Batumelebi

დიდი ბრიტანეთის დაზვერვის შეფასებით, რუსეთს ძალიან უჭირს მობილიზებულებისა და საშემოდგომო გაწვევის ციკლის ახალწვეულების სამხედრო მომზადება.

„რუსეთის შეიარაღებული ძალებს მობილიზებული 300 000 სამხედროს მომზადებაც უკვე უჭირდა. სწორედ ამდენი რეზერვისტვის გაწვევა იყო დაგეგმილი 21 სექტემბერს გამოცხადებული მობილიზაციით.

პრობლემებს კიდევ უფრო აღრმავებს დამატებითი რეგულარული საშემოდგომო გაწვევა, რომელიც 30 სეტემბერს გამოცხადდა და პირველ ნოემბერს დაიწყო და რომელმაც რუსეთის არმიას დამატებითი 120 000 სამხედრო უნდა შესძინოს,“ – წერს ბრიტანეთის დაზვერვა 5 ნოემბრის რელიზში.

უწყების აზრით, ახალმობილიზებული რეზერვისტები საერთოდ არ გადიან წვრთნას ან მხოლოდ მინიმალური მომზადების შემდეგ მიდიან ფრონტზე, რადგან “გამოცდილი ოფიცრები და ინსტრუქტორები რუსეთმა უკრაინაში გაუშვა საომრად და ბევრი მათაგნი, სავარაუდოდ, უკვე დაიღუპა ან დაიჭრა”.

დაზვერვა მიუთითებს, რომ სწორედ პირადი შემადგენლობისა და საბრძოლო მასალების ნაკლებობის გამო ატარებენ რუსეთის ჯარები წვრთნებს ბელარუსში.

„მინიმალურად მომზადებული ან საერთოდ მოუმზადებელი ძალების ომში ჩართვა რუსეთს დამატებით საბრძოლო შესაძლებლობებს ვერ გაუჩენს,“ – ასკვნის უწყება.

გაერთიანებული სამეფოს თავდაცვა უკრაინის შესახებ სადაზვერვო ცნობარს ყოველდღიურად აქვეყნებს. გუშინდელ რელიზში დაზვერვა ტექნიკის ნაკლებობაზე წერდა და აღნიშნავდა, რომ ტანკები და ჯავშანმანქანები რუსეთს უკვე ბელარუსის მარაგებიდან გამოჰყავს.

აშშ-ის ომის კვლევის ინსტიტუტის (ISW) შეფასებით, ვლადიმერ პუტინის განცხადებების მიუხედავად, მობილიზაციამ რუსეთის პრეზიდენტს მისი მიზნების მისაღწევად სასურველი შედეგები ვერ მოუტანა.

ვლადიმერ პუტინმა გუშინ განაცხადა, რომ მობილიზაციის შედეგად დაგეგმილზე უფრო მეტი რეზერვისტი შეგროვდა, თუმცა ინსტიტუტის ანალიტიკოსების აზრით, რუსეთის პრეზიდენტი, სავარაუდოდ, ფარული მობილიზაციის გასაგრძელებლად წინაპირობებს ქმნის. ეს კი ადასტურებს, რომ „ნაწილობრივი მობილიზაციის“ ხარჯზე კრემლმა ვერ შექმნა საკმარისი დამატებითი ძალა უკრაინაში მაქსიმალური მიზნების მისაღწევად.

„პუტინი ცდილობს შეაჩეროს სოციალური დაძაბულობა და ამას მიანიშნებს ისიც, რომ მან რეზერვისტების მობილიზაციასთან ერთად მსჯავრდებულების მობილიზაციაზეც გასცა ნებართვა,“ – წერს ISW და დასძენს, რომ მობილიზაცია მძიმე ტვირთად აწვება რუსეთის ეკონომიკას და შესაძლოა გაამძაფროს სოციალური დაძაბულობა, თუკი კრემლი „სპეციალური ოპერაციის“ მონაწილეებისადმი საკუთარ ფინანსურ ვალდებულებებს ვერ შეასრულებს.

ინსტიტუტის შეფასებით, რუსეთის სარდლობა ცდილობს, ახალმობილიზებული პირადი შემადგენლობა დონეცკის შეტევებისთვის გამოიყენოს, თუმცა დიდი ალბათობით, ამ რესურსით კრემლი სასურველ შედეგებს ვერც ამ რაიონში აღწევს.

„დონეცკის ოლქში რუსეთის შეტევითი ოპერაციების გაძლიერება მიუთითებს, რომ კრემლი უკვე დაშვებულ შეცდომას იმეორებს. პირადი შემადგენლობის რაოდენობის გაზრდამ მოწინავე პოზიციებზე შესაძლოა რუსეთს მცირე ოპერატიული წარმატება მოუტანოს დონეცკის ოლქში, თუმცა ცუდი მომზადება, ლოგისტიკა და მეთაურობა მას მომავალში ძალიან შეუშლის ხელს სერიოზული წინსვლაში”.

ISW ასევე აღნიშნავს, რომ რუსეთის არმია დეზერტირების წინააღმდეგ, სავარაუდოდ, უკიდურეს ზომებს მიმართავს და ასე პასუხობს პირადი შემადგენლობის დაბალი მორალური განწყობით გამოწვეულ სერიოზულ პრობლემებს. ინსტიტუტის მონაცემებით, დიდი ალბათობით, მეთაურებს დეზერტირების დახვრეტის ბრძანება აქვთ.

