შინაგან საქმეთა სამინისტრო საიდუმლო წესით სატრანსპორტო საშუალებების შეძენას აგრძელებს. სამინისტრომ ასეთ შესყიდვაზე წელს 3 განცხადება გამოაქვეყნა, სადაც სატრანსპორტო საშუალებების შესყიდვის სავარაუდო ღირებულება ჯამში 7,6 მილიონი ლარია.
შსს-ს განცხადებებიდან მხოლოდ ისაა ცნობილი, რომ სამინისტრო ავტოსატრანსპორტო საშუალებებს შეისყიდის, თუმცა მათი დანიშნულება, ტიპი, მარკა, რაოდენობა და სხვა მახასიათებლები სრულად გასაიდუმლოებულია.
შსს ასეთ განცხადებებს სახელმწიფო შესყიდვების პორტალზე აქვეყნებს, თუმცა, ეს არ არის ასე ვთქვათ სტანდარტული, მაგალითად, ელექტრონული ტენდერი აუქციონის გარეშე, არამედ ესაა – შესყიდვის ელექტრონული პროცედურა.
განცხადებებში აღნიშნულია, რომ „პროცედურაში მონაწილეობაზე დაინტერესებულ პირს შესყიდვის ობიექტთან დაკავშირებული დოკუმენტაცია გადაეცემა ინტერესის გამოხატვიდან 1 სამუშაო დღის განმავლობაში, ხელზე.“
ასეთ პროცედურაში მონაწილეობა კი მხოლოდ იმ კომპანიებს შეუძლიათ, რომლებსაც სახელმწიფო საიდუმლოებასთან დაკავშირებული საქმიანობის სპეციალური ნებართვა აქვთ.
პროცედურას თან ახლავს საიდუმლო შესყიდვის დოკუმენტაცია, სადაც აღნიშნულია, რომ „შესყიდვის დოკუმენტაცია შედგენილია „სახელმწიფო საიდუმლოების შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრულ სახელმწიფო საიდუმლოებასთან დაკავშირებული სახელმწიფო შესყიდვების ობიექტების ნუსხისა და შესყიდვების განხორციელების წესის დამტკიცების თაობაზე საქართველოს მთავრობის 2016 წლის 11 ივლისის №321 დადგენილების საფუძველზე.“
ამასთან, პრეტენდენტს არა აქვს უფლება წარადგინოს ალტერნატიული წინადადება, ხოლო განმარტებების მიღება შეუძლია სატენდერო კომისიის აპარატში, მხოლოდ წერილობითი მიმართვის შემთხვევაში.
ყველა განცხადებაში აღნიშნულია, რომ „შესყიდვის ობიექტის ტექნიკური მახასიათებლების, რაოდენობისა და საგარანტიო პირობების შესახებ ინფორმაცია დაინტერესებულ უფლებამოსილ პირ(ებ)ს გადაეცემათ შესაბამისი მომართვის საფუძველზე.“
შსს საიდუმლო წესით არა მხოლოდ ტრანსპორტზე, არამედ სამშენებლო თუ სხვა მომსახურების შესყიდვაზეც ხშირად აქვეყნებს განცხადებებს. შესაბამისად უცნობია, სად და რას აშენებს სამინისტრო.
მაგალითად, ამ ბოლოს შსს-მ „მთლიანი ან ნაწილობრივი სამშენებლო სამუშაოები და სამოქალაქო მშენებლობის სამუშაოების“ შესყიდვაზე განცხადება 33 772 974 ლარით გამოაცხადა, თუმცა მხოლოდ წინადადებების მიღებისა და მომსახურების ვადებია ცნობილი, დანარჩენი ყველაფერი გასაიდუმლოებულია. „შესყიდვის ობიექტის შესახებ ინფორმაცია გადაეცემა დაინტერესებულ პირს, დოკუმენტაციით განსაზღვრული პროცედურის შესაბამისად“, – წერია განცხადებაში.
ავტოსატრანსპორტო საშუალებების საიდუმლო შესყიდვებს რომ დავუბრუნდეთ:
2026 წლის 20 ივლისს დასრულდება წინადადებების მიღება საიდუმლო წესით ავტოსატრანსპორტო საშუალებების შესყიდვაზე, სადაც შესყიდვის სავარაუდო ღირებულება 387 ათას 500 ლარია.
წინადადებების მიღება 2026 წლის 5 მარტს დამთავრდა ავტოსატრანსპორტო საშუალებების შესყიდვაზე, სადაც შესყიდვის სავარაუდო ღირებულება 2 767 797 ლარი იყო. ამ შემთხვევაში შსს-ს ზუსტად აღნიშნული თანხით შესთავაზა მომსახურება შპს „ტოიოტა ცენტრი თეგეტამ“. სხვა მონაცემები შესყიდვების პორტალზე არ იძებნება.
შესყიდვების პორტალზე შსს-ს არათუ საიდუმლო წესით გაფორმებული ხელშეკრულებები, არამედ 2019 წლიდან საჯარო ხელშეკრულებები და გადახდილი თანხების შესახებ მონაცემებიც არ იძებნება [კონკრეტულ CMR მოდულში].
2024 წელს „ბათუმელებმა“ აღნიშნულთან დაკავშირებით სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოსაც მიმართა. სააგენტომ კი იმავე წლის 28 მაისს, წერილობით მხოლოდ ზოგადი ინფორმაცია მოგვაწოდა, რომ „ხელშეკრულებების მოდულში [CMR] გარკვეული ტექნიკური შეფერხების გამო, ამ ეტაპზე ხარვეზებით მუშაობს ზოგიერთი შემსყიდველი ორგანიზაციის მიერ დადებულ ცალკეულ ხელშეკრულებებზე წვდომის ფუნქციონალი, რის თაობაზეც, შესაბამის უწყებებთან კოორდინაციით, ხარვეზების იდენტიფიცირების დროიდან ხორციელდება საჭირო ტექნიკური სამუშაოები, რაც მოითხოვს ხანგრძლივი დროის პერიოდს“.
ეს „ხანგრძლივი დროის პერიოდი“ კი მეშვიდე წელია, ანუ დღემდე გრძელდება.
შსს-ს 2026 წლის თებერვალში კიდევ ერთი განცხადება ჰქონდა გამოქვეყნებული 4,5 მილიონი ლარით ავტოსატრანსპორტო საშუალებების საიდუმლო წესით შესყიდვაზე. ამ შემთხვევაში წინადადებების მიღება 27 თებერვალს დასრულდა. მომსახურება კი შსს-ს კვლავ შპს „ტოიოტა ცენტრი თეგეტამ“ შესთავაზა ზუსტად 4,5 მილიონ ლარად.
ხელვაჩაურის საკრებულოს წევრის, შოთა ფუტკარძის თანამფლობელობაში არსებულმა კომპანიამ სახელმწიფოსგან 2 855 000 ლარის ქონება იყიდა.
საუბარია ბათუმის პორტთან ახლოს, თევზის ბაზრიდან დაახლოებით 100 მეტრში მდებარე მიწის ნაკვეთსა და მასზე განთავსებულ 2 შენობაზე. აუქციონის პირობის მიხედვით, ამ ადგილას საზოგადოებრივი დანიშნულების ობიექტი უნდა აშენდეს.
მიწის ნაკვეთის ფართობი 848 კვადრატული მეტრია, ხოლო ორი ორსართულიანი შენობის ჯამური ფართობი – 417,72 კვადრატული მეტრი. შესყიდული ქონება ბაქოს ქუჩის #29-ში, ტურისტულ არეალში, მნიშვნელოვანი სატრანსპორტო ობიექტების მიმდებარედაა. მაგალითად, ერთ მხარეს ხელოვნური კუნძული შენდება, მეორე მხარეს კი ბათუმის პორტი და საბაგიროა, ახლოსაა ბათუმის იახტკლუბიც.
ბაქოს ქუჩა #29
ამ მისამართზე, დაახლოებით ორი წლის განმავლობაში 10-მდე ოჯახი ცხოვრობდა. ისინი შენობაში თვითნებურად შესახლდნენ. 2026 წლის 7 თებერვალს, გამთენიისას, ისინი შენობიდან გამოასახლეს და დროებით, ურეხის თავშესაფარში გადაიყვანეს.
უსახლკარო ოჯახების გამოსახლებიდან ერთი თვის შემდეგ, აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრომ დაიწყო ოფიციალური კომუნიკაცია ბათუმის მერიასთან შენობის შესახებ ინფორმაციის გადასამოწმებლად.
ბათუმის მერი, გიორგი ცინცაძე ფინანსთა და ეკონომიკის მინისტრს, ედნარ ნატარიძეს წერდა, რომ „მერია არ არის წინააღმდეგი განხორციელდეს ზემოაღნიშნული მიწის ნაკვეთის პრივატიზება“.
ამავე პერიოდში, ბათუმის მერიის მუნიციპალური ქონების მართვის სამსახურმა ბონი-გოროდოკის სერვისცენტრი-სერვისცენტრის მენეჯერთან, ანზორ დავითაძესთან დააზუსტა, რომ „აღნიშნულ უძრავ ქონებაზე რაიმე შეზღუდვა (თვითნებურად დაკავება ან/და სხვა) არ ფიქსირდება“.
მერიისგან შესაბამისი ინფორმაციის მიღების შემდეგ, აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრომ ეს მიწის ნაკვეთი და შენობები აუქციონზე გასაყიდად გაიტანა.
ელექტრონულ აუქციონზე ქონების საწყისი ფასი 1 მილიონ 655 000 იყო და საბოლოოდ, შპს „იუან პროჯექტსმა“ 2 855 000 ლარად შეისყიდა. ვაჭრობის ბიჯი 40 000 ლარი იყო. აუქციონის მიხედვით, მიწის ნაკვეთის საყიდლად ერთმანეთთან კონკურენციაში 3 კომპანია შევიდა. გამარჯვებული, შპს „იუან პროჯექტსმა“ 15 მაისს გამოვლინდა.
კომპანიას ქონების საფასურის გადახდის ვალდებულება ორ ეტაპად აქვს – 2026 წლის 1-ელ სექტემბრამდე უნდა გადაიხადოს თანხის 30%, ანუ დაახლოებით 856 500 ლარი, ხოლო დარჩენილი თანხა – პირველ დეკემბრამდე.
შესყიდვის პირობები მიხედვით, აქ მომდევნო ორი წლის განმავლობაში 2 500 000 ლარის ინვესტიცია უნდა განხორციელდეს. ამ ვადაში უნდა ამოქმედდეს საზოგადოებრივი დანიშნულების ობიექტი, „სადაც დასაქმებულთა არანაკლებ 90% უნდა შეადგენდეს საქართველოს მოქალაქეებს“.
აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს დადგენილი პირობის მიხედვით, დასაქმებულთა ეს თანაფარდობა უნდა შენარჩუნდეს ობიექტის ამოქმედებიდან არანაკლებ 10 წელი.
შოთა ფუტკარაძე (ფოტო მისი ფეისბუქ გვერდიდან)
კომპანია „უან პროჯექტსის“ დირექტორი შოთა ფუტკარაძეა – ხელვაჩაურის საკრებულოს წევრი „ქართული ოცნებიდან“, თხილნარის თემის მაჟორიტარი.
კომპანია საჯარო რეესტრში 2024 წელის ივლისში დარეგისტრირდა. თავდაპირველად მისი ერთპიროვნული მფლობელი შოთა ფუტკარაძე იყო, რეგისტრაციიდან ორ თვეში კი მისი 50%-იანი წილის მფლობელი ლუკა გერეხელია გახდა.
შოთა ფუტკარაძე ხელვაჩაურის საკრებულოს წევრია 2021 წლიდან. ის არაერთი კომპანიის დირექტორი და მფლობელია და ბიზნეს საქმიანობას საკრებულოში შესვლამდეც ეწეოდა. მაგალითად, მას ეკუთვნის შპს „გრანდ მაისონის“ 20%. ეს არის კომპანია, რომელმაც ააშენა საცხოვრებელი კომპლექსი „კალიგრაფ თაუერი“ ბათუმში, შარტავას ქუჩაზე, საფეხბურთო სტადიონთან ახლოს. კომპლექსი აშენდა მიწის ნაკვეთზე, რომელიც 2019 წელს, ბათუმის მერიის პირობიან აუქციონზე იყიდა შპს „ბონდი 2009-მ“ [შპს „გრანდ მაისონი“ ამ პროექტში ბონდი 2009-ის“ უფლებამონაცვლე იყო].
„ბონდი 2009-ის“ მეოთხედს ფლობს შოთა ფუტკარაძის მამა, ბიზნესმენი ოთარ ფუტკარაძე, რომელიც „ქართული ოცნების“ შემწირველია. 2023 წელს მას პარტიას 50 000 ლარი შესწირა. „ოცნების“ შემწირველები არიან ოთარ ფუტკარაძის ბიზნეს-პარტნიორები – ნუკრი დოლიძე და დავით დევაძეც. მეწილეების მიერ მმართველი პარტიისთვის თანხის შეწირვის პარალელურად, „ბონდი 2009“ ხშირად იღებს მაღალბიუჯეტიან დაკვეთებს სახელმწიფოსგან.
კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლის შესახებ კანონის თანახმად საჯარო მოხელეს ეკრძალება საწარმოს მართვა, მას არ აქვს სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელების უფლება. მას აქვს უფლება ფლობდეს წილს, თუმცა არ აქვს უფლება იყოს კერძო მოგებაზე ორიენტირებული ორგანიზაციის გადაწყვეტილების მიმღები, ისეთი როგორიც არის, მაგალითად, შპს-ს დირექტორი. ასეთი საქმიანობის უფლება მას მაშინაც და დღესაც ეკრძალება.
ჩიტაში კულტურის სამინისტროს თანამდებობის პირმა მის მიერვე ორგანიზებულ გათამაშებაში მანქანა მოიგო. ამის შესახებ რუსული ტელეგრამ არხები წერენ.
8 ივლისს, ჩიტაში ოჯახის, სიყვარულისა და ერთგულების დღე გაუმართიათ, სადაც მონაწილეებს შორის გათამაშდა Lada Granta. ეს გათამაშება იმით დასრულდა, რომ მანქანა კულტურის სამინისტროში ერთ-ერთი დეპარტამენტის უფროსმა, ნიკოლაი გურულევმა მოიგო.
თავდაპირველად, თანამშრომლის მიერ ავტომანქანის მოგების შესახებ ინფორმაცია სამინისტრომაც გაავრცელა.
„გათამაშების ყველა მონაწილის მსგავსად, ისიც მოქმედებდა დადგენილი წესების შესაბამისად: მან ბილეთი ჩვეულებრივი წესით წარადგინა და არანაირი პრივილეგია არ ჰქონდა, როდესაც გამარჯვებული ლატარიის აპარატის გამოყენებით გამოვლინდა. მეორე დღეს გამარჯვებულმა პირადად მომმართა ახალი გათამაშების ჩატარების შეთავაზებით. ის მზადაა, მანქანა ახალ მფლობელებს გადასცეს“, – განმარტავენ სამინისტროში.
მას შემდეგ, ადგილობრივმა ხელისუფლებამ განმეორებითი გათამაშების ჩატარების პირობა დადო. ტრანსბაიკალის კულტურის მინისტრმა, ალენა იაჩმენევამ, იმის პირობაც დადო, რომ მომავალ წელს ორგანიზატორებს ლატარიაში მონაწილეობა აეკრძალებათ.
ჰუმანიტარული ორგანიზაცია „ექიმები საზღვრებს გარეშე“ აცხადებს, რომ რუსეთი უკრაინაში სამედიცინო დაწესებულებებს განზრახ ბომბავს.
დღეს, 13 ივლისს, ორგანიზაციამ გამოაქვეყნა ანგარიში, რომელშიც ნათქვამია, რომ უკრაინაში ჯანდაცვის სისტემასა და სამედიცინო პერსონალზე თავდასხმები „მიზნობრივი სტრატეგიის“ ნაწილია.
„ეს დარტყმები სისტემატური, ძალიან ხშირი და ძალიან ზუსტია, რომ შემთხვევითი იყოს“, – განაცხადა რობინ მელდრუმმა, „ექიმები საზღვრებს გარეშეს“ კოორდინატორმა უკრაინაში.
ორგანიზაციის ანგარიშის – „განკურნებისთვის უსაფრთხო ადგილი არ არსებობს“ – თანახმად, 2022 წლის აპრილიდან 2025 წლის დეკემბრამდე პერიოდში რუსეთი უკრაინაში 20-ზე მეტ საავადმყოფოს დაესხა თავს, რომელსაც „ექიმები საზღვრებს გარეშე“ მხარს უჭერდა.
ოთხი საავადმყოფო, სადაც ორგანიზაცია მუშაობდა, განადგურდა და შვიდი სასწრაფო დახმარების განყოფილება დაიხურა. დარჩენილი დაწესებულებების უმეტესობა ამჟამად „კრიტიკულად არასაკმარისად არის დაკომპლექტებული“.
„ექიმები საზღვრებს გარეშე“ მოუწოდებს ყველა მხარეს, დაიცვან საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის შესაბამისად ნაკისრი ვალდებულებები; რუსეთზე გავლენის მქონე სახელმწიფოებს – გამოიყენონ ეს ვალდებულება ჯანდაცვაზე თავდასხმების შეწყვეტის მოთხოვნით და გაეროს უშიშროების საბჭომ სათანადოდ გამოიძიოს და საჯაროდ დაგმოს ჯანდაცვაზე თავდასხმები, როგორც 2286 რეზოლუციისადმი ერთგულების დემონსტრირების საშუალება.
_____________
ფოტო: ევროპის პრესფოტო სააგენტო. EPA/SERGEY DOLZHENKO
ბათუმში, 26 მაისის #70-ში, მოქალაქეები მრავალსართულიანი კორპუსის მშენებლობას აპროტესტებენ – ამ მოთხოვნით მოქალაქეებმა საპროტესტო აქცია გამართეს დღეს, 13 ივლისს.
აღნიშნულ მისამართზე კორპუსის აშენებას კომპანია „გეო 2020“ გეგმავს. ადგილზეა პოლიციაც, რომელსაც მოქალაქეების თქმით, სამშენებლო კომპანიამ გამოიძახა. მოქალაქეების თქმით, კომპანიას სამშენებლო ნებართვა მერიისგან უკვე მიღებული აქვს. ახალი, 26-სართულიანი კორპუსი ორსართულიანი სახლის ადგილზე უნდა აშენდეს.
„ჩვენი საცხოვრებელი კორპუსი არის ამ ახალი მშენებლობის გვერდით. ისე ახლოსაა, აქ რომ მშენებლობა დაიწყება, შესაძლოა ჩვენი კორპუსი დაიშალოს. საფრთხეს უქმნის ეს მშენებლობა ჩვენს საცხოვრებელს.
მარტო ჩვენსას არა, აი, გვერდით რომ კორპუსია, იმასაც საფრთხეს უქმნის, დაბზარულია უკვე შენობა და შესაძლოა ჩამოინგრეს“, – ამბობს აქციაზე მყოფი ერთ-ერთი მოქალაქე.
„ვინ მაძლევს გარანტიას, რომ ჩემი სახლი არ დაზიანდება? მოვიდეს მშენებელი და დაგვიწეროს, რომ თუ რაიმე დაინგრევა, პასუხი აგოს და მიხედოს საქმეს. გადავყევი ჩემ ბინას, 5 წელია ვაკეთებ და ახლა უნდათ, რომ დამიზიანონ“, – ამბობს შოთა ცინცაძე.
მოსახლეობა ეზოში 26-სართულიანი კორპუსის მშენებლობას აპროტესტებს, სადაც მშენებელმა პოლიცია გამოიძახაკორპუსის ამხანაგობის თავმჯდომარე ამბობს, რომ ახალი მშენებლობით, საჭიროების შემთხვევაში ეზოში სახანძროც ვერ შევა, რაც სერიოზული პრობლემაა.
„17 მეტრო აქვთ ეზოს ნაწილი მითვისებული. ვაპროტესტებთ იმას, რომ ჩვენს ტერიტორიაზე შემოდიან და გვიმცირებენ. სამშენებლო ღობის ფარგლებში მიაქვთ ახლა, მაგრამ დარწმუნებული ვართ, შემდეგაც მიითვისებენ. ჩვენ ვდავობთ სასამართლოშიც, ვეუბნებით კომპანიას, რომ სერვიტუტით დაგვიმტკიცონ ეს ადგილი და შემდეგ გააგრძელონ მუშაობა. 110 ოჯახი ცხოვრობს ამ ეზოში“, – ამბობს ამხანაგობის თავმჯდომარე.
კიდევ ერთი მოქალაქე „ბათუმელებთან“ ამბობს, რომ წერილი გაგზავნილი აქვთ ზურაბ პატარაძესთანაც და ელოდებიან პასუხს.
მოქალაქეები ამბობენ, რომ ახალი მშენებლობა ისე ხერგავს ეზოში შესასვლელს, რომ ვერც სახანძროს შეიყვან, ვერც სასწრაფოს და ვერც ავტომობილს.
„ვერც მშენებლობის პროცესში შემოვა და ვერც მერე, რადგან გადმოაქვს საზღვარი და ცენტრალური შემოსასვლელი ვიწროვდება, რომელიც საერთოა ყველასთვის“, – ამბობს მოქალაქე.
სამშენებლო კომპანიის წარმომადგენელი კი განმარტავს, რომ ყველაფერი კანონიერად აქვს შესყიდული. „თუკი რაიმე არასწორად მაქვს ნაყიდი, დამიმტკიცონ სასამართლოში. მე მერიაში შევიტანე პროექტი, ამიტომ მიმართონ მერიას – გეოლოგიური დასკვნაც, არქიტექტურულიც და ავიღე მშენებლობის ნებართვა. დანარჩენი გაარკვიონ. თუ გინდათ მედავეთ“, – უთხრა სამშენებლო კომპანიის წარმომადგენლები მოქალაქეებს.
მოქალაქეების თქმით, ბათუმის მერია მათ ინტერესებს არ ითვალისწინებს.
Georgian Dream Prime Minister Irakli Kobakhidze has not ruled out the possibility that the government may choose not to invite an OSCE/ODIHR election observation mission to monitor the 2028 parliamentary elections.
Asked whether the government would invite the mission, Kobakhidze said the decision would only be made in 2028.
“I can’t tell you anything about that today. The elections are still a long way off. They will be held on 28 October 2028, and decisions on inviting election observation missions are usually made at the beginning of the election year. Therefore, I would advise everyone to wait until 2028,” Kobakhidze said.
When asked whether this meant that Georgian Dream does not rule out not inviting an OSCE/ODIHR mission at all, Kobakhidze replied that “the decision could go either way,” adding that since it will be made in 2028 rather than today, “naturally, we cannot rule anything out.”
The remarks came during a press briefing on 13 July, convened by Kobakhidze to criticize a resolution –Upholding Election Integrity and Fundamental Freedoms in Georgia – adopted by the OSCE Parliamentary Assembly that was critical of developments in Georgia. During the briefing, he reiterated the ruling Georgian Dream party’s conspiracy theory about the so-called “deep state,” claiming it is working against the party founded by oligarch Bidzina Ivanishvili and linking the OSCE resolution to those alleged efforts.
“Like other European institutions operating under informal oligarchic influence, the OSCE has now also been openly drawn into a process aimed at changing the government in Georgia through unjust and disgraceful accusations, sanctions, and other instruments of pressure and blackmail, replacing it with agents obedient to the ‘deep state’,” Kobakhidze said.
Kobakhidze was also asked how the government intended to continue cooperating with the OSCE following the adoption of the critical resolution.
“Cooperation with the OSCE will continue. However, the quality of that cooperation will depend on how the OSCE Parliamentary Assembly conducts its work going forward — whether it remains at Joe Wilson’s level or rises above Joe Wilson’s level,” Kobakhidze said.
OSCE/ODIHR is the principal international election observation mission for OSCE participating states, including Georgia.
The organization did not observe Georgia’s 2025 local elections after the Georgian Dream government initially failed to invite the mission and, following mounting criticism, extended an invitation only four weeks before election day. OSCE/ODIHR had previously stated that, under normal circumstances, it should receive an invitation four to six months in advance. The organization ultimately announced that the invitation came too late to prepare and deploy a full observation mission and therefore did not monitor the elections.
Cover Photo:Irakli Kobakhidze voted in Georgia’s parliamentary elections, October 26, 2024; screenshot from video by party propagandist Imedi TV
გარემოს ეროვნული სააგენტოს ცნობით, უახლოეს დღეებში საქართველოში მაღალი ტემპერატურის ფონზე მოსალოდნელია დროგამოშვებით ნალექიანი ამინდი, ზოგან შესაძლებელია სეტყვა და ქარის გაძლიერება.
შავი ზღვის სანაპირო რაიონებში: ბათუმში, ქობულეთში, ანაკლიასა და ფოთში დროგამოშვებით ხანმოკლე წვიმა და ელჭექია მოსალოდნელი. ჰაერის ტემპერატურა დღისით +27, +29 გრადუსი იქნება.
დასავლეთ საქართველოს დაბლობ რაიონებში (ზესტაფონი, ქუთაისი, სამტრედია, ზუგდიდი, მარტვილი, ოზურგეთი) მოსალოდნელია დროგამოშვებით ხანმოკლე წვიმა და ელჭექი.
დასავლეთ საქართველოს მთიან რაიონებში (ამბროლაური, ონი, ცაგერი, შოვი, ჭიათურა, საჩხერე, ხულო, რიკოთის უღელტეხილი): დროგამოშვებით ხანმოკლე წვიმა და ელჭექია მოსალოდნელი. ჰაერის ტემპერატურა დღისით +26, +28 გრადუსი დაფიქსირდება.
დასავლეთ საქართველოს მაღალმთიან რაიონებში (მესტია, ბახმარო) დროგამოშვებით ხანმოკლე წვიმა და ელჭექია მოსალოდნელი. ჰაერის ტემპერატურა დღისით +25, +27 გრადუსი იქნება.
თბილისში საღამოს საათებში მოსალოდნელია ხანმოკლე წვიმა ელჭექით და ქარის გაძლიერება. ჰაერის ტემპერატურა დღისით +31, +33 გრადუსს მიაღწევს.
ქართლში (რუსთავი, ბოლნისი, მარნეული, გარდაბანი, გორი, ცხინვალი) ზოგან ხანმოკლე წვიმა და ელჭექია მოსალოდნელი, შესაძლებელია სეტყვა და ქარის გაძლიერება. ჰაერის ტემპერატურა დღისით +32, +34 გრადუსი იქნება.
კახეთში (საგარეჯო, თელავი, გურჯაანი, სიღნაღი, ლაგოდეხი, ყვარელი, ახმეტა, დედოფლისწყარო): ზოგან ხანმოკლე წვიმა და ელჭექია მოსალოდნელი, შესაძლებელია სეტყვა და ქარის გაძლიერება. ჰაერის ტემპერატურა დღისით +32, +34 გრადუსი დაფიქსირდება.
აღმოსავლეთ საქართველოს მთიან რაიონებში (ახალციხე, ბორჯომი, დუშეთი, თიანეთი, ფასანაური): ზოგან ხანმოკლე წვიმა და ელჭექია მოსალოდნელი, შესაძლებელია სეტყვა და ქარის გაძლიერება.
