე და მიზნად უნდა ისახავდეს კონკრეტული უკანონო ქმედების წახალისებას პირადი გამორჩენის მიზნით,“ – განმარტა გურამ იმნაძემ „ბათუმელებთან“.
ლევან ხაბეიშვილი სისხლის სამართლის კოდექსის 339-ე მუხლის მიხედვით [ქრთამის მიცემა] დააკავეს.
ლევან ხაბეიშვილთან ერთად დააკავეს „ნაციონალური მოძრაობის წევრი“ მურთაზ ზოდელავა. მას გამოძიება სსკ-ის 353-ე მუხლით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენას ედავება – სამართალდამცავი ორგანოს წარმომადგენლისთვის წინაამდეგობის გაწევა.
სუს-ის ვერსიით, მურთაზ ზოდელავა მაშინ დააკავეს, როცა მან ლევან ხაბეიშვილის მობილური ტელეფონის გადამალვის მიზნით სცადა გაქცევა.
„ევროპული თავისუფლება – საყრდენი ჩვენი ქვეყნის მომავალისა“ – ილია ჭავჭავაძის ამ გზავნილით, ხვალ, 12 სექტემბერს, თბილისში მარში გაიმართება.
„ილიას მარში“ საღამოს 6 საათზე, დაიწყება სიონის ტაძრიდან (სანაპიროს მხარე) და გაგრძელდება საქართველოს პარლამენტამდე.
20:30-ზე კი რუსთაველზე, პარლამენტის წინ, გაიმართება მინი ლექცია-საუბრები თემაზე „ილია ევროპეისტი“.
ილიას მარშის ორგანიზატორი „ილია ჭავჭავაძის საქველმოქმედო ფონდია“.
„12 სექტემბერს, ილია ჭავჭავაძის მკვლელობის დღეს, წელს ჩვენ მეთორმეტედ აღვნიშნავთ.
2014 წელს დავიწყეთ ამ დღის აღნიშვნა და ერთგვარ ურბანულ ტრადიციასავით ვნერგავთ. წელს, არსებული ვითარებიდან გამომდინარე, გადავწყვიტეთ, რომ საპროტესტო ფორმატში უნდა გაკეთებულიყო, რადგან იქ, სადაც ილიას ვახსენებთ, ვსაუბრობთ სახელმწიფოებრიობის, თავისუფლების, დამოუკიდებლობის და ევროპულობის იდეებზე, უბრალოდ წარმოუდგენელი იქნებოდა თანამედროვე კონტექსტის ამოგდება.
ტრადიციულად, ყოველ წელს სიონის ტაძრიდან ვიწყებდით, შემდეგ ავდიოდით მთაწმინდის პანთეონში – გავდიოდით იმ უკანასკნელ გზას, რა გზითაც ილია გააცილა საზოგადოებამ 1907 წელს, როცა ის დაკრძალეს.
წელს მსვლელობით ისევ დავიწყეთ სიმბოლურად სიონის ტაძრიდან, მოვალთ რუსთაველამდე და პარლამენტთან დავასრულებთ,“ – უთხრა „ბათუმელებს“ „ილია ჭავჭავაძის საქველმოქმედო ფონდის“ დამფუძნებელმა რეჟისორმა გიორგი სავანელმა.
რეჟისორის თქმით, ილია ჭავჭავაძე მთელი ცხოვრება იბრძოდა ქვეყნის თავისუფლებისათვის, ევროპეიზაციისათვის, რუსული ანექსიისა და რუსული ინტერესების წინააღმდეგ, ხოლო ის, რასაც დღევანდელი ხელისუფლება აკეთებს, ილიას იდეებს ეწინააღმდეგება.
„80-იანი წლების „ივერიაში“ ვიპოვეთ ერთი ფრაზა, რომელიც წლევანდელი მთავარი გზავნილი გახდა – „ევროპული თავისუფლება არის ის საყრდენი, რომელზედაც ჩვენი ქვეყნის მომავალი უნდა აიგოს“.
ამაზე მეტი, რასაც ეს ციტატაც ამბობს, რა შეიძლება ვთქვათ? სამწუხაროდ, ილიას ეს ევროპული ფონი და კონტექსტი მთლიანად დაკარგულია და ვიღაც მარგინალებს აქვთ მითვისებული.
ჩვენი მიზანიც ეს არის – ილია თავისი ნამდვილი არსით, რაღაცნაირად აი, ამ მარგინალებს და შავრაზმელებს წავართვათ. ილია არის ჩვენი საკუთრება და არა „ოცნების“ ან სხვა ვიღაცების, რომლებიც ფოტოს დონეზე იყენებენ პროპაგანდისთვის მის სახელს,“ – ამბობს რეჟისორი გიორგი სავანელი.
მარშის და მინი-ლექციის შემდეგ, პარლამენტთან გაიმართება დაჯილდოების ცერემონიალი.
„ილია ჭავჭავაძის საქველმოქმედო ფონდი“ თავისი ყოველწლიური ჯილდოს 2025 წლის გამარჯვებულს დაასახელებს.
„საზოგადოების განვითარებისათვის გაწეული განსაკუთრებული ღვაწლისათვის ილია ჭავჭავაძის ეროვნული პრემია“ 2017 წელს დაარსდა. პრემიის გაცემაზე გადაწყვეტილებას იღებს ფონდის სარეკომენდაციო საბჭო, რომლის შემადგენლობაში შედიან: ბეჟან ჯავახია, დიმიტრი შველიძე, იულონ გაგოშიძე, ნინო ზაუტაშვილი, ნინო სადღობელაშვილი, გიორგი სავანელი, ნინო კასრაძე, ბექა ქურხული, დეკანოზი გიორგი წეროძე.
ამ დრომდე პრემია მინიჭებული აქვთ:
2024 – ზემო ნიქოძის ალექსანდრე ოქროპირიძის სახ. ხელოვნების სკოლა;
2023 – ეთერ (ვალია) ვანიშვილი (ხურვალეთის ოკუპირებული ნაწილის ერთადერთი მცხოვრები);
2022 – ზურაბ კიკნაძე;
2021 – საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა;
„ივანიშვილს ერთადერთი გათვლა აქვს – თავისი ბირთვული ამომრჩეველი და მხარდამჭერები რომ ჰყავს, მათ აჩვენოს, რომ ვითომ ძალაუფლება უჭირავს ხელში.
მაგრამ სულ რომ დაიჭიროს ყველა, 4 ოქტომბრამდე ისეთი ამბები მოხდება, ის ხალხიც გამოვა ქუჩაში, რომელიც არავის არ უჭერდა მხარს. მართლა ძალიან ეშინია ბიძინას ახლა,“ – მიიჩნევს პოლიტიკის ანალიტიკოსი ლელა ჯეჯელავა. მას ენმ-ს ერთ-ერთი ლიდერის, ლევან ხაბეიშვილის დაკავების შესახებ ვკითხეთ.
ლევან ხაბეიშვილი – ენმ-ის პოლიტსაბჭოს ხელმძღვანელი და 4 ოქტომბრის საპროტესტო აქციის ერთ-ერთი ორგანიზატორი დღეს, 11 სექტემბერს, ტელეკომპანია „ფორმულას“ ეზოში დააკავეს. სუსის ინფორმაციით, ლევან ხაბეიშვილი მისი საჯარო გამოსვლების დროს შსს-ს განსაკუთრებულ დავალებათა დეპარტამენტის თანამშრომლების [გდდ] მიმართ ქრთამის მიცემის დაპირების გამო დააკავეს.
„ქართველები ასეთ შემთხვევის დროს ამბობენ, შიშს დიდი თვალები აქვსო და ვხედავთ ივანიშვილის და მამუკა მდინარაძის შიშისგან გაფართოებულ თვალებს. რაც უფრო მეტად ფართოვდება თვალები შიშისგან, მით უფრო ნაკლებად მუშაობს ტვინი. ეს ქრესტომათიაა.
ლელა ჯეჯელავა
ბრალდებამ, რომლითაც ახლა ლევან ხაბეიშვილი დააკავეს, მოლოდინსაც კი გადააჭარბა, რომ ასეთი უსუსურები აღმოჩნდებოდნენ ქოცები. ადამიანს ბრალად დებენ საჯაროდ ქრთამის შეთავაზებას. ამ დროს საჯაროდ სთავაზობენ ადამიანებს ჯილდოს, ქრთამს აძლევენ – ფარულად. იურისპრუდენციის ანა-ბანა და ქართული ენის ცოდნის ელემენტარული უნარებია საჭირო, რომ ის სისულელე, რაც ახლა სუს-ის ბრიფინგზე მოვისმინეთ, არ მოგვესმინა.
ამერიკის ყველა პრეზიდენტს აქვს შეთავაზებული სახალხოდ ჯილდო, მაგალითად, ბინ ლადენის, ან მადუროსთვის. ჰუსეინის თავზე დაწესებული იყო ჯილდო და, სხვათა შორის, ეს თავები ჩაჰბარდათ. მარტო მადუროსია დარჩენილი. მე, მაგალითად, მგონია, რომ ივანიშვილი ამ ქვეყნისთვის ისეთივე საფრთხეს წარმოადგენს, როგორც მსოფლიოსთვის წარმოადგენდა ბინ ლადენი.
რა ჰგონია მამუკა მდინარაძეს, რომ ლევან ხაბეიშვილმა, ახლა ჩემი წილი საქართველო და თქვენი წილი საქართველო, იქ, მამუკა მდინარაძესთან მიიტანა მოდულში? ჩვენი წილი პასუხისმგებლობები ამ ქვეყანაზე ლევან ხაბეიშვილისთვის არ გადაგვიბარებია ჩვენ და ამიტომ, ვერაფერს შეცვლიან – პირიქით, კიდევ უფრო მეტ მოტივაციას მისცემენ ადამიანებს, 4 ოქტომბერს ქუჩაში გამოვიდნენ.
ივანიშვილი ხარბი კაცია და სიხარბით გამოირჩევა. ეს ეტყობა მის განვლილ ცხოვრებას და „ქველმოქმედებას“, სინამდვილეში ქველმოქმედება კი არა, ეს ამ ქვეყნის რუსეთისთვის დალომბარდებას ნიშნავდა: 3 მილიარდად ჩაალომბარდა ქვეყანა რუსეთში. ბუნებრივია, მას არ შერჩება და ამის უფლებას არავინ არ მისცემს.
ივანიშვილი როგორი ხარბიცაა სიმდიდრის დაგროვების დროს, ასეთივე ხარბია რეპრესიების თვალსაზრისით. ჰგონია, რაც უფრო მეტს დაიჭერს, მით უფრო მეტ შიშს დათესავს, მაგრამ ვერ მიხვდა, რომ ჩვენ ამ შიშის მართვა ვისწავლეთ და ვისწავლეთ იმიტომ, რომ ჩვენი გადაწყვეტილებები არის ცნობიერი – გაცნობიერებული გვაქვს, რომ ამ ქვეყნისთვის მზად ვართ ყველაფერი დავთმოთ, რაც გვაქვს და ამას თითოეული ჩვენგანის განვლილი ცხოვრება აჩვენებს:
უამრავი ადამიანი ციხეშია, უამრავი ადამიანი დარჩენილია ულუკმაპუროდ, უამრავი ადამიანი ჯანმრთელობაშერყეულია მხოლოდ იმის გამო, რომ ყველაფერზე თავი არ დაუკრა ბიძინა ივანიშვილს.
ბირთულ ამომრჩეველს ეშინია ძალის. აი, ეს არის. ხომ არ გგონიათ, რომ ივანიშვილის იდეოლოგია მოსწონთ და ამისთვის უჭერენ მხარს? არა, ბირთული ამომრჩეველი, სამწუხაროდ – აი, ეს ფენომენი, რომელიც საქართველოში არასოდეს ყოფილა და ახლა ჩამოყალიბდა – თაყვანს სცემს მარტო შიშველ ძალას. თუ ისინი ხალხის მხარეს დაინახავენ ძალას, მერე ბიძინა ივანიშვილს ეს მხარდამჭერებიც აღარ ეყოლება,“ – აღნიშნა ლელა ჯეჯელავამ „ბათუმელებთან“.
ბოლო ორი ათწლეულის განმავლობაში არ იძებნება საქართველოში საარჩევნო გარემოს შეფასება – ანგარიში, სადაც საარჩევნო სააგიტაციო მასალების დაზიანება- განადგურებას გარკვეული ადგილი არ ეთმობა.
სხვადასხვა დროს, სხვადასხვა არჩევნებზე ადგილი ჰქონდა საარჩევნო-სააგიტაციო ბანერების მოხატვას, ჩამოხევას, წარწერებით დაფარვას, სხვა ბანერების გადაკვრას და ასე შემდეგ. იყო შემთხვევებიც, როცა ბანერების დაზიანების საქმეზე გამოძიება დაიწყო, თუმცა რა შედეგით დასრულდა ეს საქმეები, ამის შესახებ საზოგადოებას არ გაუგია.
სხვადასხვა არჩევნების დროს დაზიანებული საარჩევნო ბანერები
ვერც ავტორიტეტული სადამკვირვებლო ორგანიზაციები იხსენებენ შემთხვევებს, როცა საარჩევნო ბანერების დაზიანების გამო დამნაშავე გამოავლინეს და კანონის მოთხოვნის შესაბამისად იმოქმედეს. ბანერების დაზიანების საქმეზე პოლიციას არასდროს მოუხდენია ისეთი ოპერატიული და მკაცრი რეაგირება, როგორც ეს ბათუმელი აქტივისტის, მეგი დიასამიძის წინააღმდეგ გააკეთა.
23 წლის სტუდენტი მეგი დიასამიძე 10 სექტემბერს, კახი კალაძის საარჩევნო ბანერის დაზიანების ბრალდებით დააკავეს. მას გამოძიება „ოცნების“ მერობის კანდიდატის საარჩევნო ბანერის დაზიანების გამო სსკ-ს 187-ე მუხლით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენას ედავება. ეს მუხლი სხვისი ნივთის დაზიანებას, ან განადგურებას გულისხმობს. გამოძიება 23 წლის სტუდენტი გოგოს წინააღმდეგ სისხლის სამართლის კოდექსის 187-ე მუხლით მიმდინარეობს.
