Batumelebi

დღეს, 23 მაისს, ბათუმში რუსული კანონის წინააღმდეგ საპროტესტო აქცია-პერფორმანსი გაიმართება.

საღამოს 18:00 საათზე სახელოვნებო ჯგუფი Art Gen Z ცენტრალური პარკის შესასვლელთან საპროტესტო პერფორმანსს გამართავს, რომელიც რუსული კანონის წინააღმდეგ ბრძოლას ეძღვნება.

19:00 საათზე აქციის მონაწილეები დაიწყებენ საპროტესტო მარშს, რომელში მონაწილეობაც ნებისმიერ მსურველს შეეძლება.

20:00 საათზე საპროტესტო აქცია გადაინაცვლებს უმაღლესი საბჭოს შენობის მიმდებარე ტერიტორიასთან.

21:00 საათზე დაგეგმილია სალომე ჯაშის დოკუმენტური ფილმის „მოთვინიერების“ ჩვენება უმაღლეს საბჭოსთან.

„თაობა Z ხმას ღირებულებებს აძლევს და არა – კონკრეტულ პარტიებს და ლიდერებს. პოლიტიკურ პარტიებზე, მათ საქმიანობასა და სამოქმედო გეგმაზე თაობა Z-ის
ცოდნა მწირია, მიზეზად კი ასახელებენ იმას, რომ პარტიებს არ გააჩნიათ კონკრეტული იდეოლოგია და ამ იდეოლოგიაზე დაფუძნებული კომუნიკაცია,“ – ვკითხულობთ კვლევაში, სადაც თაობა Z-ის პოზიციებია ასახული.

რა სურს „ჯენზი თაობას“, რომელმაც 2023 წლის მარტში ხელისუფლებას უკან დაახევინა, დღეს კი, საქართველოს ევროპული მომავლის დაცვისთვის ბრძოლის ავანგარდში დგას? – ფოკუსჯგუფებთან გასაუბრებით ჩანს, რომ თაობა Z-ს კონკრეტული გზავნილები აქვს.

2024 წლის არჩევნებზე ამომრჩეველთა საერთო რაოდენობის დაახლოებით 14 % თაობა Z იქნება – 18-დან 26 წლამდე ასაკის ამომრჩევლები.

რა პოლიტიკური საჭიროებები და ღირებულებნები აქვს თაობა Z-ს საქართველოში? – ორგანიზაცია „ფორსეტმა“ ჩაატარა ამ საკითხზე თვისებრივი კვლევა, რომლის საფუძველზეც ანალიტიკური დოკუმენტი მომზადდა. პროექტი მომზადდა ამერიკელი ხალხის მიერ ამერიკის შეერთებული შტატების საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს [USAID}-ის, ეროვნულ-დემოკრატიული ინსტიტუტის [NDI]-ის და ევროკავშირის ფინანსური მხარდაჭერით.

„ფორსეტის“ მიერ დღეს, 22 მაისს გავრცელებული ინფორმაციით, თვისებრივი მონაცემების შესაგროვებლად, 2023 წლის დეკემბერსა და 2024 წლის იანვარი-თებერვლის პერიოდში, ჩატარდა სამი პირისპირი ფოკუს ჯგუფი, რომლებშიც თაობა Z-ის წარმომადგენლებმა მიიღეს მონაწილეობა. გამოკითხვის შედეგად შეირჩა 18 მონაწილე, რომელთაგან 12 – თბილისიდან, 3 – რუსთავიდან, ხოლო დანარჩენი 3 საქართველოს სხვადასხვა რეგიონიდან იყო. მათი ასაკი 18-26 წლებს შორის მერყეობდა, ხოლო განათლების მიღწეული დონე – სრული ზოგადი განათლებიდან უმაღლეს განათლებამდე. ამასთანავე, 8 მათგანი უმუშევარი, ხოლო დანარჩენი დასაქმებული იყო.

თაობა Z-ის გამოკითხულთა 48 % მიიჩნევს, რომ საქართველოში დემოკრატია არ არის, 72 % კი, მიიჩნევს, რომ საქართველოს ხელისუფლება ხელს უშლის, საკმარისს არ აკეთებს, ან არაფერს აკეთებს იმისთვის, რომ საქართველო ევროკავშირში გაწევრიანდეს.

რაც შეეხება პრიორიტეტებს, თაობა Z-ის მიერ დასახელებული პრობლემები ძირითადად დასაქმებას, ეკონომიკურ მდგომარეობასა და განათლების სისტემას ეხება.

რა არის ჩვენი ქვეყნისთვის ყველაზე მნიშვნელოვანი პრობლემა? – თაობა Z-ის გამოკითხულების 42 % პირველ პრობლემად უმუშევრობას ასახელებს, მეორე ადგილს 28% ფასების ზრდა იკავებს, მესამეს – განათლება 12%.

„ფოკუს ჯგუფის დისკუსიებზე დაყრდნობით, პოლიტიკურ კონტექსტში, თაობა Z-ს ყველაზე მეტად აწუხებს ხელისუფლების მიერ ევროატლანტიკური ინტეგრაციის პრინციპიდან გადახვევა, რაც 2023 წლის 7-8 მარტის საპროტესტო გამოსვლებზეც გამოიხატა „აგენტების კანონის“ თავდაპირველი, 2023 წლის ვერსიის წინააღმდეგ. მაშინ, როდესაც საქართველოს ევროპული და ევროატლანტიკური ინტეგრაცია კონსტიტუციურად გაწერილი პრინციპია, თაობა Z-ისთვის მიუღებელია პარლამენტში წარდგენილი ზოგიერთი კანონი, რომელიც დასავლურ პრინციპებს ეწინააღმდეგება. მათთვის, პრობლემურია ისიც, რომ ახალგაზრდების მიერ აზრის დაფიქსირება ქვეყნის ოფიციალური წარმომადგენლების მიერ შეურაცხყოფის
საგნად იქცა.

პოლიტიკურ კურსზე საუბრისას, თაობა Z-ს აწუხებს ისიც, რომ ქვეყანა მკაფიოდ არ გამოხატავს პოლიტიკურ მიმართულებას მტრული სახელმწიფოს მიმართ და ამ მხრივ, ხაზს უსვამენ საქართველოში რუსულ მასობრივ მიგრაციას,“ – აღნიშნულია კვლევაში.

• რას ითხოვს თაობა Z პოლიტიკური პარტიებისგან?

„ზოგადად ქართველ ხალხს გვაქვს ლიდერომანია. ერთ ტიპს ამოვიჩემებთ და იმ ტიპს ვაღმერთებთ, მაგალითად, მიშა,ბიძინა. ძირითადად, ასეთ ტიპს ვეძებთ ხოლმე და არ
ვცდილობთ, რომ ვინმეს გავყვეთ იდეოლოგიურად,“ – უთქვამს კვლევის ავტორისთვის 22 წლის გოგოს.

კვლევის ავტორი თაობა Z-ის წარმომადგენლებთან გასაუბრების შემდეგ ასკვნის: სხვა თაობებისგან განსხვავებით, ახალგაზრდა ამომრჩეველი აპათიას აფიქსირებს კონკრეტული პოლიტიკური პარტიებისა და ლიდერების მიმართ. ფოკუს ჯგუფების მონაწილეთა თქმით, თაობა Z-ის დიდი ნაწილისთვის მიუღებელია, როდესაც პარტიები საკუთარ პლატფორმებს არა
იდეოლოგიის, არამედ კონკრეტული ლიდერების პოპულარიზაციისთვის იყენებენ და მოსახლეობაც მიმღებლურია ამ ტენდენციის მიმართ. მათთვის, ასევე მიუღებელია, როცა პარტიები საზოგადოების, განსაკუთრებით ახალგაზრდების, პრობლემებზე საუბრობენ, ხოლო დასახელებულ საკითხებს შემდეგ იშვიათად თუ ასახავენ პოლიტიკურ საქმიანობაზე,“ – ვკითხულობთ კვლევაში.

ამავე კვლევის მიხედვით, 18-19 წლის ახალგაზრდები 2020 წლის არჩევნებზე აპირებდნენ აქტიური მონაწილეობა [80 %] მონაწილეობა მიეღოთ, თუმცა რეალურად არჩევნებში მონაწილეობა 55%-მა მიიღო.

„ამჟამად 10-დან 7 ახალგაზრდა ამომრჩეველი საკუთარ ღირებულებებს ვერცერთი პოლიტიკური პარტიის სამოქმედო გეგმაში ხედავს,“ – აღნიშნულია კვლევაში.

გასაუბრების დროს სტუდენტებს პოლიტიკურ ლიდერებზეც უსაუბრიათ:

„სტუდენტებთან შეხვედრაზე ერთ-ერთ პოლიტიკურ ლიდერს ვუთხარი, ოთახიდან გავიდოდი, თვითონ კი ჩემი კურსელებისთვის საკუთარი პარტიის იდეოლოგია აეხსნა.
როცა კურსელებს ვთხოვე, მოეყოლათ ამ პარტიის იდეოლოგიაზე, ვერაფერს მომიყვნენ“, – ბიჭი 22 წლის.

„კარგ შემთხვევაში, ჩემი აზრით, ზოგადად პოლიტიკური პარტიები უნდა ზრუნავდნენ იმაზე, რომ თავიანთი იდეოლოგია გაავრცელონ და დაანახონ ამომრჩეველს. თუმცა, ქართული პარტიების უმეტესობა მგონია, რომ არ არის გულწრფელი და შეიძლება, არც სჯეროდეთ, იმის, რასაც აკეთებენ“, –  გოგო, 23 წლის.

„ფოკუს ჯგუფების დისკუსიებიდან გამომდინარე, პოლიტიკურ პარტიებზე, მათ საქმიანობასა და სამოქმედო გეგმაზე თაობა Z-ის ცოდნა მწირია. მონაწილეებს, აგრეთვე, გაუჭირდათ არა მხოლოდ ცალკეული პოლიტიკოსების დასახელება, არამედ მცირე პარტიების სახელების გახსენებაც კი, რის გამოც პარტიებს შესაბამისი წარმომადგენლების სახელებით მოიხსენიებენ [მაგ., „გახარიას პარტია“, „ანა დოლიძის პარტია“, „ხოშტარიას პარტია“ და ა.შ.]. ფოკუს ჯგუფის მონაწილეების უმეტესობა აღიარებდა, რომ ყველაზე კარგად „გირჩისა“ და ზურაბ ჯაფარიძის იდეოლოგიას იცნობენ, რაც პარტიის ახალგაზრდებზე მიმართული საკომუნიკაციო სტრატეგიის შედეგია. მონაწილეების თქმით, „გირჩის“ საუბარი არა მხოლოდ ხმამაღალი, გასაგები და ზუსტია, არამედ იმ პლატფორმებზე ვრცელდება, რომლებსაც ახალგაზრდები მუდმივად იყენებენ. თუმცა, თუ ამ ასაკობრივმა ჯგუფმა „გირჩის“ იდეოლოგია გარკვეულწილად მაინც
იცის, მისთვის უცნობია სხვა პოლიტიკური პარტიების პერსპექტივები, მათ შორის მმართველი პარტია „ქართული ოცნებისა“ და ძირითადი ოპოზიციური პარტია „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობისაც“ კი,“ – აღნიშნულია კვლევაში.