აღმოსავლეთ საქართველოს მაღალმთიან რაიონებში (ახალქალაქი, წალკა, ბაკურიანი, გუდაური, ომალო): ზოგან ხანმოკლე წვიმა და ელჭექია მოსალოდნელი, შესაძლებელია სეტყვა და ქარის გაძლიერება. დღისით +22, +24 გრადუსია მოსალოდნელია.
13 ივლისს, გამთენიიდან, რუსული და უკრიანული მედიები დრონების თავდასხმებზე წერენ როგორ რუსეთში, ისე – უკრაინაში.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტრო აცხადებს, რომ რუსეთში 342 უკრაინული დრონი ჩამოაგდეს, უკრაინის გენშტაბი ამბობს, რომ რუსეთის 123 დრონის გაუვნებელყოფა შეძლეს.
ოფიციალური ცნობების თანახმად, მოსკოვის ოლქში 3 ადამიანი დაიღუპა დრონების თავდასხმის შედეგად და 5 დაიჭრა.
მოსკოვის დომოდედოვოს და ჟუკოვსკის აეროპორტებმა ფრენები შეზღუდეს.
13 ივლისის ღამეს უკრაინულმა დრონებმა ასევე შეუტიეს რუსეთის რამდენიმე რეგიონს. დრონების თავდასხმის შედეგად სტავროპოლში მდებარე ნავთობის საწყობში ხანძარი გაჩნდა.
13 ივლისის დილას კი რუსულმა დრონებმა ოდესას შეუტია. უკრაინული წყაროების ცნობით, დარტყმის სამიზნე სატრანსპორტო კომპანია იყო. შეტევის შედეგად ოთხი ადამიანი დაშავდა, ცეცხლი გაუჩნდა ავტობუსებსა და მსუბუქ ავტომობილებს და დაზიანდა ახლოს მდებარე სახლები და სანატორიუმის შენობა.
სტატია განახლდება.
___________
ფოტოზე: ხანძარი ოდესაში, 13 ივლისი. ფოტო: უკრაინის საგანგებო სიტუაციების სამსახური
გარემოს ეროვნული სააგენტოს ცნობით, ამ დრომდე ჩატარებული ლაბორატორიული კვლევების მიხედვით, შავი ზღვის წყლის ხარისხი საქართველოს სანაპიროს მთელ პერიმეტრზე ნორმის ფარგლებშია – ინფორმაციას ამის შესახებ თავად სააგენტო აქვეყნებს.
უწყება აღნიშნავს, რომ გარემოს ეროვნული სააგენტო შავი ზღვის წყლის ხარისხის მონიტორინგს, უწყვეტ რეჟიმში, ყოველთვიურად, 12 წერტილში ახორციელებს და სინჯები საანალიზოდ სააგენტოს ატმოსფერული ჰაერის წყლისა და ნიადაგის ანალიზის აკრედიტებულ ლაბორატორიაში იგზავნება, რომელიც მაღალი სიზუსტის ხელსაწყოებით არის აღჭურვილი და სრულად აკმაყოფილებს თანამედროვე სტანდარტებს.
„კვლევები განსაზღვრავს ჰიდრობიოლოგიურ და ქიმიურ პარამეტრებს, მათ შორის 13 მძიმე მეტალს, ნავთობის ჯამურ ნახშირწყალბადებს, 16 პოლიარომატულ ნახშირწყალბადს, ასევე, სხვა ფიზიკურ-ქიმიური პარამეტრის კონცენტრაციას“ – წერს სააგენტო.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 13 ივლისამდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 420 690 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +1 600. ამ მონაცემებში შედის როგორც დაღუპულები, ასევე დაჭრილები]
ტანკი – 12 125 ერთეული [+5]
ჯავშანტექნიკა – 24 931 ერთეული [+3]
საარტილერიო სისტემა – 45 865 ერთეული [+58]
MLRS – 1 929 ერთეული [+1]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 489 ერთეული [+4]
თვითმფრინავი – 437 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 353 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 405 693 ერთეული [+1 734]
სახმელეთო რობოტიზებული კომპლექსი – 1 894 ერთეული [+11]
გემი/ნავი – 33 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 2 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 119 532 ერთეული [+494]
სპეცტექნიკა – 4 412 ერთეული [+5]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 4 896 ერთეული [+7]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე სტატისტიკური ინფორმაცია 2026 წლის 25 თებერვლის შემდეგ აღარ განუახლებია რუსეთს.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ ტელეგრამ არხზე ბოლოს გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 25 თებერვლამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
670 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
117 299 უპილოტო საფრენი აპარატი
651 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
27 873 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 674 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
33 474 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
55 252 სპეციალური სამხედრო მანქანა
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
ამასთან, აღნიშნულ მონაცემებთან ერთად რუსეთის თავდაცვა, უკრაინის და რუსეთის არმიის ცოცხალი ძალის საერთო დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს. უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ მონაცემებს არ აქვეყნებს არც უკრაინა.
„ამერიკელები ამბობენ, ჩვენ იმიტომ განვაახლეთ საომარი მოქმედებები, რომ ირანმა კვიპროსის დროშის ქვეშ მცურავი გემები დაბომბეს ჰორმუზის გასასვლელის მიდამოებშიო. ირანელებმა კი, თავის მხრივ თქვეს, რომ კვიპროსული გემი დადიოდა გაურკვეველი მარშრუტით და პროვოკაციულ ხასიათს ატარებდა მისი მოძრაობაო, მოვთხოვეთ კონტაქტი და კონტაქტზე არ გამოვიდნენ, ჰოდა, იძულებული გავხდითო, რომ საომარი ცეცხლი გაგვეხსნაო,“ – გვიყვება ირანისტი ვასილ ღლონტი. მას ირანში გააქტიურებულ საომარ მოქმედებებზე ვესაუბრეთ.
ირანისტის დაკვირვებით, ირანის ხელისუფლებაში ერთი ფრთა აშშ-თან დიალოგის მომხრეა, მეორე – ომის გაგრძელებას ითხოვს. ვასილ ღლონტის აზრით, არც ის გამორიცხული, ირანი ხელოვნურად აჩენდეს ასეთ დაჯგუფებებს და ამ ვითარებაში ირანის პრეზიდენტი, მაგალითად, ამბობდეს, რომ ჰორმუზის სრუტეში კვიპროსის დროშის ქვეშ მცურავ გემს „რადიკალებმა დაარტყეს“.
„ასეთ არასტაბილურ სიტუაციაში ამერიკაც გაიჭედა: ვის ელაპარაკოს? ყალიბაფის და ფეზეშქიანს ელაპარაკოს, თუ მეორე ძალას?
ამ რთულ ვითარებაში, ვფიქრობ, ეს კონფლიქტი გაგრძელდება. შეიძლება, დროებით, გარკვეულ მომენტში დაკონსერვდეს, გაიყინოს, შეჩერდეს, მაგრამ ამას არ ექნება მუდმივი და ხანგრძლივი ხასიათი. ფაქტობრივად, არასტაბილურობის სარტყელი ჩამოყალიბდა ახლო აღმოსავლეთში. კონფლიქტები იქნება და იქნება, რაღაც გაიყინება და ხელახლა განახლდება. ამის დასასრული ჯერჯერობით არ ჩანს, მე ვერ ვხედავ,“ – ამბობს ირანისტი.
„ბათუმელებმა“ ვასილ ღლონტთან ინტერვიუ ჩაწერა. იგი ირანისტია, აღმოსავლეთმცოდნე, საერთაშორისო უსაფრთხოების ექსპერტი.
ბატონო ვასილ, მას შემდეგ, რაც ირანელებმა ჰორმუზის სრუტე ისევ ჩაკეტეს და ერთ-ერთ გემს დაარტყეს, დღეს აშშ-მ ირანს ისევ შეუტია. რა ხდება თქვენი ინფორმაციით? რა შეგიძლიათ გვითხრათ ამ ომის განახლებაზე?
აშშ-ს პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა და ირანის პრეზიდენტმა მასუდ ფეზეშქიანმა ერთმანეთისგან მოშორებით, ანუ დაუსწრებლად მოაწერეს ამ „ურთიერთგაგების მემორანდუმს“ ხელი. ბევრს გაუჩნდა ილუზია, რომ ამ ორ ქვეყანას შორის ურთიერთობები გაუმჯობესდებოდა და იქნებ საომარი მოქმედებები სამუდამოდ შეწყვეტილიყო. მე ვამბობდი თქვენთან ინტერვიუებში, რომ ამის არ მჯეროდა. რაც მნიშვნელოვანი იყო: ბირთვული პროგრამის განვითარება – იქ ხელშესახები წინსვლა არ გამოიკვეთა.
ამბობდით, რომ ირანი დიპლომატიური სვლებით ცდილობს დროის გაყვანას. რას მიაღწია ამით ირანმა?
ირანი ცდილობს დროის გაჭიანურებას და თავისი სამხედრო პოტენციალის აღდგენას. იგი არ აპირებს არანაირ სერიოზულ, მნიშვნელოვან დათმობაზე წასვლას, არადა, ეს ხელშეკრულება ირანელებისათვის იყო საკმაოდ მომგებიანი. იყო ისეთი პუნქტები: 24 მილიარდი დოლარის ირანული აქტივების გალღობა და ირანისთვის გადაცემა, ასევე, დონალდ ტრამპმა 300-მილიარდიანი ფონდის ჩამოყალიბება გადაწყვიტა, ირანში ინფრასტრუქტურას აღვადგენთო.
ირანმა რატომღაც იფიქრა, რომ ამერიკა თავის ჭკუაზე გადაიყვანა და დათმობები აიძულა. რაც მნიშვნელოვანი იყო: ბირთვული პროგრამის განვითარება – იქ ხელშესახები წინსვლა არ გამოიკვეთა.
60 დღე უნდა ყოფილიყო ცეცხლის შეწყვეტა, 60-დღიან ცეცხლის შეწყვეტას მოაწერეს ხელი, ამ დროს ერთ თვეში დაირღვა. 8 ივლისს მხარეებმა ერთმანეთის დაბომბვა დაიწყეს.
ვასილ ღლონტი
რა არის ცნობილი ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების დარღვევაზე? ირანელებმა დაარტყეს კვიპროსის დროშის ქვეშ მცურავ გემს. მანამდე ირანელებმა თქვეს, რომ აშშ-მ მათ ახალი სანქციები დაუწესა და ეს უსამართლოა…
ამერიკელები ამბობენ, ჩვენ იმიტომ განვაახლეთ საომარი მოქმედებები, რომ ირანმა კვიპროსის დროშის ქვეშ მცურავი გემები დაბომბეს ჰორმუზის გასასვლელის მიდამოებშიო. ირანელებმა კი, თავის მხრივ თქვეს, რომ კვიპროსული გემი დადიოდა გაურკვეველი მარშრუტით და პროვოკაციულ ხასიათს ატარებდა მისი მოძრაობა. მოვთხოვეთო კონტაქტი და კონტაქტზე არ გამოვიდნენ, ჰოდა, იძულებული გავხდით, რომ საომარი ცეცხლი გაგვეხსნა და მწყობრიდან გამოგვეყვანა ეს გემიო.
დეტალურად დადგენა რთულია, ვინ იყო ამ გემზე, მაგრამ ფაქტია, რომ ირანმა ჰორმუზის გასასვლელი ბერმუდის სამკუთხედად აქცია, სადაც გემის გასვლა, მშვიდობიანი ცურვა გამორიცხულია: ვერ გაიგებ, ვინ რას იზამს.
ამერიკულ წყაროში ისიც კი ვნახე, ფეზეშქიანმა [ირანის პრეზიდენტი] ამერიკულ მხარეს განუცხადა: ეს გემები რადიკალებმა დაბომბესო. ირანში შეიძლება არის ხალხი, რომელიც არ ეთანხმება ფეზეშქიანის პოზიციას, რაც სინამდვილეში არ არის გამორიცხული.
„გუშაგთა კორპუსშიც“ გარკვეული აზრთა სხვადასხვაობა შეინიშნება. მაგალითად, „გუშაგთა კორპუსის“ გენერალია იგივე ახლანდელი პარლამენტის, ანუ მეჯლისის თავმჯდომარე, ირანის მთავარი მომლაპარაკებელი – მოჰამედ ბაღერ ყალიბაფი. ყალიბაფის გუნდის წევრებმა გააჟღერეს: ყველა არ ეთანხმება ყალიბაფის ამერიკასთან ურთიერთობის ფორმატსო.
იკვეთება, რომ ირანში არიან რადიკალები, რომლებიც ამერიკასა და ისრაელთან ომის გაგრძელებას აანონსებენ და საომარი მოქმედებების გაგრძელების მომხრეები არიან. ეს ის ხალხია, რომლებსაც ახლობლები დაუხოცეს. მოგეხსენებათ, ისრაელმა და ამერიკამ „გუშაგთა კორპუსის“ ბევრი მაღალჩინოსანი გაუყენა იმ ქვეყანას.
ყალიბაფი ცდილობს დიალოგამდე მიიყვანოს საქმე. იკვეთება, რომ ფეზეშქიანი და ყალიბაფი ერთ მხარეს არიან, მეორე მხარეს კი „გუშაგთა კორპუსის“ ის ფენა, რომელსაც აიათოლების გარკვეული კატეგორია მხარს უჭერს და ამერიკასთან დიალოგის მომხრე არ არის.
თავის დროზე, მასუდ ფეზეშქიანი როცა გახდა ირანის პრეზიდენტი, მას ყალიბაფმა დაუჭირა მხარი. ესენი დიდი ხნის მეგობრები არიან – ფეზეშქიანი და ყალიბაფი.
აი, ასეთი სურათი იკვეთება და ასეთ არასტაბილურ სიტუაციაში ამერიკაც გაიჭედა: ვის ელაპარაკოს? ყალიბაფის და ფეზეშქიანს ელაპარაკოს, თუ მეორე ძალას?
ამის მიუხედავად, მოლაპარაკება გრძელდება. რა რესურსი რჩება აშშ-ს და ირანს, რომ ახალი შეთანხმება შედგეს?
დღეს ტრამპი გამოვიდა და განაცხადა, ესენი სულელები არიანო. პირდაპირ ეს ტერმინი გამოიყენა, მე ისეთი კარგი პაკეტი შევთავაზე მოლაპარაკებებზე და ყველაფერს ფეხი ჰკრესო.
დღეს ამერიკამ დაბომბა ირანის რამდენიმე სამხედრო ბაზა. თავის მხრივ, ირანელებმა დაბომბეს ამერიკის სამხედრო ბაზები ომანში, ქუვეითში, ბაჰრეინში. ფაქტობრივად, საკმაოდ ფართომასშტაბიანი საომარი მოქმედებები დაიწყო ხელახლა.
ტრამპი ამბობს, მე მაინც მზად ვარ მოლაპარაკებებისთვის, თუმცა თან ერთხელ თქვა, ამათთან ლაპარაკს აზრი არ აქვსო, მერე მოაყოლა: ბოლოს მაინც დიალოგია საჭიროო.
ვფიქრობ, ირანის ახლანდელ ხელისუფლებასთან კონსტრუქციული დიალოგი სერიოზულად პრობლემაა. ირანელები რეალურ კომპრომისზე არ მიდიან, დროის გაჭიანურების პოლიტიკას აქტიურად იყენებენ. საბოლოოდ გადის დრო და ხვდები, რომ ირანული მხარე რაღაცას გატყუებს.
ეს ორი ბანაკი ირანის ხელისუფლებაში არ არის პრობლემა თავად ირანისთვის?
ერთია, რომ ეს მართლა ეგრე ჩამოყალიბდა, რომ აი, ორი ძალა გამოიკვეთა, მაგრამ ისიც შესაძლებელია, რომ ეს სპეციალურად გააკეთა ირანულმა მხარემ: იყოს ძალა, რომელიც დიალოგზე მიდის.
ამ რთულ ვითარებაში, ვფიქრობ, ეს კონფლიქტი გაგრძელდება. შეიძლება, დროებით, გარკვეულ მომენტში დაკონსერვდეს, გაიყინოს, შეჩერდეს, მაგრამ ამას არ ექნება მუდმივი და ხანგრძლივი ხასიათი. ფაქტობრივად, არასტაბილურობის სარტყელი ჩამოყალიბდა ახლო აღმოსავლეთში. ამის საბოლოო დასრულება, ჯერჯერობით არ ჩანს, მე ვერ ვხედავ.
ხომ არ იზრდება იმის ალბათობა, რომ ამერიკა უფრო ფართომასშტაბიან ოპერაციაზე გადავიდეს, რომ ეს კონფლიქტი ამოიწუროს?
ჩემი აზრით, ამ ეტაპზე ტრამპი მაგისთვის არ არის მზად. სახმელეთო ოპერაციის ჩატარება ირანის წინააღმდეგ არ არის სპეცოპერაციის ჩატარება იგივე ვენესუელაში – ვენესუელა ზეპირად აქვთ ამერიკელებს შესწავლილი. ირანი საერთოდ სხვა სამყაროა, სხვა ცივილიზაცია, სხვა კულტურა, რელიგიური ფანატიკოსებით დასახლებული, ხალხმრავალი ქვეყანა. თუ ნახეთ ხამენეის გასვენება, რამდენი ხალხი იყო გამოსული – თითოეულთან მოუწევს ამ შემთხვევაში ამერიკას ბრძოლა.
ტრამპს ახლა სახმელეთო ოპერაციის ჩატარების ეშინია, თუმცა მაინც შეეცდება, რომ ირანი ცოტა დააშინოს. ვფიქრობ, ტრამპი გააგრძელებს საჰაერო დაბომბვებს და ამას კიდევ უფრო ინტენსიურს გახდის, რომ იქნებ დაითანხმოს რამენაირად ირანი და კომპრომისზე წამოიყვანოს. ეჭვი მეპარება, რომ ამერიკელებმა ირანელები იოლად დაითანხმონ.
ისრაელი მაქსიმალურად ცდილობს ირანის პრობლემა სამუდამოდ გადაწყვიტოს, მაგრამ ეს ვერ ხერხდება. ამიტომაც, ვფიქრობ, რომ ჯერ ეს ომი და არასტაბილურობა ახლო აღმოსავლეთში შენარჩუნდება.
ამ ვითარებაში ლოგიკურია მოლოდინი, რომ ამერიკა შეინარჩუნებს, გაზრდის უკრაინის მხარდაჭერას?
ტრამპი მართავს მსოფლიოში უდიდეს, ყველაზე დიდი ეკონომიკისა და ყველაზე დიდი სამხედრო პოტენციალის ქვეყანას – აშშ მსოფლიოში ნომერ პირველი სახელმწიფოა. ჩემი აზრით, ტრამპი არის ძალიან ნიჭიერი ადამიანი, მაგრამ რაც არ უნდა დიდი პოტენციალი გქონდეს, ყველა ფრონტზე ვერ იბრძოლებ. ამ რეალობაში ტრამპიც გაჭედილია: აქეთ რუსეთს ეომოს, იქეთ – ირანს.
ტრამპმა ჯერ სამხედრო კოლეჯი დაამთავრა და შემდეგ წავიდა ბიზნესში. ის სამხედრო ტიპაჟია და ამავდროულად, სარგებლის მაძიებელი კაცია – ყველაფერში ფინანსურ სარგებელს ეძებს. მგონია, ტრამპი მაქსიმალურად ეცდება, ნაკლები ზარალის და ნაკლები ხარჯის ფონზე სერიოზულ წარმატებებს მიაღწიოს, როგორც პოლიტიკაში, ისე ეკონომიკის და ფინანსების სფეროებში.
ამ ეტაპზე როგორ გავლენა შეიძლება ჰქონდეს ამ ომს – ისევ გაიზრდება, მაგალითად, საწვავის ფასი?
ფასები გაძვირდება, რა თქმა უნდა, ბენზინზე. ეს გამოიწვევს სხვადასხვა პროდუქციის გაძვირებას გლობალური მასშტაბით. ეს ბევრ ქვეყანაში გამოიწვევს ეკონომიკურ არასტაბილურობას. კონფლიქტი უშუალოდ აისახება მსოფლიოს დიდ ფინანსურ ინსტიტუტებზე.
ჰორმუზის გასასვლელი არის ირანისათვის ბერკეტი დაატეროროს მსოფლიოს პოლიტიკურ-ეკონომიკური ელიტა და ზოგადად ცივილიზებული სამყარო.
კიდევ ერთი სიახლეა: ირანმა ამ ყველაფერს ახლა მიაბა ბაბ-ელ-მანდების სრუტე, იემენთან, რომელსაც ირანელები აკონტროლებენ. ეს მეორე ძალიან მნიშვნელოვანი ადგილია. ფაქტობრივად, სუეცის არხის მიმართულება თუ ჩაკეტა ანსარულაჰმა ირანის წაქეზებით, ეს კიდევ უფრო გააღრმავებს მსოფლიოს გლობალურ კრიზისს: მეორე წერტილი გაჩნდება, რომელიც ძალიან ნეგატიურად იმოქმედებს მსოფლიო გლობალურ ეკონომიკაზე და ფინანსურ ინსტიტუციურ საქმიანობაზე.
ფაქტობრივად, ირანი გადავიდა გლობალურ შანტაჟზე, სანამ გასდის და ვიდრე ტრამპი გაჭედილია.
ადგილების გადანაწილება ბათუმის ბულვარში ჯერ არ დასრულებულა. გარდა იმისა, რომ ბულვარის ადმინისტრაციამ განმეორებით ელექტრონულ აუქციონზე ფასდაკლებით გამოიტანა ადგილები, რომლებიც ვერ გასხვისეს, ზოგიერთ კომერციულ ობიექტზე 3 წლიანი საიჯარო ხელშეკრულებებიც გააფორმა.
მაგალითად, 3 წლის ვადით გაუსხვისებია ჯიხური ძველი ბულვარის ტერიტორიაზე გამაგრილებელი ალკოჰოლური და უალკოჰოლო სასმელების სარეალიზაციოდ. საწყისი ფასი 12 000 ლარი იყო, ელექტრონულ ვაჭრობაზე ფასი 81 840 ლარამდე გაიზარდა.
ბათუმის ბულვარის ადმინისტრაცია თავდადებულის ქუჩის გასწვრივ პლაჟზე 841 კვ.მეტრ მიწის ნაკვეთს საიჯარო წესით ასხვისებს. ეს ადგილი განმეორებით აუქციონზე ფასდაკლებით გამოიტანეს და ამჯერად საწყისი ფასი 35 145 ლარია, წინა შემთხვევაში 50 208 ლარად ჰქონდათ გატანილი.
ვაჭრობის ბიჯი 1054 ლარია.
აუქციონში ვაჭრობის შედეგად დაფიქსირებული საბოლოო თანხა სრული საიჯარო პერიოდის – 2026 წლის 01 ნოემბრამდე საფასურია.
მოიჯარე ვალდებულია სახელშეკრულებო ვადის განმავლობაში უზრუნველყოს სარგებლობის უფლებით გადაცემული ქონების მოვლა-პატრონობა და ყოველდღიური დასუფთავება.
ტერიტორიის იჯარით გადაცემის შემდეგ, მოიჯარეს უფლება ეძლევა განათავსოს ახალი და უხარვეზო საპლაჟე ინფრასტრუქტურა – შეზლონგი, ქოლგა, მცირე ზომის სანაგვე ყუთი, სადაც ერთი ერთეული შეზლონგის ღირებულება არ უნდა აღემატებოდეს 10 ლარს, ხოლო ერთი ერთეული ქოლგის ღირებულება არ უნდა აღემატებოდეს 5 ლარს.
გამარჯვების შემთხვევაში მოიჯარე ასევე უფლებამოსილია დროებით სარგებლობაში გადაცემულ ტერიტორიაზე არაუმეტეს 5 კვ.მ.-ზე განათავსოს ზღვაზე სასეირნო დაფები [საბბორდები].
აუქციონი 6 ივლისს გამოაცხადეს და 13 ივლისს უნდა დასრულდეს.
იგივე პირობებით ბულვარის ადმინისტრაცია განმეორებითი აუქციონით ასხვისებს ასევე 2 მიწის ნაკვეთს, ჯამში 700 კვ მეტრს მელიქიშვილის ქუჩის გასწვრივ. ქონების საწყისი ფასი 29 194 ლარია, წინა შემთხვევაში ეს ქონება გასასხვისებლად საწყისი ფასით 41 706 ლარად გაიტანეს.
ფასდაკლებით ასხვისებენ ასევე 1000 კვ.მეტრს არდაგანის ტბის გასწვრივ, მოცეკვავე შადრევნების წინ, ეს ქონება პირველ შემთხვევაში 26 380 ლარად ჰქონდათ გატანილი, ამჯერად საწყისი ფასი 18 566 ლარია, პირობები იგივეა.
საწყისი ფასით 55 049 ლარად ასხვისებენ ასევე 850 კვ.მ. მიწის ნაკვეთს ჯავახიშვილის ქუჩის მონაკვეთზე, 26 მაისის ქუჩის გასწვრივ 931 კვ.მეტრ მიწის ნაკვეთის საწყისი ფასი კი 29 194 ლარია.
მახინჯაურში ათეულობით მცირე ზომის მიწის ნაკვეთი გაიტანეს აუქციონზე საიჯარო წესით გასასხვისებლად. მათი უმეტესობა იმის გამო ჩაშალა, რომ ინტერესი არავის გამოხატია. აქ განმეორებითი აუქციონები ჯერ არ გამოუცხადებიათ. იგივე შეიძლება ითქვას გონიოსთან დაკავშირებითაც, ათეულობით აუქციონი არ შედგა, თუმცა აქ ათეულობით ადგილი გასხვისდა კიდეც.
ხულოში მერიის და დაბის ცენტრში მდებარე სხვა ადმინისტრაციული შენობების ფასადებისთვის 1,7 მილიონი ლარია გათვალისწინებული.
აჭარის ბიუჯეტიდან გამოყოფილი კაპიტალური ტრანსფერის ფარგლებში „დაბა ხულოში ტბელ აბუსერიძის ქუჩაზე მდებარე სკვერების მიმდებარედ განთავსებული საზოგადოებრივი დანიშნულების შენობა-ნაგებობების ფასადების კეთილმოწყობის სამუშაოების შესყიდვაზე“ ტენდერი ხულოს მუნიციპალიტეტმა 1 770 873 ლარით გამოაცხადა.
სამუშაოები ეტაპობრივად 2026 და 2027 წელში უნდა ჩატარდეს, თუმცა ტენდერში გამარჯვებული ვალდებული იქნება „2026 წელში შეასრულოს არანაკლებ მერიის ადმინისტრაციული შენობის და სოციალური და განათლების სამსახურების ადმინისტრაციული შენობის, როგორც დემონტაჟების, ასევე სამშენებლო-სამონტაჟო სამუშაოები სრულად“.
პროექტში, რომელიც ტენდერს ახლავს, აღნიშნულია, რომ სამუშაოები ჩატარდება შემდეგ შენობებზე: მერიის ადმინისტრაციული შენობა, ხულოს დრამატული თეატრი, სოციალური და განათლების სამსახურების ადმინისტრაციული შენობა, ცენტრალური საარჩევნო კომისიის და ეთნოგრაფიული მუზეუმის შენობა და ხულოს კულტურის ცენტრის ადმინისტრაციის შენობა.
