„აიათოლა ხამენეის მოკვლის შემდეგ ირანში დამთავრდა დიდი აიათოლების ეპოქა – მოჯთაბა ხამენეი უკვე არის ფაქტობრივად „გუშაგთა კორპუსის“ კადრი. გამოდის, როლები გაცვალეს „გუშაგთა კორპუსმა“ და აიათოლებმა,“ – ამბობს ირანისტი ვასილ ღლონტი. მას ვესაუბრეთ პროტესტზე, რომელმაც სასტიკი რეჟიმის და ხალხის ხოცვა-ჟლეტის მიუხედავად, მაინც იფეთქა ირანში.
რა ბედი ეწია ფართომასშტაბიან პროტესტს ირანში?
„ისინი ვეღარ გამოდიან ქუჩაში, რადგან ხოცავენ. საპროტესტო მოძრაობას არ ეყო სამხედრო რესურსი… განსაკუთრებით ქალაქების მოსახლეობა ძალიან აგრესიულად განწყობილია რეჟიმის მიმართ. ქუჩა-ქუჩა დადიან „ბასიჯის“ ხალხი, მაგრამ მათ კორპუსებიდან უყვირიან: „სიკვდილი ბასიჯს“, „სიკვდილი გუშაგთა კორპუსს“, „სიკვდილი რეჟიმს“… მაგალითად, წუხელ ავტომატიდან ესროლეს ფანჯრებში ხალხს, დაუცხრილავთ ფანჯრები.
ხალხში პროტესტი ისევ ძალიან დიდია, მაგრამ მათ არ აქვთ იარაღი. შენ ხარ მოქალაქე, რომელიც უპირისპირდები სპორტსმენებით დაკომპლექტებულ, შეიარაღებულ სტრუქტურებს. მათ იციან ჩხუბი, სროლა, ძალოვანი სტრუქტურაა. მეორეცაა, იარაღი შეიძლება გაქვს, მაგრამ მისი გამოყენება არ იცი. იარაღი მოქალაქის ხელში და „ბასიჯის“ ხელში სხვადასხვა რამეა,“ – ამბობს ვასილ ღლონტი.
„ბათუმელებმა“ ვასილ ღლონტთან ინტერვიუ ჩაწერა. იგი აღმოსავლეთმცოდნე, ირანისტი და საერთაშორისო უსაფრთხოების ექსპერტია.
- ბატონო ვასილ, ისრაელის მხარე დღეს, 26 მარტს, აცხადებს, რომ მოკლულია ირანის ისლამური რევოლუციის კორპუსის სამხედრო-საზღვაო ძალების სარდალი… რა ხდება ირანში, თქვენ რა ინფორმაცია გაქვთ?
ირანმა 2026 წლის 2 მარტს ოფიციალურად განაცხადა, რომ ჰორმუზის გასასვლელს კეტავდა. ამაში ლომის წილი ითამაშა სწორედ ალირეზა თანგსირიმ, ახლა ვინც გარდაიცვალა. იგი „გუშაგთა კორპუსის“ სამხედრო-საზღვაო ძალების სარდალი იყო.
ვფიქრობ, რომ ისრაელი და ამერიკაც ცდილობენ, ჰორმუზის გასასვლელის პრობლემის ნელ-ნელა გადაჭრას.
მოგეხსენებათ, ჰორმუზის გასასვლელი სტრატეგიულად მნიშვნელოვანი ადგილია. ამერიკა, განსხვავებით ევროკავშირის წევრი ქვეყნებისგან, ჰორმუზის გასასვლელის დაკეტვით ძალიან არ ზარალდება. ირანის ხელში ჰორმუზის გასასვლელი არის თავისებური ბერკეტი. როცა უნდა გადაკეტავს, ანუ ეწევა შანტაჟს, როგორც იემენში ანსარულაჰის [ჰუსიტების] ხელით აკეთებს იმას, რომ ბაბ-ელ-მანდების სრუტეს როცა უნდა კეტავს, ან აყაჩაღებს, ხელს უწყობს ანსარულაჰის დესტრუქციულ ქმედებებს.