„თაობა Z-ის დიდ ნაწილს არ სურს რომელიმე პოლიტიკურ პარტიასთან ასოცირდებოდეს და უმეტესწილად ცდილობს, პროდასავლურ და ანტირუსულ
პოზიციებს აფიქსირებდეს. თაობა Z-ის 64%-ის შეფასებით, ახალგაზრდების ინტერესები არასაკმარისად, ან საერთოდ არაა ასახული ეროვნულ პოლიტიკაზე. ამასთანავე, 10-დან 7 ახალგაზრდა ამომრჩეველი საკუთარ ღირებულებებს ვერცერთი პოლიტიკური პარტიის სამოქმედო გეგმაში ხედავს.

თაობა Z ციფრულ ერაში ინტერნეტის გამოყენების სიხშირით მოწინავეა და ინფორმაციის ძირითად წყაროდაც სწორედ ონლაინ პლატფორმებს იყენებს; ისინი უპირატესობას სწრაფად და მარტივად აღსაქმელ ინფორმაციას ანიჭებენ, თუმცა, მათი თქმით, მარტივად გადმოცემული პოლიტიკური ინფორმაცია მწირია; მათთვის მიუღებელია, რომ პოლიტიკური პარტიები საკომუნიკაციო არხებს არა იდეოლოგიის, არამედ კონკრეტული ინდივიდების რეკლამირებისთვის იყენებენ,“ – აღნიშნულია კვლევის ძირითად მიგნებებში.

გამოკითხული ახალგაზრდების 35 %-ს უთქვამს, რომ სულ მცირე დღეში ერთხელ მაინც ეცნობა პოლიტიკურ მოვლენებთან დაკავშირებულ ინფორმაციას.

„თაობა Z ციფრულ ერაში ინტერნეტის გამოყენების სიხშირით მოწინავეა და ინფორმაციის ძირითად წყაროდაც სწორედ ონლაინ პლატფორმებს იყენებს. ახალგაზრდა ამომრჩეველს უწყვეტი წვდომა აქვს ინფორმაციაზე, თუმცა მაინც არაა თავდაჯერებული, რომ პოლიტიკური საკითხების გაგებას შეძლებს. ამ ასაკობრივი კატეგორიის (18-26) წარმომადგენელთა უმრავლესობა (65%) მიიჩნევს, რომ პოლიტიკურ და სახელისუფლებო საკითხებს ვერ გაიგებს,“ – ვკითხულობთ ანალიტიკურ დოკუმენტში.

დღეს, 22 მაისს, ბათუმის აეროპორტში სტამბოლი-ბათუმის თვითმფრინავი ვერ დაჯდა.

თვითმფრინავი ბათუმის აეროპორტში დაფრენას ამ წუთებშიც [21:00 სთ.] ცდილობს.

„ბათუმელებთან“ ინფორმირებულმა პირმა განაცხადა, რომ ამის მიზეზი მეტეოროლოგიური პირობები, კონკრეტულად კი ქარია.

ინფორმაცია განახლდება.

განახლება: თვითმფრინავი ბათუმის აეროპორტში დაახლოებით 21:18 საათზე დაჯდა.

მთავარი ფოტო „ბათუმელების“ არქივიდან

„ბებიაჩემს ისე სძულდა სტალინი, დასანახად არ უნდოდა, რადგან რეჟიმმა ორი ადამიანი – ქმარი და ძმა დაუხვრიტა“, – ამბობს „ბათუმელებთან“ ლევან ფაღავა.

მუსტაფა ჩახვაძე, ლევან ხალვაშის ბებიის, ემინე ხალვაშის მეუღლე იყო. ის 1937 წელს დახვრიტეს. ამავე წელს დახვრიტეს ემინეს 25 წლამდე ძმა, ხასან ხალვაშიც.

„მუსტაფა ჩახვაძე 1902 წელს იყო დაბადებული. შვიდწლიანი განათლება ჰქონდა მიღებული. თუმცა შემდეგ, პარტიული სკოლა დაასრულა. ძალიან ნაკითხი კაცი იყო, განათლებული.

ორთაბათუმში საბჭოს თავმჯდომარედ მუშაობდა, შემდეგ ბათუმში გადმოიყვანეს ქალაქის საბჭოს თავმჯდომარედ.

1937 წელი იყო, როცა ერთ დღეს, კოლექტივში დაიბარეს და უთხრეს, თქვენ რომ ჩაის კაკალი გამოგვიგზავნეთ, მოხარშული იყო და არ ამოვიდაო. ამის გამო დაიჭირეს და დახვრიტეს. მაშინ ხომ დასმენები იყო, ალბათ ვიღაცამ დაასმინა“, – ამბობს ლევან ფაღავა.

ბებიის მონათხრობიდან ახსოვს, რომ მუსტაფა ჩახვაძის დასაჭერად ჟანდარმები ღამით მივიდნენ სახლში. ხელზე ბორკილები დაადეს და წაიყვანეს. „ეს ძალიან ტრაგიკული დღე იყოო, ამბობდა ბებია.

იმ საღამოსვე დაუპატიმრებიათ ბებიაჩემის ძმაც, რომელიც სულ ახალგაზრდა იყო, ალბათ 25 წლამდე და ორი შვილი ჰყავდა.

თუ არ ვცდები, ბებიაჩემის ძმა, მაშინდელ კგბ-ში მუშაობდა და ამბის მიტანის თუ რაღაც ასეთი ბრალდების გამო წაიყვანეს.

„ინტურისტების“ წინ სარდაფი იყო და იქ ჰყავდათ ორივე. ბებიას 2-3 თვე ატყუებდნენ, გამოძიება მიდისო და თურმე დახვრეტილი ჰყავდათ. ტყუილად აგზავნიდა „პერედაჩებს“ ბებიაჩემი“, – ამბობს ლევან ფაღავა.

მუსტაფა და ემინე აბაშიძის ქუჩაზე, ე.წ. მთავრობის სახლში, 5-ოთახიან ბინაში ცხოვრობდნენ. მუსტაფას დახვრეტის შემდეგ, ემინე ორ არასრულწლოვან შვილთან ერთად გამოასახლეს და ჩამოართვეს ქონებაც.

„ასე დარჩა ბებია, შვილებთან ერთად ღია ცის ქვეშ. ამიტომ, ორთაბათუმში მშობლების სახლში დაბრუნდა.

35 წლის იყო ბაბუა როცა დახვრიტეს. კარგი კაცი იყო, სულ ეხმარებოდა ხალხს. „ემადინი“ ჰყავდა იმით დადიოდა ხოლმე სამსახურში. ქრთამს არ იღებდა, წესიერი კაცი იყო.

ბებია სულ იხსენებდა მის გაკეთებულ საქმეებს და ძალიან უჭირდა მასთან განშორება“, – ამბობს ლევან ფაღავა.

მაგიდაზე თხელ, მომწვანო ფერის რვეულებს აწყობს, სადაც ბებიის მოგონებებია ჩაწერილი.

ერთ ადგილზე ვკითხულობთ, რომ მუსტაფა, ცნობილ მწერალთან, მიხეილ ჯავახიშვილთანაც მეგობრობდა, რომელიც ასევე დახვრიტა სტალინის რეჟიმმა.

„მამას ახლო მეგობრობა ჰქონდა მიხეილ ჯავახიშვილთან. როცა ჯავახიშვილი ბათუმში ჩამოვიდა, მწერალთა კავშირში ჩაატარა კრება, სადაც მისასალმებელი სიტყვით გამოვიდა მამა.

მიხეილ ჯავახიშვილი მამას ყოველთვის უსახსოვრებდა ხოლმე მის მიერ ახლად გამოცემულ წიგნებს. მახსოვს, ძველ სახლში კედლის ღუმელი გვქონდა. ერთ საღამოს მამამ მოიტანა „არსენა მარაბდელი“, „თეთრი საყელო“ და დაწვას აპირებდა. მე ხელიდან გამოვტაცე წიგნები და ვკითხე, რატომ წვავ-მეთქი. „არ შეიძლება რომ გვქონდესო“, – მითხრა.

მე უკვე ვკითხულობდი ამ წიგნებს და გული დამწყდა“, – ასე იხსენებს მუსტაფას ქალიშვილი ამ ჩანაწერებში რეპრესიებს.

ამავე ჩანაწერებში ნახსენებია ვინმე გობეჩიაც, რომელიც იმ პერიოდში აჭარის საოლქო კომიტეტის პირველი მდივანი ყოფილა და ასევე გამხდარა სტალინური რეპრესიების მსხვერპლი.

„თბილისში გადაიყვანეს და ისიც იყო რეპრესირებული“, – წერია მოგონებების რვეულში.

მუსტაფა ჩახვაძის რეაბილიტაცია სტალინის სიკვდილის შემდეგ, 1955 წელს მოხდა.

რეაბილიტაციის მიუხედავად, მუსტაფას მეუღლე და მისი შვილი მაინც ვერ დაბრუნდნენ თავიანთ ბინაში, რადგან იქ უკვე სხვა ოჯახი იყო შესახლებული.

„ბებიაჩემის დეიდაშვილი იყო შესული ჩვენს ბინაში, ამიტომ ბებიამ აღარ იჩივლა, რადგან კონფლიქტს მოერიდა. ეს კაცი მაშინ ქალაქის საბჭოს თავმჯდომარე იყო და შეეძლო ბებიაჩემისთვის მიეცა მსგავსი ბინა, მაგრამ ერთოთახიანი ბინა გადასცეს და ისიც უაივნო“, – ამბობს ლევან ფაღავა.

ის სტალინურ რეჟიმსა და დღეს არსებულ პოლიტიკურ მდგომარეობასთან გარკვეულ პარალელს ავლებს და ამბობს, რომ რუსული რეჟიმი არც დღეს აძლევს მოსვენებას ჩვენ ქვეყანას.

„დახვრეტები შეიძლება დღეს არ არის, მაგრამ ახლაც ყველაფერი ერთი კაცის – პუტინის ხელშია მოქცეული. ჩვენ არ გვინდა რუსული კანონი, რუსული რეჟიმი. ჩვენ გვინდა ჩვენი ქვეყანა.

პუტინს უნდა საქართველო, მიწები უნდა, მოდის და მოდის. ივანიშვილის მეგობარია ეგ პუტინი, მაგრამ ჩვენ არ დავთმობთ, ჩვენ გვინდა ევროკავშირში შევიდეთ.

უკეთესი ცხოვრება გვექნება, მაღალი ხელფასიც გვექნება და დაცულიც ვიქნებით.

მთელი სტუდენტობა, ახალგაზრდობა ყველაფერს გააკეთებს იმისთვის, რომ საქართველო იყოს საქართველო და არა რუსეთი.

ჩვენ, ხალხიც ვიბრძოლებთ და არ შემოვუშვებთ პუტინს“, – ამბობს ლევან ფაღავა.

მას სურს, სახლში, სადაც მისი რეპრესირებული ბებია და ბაბუა ცხოვრობდნენ, მემორიალური დაფა გააკეთოს. თუმცა, ჯერჯერობით, ამის საშუალება არ ეძლევა.

დღეს, 22 მაისს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ლელა ცაგარეიშვილმა რუსული კანონის საწინააღმდეგო აქციების მონაწილე, აქტივისტი გიორგი დუმბაძე 5 000 ლარით დააჯარიმა.

საქმე ეხება 24 აპრილს, საქართველოს პარლამენტის წინ გამართულ აქციას, როცა აქციის მონაწილეებმა გზა გადაკეტეს. გიორგი დუმბაძის თქმით, მაშინ ადგილზე პოლიციაც იმყოფებოდა, რომლისგანაც არათუ წინააღმდეგობა არ ყოფილა, არამედ, პოლიციამ გზა გაუთავისუფლა აქციის მონაწილეებს.