შენობებზე ჩასატარებელი ძირითადი სამუშაოები [პროექტის მიხედვით]:
„მერიის ადმინისტრაციის შენობა – პროექტი ითვალისწინებს შენობის ცენტრალური კიბისა და შშმ პირის პანდუსის სრულ რეაბილიტაციას. მოპირკეთება მოხდება ბუნებრივი ბაზალტის დახერხილი ქვით. იგივე ქვით მოპირკეთდება ცოკოლი ცენტრალურ ნაწილზე. მოხდება ნალესის დაზიანებული ადგილების აღდგენა-რეაბილიტაცია.
შენობის ცენტრალური ნაწილის მოპირკეთება გადაწყვეტილია ვენტილირებადი საფასადე პანელებით. გათვალისწინებულია მეტალპლასტმასის კარ-ფანჯრების ჩანაცვლება ალუმინის ანოდირებული იზოპროფილის კარ-ფანჯრით. ასევე მოხდება სახურავის ფენილის სრული რეაბილიტაცია.
ხულოს დრამატული თეატრი – მოხდება შენობის ცოკოლის მოპირკეთება ბუნებრივი ბაზალტის ქვის დახერხილი ფილებით შენობის მთელს პერიმეტრზე. ნალესის დაზიანებული ადგილების აღდგენა რეაბილიტაცია. ოთხივე ფასადის სამღებრო სამუშაოები. ცენტრალური ფასადის მხრიდან არსებული კარები შეიცვლება ინდივიდუალურად ჭედური ლითონის კარებით.
ფასადის მხრიდან მოეწყობა ჭედური ლითონის მოაჯირი. შენობის მთელ პერიმეტრზე მოხდება მეტალპლასტმასის ფანჯრის ჩანაცვლება ალუმინის ანოდირებული იზოპროფილის ფანჯრებით. ასევე მოხდება სახურავის ფენილის სრული რეაბილიტაცია.
სოციალური და განათლების სამსახურების ადმინისტრაციული შენობა – ვინაიდან შენობა წარმოადგენს ისტორიულ ძეგლს მისი რესტავრაცია მოხდება მინიმალური ჩარევით.
არსებული ცენტრალური კიბე რეაბილიტირდება – მოპირკეთდება ბუნებრივი ბაზალტის დახერხილი ქვით, იგივე ქვით მოხდება ცოკოლის მოწყობა მთელ პერიმეტრზე. კიბის ცალ მხარეს მოეწყობა შშმ პირთათვის ასაწევი ლიფტი. ოთხივე ფასადზე მოხდება დაზიანებული ნალესის აღდგენა რესტავრაცია.
გათვალისწინებული იქნება ფასადის სრული სამღებრო სამუშაოები, ცენტრალური შესასვლელი კარი კი ჩანაცვლდება ინდივიდუალური ჭედური ლითონის კარით, ხოლო შენობის მთელ პერიმეტრზე მეტალპლასტმასის ფანჯრები ჩანაცვლდება ალუმინის ანოდირებული იზოპროფილის ფანჯრებით. ასევე მოხდება სახურავის ფენილის სრული რეაბილიტაცია.
ცენტრალური საარჩევნო კომისიის და ეთნოგრაფიული მუზეუმის შენობა – მუზეუმის მხრიდან კიბის რეაბილიტაცია-მოპირკეთება ბუნებრივი ბაზალტის დახერხილი ქვით, იგივე ქვით მოხდება ცოკოლის მოწყობა მთელ პერიმეტრზე. ოთხივე ფასადზე მოხდება დაზიანებული ნალესის აღდგენა რესტავრაცია, შეღებვა;
შენობის მთელ პერიმეტრზე მეტალპლასტმასის კარ-ფანჯრები ჩანაცვლდება ალუმინის ანოდირებული იზოპროფილის კარ-ფანჯრებთ. ასევე მოხდება სახურავის ფენილის სრული რეაბილიტაცია.
ხულოს კულტურის ცენტრის ადმინისტრაციის შენობა – პროექტი ითვალისწინებს ცენტრალური შესასვლელის კიბისა და საჩეხის რეკონსტრუქციას. კიბისა და ცოკოლის მოპირკეთება მოხდება დახერხილი ბაზალტის ბუნებრივი ქვით. ოთხივე ფასადზე მოხდება დაზიანებული ნალესის აღდგენა რესტავრაცია, შეღებვა. შენობის მთელ პერიმეტრზე მეტალპლასტმასის კარ-ფანჯრები ჩანაცვლდება ალუმინის ანოირებული იზოპროფილის კარ-ფანჯრებით.“
ტენდერში წინადადებების მიღება 2026 წლის 24 ივლისს დაიწყება და 29 ივლისს დასრულდება.
რაც შეეხება დაბა ხულოს ცენტრში [აღნიშნული შენობების მიმდებარედ] არსებულ სკვერებს, მერიის პრესსამსახურში „ბათუმელებს“ უთხრეს, რომ მათი რეაბილიტაცია 2025 წელს დასრულდა.
შენობები ხულოში რეაბილიტაციის შემდეგ / რენდერები პროექტიდან / 1 – ხულოს მერიის ადმინისტრაციული შენობა. 2 – ხულოს დრამატული თეატრი. 3 – სოციალური და განათლების სამსახურების ადმინისტრაციული შენობა. 4 – ცენტრალური საარჩევნო კომისიის და ეთნოგრაფიული მუზეუმის შენობა. 5 – კულტურის ცენტრის ადმინისტრაციული შენობა.
ხვალ, 13 ივლისს, გაზი 5 დღით გაითიშება ბათუმში, ზუსტად 39 ქუჩაზე და კიდევ 3 სოფელში, რომელიც ბათუმის საზღვრებშია. მიზეზი გოროდოკის დასახლებაში ხიდის მშენებლობაა, რომელიც ჯერ კიდევ 2026 წლის თებერვალში უნდა გახსნილიყო. ხიდის ასაშენებლად გაზსადენის მილების გადატანა გახდა საჭირო. ბათუმის მერიის მიერ დაფინანსებულ ამ პროექტში მილების გადატანას გაზაფხულის დასრულების შემდეგ – ზაფხულის შუა სეზონზე იწყება.
ბათუმის მერია გაზის გათიშვაზე ინფორმაციას ავრცელებს: „ნადიმ ნიჟარაძის ქუჩაზე ხიდის სარეაბილიტაციო სამუშაოების ფარგლებში, 13 ივლისიდან 17 ივლისამდე, ბუნებრივი აირის მიწოდება დროებით შეიზღუდება ე.წ. ბონი-გოროდოკის, ურეხისა და ჭაობის დასახლების ნაწილში. შეზღუდვა გამოწვეულია ხიდის მიმდებარედ არსებული 500-მილიმეტრიანი მაგისტრალური გაზსადენის გადატანის საჭიროებით, რაც აუცილებელია ხიდის სარეაბილიტაციო სამუშაოების უსაფრთხოდ და შეუფერხებლად განხორციელებისთვის…“
ბათუმის მერიის ინფორმაციით, ბუნებრივი აირის მიწოდება დროებით შეუწყდება 17 854 აბონენტს, თუმცა კომპანია „სოკარის“ მიერ „ბათუმელებისთვის“ 10 ივლისს მოწოდებული ინფორმაციის მიხედვით, გაზი ბათუმში არ ექნება 19 037 აბონენტს.
რაც შეეხება ხიდს, რომლის მშენებლობასაც უკავშირდება გაზსადენი მილების გადატანა:
ხიდი ბათუმში ნიჟარაძის ქუჩაზე – ფოტო გადაღებულია 2026 წლის 12 ივლისს
ხიდის მოწყობაზე ბათუმის მერიის საქალაქო ინფრასტრუქტურისა და კეთილმოწყობის სამმართველომ 2 მილიონ 294 911 ლარის ხელშეკრულება ტენდერში გამარჯვებული შპს Construction Service–თან 2025 წლის 22 ოქტომბერს გააფორმა.
„ბათუმელები“ ამ ხიდის მშენებლობაზე 2026 წლის თებერვალში წერდა. მაშინ ბათუმის მერიის კეთილმოწყობის სამმართველოში განმარტეს, რომ სამუშაოების ვერდაწყების მიზეზი ხიდის ორივე მხარეს გამავალი გაზსადენი მილებია, რომელთა გადატანაც აუცილებელია.
„სოკარ ჯორჯია გაზიდან“ მიღებული ოფიციალური წერილის თანახმად, მილსადენის გადატანის სამუშაოები გაზაფხულის სეზონზე დაიგეგმება. აღნიშნული სამუშაოების დასრულების შემდეგ შესაძლებელი გახდება ხიდის სამშენებლო პროცესის დაწყება. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, პროექტის დასრულების ვადა შესაბამისად გადაიწევს,“ – უპასუხეს „ბათუმელებს“ ბათუმის მერიაში 2026 წლის 11 თებერვალს.
ირკვევა, რომ გაზის მილები არც გაზაფხულზე გადაუტანიათ და ამ სამუშაოების შესრულება იწყება ხვალ, 13 ივლისს.
რამ შეუშალა ხელი გაზის მილების გაზაფხულზე გადატანას? – „ბათუმელებმა“ ამჯერად ამის გარკვევა სცადა.
კომპანია, რომელმაც ხიდის რეაბილიტაციის სამუშაოები უნდა შეასრულოს, „Construction Service“-ია. ამ კომპანიას ხელშეკრულების ვადა 2026 წლის 9 ივნისს ეწურებოდა, მაგრამ 8 ივნისს ბათუმის მერიისთვის კომპანიას უთხოვია: სამუშაოს დასრულების ვადა ამჯერად 2026 წლის 30 სექტემბრამდე გადაგვივადეთო.
მხარეთა შორის 2026 წლის 8 ივნისს გაფორმებულ შეთანხმებაში აღნიშნულია:
„კომუნიკაციების მფლობელმა [შპს „სოკარ ჯორჯია გაზი“] უკვე შეასრულა პირველადი სამუშაოები მილსადენების მიწიდან გაშიშვლების კუთხით. მიმწოდებლის მიერ დამუშავდა და მხარეებს შორის თანხმდება ახალი პროექტი, თუმცა ვინაიდან ამ დრომდე მიმწოდებლის მხრიდან არ არის წარმოდგენილი ახალი საპროექტო გადაწყვეტის შესაბამისი დეტალური ხარჯთაღრიცხვა, ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამშენებლო სამუშაოები ფაქტობრივად ჯერ კიდევ არ დაწყებულა,“ – ვკითხულობთ შეთანხმებაში.
„მიმწოდებელი“ კომპანია „Construction Service“-ია. გამოდის, რომ „სოკარს“ არ შეეძლო გაზის მილების გადატანა. „ახალი საპროექტო გადაწყვეტის“ გარეშე.
ამავე შეთანხმებით ირკვევა ისიც, რომ კომპანიას ისე დაუწყია ხიდზე მუშაობა, რომ შემდეგ აღმოუჩენია, ხიდთან გაზის მილები რომ გადიოდა:
„აღნიშნული ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაოების დაწყების ეტაპზევე გამოვლინდა მნიშვნელოვანი ობიექტური შემაფერხებელი გარემოებები, კერძოდ, ხიდის საპროექტო არეალში აღმოჩნდა მიწისზედა და მიწისქვეშა კომუნიკაციები [ელექტროენერგია, გაზი, ინტერნეტი, სასმელი წყალი და წყალარინების ქსელი], მათ შორის, შპს „სოკარ ჯორჯია გაზისა“ და შპს „დელტა გაზის“ საკუთრებაში არსებული მაღალი წნევის გაზსადენები.
ზამთრის პერიოდში ბათუმის, ხელვაჩაურისა და ზემო აჭარის მოსახლეობისათვის ბუნებრივი გაზის მიწოდების სრული შეწყვეტის მიზანშეუწონლობის გამო, კომუნიკაციების დემონტაჟი და გადატანა შეუძლებელი გახდა. აღნიშნული ფორსმაჟორული ხასიათის გარემოებების გამო, 2026 წლის 13 თებერვლის №1 მხარეთა შეთანხმებით, სამუშაოების დასრულების ვადა გაგრძელდა 2026 წლის 09 ივნისის ჩათვლით. ზემოაღნიშნული გარემოების გათვალისწინებით, ადგილზე დამატებით ჩატარებული კვლევებისა და გეოდეზიური აზომვების შედეგად, ასევე კომუნიკაციების მფლობელებთან გამართული ერთობლივი სამუშაო შეხვედრებისა და არსებული შეზღუდვების გათვალისწინებით, დღის წესრიგში დადგა ახალი საპროექტო გადაწყვეტის შემუშავების აუცილებლობა,“ – აღნიშნულია შეთანხმებაში.
გაზსადენის მილები, რომელიც ხიდის რეაბილიტაციით დაკავებულმა კომპანიამ სამუშაოების დაწყების შემდეგ აღმოაჩინა
რამ შეუშალა რეალურად ხელი გაზის მილების გადატანას? რა „ახალ საპროექტო გადაწყვეტაზე“ საუბრობს სამუშაოების შემსრულებელი კომპანია? ვინ აფინანსებს მილების გადატანას, როცა ირკვევა, რომ კომპანიას სამუშაოები ისე დაუწყია, რომ არ იცოდა, იქ მაღალი წნევის გაზსადენი რომ გადიოდა? – შეკითხვებით მივმართეთ კომპანია „Construction Service“-ს. აქ გვიპასუხეს, რომ ელექტრონულ ფოსტაზე წერილობით უნდა მივმართეთ. კომპანიას შეკითხვა გავუგზავნეთ და მიღების შემთხვევაში, მას აქვე გაგაცნობთ.
რაც შეეხება მერიას. მერიის პრესცენტრში განმარტეს, რომ „ხიდის მილების ჩამოსხმა უკვე მიმდინარეობს და ხიდის რეაბილიტაციაზე მუშაობის დაწყება შესაძლებელია.
„სოკარი 13-დან 17-მდე გადაიტანს ამ მილებს, ჩვენ განვახორციელებთ ხიდის დემონტაჟს და ახლის მშენებლობას. დემონტაჟი მანამდე არ განხორციელებულა იმიტომ, რომ ფეხით მოსიარულეები გადაადგილდებოდნენ,“ – გვითხრეს ბათუმის მერიის პრესცენტრში.
რამ შეუშალა ხელი გაზაფხულზე მილების გადატანას, როგორც ეს იყო დადგეგმილი და რატომ დაემთხვა სამუშაო ტურისტულ სეზონს? – ბათუმის მერიის პრესცენტრში ეს შეკითხვა უპასუხოდ დატოვეს.
ხიდი ბათუმში, ნიჟარაძის ქუჩაზე – 2026 წლის 12 ივლისი
—————-
ბათუმის მერიის მიერ გავრცელებული ინფგორმაციით, ბუნებრივი აირის მიწოდება შეიზღუდება შემდეგ ქუჩებსა და უბნებში:• ჯავახიშვილის ქუჩა-პუშკინის ქუჩიდან ორბელიანის ქუჩამდე;
• ლერმონტოვის ქუჩა-ჩაიკოვსკის ქუჩიდან ლერმონტოვის ქუჩის №141-ის ჩათვლით;
• ბაგრატიონის ქუჩა №156-მდე;
• სულხან-საბა ორბელიანის ქუჩა;
• მელიქიშვილის ქუჩა-ბაგრატიონის ქუჩიდან შესახვევებით;
• დავით გურამიშვილის ქუჩა;
• სელიმ ხიმშიაშვილის ქუჩა №56-დან მთისძირის ქუჩამდე;
• გონიოს ქუჩა;
• მამია ვარშანიძის პირველი შესახვევი;
• ქობულეთის ქუჩა;
• ქედის ქუჩა;
• ანდრონიკაშვილის ქუჩა;
• თაბუკაშვილის ქუჩა;
• შავშეთის ქუჩა;
• აკაკი წერეთლის ქუჩის ნაწილი;
• ბერიძის ქუჩა, თავისი შესახვევებით;
• ბესიკის ქუჩა;
• ქაქუცა ჩოლოყაშვილის ქუჩა;
• გიორგი სააკაძის ქუჩა;
• სულაბერიძის ქუჩა;
• იმედაშვილის ქუჩა;
• სვიშევსკის ქუჩა;
• მაიაკოვსკის ქუჩა;
• გიორგი წერეთლის ქუჩა;
• ვლადიმერ ვოლსკის ქუჩა;
• ალექსანდრე ჩხაიძის ქუჩა;
• გოგიტიძის ქუჩა;
• დადიანის ქუჩა;
• სოხუმის ქუჩა;
• სერგი მესხის ქუჩა;
• პუშკინის ქუჩა ლერმონტოვის ქუჩამდე;
• გიორგი ბრწყინვალის ქუჩა;
• დემეტრე თავდადებულის ქუჩა;
• ვაჟა-ფშაველას ქუჩა ნაწილობრივ;
• 26 მაისის ქუჩა ნაწილობრივ;
• მამია კომახიძის ქუჩა;
• გრიბოედოვის ქუჩა ნაწილობრივ;
• ლადო ასათიანის ქუჩა;
• მთისძირის ქუჩა თავდადებულის ქუჩამდე;
• სოფელი ფერია;
• სოფელი მნათობი;
• სოფელი სალიბაური.
მთავარი ფოტო: ხიდის სარეაბილიტაციო სამუშაოები ბათუმში, ნიჟარაძის ქუჩაზე
„ესტონეთი მართლმადიდებლურ ეკლესიას 6 თვეს აძლევს ღმერთსა და კრემლს შორის არჩევანის გასაკეთებლად“ – ამ სათაურით აქვეყნებს სტატიას ესტონეთის საზოგადოებრივი მაუწყებელი.
სტატია ეხმიანება ესტონეთის კანონმდებლობაში შეტანილ ცვლილებებს, რომლის თანახმადაც ესტონეთში არსებულ რელიგიურ გაერთიანებებს არ შეიძლება ჰქონდეთ ადმინისტრაციული ან სხვა, დაქვემდებარებული კავშირები საზღვარგარეთ მდებარე რელიგიურ ინსტიტუტებთან, რომლებიც ამართლებენ ან მხარს უჭერენ ომს, აგრესიას ან ტერორიზმს და საფრთხეს უქმნიან ესტონეთის უსაფრთხოებას.
ესტონეთის შინაგან საქმეთა სამინისტრომ ესტონეთის ქრისტიანულ მართლმადიდებლურ ეკლესიას, რომელიც მოსკოვის საპატრიარქოსთანაა დაკავშირებული, ექვსთვიანი ვადა მისცა ახალი მიტროპოლიტის დასანიშნად და რუსეთის პატრიარქ კირილთან კავშირის გასაწყვეტად.
სტატიაში ნათქვამია, რომ ესტონეთის შინაგან საქმეთა სამინისტრომ ყველა რელიგიურ გაერთიანებას წერილი გაუგზავნა და აცნობა, რომ მათ ექვსი თვე აქვთ, რათა თავიანთი საქმიანობა ახალ მოთხოვნებთან შესაბამისობაში მოიყვანონ. წინააღმდეგ შემთხვევაში, შინაგან საქმეთა მინისტრს შეუძლია რელიგიური გაერთიანების დაშლის პროცესი დაიწყოს.
შს სამინისტროს განცხადების საპასუხოდ ესტონეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის ეპისკოპოსმა დანიელმა მოკლე საპასუხო განცხადება გაავრცელა, სადაც აღნიშნა, რომ მომდევნო ექვსი თვის განმავლობაში ეკლესია გეგმავს გარკვევას, თუ როგორ განხორციელდება ახალი კანონი და ამის შემდეგ გადაწყვეტს, როგორ წარმართოს საეკლესიო ცხოვრება.
სტატიის თანახმად, ესტონეთის შინაგან საქმეთა სამინისტროს მრჩეველმა, ილმო აუმ განაცხადა, რომ ესტონეთის მართლმადიდებელმა ეკლესიამ პირველ რიგში ახალი მიტროპოლიტი უნდა დანიშნოს, ვინაიდან კანონმდებლობაში ცვლილების თანახმად არცერთი სასულიერო პირი ან ეკლესიის მმართველი საბჭოს წევრი არ შეიძლება იყოს პირი, ვისაც ბოლო 10 წლის განმავლობაში ეროვნული უსაფრთხოების მოტივით ბინადრობის ნებართვა არ გაუგრძელდა, ესტონეთის ეკლესიის წინამძღოლს, ტალინისა და სრულიად ესტონეთის მიტროპოლიტ ევგენის კი ესტონეთის დატოვება 2024 წლის დასაწყისში მოუწია მას შემდეგ, რაც ესტონეთის უსაფრთხოების სამსახურმა დაასკვნა, რომ მისი საქმიანობა საფრთხეს უქმნიდა ქვეყნის ეროვნულ უსაფრთხოებას. ტალინისა და ესტონეთის მიტროპოლიტი ამ დრომდე რუსეთის მოქალაქეა.
სპეციალისტების თქმით, საკითხი საკმაოდ რთულია, რადგან ესტონეთის ეკლესიის მოქმედი წესების მიხედვით, მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის პატრიარქმა კირილმა საკუთარი ხელმოწერით უნდა დაამტკიცოს ესტონეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის საერთო კრების მიერ მიღებული ყველა გადაწყვეტილება, მათ შორის ყოველწლიური ანგარიში, ბიუჯეტი და საეკლესიო ადმინისტრაციის წევრების არჩევა.
„აქაურმა მართლმადიდებელმა სამღვდელოებამ მკაფიოდ უნდა განსაზღვროს, ვის ემსახურება: ღმერთს თუ კრემლსა და მოსკოვის პატრიარქს“, — ციტირებს ესტონური მედია შს სამინისტროს მრჩეველს, ილმო აუს.
ვითარებას კიდევ უფრო ართულებს ის ფაქტი, რომ საკუთარი წესდების გარდა, ესტონეთის ქრისტიანული მართლმადიდებელი ეკლესია ხელმძღვანელობს პატრიარქ ალექსი II-ის მიერ 1993 წელს გამოცემული ტომოსით. სწორედ ეს საეკლესიო დოკუმენტი განსაზღვრავს ესტონეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის დამოუკიდებელ უფლებებს და მის ადგილს მოსკოვის საპატრიარქოს იერარქიაში. მაგალითად, ტომოსშია გაწერილი, რომ ესტონეთის ეკლესიის მეთაურის, მიტროპოლიტის კანდიდატურას წარადგენს და ამტკიცებს მოსკოვის პატრიარქი.
სპეციალისტების თქმით, ეს პროცესი რთული იქნება და ექვი თვის შემდეგ, 2026 წლის ზამთარში გამოიწვევს სამართლებრივ დავებს, სადაც სასამართლოს მოუწევს გადაწყვეტა, რეალურად გაწყვიტა თუ არა ესტონეთის ეკლესიამ კავშირი რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიასთან.
ტარტუს უნივერსიტეტის საეკლესიო ისტორიის ასოცირებული პროფესორი, პრიიტ როჰტმეტსმი მიიჩნევს, რომ ესტონეთის მართლმადიდებელი ეკლესია სავარაუდოდ შეეცდება საკუთარ წესდებაში მოსკოვის საპატრიარქოს გავლენის შემცირებას, თუმცა რამდენად შეძლებს ამის სრულყოფილად გაკეთებას, კითხვის ნიშნის ქვეშ რჩება.
გარემოს ეროვნული სააგენტოს აჭარის რეგიონული ჰიდრომეტეოროლოგიური ობსერვატორიის ინფორმაციით, 12 ივლისის 21 საათიდან 13 ივლისის 21 საათამდე ბათუმსა და მთლიანად აჭარაში მოსალოდნელია ცვალებადი მოღრუბლულობა, უმეტესად უნალექოდ.
იქროლებს ცვალებადი მიმართულების ქარი 10-15 მეტრი წამში.
ჰაერის ტემპერატურა სანაპირო ზოლსა და მთიან მუნიციპალიტეტებში:
დღისით: 25 – 30 გრადუსი სითბო
ღამით: 15 – 20 გრადუსი სითბო
მაღალმთიან ზონაში:
დღისით: 20 – 25 გრადუსი სითბო
ღამით: 8 – 13 გრადუსი სითბო
ზღვის ღელვა 2-3 ბალი იქნება, ზღვის წყლის ტემპერატურა +25 გრადუსია.
სინოპტიკოსების ცნობით, 14 და 15 ივლისს აჭარაში ზოგან მოსალოდნელია ხანმოკლე წვიმა
ბათუმში, 13 ივლისიდან 23 ივლისის ჩათვლით ზაქარია ფალიაშვილის და კლარა ცეტკინის ქუჩებზე სატრანსპორტო მოძრაობა შეიზღუდება. ბათუმის მერიის ინფორმაციით, შეზღუდვა უკავშირება „ქვაფენილიანი საფარის რეაბილიტაციის მიმდინარე სამუშაოებს“.
ბათუმში ქვაფენილის აყრასა და ასფალტბეტონის დაგებაზე მერიის სამმართველოს 2025 წელს ჰქონდა ტენდერი გამოცხადებული 6 432 351 ლარით. ხელშეკრულება კი, ტენდერში გამარჯვებულ „ბონდი-2009“-სთან 2026 წლის 28 იანვარს გააფორმა 5 649 994 ლარზე.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 12 ივლისამდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 419 090 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +1 320. ამ მონაცემებში შედის როგორც დაღუპულები, ასევე დაჭრილები]
ტანკი – 12 120 ერთეული [+4]
ჯავშანტექნიკა – 24 928 ერთეული [+6]
საარტილერიო სისტემა – 45 807 ერთეული [+53]
MLRS – 1 928 ერთეული [+4]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 485 ერთეული [+0]
თვითმფრინავი – 437 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 353 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 403 959 ერთეული [+2 034]
სახმელეთო რობოტიზებული კომპლექსი – 1 883 ერთეული [+15]
გემი/ნავი – 33 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 2 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 119 038 ერთეული [+428]
სპეცტექნიკა – 4 407 ერთეული [+5]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 4 889 ერთეული [+2]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე სტატისტიკური ინფორმაცია 2026 წლის 25 თებერვლის შემდეგ აღარ განუახლებია რუსეთს.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ ტელეგრამ არხზე ბოლოს გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 25 თებერვლამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
670 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
117 299 უპილოტო საფრენი აპარატი
651 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
27 873 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 674 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
33 474 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
55 252 სპეციალური სამხედრო მანქანა
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
ამასთან, აღნიშნულ მონაცემებთან ერთად რუსეთის თავდაცვა, უკრაინის და რუსეთის არმიის ცოცხალი ძალის საერთო დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს. უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ მონაცემებს არ აქვეყნებს არც უკრაინა.
დღეს, 11 ივლისს, 21 წლის აზერბაიჯანელი ქალის – ფატიმა კარიმოვას მკვლელობაში ბრალდებულ ნათესავი კაცი ბათუმის აეროპორტში დააკავეს.
გამოძიების ვერსიით, თბილისში, ვარკეთილის დასახლებაში, 30 წლის ემინ ელიევმა „ქალისა და მამაკაცის თანასწორობის შეუწყნარებლობის მოტივით“ გაგუდა 21 წლის ფატიმა კარიმოვა, რომლის ბიძაშვილიცაა.