ჰორმუზის გასასვლელი უფრო ნავთობის თემაა, აშშ კი არის ნავთობის მწარმოებელი ქვეყანა, ენერგეტიკული რესურსები ამერიკას თვითონაც აქვს…
- თუმცა ამ სრუტის ჩაკეტვის გამო აშშ-ს მოუწია რუსულ ნავთობზე დროებით სანქციების მოხსნა.
რუსეთისთვის, ირანის თავს რაც ხდება, სტრატეგიული კუთხით, რა თქმა უნდა, არ არის მომგებიანი იმ მხრივ, რომ ირანი რუსეთის სტრატეგიული პარტნიორია, მაგრამ, როცა ირანთან ომის დროს იგივე ირანი კეტავს ჰორმუზის გასასვლელს, ეს რუსეთს აწყობს. ამ დღეებში, მაგალითად, რუსეთმა მიიღო ძალიან სერიოზული ფინანსური დივიდენდები.
ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა მხედველობაში მიიღო რეალობა და ინდოეთს უფლება მისცა, რუსული ნავთობი ერთი თვის განმავლობაში შეეძინა. ევროკავშირსაც აძლევს ამერიკა იმის საშუალებას, რომ რუსული ნავთობი შეიძინონ, რადგანაც ექსტრემალური ვითარებაა.
- რა გამოსდის ამერიკის შეერთებულ შტატებს და ისრაელს ირანში? რა ჩანს ამ გადასახედიდან? ირანის ხელისუფლება უარყოფს ამერიკის შეერთებული შტატების გეგმას საბრძოლო მოქმედებების დასრულებაზე, ამერიკული გეგმა კი, ითვალისწინებს სხვადასხვა მოთხოვნის შესრულებას, მათ შორის არის უმთავრესი სწორედ ჰორმუზის სრუტეში ნაოსნობის განახლება.
ამერიკისა და ისრაელისთვის ძლიერი ირანი მიუღებელია. წარმოიდგინეთ სურათი, რომელიც, სხვათა შორის, საქართველოსაც არ აწყობს: ბირთვული იარაღის მქონე ირანი.
ბირთვული იარაღის მქონე ირანი ნიშნავს ირანის რეგიონულ ლიდერად გადაქცევას. ახლაც ირანი ისეთი თამამია თავისი სამხედრო პოტენციალიდან გამომდინარე, რომ თავისუფლად ბომბავს ახლო აღმოსავლეთის არაბულ ქვეყნებს, ისრაელს. თქვენ წარმოიდგინეთ, ირანს რომ ბირთვული იარაღი ჰქონდეს, რამხელა წონა მოემატება? ეს ფაქტობრივად გამოიწვევს ირანის ახლო აღმოსავლეთის რეგიონის ლიდერად გადაქცევას, რაც, რა თქმა უნდა, შეასუსტებს და ეგზისტენციალურ პრობლემას შეუქმნის ისრაელს, იქიდან გამომდინარე, რომ ირანის აიათოლების რეჟიმისათვის ისრაელის არსებობა არის მიუღებელი, მას ერთ-ერთ მთავარ საგარეო საფრთხედ განიხილავს.
ვასილ ღლონტი
მე ირანში ვსწავლობდი უნივერსიტეტში და დილიდან იწყებოდა ხოლმე: „მარგ ბარ ისრაელ, მარგ ბარ ამერიკა“, ანუ ამერიკის და ისრაელის სიკვდილიო. ხშირად იმეორებდნენ, რომ ამერიკა რომ არა, „პატარა ეშმაკს“ – ისრაელს უცებ მოუგვარებდნენ ყველაფერს – დავანგრევდითო.
- გამოსდის ისრაელს ირანის ისე დასუსტება, რომ ის აღარ იყოს საფრთხე?