15 მაისს აქციის მონაწილეების ნაწილს დაუკავშირდნენ და უთხრეს, რომ მათ წინააღმდეგ ადმინისტრაციული სამართალწარმოება იყო დაწყებული.

„პროტესტის მერვე დღეს ჩვენ გვქონდა მსვლელობა, გადავედით გზის სავალ ნაწილზე, საიდანაც ტრადიციულად გვქონდა მარში. 24 აპრილს განვითარებულ მოვლენებზე საქმე შეიტანეს სასამართლოში ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის შესახებ 15 მაისს. თავიდანვე გვქონდა ყველა მტკიცებულება შსს-გან განსხვავებით, გვქონდა ვიდეოები, ფოტოები, მოწმეები, თუმცა აზრი არ აქვს ამ ოთახებში რა განვითარდება და ვინ რას იტყვის, უკვე წინასწარ არის მიღებული გადაწყვეტილებები და უბრალოდ გვიზიარებს ამ შემთხვევაში მოსამართლე, ქალბატონმა ლელამ ალბათ გაგვიზიარა ის, რაც მას რამდენიმე დღის წინ უთხრეს“ – თქვა გიორგი დუმბაძემ ტელეკომპანია „ფორმულას“ ეთერში და დასძინა, რომ „მოსამართლე უბრალოდ აჟღერებს ოცნების გადაწყვეტილებებს“.

გიორგი დუმბაძის გარდა სხვადასხვა თანხით დააჯარიმეს აქციის მონაწილე სხვა პირებიც. სასამართლო პროცესი დღეს, 22 მაისს მიმდინარეობს თბილისის საქალაქო სასამართლოში.

სამოქალაქო აქტივისტი გიორგი დუმბაძე თითქმის ერთი თვეა ანტირუსულ აქციებზე დგას და სხვა თანატოლებთან ერთად ებრძვის რუსეთის რბილ ძალას საქართველოში.~

ამავე თემაზე: „მათ საქართველო უნდათ ქართველების გარეშე, მაგრამ ამას ვერ მიაღწევენ“ – 18 წლის აქტივისტი ბათუმიდან | ვიდეო

„გარემომ, სადაც მნიშვნელოვანი პროცესები გამჭვირვალე არ არის, შესაძლოა ძალიან დიდი უარყოფითი გავლენა იქონიოს ქვეყნის სტაბილურობაზე და საფრთხე შეუქმნას საქართველოს ევროპულ მომავალს, დასავლურ მომავალს, სადაც სტაბილურობა და გამჭვირვალობა ერთ-ერთი მთავარი ფასეულობებია“, – ასე ასრულებს შპს „ანაგის“ დამფუძნებელი, ბიზნესმენი ზაზა გოგოტიშვილი განცხადებას ფეისბუქის საკუთარ გვერდზე.

ეს განცხადება ევროპაზე, გამჭვირვალობასა და სტაბილურობაზე ბიზნესმენმა 29 აპრილს, ფეისბუქის საკუთარ გვერდზე გამოაქვეყნა.

სწორედ გამჭვირვალობის კანონს უწოდებს „ოცნება“ რუსულ კანონს, რომელიც საქართველოს პარლამენტმა მესამე მოსმენით უკვე მიიღო. ამ კანონით ხელისუფლებას სურს უცხო ქვეყნის ინტერესის გამტარის იარლიყი მიაკრას დამოუკიდებელ მედიას და არასამთავრობო ორგანიზაციებს.

რუსულ კანონთან დაკავშირებით პოზიციების დაფიქსირება ბიზნესმენებმა 28 აპრილს საღამოს საათებში დაიწყეს, როცა რუსული კანონის მოწინააღმდეგეები რუსთაველზე ხალხმრავალ აქციას მართავდნენ. ერთ-ერთი პირველი „ვისოლის“ დამფუძნებელი სოსო ფხაკაძე იყო.

მოგვიანებით მსგავსი შინაარსის სტატუსები სხვა ბიზნესმენებმაც დაწერეს. რუსული კანონის მხარდაჭერის პარალელურად ბიზნესმენები წერენ, რომ „ევროპა უნდათ“.

„ჩემთვის, როგორც ქართველი ბიზნესმენისთვის, რომელიც 35 წელია სტაბილურად ფუნქციონირებს ქართულ ბაზარზე, ევროპა და ევროპული ღირებულებები ყოველთვის იყო და იქნება უალტერნატივო არჩევანი. შესაბამისად, კარგად მესმის მშვიდობის და სტაბილურობის ფასი, რაც დროთა განმავლობაში მოიპოვა საქართველომ.

მიმაჩნია, რომ ევროპული, თანამედროვე, დემოკრატიულ და სამართლის პრინციპებზე დამყარებული სახელმწიფო მაშინ შეძლებს განვითარებას, თუ მეტი ინფორმაცია იქნება ხელმისაწვდომი ხალხისთვის. იმ შემთხვევაში თუ უფრო ინფორმირებული გახდება საზოგადოება, თითოეულ მხარეს ექნება შესაძლებლობა ჩაერთოს ამა თუ იმ პროცესში და გაზიარებული ინფორმაციის საფუძველზე შეძლოს გადაწყვეტილებების გააზრებულად მიღება. გარემომ, სადაც მნიშვნელოვანი პროცესები გამჭვირვალე არ არის, შესაძლოა ძალიან დიდი უარყოფითი გავლენა იქონიოს ქვეყნის სტაბილურობაზე და საფრთხე შეუქმნას საქართველოს ევროპულ მომავალს, დასავლურ მომავალს, სადაც სტაბილურობა და გამჭვირვალობა ერთ-ერთი მთავარი ფასეულობებია“, – წერს ზაზა გოგოტიშვილი.

კომპანიას რამდენიმე ათეულ მილიონიანი მოქმედი კონტრაქტი აქვს. 2012 წლიდან დღემდე კი ჯამში 1 მილიარდზე მეტი ლარის ღირებულების დაკვეთა აქვს მიღებული სახელმწიფო სტრუქტურებისგან ტენდერის საშუალებით. „ანაგთან“ სახელმწიფო სტრუქტურებს ჯამში 112 მილიონზე მეტი ლარის კონტრაქტები აქვთ გაფორმებული ტენდერის გარეშე – პირდაპირი შესყიდვის გზით.

შემოქმედებითი ინდუსტრიის წარმომადგენლები ბოიკოტს უცხადებენ იმ ბიზნესმენებსა და მათ დაფუძნებულ ყველა იმ კომპანიას, რომლებმაც მხარი დაუჭირეს რუსულ კანონს. ამ ჩამონათვალშია „ანაგიც“.

„რუსებს უნდა გაეგოთ, რომ მე ვარ იმ სახელმწიფოს მხარეს, რომელსაც მათი ქვეყანა თავს დაესხა“, – გვიყვება 25 წლის მაგისტრანტი ნათია ასლანოვა. ნათია სამსახურში ყოველდღე უკრაინის დროშის გულსაბნევით მიდიოდა, სადაც ხშირად ხვდებოდა ბათუმში ჩამოსულ რუსეთის მოქალაქეებს. ნათია იმათ შორის არის, ვინც მათ რუსულად არ ელაპარაკება. ურთიერთობისთვის კი საქართველოს 20 პროცენტის ოკუპაციაზე პოზიციის დაფიქსირებას ითხოვს:

„უნდა თქვან, ეთანხმებიან თუ არა პუტინის პოლიტიკას, აღიარებენ თუ არა საქართველოს 20 პროცენტის ოკუპაციას. ასევე, მნიშვნელოვანია, რას იტყვიან 2008 წლის ომზე“.

ნათია ასლანოვა ოკუპანტ ქვეყანასთან დაკავშირებულ განწყობებზე გვიყვება:

„პირდაპირ იწყებენ რუსული ენით საუბარს და უკვირთ, როცა რუსულად არ პასუხობ. ერთ-ერთ რესტორანში ვმუშაობდი, სადაც ყოველდღე მეკეთა უკრაინის დროშა. მითხრეს, რომ რესტორანი ნეიტრალურია და ეს ჩემგან იყო „პოლიტიკური“, აქ ჩვენ რუსი სტუმრებიც გვყავსო.

კი ბატონო, მე და ჩემი თაობა არ ვაღვივებთ ნაციონალურ შუღლს რუსი ერის მიმართ, ეს ასეა. როცა მე ვემსახურებოდი რუს მომხმარებელს, ჩემთვის მნიშვნელოვანია ჩემი პოზიცია, რომ მე ვარ იმ სახელმწიფოს მხარეს, რომელსაც მათი ქვეყანა თავს დაესხა. ჩემს მეგობარს ჰქონდა შემთხვევა, როცა მაღაზიაში პროდუქტის სახელწოდებები ეწერა რუსულად და ეს იმის გამო, რომ რუსებმა არ იციან ქართული, ეს მათ უქმნით კომფორტს.“

ნათია ხელვაჩაურიდანაა, ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბაკალავრიატი დაასრულა, იურისტის კვალიფიკაცია მიიღო და ახლა მაგისტრატურას გადის.

ანტირუსულ განწყობებზე საუბრისას ნათია ხშირად ჩერდება და ხაზგასმით გვახსენებს, რომ მას არ სძულს რუსი ერი, არავინ უნდა გაიგოს მისი განწყობები და ქმედებები, როგორც სიძულვილი. მისი მკაფიო პოზიციაა, რომ  საქართველოში მიგრირებულმა რუსებმა უნდა დააფიქსირონ, რომ არ ეთანხმებიან პუტინის პოლიტიკას და აღიარონ, რომ საქართველოს 20 პროცენტი ოკუპირებულია მათი ქვეყნის, რუსეთის მიერ:

„ჩვენ არ გვაქვს მათ მიმართ მტრული შუღლის მომენტი, მაგრამ მნიშვნელოვანია მათი პოზიცია, თუ რას ფიქრობენ ოკუპაციაზე. რა აზრის არიან 2008 წლის ომზე. მათი პოზიციის შესაბამისი უნდა იყოს ჩვენი დამოკიდებულებაც მათდამი. თუ ისინი ღიად ამბობენ, რომ აფხაზეთში ომი იყო ჩვენი ამბავი და 2008 წელს ჩვენგან პროვოკაცია, ეს უკვე პოზიციაა. ამ რუსთან რა დამოკიდებულება მექნება შემდეგ, ეს უნდა იყოს გაკონტროლებული. სამწუხაროდ, ჩვენი ხელისუფლება არც იმას აკონტროლებს, რა კატეგორიის ხალხი შემოდის რუსეთიდან. ასევე არ კონტროლდება რა საქმიანობას ახორციელებენ ისინი აქ.“

მიუხედავად იმისა, რომ ენა კარგად ესმის, ნათია რესტორანში მისულ რუს სტუმრებს, სთხოვდა შეკვეთა ქართულად ან ინგლისურად მიეცათ, თუ არ შეეძლოთ ტელეფონის გამოყენებით ეთარგმნათ და ასე მიეწოდებინათ ინფორმაცია მისთვის. იმ სტუმრებს კ,ი რომლებმაც მენიუ რუსულად მოითხოვეს და გააპროტესტეს კიდეც, რატომ არ იყო ინფორმაცია მათ ენაზე ხელმისაწვდომი: „ვუხსნიდი, რომ აქ ენის პრობლემა კი არ გვაქვს, რომ მათი დამოკიდებულებაა ჩვენთვის პრობლემა“

ნათია გვიყვება, რომ არ გამორჩენია, როგორი იყო მთავრობის რიტორიკა უკრაინაში ომის დაწყების დღიდან:

„ჩვენ ვხედავდით, რომ საქართველოს მთავრობის რიტორიკა გახდა ანტიუკრაინული. ხშირად მსჯელობდნენ იმაზე, რომ ომი არის უკრაინაში და საქართველო ცალკე მდგომი ქვეყანაა, რომელსაც რა თქმა უნდა, უნდა ჰქონდეს მეგობრული დამოკიდებულება უკრაინის მიმართ, მაგრამ მაინც გამოაკლდა იმ დასავლურ მობილიზაციას, რაც მაშინ იყო.“

რუსული კანონის პარლამენტში დაბრუნების შემდეგ ნათია პროტესტს ჯერ თბილისში შეუერთდა, შემდეგ კი ბათუმში. მას ბათუმში, ევროპის მოედანზე შევხდით, სადაც წინა საღამოს, რუსული კანონის წინააღმდეგ საპროტესტო აქციაში მონაწილეობდა და სიტყვითაც გამოვიდა.