ISW-ის ანგარიშის სხვა მთავარი მიგნებები:

• რუსეთის ჯარები განაგრძობენ დნეპრის დასავლეთ სანაპიროდან გასვლას, რათა ხარკოვის მსგავსი უკონტროლო უკანდახევა აიცილონ თავიდან;
• ირანი სარგებლობს რუსეთის დამოკიდებულებით მის შეიარაღებაზე და მოსკოვს თავისი ბირთვული პროგრამის განხორციელებაში დახმარებას სთხოვს;
• საოკუპაციო ძალები განაგრძობდნენ ხერსონის ოლქიდან მოქალაქეების იძულებით ევაკუაციას;
• რუსეთისა და საოკუპაციო ხელისუფლებების ჩინოვნიკები ასევე განაგრძობდნენ უკრაინელი ბავშვების რუსეთში იძულებით გადაყვანას.

ბრიტანული იურიდიული კომპანია McCue Jury & Partners-ი ევგენი პრიგოჟინსა და მის კერძო სამხედრო დაჯგუფება „ვაგნერს“ ლონდონის სასამართლოში უჩივის. იურისტების განცხადებით, სარჩელი „ვაგნერის“ დანაშაულებრივი ქმედებების შედეგად დაზარალებული უკრაინელების სახელით მომზადდა და ის „ვაგნერის“ მიერ ჩადენილი ტერორისტული ქმედებების დამადასტურებელ ფაქტებზეა დაფუძნებული.

„მიგვაჩნია, რომ ეს არის პირველი შემთხვევა ისტორიაში, როდესაც სასამართლოში შედის სარჩელი კერძო სამხედრო კომპანიის წინააღმდეგ იმის გამო, რომ ის მიმართავს ტერორიზმს, შეკრულია სახელმწიფოსთან და აწარმოებს უკანონო ომს,“ – ნათქვამია იურიდიული კომპანიის განცხადებაში.

იურისტები მიიჩნევენ, რომ ამ სარჩელმა ასევე შესაძლოა შეცვალოს აზრი იმასთან დაკავშირებით, როგორ იყენებენ სახელმწიფოები კერძო ორგანიზაციებს, რათა საერთაშორისო დანაშაულზე პასუხისმგებლობა თავიდან აირიდონ.

McCue Jury & Partners-ის განცხადებაში ნათქვამია, რომ საზოგადოების დატერორების მიზნით „ვაგნერელები“ აწამებენ, კლავენ და აუპატიურებენ უკრაინელ მოქალაქეებს.

Hromadske-მ კომენტარი ამ საქმის პერსპექტივებზე უფლებადამცველს, „სამოქალაქო თავისუფლების ცენტრის“ ექსპერტს, ვოლოდიმირ იავორსკის სთხოვა.

ექსპერტის შეფასებით, მსოფლიო პრაქტიკაში ასეთი პრეცედენტი არასდროს ყოფილა, ამიტომაც რთულია პროგნოზი, რამდენად წარმატებული აღმოჩნდება ეს საქმე.

„სახელმწიფოს წინააღმდეგ ბრიტანეთის სასამართლოში სარჩელს ვერ შეიტან, რადგან სახელმწიფოსაც და მის უმაღლესი რანგის წარმომადგენლებსაც დიპლომატიური იმუნიტეტი აქვთ, რაც არ აქვს კერძო სამხედრო კომპანიას, ამიტომაც შესაძლოა მასთან სასამართლოში დავა. თუმცა ჯერ ალბათ იქნება ცალკე განხილვა იმაზე, მიიღებს თუ არა ბრიტანული სასამართლო ამ საქმეს წარმოებაში,“ – განმარტავს იავორსკი.

მისივე თქმით, იმ შემთხვევაში, თუ სარჩელს სასამართლო მიიღებს და საბოლოოდ დააკმაყოფილებს მის მოთხოვნებს, რომელთა შესახებაც ჯერჯერობით ინფორმაცია უცნობია, ეს მხოლოდ დიდ ბრიტანეთში მყოფ დაზარალებულებს შეიძლება შეეხოთ.

დაახლოებით ორი კვირაა, უკრაინელთა კონტრშეტევის ფონზე, ხერსონის საოკუპაციო ხელისუფლებას იძულებით გაჰყავს მოქალაქეები ოლქის დასავლეთ ნაწილიდან. პარალელურად, რუსეთის არმია სამხედრო სიმაგრეებს აგებს როგორც შიგნით, ქალაქში, ისე მის შესასვლელებთან.

რა ხდება უკრაინის სამხრეთში – Настоящее Время-სთან ხერსონში შექმნილ ვითარებასა და კონტრშეტევის პერსპექტივებზე სამხედრო ექსპერტმა ოლეგ ჟდანოვმა და ხერსონის საქალაქო საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილემ იური სობოლევსკიმ ისაუბრეს.