ამერიკას აქვს უზარმაზარი სამხედრო პოტენციალი, რომლითაც ირანის პრობლემის მოგვარება შეუძლია. აშშ-ს შეუძლია ირანი ისეთ დონეზე დაასუსტოს, რომ მოხდეს ხელისუფლების შეცვლაც კი, მაგრამ ეს რომ გააკეთოს, ამისთვის ამერიკას აუცილებლად დასჭირდება სახმელეთო ოპერაციის ჩატარება. მხოლოდ სამხედრო-საჰაერო დარტყმებით ირანის რეჟიმის შეცვლა და მისი ბოლომდე დასუსტება იქნება რთული და დროში გაწელილი, ასევე, ძალიან ძვირი.
ტრამპს ამერიკაშიც პრობლემები აქვს: კონგრესში, სენატში, დემოკრატებში…. მაგალითად, ბევრი დემოკრატი წინააღმდეგია, ამერიკა სახმელეთო ოპერაციაში ჩაერთოს. თვით რესპუბლიკურ პარტიაშიც კი, რომელსაც ტრამპი მიეკუთვნება, რთული მდგომარეობაა.
საერთოდ, ამერიკის დოქტრინა ვიეტნამის შემდეგ ისეა დალაგებული, რომ მაქსიმალურად ცდილობს ამერიკა დიდ ომში არ ჩაებას. ეს თვითონ ქვეყნის შიგნით იმხელა პროცესებს იწვევს, ხალხი რომ იხოცება, მერე ეს კატაფალკები მიდის, ამერიკას ცოტა სხვანაირი მიდგომები აქვს თავისი მოქალაქეების გარდაცვალებასთან დაკავშირებით რუსეთისგან განსხვავებით. ამერიკაში რომ კუბოები ჩავა, იქ ხალხი მიტინგებს გამართავს.
რეალურად, ტრამპი არის რთულ მდგომარეობაში. მას ორი გზა აქვს: ერთი გზაა ისრაელთან ერთად მართლაც სახმელეთო ოპერაცია დაიწყოს, რასაც დასჭირდება ძალიან დიდი რესურსები, როგორც ადამიანური, ისე ფინანსური.
მეორე ვარიანტია, გაანადგუროს ირანის სამხედრო პოტენციალი, ანუ ბირთვული ინფრასტრუქტურა გაუნადგუროს, სარაკეტო წარმოება შეუჩეროს და ირანი მაქსიმალურად დაასუსტოს.
თუმცა ისრაელს ამ შემთხვევაში სხვა პოზიცია აქვს: ისრაელისთვის აუცილებელია, ირანის რეჟიმი შეიცვალოს.
- რეჟიმი ირანში ვერ შეიცვლება სახმელეთო ოპერაციის გარეშე?
ძალიან რთული წარმოსადგენია რეჟიმი შეცვალო ირანში სახმელეთო ოპერაციის გარეშე. ეს არის რეჟიმი, რომელიც 1979 წლის შემდეგ არსებობს ირანში. ეს არის მყარი რეჟიმი. ჩვენ საქართველოში როგორი რეალობა გვაქვს? რამდენი წელი გავიდა და მონოპოლიზაცია ხდება ხელისუფლების. წლები როცა გადის, ხელისუფლება უბრალოდ ისე იმყარებს თავის პოზიციებს, მისი შეცვლა ძალიან ძნელია.
ირანში კი 1979 წლიდან ჩამოყალიბდა ფანატიკოსების მიერ ისლამური რეჟიმი, რომელსაც უკვე მთელი ქვეყნის სასიცოცხლო სფეროები აქვს ათვისებული.
- ამ რეჟიმის მიუხედავად, ირანში იფეთქა პროტესტმა აიათოლების წინააღმდეგ. საინტერესოა თქვენი დაკვირვება: სად წავიდა ახლა პროტესტი?