„დემოკრატიულ საზოგადოებაში არსებობს სამოქალაქო აქტივიზმი, რომელსაც სჭირდება სივრცეები, სადაც ღიად და ხმამაღლა გააკრიტიკებენ ხელისუფლების უარყოფით ქმედებებს. ჩემთვის ასეთი ადგილი გახდა ევროპის მოედანი, სადაც ყოველდღე მოვდივარ. აქედან შევეცდებით მივაწვდინოთ ხელისუფლებას ხმა, რომელიც, სამწუხაროდ, არ გვისმენს და არც გვხედავს“, – გვიყვება ნათია ასლანოვა.

ნათია გვიხსნის, რომ აქ მოსვლას ყოველ საღამოს 19:00 საათიდან მოქალაქეობრივი თვითშეგნება კარნახობს: „ახლა მთავარი ადგილი ბათუმში ევროპის მოედანია, ეს ქუჩა და ეს ადგილი არის ჩემი და ჩემი თანამოაზრეების თანაგანცდის, წუხილების, კრიტიკის და  ამ ყველაფრის აკუმულირების საშუალება და წყარო“.

ნათია ბათუმის ევროპის მოედანს თბილისში პარლამენტის წინ მიმდინარე მოვლენების გაგრძელების ადგილად განიხილავს.

„როდესაც ჩვენ ვსაუბრობთ წარმომადგენლობით დემოკრატიაზე, ეს იმას ნიშნავს, რომ 3 მილიონ 700 ათასი მოქალაქის მიერ, 150 დეპუტატზე გადაცემული, დელეგირებულია უფლებამოსილება. როდესაც ისინი პარლამენტიდან წყვეტენ საქართველოს მოქალაქეების ბედს, როდესაც ეს ბედი გზაგასაყარზე გადის და ახლა ეს პერიოდია ზუსტად, მნიშვნელოვანია, რომ ამდენი ადამიანი იღებს ხმას შენს წინააღმდეგ – ეს იყოს, მოსმენილი.

მახსენდება გათენებული ღამის შემდეგ, როგორ ჩუმად შეიპარნენ ისინი პარლამენტში, შემდეგ ჩუმად გაიძურწნენ, ეს არის პრობლემა. მათ ძალიან კარგად იციან პროტესტის მართვის გაიდლაინები, დარწმუნებული ვარ…

დემოკრატიულ სახელმწიფოში მნიშვნელოვანია, რომ ერთი ადამიანის, ათი ადამიანის ჯგუფიც კი, რომელიც გამოდის ღიად ქუჩაში და აკრიტიკებს შენს ქმედებას, შენი ვალია, როგორც პარლამენტარის, როგორც ამ ქვეყნის წარმომადგენლის, მათ მოუსმინო, მათ პრობლემა გადაჭრა და არა ის, რაც მოხდა – სრული იგნორი. ეს არის გადახვევა, დემოკრატიის, საერთოდ პროტესტის მიმართ აგდებული დამოკიდებულება. ეს იმის მიმანიშნებელია, თუ როგორ ავტორიტარიზმისკენ იხრება ჩვენი ხელისუფლება.“

ნათია მიიჩნევს, რომ რუსული კანონის მიღებით „ქართული ოცნება“ კონსტიტუციას გასცდა, კონკრეტულად კი 78-ე მუხლს.

„ჩემთვის, როგორც მოქალაქისთვის, ეს კანონი რუსულია იმიტომ, რომ ერთი ერთში ემთხვევა იმ რიტორიკას, რასაც 2012 წელს პუტინი იყენებდა რუსეთში. პუტინიც თავის დროზე ამ კანონის შემოტანისას საუბრობდა უცხო ძალის შესახებ, სხვადასხვა სენსიტიური თემების მანიპულირებით, ეკლესიით და ასე შემდეგ. გარდა იმისა, რომ ეს კანონი აფერხებს ევროინტეგრაციას და ეს არის ფაქტობრივად საბოტაჟი.

ახლა, როცა ჩვენ გვაქვს კანდიდატის სტატუსი, შეკრებისა და მანიფესტაციის შეზღუდვა, პერსონალური მონაცემების დარღვევა და სხვა თანმდევი პროცესები, ძალიან მტკივნეული იქნება – თუ ეს დავუშვით. ვიცით, რომ რუსული კანონიც დროთა განმავლობაში დამძიმდა.

ჩვენმა ხელისუფლებამ ძალიან ბევრჯერ დადო პირობა, მაგრამ შემდეგ ისევ უკან წაიღო სიტყვა. შესაბამისად, ისინი გაამკაცრებენ ამ კანონს. როდესაც სამჯერ იგებ არჩევნებს და რჩები ხელისუფლებაში, უკვე გიწევს ჭანჭიკების მოჭერა და მსგავსი კანონების შემოღება შენი ხალხის წინააღმდეგ. „ოცნება“ არ ხედავს იმ დემოკრატიულ ბერკეტებს, რასაც ვიყენებთ ჩვენ, ეს არის გაფიცვები, ეს არის დაუმორჩილებლობა – ამ ფონზე უწევთ მათ გადაწყვეტილებების მიღება, რომელიც ემსახურება მხოლოდ ვიწრო პარტიულ ინტერესებს“.

“მე არამი ვარ და ყველაფერი შემიძლია!” – საკუთარი თავის გასაცნობად, 6 წლის არცახელი [ აზერბ. მთიანი ყარაბაღი-  რედ.], არამ კარახანიანი ცნობილი ანდაზით პასუხობს. 

(სომხურ ენაზე „არამი“ ირითმება სიტყვასთან “შემიძლია” – რედ.)

მას ვესაუბრებით ერევნის, 196-ე სკოლის აშოტ ნავასარდიანის სახელობის სკოლამდელ საგანმანათლებლო დაწესებულებაში, სადაც 2023 წლის სექტემბერში არცახიდან (მთიანი ყარაბაღი) სომხების იძულებით გადასახლებისას მისი ოჯახი სომხეთში ჩამოვიდა.

როგორც სომხეთის განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის მინისტრმა 2023 წლის 27 სექტემბერს განაცხადა: „არცახიდან სომხეთში ჩამოსული ყოველი მესამე ბავშვია“. 

2023 წლის ოქტომბრის მონაცემებით, არცახიდან სომხეთში იძულებით გადაადგილებულია ჩვილობიდან 5 წლამდე ასაკის 7 996 ბავშვი და 21 266 6-დან 19 წლამდე ასაკის მოზარდი.

არამ კარახანიანი
ფოტო: მედიამაქსი

დამალობანა, დაჭერობანა და „პოსტი“ სახლის დასაცავად

„ყარაბაღში ვცხოვრობდით. იქ ძალიან მომწონდა. ვთამაშობდი, ზაფხულში აუზზე დავდიოდი. დედა ცურვაში მეხმარებოდა, ასე ვცხოვრობდით. ერთ დღეს გავიგონეთ პირველი გასროლა, შემდეგ დაიწყო ეს ყველაფერი, წავედით ერევანში“, – გვიყვება 6 წლის არამი არცახულ დიალექტზე. 

2023 წლის სექტემბერში არამის ოჯახი იძულებული გახდა დაეტოვებინა მშობლიური სტეფანაკერტი 100 ათასზე მეტ სომეხთან ერთად.

„სტეფანაკერტში დავდიოდი საბავშვო ბაღში “სოსე” , შემდეგ სკოლამდელ საგანმანათლებლო დაწესებულებაში. ჩემს მასწავლებელს ერქვა ანა. მეგობრები მყავდა, დამალობანას და დაჭერობანას ვთამაშობდით. ჩვენ გვქონდა სათამაშო იარაღი და ავაშენეთ „პოსტი“ ჩვენი სახლის დასაცავად“, – იხსენებს 6 წლის ბავშვი, რომელმაც ამ მცირე ასაკში გაიგო – სახლი ყოველთვის საჭიროებს დაცვას.

ფოტო: მედიამაქსი

არამის დედა ლირა მირზოიანი იხსენებს, რომ არცახიდან წასვლისას სახლის კარი ისე დაკეტა, თითქოს 10-15 დღეში დაბრუნდებოდა. 

„მოვიხურე კარი და ვიფიქრე რომ მალე დავბრუნდებით. მაგრამ რეალობა მეტად რთული ასატანია”, – ამბობს ახალგაზრდა ქალი. 

„მადლობა ღმერთს, ჩემი ქმრის ძმა ერევანში ცხოვრობს და აქ, მათ სახლში, დიდი სითბოთი დაგვხვდნენ. დროთა განმავლობაში ვიქირავეთ ბინა, გადავედით და დავიწყეთ ფიქრი ჩვენი შვილების განათლებაზე. არამი “აშოტ ნავასარდიანის” 196-ე სკოლაში სკოლამდელ საგანმანათლებლო დაწესებულებაში შევიდა.

არასოდეს დამავიწყდება რა სითბოთი მიგვიღეს დირექტორმა და მთელმა კოლექტივმა პირველსავე დღეს. მყავს ორი ქალიშვილი, ერთი 16 წლის, მეორე 12-ის. უფროსი წელს სკოლას ამთავრებს და აპირებს ეკონომიკის სწავლას.

მართალია, ჯერ არ გვაქვს შესაძლებლობა, რომ რეპეტიტირთან მოვამზადო უნივერსიტეტში ჩასაბარებლად, მაგრამ ის ცდილობს თავისით ისწავლოს და მიიღოს საჭირო ცოდნა. 

ჩემი 12 წლის ქალიშვილი კი სტეფანაკერტის “ანანია შირაკაცის” სახელობის სემინარიაში სწავლობდა. ჩამოსვლის შემდეგ სემინარიის ერევნის ფილიალი დაგვიკავშირდა და შემოგვთავაზა სწავლის უფასო გაგრძელება, ასევე ტრანსპორტირება სემინარიამდე. ეს მხარდაჭერა ჩვენთვის ძალიან მნიშვნელოვანია“.

“ბლოკადაც კი დავძლევთ, ოღონდ ჩვენს სამშობლოში ვიცხოვროთ”

2022 წლის დეკემბერში აზერბაიჯანმა დაბლოკა ერთადერთი „სიცოცხლის გზა“ – ჰუმანიტარული დერეფანი, რომელიც არცახს მსოფლიოსთან აკავშირებს. არცახი დარჩა საკვების პროდუქტების, მედიკამენტების, პირველადი მოხმარების საგნების, ელექტროენერგიის და გაზის გარეშე.

„ბლოკადის დროს სათამაშოები არსად იყიდებოდა, არც ნაყინი, არც წვენი, საერთოდ არაფერი…”, – იხსენებს არამი.

ფოტო: მედიამაქსი

არამის დედა ამბობს, რომ მიუხედავად მძიმე მდგომარეობისა, ოჯახი ცდილობდა ყველაფერი გაეკეთებინა, რათა მათ სამ  შვილს არ ეგრძნო გაჭირვება.