სობოლევსკი ადასტურებს, რომ ხერსონში ბევრი ადმინისტრაციული შენობიდან რუსეთის დროშები ჩამოხსნეს, ქალაქის გარშემო კი თავდაცვითი სიმაგრეების მთელი ჯაჭვი შეიქმნა.

„კოლაბორაციონისტებისგან ხერსონში თითქმის აღარავინ დარჩა, მათი ნაწილი სკადოვსკში, ნაწილი კი ჰენიჩესკშია გადასული. ოჯახის წევრებიც გაიყვანეს: ფაქტობრივად უკვე ოლქის ფარგლებს გარეთ არიან“,  – ამბობს სობოლევსკი.

მისი ინფორმაციით, რამდენიმე დასახლებულ პუნქტში, ისევე როგორც ხერსონში, ცხადად შეიმჩნევა თავდაცვისთვის მზადება, ხერსონის მცხოვრებლებს კი, გარდა იმისა, რომ იძულებით ასახლებენ ოლქის დასავლეთ ნაწილიდან, უქმნიან ისეთ პირობებს, რომ იქაურობა თავისითაც დატოვონ – ისედაც მძიმე ჰუმანიტარული ვითარების ფონზე იხურება საავადმყოფოები, მაღაზიები, აფთიაქები, არ მუშაობს მუნიციპალური ტრანსპორტი.

ადგილობრივებს საოკუპაციო ხელისუფლება უკრაინელთა კონტრშეტევითა და კახოვკის ჰესზე შესაძლო კატასტროფითაც აშინებს.

„ხალხი ძირითადად ყირიმის გავლით რუსეთის ტერიტორიაზე გადაჰყავთ. უკვე ყირიმშივე აიძულებენ მათ, რუსეთის პასპორტები აიღონ, რადგან ამის გარეშე არც ცხოვრების უფლება ექნებათ და არც ფულადი დახმარება. ერთი სიტყვით, ყველაფერთან ერთად, იძულებითი პასპორტიზაციაც მიდის,“ – ამბობს სობოლევსკი.

იმ ფაქტს, რომ რუსები თავდაცვის რამდენიმე ხაზს ქმნიან დნეპრის მარჯვენა სანაპიროზე, ხერსონის გარშემო, სამხედრო ექსპერტი ოლეგ ჟდანოვიც ადასტურებს.

„რუსები დნეპრის მარჯვენა სანაპიროს უბრძოლველად არ დათმობენ. თავდაცვის რამდენიმე ხაზს ქმნიან ხერსონის გარშემო და ხერსონსაც ქალაქის ბრძოლებისთვის ამზადებენ. შესაბამისად, იმის იმედი, რომ „კეთილი ნების ნიშნად“ ისინი იქიდან ასე უბრალოდ გავლენ, არ უნდა გვქონდეს,“ – ფიქრობს ჟდანოვი.

თუმცა ექსპერტი ვარაუდობს, რომ უკრაინის შეიარაღებული ძალები ხერსონის პირდაპირ შტურმით აღებას არ დაიწყებენ, რადგან მოწინააღმდეგის იქიდან გასადევნად, უკრაინას სხვა გზებიც აქვს.

„ჩვენ ვნახეთ, როგორი იყო ქუჩის ბრძოლები მარიუპოლში და რა დარჩა ქალაქისგან, ვნახეთ ქუჩის ბრძოლები სევეროდონეცკში და ისიც, რა დარჩა ამ ქალაქისგან, ამიტომაც მგონია, რომ უკრაინის არმია პირდაპირ შტურმს არ დაიწყებს.“

ოლეგ ჟდანოვის აზრით, ხერსონისთვის ბრძოლაში ახლა მთავარი ორივე მხარისთვის რეზერვების შევსება იქნება.

რუსეთი მთელ თავის რეზერვს ახლა მარჯვენა სანაპიროსკენ ეწევა – პირად შემადგენლობასაც და ტექნიკასაც. შესაბამისად, სხვა მიმართულებებზე რუსეთს ძირითადად ახალმობილიზებული შემადგენლობა რჩება. თუმცა, ოლეგ ჟდანოვის აზრით, კრემლი ამ რისკზე მიდის, რადგან ხერსონის შენარჩუნება მისთვის სტრატეგიულად მნიშვნელოვანია.

ექსპერტის ინფორმაციით, ხერსონში ახლა რუსეთს დაახლოებით 40 ათასი სამხედრო ჰყავს, დაახლოებით ამდენივე ეყოლება უკრაინას კონტრშეტევისთვის.

ჟდანოვის აზრით, თავდაცვითი სიმაგრეები რუსებს ხერსონთან მხოლოდ იმ შემთხვევაში გამოადგებათ, თუ უკრაინა პირდაპირ შტურმს დაიწყებს, თუმცა თუ უკრაინა ომის წარმოების თანამედროვე მეთოდებს მიანიჭებს უპირატესობას, შეიძლება შეიქმნას ისეთი ვითარება, რომელშიც რამდენიმე გასროლაც კი საკმარისი იქნება, რათა რუსეთის არმიამ საკუთარი პოზიციები თვითონვე მიატოვოს, რადგან თავდაცვის არანაირი საშუალება აღარ დარჩება.