მეგი სამოქალაქო აქტივისტია და 2023 წლიდან აპროტესტებს როგორც რუსულ კანონს, ისე „ოცნების“ რეპრესიულ პოლიტიკას გამოხატვის თავისუფლების წინააღმდეგ, და ასევე, ევროკავშირში გაწევრიანებასთან დაკავშირებით მოლაპარაკებების შეჩერებას.
„როგორც მოქალაქე, ყველანაირად ვგრძნობ პასუხისმგებლობას, რომ ვიდგე იქ, სადაც საჭიროა და გავაკეთო ის, რაც საჭიროა. „ქართული ოცნების“ მიზანია საქართველოს გარუსება“ – უთხრა მეგიმ „ბათუმელებს“ 2024 წლის გაზაფხულზე, ინტერვიუში.
ორგანიზაციები: საქართველოს იურისტთა ასოციაცია [ საია] და „სამართლიანი არჩევნები“, წლებია აკვირდებიან საარჩევნო გარემოს საქართველოში, აღრიცხავენ კანონდარღვევების შემთხვევებს და ამზადებენ შეფასების ანგარიშებს, საარჩევნო გარემოს გაუმჯობესების მიზნისთვის კი მნიშვნელოვანი დარღვევების შემთხვევაში მათ არაერთხელ მიმართეს სასამართლოსაც კონკრეტული დარღვევების განსახილველად და სამართლიანობის დასადგენად.
უკლებლივ ყველა ანგარიშში ადგილი ეთმობა საარჩევნო ბანერების დაზიანების საკითხს, თუმცა ვერცერთ ანგარიშში ვერ იპოვით ინფორმაციას იმის შესახებ, რომ დამნაშავე გამოავლინეს და მათ პასუხი მოსთხოვეს.
ამ წლების განმავლობაში წინასაარჩევნო პერიოდში სააგიტაციო მასალების დაზიანებაზე „ოცნებაც“ აპელირებდა.
ნონა ქურდოვანიძე – საიას თავმჯდომარე
„წინასაარჩევნო პერიოდის დროს, წინა წლებშიც არაერთი შემთხვევა ყოფილა, როდესაც სადამკვირვებლო ორგანიზაციებს დაუფიქსირებიათ შემთხვევები სააგიტაციო მასალის დაზიანებასთან დაკავშირებით და ყოფილა ხოლმე სადამკვირვებლო მისიებისგან მოწოდება ამასთან დაკავშირებით, რომ ფაქტები ყოფილიყო გამოძიებული, შესწავლილი და შესაბამისი რეაგირება მომხდარიყო.
თუმცა მე ვერ გავიხსენებ შემთხვევას ბოლო წლებში, პლაკატის დაზიანებასთან დაკავშირებით დაწყებულიყოს გამოძიება სისხლის სამართლის წესით და კონკრეტული პირის მიმართ მომხდარიყო ბრალის წარდგენა ან დაკავება, არათუ განაჩენი გამოსულიყო.
შემთხვევა არ მახსენდება, რომ სისხლის სამართლის წესით განაჩენი ყოფილიყო გამოტანილი სააგიტაციო მასალის დაზიანებასთან დაკავშირებით“ – ამბობს საიას თავმჯდომარე, ნონა ქურდოვანიძე „ბათუმელებთან“
ნონა ქურდოვანიძე ჩვენთან საუბარში განმარტავს, რომ წარწერა საარჩევნო ბანერზე, რის გამოც 23 წლის სტუდენტს ედავებიან არ არის სისხლის სამართლის დანაშაული.
„საგულისხმოა რამდენიმე გარემოება. პირველ რიგში, ის, თუ რა ითვლება ზოგადად დაზიანებად.
დაზიანება, ამ სიტყვის მნიშვნელობიდან გამომდინარე, გულისხმობს იმას, რომ მისი ფორმა ისეა შეცვლილი, რომ ვერ აღდგება, ან მის აღდგენას განსაკუთრებული ძალისხმევა სჭირდება. აქ იგულისხმება ის, რომ შეიძლება დახეულია და ვეღარ აღდგება.
ზოგადად, ისეთი ტიპის წარწერის გაკეთება, რომელიც ადვილად შორდება კონკრეტულ ბანერსდა რა შემთხვევაც ვიხილეთ, სწორედ ასეთია. ის წარწერა დღეს აღარ არის, იმიტომ, რომ მარტივად მოაშორეს. ამიტომაც კონკრეტულ ბანერზე ეს წარწერა, არ შეიძლება შეფასდეს სისხლის სამართლის დანაშაულად და არც სამართალდარღვევად, რადგან გამოხატვის თავისუფლების ფარგლებში გაკეთებული წარწერა, რომელიც კვალს არ ტოვებს ამ ნივთზე, არ იწვევს პასუხისმგებლობას, მით უმეტეს, სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობაზე საერთოდ საუბარი ზედმეტია.
სისხლის სამართლის იმ მუხლის შინაარსი, რომლითაც გამოძიება მიმდინარეობს და რის საფუძველზეც მოხდა 23 წლის სტუდენტის დაკავება, საუბრობს სწორედ დაზიანებაზე, რამაც მნიშვნელოვანი ზიანი გამოიწვია, ანუ ზიანთან დაკავშირებით უნდა იყოს შესაბამისი კავშირი და ან განადგურება.
ეს ნივთი განადგურებული არ არის და არც იმ ტიპის ზიანი გამოუწვევია, რომ ეს დაზიანებად შეფასებულიყო. ამიტომ, რა თქმა უნდა, სრულიად აბსურდულია ნაბიჯები, რაც გადადგა საგამოძიებო ორგანომ და ასევე, როგორც ვრცელდება ინფორმაცია, ამ დაკავების ღონისძიება, განსაკუთრებული მონდომებით და ძალისხმევით განხორციელდა.
საიას ხელმძღვანელი ჩვენთან საუბარში იხსენებს საარჩევნო აგიტაციაში ხელშეშლის გაცილებით მძიმე შემთხვევებს სხვადასხვა არჩევნების დროს, რომლებსაც სათანადო რეაგირება არ მოჰყოლია.
„არაერთი შემთხვევა გვაქვს, გვახსოვს, თუნდაც წლინახევრის წინ მომხდარი მოვლენები, როდესაც არაერთი ოფისი დაზიანდა ვანდალურად, დააზიანეს „ოცნებასთან“ კავშირში მყოფმა პირებმა.
„ოცნების“ დეპუტატს დავად ჰქონდა ატვირთული საკუთარ ფეისბუქ გვერდზე ვიდეო, სადაც ჩანს დაზიანების ფაქტები, თუ როგორ აზიანებენ ოფისებს, მათ შორის ჩვენი ოფისიც დაზიანდა, რომელსაც ნამდვილად აქვს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი, მაგრამ ამ დრომდე ამაზე რეაგირება არ მოუხდენია პროკურატურას“.
„სინამდვილეში ეს არის რეპრესიების გაგრძელება.“
ნონა ქურდოვანიძე მეგი დიასამიძის დაკავებას აფასებს, როგორც რეპრესიების გაგრძელებას „ოცნების“ მიერ პროტესტის მონაწილეების წინააღმდეგ:
„რაც მოხდა, ეს არის იმ რეპრესიების გაგრძელება, რასაც ჩვენ ვუყურებთ ბოლო წლების განმავლობაში.
ახლა სისხლის სამართლებრივი მექანიზმების გამოყენება ხდება სადამსჯელოდ, არა კონკრეტული დანაშაულისთვის, არამედ იმისთვის, რომ ადამიანებს შეეშინდეთ თუნდაც პროტესტის, დაითრგუნონ, აღარ გამოხატონ საკუთარი პროტესტი. ანუ ეს არის რეპრესიების გაგრძელება და თუ ეს საქმე ასე გაგრძელდა, ეს იქნება კიდევ ერთი საქმე, სადაც აშკარა იქნება არა მართლმსაჯულების აღსრულების ინტერესი, არამედ – პოლიტიკური მოტივაცია, ადამიანების დაშინების, დასჯის და პასუხისგებაში მიცემის“.
„ბათუმელები“ წლებია წერს არჩევნების წინა პერიოდში პლაკატებისა და ბანერების დაზიანების და მოპარვისშემთხვევების შესახებაც კი. მაგალითად, 2024 წლის საპარლამენტო არჩევნების წინ ბათუმში გახარიას პარტიის ბანერი ჩამოხიეს. პარტიამ მაშინ შსს-ს მიმართა, თუმცა საქმე პოლიციას არ გამოუძიებია.
„პოლიტიკური დავალებაა, რომ სასიქადულო ახალგაზრდებს, კარგ ადამიანებს, მათ პოლიტიკურ მოწინააღმდეგეებს სისტემა მოექცეს, როგორც მტერს,“ – ეს შთაბეჭდილება რჩება ადვოკატ შოთა თუთბერიძეს, რომელიც წინასწარი დაკავების იზოლატორში 23 წლის სტუდენტს, მეგი დიასამიძეს შეხვდა.
10 სექტემბერს, 23 წლის დაკავებულ სტუდენტს, მედი დიასამიძეს ლანჩხუთიდან ზაჰესამდე არ მისცეს საშუალება დაკავშირდებოდა ადვოკატს. მას ზურგს უკან ბორკილების შეუკრეს ხელი და ისე ამგზავრეს. არაადამიანური მოპყრობა სისხლის სამართლის დანაშაულია.
ადვოკატი შოთა თუთბერიძე ამბობს, რომ გამთენიისას იზოლატორში შეხვედრის დროს სტუდენტს ხელზე ბორკილების მძიმედ მოჭერის კვალი ეტყობოდა.
10 სექტემბერს სისხლის სამართლის წესით 23 წლის სტუდენტი მეგი დიასამიძე დააკავეს. მას გამოძიება კახი კალაძის საარჩევნო ბანერის დაზიანების გამო სსკ-ს 187-ე მუხლით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენას ედავება. ეს მუხლი გულისხმობს სხვისი ნივთის დაზიანებას, ან განადგურებას.
მეგი დიასამიძე წინასწარი დაკავების იზოლატორშია. ჯერ მისთვის ბრალი პროკურატურას არ წარუდგენია.
რატომ ეპყრობა სასტიკად „ოცნების“ რეჟიმი სინდისის პატიმრებს და პროტესტის გამოხატვის გამო დაკავებულ ადამიანებს? – „ბათუმელებმა“ მეგი დიასამიძის ადვოკატთან, შოთა თუთბერიძესთან ინტერვიუ ჩაწერა.
ბატონო შოთ, დაკავებულ მეგი დიასამიძეს ზურგს უკან ჰქონდა ბორკილებით შეკრული ხელები 9 საათი და არ დაალაპარაკეს ადვოკატს – რას აჩვენებს ეს დამოკიდებულება?
ეს დამოკიდებულება შეიძლება გაუტოლდეს არაადამიანურ მოპყრობას ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს სტანდარტებით.
ეს აჩვენებს რამდენიმე რამეს: პოლიციელები კი არა, სინამდვილეში კრიმინალები, ემსახურებიან არა კანონს, არამედ რეჟიმს. ისინი ამ პროცესში თავს გრძნობენ არა მართლმსაჯულების განმახორციელებლებად, არამედ შურისმაძიებლებად. ისინი ცდილობენ ფიზიკური ტკივილი მიაყენონ ადამიანებს, ვისაც აკავებენ, ვისაც ხედავენ, როგორც მათ მოწინააღმდეგეს.
ეს ნიშნავს იმას, რომ ადამიანის უფლებათა სტანდარტი სრულად არის მოშლილი შინაგან საქმეთა სამინისტროში – არავითარი დაცვის მექანიზმი ადამიანისა, მას შემდეგ, რაც ადამიანი პოლიციელის ხელში ჩავარდება, სამწუხაროდ, აღარ არსებობს.
მეგი დიასამიძის შემთხვევა არ არის გამონაკლისი შემთხვევა – ეს სისტემური მიდგომაა. მზია ამაღლობელის საქმეზეც პოლიციელის დაკითხვის დროს იგივე გამოვლინდა ზუსტად, როცა მზია ამაღლობელს დაადეს ბორკილები 30 პოლიციელის გარემოცვაში. ტრანსპორტირების დროს კი, განსაკუთრებით რთულია ბორკილები ზურგს უკან. როცა მეგიმ ითხოვა, წინ მაინც ჰქონოდა ხელები, უთხრეს: არ იმოძრაო და არ გეტკინებაო. შეგახსენებთ, რომ ისხდნენ მოძრავ მანქანაში და ამ დროს გურიიდან მოდიოდნენ თბილისისკენ.
შეიძლება ითქვას, რომ მნიშვნელოვანი ფიზიკური ზიანი მას არ მიუღია, მიღებული აქვს ფიზიკური ზიანი ხელებზე, ხელბორკილების შედეგად. ეს ხელბორკილები, როგორც იცით, თვითონაც ნელ-ნელა უჭერს ხოლმე ხელს – არ არის გათვლილი ამ ხანგრძლივობით გაკეთებაზე, მით უმეტეს ზურგს უკან.
მეგი დიასამიძეს ასევე არ მიეცა ადვოკატთან დაკავშირების შესაძლებლობა არცერთ ეტაპზე. მათ შორის, უარს ეუბნებოდნენ დიდი ხნის განმავლობაში ოჯახთან დაკავშირებაზეც, მანამ, ვიდრე დაკავებული უკვე თბილისის ეკიპაჟმა არ გადმოიბარა.
რაც შეეხება სამართლებრივ შეფასებას: ის, რომ მეგი დიასამიძეს ასეთ პირობებში დაადეს ხელბორკილები, არ მისცეს ადვოკატთან დაკავშირების საშუალება, ტელეფონი წაართვეს ისე, რომ არავითარი საპროცესო დოკუმენტი არ შეუდგენიათ – ეს არის მინიმუმ სამსახურებრივი უფლებამოსილების გადამეტება, სამსახურებრივი გულგრილობა.
ეს არის სისტემური, პოლიტიკური დავალება, რომ სასიქადულო ახალგაზრდებს, კარგ ადამიანებს, მათ პოლიტიკურ მოწინააღმდეგეებს სისტემა მოექცეს, როგორც მტერს
ცდილობენ, ამ გზით მორალურად გატეხონ სინდისის პატიმარი?