„ჩვენ ფაქტიურად პური გამოვწურეთ ქვისგან. ჩვენ საკუთარ სახლში ვცხოვრობდით და ბაღში სწრაფად გავაშენეთ ბოსტანი. სოფლის მეურნეობაზე არაფერი ვიცოდით, მაგრამ გაუმარჯოს ინტერნეტს! – მოვიპოვეთ, ვისწავლეთ და გავაკეთეთ. სასოწარკვეთილებას არ ჰქონდა ადგილი, მუდმივად ვიმეორებდით: ეს არის ჩვენი ბრძოლა, უნდა დავძლიოთ ბლოკადა, რადგან გვინდა ჩვენს სამშობლოში ცხოვრება“.

არამის და მისი ორი დის საგანმანათლებლო დაწესებულებები მათი სახლიდან საკმაოდ შორს იყო, ქალაქის მეორე მხარეს. ამის მიუხედავად, როგორც ლირა მირზოიანი გვიყვება, ბავშვებს არასდროს გაუცდენიათ გაკვეთილები. ამისთვის სახლიდან ძალიან ადრე გადიოდნენ. 

„ამ დროს არამი სოსეს საბავშვო ბაღში დადიოდა. აქ ცდილობდნენ, როგორმე ოთახები გაეთბოთ, რომ ბავშვები არ გაყინულიყვნენ. 

ბუნებრივია, გაზი არ იყო, მაგრამ დენი როცა ირთვებოდა, თანამშრომლები უმალ რთავდნენ ელექტრო გამათბობლებს და ასე ახერხებდნენ გათბობას“, – იხსენებს არამის დედა.

აზერბაიჯანის მიერ არცახის ბლოკადა 2023 წლის სექტემბერში სრულმასშტაბიანი ომით დასრულდა. [აზერბაიჯანული ვერსიით “ანტიტერორისტული ოპერაცია”] 

“ვიმგზავრეთ, ვიმგზავრეთ და ბოლოს მოვაღწიეთ აქაურ სახლამდე”

არამი, ომის დაწყების დღის მოგონებისა, და შემდეგი მოვლენებიდან ზღაპარს თხზავს და ისე გვიყვება. მაგრამ ამ ზღაპარში სიკეთე არ იმარჯვებს.

„როდესაც ომი დაიწყო, მე და დედა საბავშო ბაღიდან ვბრუნდებოდით. პირველი აფეთქება რომ გავიგეთ, გავიქეცით და ავტოფარეხი დავინახეთ. ავტოფარეხთან კაცი იდგა. მან გამოგვძახა: “სწრაფად, აქეთ!”.

შიგნით შევედით. იქ უამრავი ბავშვი იყო, ისინი ტიროდნენ. მე ვთქვი: ნუ ტირით! ეს ჩვენები ისვრიან! დიდხანს ვისხედით იქ, მერე უცნობი ადამიანის მანქანაში ჩავსხედით და სკოლის სარდაფისკენ გავემართეთ. მომშივდა, დედაჩემს ვუთხარი და ერთმა გოგომ პურის ნაჭერი მომცა. შემდეგ ვიღაც კაცმა წყალი მომცა, დავლიე და დედაჩემის კალთაში ჩამეძინა. სარდაფში დიდხანს დავრჩით. შემდეგ კი ორი დღე გზაში გავატარეთ (არცახიდან სომხეთში – რედ.). დავიღალე. 

მამაჩემის მეგობარი ყურძნით გამიმასპინძლდა, დედაჩემმა პურის ნაჭერი მომცა, მეზობლებმა კი წყალი. ვიმგზავრეთ, ვიმგზავრეთ  და ბოლოს მოვაღწიეთ აქაურ სახლამდე. სახლიდან არაფერი წამომიღია. ყარაბაღში დაბრუნებაზე ვოცნებობ“.

ფოტო: მედიამაქსი

არამის დედა იხსენებს, რომ 19 სექტემბერს ბავშვის საქციელით უბრალოდ შოკირებული იყო. 

„მასზე ვნერვიულობდი, და ის ყველასთან ავტოფარეხში და სარდაფში ყველას ეუბნებოდა: „დამშვიდდით! არ იტიროთ!”. წარბები ორივე ხელით შემისწორა და მითხრა: ასე დაიჭირე, აღარ იტირო!

ახალი სკოლამდელი საგანმანათლებლო დაწესებულება

არამი ახალ სასწავლო დაწესებულებაში თავს კარგად გრძნობს.

“მე აქ მომწონს. ვთამაშობთ, ვხატავთ. ახალი მეგობრები მყავს: სამველ, ალექს, არსენ და სხვები”.

აქ მისი ყოველდღიურობა სავსეა არა მხოლოდ თამაშებით, არამედ განათლებითა და სხვადასხვა აქტივობებით.

„ახლა ჭადრაკის მატჩისთვის ვემზადებით. დავამთავრებ და სკოლაში წავალ. ძალიან მინდა სკოლაში წასვლა, ოღონდ მართლა!” – ამბობს 6 წლის ბიჭი.

არამის მასწავლებელი მარინე მურადიანი ამბობს, რომ სომხების იძულებით გადასახლების შემდეგ აშოტ ნავასარდიანის 196-ე სკოლამ 8 ბავშვი მიიღო. 

„ამ ხნის განმავლობაში ქვეყანა ორმა ოჯახმა დატოვა, ახლა კი ექვსი ბავშვი გვყავს არცახიდან. ჩვენი ყველაზე მნიშვნელოვანი პრინციპია, რომ აქ ჩვენ ყველანი ერთი ოჯახივით ვიყოთ. ასე რომ, ბავშვებმა, რომლებმაც განიცადეს ეს რთული მოვლენები, სხვა მოსწავლეებისგან იგრძნეს ზრუნვა და სიყვარული“.

მარინე მურადიანის თქმით, არამი საკმაოდ უნარიანია, მაშინვე ითვისებს მოსმენილს და აქტიურად მონაწილეობს ყველა ღონისძიებაში.

”მასში ისეთი თვისებები შევნიშნე, როგორიცაა დაცვისა და დახმარების სურვილი. ერთ დღეს მან დახატა სურათი წარწერით: „ადრე მე ვიცავდი ჩემს არცახს, ახლა კი ვიცავ ზოვუნის ქუჩებს“ (იმ დროს არამის ოჯახი ერევნის მახლობლად სოფელ ზოვუნში ცხოვრობდა – რედ.). 

მაშინაც კი, როცა ვინმე ცდილობს მის გვერდით მჯდომ გოგონას აწყენინოს, ის დგება და გაბრაზებული ყვირის: “ამხანაგო მარინა, კმარა, ამას ვერ ავიტან, ამ გოგოს აწყენინებენ!”.

მოგონებები და ოცნებები 

არამის დედა ამბობს, რომ ბავშვი მხოლოდ მის ყოფილ სახლზე, არცახზე და დაბრუნებაზე ოცნებობს. 

„გასულ კვირას მოვინახულეთ გარნის ტაძარი და გეღარდის მონასტერი. არამი მომვარდა: “დედა, მომეცი მონეტა, სწრაფად”. გეღარდის ტაძარში არის წმინდა ჭა, შეგიძლია სურვილი ჩაიფიქრო და მონეტა ჭაში ჩააგდო. გავყევი და დავინახე, რომ ხმამაღლა ამბობდა: “მე მინდა, რომ არცახი იყოს ჩვენი, მინდა ჩემი დაბადების დღე იქ აღვნიშნო” და წყალში ჩააგდო მონეტა. გამუდმებით იხსენებს თავის სახლს. ნაქირავებ ბინაში რომ გადავედით, შემოვიდა და თქვა: დედა, ეს კარგი სახლია, მაგრამ ჩვენი უკეთესია, ხო მართალი ვარ? ვამჩნევ, რომ ის მუდმივად აკეთებს შედარებას: „არცახში, აი, ეს აქ იყო, საქანელაც სხვა იყო“.

ფოტო: მედიამაქსი

– არამ, ერევანი და სტეფანაკერტი ჰგვანან ერთმანთს? – ვეკითხები ბავშვს.

– დროშებში მსგავსება არის, უბრალოდ ერევანში თეთრი ხაზი არ არის, ყარაბაღში კი არის“, – პასუხობს ის.

ბოლოს ვბედავ და ვეკითხები: რა ახსოვს და რა ენატრება არცახში? 

– იქ მქონდა დიდი ეზო, საქანელა, მეგობრები, ველოსიპედი. მინდა, რომ არცახი ისევ ჩვენი გახდეს.

– გინდა დაბრუნება? – ვეკითხები მე. 

“ძალიან!”, – პასუხობს ექვსი წლის ბიჭი ერთი სიტყვით და ურყევი მონდომებით.

ავტორი: იანა შახრამანიანი

ვიდეო: გაიანე ენოქიანი

ფოტო: ემინ არისტაკესიანი

„როცა წლების წინ, პირველად შევხედე საქართველოს რუკას, სადაც აფხაზეთი და სამაჩაბლო პატარა ხაზებით იყო გამოყოფილი, ამ ტერიტორიებზე მისვლა, ჩვენი ისტორიის და კულტურის დაფასება კი არ შეგვეძლო, ალბათ ეს იყო ის მომენტი, როცა მივხვდი, რომ რაღაც ისე არ იყო, როგორც წარმომედგინა“, – ამბობს 18 წლის გიორგი დუმბაძე.

სამოქალაქო აქტივისტი თითქმის ერთი თვეა ანტირუსულ აქციებზე დგას და სხვა თანატოლებთან ერთად ებრძვის რუსეთის რბილ ძალას საქართველოში.

გიორგი მიიჩნევს, რომ რუსულ ძალას, ყოველდღიურ ცხოვრებაშიც უნდა ვებრძოლოთ, რადგან ოკუპანტმა ქვეყანამ ვერ შეძლოს ფეხის მოკიდება, ვერც ქვეყნის ეკონომიკაში და ვერც კულტურაში.

„თბილისში როცა გვიწევს მე და ჩემს მეგობრებს ტაქსით გადაადგილება, მაგალითად არ ვიძახებთ რუსულ ტაქსის და ვიძახებთ ისეთს, რომელიც არ ემსახურება რუსულ მიზნებს.

აი ის ფაქტი თუნდაც, რომ რუსული კანონის მხარდამჭერ კომპანიებს ბოიკოტი გამოუცხადეს ადამიანებმა, ესეც არის ჩვენი სამოქალაქო პოზიცია და ბრძოლა რუსულ ძალასთან.

ასევე შეგვიძლია უარი ვთქვათ რუსული პროდუქციის მოხმარებაზე და ამ ფორმით გამოვხატოთ ჩვენი ბრძოლა.

შარჟად ქცეული რუსული ზეთისთვის უარის თქმაც არის ასევე ნაბიჯი იქითკენ, რომ არ გააძლიერო რუსული ეკონომიკა.

ამის მაგალითია თუნდაც  ის, რომ წინა წლის მონაცემებით „გაზპრომმა“, თითქმის 7 მილიარდი დოლარის ზარალი ნახა. ასეთი პატარ-პატარა და მკვეთრი ნაბიჯებით შეგვიძლია ვებრძოლოთ რუსეთს ჩვენს ქვეყანაში, რომელსაც საკმაოდ კარგად აქვს ფესვი გადგმული სამწუხაროდ“, – ამბობს გიორგი დუმბაძე.