„ბათუმელებმა“ გადახედა კვირის განმავლობაში გავრცელებულ სიახლეებს, რომელიც სხვადასხვა დანაშაულს ასახავს. ჩვენ კვირის განმავლობაში ასევე ვაგროვებდით მონაცემებს პროცესების შესახებ, რომელიც მხოლოდ ბათუმის საქალაქო სასამართლოში განიხილებოდა. ამ მონაცემების მიხედვით, ბათუმის საქალაქო სასამართლოში მიმდინარე კვირის 5 სამუშაო დღეში განიხილეს:
» ყაჩაღობის 3 საქმე;
» ქურდობის 11 საქმე;
» ძარცვის 1 საქმე;
» გაუპატიურების 2 საქმე;
» მკვლელობის და განზრახ მკვლელობის მცდელობის 5 საქმე;
» „ქურდული სამყაროს“ წევრობის – 2 საქმე.
ყაჩაღობის ერთ-ერთი საქმე ასეთია: ბრალდებულებმა ბათუმში მყოფი ინდოელი სტუდენტი დააყაჩაღეს: ღამის საათებში, კობალაძის ქუჩაზე, ძალის გამოყენებით ავტომანქანაში ჩაჯდომა აიძულეს, შემდეგ კი, სასიგნალო და ხმოვანი პისტოლეტები შუბლზე მიადეს და დაემუქრნენ, ფული უნდა მოგვცეო. ავტომანქანაში მყოფმა დაზარალებულმა თავის მეგობარ სთხოვა 1000 ლარის ჩარიცხვა, შემდეგ ბრალდებულებმა დაზარალებული ბანკომატთან გადმოსვეს, თანხის მიღების შემდეგ კი, ინდოელი სტუდენტი გაუშვეს.
ამ საქმეს ბათუმის საქალაქო სასამართლოში მოსამართლე თამარ ბეჟანიშვილი განიხილავს.
»პარასკევს – მოსამართლე ნინო სახელაშვილმა განიხილა გაუპატიურების საქმე, ასევე „ქურდულისამყაროს“ წევრობის საქმე. ამ დღეს მოსამართლე ვიქტორ მეტრეველთან განიხილებოდა ქურდობის შემთხვევა, ასევე „გარყვნილიქმედებაარასრულწლოვნისმიმართ“. პარასკევს მოსამართლე თამარ ბეჟანიშვილმა განიხილა მკვლელობის მცდელობის და დამამძიმებელ გარემოებებში მკვლელობის მცდელობის საქმე.
»ხუთშაბათს – მოსამართლე ნინო სახელაშვილმა იმ პოლიციელის საქმე განიხილა, რომელმაც გამოძიების ვერსიით ბათუმში, სუპერმარკეტი დააყაჩაღა. „ქურდული სამყაროს“ საქმე ამ დღესაც განიხილებოდა ბათუმის საქალაქო სასამართლოში – ეს ის საქმეა ე.წ. კანონიერ ქურდ ასლან ქობულაძესთან დაკავშირებული 72 პირი ერთდროულად რომ დააკავეს სპეცოპერაციით. ამ დღეს მოსამართლე ლევან ყოლბაიამ განიხილა მკვლელობის მცდელობის საქმე, ასევე ძარცვა, მოსამართლე თამარ ბეჟანიშვილმა კი, ქურდობის 2 საქმე.
»ოთხშაბათს – მოსამართლე თამარ ბეჟანიშვილმა განიხილა გაუპატიურების საქმე, ასევე დაყაჩაღების საქმე – ხუთივე ბრალდებული სკოლის მოსწავლეა. ამ დღეს მოსამართლე ნინო სახელაშვილმა განიხილა ქურდობის შემთხვევა, სადაც ბრალდებული არასრულწლოვანი გოგოა. იმავე მოსამართლემ ოთხშაბათს მკვლელობის მცდელობის საქმეც განიხილა. ოთხშაბათს მოსამართლე ლევან ყოლბაია განიხილავდა „პირადი ცხოვრების ხელყოფის საქმეს“.
»სამშაბათს – მოსამართლე ვიქტორ მეტრეველი განიხილავდა მკვლელობის მცდელობის შემთხვევას, სადაც ბრალდებული არასრულწლოვანია, ასევე ქურდობის საქმეს, მოსამართლე ლევან ყოლბაიასთან კი, იყო ოჯახში ძალადობის საქმე განიხილებოდა.
»ორშაბათს – მხოლოდ მოსამართლე ვიქტორ მეტრეველმა განიხილა ქურდობის 3 სხვადასხვა საქმე. ამავე დღეს ქურდობის ერთი შემთხვევა ნინო სახელაშვილმა განიხილა, კიდევ ერთი – ლევან ყოლბაიამ. მოსამართლე ნინო სახელაშვილს ამ დღეს ჰქონდა ძარცვის საქმეც, მოსამართლე თამარ ბეჟანიშვილი კი, ამ დღეს ინდოელი სტუდენტის დაყაჩაღების საქმის განხილვით დაკავდა.
არ ჩათვალოთ, რომ მოსამართლეები მხოლოდ სისხლის სამართლის ამ საქმეების განხილვით იყვნენ მიმდინარე კვირას დაკავებულები. მოსამართლეების გადატვირთულობის შესახებ დეტალური მონაცემები და არსებული მდგომარეობის ანალიზი, შეგიძლიათ ნახოთ აქ.
ახლა გადავხედოთ კრიმინალურ ამბებს, რაზეც „ბათუმელები“ და „ნეტგაზეთი“ გასულ კვირას წერდა, მათ შორის, შსს-ს მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაზე დაყრდნობით:
11 ივლისი – ცენტრალური კრიმინალური პოლიციის ორგანიზებულ დანაშაულთან ბრძოლის მთავარი სამმართველოს უფროსმა იოსებ სიგუამ, რომელსაც ელექტრონული სამაჯური შეაბეს, თანამდებობა დატოვა. მას ცოლი ძალადობაში ადანაშაულებს.
იოსებ სიგუას მხრიდან ცოლზე ძალადობის შესახებ ინფორმაცია ერთი კვირის წინ, 4 ივლისს, „ტვ პირველმა“ გაავრცელა. „შაბათის ეთერისთვის“ მიცემულ ინტერვიუში იოსებ სიგუას ცოლი – სოფია სიგუა-შატბერავა ამბობდა, რომ შსს-ს მაღალჩინოსანი ქმარი მას „მე-12 სართულიდან გადაგდებით“, „კასრში ჩასმითა და დამარხვით“ ემუქრებოდა.
ქალის თქმით, იოსებ სიგუამ მას იარაღი შუბლზე დაადო და სიცოცხლის მოსპობით ემუქრებოდა, თუმცა ცოლის მიერ ძალადობაში მხილებიდან რამდენიმე დღეში იოსებ სიგუა დააწინაურეს და ცენტრალური კრიმინალური პოლიციის დეპარტამენტის ორგანიზებულ დანაშაულთან ბრძოლის მთავარი სამმართველოს უფროსად დანიშნეს.
10 ივლისი – თბილისში არასრულწლოვანი დაჭრეს. „გამოძიებით დადგინდა, რომ ბრალდებულმა, ურთიერთშელაპარაკების ნიადაგზე დაწყებული კონფლიქტის შედეგად, არასრულწლოვანს ცივი იარაღით მრავლობითი ჭრილობა მიაყენა და შემთხვევის ადგილიდან მიიმალა.
დაჭრილი არასრულწლოვანი შესაბამისი სამედიცინო დახმარების გაწევის მიზნით კლინიკაშია გადაყვანილი“, – წერია შსს-ს განცხადებაში.
9 ივლისი – 8 წელი მიუსაჯეს ორ პირს, რომელთაც მიწის ნაკვეთი მიითვისეს.
8 ივლისი – შსს-მ გაავრცელა ინფორმაცია, რომ დააკავეს „კანონიერ ქურდ“ ბესიკ ჯაფარიძესთან კავშირში მყოფი 29 პირი.
7 ივლისი – შსს-მ გავრცელა სტატისტიკური მონაცემი, რომლის მიხედვითაც ბოლო დღეებში საქართველოდან 180 უცხოელი გააძევეს.
6 ივლისი – ორგანიზაცია „საფარის“ ინფორმაციით, მამას, რომელიც არასრულწლოვან შვილზე სექსუალურად ძალადობდა, 8 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს. ამ დღეს ასევე დააკავეს პირი, თურქეთის მოქალაქე, რომელიც, შსს-ს ცნობით, თურქეთის რესპუბლიკის სამართალდამცავი ორგანოების მოთხოვნის საფუძველზე, ინტერპოლის წითელი ცირკულარით საერთაშორისო დონეზე იძებნებოდა.
ელექტრონულ აუქციონებზე დაფიქსირებული კონკურენციით შეგვიძლია დავასკვნათ, რომ საპირფარეშო ბულვარში ერთ-ერთი სერიოზული შემოსავლის წყარო უნდა იყოს.
ბულვარის ადმინისტრაციამ 17.28 კვ.მეტრი საზოგადოებრივ საპირფარეშო ანბანის კოშკთან 309-ე ბიჯით გაასხვისა სამი წლით. ბიჯი 234 ლარი იყო. ელექტრონული ვაჭრობაში ორი კონკურენტი მონაწილეობდა და ფასი 7800 ლარიდან 80 000 ლარამდე გაიზარდა.
აუქციონის პირობის მიხედვით, საპირფარეშოს სარგებლობის თანხა არ უნდა აღემატებოდეს 1 ლარს.
კიდევ ერთი საზოგადოებრივი საპირფარეშო, 121 კვ.მეტრზე განთავსებული 54.57 კვ.მეტრი შენობა 2026 წლის აპრილში ბულვარის ადმინისტრაციამ აუქციონზე 6000 ლარად გაიტანა და 16 080 ლარად გაასხვისა. სარგებლობის ვადა ამ შემთხვევაშიც 3 წელია.
ბათუმის ბოტანიკურ ბაღში არსებული საპირფარეშო კი სამჯერ გაიტანეს აუქციონზე, რომ გაესხვისებინათ და მესამე ცდაზე 20 440 ლარად გაასხვისეს 3 წლის ვადით.
რაც შეეხება 80 000 ლარად გასხვისებულ საპირფარეშოს ბულვარში – აუქციონის პირობები გამარჯვებულს შესაბამისი ხელშეკრულების გაფორმებას 7 სამუშაო დღის ვადაში ავალდებულებდა.
გამარჯვებული ინდირა სალაძე საჯარო რეესტრში მოიჯარედ უკვე დარეგისტრირდა, რაც იმას ნიშნავს, რომ ხელშეკრულება გააფორმეს.
აუქციონის პირობების მიხედვით, გამარჯვებული ვალდებულია საკუთარი სახსრებით გადაიხადოს ყველა სახის კომუნალური მომსახურების გადასახადი და უზრუნველყოს ყველა საჭირო მრიცხველის მონტაჟი. ხელშეკრულების გაფორმებიდან არაუმეტეს 30 კალენდარული დღის ვადაში კი უზრუნველყოს საპირფარეშოს ამოქმედება [საპირფარეშო მოქმედია].
მოიჯარე ასევე ვალდებულია სახელშეკრულებო ვადის განმავლობაში გადაცემული ქონება გამოიყენოს მხოლოდ დანიშნულებისამებრ, მიზნობრივად, უზრუნველყოს სარგებლობის უფლებით გადაცემული ქონების მოვლა-პატრონობა და ყოველდღიური დასუფთავება, საპირფარეშოს უწყვეტ რეჟიმში ფუნქციონირება, ასევე ჰიგიენურ საშუალებებითა [საპონი, ხელსახოცი, ქაღალდი] და სხვა საჭირო ინვენტარით აღჭურვა. ინვენტარი, დაზიანების შემთხვევაში, არაუმეტეს 5 დღის ვადაში უნდა აღადგინოს.
მოიჯარე ვალდებულია საპირფარეშოს ფუნქციონირების საათები შეათანხმოს სსიპ „ბათუმის ბულვართან“, ეკრძალება იჯარის ხელშეკრულებით მიღებული უფლება-მოვალეობები გადასცეს მესამე პირს, „ბათუმის ბულვართან“ წინასწარი თანხმობის გარეშე.
მასვე ეკრძალება სარგებლობის უფლებით გადაცემულ ქონებაზე განახორციელოს მესამე პირის რეკლამა, იჯარით გაცემული მიწის ნაკვეთზე მიწასთან მყარად დაკავშირებული ნაგებობის [მიწის ნაკვეთის არსებითი შემადგენელი ნაწილი)] განთავსება, საპირფარეშოს მიმდებარედ სხვადასხვა სახის კონსტრუქციებისა და ობიექტების განთავსება.
ბათუმის ბულვარის ადმინისტრაციამ 77 კვ.მეტრ მიწის ნაკვეთზე განთავსებული საზოგადოებრივი საპირფარეშოზე ელექტრონული აუქციონი 4 მაისს გამოაცხადა, ხოლო გამარჯვებული 11 მაისს გამოვლინდა.
ევროპის საბჭოს ადამიანის უფლებათა კომისარი ე.წ. „FARA-ს“ საქმეში მესამე მხარედ ჩაერთო. ინფორმაციას ამის შესახებ ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია დღეს, 11 ივლისს ავრცელებს.
კომისარი აქამდეც ჩაერთო სტრასბურგის სასამართლოში რუსული კანონის განხილვას. ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოსთვის ევროსაბჭოს კომისარს 2026 წლის 3 ივლისს მიუმართავს. სტრასბურგის სასამართლომ კომისრის მოთხოვნა დააკმაყოფილა.
„კომისარი აღნიშნავს, რომ ორივე კანონი ზღუდავს უფლებადამცველების შესაძლებლობას, ისარგებლონ გამოხატვისა და გაერთიანების თავისუფლების უფლებებით. კომისრის თანახმად, ეს განსაკუთრებით თვალსაჩინოა მაშინ, როდესაც ამ ზომებს თან ახლავს ხელისუფლებისა და პროსახელისუფლებო ჯგუფების მხრიდან წარმოებული აგრესიული კამპანია, რომელიც მიზნად ისახავს სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციების დისკრედიტაციას და მათ ჩამოშორებას გადაწყვეტილების მიღების პროცესებიდან,“ – აღნიშნულია საიას მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში.
ამ საქმის წარმოება სტრასბურგის სასამართლოში საიამ დაიწყო 2025 წელს 6 მომჩივნის სახელით. მოსარჩელეები დავობენ იმაზე, თუ როგორ ზღუდავს აღნიშნული კანონი – უცხოეთის აგენტების რეგისტრაციის აქტი [ქართული FARA] სამოქალაქო საზოგადოებასა და მედიას.
კერძოდ, საჩივარში საია აღნიშნავს, რომ რეალურად ეს კანონი მიზნად ისახავს დამოუკიდებელი სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციების და მედიების გაჩუმებას, დისკრედიტაციასა და დევნას, მათ შორის, სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის დაკისრების ფორმით.
„ხაზგასასმელია, რომ კომისარი აქამდეც ჩაერთო სტრასბურგის სასამართლოში მიმდინარე სხვა საქმეში, რომელიც ეხება რუსულ კანონს. ამ საქმის ფარგლებში ევროპული სასამართლოსთვის წარდგენილ დოკუმენტში კომისარმა ყურადღება გაამახვილა არა მხოლოდ „უცხოეთის გავლენის გამჭირვალობის კანონზე”, არამედ სხვა კანონებზეც, მათ შორის, „უცხოეთის აგენტების რეგისტრაციის აქტზეც“ (FARA).
კომისარი აღნიშნავს, რომ ორივე კანონი სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციებს აიძულებს დარეგისტრირდნენ, როგორც „უცხო ძალის ინტერესების გამტარი ორგანიზაციები“ ანდა „უცხოური პრინციპალის აგენტები“.
კომისრის შეფასებით, ეს ზღუდავს უფლებადამცველების შესაძლებლობას, ისარგებლონ გამოხატვისა და გაერთიანების თავისუფლების უფლებებით.
კომისრის თანახმად, ეს განსაკუთრებით თვალსაჩინოა მაშინ, როდესაც ამ ზომებს თან ახლავს ხელისუფლებისა და პროსახელისუფლებო ჯგუფების მხრიდან წარმოებული აგრესიული კამპანია, რომელიც მიზნად ისახავს სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციების დისკრედიტაციას და მათ ჩამოშორებას გადაწყვეტილების მიღების პროცესებიდან – მათ შორის, მათი წარმოჩენით „სახელმწიფოს მტრებად“ (ან ქართველი ხალხის მტრებად) და მათი დაფინანსების წყაროებზე მუდმივი აპელირებით, როგორც დაბრკოლებაზე, რომელიც ხელს უშლის მათ მიერ საზოგადოებაში მიუკერძოებელი დამკვირვებლის (უშუალოდ სადარაჯო/საზედამხედველო ორგანიზაციის – watchdog) როლის შესრულებას,“ – აღნიშნავს საია.
ევროკავშირის ელჩმა საქართველოში, პაველ ჰერჩინსკიმ, რომელიც ბათუმში ევროპის დღეების ღონისძიებას მასპინძლობს, სასტუმრო „ჰილტონში“ შეკრებილ არც თუ ისე მცირე აუდიტორიას სიტყვით მიმართა. ელჩმა ჰერჩინსკიმ ქართულად ისაუბრა და სინანული გამოთქვა იმის გამო, რომ საქართველო აღარაა იმ ქვეყნებს შორს, რომლებიც ევროკავშირის გაწევრიანების გზაზე „წინ და წინ მიიწევენ“.
„მოხარული ვარ, რომ ევროპის დღეს ისევ აქ, ბათუმში აღვნიშნავთ… შავი ზღვის მარგალიტი ბათუმი არის ღია და მრავალფეროვანი ქალაქი, რომელიც აერთიანებს სხვადასხვა კულტურას, ტრადიციასა და გამოცდილებას. ვინ თუ არა თქვენ ყველაზე უკეთ იცით ტოლერანტობისა და ჰარმონიული თანაცხოვრების ფასი.
ევროპის ძალაც არის მრავალფეროვნება და საერთო წესებზე თანხმობა. სწორედ საერთო წესების დაცვას მოაქვს ევროკავშირის წევრებისთვის მშვიდობა, კეთილდღეობა და განვითარება უკვე თითქმის 80 წელია.
მსოფლიო გამოწვევებთან გამკლავებით ევროპა მხოლოდ ძლიერდება. მეტიც, ევროკავშირი ფართოვდება. ქვეყნები, რომლებიც საერთო წესებს იზიარებენ ევროკავშირის გზაზე წინ და წინ მიდიან. დასანანია, რომ საქართველო მათ შორის არ არის.
ჩვენ არ ვკარგავთ იმედს, რომ ეს დროებითია.
30 წელზე მეტია ჩვენ ვდგავართ საქართველოს გვერდით, თქვენს გვერდით, როგორც მტკიცე და საიმედო პარტნიორი. ევროკავშირის მხარდაჭერა საქართველოს მიმართ უცვლელია. ამავდროულად უცვლელია ჩვენი წესებიც: ევროკავშირის გზაზე წინსვლა ეფუძნება დემოკრატიულ განვითარებას.
ახლა კი ოჯახის წევრებთან და მეგობრებთან ერთად ისიამოვნეთ დღევანდელი დღით. ეს დღე გვახსენებს თუ რა გზა გავიარეთ აქამდე და რამდენს მივაღწიეთ ერთად. წინ საქართველო წინ“, – განაცხადა პაველ ჰერჩინსკიმ.
ევროკავშირის საელჩოს განცხადებით, წლევანდელი ევროპის დღეები ევროპულ გამოგონებებს ეძღვნება.
თბილისში 27 ივნისს მომხდარ მკვლელობაში ბრალდებული პირი ბათუმის საერთაშორისო აეროპორტში დააკავეს. ინფორმაციას დღეს, 11 ივლისს შსს ავრცელებს.
გამოძიების ვერსიით, ბრალდებულმა მიმდინარე წლის 27 ივნისს, თბილისში, დროებით საცხოვრებელ ბინაში, სიცოცხლისთვის საშიში დაზიანება მიაყენა ნათესავს, რომელიც მიყენებული დაზიანების შედეგად ადგილზე გარდაიცვალა.
„ბრალდებულის დაკავება თურქ და აზერბაიჯანელ კოლეგებთან მჭიდრო კოორდინაციით, ასევე, თურქეთში საქართველოს პოლიციის ატაშეს უშუალო ჩართულობით განხორციელდა,“ – აღნიშნულია შსს-ს მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში.
გამოძიება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 109-ე მუხლით მიმდინარეობს, რაც 20 წლამდე ან უვადო თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 11 ივლისამდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 417 770 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში +1 490. ამ მონაცემებში შედის როგორც დაღუპულები, ასევე დაჭრილები]
ტანკი – 12 116 ერთეული [+8]
ჯავშანტექნიკა – 24 922 ერთეული [+10]
საარტილერიო სისტემა – 45 754 ერთეული [+74]
MLRS – 1 924 ერთეული [+1]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 485 ერთეული [+4]
თვითმფრინავი – 437 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 353 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 401 925 ერთეული [+1 294]
სახმელეთო რობოტიზებული კომპლექსი – 1 868 ერთეული [+3]
გემი/ნავი – 33 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 2 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 118 610 ერთეული [+361]
სპეცტექნიკა – 4 402 ერთეული [+0]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 4 887 ერთეული [+0]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე სტატისტიკური ინფორმაცია 2026 წლის 25 თებერვლის შემდეგ აღარ განუახლებია რუსეთს.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ ტელეგრამ არხზე ბოლოს გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 25 თებერვლამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
670 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
117 299 უპილოტო საფრენი აპარატი
651 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
27 873 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 674 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
33 474 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
55 252 სპეციალური სამხედრო მანქანა
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
ამასთან, აღნიშნულ მონაცემებთან ერთად რუსეთის თავდაცვა, უკრაინის და რუსეთის არმიის ცოცხალი ძალის საერთო დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს. უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ მონაცემებს არ აქვეყნებს არც უკრაინა.
„მას შემდეგ, რაც სამშენებლო სამუშაოები აქტიურ ფაზაში შევიდა და მძიმე ტექნიკა ამოქმედდა, ჩვენს სახლში გაჩნდა ახალი ბზარები, სამუშაოების დროს სახლი საგრძნობლად ზანზარებს… მერიამ ისე გასცა ნებართვა, რომ გამოკვლევა არ ჩატარებულა,“ – ამბობს მოქალაქე მარიამ გოგუაძე „ბათუმელებთან“.
მისი ოჯახი ბათუმში, იმედაშვილის ქუჩაზე ცხოვრობს ორსართულიან სახლში, რომელიც დაახლოებით 130 წლის წინ წინ აშენდა.
ამ სახლის ფანჯრიდან ხელის გაწვდენაზეა სამშენებლო მოედანი, სადაც წლების წინ ბარაკები იყო, ახლა კი, სამშენებლო მოედანია: მძიმე ტექნიკა მუშაობს და 12-სართულიანი, ახალი კორპუსი შენდება.
მარიამ გოგუაძემ გვაჩვენა სამხარაულის ექსპერტიზის დასკვნა, რომელიც 2026 წლის 23 აპრილს მომზადდა და სადაც აღნიშნულია: „სახლი იმყოფება ავარიულ მდგომარეობაში და მისი არსებული სახით ექსპლუატაცია საფრთხის შემცველია“
„ამ სახლში ცხოვრობს 9 ადამიანი, მათ შორის 3 მცირეწლოვანი. ერთ-ერთ ოთახში, სადაც კედლებსა და ჭერზე უკვე ბზარებია, 10 წლის ბავშვს სძინავს და არსებული მდგომარეობის გამო საკუთარ ოთახში დაძინებისაც კი ეშინია,“ – ამბობს მარიამ გოგუაძე. მისი მტკიცებით, სახლს ბზარები მას შემდეგ გაუჩნდა, როცა მის მომიჯნავე მიწის ნაკვეთზე სამშენებლო სამუშაოები დაიწყო, თუმცა ექსპერტიზა არ ჩატარებულა ამ კუთხით: ბზარები გოგუაძეების სახლში გამოიწვია ახალმა მშენებლობამ?
მოქალაქე მარიამ გოგუაძე სასამართლოში ბათუმის მერიას უჩივის და სამშენებლო ნებართვის გაუქმებას ითხოვს. მოქალაქე ამბობს, რომ მეზობლად კორპუსის აშენების წინააღმდეგი არ არის, მაგრამ მერიას არ უნდა გაეცა ნებართვა მშენებლობის მომიჯნავე სახლების შესაბამისი, მათ შორის, გეოლოგიური კვლევის გარეშე.
„ბათილად უნდა იქნეს ცნობილი 2022 წლის 27 მაისის Nბ14.142214710 ბრძანება და მის საფუძველზე გაცემული მშენებლობის ნებართვა,“ – აღნიშნულია სარჩელში, რომლითაც მოქალაქეებმა სასამართლოს მიმართეს ბათუმის მერიის წინააღმდეგ.
საქმე უკვე დაეწერა მოსამართლე მარიანა ფომაევას ბათუმის საქალაქო სასამართლოში, თუმცა მისი განხილვა ჯერ არ დაწყებულა. სამშენებლო კომპანია კი კორპუსს აშენებს. მოქალაქე ამბობს, რომ მერიამ დაუცველი დატოვა სახლში, სადაც ის მცირეწლოვან ბავშვებთან ერთად ცხოვრობს, სადაც ბზარები იზრდება და ფართოვდება.
სახლის პირველი სართულზე კი, საგრძნობლად ჩაწეულია ის მხარე, სადაც 12-სართულიანი კორპუსის მშენებლობა დაიწყო.
ბზარები გოგუაძეების სახლში
მარიამ გოგუაძის თქმით, ახალი კორპუსის აშენებაზე საუბარი დაიწყო ჯერ კიდევ 2015 წელს, მაშინდელი გათვლებით, სამშენებლო კომპანიას გოგუაძეების და ჩანტლაძეების სახლიც უნდა დაეშალა და ეს ადგილიც გამოეყენებინა მშენებლობისთვის. გოგუაძეები ამის წინააღმდეგი არ იყვნენ, თუმცა შემდეგ პროექტიდან ეს სახლი ამოიღეს.
„2022 წელს ჩვენი სახლისა და მიმდებარე ტერიტორიის გეოლოგიური კვლევა საერთოდ არ ჩატარებულა. რამდენადაც ჩვენთვის ცნობილია, გამოყენებულია 2015 წელს მომზადებული გეოლოგიური დასკვნა, მიუხედავად იმისა, რომ პროექტი შეიცვალა და წლების განმავლობაში გარემოებებიც შეიცვალა.
ახლა კიდევ ერთხელ დავუკავშირდი ახალი ბზარების თაობაზე მუნიციპალურ ინსპექციას, ასევე, მერიის ურბანული განვითარების სამსახურს. პასუხი ერთი აქვთ, რომ ხელმძღვანელობენ უკვე გაცემული ნებართვით. სახლი რომც დაინგრეს, უნდა მივმართოთ სასამართლოს.
მშენებლობის ნებართვის გაცემით საფრთხე ექმნება ჩემს საკუთრებაში არსებულ სახლს, რომელიც ავარიულ მდგომარეობაშია და გააჩნია ბზარები. ჩემი საცხოვრებელი სახლი 130 წლისაა და, ფაქტობრივად, ავარიულ მდგომარეობაშია. პროექტში კი, ცვლილებები ისე დამტკიცდა, რომ არ შესწავლილა მომიჯნავე მიწის ნაკვეთებზე მშენებლობის ზემოქმედების ფაქტი. ასევე, დაირღვა მომიჯნავე მიწის ნაკვეთების საზღვრები, ინსოლაციისა და ვენტილაციის პრობლემა,“ – ამბობს მარიამ გოგუაძე.