რასაკვირველია, ამის ინდიკატორი ბევრია. ფიზიკური ძალადობა აქტიურად არ განხორციელებულა, თუმცა ფსიქოლოგიური ძალადობის არაერთი მცდელობა იყო, მათ შორის, იყო დაშინების მცდელობა – რაღაც კარგი პოლიციელის როლის თამაშით და ვითომ დედობრივი მზრუნველობით დამთავრებული.
ის, რომ გატეხას ცდილობდნენ და ასეთ ენაზე ელაპარაკებოდნენ მთელი იმ 9 საათის განმავლობაში მეგის, ცხადია და ეს მეგიმ აღნიშნა ჩვენთან საუბარში.
თქვენ შეხვდით მეგის. რას ეუბნებოდნენ დაკავებულ მეგის პოლიციელები, მეტი დეტალები რომ გვითხრათ?
ბრალთან დაკავშირებით არ უსაუბრიათ, თუმცა ბევრი რამ ახსენეს, მათ შორის ახსენეს ის, რომ ეს სისხლის სამართლის საქმეა და არა ადმინისტრაციული საქმე.
ამ დრომდე ჩვენთვის ჯერ-ჯერობით უცნობია რეალურად რა მოტივით დააკავეს, იმიტომ, რომ არც დაკავების დროს და არც დაკავების შემდეგ მისთვის არ განუმარტავთ არც დაკავების საფუძველი, არც მიზეზი და არც მისი უფლებები.
მეგის დაკავება მოხდა გზაში, როცა ის მიდიოდა თბილისიდან ბათუმში, გზაში მოაწყვეს სპექტაკლი, რომ ვითომ მიკროავტობუსი გაფუჭდა და სთხოვეს გადასვლა სხვა მიკროავტობუსში, სადაც დასვეს წინ, მძღოლის გვერდით. ეს მძღოლი გაჩერდა ლანჩხუთის ტერიტორიაზე, სადაც ტყიანი მასივი იყო და სახლები არ ჩანდა, იქ ჩამოიყვანეს მიკროავტობუსიდან და ამ მომენტიდან იმ მომენტამდე, სანამ გავიგებდით, სად იმყოფებოდა, გავიდა დაახლოებით 9 საათი.
ამ პერიოდში არც იმას გვეუბნებოდნენ, რომ დაკავებულია. ჩვენ გავიგეთ ამის შესახებ შინაგან საქმეთა სამინისტროს საჯარო განცხადებიდან, თუმცა კანონის ყველა ნორმის დარღვევით, ამდენი ხნის განმავლობაში, არ ვიცოდით, სად იმყოფებოდა, არ ვიცოდით, სად ჰყავდათ, ვერ ვპოულობდით.
მოკლედ, მეგი იყო გატაცებული – მეტი ამას სხვა სახელი არ აქვს. როცა უკვე გადმოიბარა თბილისის ეკიპაჟმა, შემდეგ დაურეკა გამომძიებელმა მეგის ოჯახის წევრს.
რა მდგომარეობაში დაგხვდათ მეგი დიასამიძე წინასწარი დაკავების იზოლატორში?
დაღლილი, ბუნებრივია და გაოგნებული: მის ცნობიერებაში ჯერ კიდევ არსებობდა რაღაც სტანდარტი საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიმართ და პოლიტიკური ხელმძღვანელობის მიმართ.
მას აქვს დაზიანებები ხელზე ბორკილებისგან, თუმცა მხნედ არის, ყოჩაღად. მას სჭირდება ცოტა ხანი დასვენება და დღეს, დღის ბოლოსკენ ალბათ ისევ შევხვდებით, უფრო ვრცლად ვისაუბრებთ.
ჩვენ მას ვუთხარით, რომ გავრცელდა საჯარო განცხადება ბანერის დაზიანებაზე. თავადაც გვითხრა, პოლიციელები რაღაც დაზიანებაზე საუბრობდნენო, მაგრამ არ იცის, კონკრეტულად რაზე საუბრობდნენ.
მეგი დიასამიძისთვის ჯერ ბრალი არ წარუდგენიათ, თუმცა ცნობილია, რომ გამოძიება მას კახი კალაძის საარჩევნო ბანერის დაზიანებას ედავება სხვისი ნივთის დაზიანების, ან განადგურების მუხლით. რა შეგიძლიათ გვითხრათ ამ კვალიფიკაციაზე?
ჯერ ცოტა ადრეა ამაზე ლაპარაკი, რადგან ბრალიც არ ვიცით, რას ამტკიცებს პროკურატურა. თეორიულად ისიც კია შესაძლებელია, იარაღი ვიპოვეთო, ესეც თქვან.
თუ ბანერის დაზიანებისთვის აპირებენ ბრალდებას, პირველ რიგში, ვნახოთ, მათი მხრიდან წარმოდგენილი მტკიცებულებები რა იქნება, თუმცა, სულ რომ დადგინდეს და მეგიმ, ჩავთვალოთ, რომ აღიაროს ბანერზე წარწერის გაკეთება, თბილისში გვახსოვს „ქართული ოცნების” პროპაგანდისტის მიერ ორგანიზებული ტიტუშკები, რომლებიც არასამთავრობო ორგანიზაციების ოფისებში და მათი ხელმძღვანელების და თანამშრომლების სახლებში დადიოდნენ და წარწერებს ტოვებდნენ, მათ შორის, რამდენიმე ავტომანქანაც დაზიანდა, კორპუსებზეც აკეთებდნენ წარწერებს. ამის გაკეთება მათმა ერთ-ერთმა ლიდერმა აღიარა კიდეც და თქვა, რომ კი, მე გავაკეთე და უარესსაც ვიზამთ, თუ არ გაჩერდებითო. მაშინ ამას არანაირი სამართლებრივი რეაგირება არ მოჰყოლია.
ამ შემთხვევაში კი, გამოხატვის თავისუფლების ფარგლებში ადამიანი საკუთარ პოზიციას გამოხატავს.
წარმოგიდგენიათ ნებისმიერი ქვეყანა, სადაც უკვე ფორმალიზებული დიქტატურა არ არის და იმის გამო, რომ მან პულვერიზატორით რაღაც წარწერა გააკეთა ბანერზე. თანაც ისე, რომ არც ქონება დაუზიანებია, ამის გამო ჩასვან ციხეში?
საუბარია წარწერაზე, რომელიც გაკეთებიდან რამდენიმე წუთში წაშალეს უბრალო ჩვრის გამოყენებით.
ეს არის გამოხატვის თავისუფლების ნაწილი. როგორ შეიძლება აქციის მონაწილეს რაღაც წარწერის გაკეთების გამო სისხლის სამართლებრივი პასუხისმგებლობა დააკისრო, ან თუნდაც ადმინისტრაციული, მაგრამ განსაკუთრებით სისხლის.
განიხილავთ, რომ ეს შეიძლება იყოს მაქსიმუმ საარჩევნო კოდექსის დარღვევა, რაც ითვალისწინებს 1000-ლარიან ჯარიმას?
მეორე შესაძლო ვარიანტი შესაძლოა იყოს, ანუ სააგიტაციო მასალის დაზიანება, ჩამოხევა, განადგურება, რაც არის ნამდვილად ადმინისტრაციული სამართალდარღვევა, თუმცა „ქართულ ოცნებას” ამ საარჩევნო ბანერების ამ ფორმით გაკვრისთვის თავად სჭირდება ნებართვა იმ უწყებისგან, რომელსაც ქალაქის მერია თავად კალაძე ხელმძღვანელობს…
არაერთი აქტივისტი თბილისში კედელზე ხატვის გამო არის დაჯარიმებული. მაგალითად, როცა „ტაბულა” აკეთებდა აქციებს „გაზპრომის“ მილების პლაკატებით, სამშენებლო ღობის ხის ფიცრებზე, კედელზე, გაკეთებული პლაკატების გამო არიან ადამიანები დაჯარიმებულები. ამიტომ, ეგ საკენკი, რასაც თითქოს კალაძე განმარტავს, შეუძლია ისევ დაუყაროს აი, იმ ტიტუშკებს, ვინც მიჰყავს ხოლმე მასთან.
ის, რომ აქციის ფარგლებში, აქციის მონაწილეები შეიძლება აკეთებდნენ სხვადასხვა წარწერას ან აკრავდნენ სხვადასხვა სტიკერს სხვადასხვა ადგილზე, რა თქმა უნდა, არც ადმინისტრაციული სამართალდარღვევა არ არის და მით უმეტეს – არც სისხლის სამართლის დანაშაული.
საარჩევნო ბანერის დაზიანების შესახებ კანონი არის შექმნილი იმ მიზნით, რომ პირიქით, დაიცვას ოპოზიცია ხელისუფლების მომხრეებისგან. ცხადია, კანონი ყველასთვის ერთნაირად მუშაობს, მაგრამ ამ ნორმის არსი და მიღების ისტორია არის ის, რომ იმ პერიოდში სამთავრობო ტიტუშკები და მომხრეები ხევდნენ და არ აჭაჭანებდნენ ქალაქში ოპოზიციის ბანერებს.
ამ სამართალდარღვევის მიზანი არის, რომ ბანერი აღარ გამოჩნდეს კონკრეტული საარჩევნო კანდიდატისა, მან ვერ აწარმოოს კამპანია, მაგალითად, კანდიდატს ყველა ბანერი ჩამოუხიეს კონკრეტულ ქუჩაზე, ან თავისი ბანერები გადააკრეს ზემოდან.
ამას ემსახურება ეს მუხლი და არა იმას, რომ რაღაც წარწერა გააკეთო ბანერზე და შენი აზრი გამოხატო. ამიტომაც, სამართალდარღვევასთან არცერთ შემთხვევაში ადგილი ვერ გვექნება. საქმე გვაქვს გამოხატვასთან.
თქვენ ახსენეთ შურისძიება. რა გათვლით მოქმედებს ამ დროს „ოცნება“, თქვენი დაკვირვებით?
შურისძიების ერთადერთი მოტივი, რაც შეიძლება მეგი დიასამიძის მიმართ არსებობდეს, არის საპროტესტო აქციებში მონაწილეობისთვის სამაგიეროს გადახდა. სხვა არავითარი ინტერესი მის მიმართ არ შეიძლება არსებობდეს.
„ქართული ოცნება” ახლა ისეთ გზაზეა, რომ ეს გზა მიდის მხოლოდ და მხოლოდ ერთი მიმართულებით, მას ახლა ამ მარწუხების მოშვების ფუფუნება – ალბათ, თავად ასე ფიქრობენ, – არ აქვთ. ეშინიათ ძალაუფლების დაკარგვის, ეშინიათ ჩადენილი დანაშაულებისთვის პასუხისმგებლობის. ასეთ შემთხვევაში, ამ მარწუხების მოჭერის გზა მათი შეხედულებით ერთადერთი შესაძლო ვარიანტია.
დღეს, 11 სექტემბერს, ბათუმში შემოქმედებითი ინდუსტრიის საერთაშორისო ფესტივალი Ad Black Sea დაიწყო.
გამხსნელი სესია სახელწოდებით – „კრეატიული მებრძოლები: მსოფლიო ომი ღირებულებებისთვის” სინდისის პატიმრებისადმი სოლიდარობასა და უწყვეტ სახალხო პროტესტს მიეძღვნა. სიტყვით გამოსვლისას ფესტივალის პრეზიდენტმა ვატო ქავთარაძემ დამოუკიდებელი მედიის მნიშვნელობაზეც ისაუბრა და აღნიშნა, რომ დამოუკიდებელი მედია, რომელიც არის ჩაგრულთა იმედი, ახლა თავად საჭიროებს მხარდაჭერას.
„ჩვენ ვცხოვრობთ მსოფლიო ომის პირობებში, მაგრამ ეს არის მსოფლიო ომი ღირებულებებისთვის. და ეს ომი ვითარდება პროპაგანდის, კონფორმიზმისა და პოლიტიკური კულტურის დეგრადაციის ბრძოლის ველებზე… ერთადერთი სიტყვა და ერთადერთი მოქმედება, რომელსაც შეუძლია ამას წინ აღუდგეს – არის წინააღმდეგობა. წინააღმდეგობა პოზიციით, გადაწყვეტილებით” – თქვა მან და გამოსვლა ჟურნალისტისა და მედიამენეჯერის, მზია ამაღლობელის სიტყვებით დაასრულა – „იბრძოლეთ, სანამ გვიან არ არის“.
„სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია, პროტესტის ხმა ისმოდეს ყველგან. ეს ბრძოლა მხოლოდ რუსთაველზე ან სოციალურ ქსელებში არ მიმდინარეობს – ამით ვიღვიძებთ და ვიძინებთ, ამ ბრძოლაში ვართ. მით უმეტეს, როცა მაგალითად გვყავს ადამიანები, როგორიცაა მზია ამაღლობელი, სინდისის პატიმრები და ყველა ის, ვინც ამ პროცესშია ჩართული.
ეს ფრონტის ხაზი გადის ყველგან – ჩვენი ყოფის და არსებობის საერთოდ ყველა ასპექტში. ეს ბოროტება თავისი ფორმით იმდენად ბევრ ადგილას მოემართება ჩვენს წინააღმდეგ, (გუშინაც დააკავეს ადამიანი, გუშინწინაც მძიმე ამბები მოხდა)რომ ჩვენ ვალდებულები ვართ დავუპირისპირდეთ იქ, სადაც ვართ. იდეაში ეს ფესტივალიც ეს არის“ – განაცხადა ვატო ქავთარაძემ.
მან ხაზი გაუსვა იმასაც, რომ გარკვეულწილად, ეჭვობდა ფესტივალის გამართვის მიზანშეწონილობაზე პოლიტიკური კრიზისისა და სინდისის პატიმრების არსებობის პირობებში, „მაგრამ ეს ფესტივალიც ამ ბრძოლის ერთ-ერთი განშტოებაა, ბრძოლას ამ ფორმითაც აქვს აზრი და ყველა ვინც აქ არის, ვფიქრობ ამის მონაწილეა“ – დასძინა მან.