მისი თქმით, ბოლო პერიოდში შესამჩნევია ის ფაქტი, რომ სამომხმარებლო ბიზნესი ნაკლებად უტოვებს არჩევანს მომხმარებლებს და თითქოს ნელ-ნელა იდევნება ევროპული პროდუქცია სამომხმარებლო ბაზრიდან.

„ბუნებრივია, ადამიანს უნდა ჰქონდეს არჩევანი, როცა მაღაზიაში შედის პროდუქტის საყიდლად. ამიტომ ქსელური მაღაზიების ასეთ პოლიტიკასაც უნდა ვებრძოლოთ, რომლებიც დევნიან არარუსულ პროდუქციას და აღარ უტოვებენ ადამიანებს არჩევანის შესაძლებლობას.

თუმცა ამაზეც აქვთ ადამიანებს მყისიერი რეაგირება ხოლმე, იქმნება ჯგუფები, იქმნება გვერდები და ძალიან მარტივად ამბობენ უარს იმ მაღაზიის თუ კომპანიის მომსახურებაზე, რომლებიც ქვეყნისა და ხალხისთვის საზიანო რაღაცებს აკეთებენ, ბოიკოტს უცხადებენ.

რაც შეეხება რუსულ მუსიკას, გიორგი ამბობს, რომ აქ ცალსახა პოზიცია არ აქვს.

„შეიძლება ჩემს ტელეფონშიც ნახოს ვინმემ რუსულენოვანი მუსიკა, რადგან არიან მაგალითად უკრაინელი მუსიკოსები, რომლებიც რუსულად მღერიან, არიან ისეთი რუსულენოვანი მომღერლები, რომლებმაც მთელი კარიერა უკრაინას მიუძღვნეს და მაქსიმალურად ეხმარებიან.

თუმცა, მეორე მხრივ, გვაქვს რუსული შანსონი, რომელიც მართლაც გამაღიზიანებელია ჩემთვის პირადად, როცა მანქანებიდან მესმის. ასეთ მუსიკაში შეიძლება წავაწყდეთ იმპერიალისტურ ნარატივს, რომელიც მართლა პროპაგანდასავით მუშაობს.

მაგალითად, თბილისში როცა შარდენზე რუსები შეიკრიბნენ და ჩართეს თავიანთი პროპაგანდისტული მუსიკა, აი ეს იყო ის მომენტი, როცა ჩვენ ყველამ ერთხმად ამის უფლება არ უნდა მივცეთ. რადგან ამ სიმღერებსა და ტექსტებში მართლა იკითხება ის, რასაც მთელი გულით და სულით ვებრძვით“, – ამბობს გიორგი.

მისი აზრით, ოკუპანტებზე მეტად მასში ის ქართველები იწვევენ ბრაზს, რომლებიც მხარს უჭერენ რუსულ ძალას ამ ქვეყანაში.

„აქ ვიყავი გასულ ზაფხულს, როცა რუსული გემიდან ჩამოსული რუსები საუბრობდნენ იმაზე, თუ როგორ „გაათავისუფლეს“ აფხაზეთი ჩვენგან და ასე შემდეგ. არ მიკვირს, ყველაზე მტკივნეული და ყველაზე გასაბრაზებელი არის იმ ადამიანების, იმ ქართველების არსებობა, რომლებმაც შეიძლება წამითაც კი მაინც მხარი დაუჭირონ ასეთ რუსულ პოლიტიკას.

როცა ხედავ, რომ შენი თანამოქალაქე, შენი ძმა, რომელთანაც ძალიან ბევრი რამ გაკავშირებს, ერთი ქვეყნის შვილები როცა ვართ და ამ დროს ხედავ, რომ იმ ყველაფრის მერე, რაც რუსეთმა გაგვიკეთა, საუკუნეების განმავლობაში რასაც გვიკეთებდა და ახლაც აკეთებს, როცა სასაზღვრო ქალაქებიდან და სოფლებიდან ადამიანებს იტაცებენ და ამის ფონზე  ხედავ, რომ ვიღაც მხარს უჭერს რუსულ პოლიტიკას, ეს არის ყველზე გამაღიზიანებელი. ჩემი აზრით, ჯერ ეს პრობლემა უნდა აღმოვფხვრათ.

1783 წლიდან მოყოლებული ვხედავთ, ვინ არის რუსეთი. ოკუპანტი, ტერორისტული ქვეყანა და უნდა გავიაზროთ, რომ ყველანაირი გაგებით დიდი ბრძოლა გველის წინ იმ იმპერიასთან, რომელსაც ჩვენი სამშობლოს ჩაყლაპვა და განადგურება სურს.

მათ უნდოდათ და უნდათ საქართველო ქართველების გარეშე. ამას ისინი ვერასდროს მიაღწევენ“, – ამბობს გიორგი დუმბაძე.

„არ ვიცი, რამდენად სიმბოლურია, მაგრამ რუსულის მასწავლებელთან ერთად უშუალოდ გაკვეთილზე ვსაუბრობდით ოკუპაციაზე. მაშინ ვისაუბრეთ ანწუხელიძეზე. პირველად პროტესტი გამიჩნდა სკოლის პერიოდში, მე-11 თუ მე-10 კლასში ვიყავი…“ – გვპასუხობს მეგი დიასამიძე. ეს აქტივისტია სამოქალაქო მოძრაობა „ჯიუტიდან“, ბარიკადებთან საქართველოს დროშით, ან მეგაფონით ხელში რომ ხშირად შეხვდებით.

მეგი დიასამიძეს თბილისში, რუსთაველის გამზირზე ვესაუბრებით, ვიდრე მორიგი საპროტესტო აქციის მონაწილეები შეიკრიბებოდნენ. აქტივისტისგან გვაინტერესებს: როგორ გამოხატავს პროტესტს ოკუპაციის მიმართ ყოველდღიურობაში, საპროტესტო აქციებს მიღმა? როდის გაუჩნდა პირველად პროტესტი? რა შეუძლია ინდივიდუალურ პროტესტს?

„ძალიან დეტალურად ვისაუბრეთ გიორგი ანწუხელიძეზე, თუ როგორ აწამეს. მანამდეც მქონდა, რა თქმა უნდა, პროტესტის განცდა, მაგრამ როდესაც დეტალურად ვეცნობოდი მის პერსონაჟს, მისი ბრძოლის პროცესს, დიდი პროტესტის განცდა გამიჩნდა მე, როგორც ქართველს, გამიჩნდა იმის სურვილი, რომ მეც მეტი გამეკეთებინა და ანწუხელიძის ბრძოლა არ ყოფილიყო უშედეგო.

დღეს ისეთი პროცესია სახელმწიფოში, რაც არ არის მარტო: „არა რუსულ კანონს“, ეს არის „არა რუსულ რეჟიმს“ და „არა მოღალატე ხელისუფლებას“, რომელმაც ყველაფერი იკადრა იმისთვის, რომ შეურაცხყოფა მიეყენებინა საქართველოს მოქალაქეებისთვის,“ – პარლამენტისკენ მიმავალ ადამიანებს გაჰყურებს მეგი.

უკვე ისმის საყვირების ხმა, შეძახილები, მოქალაქეები ჩქარი ნაბიჯებით მიდიან რუსთაველზე.

მეგი დიასამიძე ერთ-ერთია, ვინც რუსულ კანონს აპროტესტებს. ის ბათუმელია და 22 წლისაა. „ქართული ოცნების“ მიერ რუსული კანონის მიღებამდე, „ჯიუტელი“ მეგი დიასამიძე სხვადასხვა აქციაზე ჩნდებოდა, მაგალითად, აპროტესტებდა რუსული გემის შემოსვლას ბათუმში.

მანამდე, 2023 წელს მეგი დიასამიძემ აჭარის მთავრობის თავმჯდომარის, თორნიკე რიჟვაძის ნათქვამი „ლაჩრულად წაგებულ ომზე“ ბათუმის საკრებულოს სხდომაზე გააპროტესტა.

სამოქალაქო მოძრაობა „ჯიუტი“ 2022 წელს შეიქმნა. მეგი დიასამიძე გვიყვება, რომ მოძრაობაში სხვა აქტივისტებთან ერთად მას შემდეგ გაერთიანდა, როცა უკრაინაში რუსეთმა ომი დაიწყო და მკაფიოდ გამოჩნდა „ქართული ოცნების“ „რუსეთუმე პოზიციები“.

„ჩვენ ლიდერი არ გვყავს, ლიდერი არის აზრის თავისუფლად გამოხატვა… აქ სტუდენტებიც არიან, ლექტორებიც, ექიმებიც,“ – დასძინა მეგი დიასამიძემ. მისი თქმით, მოძრაობა ძირითადად თვითორგანიზების ხარჯზე და დაფინანსების გარეშე ერთვება სხვადასხვა აქტივობაში.

რუსეთ-უკრაინის ომის დაწყების შემდეგ მეგი დიასამიძეს კატეგორიულად გადაუწყვეტია, რუსულად არ ესაუბრა. ამ დროს მეგი სტუდენტი იყო და პარალელურად მუშაობდა. ამის გამო მას სამსახურის დატოვებაც რამდენჯერმე მოუხდა:

„როდესაც დაიწყო რუსეთ-უკრაინის ომი, აი, მაშინ გადავწყვიტე, რომ მომსახურების სფეროში მომხმარებელთან არ მქონოდა რუსულ ენაზე კომუნიკაცია და დღემდე ასე გრძელდება.

ეს საჭიროა და აუცილებელი. მართლა მგონია, რომ ინდივიდუალურ პასუხისმგებლობაზე დადის საქმე. ნებისმიერ სფეროში, ნებისმიერ ადგილას, ჩვენს მაქსიმუმს თუ დავდებთ, შედეგსაც აუცილებლად მივაღწევთ.

ძალიან კარგად ვიცი, ბათუმში, თუნდაც თბილისში, რა რაოდენობით რუსი მოქალაქეები არიან. კატეგორიულად გადავწყვიტე, რომ მათთან რუსულად არ მესაუბრა. ბევრჯერ მქონია მომენტი, როცა ძალიან თამამები და აგრესიულები ყოფილან, თუ რატომ არ ვესაუბრები რუსულად. როცა უხსნი ამ ყველაფერს მათ ქართულად, რომ გააგებინო, ინგლისურადაც ესაუბრები, ვერ იგებენ, არ იგებენ, ჩემი აზრით, უფრო არ იგებენ…

ჩემთვის მარტივია, ვუთხრა დამსაქმებელს, რომ თუ ამის შესაძლებლობა არ მექნება, არ ვიმუშავებ. არის კომპანიები, სადაც მენეჯერს უთქვამს, რომ არ ვისაუბროთ რუსულად. მქონია მომენტი, – მომსახურების სფერო ვართ და მომხმარებელს უნდა შევუქმნათ კომფორტიო. ბევრი თანამშრომელი მყოლია, როდესაც ეს აზრი არ გვაინტერესებდა. ამიტომაც, სამსახურში ვუთანხმებდი მენეჯერებს, რომ მე ამას არ გავაკეთებ და თუ შენ ამაში შემზღუდავ, არ ვიმუშავებ.

მაგის გამო მეხუმრებიან, რომ ხშირად იცვლი სამსახურსო. ძირითადი მიზეზი ეს იყო, განსაკუთრებით მაგ პერიოდში, რუსეთ-უკრაინის ომის პერიოდში, რომ 2 თვის განმავლობაში 2-ჯერ შევიცვალე სამსახური: შესაძლებლობა არ მომცა ჩვენმა მხარემ, რომ რუსულად არ გვესაუბრა, არ გაიაზრეს, არ ადარდებდათ ეს ყველაფერი,“ – გვიყვება მეგი დიასამიძე.