ირანში გამოსვლები დეკემბრის ბოლოს დაიწყო და იანვარში ჩაახშეს სასტიკი მეთოდებით. ირანის რეჟიმმა ამ დროს გამოიყენა, ასე ვთქვათ, სოფლის რესურსი.
„ბასიჯი“, რომელიც „გუშაგთა კორპუსის“ ნაწილია, რაიონებიდან ჩამოსული ხალხითაა ძირითადად დაკომპლექტებული. პროტესტში ჩართული მოქალაქეების უდიდესი ნაწილი კი ქალაქის მოსახლეობაა: თეირანი, ისპაჰანი, შირაზი, მეშჰედი… წარმოიდგინეთ, რელიგიურ მეშჰედშიც კი გამოვიდა ხალხი ქუჩაში. როცა ვსწავლობდი ირანში, ვიყავი მეშჰედშიც სასწავლო პროგრამით. ვიცი, რაცაა ეს ქალაქი და ამ რელიგიურ, ისლამისტურ ქალაქშიც გამოვიდა ხალხი.
განსაკუთრებით ქალაქების მოსახლეობა ძალიან აგრესიულად განწყობილია რეჟიმის მიმართ. ქუჩა-ქუჩა დადიან „ბასიჯის“ ხალხი და მათ კორპუსებიდან უყვირიან: „სიკვდილი ბასიჯს“, „სიკვდილი გუშაგთა კორპუსს“, „სიკვდილი რეჟიმს“… მაგალითად, წუხელ ავტომატით ესროლეს ფანჯრებში ხალხს, დაუცხრილავთ ფანჯრები.
ხალხში პროტესტი ისევ ძალიან დიდია, მაგრამ მათ არ აქვთ იარაღი. შენ ხარ მოქალაქე, რომელიც უპირისპირდები სპორტსმენებით დაკომპლექტებულ, შეიარაღებულ სტრუქტურებს. იმათ იციან ჩხუბი, სროლა, ძალოვანი სტრუქტურაა. მეორეცაა, იარაღი შეიძლება გაქვს, მაგრამ მისი გამოყენება არ იცი. იარაღი მოქალაქის და „ბასიჯის“ ხელში სხვადასხვა რამეა – იცის, რაც უნდა გააკეთოს ამ იარაღით.
საპროტესტო მოძრაობას არ ეყო სამხედრო რესურსი, არ ეყო უნარები, რასაც „სქილს“ ეძახიან ამერიკელები, თორემ მხოლოდ თეირანის ცენტრში მილიონ-ნახევარი ადამიანი გამოვიდა. ეს უზარმაზარი რიცხვია. ისინი ვეღარ გამოდიან ქუჩაში, რადგან ხოცავენ.
ასევე, ამერიკულმა და ევროპულმა მედიამ გაავრცელა, პროქსი ძალებიც კი შემოიყვანესო ერაყიდან, ლიბანიდან და პაკისტანიდანო.
- როგორ აღმოჩნდა „ბასიჯი“ ხალხის პირისპირ? მრავალრიცხოვანი ჯგუფია?
ორგანიზაცია „ბასიჯი“ ჩამოყალიბდა „გუშაგთა კორპუსის“ მიერ და შედის გუშაგთა კორპუსში. როცა ირან-ერაყის ომი იყო და „გუშაგთა კორპუსმა“ დაიწყო ფორმირება, მაშინ დასჭირდათ მოხალისეები. დღეს „გუშაგთა კორპუსის“ უფროსის მოადგილედ ითვლება სწორედ „ბასიჯის“ უფროსი.
როგორც წესი, „გუშაგთა კორპუსი“ უფრო კარგად მომზადებულია, ვიდრე „ბასიჯი“. „ბასიჯის“ 1000 თანამშრომელს შეიძლება ხელმძღვანელობდეს „გუშაგთა კორპუსის“ ერთი უფროსი.
„ბასიჯს“ უყურებენ ახალგაზრდები, როგორც პერსპექტივას – მერე „გუშაგთა კორპუსის“ წევრი გახდები.