ფესტივალის სტუმრებს, შესასვლელშივე მზია ამაღლობელისა და დამოუკიდებელი მედიის სოლიდარობის კუთხე ხვდებათ, სადაც შეუძლიათ დონაცია გააკეთონ და დაეხმარონ დამოუკიდებელი ონლაინმედიების მხარდამჭერ კამპანიას – „სინათლე არ უნდა ჩაქრეს“; ასევე, მისწერონ წერილი მზია ამაღლობელს და დაათვალიერონ „ბათუმელების“/„ნეტგაზეთის“ სპეციალური გამოცემა, რომელიც „ბათუმელების“ ისტორიას სათაურებით ასახავს წლების მიხედვით.
Ad Black SeaAd Black SeaAd Black SeaAd Black SeaAd Black SeaAd Black Sea
სიმბოლურია ფესტივალის წლევანდელი სლოგანიც – FireWorks in Creative Resistance – „ფეიერვერკები შემოქმედებით წინააღმდეგობაში“.
„რახან ამ ბრძოლის პირველ ეტაპზე ფეიერვერკები გახდა ერთგვარი სიმბოლური გამოხატულება ბრძოლისაც, დაუმორჩილებლობისაც, მშვიდობიანი, თან თვალსაჩინო და თან ხმაურიანი პროტესტის, გადავწყვიტეთ, რომ ფესტივალს მთავარი თემა ეს ჰქონოდა და ვფიქრობთ, რომ გამოხატავს ამ სულისკვეთებას“ – ამბობს ვატო ქავთარაძე.
პროევროპული აქციების დროს დაკავებული რეჟისორის, გიორგი ოკმელაშვილის ვიდეო რგოლი – „ჩიტებს ფრენა არ ავიწყდებათ“, რომელიც მან საქართველოს დამოუკიდებლობის დღისთვის გადაიღო, წელს ფესტივალის კონკურსის 12 კატეგორიაშია წარდგენილი.
ფესტივალის უცვლელი ნაწილია კონკურსიც. კონკურსანტები სხვადასხვა ქვეყნიდან თავიან ნამუშევრებს 13 ნომინაციაში [ბრენდინგი, მდგრადობა, დიზაინი, ციფრული კომუნიკაცია და სხვა] წარადგენენ. გარდა ამისა Ad Black Sea მოიცავს პანელურ დისკუსიებსა და ვორქშოფებს.
რეკლამის საერთაშორისო ფესტივალი 2015 წელს დაარსდა და ის კრეატიული ინდუსტრიის წარმომადგენლებს აერთიანებს. წელს Ad Black Sea – 1400-მდე ქართველ და უცხოელ დელეგატს მასპინძლობს.
ფესტივალის ღონისძიებები რამდენიმე ადგილას მიმდინარეობს და 13 სექტემბრამდე გაგრძელდება.
ენმ-ს ერთ-ერთი ლიდერის, ლევან ხაბეიშვილის დაკავებას სოციალურ ქსელში ეხმაურება ნონა ქურდოვანიძე, ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის ხელმძღვანელი:
„არ ვიცნობ იურისტს, რომელსაც ხაბეიშვილისათვის წარდგენილი ბრალი უკიდურესად კომიკურად არ მიაჩნია. დეტალებში შესვლაც შეუძლებელია, იმდენად აბსურდულია ქრთამის დაპირების ბრალდება. საქმის შეკერვასაც ცოდნა სჭირდება,“ – წერს ფეისბუქში ნონა ქურდოვანიძე.
ლევან ხაბეიშვილი – ენმ-ის პოლიტსაბჭოს ხელმძღვანელი და 4 ოქტომბრის საპროტესტო აქციის ერთ-ერთი ორგანიზატორი დღეს, 11 სექტემბერს, ტელეკომპანია „ფორმულას“ ეზოში დააკავეს.
სუსის ინფორმაციით, ლევან ხაბეიშვილი მისი საჯარო გამოსვლების დროს შსს-ს განსაკუთრებულ დავალებათა დეპარტამენტის თანამშრომლების [გდდ] მიმართ ქრთამის მიცემის დაპირების გამო დააკავეს.
„ნაციონალური მოძრაობის“ ერთ-ერთი ლიდერი ლევან ხაბეიშვილი და ამავე პარტიის წევრი მურთაზ ზოდელავა დააკავეს.
ლევან ხაბეიშვილი – ენმ-ის პოლიტსაბჭოს ხელმძღვანელი და 4 ოქტომბრის საპროტესტო აქციის ერთ-ერთი ორგანიზატორი დღეს, 11 სექტემბერს, ტელეკომპანია „ფორმულას“ ეზოში დააკავეს.
სუსის ინფორმაციით, ლევან ხაბეიშვილი მისი საჯარო გამოსვლების დროს შსს-ს განსაკუთრებულ დავალებათა დეპარტამენტის თანამშრომლების [გდდ] მიმართ ქრთამის მიცემის დაპირების გამო დააკავეს.
„ლევან ხაბეიშვილი სოციალურ ქსელებში ავრცელებდა მოწოდებას პირდაპირ ქრთამის მიცემის შესახებ, თუ განსაკუთრებულ დავალებათა დეპარტამენტის თანამშრომლები უარს იტყოდნენ დავალებების შესრულებაზე, ასევე არ გამოიყენებდნენ სპეციალურ საშუალებებს… მათ 200 ათასი დოლარის გადახდას ჰპირდებოდა,“ – აღნიშნა სუს-ის წარმომადგენელმა დღეს, 11 სექტემბერს გამართულ ბრიფინგზე.
სუსის ინფორმაციით, ლევან ხაბეიშვილი ასევე საჯაროდ მოუწოდებდა პოლიციელებს, მისთვის საიდუმლო მასალა მიეწოდებიათ, სანაცვლოდ კი, პოლიციელებიც 200 ათას დოლარს მიიღებდნენ.
ლევან ხაბეიშვილი სისხლის სამართლის კოდექსის 339-ე მუხლის მიხედვით [ქრთამის მიცემა] დააკავეს.
ლევან ხაბეიშვილთან ერთად დააკავეს „ნაციონალური მოძრაობის წევრი“ მურთაზ ზოდელავა. მას გამოძიება სსკ-ის 353-ე მუხლით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენას ედავება – სამართალდამცავი ორგანოს წარმომადგენლისთვის წინაამდეგობის გაწევა.
სუს-ის ვერსიით, მურთაზ ზოდელავა მაშინ დააკავეს, როცა მან ლევან ხაბეიშვილის მობილური ტელეფონის გადამალვის მიზნით სცადა გაქცევა.
საქსტატის ინფორმაციით საქართველოში პირდაპირი უცხოური ინვესტიციები შემცირებულია. წინა წლის შესაბამის პერიოდთან შედარებთ ინვესტიციების კლება დაფიქსირდა 2025 წლის როგორც პირველ, ასევე მეორე კვარტალშიც. ეკონომისტის შეფასებით, ქვეყანაში ახალი ინვესტიციები რეალურად არ შემოდის და შემცირებულ მონაცემებშიც ახალი ინვესტიცია არ არის. ანუ, უცხოური ინვესტიციები ფაქტობრივად შეჩერებულია.
სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის [საქსტატი] წინასწარი მონაცემებით, საქართველოში განხორციელებული პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების მოცულობამ 2025 წლის მეორე კვარტალში 580.1 მილიონი დოლარი შეადგინა, რაც 2024 წლის მეორე კვარტლის დაზუსტებულ მონაცემებზე 12 პროცენტით ნაკლებია.
ეკონომისტი ბესო ნამჩავაძე „ბათუმელებთან“ განმარტავს, რომ ამ შედარებების ანალიზისას საინტერესოა ისიც, რამდენად რეალურია, რომ ინვესტიცია რომელიც ზემოთ მითითებულ მონაცემებშია, უცხოურია.
„რაც შემოდის, ისიც ფორმალურად უცხოური ინვესტიციაა, უმეტესი ნაწილი, რეალურად ქართველების ფულია, მათ დაფუძნებული აქვთ კომპანიები სხვადასხვა ქვეყნებში. ძირითადად, იყენებენ ბრიტანეთს, ნიდერლანდებს და შემდეგ, იქიდან შემოდის ეს ინვესტიცია და თითქოს უცხოურია.
მაგალითად, წელს, მეორე კვარტალში, ყველაზე მეტი ინვესტიცია შემოსულია საფინანსო სექტორში, 200 მილიონზე მეტი არის ბრიტანეთიდან. ბრიტანული არაფერი არ გახსნილა ახალი საქართველოში, „თიბისი ბანკი“ და „საქართველოს ბანკი“ ოფიციალურად არიან ბრიტანული კომპანიები, ლონდონის ბირჟაზე არიან დარეგისტრირებული და ისინი საქართველოში ფულს ხარჯავენ – ეს იწერება ქვეყნის უცხოურ ინვესტიციებში.
ასევე, არის ადრე შემოსული კომპანიები, ისინი ხარჯავენ ფულს თავისი კომპანიებისთვის და ასე შემდეგ. ახალი ინვესტიციები არ შემოდის. შემცირებულ მონაცემებშიც კი ახალი ინვესტიცია არ არის. ის, რომ ახალი კომპანია შემოვიდა, რაღაც ახალი ააშენა – ასე არ არის და ეს ცუდია“ – ამბობს ბესო ნამჩავაძე.
ბესო ნამჩავაძე
საქსტატის მონაცემებით, 2025 წლის მეორე კვარტალში საქართველოში განხორციელებული პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების მიხედვით, უმსხვილესი ინვესტორი ქვეყნები შემდეგნაირად განაწილდა:
პირველ ადგილზეა გაერთიანებული სამეფო – 242.7 მლნ. აშშ დოლარით, რაც მთლიანი პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების 41.8 პროცენტს შეადგენს, მეორე ადგილზეა თურქეთი – 54.0 მლნ. აშშ დოლარით [9.3 პროცენტი], ხოლო მესამეზე ჩეხეთი – 38.3 მლნ. აშშ დოლარით [6.6 პროცენტი]. ამ ქვეყნების წილი ინვესტიციების მთლიანი მოცულობის 57.7 პროცენტს შეადგენს.
დიაგრამაზე წარმოდგენილია 2025 წლის II კვარტალში პირდაპირი უცხოური ინვესტიციები უმსხვილესი ინვესტორი ქვეყნების მიხედვით
რაც შეეხება სფეროებს, საქსტატის მონაცემებით, 2025 წლის მეორე კვარტალში ყველაზე მეტი პირდაპირი უცხოური ინვესტიცია საფინანსო და სადაზღვევო საქმიანობების სექტორში განხორციელდა და 327.2 მილიონი დოლარი შეადგინა, რაც მთლიანი პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების 56.4 პროცენტია.
მეორე ადგილს იკავებს უძრავი ქონების სექტორი – 66.4 მილიონი დოლარით [11.4 პროცენტი], ხოლო მესამეზე ადგილზეა ენერგეტიკის სექტორი – 54.4 მილიონი დოლარით [9.4 პროცენტი].
სამი უმსხვილესი სექტორის წილმა, განხორციელებული პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების მიხედვით, 77.2 პროცენტი შეადგინა.
საქსტატის განმარტებით, კლება განპირობებულია რეინვესტიციისა და სავალო ვალდებულებების მაჩვენებლის შემცირებით:
„2025 წლის ორ კვარტალში სააქციო კაპიტალმა 123.6 მილიონი აშშ დოლარი შეადგინა, რაც მთლიანი პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების 21.3 პროცენტია. რეინვესტიციამ 466.6 მილიონი აშშ დოლარი შეადგინა და მისი წილი 80.4 პროცენტით განისაზღვრა“.
ეკონომისტ ბესო ნამჩავაძის განმარტებით, ინვესტიციის კლებას ეკონომიკაზე სწრაფი ეფექტი შესაძლოა არ ჰქონდეს, მაგრამ ეს მომავალში საქართველოს ეკონომიკაზე უარყოფითად აისახება:
„ბოლო წლებში ინვესტიციებში კლების ტენდენციაა, რაც, ბუნებრივია, ქვეყნის ეკონომიკური განვითარებისთვის ცუდია, იმიტომ, რომ საქართველო არის განვითარებადი, ღარიბი ქვეყანა და სჭირდება ინვესტიციის მოზიდვა, რომ განვითარდეს.
ასევე, ძირითადად ახდენენ მოგების რეინვესტირებას და ესეც ინვესტიციებში იწერება. აქედან გამომდინარე, ფაქტობრივად, უცხოური ინვესტიციები საქართველოში შეჩერებულია, ახალი ინვესტორი არ არსებობს, ვინც უცხოურ თანხას დებს, ისევ ქართველები დებენ ფულს, ან შესაძლოა ადრე, 10-20 წლის წინ შემოსული კომპანიები ამატებენ რაღაც ინვესტიციებს, თავისი კომპანიების საჭიროებებიდან გამომდინარე.
შესაბამისად, შეიძლება გაჩნდეს კითხვა – თუ ინვესტიციები შემცირდა და ეკონომიკა იზრდება, ეს რაღაც შეუთავსებელი ხომ არ არის ერთმანეთთან? – ეს იმიტომ ხდება, რომ ინვესტიციები არ არის ერთადერთი მიზეზი ეკონომიკური ზრდის. ტურიზმი თუ იზრდება, ან რაღაც სხვა, სხვა მიზეზები შეიძლება იყოს, ექსპორტის ზრდა და ასე შემდეგ და მეორე არის ის, რომ ამას სწრაფი ეფექტი არ აქვს, უფრო მომავალზე მოქმედებს, ვიდრე, ვთქვათ, დღეს.
ახლა ჩვენ რომ ვამბობთ, წელს ექვს თვეში შემცირდა ინვესტიცია, ეს უფრო ურტყამს 2026-2027 წელს და ასე შემდეგ. მომავალში, თუ ასეთი კლება გაგრძელდება, მერე უკვე ეკონომიკური ზრდის ტემპზეც აისახება და უფრო გაართულებს სიტუაციას“.
სტატისტიკის სამსახური განმარტავს, რომ მეორე კვარტლის ინვესტიციების შემოსვლაზე წინასწარი მონაცემები ეყრდნობა რამდენიმე უწყების ინფორმაციას.
ეს უწყებებია: საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური [სტატისტიკური გამოკვლევა „საგარეო ეკონომიკური საქმიანობის შესახებ“], საქართველოს ეროვნული ბანკი, საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო, აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრო.