აქტივისტი მიიჩნევს, რომ პრინციპულად მნიშვნელოვანია ოკუპანტი ქვეყნის მოქალაქეებს ინდივიდუალურად პროტესტი ვაჩვენოთ და დისკომფორტი შევუქმნათ. მეგი დარწმუნებულია, რომ „მინიმალური ნაბიჯებით ხდება დიდ გამარჯვებამდე მისვლა.“

„თუ ვეტყვით რუსეთის მოქალაქეებს და არამხოლოდ რუსეთის მოქალაქეებს, არამედ საქართველოს ხელისუფლებას და ამით მთლიანად რუსეთს – „არას“, ეს იქნება პრინციპული ჩვენი მხრიდან და ნებისმიერ მომენტში დასტური იმისა, რომ ჩვენ გვაქვს მყარი პოზიცია.

პირველ რიგში, ინდივიდები ვართ და მერე მოქალაქეები, მერე გუნდის წევრები, მერე სახელმწიფოს წევრები. ამიტომ, მე ნებისმიერ ადამიანს ვეტყოდი, რომ თუნდაც ისეთი მომენტი იყოს, რომ სხვამ ვერ გაიგოს და საქვეყნოდ ცნობილი არ გახდეს, ეს უნდა გააკეთო,“ – ამბობს მეგი დიასამიძე.

„მათთან დისკუსიაში შესვლას არსებითი  მნიშვნელობა არ აქვს. ჩემი პრაქტიკული გამოცდილებიდან გამომდინარე, მათგან მოდის აგრესია, რომელიც მე არ მაინტერესებს: მივყვები იდეას, რაც აერთიანებს საქართველოს მოქალაქეებს. ასევე ცდილობენ გაჩვენონ, რომ შენზე მაღლა არიან… წარსულში შენი ბატონები იყვნენ. ეს არის გამაღიზიანებელი, ისტორიის არასწორი აღქმა ხდება. ეს ყველაფერი დარწმუნებული ვარ, შეიცვლება.

შეიძლება ვინმემ იფიქროს, რომ ჩემი ერთი პროტესტით რა უნდა მოხდეს? ჩემი აზრით, მსგავსი დამოკიდებულება ოკუპანტების მიმართ ამაღლებს თვითშეფასებას საზოგადოებაში. საკუთარი თავიდან თუ წამოვა იმის გააზრება, რომ მე, ერთიც შევძლებ, ყველა ასე იფიქრებს მერე: მაგალითს მაგალითი მოსდევს, გამოცდილებას – გამოცდილება. ინდივიდუალური პროტესტები შექმნის დიდ ქარცეცხლს,“ – თავდაჯერებულია მეგი დიასამიძე.

აქტივისტის დაკვირვებით, ხელისუფლების პროპაგანდა აღარ მუშაობს და მის ირგვლივ ადამიანები, რომლებიც რუსული კანონის მიღებამდე ამბობდნენ, რომ „აპოლიტიკურები არიან“, დღეს სამოქალაქო მოძრაობის წევრები გახდნენ – დაინახეს, რომ ქვეყანა „ოცნების“ ხელისუფლება რუსეთისკენ მიჰყავს.

„ეს ყველაფერი: გაერთიანება, ჯაჭვის შექმნა, მასობრივი დაუმორჩილებლობა, ყოველდღიური პროტესტი, „ქართული ოცნება“ დარწმუნებული იყო იმაში, რომ პროცესის გაწელვასთან ერთად, მუხტი დავარდებოდა და მუხტის დავარდნის ნაცვლად ლოკაციები შეიცვალა, საქართველოს მოსახლეობა ისევ აპროტესტებს, მასობრივი პროტესტი, გაფიცვა და დაუმორჩილებლობა არის ყველაზე დიდი და შედეგიანი გამოსავალი.

ჯენზი თაობა არის დაუმორჩილებელი… აბსოლუტურად პოზიტიური მოლოდინი მაქვს. დარწმუნებული ვარ, ძალიან დიდი ბრძოლა გველოდება წინ, ერთ და ორ დღეში ეს ყველაფერი არ დასრულდება, მაგრამ გვექნება შედეგი. ყველაზე მნიშვნელოვანი ეს არის: ჩვენ არ გავიღვიძებთ რუსეთში, ყველანაირად ცდილობს ამას ხელისუფლება, მაგრამ ცხადია, რომ ეს ასე არ იქნება,“ – უთხრა მეგი დიასამიძემ „ბათუმელებს“.

თარგმანი: ნიკა ბურდული

___

კურტ ვოლკერი, აშშ-ის ყოფილი ელჩი ნატოში და ამჟამად ევროპის პოლიტიკის ანალიზის ცენტრის (CEPA) მკვლევარი, აქვეყნებს მიმართვას თავისი მეგობრებისადმი საქართველოში: 

„ჩემო ძვირფასო ქართველო მეგობრებო,

მსოფლიო თქვენ არ გიცნობთ. შეიძლება, თავადაც არ იცნობთ საკუთარ თავს.

საზღვარგარეთ, საქართველოს აქვს განუვითარებელი, ემოციური, ქაოსური, დაყოფილი, სასტიკი და ზოგჯერ კრიმინალური სახელმწიფოს იმიჯი. ეს ბოლომდე მცდარი არაა, მაგრამ შორსაა მთლიანი სურათისგან.

ნათელი წერტილები – მომღერლები, მოცეკვავეები, მშენებლები, დიზაინერები, ბიზნესმენები, მოჭადრაკეები, დიადი გონების ადამიანები, ხელოსნები… მათ არ იცნობენ.

1920 წლის დამოუკიდებელ საქართველოს, რომლის მეცნიერებითაც შეგიძლია დაიკვეხნო, რომლის პარლამენტშიც ქალები იყვნენ – ეს უცნობია.

მე ვიცნობ საქართველოს და ამ ქვეყნის მიმართ ღრმა სიყვარული მაქვს. მრავალჯერ ვყოფილვარ საქართველოში, პირველად 2005 წელს – პრეზიდენტ ჯორჯ ბუშთან ერთად, უკანასკნელად კი ბოლო კვირას. ჩემი მეუღლე, ჩემი სიმამრ-სიდედრი, ჩემი გერი, დისწულ-ძმისწულები, ყველანი ქართველები არიან. საქართველოში ინვესტიციაც გვაქვს (ღვინოს ვაწარმოებთ) და გვინდა, ჩვენი წვლილი შევიტანოთ ქვეყნის წარმატებაში.

დღეისთვის, ვითარება შავ-თეთრად მოჩანს. ბოლო დღეებში, როცა მთავრობა აწვებოდა „უცხოეთის აგენტების კანონს“ მიღებას  და პოლიტიკურ ოპონენტებს სცემდა, ხოლო საზოგადოებამ გადაავსო ქუჩები, საკითხის ყველა მხარეზე ბევრ მეგობარს ველაპარაკე. დასკვნა? მთავრობა ზედმეტად შორს წავიდა და კურსი უნდა შემოატრიალოს.

ეს არა მარტო კანონის გამოა, არამედ იმიტომაც, რომ საქართველო მარგინალიზებული ხდება სულ უფრო და უფრო სახიფათო სამყაროში. კურსის ცვლილების გარეშე, საქართველო რუსეთის იმპერიის პროვინციად გადაქცევისკენ მიდის.

ქართველებმა საკუთარი თავი მსოფლიოს უფრო ფართო სურათში უნდა დაინახონ, სადაც ადამიანთა უმეტესობას მათ ქვეყანაზე მხოლოდ თუ სმენია. უნდა დაფიქრდნენ, როგორ უნდა პოზიციონირებდეს ქვეყანა გრძელვადიან პერსპექტივაში. დავით აღმაშენებელი და თამარ მეფე ქვეყანაზე იყვნენ ფოკუსირებული. იგივე შეუძლიათ პოლიტიკური ლიდერების ახლანდელი თაობის წარმომადგენლებს – როგორც მთავრობიდან, ასევე ოპოზიციიდან.

მსოფლიომ საქართველოს შესახებ რომ იცოდეს, გაიგებდა, რომ ეს ჯადოსნური ადგილია. ძველმა ბერძნებმა ეს იცოდნენ: ისინი მოვიდნენ საქართველოს შავი ზღვის ნაპირზე და გაოცებული იყვნენ მიწის მოსავლიანობით, ქვეყნის სილამაზით, ღვინით. სწორედ საქართველოში შექმნეს მათ ოქროს საწმისის ლეგენდა.

ქართველი ქალები მსოფლიოში ყველაზე ლამაზებსა და ძლიერებს შორის არიან. შემთხვევითობა არაა ის, რომ ვისაც დასავლეთში „დედოფალს“ დაუძახებდნენ, საქართველოში თამარ „მეფეა“. ქართველებს ჯერ კიდევ ძველი დროიდან ესმოდათ ქალების ნამდვილი ძალა.

ქართული საჭმელი გასტრონომიული თავგადასავალია. გემოებიანი, განსხვავებული, გაბედული, ზოგჯერ მარტივი, ზოგჯერ განურჩევადი, მაგრამ გემრიელი. ამავე დონეზე მხოლოდ ლიბანური, იტალიური და იაპონური სამზარეულოა.

ქართული გეოგრაფია საოცრებაა, სიამოვნება თვალისთვის. თოვლიანი მწვერვალები, გასაოცარი მთები, გადაჭიმული ვენახები, ველები, ზღვა, მზის სხივებითა და სუფთა ჰაერით დალოცვილი ბუნება. პოპულარული ანეკდოტის თანახმად, სწორედ ეს მიწა დაიტოვა ღმერთმა თავისთვის მას შემდეგ, რაც შვიდ დღეში დანარჩენი დედამიწა შექმნა.

საქართველომ მსოფლიოს ღვინო უბოძა – არქეოლოგიური მტკიცებულებების თანახმად, 8 000 წლის წინ იქ, სადაც ახლა საქართველოა, ღვინის კეთება დაიწყეს. მადლობა, საქართველო! 

ქართველები ევროპელები არიან და მათი ბედი არაა რუსეთის იმპერიის მონობა. ისინი ქრისტიანობის დასაწყისში გახდნენ ქრისტიანები, ბევრად ადრე, სანამ მოსკოვი საერთოდ იარსებებდა. მათი ანბანი შეიქმნა იერუსალიმისი სწავლულთა შორის. თბილისი საუკუნეების განმავლობაში იყო აქტიური ებრაელი თემის სახლი და ერთ თბილისურ რაიონში შეგიძლია ნახო სინაგოგა, ეკლესია და მეჩეთი. წმინდა გიორგის მიერ გველეშაპის განგმირვა ქართული კულტურული სიმბოლო გახდა, არადა ტრადიციით, ეს ისტორია ბევრად შორს მოხდა. საქართველოს პულსი, სტილი, გრძნობები – ყველაფერი ევროპულია.

თუმცა, მსოფლიომ ეს არ იცის. მსოფლიო ხედავს პატარა ქვეყანას. ღარიბ ქვეყანას, რომელიც ჩაჭედილია რუსეთს, ირანს, თურქეთსა და ცენტრალურ აზიას შორის. ქვეყანა ისეთი რეგულარობით იბრძვის საკუთარი თავის წინააღმდეგ, რომ გარეშე პირებს აღარაფრის გაკეთება შეუძლიათ მის დასახმარებლად.