- ეს იყო ირანისგან მოულოდნელი სვლა, რა ვერ გათვალა ამერიკამ? ისე ჩანს, რომ ხამენეის მკვლელობის შემდეგ ირანში ელოდნენ საპროტესტო მოძრაობის გააქტიურებას.
ირანი იმდენად სპეციფიკური ქვეყანაა და იმდენად სპეციფიკური ხელისუფლება ჰყავს, ბოლომდე რამის გათვლა არის შეუძლებელი. მას შემდეგ, რაც რუსეთის იმპერიაში მოვხვდით ქართველები, ირანთან კავშირი გაგვიწყდა დიდი ხნით. ირანის თემა დაგვავიწყდა, თორემ ჩვენმა წინაპრებმა ძალიან კარგად იცოდნენ ვისთან ჰქონდათ საქმე, როცა ეს ეხებოდა ირანს.
მარტო „გუშაგთა კორპუსი“ რომ ავიღოთ, ასეთი უნიკალური სტრუქტურა მსოფლიოში არ არსებობს. რაღაცით, აი, საბჭოთა „ენკავედეს“ [NKVD] და ჰიტლერის „ესესს“ [SS] წააგავს. მათ აქვთ უზარმაზარი გავლენა.
ვფიქრობ, რომ ამერიკამ ოდნავ დააგვიანა რეაგირება. საპროტესტო ტალღის დროს მეტი აქტიურობა რომ გამოეჩინა ამერიკას, შეიძლება სხვანაირი სცენარი დამდგარიყო, თუმცა ტრამპისაც მესმის. წარმოიდგინეთ სურათი: თეირანის, ისპაჰანის, შირაზის ქუჩებში ხალხია გამოსული, მიდის ჩხუბი პოლიციასა და მოსახლეობას შორის, ამ დროს ამერიკას რომ დაებომბა ირანში რაღაც, შესაძლოა, გაურკვეველი რეაქცია მოჰყოლოდა ამას მოსახლეობისგან. ალბათ ამერიკელებმა ბოლომდე ვერ გათვალეს, არ იცოდნენ, როგორი იქნებოდა რეაქცია. მოსახლეობას რომ ეთქვა „ესენი ჩვენ გვბომბავენ“ და პირიქით ამერიკის წინააღმდეგ განწყობა გასჩენოდათ?!
- საპროტესტო ტალღის მონაწილეების დამოკიდებულება როგორია დღეს, თქვენი ინფორმაციით, ამერიკის და მიმდინარე ომის მიმართ?
პოზიტიურია, როგორც მე ვიცი. რეჟიმმა იმდენად ბევრი ადამიანი დახოცა პროტესტანტებს შორის, ხალხი მტრად განიხილავს არა ტრამპს, არამედ თავისსავე მოძმეს, რომელმაც იარაღი ესროლა სამხედრო ფორმაში ჩაცმულმა.
ისრაელის და ამერიკის სპეცსამსახურები აცხადებენ, რომ მოსახლეობა გვაძლევს მინიშნებებს, სად არიან „გუშაგთა კორპუსის“ და „ბასიჯის“ მაღალჩინოსნებიო.
ზუსტი ინფორმაციის გამოტანა ირანიდან მართლაც ძალიან რთულია. მე ირანში ვსწავლობდი, მერე სამხედრო სტრუქტურაში ვმუშაობდი და ირანს კარგად ვიცნობ – იმდენად სპეციფიკურია, რომ ვერაფერს ვერ შეადარებ, ეს მართლაც სრულიად ამოუცნობი ქვეყანაა.
ცხადია ის, რომ აიათოლა ხამენეის მოკვლის შემდეგ ირანში დამთავრდა დიდი აიათოლების ეპოქა – მოჯთაბა ხამენეი უკვე არის ფაქტობრივად „გუშაგთა კორპუსის“ კადრი. აიათოლა ხამენეიმდე აიათოლები იყვნენ პირველ ადგილზე და ისინი აკონტროლებდნენ სრულად სახელმწიფო სისტემას, ახლა კი „გუშაგთა კორპუსი“ აკონტროლებს მთლიანად ხელისუფლებას.