„მე ქართველ ამომრჩეველს ვეტყოდი მხოლოდ ერთს: ჩვენ უნდა მოვითხოვოთ საპარლამენტო არჩევნები. ჯერ ეს უნდა მოვითხოვოთ… თუ კრიზისის მოგვარებაზე ვსაუბრობთ, კრიზისის მოგვარება, რა თქმა უნდა, პირველ რიგში, საპარლამენტო არჩევნებს უკავშირდება,“ – ამბობს ნინო დოლიძე, „სამართლიანი არჩევნების“ ყოფილი ხელმძღვანელი, საარჩევნო საკითხების ექსპერტი.
ნინო დოლიძეს წინასაარჩევნო მოცემულობაზე ვესაუბრეთ: როცა „ოცნების“ რეჟიმი აწყობს რეპრესიებს და არცერთ პირობას არ ტოვებს სამართლიანი არჩევნებისთვის, სწორია არჩევნებში მონაწილეობა? არსებობს შანსი, რომ არჩევნებში მონაწილეობით ამომრჩეველმა რეალურად დემოკრატიას დაუჭიროს მხარი, თუ ეს მხოლოდ „ქართულ ოცნებას“ აწყობს?
სწორედ ამ საკითხებზე ესაუბრა „ბათუმელები“ ნინო დოლიძეს.
ქალბატონო ნინო, რატომ არ არის არჩევნები ის, რასაც საქართველოში ატარებს „ოცნების“ ანტიკონსტიტუციური და არალეგიტიმური მთავრობა 4 ოქტომბერს?
არჩევნები არის ხალხის უმაღლესი მანიფესტაცია, როდესაც მათ უნდა აირჩიონ საკუთარი ხელისუფალი და არჩევნებით უნდა იყოს შესაძლებელი ხელისუფლების მართლა არჩევა, ან გადარჩევა და ხალხის ნების გამოხატულება.
არჩევნები არის ერთ-ერთი ყველაზე მთავარი ინსტრუმენტი დემოკრატიაში, რომელიც ჩემთვის, როგორც არჩევნების სპეციალისტისთვის და ზოგადად, ყველასთვის, ძალიან მნიშვნელოვანი მექანიზმია.
სამწუხაროდ, საქართველოში უკვე მრავალი წელია ვხედავთ არჩევნების მიმართულებით უკუსვლას. ყველა ხელისუფლების დროს ვხედავდით სვლას თუ უკუსვლას, მაგრამ „ქართული ოცნების“ ხელისუფლების პირობებში, ანუ ბოლო რამდენი წელია ამ უკუსვლას ვხედავთ.
ბოლო ყველაზე დიდი გამოხატულება, რა თქმა უნდა, იყო გასული საპარლამენტო არჩევნები, რომელიც შევაფასეთ, რომ არ იყო თავისუფალი და სამართლიანი. ამ არჩევნებმა ვერ გამოხატა ქართველი ხალხის ნება. ეს ძალიან რთული შეფასებაა, როდესაც არჩევნები ისე კი არ ფასდება, რომ აი, რაღაც მცირე დარღვევებია, არამედ – „ვერ გამოხატავს ხალხის ნებას“.
ამის შემდეგ ჩვენი მოთხოვნაც ეს იყო, რომ ახალი საპარლამენტო არჩევნები უნდა ჩატარებულიყო, იმიტომ, რომ თუ არჩევნები ვერ გამოხატავს ხალხის ნებას, მაშინ იგი თავიდან უნდა ჩატარდეს. ასევე, რა თქმა უნდა, არჩევნები უნდა ჩატარებულიყო გაუმჯობესებულ პირობებში.
არჩევნები უნდა ჩატარდეს თავისუფალ და სამართლიან გარემოში, ამომრჩეველს უნდა შეეძლოს ყოველგვარი ძალადობისგან თავისუფალ გარემოში მიიღოს მონაწილეობა არჩევნებში, მათ შორის წინასაარჩევნო პერიოდი უნდა იყოს თავისუფალი, ამომრჩეველი უნდა დაესწროს სხვადასხვა პარტიის ღონისძიებას, გაარკვიოს, ვინ რას ჰპირდება და ასე შემდეგ.
ანუ ამომრჩეველმა უნდა მიიღოს გადაწყვეტილება თავისუფალ გარემოში – კონტროლის გარეშე. მეორეს მხრივ, ეს ნიშნავს იმას, რომ თავად პარტიებს უნდა ჰქონდეთ შესაძლებლობა, თავისუფლად ატარებდნენ საარჩევნო კამპანიას.
ამასთანავე, საარჩევნო კანონმდებლობა უნდა იყოს ისეთი, რომ შესაძლებელი იყოს თავისუფალ პირობებში არჩევნების ჩატარება; სადამკვირვებლო ორგანიზაციებს უნდა ჰქონდეთ შესაძლებლობა დააკვირდნენ.
ჩვენ ვხედავთ, რომ ყველა ეს ფაქტორი ფაქტობრივად დღეს ქვეყანაში არის უგულებელყოფილი: ამომრჩეველი ვერ იღებს თავისუფლად გადაწყვეტილებას, ხდება მათი ნების კონტროლი, ხდება მათზე ზეწოლა, მათ შორის, წინასაარჩევნო პერიოდში.
რაც შეეხება პოლიტიკურ პარტიებს, ვხედავთ, რომ ნაწილი არ იღებს მონაწილეობას, მაგრამ ვინც იღებს მონაწილეობას, რა თქმა უნდა, უმეტეს შემთხვევაში ამ არჩევნებს რომ შევხედოთ, მათთვისაც არ არის ეს გარემო თავისუფალი და სამართლიანი.
არჩევნებზე დაკვირვების შესაძლებლობაც კი არ არსებობს. შესაძლოა, ვიღაც დარეგისტრირდეს დამკვირვებლად, მაგრამ მას არ შეუძლია შეუმოწმოს უბანზე მისულ ამომრჩეველს პირადობა. ამ მოცემულობაში რამდენად შეიძლება საერთოდ საუბარი იმაზე, რომ ეს არჩევნები შეიძლება იყოს სამართლიანი?
უბრალოდ საარჩევნო უბანზე შეიძლება იყო, მაგრამ მთავარი პროცედურა რაც არის ამომრჩევლის ვერიფიკაცია – ეს ფაქტობრივად შეგვიზღუდეს, ანუ საარჩევნო კანონმდებლობაც გააუარესეს და ეს ცვლილებები გაკრიტიკებულია, მათ შორის, ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეის რეზოლუციაში.
არჩევნების თავისუფლად და სამართლიანად შეფასებისთვის ერთ-ერთი მთავარი არის დაკვირვება. აქ რას ვხედავთ? ერთის მხრივ ვხედავთ, რომ ფაქტობრივად, არცერთი საერთაშორისო ორგანიზაცია არ იქნება წარმოდგენილი ამ არჩევნებზე. ადგილობრივი სადამკვირვებლო ორგანიზაციები კი, ფაქტობრივად ვერ ახერხებენ ფუნქციონირებას.
„სამართლიანი არჩევნები“ რომელიც არჩევნების ყველაზე მთავარი შემფასებელია, დღეს არის დაყადაღებული.
ეს არის 1995 წლიდან დაფუძნებული ორგანიზაცია და ფაქტობრივად ყველა არჩევნებს აკვირდება. მე არ მახსენდება არჩევნები საქართველოში ISFED-ის გარეშე და დღეს, წინასაარჩევნო პერიოდში ISFED არის დაყადაღებული.
ესაა ფაქტორები, რაც ქმნის უმძიმეს რეალობას არჩევნებთან მიმართებით.
რამდენიმე დღის წინ თქვენც დაგიბარეს „პირბადეების საქმეზე“ გამოსაკითხად. რას აჩვენებს ეს საქმე სამოქალაქო ორგანიზაციების წინააღმდეგ წინასაარჩევნო პერიოდში?
როდესაც ჩვენ არჩევნებზე ვსაუბრობთ, წინასაარჩევნო პერიოდში ძალიან მნიშვნელოვანია, როგორ ოპერირებენ სადამკვირვებლო ორგანიზაციები. ფაქტობრივად, შეუზღუდეს მუშაობა რამდენიმე სამოქალაქო ორგანიზაციას და მათ შორის „სამართლიან არჩევნებს“.
ამ ორგანიზაციების დევნა მხოლოდ იმის გამო ხდება, რომ ისინი ამდენი წელი აფასებდნენ არჩევნებს თუ სხვადასხვა საქმიანობით იყვნენ დაკავებული სამოქალაქო სექტორში საქართველოს დემოკრატიის ხელშესაწყობად.
ეს საქმე მკაფიოდ აჩვენებს, რომ „ქართული ოცნებისთვის“ ერთ-ერთ მიზანს წარმოადგენს სამოქალაქო საზოგადოების გაქრობა ქვეყანაში, იმიტომ, რომ დღემდე აგრძელებენ სამოქალაქო საზოგადოებები იმ პრობლემებზე საუბარს, რაც ქვეყანაშია. მაგალითად, „სამართლიანი არჩევნების“ ერთ-ერთი მთავარი ფუნქცია სწორედ ამ საკითხებზე საუბარია, ხომ?! დაყადაღება კი, ისეთი ნაბიჯია, რომელიც ორგანიზაციის ფუნქციონირებას პირდაპირ უშლის ხელს.
ეუთო/ოდირი რამდენიმე დღის წინ მოიწვია „ქართულმა ოცნებამ“ მაშინ, როცა არჩევნებამდე ერთი თვეც აღარ იყო დარჩენილი. რა გათვლა ჰქონდა „ქართულ ოცნებას“ თქვენი დაკვირვებით?
ეუთო/ოდირის მეთოდოლოგია კარგად არის გაწერილი. მას სჭირდება გარკვეული დრო იმისათვის, რომ ჯერ შეაფასოს ქვეყანაში არსებული საარჩევნო პოლიტიკური კონტექსტი და ამის შემდეგ დაგეგმოს, როგორი ტიპის მისიას განახორციელებს.
ზოგადად, ეუთო/ოდირს როდესაც იწვევენ ხოლმე, მრავალი თვით ადრე ისინი ჯერ ქვეყანაში შეფასების მისიას აგზავნიან, რომ შეხედონ ქვეყანაში რა ხდება, სხვადასხვა ჩართულ მხარეებს ხვდებიან და მერე წყვეტენ, რამხელა მისია უნდა იყოს და ასე შემდეგ. ამიტომაც აქვს მნიშვნელობა ეუთო/ოდირის მოწვევას რამდენიმე თვით ადრე, რომ მათ თავიანთი მეთოდოლოგია სრულად გამოიყენონ.
ახლა რა მოხდა? მაშინ როდესაც სტანდარტულად ხდება ეუთო/ოდირის მოწვევა წლის დასაწყისში და არა უგვიანეს გაზაფხულისა, ასევე, ეუთო/ოდირმა აღნიშნა, რომ ყველა წინა თვითმმართველობის არჩევნებზე ჰყავდა „ქართულ ოცნებას“, მოწვეული ეუთო/ოდირი და ახლა ხდება ისე, რომ ეუთო/ოდირს იწვევენ მაშინ, როდესაც ნახევარი საარჩევნო კამპანია არის გასული, ერთი თვეც აღარ არის დარჩენილი არჩევნებამდე – საქართველოში ორი თვეა წინასაარჩევნო კამპანია ოფიციალურად და მათ ერთ თვეზე ნაკლები დრო როდესაც იყო დარჩენილი, მაშინ მისწერეს.
ეუთო/ოდირი დარჩენილ დროში ფიზიკურად ვერ მოახერხებდა მისიის შეკვრას: აპლიკაციების მიღება, შერჩევა და ასე შემდეგ და მეორეა ოდირის მეთოდოლოგია. ზოგადად, სადამკვირვებლო მეთოდოლოგია ნიშნავს წინასაარჩევნო პერიოდის სრულად დაკვირვებას, არჩევნების დღეს და არჩევნების შემდგომ პერიოდს. ახლა გამოდიოდა, რომ ოდირი ძალიან ბევრ პროცედურას და პროცესს წინასაარჩევნო პერიოდისას გამოტოვებდა.
მაგალითად, კანდიდატების რეგისტრაცია არის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი პროცესი, რაც უკვე ამოიწურა არჩევნებამდე 30 დღით ადრე. ამიტომაც, ოდირი ვერც ფიზიკურად და ვერც მეთოდოლოგიურად ვერ დააკვირდებოდა ამას. შესაბამისად, ამიტომ თქვა უარი და ეს ძალიან კარგად იცოდა „ქართულმა ოცნებამ“, პირველად ხომ არ მოუწვევიათ?! „ოცნებაში“ ძალიან კარგად იციან ვადები, ვინ როდის უნდა მოიწვიონ, იციან მეთოდოლოგია ეუთო/ოდირის. შესაბამისად, ეს მოწვევა იმთავითვე, ჩემი აზრით, გათვლილი იყო იმაზე, რომ ოდირი ვერ მოახერხებდა ჩამოსვლას.
როგორ აისახება საარჩევნო გარემოზე ის, რომ პოლიტიკური ოპონენტები „ოცნებამ“ ციხეში გამოკეტა, ასევე მედიის მდგომარეობა, რასაც სიმბოლურად ყველაზე კარგად ჟურნალისტ მზია ამაღლობელის უკანონო პატიმრობა აჩვენებს?
რა თქმა უნდა. თავისუფალი და სამართლიანი არჩევნებისთვის ძალიან მნიშვნელოვანია მედიაგარემო. არჩევნების გაშუქება მნიშვნელოვანია თუნდაც იმ კომპონენტით, რომ ამომრჩეველმა გააკეთოს ინფორმირებული არჩევანი.
დღეს რა ხდება? მედია ყველაზე მძიმე მდგომარეობაშია, რაც კი საქართველოს დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ გვახსოვს: მიღებულია კანონები მედიის წინააღმდეგ, ასევე ხდება ფიზიკურად მედიის დევნა – ვნახეთ იგივე აქციების დროს რა მოუვიდა მაკა ჩიხლაძეს, გურამ როგავას და ასე შემდეგ, ფიზიკურად უსწორდებიან მედიის წარმომადგენლებს.
ასევე, არაერთი ნაბიჯი გადაიდგა შინაარსის შეზღუდვის მიმართულებით. ყველა მხრივ ებრძვიან მედიას. ამიტომაც, მედიის ასეთ მდგომარეობაში ყოფნა, რა თქმა უნდა, პირდაპირ აისახება არჩევნების სამართლიანად ჩატარებაზე.