„პატარა ქვეყანა, ჩვენგან შორს, რომელზეც არაფერი ვიცით“, – ასეთი იყო ნევილ ჩემბერლენის მიერ 1938 წელს ჰიტლერისთვის ჯერ სუდეტის ოლქის, შემდეგ კი მთელი ჩეხო-სლოვაკეთის ჩაბარების გამართლება. ქართველებმა უნდა იდარდონ, რომ იგივე სენტიმენტით ახლა შეიძლება მოეკიდონ რუსეთის ოკუპირებულ აფხაზეთსა და ცხინვალს (სამხრეთ ოსეთს) და მთლიან საქართველოს.

ძვირფასო მეგობრებო, საქართველოში 3,5 მილიონზე ცოტა ქართველია, ორიოდე მილიონი კი საზღვარგარეთაა. უფრო მეტი ადამიანი ნიუ-იორკის გარეუბანში ცხოვრობს. დანარჩენი მსოფლიო თითქმის ვერც შეატყობს, თუ საქართველო წარუმატებლობას განიცდის. რატომ ებრძვით ერთმანეთს? არ გაქვთ ამის ფუფუნება. ერთმანეთი გჭირდებათ, ქვეყანა რომ გქონდეთ.

ჩემს მეგობრებს მმართველ პარტიაში, „ქართულ ოცნებაში“: რატომ გსურთ თქვენი ნება მოახვიოთ თავს თავისუფლების მოყვარე მოსახლეობას? გულში იცით, რომ „უცხოეთის აგენტების კანონი“ არა გამჭვირვალობას, არამედ ზოგი თანამოქალაქისთვის მოღალატის იარლიყის მიწეპებას ემსახურება, როცა ისინი მოღალატეები არ არიან.

კანდიდატის სტატუსის მიღწევით შეგეძლოთ ოქტომბერში არჩევნები მოგეგოთ. რატომ ჯიუტობთ? რატომაა, რომ ქართველი პოლიტიკური ლიდერები, მიუხედავად პარტიული კუთვნილებისა, არ მუშაობენ ერთად ეროვნული ინტერესებისთვის?

ჩემს მეგობრებს ოპოზიციაში: რატომაა, რომ ოპოზიციონერი პოლიტიკოსები დაჟინებით ითხოვენ საკუთარ პარტიებს, გაერთიანების ნაცვლად? რატომაა, რომ „ნაციონალური მოძრაობის“ და „ქართული ოცნების“ ყოფილი პოლიტიკოსები კვლავაც ცალ-ცალკე დგანან, როცა ერთად ქართული საზოგადოების განსხვავებულობას წარმოადგენენ? პოლიტიკაში „უნაკლულობა“ არ არსებობს. ადამიანი ბუნებით არასრულყოფილია, მაგრამ ერთად მუშაობით შესაძლებელია იმას მიაღწიო, რასაც მარტო ვერც ერთი ადამიანი ვერ შეძლებს.

ქუჩაში მყოფ პოლიციელებს და სპეცსამსახურების მუშაკებს: რატომ სცემთ თანამოქალაქეებს? ისინი თქვენი ძმები არიან. თქვენი მეზობლის შვილები და შვილიშვილები, თქვენი დეიდები, ბიძები, ბიძაშვილ-დეიდაშვილები. გაიღვიძეთ.

ქართველებმა ერთმანეთს ხელი უნდა გაუწოდოთ, ძირს კი არ დააგდოთ. ქართველი ხალხი, ყველა მათგანი, იმსახურებს მომავალს და არა ბრძოლას.

ყველა ლიდერს საქართველოში: გთხოვთ, გეყოთ ოპონენტების დემონიზება, იპოვეთ გზა, რომ პატივისცემით არ დაეთანხმოთ ერთმანეთს და ამავე დროს იმუშაოთ საერთო მიზნისთვის – გახადოთ საქართველო დიდებული ქვეყანა, როგორიც ერთ დროს იყო და როგორიც შეუძლია კვლავ გახდეს. მნიშვნელოვანია საქართველოს წარმატება. ქვეყანა უპირველეს ყოვლისა, როგორც ჯონ მაკკეინი იტყოდა.

საქართველოს წარმატება ყველასთვის წარმატება იქნება, ისევე, როგორც ჩავარდნა. და თუ საქართველო დაეცემა, ერთადერთი ქვეყანა, რომელიც შესაძლებლობას გამოიყენებს და საქართველოსგან მოიპარავს, რუსეთია.

ნუ დაიბნევით. დასავლეთის ქვეყნები საქართველოს თავისუფლებას და დამოუკიდებლობას უჭერენ მხარს. რუსეთი საქართველოს თავს დაესხა და საქართველოსგან მოიპარა. ჩინეთი შორსაა და მხოლოდ საკუთარი თავი ადარდებს. რუსეთს კვლავაც ოკუპირებული აქვს საქართველოს ტერიტორიის 20% და მთელი ტერიტორიის მადაც აქვს. პოლიტიკურ ოპონენტებზე ძალადობა საქართველოში მხოლოდ რუსეთს ახეირებს.

როგორ შეუძლიათ ქართველებს ერთად მუშაობა? აგერ, რამდენიმე მოკრძალებული იდეა.

• გაიხმეთ უცხოეთის აგენტების კანონი

მთავრობის წარმომადგენლებმა იციან, რომ ესაა საბჭოთა სტილის რეპრესიული ტაქტიკა, რომელიც პუტინმა 2012 წელს რუსეთში გამოიყენა. ამ კანონს არაფერი აქვს საერთო გამჭვირვალობასთან, ამერიკული სტილის კანონთან. თუმცა, ამ კანონს აქვს საერთო საზოგადოების ნაწილისთვის მოღალატის იარლიყის მიწებებასთან. არადა, ისინი არიან პატრიოტები, რომლებსაც უბრალოდ დამოუკიდებელი ხედვა აქვთ. მას შემდეგ, რაც პრეზიდენტი ზურაბიშვილი კანონს ვეტოს დაადებს, გამოიყენეთ შესაძლებლობა, გაიხმეთ კანონი და სუფთა ფურცლიდან დაიწყეთ.

• შეთანხმდით და დაიცავით საბაზისო პრინციპები

ირონია იმაშია, რომ როცა უყურებ დაპირისპირებას მთავრობასა და ოპოზიციას შორის, ორივენი, შინაარსობრივად, ამბობენ, რომ ერთი და იგივე სურთ: საქართველოს ევროინტეგრაცია. თუმცა, რეალურად მთავრობა ამისკენ გზას ხერგავს. კანონის გახმობის შემდეგ, უნდა იყოს ეროვნული დიალოგი, თუ როგორ უნდა მოხერხდეს ევროინტეგრაცია. უპირველეს ყოვლისა, ყველა ერთგული უნდა იყოს თავისუფალი და სამართლიანი არჩევნების და ქართველი ხალხისთვის საკუთარი ბედის არჩევანის მიცემის.

• ოპოზიციური ძალების კონსოლიდაცია

ყველა ჯანსაღ დემოკრატიაში არის მთავრობა და ოპოზიცია, რომლებიც ეჯიბრებიან ერთმანეთს დემოკრატიული პოლიტიკის წესებით. საქართველოს ჰყავს მთავრობა და სრულიად დაყოფილი ოპოზიცია, რაც მთავრობას ეხმარება. რა მნიშვნელობა აქვს, თუ მოსახლეობის მესამედი ხმას აძლევს ძალებს, რომელთა ხმებიც ათობით ისეთ პარტიაზე იყოფა, რომელიც ვერასდროს ახერხებს ბარიერის დაძლევას? ყველა ამ ამომრჩევლის ხმა დაიკარგება.

ამის თავიდან ასაცილებლად ოპოზიციურმა პარტიებმა გვერდზე უნდა გადადონ პოლიტიკური უნიკალურობის სურვილი და ჩამოაყალიბონ ერთი პლატფორმა, რომელიც საზოგადოების საუკეთესო ხმებს წარმოადგენს – ახალგაზრდა მომიტინგეებს, პატივსაცემ დამოუკიდებელ ხმებს, ყოფილ „ოცნებას“ და „ნაციონალურ მოძრაობას“, დიასპორას და ასე შემდეგ. უნდა იყოს ნეიტრალური პლატფორმა, სადაც ყველა ქართველი პარტნიორი თანაბრადაა მისასალმებელი, მათ შორის ისინიც, ვინც დღეს მთავრობაში მუშაობს. ქართველი ხალხის წარმოსაჩენად მრავალფეროვანი/ მრავალფეროვანი/ფართომასშტაბიანი მოძრაობის შემნა აუცილებლობაა.

• ტექნოკრატიული მთავრობა
  

ხელისუფლებაში პოლიტიკოსების შეყრის ნაცვლად, ლიდერები უნდა შეთანხმდნენ ტექნოკრატიული მთავრობის დანიშვნაზე – ერთი წლით მაინც, უბრალოდ ქვეყნის პროფესიონალურად სამართავად. პოლიტიკოსებს, რა თქმა უნდა, ექნებათ ვეტოს უფლება, მაგრამ, მინისტრებად ხალხის პარტიული კუთვნილებით დანიშვნა მხოლოდ განაგრძობს ცინიზმისა და შურის ციკლს, რომელიც საქართველოს დღემდე მოსდევს. მთავრობას პოლიტიკური კუთვნილების გარეშე შეუძლია შეაჩეროს ეს ციკლი.

• უარის თქმა პოლიტიკური ოპოზიციის დემონიზებასა და დევნაზე

მთავრობამ უმალ უნდა შეაჩეროს პოლიტიკური ოპოზიციის და მთლიანად საზოგადოების დევნა და ძალადობა. წარმოვიდგინოთ, რაც ახლა შეუძლებელი ჩანს. საქართველოში თავისუფალი და სამართლიანი არჩევნები ტარდება და მთავრობა აგებს. ვინც არ უნდა მოიგოს, მომავალი მთავრობისთვის აუცილებელი იქნება, არ წავიდეს პოლიტიკური ანგარიშსწორების და დევნის გზით. ეს მხოლოდ მეტ თვითგანადგურებას გამოიწვევს.

ამის ნაცვლად, ვინც არ უნდა მოვიდეს მთავრობაში არჩევნების შემდეგ, ყველაფერი უნდა გააკეთოს ეროვნული ერთობის ასაშენებლად. უნდა იყოს სტაბილურობის, მშვიდობის, კანონის რეალური უზენაესობის და ევროინტეგრაციის დაპირება. წარსულისთვის ცეცხლის შენთება მხოლოდ მომავალ კონფლიქტს გამოიწვევს. „ქართული ოცნება“ 2012 წელს ამ პლატფორმაზე იღებდა მონაწილეობას არჩევნებში, მაგრამ ახლა ზუსტად იმას აკეთებს, რასაც „ნაციონალური მოძრაობის“ ხელისუფლებას აბრალებდა.

წარმატებები, ჩემო ქართველო მეგობრებო. ევროკავშირისა და ნატოს კარი ღიაა. იცდის თავისუფლება, კეთილდღეობა და უსაფრთხოება. გვსურს, შემოგვიერთდეთ, როგორც თანასწორნი და მზად ვართ დასახმარებლად.

რუსეთს თქვენი დამორჩილება სურს და ასეც იზამს, საშუალებას თუ მისცემთ. ისინი ამ მიზნის მისაღწევად რაც კი შეიძლება, ყველაფერს გააკეთებენ.

გთხოვთ, უარი თქვით მოქალაქეებისა და სამოქალაქო საზოგადოების მიზანში ამოღებაზე, ააშენეთ დიდებული ქვეყანა, გაერთიანდით, იყავით მამაცნი და იყავით თავისუფალი და კეთილდღეობისა და უსაფრთხოების მქონე ევროატლანტიკური საზოგადოების ნაწილი.

ხელგაშლილები გელით“.