რუსეთის მიერ უკრაინაზე თავდასხმის შემდეგ შავ ზღვაში, ბულგარეთის, რუმინეთის, თურქეთისა და უკრაინის სანაპიროებზე, 700-ზე მეტი დელფინი დაიღუპა – ამის შესახებ ნათქვამია ACCOBAMS-ის [შეთანხმება შავი ზღვის, ხმელთაშუა ზღვისა და ატლანტის ოკეანის მცირე ვეშაპისებრთა დაცვაზე] შეთანხმების ანგარიშში.

ACCOBAMS-მა დააფიქსირა დელფინების სიკვდილიანობის „უჩვეულო ზრდა“ 2022 წლის გაზაფხული-ზაფხულის პერიოდში.

„რუსეთის ომი უკრაინის წინააღმდეგ შავი ზღვის მთელ აუზს უზარმაზარი საფრთხის წინაშე აყენებს. სამხედრო მოქმედებებმა საზღვაო და სანაპირო რაიონებში შეიძლება გავლენა იქონიოს ვეშაპისებრებზე“, – ნათქვამია მოხსენებაში.

ანგარიშის თანახმად, სამხედროების მიერ მაღალი სიხშირის სარადარო აღჭურვილობის გამოყენება დელფინებს „აბრმავებს“, ისინი ორიენტაციას კარგავენ სივრცეში, რაც ართულებს საკვების მოპოვებას და დელფინები კიდევ უფრო ხშირად ხვდებიან ბადეებში.

კიდევ უფრო მწვავეა უკრაინელი მეცნიერების შეფასება.

ეროვნული ბუნებრივი პარკის, ტუზლივსკი ლიმანის წარმომადგენელი, ბიოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი ივან რუსევი განმარტავს, რომ დელფინების დახოცვა გამოწვეულია სონარული მოწყობილობებით შავი ზღვის გარემოს ძლიერი დატვირთვით.

„ჰიდროლოკატორების (სონარების) გამოყენების გამო იქმნება ძლიერი ხმები, რომლებიც უარყოფითად მოქმედებენ ცხოველების ჯანმრთელობაზე. დელფინები ხვდებიან გემების სანავიგაციო მოწყობილობების დასხივების ზონაში, რასაც გამოჰყავს მწყობრიდან მათი ნავიგაციისა და ექოლოკაციის ორგანოები, ისინი იღებენ ძლიერ აკუსტიკურ დაზიანებას“ – წერს მეცნიერი.

„გაუქმებული ანგარიში“ – ასე ჰქვია დენის ხარჩენკოს მისი საცოლის, ეკატერინას მესინჯერში. სოციალურმა ქსელმა დენისის ანგარიში წაშალა, რადგან მისი მფლობელი უკვე თითქმის ნახევარი წელია იქ აღარ შესულა.

დენისი აპრილის შუა რიცხვებიდან ტყვეობაშია, თუმცა ოჯახთან დარეკვა პირველად მხოლოდ ორი თვის წინ მოახერხა.

21 წლის დენის ხარჩენკო 36-ე ბრიგადის საზღვაო ქვეითია, რომელმაც ღირსების რევოლუციის შემდეგ გადაწყვიტა სამხედრო გამხდარიყო და ოჯახის ტრადიცია გაეგრძელებინა. ხარკოვის საჰაერო ძალების ნაციონალური ინსტიტუტის დამთავრებიდან ერთი წლის შემდეგ, დენისი უკვე მარიუპოლში მოწინავე პოზიციებზე მოხვდა. სრულმასშტაბიანი ომის დაწყებიდან რამდენიმე თვეში კი – ტყვეობაში.

დენისის ოჯახში მამის მხრიდან ოთხი თაობა სამხედროები იყვნენ, ამიტომ როდესაც 2015 წელს 15 წლის დენისმა სამხედრო ლიცეუმში გადასვლა გადაწყვიტა, მის ამ არჩევანს ყველაზე მეტად მხარი მამამ და ბაბუამ დაუჭირეს.

„ოცნებობდა, მფრინავი გამხდარიყო,“ – იხსენებს ტატიანა, დენისის დედა Hromadske-სთან, რომელმაც ეს რეპორტაჟი მოამზადა.

2021 წელს დენისი ნიკოლაევში გადაიყვანეს. ის საზენიტო-საარტილერიო ასეულის ყველაზე ახალგაზრდა მეთაური გახდა.

„თავიდან არასერიოზულად ეკიდებოდნენ, მისი პირადი შემადგენლობაც კი. იქ 40-50 წლის ხალხი იყო, დონბასში ნაბრძოლი. უყურებდნენ დენისს და პატარა ბიჭს ხედავდნენ, მაგრამ ერთ თვეში მოახერხა და მათი პატივისცემა მოიპოვა,“ – ჰყვება დენისის საცოლე ეკატერინა.

2022 წელს დენისი უკვე მარიუპოლში შეხვდა. თებერვალში ომი დაიწყო.

24 თებერვლის დილით ტატიანა აფეთქების ხმამ გააღვიძა – ჩერნიგოვში მის სახლთან ახლოს სამხედრო შტაბს რუსებმა დაარტყეს. ტატიანა პატარა შვილთან, დენისის 12 წლის დასთან ერთად, ჩერნიგოვიდან 15 კილომეტრში, სოფელ ივანკოვოში გადავიდა, თუმცა ძალიან მალე, ზუსტად ერთ კვირაში, იქაც რუსები შევიდნენ.