გამოდის, როლები გაცვალეს „გუშაგთა კორპუსმა“ და აიათოლებმა.
- როგორ დათანხმდნენ ამას აიათოლები?
ომმა მოიტანა ეს.
აიათოლა არის რელიგიური ლიდერი. აიათოლები არიან რელიგიური პირები, კლერიკალები, მათ ომი არ იციან, სამხედრო ამბავი არ იციან და ამიტომ მოხდა ეს ჩანაცვლება. ომის დროს უკვე მათი ქადაგება აღარაფერს ნიშნავს და ამიტომ ხელისუფლება ხელში აიღო იმან, ვინც იცის ომი, ანუ „გუშაგთა კორპუსმა“.
- ამით რეჟიმი უფრო განმტკიცდა, თუ პირიქით?
ფაქტობრივად, სამხედრო დიქტატურა დამყარდა ირანში. მოჯთაბა ხამენეი არის „გუშაგთა კორპუსის“ ოფიცერი. ირან-ერაყის ომის დროს მოჯთაბა ხამენეი იყო წასული ომში და „გუშაგთა კორპუსის“ ერთ-ერთ დივიზიაში იბრძოდა.
გუშინ ღამე ასეთი რაღაც მოხდა: ფეზეშქიანმა, ანუ ირანის პრეზიდენტმა, მოკლული ალი ლარიჯანის ადგილას, რომელიც ასევე „გუშაგთა კორპუსის“ გენერალი იყო, ასევე „გუშაგთა კორპუსის“ გენერალი დანიშნა – მუჰამედ ბაყერ ზოლყადრი, ირანის უზენაესი ეროვნული უშიშროების საბჭოს ახალი მდივანი. ამით მთლიანად შეივსო „გუშაგთა კორპუსის“ წევრებით მაღალი თანამდებობები.
ამით ხელისუფლება უფრო გამკაცრდება. ჩვენს რეალობას რომ შევადაროთ და ჰიპოთეტურად წარმოვიდგინოთ: მაგალითად, ირაკლი კობახიძის მაგივრად პირველ პირად რომ დანიშნონ „ხარება“. შესაბამისად, მიდგომები კიდევ უფრო გამკაცრდება, სამხედრო დიქტატურის მხრივ წავა მოვლენები.
- ტრამპი საუბრობს მოლაპარაკებაზე ირანთან. არსებობს შეთანხმების რესურსი?
იმდენად კარდინალურად განსხვავებული მოსაზრებები აქვს ამერიკას და ისრაელს და ირანს – მეორე მხრივ, ამ ეტაპზე შეხების წერტილებს ვეღარ ვხედავ.
ამერიკის ერთ-ერთი მთავარი მოთხოვნაა ირანის ბირთვული პროგრამის სრული დემონტაჟი, ანუ ისპაჰანში, ფორდოში, ნათანზში არსებული ობიექტები უნდა იქნეს ლიკვიდირებული. ირანს აქვს ძალიან ეშმაკური აღმოსავლური პოლიტიკა: სულ აჭიანურებს ამ თემებს, ამიტომაც, მისდამი ნდობა ამერიკას აქვს ძალიან დაბალი.
მეორე მოთხოვნა არის პროქსი დაჯგუფებების დაფინანსების შეჩერება. ირანი ამაზეც არ მიდის, ფაქტობრივად, ეს მისთვის ხელის მოჭრაა – ირანს ხელი აქვს გადაწვდენილი ერაყში, იემენში და ამ დროს ამერიკა ეუბნება, ხელი უნდა მოიჭრაო. ამ პირობებით, რაც ახლა ამერიკას და ისრაელს უნდა, ეს ნიშნავს, რომ ირანი რეგიონის ლიდერი ქვეყნიდან უნდა გადაიქცეს მეორეხარისხოვან წევრად, რომელსაც არ ექნება ზედმეტი ამბიციები. ეს, ცხადია, ირანისთვის მიუღებელია.