ასევე, პოლიტიკური პარტიების თავისუფლად მუშაობა ერთ-ერთი მთავარი ფაქტორია არჩევნების თავისუფლად ჩატარებისთვის. ოპოზიციის რამდენიმე ლიდერი ჩასვეს ციხეში, რაც, ცხადია, დამაზიანებელია წინასაარჩევნო პერიოდისთვის. რამდენიმე ლიდერი გამოუშვეს, მაგრამ ეს არ ცვლის მოცემულობას – სხვები ციხეში რჩებიან.
ოპოზიციის ნაწილი, ვინც მონაწილეობს არჩევნებში, ამტკიცებს, რომ „ოცნებისთვის“ მიტაცებული ძალაუფლების წართმევას შეძლებს არჩევნების გზით. თქვენი აზრით, რამდენად ტოვებს ამის შანსს ეს არჩევნები?
არ მინდა პოლიტიკური განცხადება გავაკეთო, რადგან სამოქალაქო საზოგადოებას წარმოვადგენ და ჩემთვის, როგორც არჩევნების სპეციალისტისთვის, არჩევნები არის ძალიან მნიშვნელოვანი მექანიზმი იმისათვის, რომ ამომრჩეველმა გამოხატოს თავისი ნება.
მე მაწუხებს ყველა ის არჩევნები, რომელიც ამომრჩევლის ნდობას კიდევ უფრო არყევს, იმიტომ რომ ჩვენ პირიქით ამომრჩეველს ვეუბნებით: წადი არჩევნებზე და გამოხატე შენი პოზიცია!
ამ მოცემულობაშიც იგივე შეგიძლიათ უთხრათ ამომრჩეველს: წადი არჩევნებზე?
გამიჭირდება ამ არჩევნებთან დაკავშირებით ამის თქმა, იმიტომ, რომ პოლიტიკური პარტიების მონაწილეობას რომ თავი დავანებოთ, დღეს არ გადადგმულა ისეთი ნაბიჯები საარჩევნო კანონმდებლობის მიმართულებით, თუ უწყებების დამოუკიდებლობის მიმართულებით, რომელიც ატარებს არჩევნებს. ცესკოს დამოუკიდებლობა არის ძალიან მნიშვნელოვანი, ასევე სხვა უწყებების, რომლებიც ჩართული არიან არჩევნებში.
ჩემი მოთხოვნა კვლავ რჩება ის, რომ ჯერ კიდევ ჩასატარებელია საპარლამენტო არჩევნები, რომელიც გამოხატავს ქართველი ხალხის ნებას, ამ არჩევნებამდე კი ძალიან ბევრი ნაბიჯი არის გადასადგმელი იმისათვის, რომ ხალხმა რეალურად მოახერხოს არჩევნებში თავისუფლად მონაწილეობა და თავისუფალი ნების გამოხატვა.
არჩევნები ასე ცალკე აღებული არ არის, ამას სჭირდება ძალიან დიდი მომზადება, როგორც საკანონმდებლო ცვლილებების, ასევე ინსტიტუტების დამოუკიდებლობა, რაც დღეს მიტაცებულია.
რა განცხადებაც არ უნდა გააკეთოს საარჩევნო ადმინისტრაციამ, ჩვენ ვნახეთ უდიდესი პრობლემები გასულ არჩევნებზე და სხვა ყველა პრობლემას რომ თავი დავანებოთ, იგივე გაჟონვა , როცა ხმის ფარულობა იყო დარღვეული, ასევე, ჩემმა ორგანიზაციამ [სამართლიანი არჩევნები] ნახა, მაგალითად, ფაქტობრივად „კარუსელის“ ინდიკაცია, როდესაც კაცი ამომრჩეველი იმაზე მეტი მივიდა უბანზე, ვიდრე სიაში იყო.
თუკი არ გადაიდგმება კონკრეტული ნაბიჯები, რომ ამომრჩეველი საარჩევნო ადმინისტრაციას, ცესკოს, უბნებს, ოლქებს ენდოს, ძალიან რთული იქნება ბევრისთვის არჩევნებზე მისვლა.
მიგაჩნიათ თუ არა, რომ ამ კონტექსტში არჩევნების ჩატარება აწყობს პრაქტიკულად მხოლოდ „ქართულ ოცნებას“, რომელიც შეეცდება სიტუაციის იმგვარად წარმოჩენას, თითქოს რაღაც დალაგდა?
შესაძლოა, „ქართულ ოცნებას“ სხვადასხვა მიზანი ჰქონდეს ამ არჩევნებთან დაკავშირებით. მე ვიტყოდი, რომ ამ არჩევნების ჩატარების ხარისხი ვერ შეცვლის იმ მოცემულობას, რომელიც არჩევნებთან დაკავშირებით არსებობს ქვეყანაში.
ქვეყანაში არის უდიდესი პოლიტიკური და სამართლებრივი კრიზისი – ყველას ახსოვს გასული საპარლამენტო არჩევნების ჩატარების ხარისხი და როდესაც იქ დგას ლეგიტიმაცია, ძალიან გაჭირდება ახლა თვითმმართველობის არჩევნებით იმ ლეგიტიმაციის აღდგენა და ფაქტობრივად შეუძლებელია.
„ქართულ ოცნებას“ შეიძლება ბევრი სურვილი ჰქონდეს, მაგრამ ჩემთვის, როგორც არჩევნების სპეციალისტისთვის, ამ არჩევნების ჩატარების ხარისხი ვერ შეცვლის იმ რეალობას, რაც არჩევნებთან დაკავშირებით დღეს ქვეყანაში არის და ეს რეალობა ის არის, რომ საქართველოში არ ტარდება თავისუფალი და სამართლიანი არჩევნები.
იქიდან გამომდინარე, რომ ამ არჩევნების მიმართ მაღალი კონკურენცია არ არის, შესაძლოა, „ქართულ ოცნებას“ ამ არჩევნებზე არ დასჭირდეს ისეთივე მანიპულაციები, რაც გასულ არჩევნებზე ვიხილეთ. არ ვიცი როგორი იქნება ეს არჩევნები, თუმცა წინასაარჩევნო პერიოდზე უკვე შეგვიძლია ვთქვათ, რომ უმძიმესია.
რა შეგიძლიათ უთხრათ ამომრჩეველს, რომელიც ხედავს, რომ ქვეყანა საფრთხეშია: არჩევნები არ არის არანაირი შანსი, რომ არჩევნების გზით მხარი დაუჭიროს ამ ქვეყნის დამოუკიდებლობას და თავისუფლებას?
მე ქართველ ამომრჩეველს ვეტყოდი მხოლოდ ერთს: ჩვენ უნდა მოვითხოვოთ საპარლამენტო არჩევნები, რომელიც არ იყო ქართველი ხალხის გამოხატულება. ჯერ ეს უნდა მოვითხოვოთ.
იმიტომ, რომ თვითმმართველობის არჩევნები კარგადაც რომ ჩატარდეს, არ ცვლის ქვეყანაში არსებითად პოლიტიკურ სიტუაციას?
არჩევნები, რომელმაც ვერ გამოხატა ხალხის ნება, უნდა ჩატარდეს თავიდან და ამის შემდეგ უნდა დაიწყოს ყველა სხვა პროცესი. საპარლამენტო არჩევნებით არის შესაძლებელი ეროვნული ხელისუფლების არჩევა.
ამიტომაც, ჩვენ, საქართველოს მოქალაქეებმა უნდა მოვითხოვოთ კვლავ ახალი, თავისუფალი და სამართლიანი საპარლამენტო არჩევნები და მხოლოდ ამის შემდეგ შეგვიძლია სხვა დანარჩენ ნაბიჯებზე ვიფიქროთ.
თქვენ პრაქტიკულად იზიარებთ წინააღმდეგობის გზავნილს. ქუჩის საპროტესტო აქცია არის მთავარი ინსტრუმენტი, რომ დღეს პოლიტიკური სიტუაცია შეიცვალოს ქვეყანაში და არა არჩევნები?
ქვეყანაში არის პოლიტიკური კრიზისი და ეს ყველამ ძალიან კარგად იცის. ეს კრიზისი არის აუცილებლად მოსაგვარებელი და ამ კრიზისის მოგვარებისთვის ორი მოთხოვნა არსებობს. მე ვიზიარებ ამ ორ მოთხოვნას, რომელიც რამდენი ხანია აქვთ მოქალაქეებს ამ კრიზისის დაწყებიდან: ახალი საპარლამენტო არჩევნები და უკანონოდ დაკავებული ადამიანების გათავისუფლება.
მე მაინც ცალსახად მოწოდება-არმოწოდება არ მინდა გამომივიდეს, ვთქვათ, არჩევნებზე წადი თუ არ წადი, ჩემთვის, როგორც არჩევნების სპეციალისტისთვის ცოტა რთულია ამის გაკეთება, მაგრამ ნახეთ, ძალიან მნიშვნელოვანია, ამომრჩეველს ვუთხრათ, რომ აბსოლუტურად განსხვავდება საპარლამენტო არჩევნები და განსხვავდება თვითმმართველობის არჩევნები თავისი შინაარსით და ასარჩევი ადამიანებით: რა გავლენას ახდენენ ეს ადამიანები ადგილობრივ პოლიტიკასა და ეროვნულ პოლიტიკაზე? ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებში მონაწილეობა არ ცვლის ეროვნულ დონეზე ხელისუფლებას და იქ მოსაგვარებელ პრობლემებს და პირიქით.
ორივე ძალიან მნიშვნელოვანი არჩევნებია, მაგრამ ორივეს თავისი დანიშნულება აქვს. ამიტომ, თუ კრიზისის მოგვარებაზე ვსაუბრობთ, კრიზისის მოგვარება, რა თქმა უნდა, პირველ რიგში, საპარლამენტო არჩევნებს უკავშირდება.
„სააგიტაციო მასალის დაზიანება ისჯება საარჩევნო კოდექსით და არა სისხლის კოდექსით“, – წერს ფეისბუქზე ნინო ლომჯარია, ყოფილი სახალხო დამცველი.
10 სექტემბერს სისხლის სამართლის წესით 23 წლის სტუდენტი მეგი დიასამიძე დააკავეს. მას გამოძიება კახი კალაძის საარჩევნო ბანერის დაზიანების გამო სსკ-ს 187-ე მუხლით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენას ედავება. ეს მუხლი გულისხმობს სხვისი ნივთის დაზიანებას, ან განადგურებას.
მეგი დიასამიძე წინასწარი დაკავების იზოლატორშია. ჯერ მისთვის ბრალი პროკურატურას არ წარუდგენია.
ნინო ლომჯარიას შეფასებით, თუ დადგინდება, რომ საარჩევნო პლაკატი ნამდვილად დაზიანდა, ამ შემთხვევაში საარჩევნო კოდექსი 1000-ლარიან ჯარიმას ითვალისწინებს.
კვალიფიციური და დამოუკიდებელი იურისტები მეგი დიასამიძის ქმედებაში – კახი კალაძის საარჩევნო ბანერზე წარწერის გაკეთება – სისხლის სამართლებრივ პასუხისმგებლობას გამორიცხავენ.
„წინასაარჩევნო პერიოდში კანდიდატის პლაკატის დაზიანების საკითხზე პასუხისმგებლობას არეგულირებს საარჩევნო კოდექსი (არა სისხლის კოდექსი) და მისთვის გათვალისწინებულია 1000 ლარიანი ჯარიმა.
„დაუშვებელია და ამ კანონით დადგენილი წესით ისჯება სააგიტაციო მასალის ჩამოხსნა, ჩამოხევა, დაფარვა ან დაზიანება” [საარჩევნო კოდექსი, მუხლი 46. პუნქტი 7.1]; საარჩევნო პლაკატის დაზიანება ისჯება კოდექსის 80-ე მუხლით: „უკანონოდ ჩამოხსნილი, ჩამოხეული, დაფარული ან დაზიანებული საარჩევნო პლაკატების ამ კანონის მე-80 მუხლით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ნაწილში ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის შესახებ ოქმს ადგენს შესაბამისი მუნიციპალიტეტის აღმასრულებელი ორგანო ან მის მიერ უფლებამოსილი პირი.” [მუხლი 93, პუნქტი 4];კოდექსის 80-ე მუხლი ითვალისწინებს 1000 ლარიან ჯარიმას,“ – წერს ნინო ლომჯარია.
„მეგი დიასამიძის ქმედება არც დანაშაულია და არც სამართალდარღვევა,“ – აცხადებს „ნონა ქურდოვანიძე, „ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის“ ხელმძღვანელი.
10 სექტემბერს სისხლის სამართლის წესით 23 წლის სტუდენტი მეგი დიასამიძე დააკავეს. მას გამოძიება კახი კალაძის საარჩევნო ბანერის დაზიანების გამო სსკ-ს 187-ე მუხლით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენას ედავება. ეს მუხლი გულისხმობს სხვისი ნივთის დაზიანებას, ან განადგურებას.
ნონა ქურდოვანიძის აზრით, მეგი დიასამიძის წინააღმდეგ სასამართლოში მაქსიმუმ სამოქალაქო წესით სარჩელის შეტანა შეიძლებოდა:
„ესეც იმ შემთხვევაში, თუ იმ პლაკატზე წარწერის მოსაშორებლად საჭირო გახდა რაიმე ხარჯის გაწევა, მაგალითად, გასაწმენდი საშუალებების შეძენა. ნებისმიერი რამ, ბანერი იქნება ეს თუ პლაკატი, რომელზეც გამოსახულია არჩევნებში მონაწილე პირი ან/და მისი არჩევნებში მონაწილეობის რიგითი ნომერი, მიიჩნევა სააგიტაციო მასალად,“ – წერს ნონა ქურდოვანიძე ფეისბუქზე.
საიას ხელმძღვანელი ხაზს უსვამს იმას, რომ პარტია „ქართული ოცნება“ თავად არღვევს კანონს, როცა კულტურული მემკვიდრეობის სტატუსის მქონე შენობაზე ათავსებს სააგიტაციო მასალას.