რატომ გაიცა ნებართვა შესაბამისი კვლევების გარეშე, თანაც შეღავათებით, რასაც ბარაკული ტიპის დასახლების ჩანაცვლების პროგრამა ითვალისწინებს? – „ბათუმელებმა“ ბათუმის მერიას შეკითხვებით მიმართა, თუმცა 10 ივლისის სამუშაო დღის დასრულებამდე კითხვებზე პასუხი არ მიგვიღია.
ინფორმაციის მიღების შემთხვევაში, სტატია განახლდება.
ახალი კორპუსის მშენებლობა ბათუმში, იმედაშვილის ქუჩაზე
ახალ კორპუსს ბათუმში, იმედაშვილის ქუჩა # 25-ში კომპანია „ჯნ“ აშენებს. კომპანიის დირექტორი სულხან ტარიელაძე „ბათუმელებთან“ ამბობს, რომ თავად მოქალაქემ უნდა მიმართოს საკუთარი ხარჯით ექსპერტიზას, თუ მიიჩნევს, რომ ბზარები საკუთარი კედლებზე მეზობლად მიმდინარე კორპუსების მშენებლობას უკავშირდება.
„ჩვენ რატომ უნდა დავინტერესდეთ? თუ მას აქვს ინტერესი, თვითონ უნდა დაწეროს განცხადება და მოიყვანოს ექსპერტი,“ – მიიჩნევს მშენებელი, რომელსაც ვკითხეთ შესაბამისი ექსპერტიზის მომზადებაზე. მას შევახსენეთ, რომ მისმა სამშენებლო კომპანიამ შეუკვეთა ექსპერტიზა მომიჯნავე ნაკვეთზე მდებარე სახლთან დაკავშირებით, თუმცა ექსპერტიზას შეკითხვა დაუსვეს სახლის ტექნიკურ მდგომარეობასთან დაკავშირებით და არა ეს: ბზარები უკავშირდება სამშენებლო პროცესს?
„როცა სადემონტაჟო სამუშაოები დავიწყეთ და შევიყვანეთ ტექნიკა სამუშაოდ, გამოითქვა პრეტენზია, რომ სახლს აქვს ვიბრაცია ტექნიკის მუშაობის დროსო, გავაჩერეთ ტექნიკის მუშაობა და სპეციალურად მოვიყვანეთ ჯგუფი, რომელმაც ხელით განაგრძო დაშლა… ზუსტად მაგ მიზეზის გამო, რომ არ ყოფილიყო უსიამოვნება მეზობელთან და არ ყოფილიყო რამე საფრთხე.
ექსპერტიზას ჩვენ მივმართეთ გოგუაძის თხოვნით. როცა დავიწყეთ სახლის დემონტაჟი, ოჯახის თხოვნით გავაკეთეთ განცხადება სამხარაულში, რომ გაგვეკეთებინა სახლის ვიზუალური დათვალიერება. შეფასდა და დაიწერა, რომ სახლი არის ავარიულ მდგომარეობაში… ჩვენ სანამ სადემონტაჟო სამუშაოებს დავიწყებდით, ექსპერტიზა ჩატარდა მანამდე,“ – ამბობს სულხან ტარიელაძე.
სამშენებლო კომპანიამ ექსპერტიზის ბიუროს 2025 წლის დეკემბერში მიმართა, სამუშაოები თავად კომპანიის დირექტორის თქმით, დაიწყო 2026 წლის დასაწყისში, ექსპერტიზა კი, გამოქვეყნდა 2026 წლის აპრილში.
სამშენებლო კომპანიის დირექტორს ასევე ვკითხეთ: ჩატარდა თუ არა გეოლოგიური კვლევები, ვიდრე იგი ბათუმის მერიისგან სამშენებლო ნებართვას მიიღებდა?
„გეოლოგიური კვლევა, მე რამდენადაც მაქვს ინფორმაცია, განახლებული უნდა იყოს… ზუსტად არ მახსოვს,“ – გვიპასუხა სულხან ტარიელაძემ.
მშენებელი ყურადღებას ამახვილებს იმაზე, რომ გოგუაძეებთანაც ჰქონდა შეთავაზება ქირით გაყვანაზე, ასევე მიეცა კომპენსაცია ოჯახისთვის შექმნილი დისკომფორტისთვის, მაგრამ ამაზე უარი მიიღო.
„ამასთან, თუ დადგებოდა ფაქტი, რომ ეს სახლი საცხოვრებლად უვარგისი იქნებოდა და დადგინდებოდა ჩვენი ბრალეულობა, ვალდებულებას ვიღებდით, აგვეშენებინა მათთვის ახალი სახლი, ამ დროს თავისთავად ქირის თანხა გაგრძელდებოდა. გვითხრეს, რომ ჩვენთვის ეს წინადადება არ არის საინტერესო. ისინი დაინტერესებული არიან იმით, რომ მათი მიწა გამოვისყიდოთ.
ჩვენ 19 ოჯახი გავიყვანეთ ქირით იმ ადგილიდან, სადაც ახლა კორპუსი შენდება. ეს ადამიანები ელოდებიან ბინებს. მშენებლობა 2028 წელს უნდა დასრულდეს,“ – გვითხრა სულხან ტარიელაძემ.
„რუსეთის მთელი შავი ზღვის ფლოტი გადამალულია ნოვოროსიისკში. რუსეთი, ფაქტობრივად, შავ ზღვაზე ვეღარ ოპერირებს. შეიძლება პერიოდულად გამოდის სარაკეტო ხომალდი, გაუშვებს რაკეტას და შემდეგ ისევ იმალება ნოვოროსიისკში,“ – გვიყვება გადამდგარი გენერალი, ვახტანგ კაპანაძე. მას რუსეთ-უკრაინის ომის ბოლო მონაცემებზე ვესაუბრეთ.
სამხედრო ანალიტიკოსის დაკვირვებით, რუსეთის მდგომარეობას ყველაზე კარგად ის ამბავი აჩვენებს, საწვავი რომ რუსებს საყიდელი დაურჩათ. გენერალი გვიყვება, ტომსკში იყო დარჩენილი ერთი დიდი ნავთობგადამამუშავებელი და იმასაც დაარტყეს უკრაინელებმაო.
გადამდგარი გენერალი არ გამორიცხავს, უკრაინელების დარტყმებმა რუსეთში პროფილი შეიცვალოს და სამიზნე თბოელექტროსადგურები გახდეს. „ზამთარი რუსეთში არანაკლებ ცივია, ვიდრე უკრაინაში. რუსეთმა უკრაინა ვერ ჩააბნელა და ვერ გაყინა ამდენი წლის განმავლობაში. მე არ გამოვრიცხავ ზამთრის მოახლოებასთან ერთად უკრაინელების დარტყმებმა შეიცვალოს პროფილი…“ – გვიყვება ვახტანგ კაპანაძე.
„ბათუმელებმა“ ვახტანგ კაპანაძესთან ინტერვიუ ჩაწერა. ის სამხედრო მეცნიერებათა დოქტორია და საქართველოს გენერალური შტაბის უფროსი ორჯერ იყო. ვახტანგ კაპანაძე საზოგადოებრივი ინიციატივა „ჯერ საქართველოს“ თანადამფუძნებელია.
ბატონო ვახტანგ, უკრაინა განაგრძობს ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნების აფეთქებას რუსეთში, რუსები კი, ურტყამენ საცხოვრებელ სახლებს უკრაინაში. როგორც ზელენსკიმ თქვა, ომის გადამწყვეტმა ფაზამ ხმელეთიდან და ზღვიდან ჰაერში გადაინაცვლა: კონფლიქტის შედეგს სწორედ ცაში ბრძოლა განსაზღვრავსო. შეიძლება მართლაც საქმე გვქონდეს გადამწყვეტ მომენტთან?
გადამწყვეტი მომენტი არა, მაგრამ გადამწყვეტი ფაზა შეიძლება იყოს, გადამწყვეტი ფაზა გარკვეულწილად ცეცხლის შეწყვეტაზე მოლაპარაკებების დასაწყებად, როგორც ომის დასრულებისთვის – არა. ეს სისტემური დარტყმებია უკრაინელების მხრიდან. რუსები უფრო ქაოსურად ურტყამენ, ოღონდ როგორმე ატკინონ და მნიშვნელობა არ აქვს, რომელ ქალაქს, რომელ სოფელს დაარტყამენ, მთავარია, დასახლებულ პუნქტს დაარტყან. უკრაინელები სისტემურად მოქმედებენ და ეს სისტემა, ჯერჯერობით, ამართლებს.
ეს არის ფაზა და მიმართულია იქითკენ, რომ რუსეთი იძულებული გახდეს, ცეცხლის შეწყვეტაზე მოლაპარაკებებში ჩაერთოს.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალი, ალექსანდრე სირსკი აცხადებს, რომ 2026 წლის პირველ ნახევარში ფრონტზე რუსეთის წინსვლის ტემპი ორჯერ შემცირდა. რას აჩვენებს ეს და რა ხდება კონკრეტულად ფრონტის ხაზზე?
ეს ისედაც ჩანს ნებისმიერი ანალიტიკური ორგანიზაციისთვის, რომლებიც აკვირდებიან პროცესს აეროფოტოებით და კოსმოსური დაკვირვების საშუალებებით. რა თქმა უნდა, ისევ კონსტანტინოვკას აღებაზეა საუბარი.
პუტინმა უკვე მე-15 ჯერ შეცვალა დონბასის სრული კონტროლქვეშ აყვანის ამბები. გამოაცხადეს, კონსტანტინოვკა ავიღეთო და შემდეგ აღმოჩნდა, რომ კონსტანტინოვკა არ არის აღებული.
ისევ რთული ვითარებაა ყირიმის მიმართულებით – ძალიან უჭირთ რუსებს, ვინაიდან, ფაქტობრივად, არიან სრულიად საცეცხლე ზემოქმედებით ბლოკირებულები. ყირიმი არის წყლის, საწვავის და ელექტროენერგიის დეფიციტის პირობებში. ყველა ეს პირობა ძალზედ მნიშვნელოვანია შეიარაღებული ძალებისთვის, უპირველეს ყოვლისა, ვიდრე მშვიდობიანი მოსახლეობისთვის.
ზელენსკი ამბობს, რომ უკრაინაში Patriot-ის საჰაერო თავდაცვის რაკეტების წარმოების დაწყებამდე ტექნიკური დეტალები უნდა შეთანხმდეს შეერთებულ შტატებთან. მანამდე ტრამპმა განაცხადა, რომ კიევს პატრიოტის წარმოების უფლებას მისცემს. არის ცნობილი, ტექნიკურად რა დრო დასჭირდება ამ პროცეს და რა იცვლება ამით ომში?
Patriot-ებს უკვე იყენებს უკრაინა. ახლა გერმანიაც ყიდულობს ამერიკის შეერთებული შტატებიდან Patriot-ებს, რისთვისაც 400 მილიონი აშშ დოლარი აქვს გამოყოფილი.
აქ არის საუბარი უკრაინისთვის ლიცენზიის მიცემაზე და ეს ძალზე მნიშვნელოვანი ფაქტორია, ვინაიდან უკრაინის სამხედრო-სამრეწველო კომპლექსის ზრდის შესაძლებლობის გათვალისწინებით, საკმაოდ სწრაფად შეიძლება განხორციელდეს აღნიშნული.
თანაც, უკრაინელებს უკვე დაწყებული აქვთ მსგავსი ტიპის რაკეტებზე მუშაობა, იგივე Firepoint-ის კომპანია იწყებს Patriot-ის ანალოგზე მუშაობს. Patriot გაცილებით მაღალტექნოლოგიურია და ამაზე ნებართვის მიცემა გადამწყვეტი მნიშვნელობისაა უკრაინისთვის. ახლა რაშიც აქვს უპირატესობა რუსებს, ეს არის ბალისტიკური რაკეტები: „ისკანდერი“, S-300, S-400-ის რაკეტები, რომლებიც იყო საზენიტო და გადაკეთებულია ხმელეთი-ხმელეთის რაკეტებად.
რაკეტების დიდი რაოდენობით თავდასხმა, რა თქმა უნდა, პრობლემას უქმნის უკრაინელებს და უცებ ვერ იქნება წარმოება აწყობილი, მაგრამ გერმანია, სკანდინავიის ქვეყნები ცდილობენ, მოამარაგონ უკრაინა. ბრიტანეთმა გამოყო 300 მილიონი დოლარი უკრაინისთვის ჰაერსაწინააღმდეგო საშუალებების, როგორც აქტიური, კონტაქტური, ასევე რადიოლოკაციური საშუალებების მიწოდებისთვის.
ყველაზე ხარჯვადი Patriot-ის რაკეტებზეა საუბარი. დეტალები არ არის ცნობილი, მაგრამ არა მგონია საუბარი იყოს მთელ სისტემებზე. ეს ყველაზე ხარჯვადი რაკეტაა, ვინაიდან, როგორც წესი, ერთ საჰაერო სამიზნეზე მოქმედებს ორი რაკეტა. ფაქტობრივად, ერთდროულად ხდება მათი გასროლა, რომ გარანტირებულად დაზიანდეს სამიზნე. ასე რომ, ხარჯვის თვალსაზრისით, რა თქმა უნდა, მნიშვნელოვანია მათი, როგორც არსებობა, ასევე რაოდენობა.
ამას გარდა, წლის ბოლომდე 150 000 დრონს მიაწვდის ბრიტანეთი უკრაინას.
პუტინის საწვავის დეფიციტზე ამბობს, ეს დროებითი ხასიათის მოვლენაა, რუსეთის მოქალაქეებს შვებულების სეზონი რომ ჩაუშალონო. რეალურად რა გავლენას აქვს ამ ომზე რუსეთში შექმნილი საწვავის კრიზისი?
პუტინის განცხადებებზე მხოლოდ ირონიულად შეიძლება პასუხის გაცემა. ვის სჯერა იმის, რასაც პუტინი ამბობს? რატომ არ მოიხსენია ის, რომ საწვავი სჭირდებათ, მაგალითად, სასოფლო-სამეურნეო სამუშაოების ჩასატარებლად?
სად არის საწვავი არმიისთვის? – შეიძლება რკინიგზით, ან საზღვაო ტანკერით მიიტანო საწვავი გარკვეულ პუნქტამდე, მაგრამ ეს პუნქტი იქნება კორპუსის ან მაქსიმუმ დივიზიის ზურგი. ფრონტის ხაზამდე ეს მომარაგება სატვირთო მანქანამ ხომ უნდა მიიტანოს? სატვირთო მანქანა ელექტრომობილი ხომ არაა, მათ ხომ სჭირდებათ საწვავი?
ბრიგადას სჭირდება დღეში 1000 ტონამდე სხვადასხვა ტიპის უზრუნველყოფის საშუალება – წყლიდან დაწყებული, საწვავით, საბრძოლო მასალით დამთავრებული. ეს ვინ უნდა მიუტანოს ბრიგადას?
რა თქმა უნდა, უჭირს რუსეთს და ჩინეთსა და ყაზახეთთან იწყებს საუბარს საწვავის შეძენაზე. რუსეთს რომ საწვავის საყიდელი გაუხდება, ესე იგი, არ აქვს კარგად საქმე. რუსეთს სულ 400-მდე ნავთობგადამამუშავებელი საწარმო აქვს, აქედან ყველაზე მნიშვნელოვანი 10 საწარმოა. ტომსკში იყო დარჩენილი ნავთობგადამამუშავებელი საწარმო და იმასაც დაარტყეს.
ამას ემატება ჩრდილოვან ტანკერებზე განხორციელებული დარტყმები, ძირითადად, აზოვის ზღვაში – მარტო ერთ ღამეში 8, თუ 12 ტანკერი დაუზიანეს უკრაინელებმა რუსებს აზოვის ზღვაში. რუსეთიდან 70%-მდე გასაყიდი ნავთობი ამ ჩრდილოვანი ფლოტით მიდის, გემების რაოდენობა 500-ზე მეტია.
რასაც უკრაინელები აკეთებენ, ამ სისტემურ მიდგომას ჰქვია სამხედრო ხელოვნებაში – არაპირდაპირი ზემოქმედების სტრატეგია, რასაც კონცეპტუალურად ჯერ კიდევ ბრიტანელმა სამხედრო თეორეტიკოსმა, ლიდელ ჰარტმა ჩაუყარა საფუძველი.
ამ მიდგომას იყენებს უკრაინა თანამედროვე ინსტრუმენტებით. უკრაინას აქვს არჩეული მიმართულება – რუსეთის ნავთობგადამამუშავებელი სისტემა. შემდეგ მოდის ამ ნავთობგადამამუშავებელი სისტემაზე ზემოქმედების საშუალების შერჩევა. მას შემდეგ, რაც შერჩეულია ზემოქმედების საშუალება, ის ახორციელებს მეთოდს, თუ როგორ მისწვდეს ამ ნავთობგადამამუშავებელ ცენტრს, ან სისტემას.
მეთოდურად შერჩეული და სისტემური დარტყმები ხორციელდება უკრაინელების მხრიდან, რაც ძალიან მნიშვნელოვანია. ზამთარი ახლოვდება. ზამთარი რუსეთში არანაკლებ ცივია, ვიდრე უკრაინაში. რუსეთმა უკრაინა ვერ ჩააბნელა და ვერ გაყინა ამდენი წლის განმავლობაში. მე არ გამოვრიცხავ ზამთრის მოახლოებასთან ერთად უკრაინელების დარტყმებმა შეიცვალოს პროფილი და უკვე დაარტყან თბოელექტროსადგურებს.
ეს უნდა აღმოჩნდეს ფაქტორი იმისთვის, რომ რუსეთი დათანხმდეს ცეცხლის შეწყვეტას, თუ ეს იმ დონეზე ასუსტებს რუსეთს, რომ მას აღარ ექნება შეტევის შესაძლებლობა უკრაინაში?
ერთიც და მეორეც. თუ არ ექნება შეტევის შესაძლებლობა რუსეთს, თავისთავად უნდა დათანხმდნენ ცეცხლის შეწყვეტას და შეინარჩუნოს ის, რაც დაკავებული აქვს დღეს. იგივე ყირიმის მიმართულებით რუსეთს საკმაოდ მნიშვნელოვანი პრობლემები აქვს. მისი შენარჩუნება პრობლემატური ხდება რუსეთისთვის, არათუ ტერიტორიების მომატება.
უკრაინას აქვს ყირიმის დაბრუნების შესაძლებლობა?
ასე მარტივად არ არის საქმე. გასათავისუფლებლად ყირიმში უნდა შევიდეს უკრაინის შეიარაღებული ძალები. რუსეთმა ჯარები გამოიყვანოს ყირიმიდან და თქვას: წაიღეთ, თქვენია. არა მგონია, ეს მოხდეს. ყირიმი ძალიან მნიშვნელოვანი პოლიტიკური დამარცხება იქნება პუტინისთვის, რამაც შეიძლება გადაიყოლოს მისი ხელისუფლება. ამიტომაც, არ მგონია, ასე ნებაყოფლობით წავიდეს რუსეთი ყირიმიდან.
უკრაინელებს კი, ჯერ არ აქვთ შესაძლებლობა: არც საზღვაო და არც საჰაერო, რომ ყირიმის იზოლირება მოახერხონ, გადასხან დესანტი უმტკივნეულოდ. ამისთვის საზღვაო საშუალებებია საჭირო, მნიშვნელოვანი საჰაერო უპირატესობაა საჭირო და ასე შემდეგ.
ის, რომ ზემოქმედებაა და მძიმე მდგომარეობაშია ყირიმი, არ ნიშნავს იმას, რომ ყირიმს დათმობს რუსეთი.
რამდენად შეიცვალა ამასობაში მოცემულობა შავ ზღვაში? აქაც დაარტყეს უკრაინელებმა რუსების ტანკერებს… ზელენსკი ამბობდა, რუსეთმა წააგო შავი ზღვაო, ასევე ოდესაში სამხედრო საზღვაო აკადემიის გახსნა დააანონსა.
რა თქმა უნდა, შეიცვალა მოცემულობა უდავოდ. რუსეთის მთელი შავი ზღვის ფლოტი გადამალულია ნოვოროსიისკში. რუსეთი, ფაქტობრივად, შავ ზღვაზე ვეღარ ოპერირებს. შეიძლება პერიოდულად გამოდის სარაკეტო ხომალდი, გაუშვებს რაკეტას და შემდეგ ისევ იმალება ნოვოროსიისკში. აქტიურად შავი ზღვის ფლოტი აღარ ფუნქციონირებს.
მეორე მხრივ, უკრაინასაც არ ჰყავს ფლოტი იმ დონის, რომ ზიანი მიაყენონ რუსებს. შეიძლება დრონებით თავი დაიცვან, მაგრამ საზღვაო დრონი ვერ წყვეტს ფლოტის ამოცანებს. რა თქმა უნდა, მომავალში უკრაინამ უნდა იფიქროს ფლოტის აღდგენაზე. ამიტომაც, ძალიან სიმბოლურია აკადემია ოდესაში.
„ნუ ჩათვლით, რომ რუსეთმა ომი წააგო“ – ამბობს გაერთიანებულ სამეფოში უკრაინის ელჩი და შეიარაღებული ძალების ყოფილი მთავარსარდალი, გენერალი ვალერი ზალუჟნი. თქვენი დაკვირვებით, რა ეტაპზეა ახლა რუსეთი?
ძალიან დიდი დანაკარგები აქვს რუსეთს. დაახლოებით 750 000 სამხედრო მოსამსახურე ჰყავს ფრონტის ხაზზე ჩართული საომარ მოქმედებებში. ამერიკელების მონაცემებით, დანაკარგი ყოველთვიურად 33-34 ათასია. ამავე დროს, თვეში დაახლოებით 27-30 000 კაცის რეკრუტირებას ახდენს.
დანაკარგი არ ნიშნავს, რომ ყველა დაღუპულია. იქ არის, როგორც დაჭრილი, ავადმყოფი, დეზერტირი და ასე შემდეგ, იქიდან ნაწილი ბრუნდება მწყობრში, მაგრამ რუსეთს არ შეუძლია იმ დაჯგუფების შექმნა, რომელიც განახორციელებს მნიშვნელოვან სამხედრო ოპერაციას. ამას იგი ვერ ახერხებს საყოველთაო, ანუ სრული მობილიზაციის გამოცხადების გარეშე.
ის, რასაც აკეთებენ, ეს ყოფნით იმისთვის, რომ იმ სახის საბრძოლო მოქმედებები აწარმოონ, რასაც ვუყურებთ.
წინა ინტერვიუში აღნიშნეთ, ასეთი ტემპით კიდევ შეიძლება 3 წელი გაგრძელდეს ომიო. ასეა ისევ?
რა თქმა უნდა, ორი-სამი წელი შეუძლია აწარმოოს საომარი მოქმედებები. გააჩნია, ეკონომიკურად რა დაუჯდება ეს რუსეთს და შიგნით რა ვითარებები შეიქმნება – ვგულისხმობ სოციალურ დაძაბულობას.
როდესაც თავდაცვაში გადავა რუსეთი, მაშინ უკრაინას მოუწევს შეტევის განხორციელება და უკრაინის დანაკარგები გაიზრდება. დღეს დანაკარგებია ერთი რვასთან. ომის დასაწყისში იყო ერთი – სამთან. ასე გაიზარდა რუსების დანაკარგები, მაგრამ თუ უკრაინა იქნება შეტევაში, რა თქმა უნდა, დანაკარგი უკრაინის მხრიდან გაიზრდება.
არც უკრაინას არ ულხინს ისე, რომ რაღაც დიდი დაჯგუფება შექმნას და გარღვევა შეძლოს, ტერიტორიების უკან დაბრუნებაზე იზრუნოს. ნუ დაგვავიწყდება, რომ უკრაინელების საკმაოდ მნიშვნელოვანი ძალები არიან ბელორუსის საზღვარზე, ასევე მოლდოვას საზღვარზე, დნესტრისპირეთთან. ასე რომ, უკრაინას ჯერჯერობით არ გააჩნია ის ძალები, რაც საშუალებას მისცემს, კონტრდარტყმის ოპერაცია დაიწყოს.
ამ ეტაპზეა საუბარია იმაზე, რომ ცეცხლის შეწყვეტა მოხერხდეს, თუმცა რუსეთი შეიძლება ამას არ დათანხმდეს?
გააჩნია, პუტინი დღეში რამდენჯერ ისმენს, კონსტანტინოვკა აღებულიაო, ან იმას, რომ ყველგან თითქოს წინ მიიწევენ.
ფაქტია, რომ ჯერჯერობით რუსეთი ცდილობს, მაქსიმალურად ის პირობები დადოს მოლაპარაკებების მაგიდაზე, რაც მანამდე ჰქონდა: უკრაინამ უნდა დაუთმოს ის ტერიტორიები, რომელიც ჯერ კიდევ არ აუღია რუსეთს – ზაპოროჟიე და ხერსონის მთლიანი ოლქები, ასევე მთელი დნესტრისპირეთი, რომელიც ჯერჯერობით არ აქვს დაკავებული. უკრაინელები, რა თქმა უნდა, არ არიან ისეთ მდგომარეობაში, მსგავს მოთხოვნებს დათანხმდნენ.
მეორე მხრივ, არც ისეთი ზეწოლაა რუსეთზე ამერიკის მხრიდან, რომელიც ალბათ მნიშვნელოვანი იქნება იმისთვის, რომ მოლაპარაკების მაგიდასთან მივიდეს რუსეთი. ევროპას არ ესაუბრება რუსეთი და უკრაინა ევროპის გარეშე არცერთ მოლაპარაკებაზე არ წავა.
ამერიკას არ სცალია: ჯერ ირანი იყო, მერე ფეხბურთი, მერე ისევ ირანი. ალბათ რაღაც მომენტში მოიცლის ამისთვის ტრამპი და თუკი ტრამპი მოიცლის, ყოველ შემთხვევაში მისი განცხადებები რომ პროუკრაინულია, ეს ჩანს. ტრამპის ზეწოლა თუ დაემატა აღნიშნულ ვითარებას, აიძულებენ რუსეთს, დასხდნენ მოლაპარაკების მაგიდასთან.
რა ხდება ირანში? ირანის შეიარაღებულმა ძალებმა 9 ივლისს, სპარსეთის ყურის ქვეყნებში აშშ-ის სამხედრო ინფრასტრუქტურას თავს დაესხნენ. მანამდე აშშ-მ ირანის სამხრეთ სანაპიროს და აღმოსავლეთ პროვინციებს დაარტყა. ამან კიდევ უფრო დაამძიმა ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ შეთანხმება?
ნეტარ არიან ისინი, ვისაც სჯეროდა, რომ აი, ცეცხლის შეწყვეტა დაიდო და სამუდამო იქნებოდა ხელშეკრულება ირანსა და ამერიკას შორის. ამის არავითარი წინაპირობა არ იყო. ზოგადად რეალობას რომ თვალებში შევხედოთ, ირანის აღმოსავლურმა დიპლომატიამ აჯობა ამერიკის დიპლომატიას: გაწელა დრო და ამასობაში კატათაგვობანას, პინგ-პონგის თამაშზე გადავიდა დიპლომატიური მოლაპარაკებები.