- მაშინ რაზეა გათვლილი ტრამპის ეს პირობები?
არიან პოლიტიკოსები, რომლებსაც აქვთ თამაშის უნარი. ტრამპი ასეთი არ არის. ის რასაც აპირებს, იმას ამბობს კიდეც.
- ტრამპს იმედი აქვს, რომ ირანი რაღაც ეტაპზე იძულებული გახდება და უკან დაიხევს?
დიახ, ზუსტად ასეა. ტრამპს იმედი აქვს, რომ ირანი იძულებული გახდება რაღაცას დათანხმდეს. ტრამპი მაინც ფიქრობს, რომ იქამდე მიიყვანს ამ ყველაფერს, რომ ირანის ხელისუფლება მის წინადადებას მიიღებს. ჩემი აზრით, ტრამპმა იცის რა გააკეთოს. რახან დაიწყო, ეცდება, რომ ეს თემა ბოლომდე მოაგვაროს.
როგორც ამერიკული მედია წერს, ამერიკაში უკვე სერიოზულად მიდის საუბარი იმაზე, რომ სახმელეთო ოპერაცია დაიწყონ. ეს იმდენად რთული ნაბიჯია, რომ წავა თუ არა ტრამპი მაგაზე, აი, მელანია ტრამპიც კი ვერ გეტყვით ამას, არა თუ მე.
სახმელეთო ოპერაციის დაწყებას მხოლოდ ტრამპიც ვერ გადაწყვეტს, იქ მთელი ამერიკის სახელმწიფო სისტემაა ჩართული. დიდი რისკია ირანში სახმელეთო ოპერაციის ჩატარება… მანდ ფეხის შეყოფა არის რთული თემა და თუ ტრამპი მაგაზე წავა, ეს შეცვლის არამარტო ახლო აღმოსავლეთში არსებულ რეალობას, არამედ გლობალურად იმოქმედებს მსოფლიოში მიმდინარე პროცესებზე და ჩვენზე, საქართველოზეც.
- რა ადგილს იძენს საქართველო რეგიონში ამასობაში? დღეს ამერიკელმა კონგრესმენმა ჯო უილსონმა წარმომადგენელთა პალატაში სიტყვით გამოსვლისას „ქართულ ოცნებას“ ანტიამერიკული პარტია უწოდა, რომელიც მხარს უჭერს ირანის ტერორისტულ რეჟიმსო. ასევე დღეს სახელმწიფო დეპარტამენტის წარმომადგენელს ანაკლიის ღრმაწყლოვანი პროექტის მიმდინარეობა გააცნეს. საუბარია ჩინურ კომპანიაზე, რომელიც დასანქცირებულია ამერიკის შეერთებული შტატების მიერ.
ჩვენთან ძალიან ახლოს მსოფლიო ომის ნიშნების მატარებელი სამხედრო კონფლიქტი მიმდინარეობს, როგორიცაა რუსეთ-უკრაინის ომი. ეს უკვე აღარ არის მარტო რუსეთ-უკრაინის ომი – გლობალური ომია. ოფიციალურად ყველას ეშინია და არ ეძახის მსოფლიო ომს, მაგრამ რეალურად ეს მსოფლიო ომის ნიშნებია. სხვათა შორის, 2008 წელს დაიწყო ეს ყველაფერი, უბრალოდ ჩვენთან მასშტაბი იყო პატარა და იმიტომ არ მოჰყვა რეაქცია.
ამ ფონზე მეორე კერა გაჩნდა მესამე მსოფლიო ომის ჰიბრიდული და არაღიარებული. ჩვენ ეხლა ვართ ორი გლობალური მსოფლიო მესამე ომის ეპიცენტრში და ჩვენზე ეს ყველაფერი აუცილებლად აისახება.