„წინასაარჩევნო პერიოდში სააგიტაციო მასალის განთავსებას აქვს თავისი წესები. იმ შენობა-ნაგებობებს და სხვა ადგილებს, სადაც შესაძლებელია სააგიტაციო მასალის განთავსება, განსაზღვრავენ მუნიციპალიტეტის ორგანოები. თუმცა, საარჩევნო კოდექსით კატეგორიულად აკრძალულია სააგიტაციო მასალის განთავსება კულტურული მემკვიდრეობის სტატუსის მქონე შენობა-ნაგებობაზე.
პეტრე მელიქიშვილის N12-ში მდებარე შენობა [სასტუმრო ,,საქართველო“] სახელმწიფოს მიერ ადმინისტრირებულ პორტალზე მონიშნულია, როგორც კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლი. შესაბამისად, ამ შენობაზე სააგიტაციო მასალის გამოფენა აკრძალულია და შესაძლებელია შეფასდეს შენობის იერსახის დამახინჯებად.შენობის იერსახის დამახინჯება არის ადმინისტრაციული სამართალდარღვევა და იწვევს იმ პირის დაჯარიმებას, რომელმაც ეს პლაკატი გააკრა.
შესაბამისად, ის პლაკატი, რომლის დაზიანების საფუძვლით 23 წლის სტუდენტი გოგო სისხლის სამართლის წესით დაიჭირეს, შესაძლოა შეფასდეს კანონის დარღვევით გამოფენილ საარჩევნო ბანერად,“ – აცხადებს ნონა ქურდოვანიძე.
სიას ხელმძღვანელი განმარტავს, რატომ არაა სამართლებრივი ლოგიკით კანონის დარღვევით გამოფენილი პლაკატის დაზიანება სისხლის სამართლის დანაშაული:
„სტუდენტი დაკავებულია სისხლის სამართლის კოდექსის 187-ე მუხლით, რაც სხვისი ნივთის იმგვარ დაზიანებას ან განადგურებას გულისხმობს, რამაც მნიშვნელოვანი ზიანი გამოიწვია. მოცემულ შემთხვევაში პლაკატი განადგურებული არ არის, ის ისევ გამოფენილია. პლაკატი დაზიანებულადაც კი არ შეიძლება ჩაითვალოს, რადგან მასზე გაკეთებული წარწერა მალევე, მარტივად მოაშორეს.
დაზიანებად არ შეიძლება შეფასდეს გამოხატვის თავისუფლების ფარგლებში გაკეთებული ისეთი წარწერა, რომელიც ნივთზე წარუშლელ კვალს არ ტოვებს ან რომლის გამოსწორებაც განსაკუთრებული ძალისხმევის გარეშეა შესაძლებელი.
ამდენად, ეს ქმედება არათუ დანაშაული, სამართალდარღვევაც კი არ არის.
თუ წარწერის მოშორებას დასჭირდა რაიმე გასაწმენდი საშუალების ყიდვა, რაც დაუჯდა მესაკუთრეს ამ საშუალებების შეძენა, შეეძლო დაეანგარიშებინა, წარმოედგინა შესაბამისი შესყიდვის მტკიცებულებები, შეეტანა სამოქალაქო წესით სარჩელი სასამართლოში და ედავა ამ ხარჯების ანაზღაურებაზე. ამ დავის განხილვას დალოდებოდა თვეები და შესაძლოა წლებიც, ისევე, როგორც არაერთი მოქალაქე ელოდება მისი საქმის გაჭიანურებულ განხილვას დღევანდელ სასამართლოში,“ – წერს ნონა ქურდოვანიძე.
„მთელი პერიოდის განმავლობაში [9 საათი] მეგის ჰქონდა ხელები შეკრული ზურგს უკან. მიუხედავად იმისა, რომ ითხოვა ბორკილების ან მოშვება ან ხელების წინ გადმოტანა ძალიან ცინიკურად უთხრეს, რომ ნაკლები ემოძრავა და ხელები აღარ ეტკინებოდა,“ – მეგი დიასამიძის ადვოკატი შოთა თუთბერიძე მეგი დიასამიძის დაკავების დეტალებს ჰყვება.
კახი კალაძის საარჩევნო ბანერის დაზიანების ბრალდებით, 23 წლის სტუდენტი მეგი დიასამიძე სისხლის სამართლის წესით 10 სექტემბერს დააკავეს.
ადვოკატ შოთა თუთბერიძის განმარტებით, მეგი დიასამიძე დააკავეს ლანჩხუთში, გზაზე, როდესაც ის თბილისიდან აჭარაში მიდიოდა, საკუთარ სოფელში. მეგი დიასამიძეს დაკავებისთანავე წაართვეს ტელეფონი და მთელი 9 საათის განმავლობაში არ ეძლეოდა ადვოკატის მომსახურებით სარგებლობის საშუალება.
„გაკვირვებას იწვევს ის მასშტაბი და ის რესურსი, რომელიც დაიხარჯა სტუდენტი გოგონას დასაკავებლად. ჩატარდა ძალიან სასაცილო, პრიმიტიული სპეცოპერაცია. იგი მიდიოდა საკუთარ სახლში, მიემგზავრებოდა აჭარაში, რა დროსაც ჩაუსაფრდნენ სადღაც ლანჩხუთის მიმდებარე ტერიტორიაზე, გურიაში, ტყეში. ჯერ მივიდნენ მძღოლთან და ეჩხუბებოდნენ პოლიციელები არარსებულ სამართალდარღვევაზე, თითქოს მძღოლმა რაღაც საგზაო მოძრაობის წესი დაარღვია, ხოლო ბრძანების მიღების შემდეგ მივიდნენ მეგისთან და პირველი, რაც გააკეთეს, წაართვეს ტელეფონი, მომდევნო 9 საათის განმავლობაში მას არ ჰქონდა საშუალება, რომ ადვოკატის მომსახურებით ესარგებლა,“- უთხრა შოთა თუთბერიძემ „ნეტგაზეთს“.
შოთა თუთბერიძე ასევე საუბრობს დაკავებისას პოლიციელთა მხრიდან უფლებამოსილების გადაჭარბებაზე და ამბობს, რომ
დაკავების შემდეგ, თბილისში გადმოყვანამდე, დაახლოებით 9 საათის განმავლობაში მეგი დიასამიძეს ხელები ზურგს უკან ჰქონდა შეკრული, ხოლო მას შემდეგ, რაც დაკავებულმა სტუდენტმა ბორკილების ოდნავ მოშვება ან ხელების წინ გადმოტანა ითხოვა, ცინიკურად უთხრეს, რომ „ნაკლები ემოძრავა და ხელები აღარ ეტკინებოდა“.
„არცერთ მომენტში მეგი დიასამიძისთვის არ განუმარტავთ თუ რატომ არის ის დაკავებული. პოლიციელების ქცევას არ შეიძლება მიეცეს სამართლებრივი შეფასება, გარდა იმისა, რომ ეს არის დანაშაული, უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენება, რაც მათ გააკეთეს.
სულ რომ დამნაშავე იყოს მეგი დიასამიძე, ნებისმიერ ბრალში, ის, რაც მას, როგორც დაკავებულს გაუკეთეს, არის სისხლის სამართლის დანაშაული,“ – უთხრა შოთა თუთბერიძემ „ნეტგაზეთს“.
მეგი დიასამიძე 10 სექტემბერს, კახი კალაძის საარჩევნო ბანერის დაზიანების ბრალდებით დააკავეს. შსს-ს თანახმად, მეგი (ირმა) დიასამიძემ, „მელიქიშვილის გამზირზე, პარტია „ქართული ოცნება – დემოკრატიული საქართველოს“ თბილისის მერობის კანდიდატის საარჩევნო ბანერი დააზიანა“.
გამოძიება 23 წლის სტუდენტი გოგოს წინააღმდეგ სისხლის სამართლის კოდექსის 187-ე მუხლით მიმდინარეობს.
10 სექტემბერს, აშშ-ის ჰელსინკის კომისიაში საქართველოს შესახებ მოსმენა გაიმართა.
„პარტნიორიდან პრობლემამდე: საქართველოს ანტიამერიკული გადახვევა“ — ასე ეწოდებოდა სხდომას, რომელზეც საქართველოს მეხუთე პრეზიდენტ სალომე ზურაბიშვილს, „სამოქალაქო იდეის“ დამფუძნებელ თინა ხიდაშელსა და ჰადსონის ინსტიტუტის მკვლევარ, ლუკ კოფის მოუსმინეს.
„ბათუმელები“ გთავაზობთ სალომე ზურაბიშვილის გამოსვლის ტექსტს, რომელიც საქართველოს მეხუთე პრეზიდენტის პრესსამსახურმა გაავრცელა:
„უნდა გავიხსენო, რომ 100 წლის წინ, კონგრესის კომისია უკვე მართავდა მოსმენას საქართველოში არსებულ მდგომარეობაზე. ეს იყო 1926 წელი და იმ დროს საქართველოში ვითარება უკიდურესად მძიმე იყო.
იმედი მაქვს, რომ ამჯერად, ყველაფერი სხვანაირად დასრულდება და ჩვენ შევძლებთ ვნახოთ მოვლენების სხვა გზით განვითარება. ჩვენ ყველამ ვიცით და მედიის საშუალებითაც არაერთხელ იქნა ახსნილი, რომ სიტუაცია საქართველოში უკიდურესად რთულია დემოკრატიული უფლებების, თავისუფლებებისა და ადამიანის მდგომარეობის კუთხით.
მე დღეს აქ ვარ იმ ადამიანების სახელით, რომლებიც ციხეში სხედან და სიმბოლურად, მინდა დავასახელო მზია ამაღლობელი, როგორც ჟურნალისტი, როგორც ქალი, რომელიც სრულიად უსაფუძვლოდაა დატყვევებული. სწორედ ამ ადამიანების სახელით მინდა ვისაუბრო საქართველოსა და შეერთებულ შტატებს შორის ურთიერთობებზე და გავიხსენო, რომ უკვე 30 წელზე მეტია, ამერიკის შეერთებული შტატები საქართველოს გვერდით დგას, მხარში გვედგა, რათა დაგვხმარებოდა დამოუკიდებელი, სტაბილური, პროდასავლური, რეფორმებზე ორიენტირებული სახელმწიფოს აშენებაში, რომელსაც დღეს ვკარგავთ.
საქართველო პატარა ქვეყანაა, რომელსაც ევროატლანტიკური უსაფრთხოებისთვის დიდი სტრატეგიული მნიშვნელობა აქვს.
უკვე 30 წელზე მეტია შეერთებულმა შტატებმა 6 მილიარდ დოლარზე მეტი გაიღო არა საჩუქრის, არამედ ვალდებულების სახით საქართველოს თავისუფლების, უსაფრთხოებისა და ევროპული მომავლისათვის;
დაიცვა საქართველოს სუვერენიტეტი;
ხელი შეუწყო საქართველოს ეკონომიკისა და დემოკრატიული ინსტიტუტების განვითარებასა და გაძლიერებას;
დაეხმარა საქართველოს თავდაცვის ძალების აღჭურვასა და წვრთნაში;
ააშენა სკოლები და საავადმყოფოები;
გაწვრთნა მასწავლებლები, სახელმწიფო მოხელეები და სამედიცინო სპეციალისტები.
ეს იყო ქმედებები, რომლებმაც უზრუნველყვეს მშვიდობა და სტაბილურობა საქართველოში, ქვეყანაში, რომელიც სულ უფრო მეტად ხდება გადამწყვეტი შავი ზღვის უსაფრთხოების, შუა კორიდორისა და ენერგორესურსების გზებისათვის, რომლებიც აკავშირებენ შავ და კასპიის ზღვებს, ასევე ცენტრალურ აზიამდე და მის უდიდეს რესურსებამდე.
საქართველო, მთელი ამ დროის განმავლობაში, მოქმედებდა როგორც შეერთებული შტატების სანდო პარტნიორი, ჩაერთო ავღანეთსა და ერაყში სახიფათო მისიებში. ქართველი ხალხი კი, მხარს უჭერდა ამ პარტნიორობას.
საქართველო აშშ-სთვის სტრატეგიული გამარჯვება იყო. ეს იყო გამარჯვება რუსეთის წინააღმდეგ! და ეს მშვიდობიანი გამარჯვება იყო მას შემდეგ, რაც რუსეთი, საუკუნეზე მეტი ხნის განმავლობაში ცდილობდა კავკასიის და შესაბამისად, ცენტრალური აზიის ექსკლუზიური დომინაციის შენარჩუნებას, ამერიკა რეგიონში სრულფასოვანი მოთამაშე გახდა, შთააგონა ჩვენი ხალხი და განსაზღვრა ახალი სტანდარტები.
დღეს, 30 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში, პირველად საქართველოს მმართველმა რეჟიმმა ზურგი აქცია ამ პარტნიორობას, დააშორა და სანდო მოკავშირისგან იზოლაციაში მოაქცია როგორც საკუთარი თავი, ისე ქვეყანა, რითაც თანდათან უფრო მეტად დაუახლოვა ქვეყანა შეერთებული შტატების მოწინააღმდეგეებს. რუსეთი თამაშობს თავისი დომინანტური პოზიციის აღდგენისათვის.
„ქართული ოცნება“ სულ უფრო მეტად ხდება ანტიდასავლური და პრორუსული.
„ქართული ოცნების“ საჯარო პოზიციები სულ უფრო აგრესიულ, ანტიამერიკულ ტონს იღებს: საჯარო შეტევები აშშ-ის წარმომადგენლებზე, ამერიკის პოლიტიკაზე, მტრული თავდასხმები პირადად პრეზიდენტ ტრამპზე და მის ადმინისტრაციაზე, აშშ-ის მიმართ ბრალდებები ე.წ. მეორე ფრონტის გახსნის მოთხოვნაზე.
პარალელურად, „ქართული ოცნების“ ლიდერები აქტიურად აღრმავებენ კავშირებს, პირველ რიგში, რუსეთთან (რუსული პიარის რიტორიკის კოპირება), ჩინეთთან (ანაკლიას პროექტი, სტრატეგიული პარტნიორობა ამერიკული პროექტის შეჩერების შემდეგ, ინფრასტრუქტურული პროექტები, უვიზო მიმოსვლა) და ირანთან.