მარტის ბოლოს უკრაინის არმიამ ივანკოვო გაათავისუფლა და გაათავისუფლა ტატიანაც, რომელსაც ოკუპაციის განმავლობაში რუსმა სამხედროებმა დეიდა და ნათესავი კაცი მოუკლეს.

ამ ხნის განმავლობაში დედას დენისთან კავშირი არ ჰქონია.

დენისთან დაკავშირებას ვერც ეკატერინა ახერხებდა. მარიუპოლიდან კონტაქტზე იშვიათად გამოდიოდა. ძირითადად შეტყობინებებს სწერდა. ლაპარაკი მხოლოდ ერთხელ მოახერხეს.

„ტელეფონში მესმოდა სროლის ხმა, განგაშის სიგნალი. ომზე არ გვილაპარაკია, ძირითადად ვლაპარაკობდით იმაზე, როგორო წავიდოდით კარპატებში, ლაშქრობაში,“ – იხსენებს ეკატერინა.

როდესაც დენისთან დაკავშირებას ვერ ახერხებდა, გოგონა მის ნაცნობებს სწერდა იმის გასაგებად, რომ დენისი ნამდვილად ცოცხალი იყო.

„ცოცხალია. გადავცე რამე?“ – გაიგონა ერთხელ უცხო ხმა ტელეფონში.

„გადაეცით, რომ ძალიან მიყვარს“.

რამდენიმე დღის შემდეგ იმავე ნომრიდან დაურეკეს, – „მთხოვეს, გადმომეცა – „მეც“.

აპრილის დასაწყისში ტატიანას ნაცნობებმა დაურეკეს და შეატყობინეს, რომ დენისი რუსულ არხზე გასულ სიუჟეტში დაინახეს.

„17 აპრილს „როსია 1-ზე“ ახალ ამბებში დავინახე. მილიონჯერ ვუყურე ალბათ ამ სიუჟეტს. ვაკვირდებოდი, როგორ მოჰყავდათ, როგორ დადიოდა, დაჭრილი ხომ არ იყო. მის თითოეულ სიტყვას ვაანალიზებდი. ამბობდა, რომ წყლისა და საკვების პრობლემა იყო, რომ ეს პრობლემა იქ ყველას აწუხებდა. მისი ლაპარაკიდან მივხვდი, რომ დონეცკში იმყოფებოდა,“ – იხსენებს ტატიანა.

კიდევ ერთ ვიდეოს ოჯახმა ინტერნეტში მიაგნო, დენისთან ინტერვიუს, რომელშიც ის ჰყვებოდა, როგორ ჩავარდა ტყვედ მარიუპოლთან ახლოს, ერთ-ერთი ოპერაციის დროს. ვიდეოს ეწერა ადგილმდებარეობაც – დონეცკი.

ამის შემდეგ ოჯახს მის შესახებ აღარაფერი გაუგია. სექტემბრის ერთ დილას კი დენისმა დედას დაურეკა.

„ეგრევე ვიცანი მისი ხმა. მეკითხებოდა, როგორ ხართ მანდ სახლშიო,” – ჰყვება ტატიანა. – „მივხვდი, რაც აინტერესებდა, მათ ხომ იქ ინფორმაციას არ აწვდიდნენ. მე ვუპასუხე – სახლში – უკრაინაში, ყველაფერი კარგადაა“.

რამდენიმე დღის შემდეგ დაურეკა ეკატერინასაც: „მეკითხებოდა, რას ვაკეთებდი, როგორ ვიყავი. ყველაფერი მოვუყევი, ვცდილობდი, მისთვის ძალა მიმეცა.“

თუმცა ქალები ამბობენ, რომ ეს ზარები ფაქტობრივად არაფერს ნიშნავს, რადგან მათ ამ დრომდე არ აქვთ ოფიციალური დადასტურება რუსული მხარისგან, რომ დენისი ნამდვილად ტყვედაა.

სამხედრო ნაწილიდან, სადაც დენისი მსახურობდა, პასუხი ასეთია: „უგზო-უკვლოდ დაკარგული, სავარაუდოდ, ტყვეობაში.“

მას შემდეგ, რაც 21 სექტემბერს რუსეთის ტყვეობიდან 215 უკრაინელი დაბრუნდა, ეკატერინა ერთ-ერთ მათგანს, სვიატოსლავ ერმონოვს ელაპარაკა – სწორედ მისგან შეიტყო, რომ დენისი ოლენოვკაში იყო, თუმცა რუსეთში გადაიყვანეს.

აშშ-ის ომის კვლევის ინსტიტუტის (ISW) შეფასებით, კვლავაც გაურკვეველია, აპირებს თუ არა რუსეთის არმია ქალაქ ხერსონისთვის ბრძოლას.

როგორც ინსტიტუტის ანალიტიკოსები დღევანდელ ანგარიშში მიუთითებენ, რუსეთის ძალები ოლქის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილიდან გასვლას განაგრძობენ.