იქ პაკისტანი სხვა რაღაცას ეუბნებოდა ამერიკას ვითომ ირანიდან გადმოცემულს, ირანელები სხვა რაღაცას იძახდნენ, ამერიკა სხვა რაღაცას ამბობდა, თითქოს მიღწეული არისო…
ამერიკას არ გამოუყვანია იქიდან ძალები და იქ არსებული დაჯგუფება არ შეუსუსტებია. საინტერესოა ის ფაქტი, რომ ამჯერად ნატომ დაუჭირა მხარი ამერიკის ბოლო მოქმედებას. ნატოში გამოცხადდა 360 გრადუსიანი სტრატეგიის ხედვები და გამოჩნდა, რომ მნიშვნელოვანი ყურადღება მიექცევა ახლო აღმოსავლეთს, იქ არსებულ შესაძლო საფრთხეებს.
ამერიკა ცდილობს, კიდევ უფრო გაამყაროს ე.წ. სუნიტური, ანუ არაბული ქვეყნების კოალიცია. ასევე ცდილობს, თურქეთთან გაამყაროს ურთიერთობები. ისრაელმა გამოაცხადა ოპერაცია „ლურჯი და თეთრი მზადყოფნა“. ეს ოპერაცია ითვალისწინებს შექმნილ პირობებში ისრაელის საომარ მოქმედებებს დამოუკიდებლად, ყოველგვარი კოალიციების გარეშე, ან ამერიკასთან ერთად. ასე რომ, მზადყოფნა ყველა მხრიდან არის.
ვფიქრობ, ეს დაძაბულობა კიდევ უფრო გაიზრდება, ისევ დაბრუნდება საწყის პირობებში, რომლითაც დაიწყო ზოგადად დაპირისპირება ამერიკასა და ირანს შორის.
შეთანხმება აშშ-ის და ირანს შორის არაფერს ცვლის ბირთვულ იარაღზე, რაც გახდა ამ ომის მთავარი მიზეზი?
ვერ გავიგე მკაფიოდ, რა ჩაიწერა ურანთან დაკავშირებით კონკრეტულად: გადის ურანი, თუ რჩება? ან ვინ იქნება პასუხისმგებელი იმაზე, რომ ირანი აღარ იმუშავებს ურანის გამდიდრებაზე? უამრავი კითხვა დარჩა პასუხგაუცემელი. იქ იყო მხოლოდ ზოგადი ფორმულირებები.
ირანმა მიაბა თავისი მოლაპარაკებები ლიბანს, მოუწოდა ამერიკას, რომ უნდა აიძულოს ისრაელი – ლიბანიდან გაეყვანა ჯარები. ამ დროს მოლაპარაკებებში მონაწილეობს: კატარი, პაკისტანი, ამერიკა, ირანი და საუბრობენ ისრაელსა და ლიბანზე. არც ლიბანი არ მონაწილეობს მოლაპარაკებაში და არც ისრაელი არ მონაწილეობს. რა შედეგი უნდა დაიდოს ამ პირობებში?
ეს არის მოლაპარაკება მოლაპარაკებისთვის, რაც დამახასიათებელია აღმოსავლური დიპლომატიისთვის. ამ ვითარებას შედეგის მოტანა ნამდვილად არ შეეძლო.
„უნივერსიტეტებს 40%-ით შეუმცირეს მისაღები ადგილები სამაგისტრო პროგრამებზე, რაც შეიძლება ცოტამ რომ ისწავლოს და რაც შეიძლება ცოტა ხნით“- ამბობს ლელა ჩახაია, განათლების მკვლევარი.
რა პრობლემებს შექმნის 1-წლიანი მაგისტრატურა და რამდენად არის შესაძლებელი ხარისხიანი განათლების მიღება, განახევრებული და დანაწევრებული პროგრამებით? – „ბათუმელები“ ლელა ჩახაიას ამ თემაზე ესაუბრა.
ქალბატონო ლელა, „ქართული ოცნება“ განათლების რეფორმა ითვალისწინებს როგორც ბაკალავრიატის, ასევე მაგისტრატურის პროგრამის 1 წლამდე შემცირებას. რამდენად შესაძლებელია, რომ ამ 1 წელში სტუდენტმა შეძლოს ხარისხიანი განათების მიღება და სპეციალიზება კონკრეტულ სფეროში? ხომ არ მიიღებს ეს ყველაფერი ფორმალურ ხასიათს?
ობიექტურობისთვის რომ ვთქვათ, ერთწლიანი მაგისტრატურა მეც მაქვს დამთავრებული, ჰარვარდის განათლების სკოლაში გავიარე ერთწლიანი პროფესიული მაგისტრატურა, რომელშიც ცალკე არ იყო გათვალისწინებული კვლევითი კომპონენტი. მაგრამ ზუსტად ავხსნი განსხვავებებს.
საქართველოშიც გვთავაზობენ ერთწლიანს, მაგრამ ვისაც დოქტორანტურაში უნდა სწავლის გაგრძელება, ის დაიმატებს ერთ წელსო.
ჩვენთან რამდენიმე პრობლემაა ამასთან დაკავშირებით. პირველი და უმთავრესი არის ის, რომ იმ ქვეყნებში, სადაც 1-წლიანი სამაგისტრო პროგრამებია, თავად უნივერსიტეტები წყვეტენ თუ რომელი პროგრამები უნდა იყოს ერთწლიანი, მაგრამ ჩვენთან უნივერსიტეტებს არავინ არაფერს ეკითხება და პირდაპირ დააწესეს, რომ ყველა ფაკულტეტზე ერთწლიანი საგამისტრო უნდა იყოს.
მერე თქვეს, რომ იქნება 1+1 მათთვის, ვისაც სურს სადოქტორო პროგრამაზე სწავლის გაგრძელება. ჩვენთან ახლა დაიწყეს ამ ორწლიანი პროგრამების ერთწლიანად გადაკეთება, გამომდინარე იქიდან, რომ ეს ყველაფერი იყო დაუგეგმავი, გაუაზრებელი და დაუფიქრებელი.
პირდაპირ, ავტომატურად ჩეხენ პროგრამებს. მაგალითად, თუ სოციოლოგიაში ორწლიანი იყო სამაგისტრო პროგრამა და გაწერილი იყო რა უნდა ესწავლათ სტუდენტებს პირველს წელს და რა საგნები – მეორე წელს, ახლა პირდაპირ ხდება ამ პროგრამების დანაწევრება.
ბაკალავრიატზე კიდევ შეიძლება ეს, რადგან არჩევით საგნებს ამოიღებ და დატოვებ სპეციალობის საგნებს, მაგრამ მაგისტრატურაში ეს უბრალოდ შეუძლებელია. ეს, რა თქმა უნდა, გამორიცხავს კვლევით კომპონენტს.
ბევრი რამ არის გაუაზრებელი და დაუგეგმავი ამ რეფორმაში. ამიტომ, რა თქმა უნდა, იქნება ძალიან ბევრი წინააღმდეგობა და ბარიერები. ყველაზე მტკივნეული არის მაინც პროგრამების დაჩეხვა, რაც, ბუნებრივია, აისახება ხარისხზეც.
თუ უცხოეთში უნდა სტუდენტს სწავლის გაგრძელება, იქ ხომ შეუქმნის პრობლემას 1-წლიანი მაგისტრატურა?
კი, უცხოეთისთვის იქნება პრობლემა. ამიტომ გეუბნებიან, თუ წასვლა გინდა საზღვარგარეთ, მაშინ 1+1 უნდა გაიაროო. ალბათ ეს ექნებათ პასუხად.
რაღაც ფაკულტეტებზე მოახერხეს უნივერსიტეტებმა 2-წლიანის შენარჩუნება. მაგალითად, თსუ-ს ფსიქოლოგიის ფაკულტეტის პროფესორებმა მიმართეს სამინისტროს და მოითხოვეს ორწლიანი პროგრამის შენარჩუნება, მათ მისცეს ამის უფლება და ესეც მიუთითებს ამ რეფორმის არარაციონალურ პრინციპებზე ბევრ საკითხთან მიმართებაში, არა მხოლოდ სამაგისტრო პროგრამის შემთხვევაში.
ილიაუნის შემთხვევაში, ეს დათმობებიც არ ჭრის ხოლმე, რადგან როგორც ჩანს, რაღაც იდეოლოგიურად ჰყავთ მონიშნული ილიაუნი, მაგრამ იმავე კონსერვატორიის შემთხვევაში გაჭრა სამინისტროზე მიმართვამ და მათ მოახერხეს, მაგალითად, 4-წლიანი საბაკალავრო პროგრამების შენარჩუნება.
იგივე „ერთი ქალაქი-ერთი ფაკულტეტი“ ავიღოთ თუნდაც. ვნახეთ, რომ ბევრ შემთხვევაში ეს პრინციპიც დარღვეულია და მშვენივრად არის დუბლირებული ძალიან ბევრი ფაკულტეტი, მიუხედავად იმისა, რომ ზოგადად, უსამართლოა ეს პრინციპი.
ფაქტია, რომ კონტროლი უნდათ უნივერსიტეტებზე და ისიც, რომ რაც შეიძლება მეტი თანხები დაზოგონ. ამიტომ ჩქარ-ჩქარა და ნაკლებმა ადამიანმა უნდა ისწავლოს უნივერსიტეტში.
ძალიან მძიმე მდგომარეობაში ჩააყენეს რეგიონული უნივერსიტეტები. აჭარაა მხოლოდ გამონაკლისი, მისი კონსტიტუციური სტატუსის გამო ვერ გაუბედეს ალბათ, მაგრამ იგივე სოხუმის და ზუგდიდის უნივერსიტეტებს საერთოდ არ მისცეს სამაგისტრო პროგრამების კვოტები. თელავს, გორს, სამცხე-ჯავახეთს მისცეს ცოტა, მაგრამ ამ ორ უნივერსიტეტს, საერთოდ წაართვეს ყველა კვოტა სამაგისტროზე.
საერთოდ, ყველა უნივერსიტეტს მთლიანობაში, 40%-ით შეუმცირეს სამაგისტრო პროგრამებზე კვოტები, სამედიცინო უნივერსიტეტის გარდა. ანუ გარდა იმისა, რომ წელი მოაკლეს სამაგისტროს, კვოტებიც შეამცირეს.
გამოდის, „ოცნების“ მიზანია, რაც შეიძლება ნაკლებმა ისწავლოს უმაღლესში და რაც შეიძლება ცოტა ხნით?
ტენდენცია ეს არის, კი. რაც შეიძლება ცოტამ ისწავლოს და რაც შეიძლება ცოტა ხანი ისწავლოს. ეს ცხადად არის გამოკვეთილი.
თუმცა ცდილობენ დააჯერონ საზოგადოება, რომ ამ რეფორმის მიზანი სწავლის ხარისხის გაუმჯობესება იყო. ასეთი სწავლით როგორ ამაღლდება ხარისხი?
ვინც დარჩება უნივერსიტეტში, ისინიც კი უფრო ცუდად ისწავლიან, სავარაუდოდ, რადგან არანაირი ნიშანი არ ჩანს ჯერ-ჯერობით იმისა, რომ ვთქვათ, დაუმატებენ დაფინანსებას უნივერსიტეტებს და მეცნიერება განვითარდება.
სადოქტორო პროგრამა როგორი იქნება, არც ამაზე არსებობს დაზუსტებული ინფორმაცია.
თქვენ თქვით, რომ ორწლიანი სამაგისტრო პროგრამების გადაკეთება დაიწყეს უნივერსიტეტებმა. 2-წლიანზე სწავლა ვისაც უნდა, მათთვის ცალკე უნდა დაწერონ პროგრამები თუ ძველი პროგრამებით იხელმძღვანელებენ?
ზუსტად დეტალები არ ვიცი ვინ რას აკეთებს. უბრალოდ ის ვიცი, რომ ბევრ დისციპლინაზე ასე აკეთებენ – შლიან პროგრამებს, რადგან ჩქარ-ჩქარა უნდა გადაკეთდეს. ფიზიკურად არ არის ახლა იმის დრო, რომ ჩაუჯდე ყველა სამაგისტრო პროგრამას.
ავიღოთ, ვთქვათ, ფიზიკის ორწლიანი მაგისტრატურა. ერთწლიანად რომ გადააკეთო, ჯერ უნდა შეისწავლო და ჩამოყალიბდე, რა კომპეტენცია უნდა მისცეს ერთწლიანმა პროფესიულმა მაგისტრატურამ ფიზიკის დარგში, მერე უნდა შეარჩიო რა არის საჭირო დოქტორანტურისთვის და ეს არ არის ასე მარტივი საქმე.
ამიტომაც, წლის მოკლება დააზიანებს განათლების ხარისხს.
სკოლის შემთხვევაშიც ასე იყო, ხომ?! ჯერ თქვეს, რომ მთლიანად გაუქმდებოდა მე-12 კლასი. შემდეგ, როცა ბევრი კითხვა დაისვა ამ საკითხზე, თქვეს, რომ დაუშვებენ და ვისაც ენდომება ის ისწავლის და გამოდის ფიქტიურია ეს გაუქმებაც.
სკოლების შემთხვევაში უფრო რთული იქნება მიზნის მიღწევა, რადგან თუ ყველა იტყვის, რომ აგრძელებს მე-12 კლასს, უარს ვეღარ ეტყვის სახელმწიფო, მაგრამ მაგისტრატურის შემთხვევაში წელიც მოაკლეს და მისაღები ადგილებიც. ძალიან რომ უნდოდეს აპლიკანტს, მაინც ვერ მოხვდება პროგრამაზე, მაღალი კონკურენციის გამო.
რა თქმა უნდა, ვერ მოხვდება. მართლა ძალიან შეამცირეს სწავლის წლები. იმ სტანდარტშიც ვერ თავსდებიან, რაც საბჭოთა კავშირის დროს იყო. მაშინ კი იყო სკოლა 11-წლიანი, მაგრამ უნივერსიტეტში სწავლობდი 5 წელი და 16 წელი გამოგდიოდა მთლიანობაში, ახლა კი 15 წელი გამოგდის, რაც საბჭოთა სტანდარტითაც კი ნაკლებია.
ასეთი შემცირებული წლები არცერთ ქვეყანას არ აქვს. სხვაგან სკოლა ან 12-წლიანია ან 13-წლიანი. აქ კი გამოდის, რომ 20 წლის ასაკში დაამთავრებს ადამიანი მაგისტრატურას.
იმ ადამიანებს კი, ვისაც უცხოურ უნივერსიტეტებში მოუნდებათ სწავლის გაგრძელება, ექნებათ პრობლემა ამ დანაკლისი წლების გამო ან იქ მოუწევთ დამატებითი წლის გავლა.
როგორ უნდა ჩაატაროს მოსამართლემ 11, ან 12 სისხლის სამართლის საქმეზე სასამართლო სხდომა 1 დღეში? ვინ შეიძლება დაიჯეროს, რომ ამ რეჟიმში მოსამართლე საქმის რეალურად გამოკვლევის და შესწავლის შემდეგ იღებს სამართლიან გადაწყვეტილებას?
მაგალითად, მოსამართლე ნინო სახელაშვილმა 30 ივნისს 11 საქმე განიხილა, მოსამართლე ვიქტორ მეტრეველს კი, 3 ივლისს 12 სხდომა ჩაუტარებია… ეს არ არის გამონაკლისი შემთხვევები: მოსამართლეები და განსაკუთრებით სისხლის სამართლის მოსამართლეები დიდი ქალაქების სასამართლოებში დღეში 10, ან უფრო მეტ საქმეს განიხილავენ.
„იქმნება აღქმა, რომ განაჩენი დაწერილია იმ პირის მიერ, ვინც არ ესწრებოდა სასამართლო სხდომებს“, – ამბობდა, მაგალითად, ადვოკატი მაია მწარიაშვილი, როცა იგი ჟურნალისტ მზია ამაღლობელის მიმართ გამოტანილ განაჩენს გაეცნო. „მზია ამაღლობელის საქმეზე“ – განაჩენი მოსამართლე ნინო სახელაშვილმა მიიღო.
„ეს უკვე მართლმსაჯულება არ არის, როცა უკვე ამას მოსამართლე დაუშვებს, როცა მოსამართლე კონვეიერულად ჩათვლის, რომ აქ არის ერთი და იგივე სამართლებრივი პრობლემა, არ სჭირდება მოსმენა, მთავარია, მე ფორმალურად ჩავატარო პროცესი, ფორმალურად მოვუსმინო ადამიანებს, რადგან დროში მოსასწრებია, ეს არ არის მართლმსაჯულება.
ამას როცა მოსამართლე აკეთებს, ის ამას აკეთებს არა როგორც მართლმსაჯულების განმხორციელებელი პირი, არამედ ჩვეულებრივი ფუნქციონერი – მიიღო დავალება, ან მთავარია დროზე მოასწროს, “ – კატეგორიულია შეფასებებში მოქმედი მოსამართლე ვლადიმერ ხუჭუა.
ვლადიმერ ხუჭუა ის ერთადერთი მოსამართლეა საქართველოში, რომელმაც 2024 წლის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ დააკმაყოფილა სარჩელი საარჩევნო უბნების ბათილად ცნობაზე. საქმე გაჟონილ ბიულეტენებს და ხმების ფარულობის დარღვევას ეხებოდა. მოსამართლე ვლადიმერ ხუჭუა 2021 წლის ივნისიდან არის თეთრიწყაროს რაიონული სასამართლოს მაგისტრატი მოსამართლე წალკის მუნიციპალიტეტში.
სასამართლოს გადატვირთულობაზე წლებია თავად სასამართლო კლანიც კი საუბრობს, თუმცა „ოცნება“ არაფერს აკეთებს იმისთვის, რომ პრობლემა გადაჭრას. სისტემა მაქსიმალურად ცდილობს, ახალი მოსამართლე არ დაიმატოს და მურუსიძის კლანს მოსამართლეების მართვა არ გაურთულდეს. სისტემა არც მოსამართლეებისთვის განკუთვნილი ათეულობით ვაკანსიის შევსებას ცდილობს.
ამ მოცემულობაში თაროებზე წლობით შემოდებულია ასეულობით ადამიანის საქმე, ვინც სამართალს ეძებდა და ვისაც სწორედ სამართლიანობის აღდგენას დაჰპირდა „ოცნება“.
თუმცა არსებობს საქმეები, სადაც სასამართლო ვადებს ვერ დაარღვევს, მაგალითად, როცა ბრალდებული წინასწარ პატიმრობაშია, მოსამართლემ 9 თვეში უნდა მიიღოს განაჩენი.
რას ასწრებს მოსამართლე, რომელიც დღეში ერთდროულად 12 საქმეს განიხილავს? – „ბათუმელები“ ამ საკითხზე მოქმედ და ყოფილ მოსამართლეებს ესაუბრა. რა ფორმულით მუშაობენ ბათუმელი მოსამართლეები ამ რეჟიმში? – ამ თემაზე საუბარი განსაკუთრებული დატვირთვის მქონე მოსამართლეებს – ნინო სახელაშვილს და ვიქტორ მეტრეველს შევთავაზეთ, თუმცა უშედეგოდ.
ბათუმის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლეები, რომლებიც 8 სამუშაო საათში 10-12 საქმეს განიხილავენ
მოსამართლე: თუ ასეთ დატვირთვაზე გადავა მოსამართლე, ის უკვე გადავა საქმის ფორმალურ განხილვაზე
„დაფიქრება“ – ამ სიტყვას ახსენებს ყველაზე ხშირად მოსამართლე ვლადიმერ ხუჭუა მოსამართლეების გადატვირთულობაზე საუბრის დროს და ყურადღებას ამახვილებს იმაზე, რომ სხდომის ჩატარება მხოლოდ ერთი, მცირე ნაწილია იმის, რასაც მოსამართლე უნდა აკეთებდეს. თითოეულ სასამართლო სხდომამდე მოსამართლე საქმის მასალებს უნდა გაეცნოს, გაანალიზოს, სხდომაზე გაგონილს ჩანაწერებში ხელახლა მოუსმინოს და როგორც მოსამართლე გვიყვება – დაფიქრდეს.
„საქმე შეიძლება მოიცავდეს ისეთ სამართლებრივ პრობლემას, რომ რამდენიმე დღე დაგჭირდეს ფიქრი იმისთვის, რომ მიხვიდე სწორ გადაწყვეტილებამდე… არ არის დასამალი, რომ მეც ვარღვევ საპროცესო ვადას, რადგან ფიზიკურად შეუძლებელია საპროცესო ვადის დაცვით განვიხილო საქმეები სამართლიანად და ობიექტურად.
როცა სხვადასხვა კატეგორიის საქმეს განიხილავ, რაც ადამიანურ ძალისხმევას აღემატება, შეუძლებელია, ის გავაკეთო… შეუძლებელია 24 საათი იმუშაო, ყველა ადამიანები ვართ, მე მთელ ძალისხმევას ვდებ იმაში, რომ არ დავუშვა შეცდომა და აღვასრულო სწორი მართლმსაჯულება,“ – ამბობს „ბათუმელებთან“ მოსამართლე ვლადიმერ ხუჭუა, რომელიც მოსამართლეა თეთრიწყაროში.
იქ ბათუმთან შედარებით ნაკლები საქმეა, თუმცა ამ სასამართლოში სულ ორი მოსამართლე მუშაობს. მაგალითად, ვლადიმერ ხუჭუა ყველა კატეგორიის საქმეს განიხილავს: სისხლი, ადმინისტრაციული, სამოქალაქო. მოსამართლე, რომელიც კრიტიკულ პოზიციებს აჟღერებს, იუსტიციის უმაღლესმა საბჭომ თანაშემწის გარეშე დატოვა.
„თანაშემწის შტატი არა გვაქვს და არის სხდომის მდივანი, რომელიც ასრულებს თანაშემწის მოვალეობას… უარი არავის უთქვამთ ყოველ შემთხვევაში, მაგრამ რეაგირება არ ხდება. არც არასდროს მყოლია თანაშემწე. არ მინდა ჩემს თავზე ვისაუბრო.
ჩვენ ვატარებთ სხდომას შაბათ-კვირასაც, თუ დაკავებულია პირი,“ – დასძინა ვლადიმერ ხუჭუამ.
ვლადიმერ ხუჭუა – მოსამართლე
ვლადიმერ ხუჭუას ვთხოვეთ მოეთხრო თავისი პრაქტიკა: რა ხდება, როცა ბევრი საქმე აქვს ერთად განსახილველი?
„ისეთი შემთხვევაც მქონია, მაგალითად, რომ ჩამინიშნავს პროცესი, ვყოფილვარ ამისთვის მომზადებული, მაგრამ რადგან ყველა კატეგორიის საქმეს განვიხილავ, უცებ შემოსულა საპატიმრო საქმე. სადაც ვადა განსაზღვრულია და აი, ვდგებოდი დილემის წინაშე… მაინც რაღაცნაირად ვახერხებთ, რომ ჩატარდეს პროცესები და მხარემ გულისტკივილი არ გამოთქვას. მაგრამ კიდევ ერთხელ ვამბობ, ამას აქვს თავისი ზღვარი.
მაგალითად, მე ვიხილავდი საარჩევნო დავას, ხომ? იმ დღეს, როცა 8 საათი განვიხილავდი ამ დავას, რომ შემოსულიყო საპატიმრო საქმე, მე უნდა განმეხილა.
თუ ასეთ დატვირთვაზე გადავა მოსამართლე, ის უკვე გადავა ფორმალურ განხილვაზე: მიიღებს გადაწყვეტილებას ისე, რომ არ დაფიქრდება ამ ყველაფერზე.
მე ახლა აშშ-ში ვარ და შტატების ნებისმიერ მოსამართლეს რომ ჰკითხო, არ აქვს საკმარისი დრო. ეს ბუნებრივია, მაგრამ როდესაც შენ უკვე ფორმალურად, დაშტამპულად მიგყავს საქმეები, მართლმსაჯულებაზე უარს ამბობ, გადადიხარ ფორმატიზმზე და მართლმსაჯულებაზე უარს ამბობ, თანაც ამაზე არც არავინ გესაუბრება, ამ პრობლემის გადაწყვეტის გზებსაც ვერ ხედავ, თუ მოსამართლე ხარ, ეს არ უნდა დაუშვა. თუ ამას დაუშვებ, მერე ამის პრობლემასაც ვერ დაინახავ.
ჩემი პრაქტიკა ასეთია: სამოქალაქო და ადმინისტრაციულ საქმეებზე მხარეთა პოზიციებს ვისმენ. არის საქმეები, სადაც თავად მხარე ამბობს, რომ გარკვეული საპროცესო მოქმედებები აქვს ჩასატარებელი და არ ჩქარობს. თუ მხარე ამას ითხოვს, რომ სურს სხდომის ჩატარება, მე აუცილებლად ვატარებ სხდომას.
ყოველთვის, როცა ვამჩნევდი, რომ უკვე იმ რაოდენობის საქმე მაქვს, რომ ეს ჩემს სამუშაო გრაფიკში ვერ ეტევა, ავიცილებდი საქმეს ამ მიზეზით და გადაეცემოდა სხვა მოსამართლეს, ნაკლებად დატვირთულს, ან სხვა რაიონულ სასამართლოს. მნიშვნელოვანია არა ვადის დარღვევა, არამედ ის, რომ სასამართლომ მიიღოს სწორი გადაწყვეტილება, სწორად წარმართოს მართლმსაჯულება.
არ ვიცი, სასამართლოებს აქვთ თუ არა ეს პრაქტიკა, რომ, მაგალითად, აიცილონ საქმე, თუმცა ესეც არაა გამოსავალი: ყველა სასამართლოში საქმეა, ყველგან პრობლემაა.
ყოველთვის იდგა ეს საკითხი, თუ რატომ არ გვარდება ეს პრობლემა. ეს საუბრები ხან აქტიურია, ხან – ნელდება. ფაქტია, რომ რა ვაკანსიებიც არსებობს, ისიც არაა შევსებული. როგორც უცხოელი დარგის სპეციალისტებისგან მაქვს ინფორმაცია, ჩვენ გვჭირდება დაახლოებით 700-800 მოსამართლე.
ვერ იქნება მართლმსაჯულება ეფექტიანი, როცა წლების განმავლობაში არის საქმეები, სადაც სხდომა არ გახსნილა. როგორ შეიძლება ამაზე საუბარი, რომ ჩვენი მართლმსაჯულება არის ეფექტიანი, როცა არ ვმალავთ ამ ყველაფერს და არის ეს ფაქტები, რომ გავიდა ერთი, ორი, სამი წელი და პროცესი არ ჩანიშნულა,“ – აღნიშნა ვლადიმერ ხუჭუამ „ბათუმელებთან“.
როგორ ასაბუთებდა ადვოკატი მაია მწარიაშვილი, რომ მოსამართლე „მზია ამაღლობელის საქმის“ მასალებს არ გასცნობია?