საგარეო და შიდა პოლიტიკის 360 გრადუსიანი შემოტრიალება, დამოუკიდებლობის კომპრომეტირება, რომელიც ძალიან მაღალი ფასით იქნა მიღწეული (ქვეყნის 25% ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, ომები, 2008 წლის ომი)! ეს მიმართულება პირდაპირ ეწინააღმდეგება აშშ-ის ეროვნულ ინტერესებს.
რუსეთის ახალი ჰიბრიდული ომი საქართველოს დამოუკიდებლობის წინააღმდეგ – რუსეთის უწყვეტი და გაძლიერებული ჩარევა საქართველოში დემოკრატიის შესასუსტებლად, საზოგადოების დაყოფის დასათესად, არა შეიარაღებული ძალებით, არამედ ახალი, ჰიბრიდული მეთოდებით.
პირველად, უახლოეს ისტორიაში რუსეთი ეუფლება „რბილ ძალას“ – პროპაგანდას, რომელიც დაკავშირებულია თანამედროვე ტექნოლოგიასთან. კრემლის ეს მეთოდები, ბოლო ათწლეულის განმავლობაში, რუსეთშია გამოცდილი.
ტოტალური კონტროლი და ძალაუფლების კონსოლიდაცია, სახელმწიფო ინსტიტუტების ხელში ჩაგდება; ფუნდამენტური ადამიანის უფლებების დარღვევა, კონსტიტუციის უგულებელყოფა, სასამართლოების, ისევე როგორც პოლიციის ძალების პოლიტიზება
ოპოზიციის სრული გაუქმება (გამოგონილი ბრალდებებით სამოქალაქო აქტივისტების რამდენიმე წლით ციხეში ჩასმა) ოპოზიციის ლიდერების დაპატიმრება და გასამართლება. პოლიტიკური პარტიები განადგურების საფრთხის წინაშე დგანან, არასამთავრობო ორგანიზაციებს ჩამოერთვათ დაფინანსება და პარალიზებულნი არიან.
რუსეთი საქართველოში აშკარად სტრატეგიული კარტით თამაშობს, რათა აღიდგინოს თავისი დომინაცია აღმოსავლეთ-დასავლეთის მარშრუტზე, კონტროლი კავკასიასა და შავ ზღვაზე, გააუქმოს დასავლელი პარტნიორების სტრატეგიული გამარჯვება, ბოლო 30 წლის განმავლობაში, დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ.
ეჭვგარეშეა, რომ ქართველი ხალხი არ ეთანხმება ამ დივერსიულ, ძალადობრივ ქმედებებს და ისეთივე ერთგული რჩება დემოკრატიისა და აშშ-სთან სტრატეგიული პარტნიორობის აღდგენისა, როგორც თავისი ევროპული მომავლისა.
რატომ არის საქართველო მნიშვნელოვანი აშშ-სთვის? – საქართველოში დემოკრატიის გარეშე არ არსებობს სტაბილურობა; საქართველოში სტაბილურობის გარეშე არ არსებობს მშვიდობა სამხრეთ კავკასიაში.
საქართველოს მომავალი წარმოადგენს სტრატეგიულ გამოწვევას როგორც შეერთებული შტატების, ისე ევროპელი პარტნიორებისთვის. რუსეთმა ჯერ კიდევ წინა საუკუნეებში აღიარა, რომ „ვინც აკონტროლებს საქართველოს, ის აკონტროლებს კავკასიას“. დროა, ჩვენმა დასავლელმა პარტნიორებმა აღიარონ ეს სტრატეგიული რეალობა და თავიდან აიცილონ:
შავ ზღვაში ჩინეთისა და რუსეთის გაზრდილი გავლენა;
საქართველოს მზარდი ეკონომიკური და პოლიტიკური კავშირები რუსეთთან და ჩინეთთან;
საქართველოს მმართველი რეჟიმის კორპორატიული კავშირი ირანთან და ტერორისტ ლიდერებთან;
საქართველო ნაცრისფერ ზონად გადაქცევა, სადაც აყვავდება ტრეფიკინგი, მიგრაციული მარშრუტები.
გეოპოლიტიკური ცვლილება რეგიონში:
აშშ-ის მედიაციით მიღწეულმა შეთანხმებამ სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის გახსნა ახალი გზები რეგიონული სტაბილურობისთვის, კავშირისა და ეკონომიკური თანამშრომლობისთვის. ეს დიდი გამარჯვება და წარმატებაა პრეზიდენტ ტრამპისთვის.
ეს გეოპოლიტიკური ცვლილება არ უნდა მოხდეს.
თუ რუსეთს საქართველოზე გავლენის გაფართოების უფლება მიეცემა, ამით დაბლოკავს ერთიანი და მშვიდობიანი კავკასიის პოტენციალს, რომელიც შავ და კასპიის ზღვებს, ევროკავშირსა და ცენტრალურ აზიას აკავშირებს.
კავშირი და ენერგეტიკული მარშრუტების დივერსიფიკაცია აშშ-სა და ევროპელი პარტნიორებისთვის მნიშვნელოვანი შესაძლებლობებია, თუმცა ეს ყველაფერი დამოკიდებულია იმაზე, რომ რუსეთმა ვერ შეძლოს სამხრეთ ფლანგებზე ექსკლუზიური ბატონობის აღდგენა.
დაბოლოს:
რუსეთთან შემწყნარებლობა სახიფათოა!
აშშ-ის შემრიგებლური მიდგომა საქართველოს ფაქტობრივ ლიდერობასთან წარსულში ჩავარდა და ვერც ახლა მიაღწევს წარმატებას!
დრო აღარ არის ორაზროვნებისთვის, საჭიროა მკაფიო პოლიტიკა საქართველოს მიმართ!
რასაც მმართველი რეჟიმი საქართველოში აკეთებს, ეს არ არის მხოლოდ დემოკრატიული ღირებულებების ღალატი – ეს არის პირდაპირი უარი სტრატეგიულ პარტნიორობაზე შეერთებულ შტატებთან.
ამერიკელმა გადასახადის გადამხდელებმა, დიპლომატებმა და სამხედროებმა დიდი ძალისხმევა ჩადეს საქართველოს წარმატებაში. იმის ყურება, როგორ იკარგება ეს ინვესტიცია ანტიდემოკრატიული ქცევის, აშშ-ის უსაფრთხოების ინტერესებთან წინააღმდეგობაში მყოფი მოქმედებებისა და მტრული რიტორიკის გამო, მიუღებელი უნდა იყოს.
ანგარიშვალდებულება აუცილებელია! რეალური შედეგები უნდა დადგეს მათთვის, ვინც ხელისუფლებაშია და ვინც ანგრევს დემოკრატიულ ინსტიტუტებს, ახშობს განსხვავებულ აზრს და საფრთხეს უქმნის ქვეყნის ევროატლანტიკურ გზას. ქართველი ხალხი იმსახურებს უკეთესს, ისევე როგორც ამერიკელი ხალხი, რომლის მხარდაჭერა ყოველთვის დაფუძნებული იყო თავისუფალი, სტაბილური და დემოკრატიული საქართველოს იმედზე“ – განაცხადა სალომე ზურაბიშვილმა.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2025 წლის 11 სექტემბრამდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 091 890 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +890]
ტანკი – 11 176 ერთეული [+4]
ჯავშანტექნიკა – 23 264 ერთეული [+2]
საარტილერიო სისტემა – 32 628 ერთეული [+22]
MLRS – 1 483 ერთეული [+0]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 217 ერთეული [+0]
თვითმფრინავი – 422 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 341 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 58 194 ერთეული [+343]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 3 718 ერთეული [+27]
გემი/ნავი – 28 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 1 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 61 339 ერთეული [+49]
სპეცტექნიკა – 3 964 ერთეული [+0]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე ინფორმაცია განაახლა რუსეთმაც.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2025 წლის 11 სექტემბრამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
666 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
83 066 უპილოტო საფრენი აპარატი
628 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
25 047 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 591 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
29 471 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
41 520 სპეციალური სამხედრო მანქანა
რუსეთის თავდაცვა, ამ მონაცემებთან ერთად, უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს.
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
—
რუსეთი უკრაინაში 2022 წლის 24 თებერვალს გამთენიისას შეიჭრა და სრულმასშტაბიანი ომი დაიწყო.
დღეს, 10 სექტემბერს, კახი კალაძის საარჩევნო ბანერის დაზიანების ბრალდებით 23 წლის სტუდენტი მეგი დიასამიძე დააკავეს.
„დაკავებულია ჩემი და, მეგი დიასამიძე, და თანამებრძოლი.
რეჟიმი ცდილობს ამ მეთოდებით შეგვაშინოს, რის გამოც კიდევ უფრო მეტად უნდა ვიბრძოლოთ, რომ მეგიც და ყველა პოლიტიკური ტყვე თავისუფალი იყოს წლის ბოლომდე!
დამხობა რეჟიმს,“ – წერს ფეისბუქზე დაკავებული სტუდენტის და, ნელი დიასამიძე.
შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერ გავრცელებული ინფორმაციით, „ნივთის დაზიანების ან განადგურების ბრალდებით დაკავებულია 2002 წელს დაბადებული ი.დ.“.
შსს-ს თანახმად, მეგი (ირმა) დიასამიძემ, „მელიქიშვილის გამზირზე, პარტია „ქართული ოცნება – დემოკრატიული საქართველოს“ თბილისის მერობის კანდიდატის საარჩევნო ბანერი დააზიანა“.
გამოძიება 23 წლის სტუდენტი გოგოს წინააღმდეგ სისხლის სამართლის კოდექსის 187-ე მუხლით მიმდინარეობს.
მეგი სამოქალაქო აქტივისტია. იგი შუახევიდანაა. მეგი დიასამიძე 2023 წლიდან აპროტესტებს რუსულ კანონს.
„როგორც მოქალაქე, ყველანაირად ვგრძნობ პასუხისმგებლობას, რომ ვიდგე იქ, სადაც საჭიროა და გავაკეთო ის, რაც საჭიროა. „ქართული ოცნების“ მიზანია საქართველოს გარუსება“ – უთხრა მეგიმ „ბათუმელებს“ 2024 წლის გაზაფხულზე, ინტერვიუში.
The Ministry of Internal Affairs announced on September 10 that three people had been detained over the clashes of September 8 and protest of September 9 on Melikishvili Avenue in Tbilisi. Two of them are Georgian Dream activists accused of violence, while the third is a pro-European protester who spray-painted “Russian Dream” on Kakha Kaladze’s campaign banner.
None, however, face charges for assaulting police — despite video evidence of Georgian Dream supporters hurling objects and striking officers on September 8 — while pro-European activists remain behind bars on far weaker allegations.
According to the ministry, Z.M. (born in 1965) and I.B. (born in 2003) were arrested on charges of group violence, while I.D. (born in 2002) was arrested on charges of damaging or destroying property.
“Evidence obtained by the investigation established that Z.M. and I.B. physically assaulted participants of the protest march on Melikishvili Avenue on September 8. As for I.D., he damaged an election banner of the Georgian Dream – Democratic Georgia candidate for Tbilisi mayor on Melikishvili Avenue,” the ministry’s statement reads.
The Ministry of Internal Affairs calls on all individuals connected to the incidents to “cooperate with the investigation and appear at the relevant unit of the Ministry of Internal Affairs immediately upon being summoned.”
The investigation is being conducted under Article 126¹, Article 162¹, and Article 187 of the Criminal Code.
What Happened
On September 8, protesters gathered outside Kakha Kaladze’s mayoral campaign headquarters on Melikishvili Avenue in Tbilisi, following an announcement made hours earlier. Despite a heavy police presence, Georgian Dream members and supporters came out of the office, spread into the surrounding area, and confronted the protesters — sparking clashes and violence.
During clashes police insulted and obstructed Netgazeti reporter Ketevan Khutsishvili while she was broadcasting live on Facebook, covering the events outside the Georgian Dream mayoral candidate’s headquarters.
“Police were pushing most of the protesters and journalists toward Parliament and were preventing us from filming. Journalists were recording how Georgian Dream representatives were leaving the headquarters, throwing objects, and verbally insulting people.
At some point, I saw a Publika reporter have his phone taken away and followed the person who gave the stolen phone to another man in a car. I confronted the one in the car and demanded that he return my colleague’s phone. He gave it to me. Then I approached the office again and, as I was continuing to film those leaving the HQ hurling insults at both media representatives and protesters, some of them threatened me, saying, “You’ll lose that phone too.” They used crude gestures and swore at us.
Then one police officer came up, told me to “stop provoking,” grabbed my hands, and dragged me. I was saying that I was going to leave if he would let go of me, and also that it was a shame how they were treating a media representative. Soon two more officers joined; one of them insulted me with swear words. Afterwards, a man in a blue T-shirt also came and hurled insults. Finally, they dragged me and shoved me into a group of police officers, and one of them pushed me. Later I found that I had a scratch on my elbow,” – recalled Khutsishvili.
As we learned later “the man in a blue T-shirt” is Khuta Pachkoria Deputy Director of Tbilisi Police Department.
According to Publika, during live coverage of the clashes on Melikishvili Avenue, a Publika journalist was struck, forced to drop his phone, and then had it taken away. This incident was also being livestreamed by Ketevan Khutsishvili.
Several people were injured, among them activist Tako Kheladze and Hungarian journalist László Róbert Mezes.
According to Kheladze, so-called “titushkys” (hired thugs) confronted protesters outside Kaladze’s HQ.
Video footage also showed that several police officers were struck by objects thrown from Kaladze’s HQ, as well as fists from Georgian Dream activists. One police officer was hit in the face with a water bottle, another with a fist — yet none of the assailants, who were Georgian Dream supporters, were detained. In one of the videos, a Georgian Dream supporter who took part in the violence can be heard telling a police officer: “I’m one of yours, from Dream.”
Most of the violent individuals have been identified by media outlets and social media users who published their names and photos.
On September 8, the Ministry of Internal Affairs of Georgian Dream launched an investigation into the clash outside Kakha Kaladze’s campaign headquarters under Article 126 of the Criminal Code [group violence].
On September 9, a large group of protesters gathered outside the Kaladze’s election campaign HQ. Some protesters spray-painted the election banner on the building.
On September 9, after statements made by representatives of the Georgian Dream party, the investigation was additionally extended to Article 162¹ of the Criminal Code, which concerns violence or threats of violence during pre-election campaigning or campaign events – seemingly targeting pro-European protesters.