ISW-ს მოჰყავს ხერსონის საოკუპაციო ხელისუფლების წარმომადგენლის, კირილ სტრემოუსოვის გუშინდელი განცხადება, რომლის მიხედვითაც, „რუსეთის ძალები გადაინაცვლებენ დნეპრის მარცხენა (აღმოსავლეთ) სანაპიროზე რაც შეიძლება სწრაფად“.

ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ სტრემოუსოვის განცხადების საპირისპიროდ, რუსეთის ძალები სათადარიგო პოზიციებს ქმნიან დნეპრის მარცხენა სანაპიროზე და დამატებითი ძალებით ამაგრებენ თავდაცვით პოზიციებს ქალაქ ხერსონის ჩრდილო-დასავლეთით.

ინსტიტუტის ცნობით, ხერსონის დასავლეთ ნაწილში რჩებიან ე.წ. ელიტური დანაყოფები – საჰაერო ძალები და საზღვაო ქვეითები.

„მათი გამოყვანა ჩრდილოეთ ხერსონიდან იქნებოდა ცხადი ნიშანი იმისა, რომ რუსეთის ძალები ქალაქისთვის ან ოლქის დასავლეთ ნაწილისთვის ბრძოლას არ აპირებენ,“ – წერს ISW და დასძენს, რომ სტრემოუსოვი ვერ იქნება სანდო წყარო, რადგან ის მუდმივად ურთიერთსაწინააღმდეგო განცხადებებს აკეთებს და ორიენტირებულია საოკუპაციო ხელისუფლებაში საკუთარი პოზიციის შენარჩუნებაზე.

ინსტიტუტის ცნობით, უკრაინული და რუსული წყაროები ასევე აქტიურად განიხილავდნენ ცნობებს ხერსონის მიმდებარედ ზოგიერთი რუსული საგუშაგოს დახურვის შესახებ და რუსეთის დროშის ჩამოხსნას ხერსონის ოლქის ადმინისტრაციის შენობიდან – როგორც ქალაქიდან რუსეთის არმიის უკან დახევის ნათელ ნიშნებს.

კრემლისტური მედიის მტკიცებით, რუსეთის ხელისუფლებამ დროშა ჩამოხსნა, რადგან საოკუპაციო ადმინისტრაცია ყირიმის საზღვართან, ქალაქ ჰენიჩესკში გადავიდა.

ინსტიტუტის ანალიტიკოსები დღევანდელ ანგარიშში ასევე მიუთითებენ, რომ საერთაშორისო ატომური სააგენტოს განცხადების შემდეგ, რუსები ქმნიან ყველა პირობას, რათა ზაპოროჟიეს ატომური ელექტროსადგური სასწრაფოდ შეუერთონ რუსულ ენერგოქსელს.

ატომურმა სააგენტომ 3 ნოემბერს განაცხადა, რომ უკრაინის ხელისუფლება ბირთვულ მასალებს არადანიშნულებისამებრ არ იყენებს.

ISW–ის ანგარიშის სხვა მთავარი მიგნებები:

• რუსეთის სარდლობამ ნაადრევად ჩართო ახლახან მობილიზებული პირადი შემადგენლობა დონეცკის ოლქის შეტევით ოპერაციებში იმ იმედით, რომ თუნდაც მინიმალურ ტერიტორიულ წინსვლას მიაღწიოს;
• რუსული წყაროების ცნობით, უკრაინის არმია განაგრძობდა კონტრშეტევას კრემანაიასა და სვატოვოს მიმართულებაზე;
• რუსეთის ძალებმა რამდენიმე შეტევა განახორციელეს ბახმუტის, ავდეევკისა და დონეცკის რაიონებში;
• რუსეთის არმია კვლავაც აწყდება მნიშვნელოვანი სამხედრო აღჭურვილობის მომარაგების სერიოზულ პრობლემებს;
• რუსეთის თავდაცვის უწყება მობილიზაციის ოფიციალურად დასრულების შემდეგ ფარულ მობილიზაციაზე გადავიდა;
• ხერსონის საოკუპაციო ხელისუფლება განაგრძობს ხერსონის ოლქიდან მოქალაქეებს იძულებით ევაკუაციას.

„მოემზადეთ, რომ თქვენი ცხოვრება შეიცვლება“ – ეს სიტყვები ვლადისლავ დუტჩაკმა, მეტსახელად „დოცენტმა“, 24 თებერვალს ბევრჯერ მოისმინა – „აზოვის“ ბაზაზეც, მარიუპოლისკენ გზაშიც და „აზოვსტალშიც“.

იმ დილის შემდეგ მისი ცხოვრება ნამდვილად შეიცვალა – ჯერ იყო სასტიკი ბრძოლები მარიუპოლისთვის, შემდეგ „აზოვსტალის“ დაცვა და ბოლოს რუსეთის ტყვეობა.

ახლა მარიუპოლისა და „აზოვსტალის“ ფოტოები „დოცენტს“ ტკივილს აყენებს:

„ქალაქი, რომელიც აღარ არის. მე მომწონდა მარიუპოლი, ჩემი ოჯახის იქ გადაყვანა მინდოდა, ვიდრე ვმსახურობდი. ახლა ისეთი შეგრძნება მაქვს, თითქოს მეგობარი დავკარგე,“ – ეუბნება ვლადისლავი Hromadske-ს, რომელმაც ტყვეობიდან დაბრუნების შემდეგ მასთან ინტერვიუ ჩაწერა.