„განაჩენი იმდენად დაუსაბუთებელია, როგორც ფაქტობრივი, ისე სამართლებრივი თვალსაზრისით, რომ იქმნება აღქმა, რომ ის დაწერილია იმ პირის მიერ, ვინც არ ესწრებოდა სასამართლო სხდომებს, რაც მიმდინარეობდა 5 თვის განმავლობაში, ან ესწრებოდა, მაგრამ არ მოუსმენია. შესაბამისად, არც გაუანალიზებია და არც შეუფასებია რამე, რასაც დაცვის მხარე უთითებდა, ასაბუთებდა ან ედავებოდა ბრალდებას, მათი დასკვნითი სიტყვის ჩათვლით,“ – ეს ჩაწერა ადვოკატმა მაია მწარიაშვილმა სააპელაციო საჩივარში, როცა მან ბათუმის საქალაქო სასამართლოში „მზია ამაღლობელის საქმეზე“ მიღებული განაჩენი გაასაჩივრა.
მაგალითად, ვიდეო მტკიცებულებები, თავდაპირველად წინასასამართლო სხდომიდან მოსამართლე ვიქტორ მეტრეველმა ამორიცხა, გასაჩივრების შემდეგ ეს ვიდეოები საქმეში დააბრუნეს, თუმცა საბოლოოდ, როცა მოსამართლე ნინო სახელაშვილს ეს ვიდეო მტკიცებულებები უნდა შეეფასებინა დამოუკიდებლად და სხვა მტკიცებულებებთან ერთობლიობაში, მან – როგორც ამას ადვოკატები განმარტავენ – ეს ვიდეო მტკიცებულებები „საქმიდან გააქრო“.
დაცვის მხარის ერთ-ერთი მტკიცებულება იყო, მაგალითად, ვიდეო, სადაც ირაკლი დგებუაძე [ბათუმის პოლიციის უფროსი, რომელმაც განაჩენის გამოცხადების შემდეგ ეს პოსტი დატოვა] მზია ამაღლობელს აგინებს და ემუქრება.
„დაცვის მხარეაპელირებდა დაზარალებულის მხრიდან ბრალდებულის დაკავების შემდეგ მის მიმართ განხორციელებულ უკანონო მოქმედებებზე. სასამართლო მითითებულ გარემოებასთან დაკავშირებითაღნიშნავს, რომ განსახილველი სისხლის სამართლის საქმის განხილვის პროცესში აღნიშნული შესაბამისი მტკიცებულებებით ვერ დადასტურდა“, – ჩაწერა განაჩენში მოსამართლე ნინო სახელაშვილმა.
„სასამართლომ ეს დაადგინა ისე, თითქოს სასამართლოსთვის არ წარგვედგინა ვიდეო მტკიცებულება #9, სადაც ვიზუალურად ჩანს, თუ როგორ მისდევს ი. დგებუაძე მ. ამაღლობელს ანგარიშსწორების მიზნით, როგორ იჭერს მას 2 პოლიციელი, რათა იქვე არ გაუსწორდეს მ. ამაღლობელს, როგორ ცდილობს ი. დგებუაძე მისწვდეს მხარში და ამავდროულად როგორ აგინებს და ემუქრება…“ – ვკითხულობთ სააპელაციო საჩივარში.
მაია მწარიაშვილი
ადვოკატები ყურადღებას ამახვილებენ იმაზეც, რომ სასამართლოს მიერ დაიგნორებული ვიდეო მტკიცებულებების ნამდვილობაზე პროკურორებსაც კი არ უდავიათ.
„განაჩენში სასამართლომ არსად არ მიუთითა, თუ რა მოვლენებს ასახავდა დაცვის მხარის მიერ წარმოდგენილი 19 ვიდეო ფაილიდან ერთ-ერთი მაინც. როგორც ზემოთაც აღვნიშნეთ, სასამართლომ მხოლოდ მიუთითა 10 ვიდეო ფაილის ზომა და სახელწოდება. სასამართლომ საერთოდ გააქრო ყოველგვარი მსჯელობიდან ამ ვიდეო ფაილების შინაარსი,“ – წერია სააპელაციო საჩივარში.
საკონსტიტუციო სასამართლოს ყოფილი მოსამართლე: ეს კონსტიტუციურ სტანდარტებს ვერ აკმაყოფილებს
„სამართლიანი სასამართლო“ – კონსტიტუციით და ევროკონვენციით დაცულ უმნიშვნელოვანეს უფლებაზე მიუთითებს იურისტი მაია კოპალეიშვილი, როცა მას ვკითხეთ მოსამართლეებზე დღეში 10 და 12 სასამართლო სხდომით. მაია კოპალეიშვილი საკონსტიტუციო სასამართლოს ყოფილი მოსამართლეა, თსუ-ს იურიდიული ფაკულტეტის პროფესორი და პოლიტიკური პარტია „ახალის“ ერთ-ერთი ლიდერი.
მაია კოპალეიშვილი მიიჩნევს, რომ ამ მოცემულობაში შეუძლებელია მოსამართლემ საფუძვლიანად გამოიკვლიოს საქმის ყველა გარემოება და მიიღოს სამართლიანი გადაწყვეტილება.
„ეს ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი გამოწვევაა, რომელიც დგას საერთო სასამართლოების წინაშე და ეს საკითხი თავის მხრივ უკავშირდება სამართლიანი სასამართლოს უფლებას – კონსტიტუციურ უფლებას, იმ თვალსაზრისით, რომ სამართლიანი სასამართლოს უფლება თავის თავში მოიცავს შინაარსობრივად ისეთ უფლებრივ კომპონენტს, როგორიც არის საქმის ყოველმხრივი გამოკვლევა და ეფექტიანობა.
როდესაც აი, ამდენი საქმე აქვს მოსამართლეს და იძულებულია, დღეში რამდენიმე საქმე ჩანიშნოს, ეს რამდენიმე საქმის ჩანიშვნა დღეში ხომ იმას უკავშირდება, რომ თითოეულ მოსამართლეს ძალიან ბევრი საქმე აწერია? ამიტომ ეს, რა თქმა უნდა, თავის მხრივ კონსტიტუციურ სტანდარტებს ვერ აკმაყოფილებს, გონივრული ეჭვის საფუძველი ჩნდება იმისთვის, რომ რამდენად ეფექტიანია ასეთი საქმის განხილვა.
რამდენად ყოველმხრივ და სრულყოფილად გამოიკვლია მოსამართლემ აღნიშნული საქმე და რამდენად აქვთ მხარეებს იმის განცდა, რომ აი ეს მოსამართლე სრულყოფილად არის ჩახედული მისი საქმის ყველა ნიუანსში?“ – კითხვა აქვს მაია კოპალეიშვილს.
მაია კოპალეიშვილი
მაია კოპალეიშვილი მიუთითებს მართლმსაჯულების ეფექტიანობის ევროპული კომისიის სტანდარტზე, რომლის მიხედვითაც, საქართველოს უნდა ჰყავდეს მინიმუმ 727 მოსამართლე. საქართველოში კი, 350-მდე მოსამართლეა უზენაესი სასამართლოს ჩათვლით.
ყოფილი მოსამართლე ხაზს უსვამს იმასაც, რომ იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს მონაცემებით, საქართველოში 440 მოსამართლე უნდა გვყავდეს, მაგრამ სასამართლო კლანს 100-მდე ვაკანსიის შევსებაც კი, არ სურთ.
„მოსამართლეთა რაოდენობასთან დაკავშირებით წესით იუსტიციის უმაღლესი საბჭო ყოველთვის უნდა აქვეყნებდეს შესაბამის დოკუმენტებს, მაგრამ ბოლო ორი წელია იუსტიციის უმაღლეს საბჭოს დახურული აქვს ამ მიმართულებით ინფორმაცია. სადღაც ორი წლის წინანდელი კვლევის შესაბამისად შემიძლია გითხრათ, რომ იუსტიციის უმაღლეს საბჭოს განსაზღვრული ჰქონდა მოსამართლეთა რაოდენობა – 440 საერთო სასამართლოების სისტემაში. დაახლოებით ათვისებულია 350-მდე.
შესაბამისად, ამ მოცემულობაში მოსამართლე იძულებულია, დღეში რამდენიმე საქმე ჩანიშნოს სწორედ იმიტომ, რომ ამ საქმეებზე არის ასევე ვადები საპროცესო კანონმდებლობით გათვალისწინებული. მოსამართლეები ცდილობენ, ეს ვადები არ დაირღვეს.
იუსტიციის უმაღლესი საბჭო არ იძლევა ინფორმაციას იმასთან დაკავშირებით, ვთქვათ, ვადებში რამდენი საქმე შესრულდა სტატისტიკურად? არც ამ კუთხით ხდება ინფორმაციის განახლება და მოწოდება“, – აღნიშნა მაია კოპალეიშვილმა.
რატომ აშინებს „ოცნებას“ ახალი მოსამართლეები? – მაია კოპალეიშვილი მიიჩნევს, რომ საქმე პოლიტიკურ მართლმსაჯულებასთან გვაქვს და ეს ბოლო პერიოდში, სინდისის პატიმრების საქმეებზე განსაკუთრებული სიმწვავით გამოჩნდა. პოლიტიკური მართლმსაჯულების პირობებში კი, კლანის ამოცანაა, კონტროლს ექვემდებარებოდეს მოსამართლე, რომელთა რაოდენობა არ უნდა გაიზარდოს, რომ საქმე არ გართულდეს.
„ბუნებრივია, „ქართული ოცნების“ ხელისუფლებას და იუსტიციის უმაღლეს საბჭოს, როგორც ვხედავთ და ეს ფაქტები ზედაპირზეა, სურვილი აქვს, ყველა მოსამართლე ემორჩილებოდეს – სისტემაში არ ჰყავდეს ისეთი მოსამართლე, რომელიც შეეწინააღმდეგება „ოცნების“ ხელისუფლების მიერ დადგენილ მოთხოვნებს პოლიტიკურ მართლმსაჯულებასთან და სხვადასხვა მნიშვნელოვან საქმესთან მიმართებით.
მათი მიზანია, უფრო ნაკლები იყოს მოსამართლეების რაოდენობა. როგორც ჩანს, ასე მოსამართლეთა მართვა უფრო უადვილდება სისტემას,“ – გვიყვება მაია კოპალეიშვილი და მოსამართლე ნინო გიორგაძის შემთხვევას გვახსენებს, რომელმაც სისტემა გააკრიტიკა და გამოსაცდელი, სამწლიანი ვადის ამოწურვის შემდეგ უვადო მოსამართლედ 2023 წელს აღარ გაამწესეს.
„ეს მიანიშნებს, რომ მათ ისინი შერჩევის დროს მთავარ კრიტერიუმად იღებენ, რამდენად ლოიალურია ესა თუ ის პირი „ქართული ოცნების“ ხელისუფლების მიმართ. მათ არ აინტერესებთ დამოუკიდებელი და მიუკერძოებელი, კვალიფიციური მოსამართლეები, არამედ აინტერესებთ მოსამართლეები, რომლებიც იქნებიან „ქართული ოცნების“ ხელისუფლების პოლიტიკური იდეის გამტარებლები მართლმსაჯულების განხორციელების დროსაც.
მოსამართლეც უნდა იყოს შინაგანი თავისუფლების მატარებელი. მოსამართლე თუ თავად არ არის შინაგანი თავისუფლების მატარებელი, მას ვერ დაიცავს ვერც კონსტიტუცია და ვერც ვერავინ. მოსამართლეს კონსტიტუცია ეუბნება, რომ შენ უნდა იყო დამოუკიდებელი, მიუკერძოებელი, თავისუფალი, მაგრამ ჩვენ საპირისპიროს ვიღებთ მოსამართლეებისაგან.
მოსამართლეობა, რა თქმა უნდა, არ არის მხოლოდ მანტიის ტარება ან მხოლოდ მოსამართლის სტატუსის ტარება, მოსამართლეობა იმაზე უფრო მეტია, ვიდრე მხოლოდ ეს, იმიტომ რომ პირველ რიგში, როგორც მოსამართლის მიმართ, უნდა არსებობდეს ნდობა. ამ ნდობას კი ვერ აჩენს განსაკუთრებით ბოლო დროს მიღებული გადაწყვეტილებები,“ – მიიჩნევს მაია კოპალეიშვილი.
ბუნებრივი გაზის მიწოდება ეტაპობრივად დაიწყება 17 ივლისის 10:00 საათიდან და სრულად აღდგება დღის ბოლომდე.
კომპანია „სოკარ ჯორჯია გაზი“ აბონენტებს მოუწოდებს დაკეტილ მდგომარეობაში იქონიონ ბინებში არსებული გაზის ონკანები და უყურადღებოდ არ დატოვონ გაზის დანადგარები.
დამატებითი ინფორმაციისთვის დარეკეთ „სოკარ ჯორჯია გაზის“ ცხელ ხაზზე: 16 114
დღეს, 10 ივლისს, თბილისის საქალაქო სასამართლომ მუსიკოსი მაია დარსმელიძე 2 800 ლარით დააჯარიმა, მოქალაქე ნინო ჯღარკავას მიმართ ფეისბუქზე გამოქვეყნებული პოსტის გამო.
მუსიკოსის წინააღმდეგ ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმის წარმოება შინაგან საქმეთა სამინისტროს იმ დეპარტამენტმა დაიწყო, რომელსაც საზოგადოება „სქრინვა-სქროლვის“ დეპარტამენტს უწოდებს.
„ოცნების“ მთავრობა ახალ ბულვარში ქორწინების სახლის აშენებას გეგმავს, ამის შესახებ ინფორმაციას იუსტიციის სამინისტრო ავრცელებს. სამინისტროს განცხადებაში არც მშენებლობის ადგილია დაკონკრეტებული და არც მშენებლობისთვის საჭირო სავარაუდო თანხა.
სამინისტრო ასევე წერს, რომ მშენებლობის მინისტრმა მოადგილესთან ერთად დაათვალიერა და პროექტის კონცეფცია, არქიტექტურული გადაწყვეტები და დაგეგმილი სამშენებლო სამუშაოები განიხილეს.
სამინისტროს ინფორმაციით, ქორწინების სახლის პროექტი ქართველმა არქიტექტორებმა შექმნეს.
მაშინ, როცა ქალაქს პარკინგის ადგილების გამოწვევა აქვს და რამდენიმე ქუჩა ჯერ კიდევ მოსაწესრიგებელია, პერიოდულად საკანალიზაციო სისტემა ჟონავს და მუდმივ შეკეთებას საჭიროებს, მთავრობა წერს, რომ „ახალი ქორწინების სახლის მშენებლობა იუსტიციის სამინისტროს თანმიმდევრული პოლიტიკის ნაწილია, რომელიც თანამედროვე, ეფექტიანი და მოქალაქეზე ორიენტირებული საჯარო სერვისების განვითარებას ითვალისწინებს.“
სამინისტროს განმარტებით, პროექტი აერთიანებს თანამედროვე არქიტექტურულ გადაწყვეტებს, ფუნქციურ სივრცესა და მაღალი ხარისხის მომსახურების სტანდარტებს.
„პროექტის განხორციელების შედეგად ბათუმს კიდევ ერთი თანამედროვე საზოგადოებრივი დანიშნულების ობიექტი შეემატება, რომელიც მნიშვნელოვნად გაამდიდრებს ქალაქის ურბანულ გარემოს, მომსახურების ხარისხს და ქალაქის ერთ-ერთ გამორჩეულ ღირსშესანიშნაობად ჩამოყალიბდებაო“, – წერს სამინისტროს განცხადებაში.
აღსანიშნავია, რომ იუსტიციის სამინისტრომ თითქმის გააორმაგა ქორწინებასთან დაკავშირებული სერვისები. მართალია, ქორწინების რეგისტრაცია იუსტიციის სახლში არის უფასო, მაგრამ ქორწინების რეგისტრაცია იუსტიციის სახლის ფილიალში სპეციალური სარიტუალო მომსახურებით 50 ლარიდან 75 ლარამდე გაიზარდა.
ქორწინების რეგისტრაცია ქორწინების სახლში სპეციალური სარიტუალო მომსახურებით სამუშაო დღეებში 135 ლარი ღირს, ხოლო იგივე სერვისი შაბათ-კვირას – 225 ლარი. შენობის გარეთ ქორწინების რეგისტრაცია 255 ლარი ღირს, სასჯელაღსრულების დაწესებულებაში (ადგილზე) ქორწინების რიტუალის ჩატარება კი – 255 ლარი.
გაიზარდა განქორწინების საფასურიც.
განქორწინების რეგისტრაციისა და მოწმობის გაცემისათვის მომსახურების საფასური ღირდა 45 ლარი, ახლა ღირს 60 ლარი.
ასევე აღსანიშნავია, რომ ბათუმის ქორწინების სახლი ძველ ბულვარში დაანგრიეს.
ბათუმის ბულვარის შესასვლელში, სადაც ქორწინების სახლი დაანგრიეს, შადრევანს და აუზს აწყობენ. სამუშაოებისთვის ბიუჯეტიდან 181 ათას 575 ლარია გამოყოფილი. სახელმწიფო შესყიდვაზე ბულვარის ადმინისტრაციამ ტენდერი უკვე გამოაცხადა, თუმცა გენგეგმა აქ არც აუზს ითვალისწინებს და არც შადრევანს.
9 წლის თომას და 3 წლის თაიას ჰგონიათ, რომ მამა გერმანიაში, სამუშაოდ წავიდა. უკვე 8 თვეა ისინი მამას მხოლოდ ტელეფონით ესაუბრებიან. ყოველი დარეკვისას თომა მას ეკითხება, როდის ჩამოვა. ბავშვს ეუბნებიან, რომ მამა ჯერ ვერ დაბრუნდება. ამიტომ, თომას უნდა, დასთან და დედასთან ერთად თავად ჩააკითხოს ევროპაში.
თომას და თაიას მამა, მანუჩარ მიქელაძე, 2025 წლის ოქტომბერში დააკავეს. ის ციხიდან რეკავს ოჯახში, რომ ცოლი და ორი მცირეწლოვანი შვილი მოიკითხოს. 9 წლის თომამ ეს არ იცის, მაგრამ ზუსტად იცოდა, რომ მამა ყოველი თვის 5, 15 და 25 რიცხვში რეკავდა. ასეთი იყო მანუჩარის განრიგი გლდანის ციხის მე-2 კორპუსში თითქმის 8 თვის განმავლობაში. ოჯახთან ტელეფონით სასაუბროდ მას დაახლოებით 10-15 წუთი ჰქონდა.
ბოლო ერთი თვეა მანუჩარ მიქელაძე გლდანის ციხის 1-ელ კორპუსში გადაიყვანეს, სადაც განსხვავებული წესები მოქმედებს: მას ახლა უკვე შეუძლია ყოველდღე, ან ყოველ მეორე დღეს დარეკოს 3-4 წუთით, თუმცა, თვის განმავლობაში ტელეფონზე სასაუბრო წუთები შეზღუდულია და საჭიროა გამოიზოგოს, რომ ოჯახისა და ახლობლების მოკითხვა ხშირად შეძლოს.
მანუჩარ მიქელაძეს 5-წლიანი პატიმრობა აქვს მისჯილი.
მანუჩარ მიქელაძის საქმე – უარი საპროცესო შეთანხმებაზე
41 წლის მანუჩარ მიქელაძე ერთ-ერთია იმ 64 პირს შორის, რომელთაც 4 ოქტომბრის საქმეზე წარუდგინეს ბრალი. მათმა ნაწილმა ბრალი აღიარა და საპროცესო შეთანხმება გააფორმა, ნაწილმა – არ აღიარა და საპროცესოს ნაცვლად პატიმრობა შეუფარდეს.
მანუჩარ მიქელაძის პოზიცია სხვებისგან გამორჩეულია – მან აღიარა, რომ ჩაიდინა ქმედება, რასაც ედავებოდნენ, თუმცა არ აღიარა წარდგენილი ბრალი, არ ცნო თავი დამნაშავედ და კატეგორიული უარი თქვა საპროცესო შეთანხმების გაფორმებაზე.
„მე არ ვარ დამნაშავე. დამნაშავე ისაა, ვინც მომავალს უკლავს ამ ქვეყანას. წავალ ციხეში და მართალი ვიქნები ჩემი შვილების წინაშე” – განაცხადა მანუჩარ მიქელაძემ სასამართლოს სხდომათა დარბაზში 2026 წლის 24 ივნისს.
ამ სიტყვებიდან რამდენიმე წუთის შემდეგ, მოსამართლე თამარ მახარობლიძემ მას 5-წლიანი პატიმრობა მიუსაჯა.
პროკურატურა მანუჩარ მიქელაძეს ედავებოდა ორგანიზებულ ჯგუფურ ძალადობაში მონაწილეობას და სტრატეგიული ობიექტის (პრეზიდენტის სასახლის) ხელში ჩაგდების მცდელობას. უწყების ვერსიით, ეს დანაშაული გამოიხატა მანუჩარ მიქელაძის მიერ ათონელის რეზიდენციის ეზოში გადასვლასა და სასახლის დაცვის წევრზე ძალადობაში.
„კი, დავარტყი პოლიციელს ხელი. არაა ეს სამაგალითო, მაგრამ დაიმსახურა, ოჯახს მაგინებდა, შვილებს და დავარტყი […] ეს იყო პროვოკაცია! და თუ არ იყო, რატომ არ იდგა სასახლის ღობის წინა პერიმეტრზე სპეცრაზმი და რატომ იდგა შიგნით?! რატომ იდგნენ გაბრაზებულ ხალხს შორის პროვოკატორები?”, – თქვა მან საბოლოო სიტყვაში.
მანუჩარ მიქელაძე სასამართლოს დარბაზში
დედა ორ შვილთან ერთად, ნაქირავებ ბინაში – როგორ ცხოვრობს მანუჩარ მიქელაძის ოჯახი მისი დაკავების შემდეგ
მანუჩარ მიქელაძე წარმოშობით შუახევიდანაა. სწავლობდა სოფელ ბუთურაულის საჯარო სკოლაში, შემდეგ – ბათუმის საზღვაო აკადემიაში. სკოლის დამთავრებიდან მალევე ბუთურაულში შექმნილი ეკოლოგიური პრობლემების გამო მიქელაძეების ოჯახი წალკის მუნიციპალიტეტში გადაასახლეს, თუმცა, რამდენიმე წელში ოჯახი მშობლიურ რეგიონში დაბრუნდა და ბათუმში დასახლდა.
სწორედ ამ პერიოდში გაიცნო მანუჩარმა დიანა, რომელიც იმ დროს თბილისში, სამედიცინო უნივერსიტეტში სწავლობდა. წარმოშობით დიანაც შუახევიდანაა, ბუთურაულის მეზობელ სოფელ ნენიადან. დაოჯახების შემდეგ ისინი თბილისში ცხოვრობენ.
მანუჩარის მშობლები, დისა და ძმის ოჯახი ბათუმში ცხოვრობს. მანუჩარი სწორედ ბათუმში დააკავეს 2025 წლის 7 ოქტომბერს, როცა ავადმყოფი დედის სანახავად თბილისიდან ჩავიდა.
დაკავების მომენტისთვის მანუჩარ მიქელაძე ოჯახის მარჩენალი იყო. ლიზინგით სარგებლობაში ჰქონდა მინივენი და ტურისტები რეგიონებში დაჰყავდა. მისი ცოლი, მეან-გინეკოლოგი დიანა მიქელაძე დეკრეტულ შვებულებაში იყო.
დიანა „ბათუმელებთან“ ამბობს, რომ უკვე სამსახურში დაბრუნებას აპირებდა, როცა მანუჩარი დააკავეს. ამის გამო, მან მუშაობის დაწყება ვეღარ შეძლო – ბავშვების დამტოვებელი არ ჰყავდა. ამიტომ, ოჯახი შემოსავლის გარეშე დარჩა.
„მანუჩარი რომ დააკავეს, ზუსტად იმ პერიოდში მინდოდა გასვლა სამსახურში. თაია 2 წლის იყო მაშინ. მანუჩარი არის საუკეთესო მამა. თომასაც იტოვებდა, როცა პატარა იყო და მითხრა, რომ თაიასაც დაიტოვებდა ჩემი მორიგეობის დროს. მოგეხსენებათ, 24-საათიანი მორიგეობები გვიწევს ექიმებს. ამასობაში, მოხდა 4 ოქტომბერი და ვეღარ შევძელი. ჩვენ მარტო ვცხოვრობთ ქირით და ბავშვებს ვერავის დავუტოვებდი“ – გვეუბნება დიანა.
მისი თქმით, ახლა, როცა მანუჩარი ციხეშია, ორ ბავშვთან ერთად მარტო ცხოვრობს ნაქირავებ ბინაში ცხოვრობს, ფინანსურად კი მისი და მანუჩარის ოჯახები, მეგობრები და კოლეგები ეხმარებიან.
მანუჩარ მიქელაძის ცოლი და ქალიშვილი – დიანა და თაია
ჩვენთან საუბრისას დიანა ცდილობს ყველაზე გვითხრას, ვინც დაეხმარა. ამბობს, რომ ძალიან მადლიერია და არ უნდა, ვინმე გამორჩეს.
„არ შემიძლია არ გამოვყო ნათია გაბრავა, ერთ-ერთი აქტივისტი, რომელმაც მანქანისთვის გადასახდელი თანხა შემიგროვა ახალ წლამდე პერიოდში და ახლახან – სამი თვის ბინის ქირის გადასახადი. მინდოდა, ნანუკა ჟორჟოლიანისთვისაც მიმეწერა, მაგრამ ვიფიქრე, ისედაც იმდენი ადამიანი წერს, თან ფონდი დაყადაღებული აქვს… ისედაც ძალიან მადლიერი ვარ ნანუკასი – მანუჩარზე დაკავების შემდეგ იყო ჩვენს ოჯახში, სიუჟეტი გააკეთა, რომელსაც ანგარიშს ნომერი დაადო და მაშინაც ჩაგვირიცხეს თანხა.
ზამთარი ასე გავიარეთ… მოგეხსენებათ, კომუნალურები როგორი ხარჯია, თომა ფეხბურთზე დადის – ხომ ვერ გამოვიყვანდი? ასე მოვედით დღემდე – კეთილი ადამიანების წყალობით”, – გვიყვება დიანა.
მან გვითხრა, რომ თავიდან ძალიან რცხვენოდა დახმარების თხოვნა, მით უფრო – უცხო ადამიანებისთვის. თუმცა, მხნეობა შემატა იმის დანახვამ, როგორ ეხმარებოდნენ აქციაზე დაკავებული თანამებრძოლების ოჯახებს აქტივისტები და რიგითი მოქალაქეები.
დიანა გეგმავს, რომ სექტემბრიდან დაუბრუნდეს სამსახურს და დღისით იმუშაოს, სანამ თაია და თომა ბაღსა და სკოლაში იქნებიან. ექიმის მისთვის ჩვეულ გრაფიკს, 24-საათიან მორიგეობას კი დიანა იქამდე ვერ დაუბრუნდება, სანამ ბავშვებს მამა, ვისთანაც ღამე უნდა დარჩენილიყვნენ, გერმანიაში ეგულებათ.
„ჩათვალე, რომ ხარ მარტო“ – რა უთხრა ცოლმა მანუჩარს განაჩენის გამოცხადებამდე
დიანა მიქელაძემ გვიამბო, როგორ გაუჭირდა ცხოვრება ქმრის დაკავების შემდეგ – მატერიალურად, ემოციურად, ფიზიკურად.