ყველაფერი დამოკიდებული იქნება იმაზე, როგორ განვითარდება მოვლენები, რა თქმა უნდა, როგორც რუსეთ-უკრაინას შორის, ასევე აშშს, ირანსა და ისრაელს შორის.
ძალიან მაფიქრებს ის გარემოება, რომ ირანის მასობრივი დაბომბვების დროს ლტოლვილების რაოდენობა სამხრეთ კავკასიაში მოიმატებს. პირველ დარტყმას მიიღებს სომხეთი და აზერბაიჯანი, იქიდან გამომდინარე, რომ ირანის ტერიტორია თუ დაიბომბება, ირანის აზერბაიჯანელები გადმოვლენ აზერბაიჯანში. თუ სპარსელები დაიბომბება ირანში, ისინი გადმოვლენ სომხეთში – სომხები და სპარსელები ერთმანეთთან ყოველთვის კარგად იყვნენ.
მაგრამ თუ გაიზარდა მასშტაბი, შეიძლება ლტოლვილები წამოვიდნენ ჩვენსკენაც.
არსებობს ბირთვული საფრთხეც. ეს დაბომბვები რომ ხდება ირანის ბირთვული ობიექტების, საფრთხე არის. ამერიკელები და ებრაელები ზედმიწევნით ასრულებენ სამხედრო შეტევებს უმაღლეს დონეზე, მაგრამ შანსი არსებობს, რომ რადიაციის პრობლემამაც იჩინოს თავი.
იმის საფრთხეც გვაქვს, რომ შესაძლოა, ისრაელმა გამოიყენოს ბირთვული იარაღი ირანის წინააღმდეგ. ამის ალბათობა მცირეა, მაგრამ არსებობს.
თუ „ქართული ოცნება“ ირანთან კომუნიკაციას აქტიურად გააგრძელებს, ფაქტობრივად, ჩვენი ხელისუფლება და ძალაუნებურად ჩვენი ქვეყანაც უკვე იქნება მხარე ამ პროცესებში. ხომ არის საუბარი, საქართველომ ნეიტრალიტეტი დავიცვათო, ამას ამბობს ხელისუფლება, მაგრამ თუ ირანთან კონტაქტები უფრო გაღრმავდა და ირანის მოქმედ ხელისუფლებასთან მიდგომები უფრო პროირანული გახდება – „ქართული ოცნება“ მთლად ბოლომდე ამას არ ამბობს – ჩვენ შეიძლება ამ პროცესში მხარე აღმოვჩნდეთ.
მეორე მხრივ, როგორღაც ამ სამხედრო კონფლიქტისგან თავი მაქსიმალურად შორს უნდა დავიჭიროთ. სულ ახლახან აზერბაიჯანს ემუქრებოდნენ ირანელები, დაბომბეს აეროპორტი… ამიტომაც, უნდა დავიჭიროთ მაქსიმალურად ფრთხილი პოზიცია, მაგრამ არა პროირანული. ირანის ახლანდელი რეჟიმის მხარე არავითარ შემთხვევაში არ უნდა დავიჭიროთ. ანტიჰუმანური რეჟიმის მხარდაჭერა ჩვენ, რა თქმა უნდა, ცივილიზებულ სამყაროსთან პრობლემას შეგვიქმნის ურთიერთობაში.
ამიტომაც, მთლიანად ვემიჯნები ირანის ახლანდელი ხელისუფლების რეჟიმის საქმეს და მოქმედებებს. ეს არის კატასტროფა. სახელმწიფო დონეზე მაქსიმალური ფრთხილი პოლიტიკა უნდა დავიკავოთ და ცივილიზებული სამყაროს გვერდით უნდა დავრჩეთ.
____________
ფოტოზე: თეირანი, 3 მარტი. ფოტო: ევროპის პრესფოტო სააგენტო. EPA/ABEDIN TAHERKENAREH