„უნდა ემსახურო სამშობლოს ისე, როგორც უკეთ შეგიძლია“

„აზოვში“ ვლადისლავი პირველად 2017 წელს მოხვდა – უკრაინის სამხედრო ისტორიაზე ლექციების წასაკითხად მიიწვიეს. ერთი განათლებით ვლადისლავი ისტორიკოსია, მეორით – ეკონომისტ-მენეჯერი. ფილოსოფიურ მეცნიერებათა კანდიდატია და პოლიტოლოგიასა და ფილოსოფიას დნეპრისა და ზაპოროჟიეს უნივერსიტეტებში ასწავლიდა.

შეთავაზებას მაშინვე დათანხმდა.

„ეს ლეგენდარული დანაყოფია, რომელიც თავიდანვე იმ ადამიანებს აერთიანებდა, რომლებიც ჩემს შეხედულებებს იზიარებენ. მანამდეც ძალიან მინდოდა „აზოვში“, თუმცა ჯანმრთელობა არ მიწყობდა ხელს. მერე გავიაზრე: იქნებ ასეც შეიძლება ემსახურო სამშობლოს, როგორც შეგიძლია, როგორც უკეთ გამოგდის?

ასე გახდა „დოცენტი“ „აზოველების“ მასწავლებელი.

„აზოვი“ იგივე იყო რუსებისთვის, რაც წითელი ნაჭერი ხარისთვის

როდესაც სრულმასშტაბიანი ომი დაიწყო, ვლადისლავს კონტრაქტის მეორე წელი ეწურებოდა. 24 თებერვალს სხვა თანამებრძოლებთან ერთად ისიც განგაშის სიგნალმა გამოაღვიძა მარიუპოლთან ახლოს, იურევკაში, „აზოვის“ ბაზაზე.

„ზუსტად ასეთ ომს ველოდებოდით თუ არა? არა, მაგრამ „აზოვი“ მზად იყო ნებისმიერი გამოწვევისთვის, ბიჭები მუდმივად ემზადებოდნენ. ჩვენთვის გასაკვირი ის იყო, რომ მოწინააღმდეგემ თავიდანვე ჩვენს ბაზებს არ დაარტყა.

ბევრჯერ გვითქვამს ერთმანეთისთვის: როდესაც ომი დაიწყება, ისინი პირველ რიგში ჩვენს ბაზებს დაარტყამენ და ჩვენ ამ ომს ალბათ ვეღარც კი გავიგებთ. რუსებისთვის ხომ „აზოვი“ იგივე იყო, რაც ხარისთვის წითელი ნაჭერი.“

მოგვიანებით, როდესაც უკვე ტყვეობაში მყოფს რუსები დაჰკითხავენ და შეეკითხებიან, რა იგრძნო, როდესაც საბრძოლო მოქმედებები დაიწყო, ის მოკლედ უპასუხებს: „გაოცება“.

„მახსოვს, მივდიოდით მარიუპოლისკენ და ჩვენ უკან აღარავინ მოდიოდა, საპირისპირო მხრიდან კი, ბერდიანსკთან, გვხვდებოდა მარიუპოლიდან წამოსულთა კოლონები,“ – იხსენებს 24 თებერვლის დილას ვლადისლავი, რომელიც ომამდე „აზოველების“ გარდა მარიუპოლის მცხოვრებლებთანაც მუშაობდა, სკოლებში ისტორიას ასწავლიდა.

ომის დროს „დოცენტი“ ერთ-ერთი იყო, ვისაც ადგილობრივებისთვის წყალი, პროდუქტები და მედიკამენტები მიჰქონდა. მარტის შუა რიცხვებამდე ვლადისლავი ქალაქში გადიოდა და იქაურებს ეხმარებოდა, შემდეგ კი „აზოვსტალის“ დამცველებს შეუერთდა. „კალინამ“ დავალება მისცა – საინფორმაციო ბიულეტენი მოემზადებინა.

ბიულეტენი ყოველდღე მზადდებოდა და ეწოდებოდა ასე – „მარიუპოლის დაცვის შტაბი იუწყება“. მასში შედიოდა ინფორმაცია გასულ დღე-ღამეში მომხდარი ამბების შესახებ: რა დანაკარგი ჰქონდა მოწინააღმდეგეს, სად იყო ბრძოლები ქალაქში, რამდენი რუსული ტექნიკა დაწვეს და მთელი უკრაინის ამბების მოკლე დაიჯესტი.

„ვიდრე პრინტერი და გენერატორი მუშაობდა, ყოველდღე ვბეჭდავდით, დღეში 40-50 ეგზემპლარს. ჩვენ ამ საინფორმაციო ფურცელს მეთაურებს ვაძლევდით, მეთაურები კი შემდეგ პოზიციებზე მებრძოლებს ურიგებდნენ და ბომბსაფარში მოქალაქეებისთვისაც ჩაჰქონდათ.“

„რუსი ოფიცრის სიტყვა მოგვცეს“

მაისის დასაწყისში „აზოვსტალიდან“ მოქალაქეებისა და მძიმედ დაჭრილების ევაკუაცია დაიწყო, შემდეგ  – დანებების ბრძანება მივიდა.