მას ვკითხეთ, ისურვებდა თუ არა მანუჩარს საპროცესო გაეფორმებინა და უფრო ადრე გათავისუფლებულიყო, მით უფრო მაშინ, როცა საზოგადოების ნაწილი დარწმუნებულია, რომ ამავე საქმეზე დაკავებული სხვა პირების აღიარება და მონანიება ფორმალურია – ისინი თავს დამნაშავეებად არ მიიჩნევენ და საპროცესო მხოლოდ იმიტომ გააფორმეს, რომ 4 ოქტომბრის პოლიტიკურად მოტივირებულ საქმეში სასამართლოს სამართლიანი მიდგომისა და გამართლების იმედი არ ჰქონდათ.
„მე არასოდეს მითქვამს მანუჩარისთვის, საპროცესო გაეფორმებინა ან არ გაეფორმებინა, იმიტომ, რომ ციხეში ის არის, ბრალი მას ჰქონდა წარდგენილი და გადაწყვეტილება მას უნდა მიეღო.
მე მას ვუთხარი – მანუჩარ, გადაწყვეტილება არ მიიღო იმის გათვალისწინებით, რომ ჩვენ გვიჭირს, ვცხოვრობთ ორ პატარა ბავშვთან ერთად, მე არ ვმუშაობ ამ ეტაპზე და შენ იყავი ჩვენი ერთადერთი მარჩენალი და ფულის შემომტანი ოჯახში; იმის შიშით, რომ ფინანსური კრიზისი შეგვექმნება და ოჯახი მშიერი დაგრჩება, შენს ღირსებას არ გადააბიჯო; ჩათვალე, რომ ხარ მარტო; რაც გსურს, რაც შენს გულს უნდა, ისეთი გადაწყვეტილება მიიღე-მეთქი. მე მას მივეცი აბსოლუტურად თავისუფალი არჩევანი. ვუთხარი, რომ მის ნებისმიერ გადაწყვეტილებას პატივს ვცემდი.
არ დამიძალებია, აუცილებლად მოიხადე ბოდიში, მოინანიე, გამოდი და მოგვხედე, ბავშვებს და მე გვჭირდები-მეთქი. ამას ვერ ვეტყოდი. იცით რატომ? მანუჩარისთვის ეს იქნებოდა მორალური სიკვდილის ტოლფასი.
ის არის ძალიან მებრძოლი და შეუპოვარი ხასიათის, პრინციპული ადამიანი. ჩვენ თითქმის 11 წელია ცოლ-ქმარი ვარ, მე მას ძალიან კარგად ვიცნობ და 98% დარწმუნებული ვიყავი, რომ ისედაც არ გააფორმებდა საპროცესოს.
მე რომ ვყოფილიყავი მანუჩარის ადგილას, მეც არ მოვიხდიდი ბოდიშს.
იმიტომ, რომ ედავებოდნენ ჯგუფურ ძალადობაში მონაწილეობას და სასახლის აღებას ჯგუფურად. რეალურად, არცერთ დაკავებულს არ იცნობდა. იქ, დარბაზში გაიცნეს ბიჭებმა ერთმანეთი. რაზე უნდა მოიხადოს ბოდიში?! ეს იყო ბუნებრივი რეაქცია. ქართველი კაცი ოჯახის გინებას არ პატიობს. უმიზეზოდ ხომ არაფერი არ ხდება?! რაღაცით უნდა გამოგიწვიოს ადამიანმა, რომ შენ პასუხი გასცე, ხომ? აბა, გიჟი ხომ არ არის? კადრში ჩანს, რომ ისინიც [სასახლის დაცვა] ურტყამენ. პროკურორს უთხრა კიდეც მანუჩარმა, გვაგინებდნენო.
მე იურისტი არ ვარ და იურიდიულ ენაზე რა ტერმინი მიესადაგება არ ვიცი, მაგრამ მე ვთვლი, რომ ეს [მანუჩარის ქმედება] იყო პასუხი შეურაცხყოფაზე.
მზია მახსენდება, დგებუაძემ რომ შეურაცხყოფა მიაყენა და მანაც გასცა პასუხი. სხვათა შორის, ჩვენც შუახევიდან ვართ და ძალიან ვამაყობთ მზია ამაღლობელით. ადრე მანუჩარმა მოიტანა მზიას პლაკატი და სახლში გვაქვს გაკრული.
ნამდვილად რთულია 5 წელი ასე გაძლო – მისთვის ხომ რთულია და ჩემთვისაც ძალიან რთული იქნება, მაგრამ არცერთი წამით არ ვამტყუნებ მანუჩარს, რომ საპროცესო არ გააფორმა. არც არასდროს გავამტყუნებ.
გაუმარჯოს იმ ადამიანებს ვინც აღიარა. გულწრფელად მესმის მიზეზები – ზოგს შვილი ჰყავს ავად, ზოგი თავად არის ავად და ა.შ. მე არც მათ ვთვლი დამნაშავეებად, მაგრამ შინაგანად ამაყი ვარ. იმის გამო კი არა, რომ აი, რა მაგარი მეუღლე მყავს. არა. იმის გამო, რომ ჩემი აზრი აბსოლუტურად დაემთხვა მის აზრს ისე, რომ მან არ იცოდა, მე რას ვფიქრობდი.
მე წინასწარ არაფერი მითქვამს, რომ მას შესძლებოდა, თავისუფალი არჩევანი გაეკეთებინა”, – ამბობს დიანა მიქელაძე.
მანუჩარ და დიანა მიქელაძეები. ფოტო საოჯახო არქივიდან
როგორ ცხოვრობდა მანუჩარ მანუჩარ მიქელაძე დაკავებამდე
როგორც დიანა გვიყვება, მანუჩარი ძალიან აქტიური მოქალაქე იყო. ყველგან და ყოველთვის აფიქსირებდა საკუთარ პოზიციას, არ ერიდებოდა კრიტიკას, პროტესტის გამოხატვას და ბრძოლას, მისი თუ გარშემომყოფების კეთილდღეობისა და უფლებების დაცვისთვის.
დიანას ინფრმაციით, მანუჩარი წლების განმავლობაში იბრძოდა იმ თანასოფლელებისთვის საცხოვრებლის უზრუნველყოფისთვის, რომლებიც სოფლიდან არ გაუსახლებიათ, თუმცა მათი სახლები მეწყერსაშიშ ზონაში ხვდებოდა.
„მაშინ ერთ ოჯახს აძლევდნენ 30 000 ლარს. ცხადია, მაგ თანხით ვერაფერს იყიდდი. იმდენი იბრძოლა, რომ ათობით ოჯახმა 50-50 ათასი ლარი მიიღო. პირად საუბრებში ეუბნებოდნენ, შენი დამსახურებააო.
მახსოვს, ერთხელ, მორიგე ვიყავი და ღამე სამსახურში მომაკითხა გასაღების დასატოვებლად, 3 წლის თომა ჩაისვა მანქანაში და წავიდა სოფლის საქმეზე. მე ვმუშაობდი და აბა ვის დაუტოვებდა?! დადიოდა სოფელში პატარა ბავშვთან ერთად – წვიმა იყო თუ თოვლი, მნიშვნელობა არ ჰქონდა. თან, არ იფიქროთ, რომ მისთვის უნდოდა – მას სოფელში სახლი აღარ ჰქონდა და არც ეს კომპენსაცია უწევდა. სხვებისთვის იბრძოდა, თანასოფლელებისთვის. ასეთი ადამიანია”, – გვიყვება დიანა.
მანუჩარ მიქელაძე სოფელ ბუთურაულში, მოსახლეობასთან შეხვედრისას (2023 წელი)
მისი თქმით, მანუჩარს არ გამოუტოვებია ბოლო წლების არცერთი საპროტესტო აქცია, სადაც მოქალაქეები საკუთარი უფლებების დასაცავად და ქვეყნის ევროპული მომავლისთვის დასაცავად იკრიბებოდნენ. ბოლო წლებში ის შეუერთდა პარტია “ახალს” და გახდა “კოალიცია ცვლილებებისთვის” წევრი.
დიანა იხსენებს შემთხვევას, როცა სამუშაოდ წასული ქმარს შემთხვევით მოჰკრა თვალი ტელევიზორში, აქციაზე, რომელსაც მოსამართლეთა კონფერენციის პარალელურად მართავდნენ პროევროპულ აქციაზე დაკავებული მოქალაქეების მშობლები და მათი მხარდამჭერები.
დიანას თქმით, პატიმრების ოჯახის წევრები ტაშით და შეძახილებით შეხვდნენ მანუჩარის, რომელმაც შემთხვევით აღმოჩნდა აქციის მიმდებარედ და სიგნალებით შეუერთდა მას. დღეს მანუჩარიც პატიმარია ისეთივე პოლიტიკურად მოტივირებული საქმეზე, დიანა კი, სხვა პატიმრების ოჯახის წევრების მსგავსად, ცდილობს საზოგადოება დაკავებული ქმრის სიმართლეში დაარწმუნოს.
მანუჩარ მიქელაძე “აჭარლების მარშზე” (21.12.2024.)
„ერთი წუთითაც არ წარმომიდგენია, რომ ეს მდგომარეობა არ შეიცვლება“
რისთვის იბრძვის? – ვკითხეთ დიანას მას შემდეგ, რაც არაერთხელ ახსენა, რომ მანუჩარ მიქელაძე ძალიან მებრძოლი ადამიანია.
„რა თქმა უნდა, ევროპული მომავლისთვის. მანუჩარი გარკვეული პერიოდი ევროპაში ცხოვრობდა და ძალიან კარგად იცის როგორ ცხოვრობს იქ ხალხი, როგორია ევროპული ღირებულებები.
იმისთვის იბრძვის, რომ ჩვენც გვქონდეს ევროპული ჯანდაცვა, ევროპული განათლება, ევროპული პენსია, რომ რიგით მოქალაქეებს შეგვეძლოს, ჩვენი ხელფასებით შევიქმნათ ცხოვრება და უზრუნველვყოთ ჩვენი შვილების მომავალი – მივცეთ ხარიხიანი განათლება, ვატაროთ სპორტზე და ა.შ.
ეს ბრძოლა ძალიან მნიშვნელოვანია. ბრძოლა არ ნიშნავს, რომ იარაღით და ხანჯლებით უნდა ვიბრძოლოთ. ეს იდეების ბრძოლაა, რომელშიც აუცილებლად უნდა გავიმარჯვოთ მართალმა ადამიანებმა, რათა საქართველო დავაბრუნოთ ევროპისკენ მიმავალ რელსებზე. ამას იმსახურებს ქართველი ერი.
თუ ჩვენი ქვეყანა გადაუხვევს ამ რელსებიდან, მაშინ დავიღუპებით. მიუხედავად იმისა, თუ რა ვითარებაა დღეს საქართველოში, ერთი წუთთაც არ წარმომიდგენია, რომ ეს არ შეიცვლება. ნამდვილად დასრულდება ეს რეჟიმი”, – გვითხრა დიანა მიქელაძემ.
ახლა მანუჩარ მიქელაძე აპირებს გაასაჩივროს 5-წლიანი პატიმრობა იმ ქმედებისთვის, რომელსაც აღიარებს, მაგრამ დანაშაულად არ მიიჩნევს. მართალია, ოჯახს არ აქვს იმედი, რომ სააპელაციო სასამართლო ამ გადაწყვეტილებას შეცვლის, მაგრამ მნიშვნელოვნად მიიჩნევენ, რომ ყველა სამართლებრივი მექანიზმი გამოიყენონ თავიანთი სიმართლის გასაჟღერებლად.
დიანას ვკითხეთ ქმრის გათავისუფლების შესახებ მოლოდინებსა და იმაზეც, თუ როგორ წარმოუდგენიათ ცხოვრება ამ მოვლენების შემდეგ.
„ასე წარმომიდგენია, რომ მანუჩარი გამოვა მაშინ, როცა საქართველოში იქნება ცვლილებები უკეთესობისკენ. თუ არ შეიცვლება რამე, ესენი [„ქართული ოცნება”], ალბათ, არც გამოუშვებენ, რადგან პოლიტიკური პატიმარია.
არც მე და არც მანუჩარს არასდროს გვიფიქრია, რომ ქვეყნიდან წავსულიყავით. ზუსტად იმიტომ უნდა ცვლილებები, რომ საქართველოშიც ისე ვიცხოვროთ, როგორც ევროპაში ცხოვრობს ხალხი, თითოეული ოჯახი და რიგითი მოქალაქეები. აბა რისთვის გვინდა ევროკავშირში შესვლა?!” – გვეუბნება დიანა.
პაემანი გლდანის ციხეში, შუშის მიღმა
გათავისუფლებამდე დიანას ქმართან დარეკვის გარდა ხანმოკლე პაემნის შესაძლებლობა აქვს, თუმცა „პაემანი“ დარეკვისგან მხოლოდ იმით განსხვავდება, რომ მოსაუბრეს მინის მიღმა ხედავ – ფიზიკური კონტაქტი ამ შემთხვევაშიც შეუძლებელია.
მანუჩართან პაემანზე მისი ცოლი, დიანა მიქელაძე თვეში 1-ჯერ ან 2-ჯერ მიდის. ამ დროს თომა და თაია ოჯახის ახლობლებთან რჩებიან – მათ მამა გერმანიაში ეგულებათ და არა გლდანის ციხეში.
„ფილმებში რომ არის, ზუსტად ისეა: შუშის მიღმა ზის და ყურმილის გარეშე ხმას ვერ გააგონებ. რამდენიმე ადამიანი ვსხედვართ ასე, დანაყოფებში და ვსაუბრობთ. ეს არის ერთსაათიანი, ხანმოკლე პაემანი.
გრძელვადიან, 24-საათიან პაემანზე მოთხოვნა ძალიან დიდიაო, მითხრა. მხოლოდ რამდენიმე თვეში ერთხელ შეიძლებაო. მგონი, სექტემბერში შეიძლება მოგვიწიოს. მე ერთხელ ვიყავი, მარტში, დაკავებიდან დაახლოებით 5 თვის შემდეგ. ისეთი რთულია დამშვიდობება, ისეთი დამთრგუნვველი, მირჩევნია საერთოდ აღარ შევხვდე. წარმოიდგინეთ, 24 საათის შემდეგ შენ მოდიხარ და მას ტოვებ. თვითონაც განიცადა”, – გვიყვება დიანა.
„ვუსურვებთ მამას, რომ ემიგრაციიდან მალე დაბრუნდეს და ჩაეხუტოს თავის შვილებს” – გვითხრა საუბრისას დასასრულს მან.
მაგრამ სანამ მანუჩარი “ემიგრაციიდან” დაბრუნდება, მას სურს წერილები მიიღოს თანამოაზრეებისგან – ნაცნობებისგან თუ უცნობებისგან. ყოველ დღე ერთ წერილს ვკითხულობო, უთქვამს მანუჩარ მიქელაძეს აქტივისტისთვის, რომელსაც ციხიდან დაურეკა.
წერილებს აგზავნის თვითონაც.
„მოვა დრო, როდესაც შერცხვება ყველას, ვინც ამ ყველაფერში მონაწილეობს, ან უმოქმედობით თანამონაწილეობს“ – წერს ის ერთ-ერთ ბოლო წერილში.
გარემოს ეროვნული სააგენტოს აჭარის რეგიონული ჰიდრომეტეოროლოგიური ობსერვატორიის ინფორმაციით, 10 ივლისის 21 საათიდან 11 ივლისის 21 საათამდე ბათუმსა და მთლიანად აჭარაში მოსალოდნელია ცვალებადი მოღრუბლულობა. ზოგან ელჭექის ხასიათის წვიმა.
იქროლებს ცვალებადი მიმართულების ქარი 10-15 მეტრი წამში.
ჰაერის ტემპერატურა სანაპირო ზოლსა და მთიან მუნიციპალიტეტებში:
დღისით: 26 – 31 გრადუსი სითბო
ღამით: 14 – 19 გრადუსი სითბო
მაღალმთიან ზონაში:
დღისით: 20 – 25 გრადუსი სითბო
ღამით: 5 – 10 გრადუსი სითბო
ზღვის ღელვა 2-3 ბალი იქნება, ზღვის წყლის ტემპერატურა +25 გრადუსია.
სინოპტიკოსების ცნობით, 12 და 13 ივლისს აჭარაში მოსალოდნელია უმეტესად უნალექო ამინდი.
საქართველოში ზაფხულის სეზონის კლიმატურ პროგნოზი გამოაქვეყნა გარემოს ეროვნულმა სააგენტომაც
„ხმელთაშუა ზღვის რეგიონის ქვეყნებისა (MEDCOF-24) და სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპის რეგიონის ქვეყნების, კლიმატური პროგნოზის ფორუმზე (SEECOF-35) 2026 წლის ზაფხულის სეზონის პროგნოზი მომზადდა.
პროგნოზის მიხედვით, ზაფხულის სეზონზე ჰაერის საშუალო ტემპერატურა, საქართველოს მთელს ტერიტორიაზე, კლიმატურ ნორმაზე 1-2 გრადუსით მაღალი, ხოლო ატმოსფერული ნალექები ნორმაზე ნაკლები და ნორმის ფარგლებშია მოსალოდნელი.
ზაფხულის სეზონის ცალკეულ დღეებში შეიძლება ჰაერის ტემპერატურის კლიმატური ნორმიდან მნიშვნელოვანი გადახრები აღინიშნოს. კერძოდ, შესაძლებელია ქვეყნის დაბლობსა და ბარში ჰაერის ტემპერატურამ +38, +41, მთიან რაიონებში +37, +40, ხოლო მაღალმთიან რაიონებში +33, +36 გრადუსს მიაღწიოს.
შესაძლებელია აგრეთვე, სეზონის ცალკეულ პერიოდებში, ზაფხულისთვის დამახასიათებელი ექსტრემალური ამინდი – თბური ტალღები, გვალვიანი პირობები ან ძლიერი ნალექები აღინიშნოს.“ – წერს გარემოს ეროვნული სააგენტო.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალი ალექსანდრ სირსკი აცხადებს, რომ 2026 წლის პირველ ნახევარში ფრონტზე რუსეთის წინსვლის ტემპი ორჯერ მეტად შემცირდა, ხოლო მოწინააღმდეგის საშუალო თვიური დანაკარგი დაღუპულებისა და დაჭრილების სახით დაახლოებით 32 ათას სამხედრო მოსამსახურეს შეადგენს.
„მოწინააღმდეგე ცდილობდა მასშტაბური შეტევის გაშლას, თუმცა ფაქტობრივად ვერცერთ დასახულ მიზანს ვერ მიაღწია, მიუხედავად ცოცხალ ძალასა და ტექნიკაში თითქმის ორმაგი უპირატესობისა.
თუ მანამდე რუსული არმია აქტიურ შეტევით მოქმედებებს 13 ოპერატიული მიმართულებით აწარმოებდა, ახლა ასეთი მიმართულებებიდან მაქსიმუმ ექვსი-შვიდი დარჩა“ – წერს სირსკი სოციალურ ქსელებში.
მისი თქმით, უკრაინული ჯარები აგრძელებენ თავდაცვით ოპერაციას, ხოლო ცალკეულ მიმართულებებზე ინარჩუნებენ ოპერატიულ ინიციატივას.
„ამჟამად ჩვენი საიერიშო მოქმედებების თანაფარდობა მოწინააღმდეგის მოქმედებებთან დაახლოებით 40-ით 60-ზეა. სწორედ თავდაცვის ძალების აქტიური მოქმედებების წყალობით, 2026 წლის პირველ ნახევარში რუსული ჯარების წინსვლის ტემპი ორჯერ მეტად შემცირდა“, — განაცხადა უკრაინის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალმა.
სირსკი აღნიშნავს, რომ წინსვლის ტემპებით მხარეები ფაქტობრივად პარიტეტს მიუახლოვდნენ.
მან ასევე განაცხადა, რომ ექვსი თვის განმავლობაში ღრმა დარტყმების საშუალებებით რუსეთის ტერიტორიაზე 697 სამიზნე განადგურდა და მოწინააღმდეგისთვის მიყენებული პირდაპირი და ირიბი ეკონომიკური ზარალი სულ მცირე 6,1 მილიარდ დოლარად არის შეფასებული. მისივე თქმით, ეფექტურად მუშაობს უკრაინის საშუალო დისტანციის დარტყმების კამპანიაც და ამ პერიოდში მოწინააღმდეგის 7028 ობიექტის განადგურება შეძლეს.
After years of delay, Georgia’s Anaklia deep-sea port is being relaunched under a new model, which the government claims will protect national interests. Yet, following nearly a decade marked by political controversy, failed partnerships, and international disputes, the latest announcement prompts a familiar question: Is Anaklia finally emerging as a truly strategic infrastructure project, or is it still being shaped by shifting geopolitical calculations?
Economy Minister Mariam Kvrivishvili announced this week that the port will be developed using the widely adopted “landlord” model. Under this approach, the Georgian state will retain exclusive ownership of the port’s main infrastructure while permitting several foreign companies to operate terminals through long-term lease agreements.
This announcement represents a clear shift from the government’s previous plan, which anticipated a Chinese-Singaporean consortium acquiring a 49% stake in the project. Despite officials maintaining that talks with the consortium are still “friendly,” more than a year has passed without a finalized investment agreement.
What’s new?
The revised plan includes several key changes:
The Georgian state will retain full ownership of the port’s core maritime infrastructure.
The government will fund the construction of breakwaters, key port facilities, and the railway and road links to Anaklia.
Private investors will be responsible for financing and operating the container and bulk cargo terminals through lease agreements.
The first vessel is expected to dock in 2029.
Companies from Western countries interested in the project will be announced soon, according to officials.
Minister Kvrivishvili emphasized that this model enables Georgia to collaborate with multiple international partners rather than relying on a single investor, while maintaining state ownership of what she called a strategic national asset.
The government also reiterated its openness to investment from countries involved in the Middle Corridor — including China, Azerbaijan, and Central Asian states — while insisting that the revised approach serves Georgia’s national interests.
Why Anaklia matters
Currently, Georgia relies on two Black Sea ports — Poti and Batumi. However, both suffer from shallow waters, which prevent larger vessels from docking and leave them at a disadvantage compared to deeper Turkish and Russian Black Sea ports.
The construction of Anaklia would be a game-changer. The new deep-water port is designed to accommodate ships carrying up to 10,000 containers — vastly exceeding the current capacity at Poti, which is limited to vessels holding around 1,500 containers.
Beyond economics, Anaklia’s development would help Georgia further align itself with the West and NATO. The port’s proximity to the Russian border means it could one day host NATO vessels, strengthening Georgia’s security posture. Situated on Georgia’s Black Sea coast, Anaklia would be the country’s first true deep-water port — capable of handling the largest container ships that enter the Black Sea.
The Anaklia project is also seen as critical to developing the Middle Corridor — a trade route linking China and Central Asia with Europe through the South Caucasus. Russia’s full-scale invasion of Ukraine has disrupted traditional transport routes, making the corridor even more strategically and commercially significant.
For Georgia, Anaklia has long been promoted as both an economic and geopolitical project — one that could cement the country’s status as a vital regional logistics hub.
U.S. Interest Returns
The government’s latest announcement comes just months after the Anaklia port project was presented to Peter Andreoli, a representative from the U.S. State Department’s Bureau of European and Eurasian Affairs, during his visit to Georgia.
The briefing brought together key figures from Anaklia Sea Port LLC, Georgian Railway, and the Maritime Transport Agency. The Ministry of Economy underscored Anaklia’s status as a strategic project and highlighted Georgian Railways’ role as a vital link in the Middle Corridor trade route.
Yet, not everyone sees the renewed focus as purely strategic. Former Defense Minister Tina Khidasheli argues that the government’s approach is motivated more by political bargaining than long-term vision.
“Georgian Dream has kept the Anaklia card in reserve to play when needed. They see the port as a bargaining chip with international partners. If genuine interest from the United States aligns with Georgian Dream’s political objectives, Anaklia becomes important to them. What does not concern Georgian Dream is Anaklia’s geopolitical significance,” Khidasheli told Batumelebi following Andreoli’s visit.
What is the landlord model
The landlord model is one of the world’s most common forms of port management.
Under this system:
The state owns the land, maritime infrastructure and strategic assets;
The government regulates and develops the port;
Private companies lease terminals, invest in equipment and buildings, and operate cargo handling activities;
Ownership remains public, while commercial operations are carried out by private operators.
Governments often use this model to retain control over strategically important infrastructure while attracting private investment and operational expertise.
This model is used by many of the world’s busiest ports, including the Port of Rotterdam in the Netherlands, the Port of Antwerp-Bruges in Belgium, the Port of Hamburg in Germany, and the Port of Singapore. It is designed to combine public control over strategic infrastructure with private-sector investment and operational expertise.
Anaklia: A Timeline
2010 – President Mikheil Saakashvili unveils an ambitious plan to transform Anaklia into Georgia’s first deep-sea port and to build the new city of Lazika, aiming to establish the Black Sea town as a major regional logistics hub.
2012 – After the Georgian Dream party comes to power, both the Anaklia and Lazika projects are shelved—along with many other initiatives of the previous government.
2016 – Georgian Dream revives Anaklia as the “Project of the Century.” The government awards the contract to the Anaklia Development Consortium (ADC), a Georgian-American partnership led by TBC Holding and U.S.-based Conti International, together with British, Dutch, and Bulgarian partners.
2019 – Prosecutors launch a money-laundering investigation against TBC founders Mamuka Khazaradze and Badri Japaridze. The consortium denounces the case as politically motivated, arguing it undermined investor confidence. In August, U.S. partner Conti International pulls out of the project.
2020 – The government terminates the investment agreement, citing ADC’s failure to secure financing. The consortium accuses the government of deliberate sabotage. ADC pursues international arbitration, but in 2024, the government ultimately prevails. Construction remains frozen.
2024 – The government selects a Chinese-Singaporean consortium led by China Communications Construction Company (CCCC) as the sole final bidder to acquire a 49% stake in Anaklia. That same year, Belgian dredging firm Jan De Nul is awarded the contract to build the port’s maritime infrastructure.
2024–2026 – Negotiations with the Chinese consortium stall, and no final investment agreement materializes—fueling speculation about the project’s future.
July 2026 – The government abandons the previous ownership model and announces that Anaklia will be built under the landlord model. The state will keep 100% ownership of the core maritime infrastructure, while multiple international operators will lease and manage the terminals. The first ship is now expected to dock in 2029.
სურსათის ეროვნული სააგენტოს ინფორმაციით ხორცპროდუქტების არალეგალურ წარმოებას საწარმოო პროცესი შეუჩერეს.
„სურსათის ეროვნული სააგენტოს სამეგრელო-ზემო სვანეთის რეგიონის ინსპექტორებმა, არაგეგმური შემოწმების ფარგლებში ხორცისა და ხორცპროდუქტების არალეგალური წარმოება გამოავლინეს.
ფიზიკური პირი ნ.თ. [მისამართი: აბაშა, სოფ. მარანი] ეკონომიკურ საქმიანობათა რეესტრში რეგისტრაციისა და სურსათის ეროვნული სააგენტოს სავალდებულო აღიარების გარეშე ახორციელებდა ხორცის და ხორცპროდუქტების [კუპატი] წარმოება-რეალიზაციას, მათ შორის, ონლაინ პლატფორმების გამოყენებით.
შემოწმებისას გამოვლინდა სხვა კრიტიკული შეუსაბამობები და გაურკვეველი წარმომავლობის ხორცი. მეწარმე დაჯარიმდა და შეუჩერდა საწარმოო პროცესი რეგისტრაციამდე.“ – აცხადებს სააგენტო.