„ყველას შესანიშნავად გვესმოდა, რომ ტყვეობა „აზოველისთვის“ არ იყო ვარიანტი,“ – ვლადისლავი იხსენებს, რომ რუსულ საიტებზე იმ დროს უკვე იდო მათი ფოტოები და ყველამ იცოდა, რა ელოდათ „აზოველებს“ რუსეთის ტყვეობაში – მათ ეძებდნენ, ნაცისტ დამნაშავეებად აცხადებდნენ და, სავარაუდოდ, ტრიბუნალსაც უმზადებდნენ.

ამ ფოტოებს შორის „დოცენტის“ ფოტოც იყო.

„რუსი ოფიცრის სიტყვა მოგვცეს. ლაპარაკი იყო ღირსეულ ტყვეობაზეა. დაე, იმის სინდისზე იყოს, ვინც ეს პირობა მოგვცა. ვიდრე ჩვენი მებრძოლები ტყვეობაში რჩებიან, ყველაფრის მოყოლა არ გამოვა, თუმცა ვიტყვი, რომ ჩვენს სამხედრო ტყვეებს, როგორც სამხედრო ტყვეებს, ისე არ ექცევიან“.

გარანტიები „აზოვსტალიდან“ გამოსვლისთანავე დაირღვა.

ვლადისლავმა ტყვეობა ოლენოვკაში გაატარა. ჰყვება, რომ „აზოვსტალის“ ჯოჯოხეთთან შედარებით იქაურობა თავიდან ასე თუ ისე ნორმალური ჩანდა, თუმცა ძალიან მალე ყველაფერი მხოლოდ გაუარესდა.

„აზოველები“ მარიუპოლის დამცველებისგან ცალკე ჰყავდათ. მართალია, ცუდად კვებავდნენ, მაგრამ ვლადისლავის თქმით, შიმშილით მაინც არავინ მოკვდებოდა. და მაინც, ვლადისლავიც, სხვა ტყვეების მსგავსად, თითქმის ანორექსიული წონით დაბრუნდა ტყვეობიდან – ომამდე 106 კილოგრამი იყო, „აზოვსტალიდან“ გამოსვლისას – 86, ტყვეობის შემდეგ კი – 74.

დაკითხვები პროპაგანდისტული არხებისთვის

მაისის ბოლოს სოციალურ ქსელებში „დოცენტის“ „დაკითხვის“ ვიდეო გამოქვეყნდა. ხმა კადრს მიღმა მას ეკითხება, ის ურეცხავდა თუ არა „აზოველებს“ ტვინებს, რაზეც ვლადისლავი მშვიდად პასუხობს, – „არა“ და უხსნის, რომ ლექციებს კითხულობდა მსოფლიოსა და უკრაინის ისტორიაზე.

„დოცენტს“ ეკითხებიან იმასაც, ვინ არიან მისთვის დონეცკისა და ლუგანსკის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკების მცხოვრებლები.

„უკრაინელები. ცხადია, მათ შორის არიან ადამიანები, რომლებსაც მცდარი შეხედულებები აქვთ, მაგრამ ისინი ისეთივე უკრაინელები არიან, როგორც ჩვენ. ადრე თუ გვიან ჩვენ მათთან საერთო ენას ვიპოვით. თუ ჩვენ ვერ ვიპოვით, ვიმედოვნებ, რომ ამას ჩვენი შვილები გააკეთებენ,“ – ამბობს ვიდეოში „დოცენტი“.

ვლადისლავი იხსენებს, რომ ელენოვკაში შეყვანის პირველი დღეებიდანვე, რუსებმა კოლონიის მხრიდან უკრაინელთა პოზიციებისკენ სროლა დაიწყეს.

„როგორც კი შევედით კოლონიაში – ეგრევე „გრადები“ მოიტანეს და სროლა დაიწყეს. ამას ჩვენც ვუყურებდით. უკრაინელები თავიდან არ პასუხობდნენ, რადგან იცოდნენ, რომ კოლონიაში ჩვენ ვიმყოფებოდით, თუმცა შემდეგ უკვე ისეთი სისტემები გაუჩნდათ, რომ ძალიან ზუსტად შეეძლოთ რუსების პოზიციებისთვის დაერტყათ. ერთხელ ჩვენებმა ისე მაგრად შეუტიეს, რომ ძალიან გაბრაზდნენ რუსებიც და სეპარატისტებიც. შემოცვივდნენ კოლონიაში და ჩვენგან ითხოვდნენ, ვიდეო ჩაგვეწერა და გვეთხოვა უკრაინელებისთვის, რომ კოლონიის მიმართულებით არ ესროლათ“.

კიდევ ერთი ვიდეოს ჩაწერა ტყვეებს რუსებმა უკვე 29 ივლისს, ოლენოვკაში მომხდარი აფეთქების შემდეგ უბრძანეს. მათ უნდა ეთქვათ, რომ კოლონიას უკრაინელმა სამხედროებმა ესროლეს და ტყვეებიც ამის გამო დაიღუპნენ.

„ამას ვერ ვიტყოდით, არ იქნებოდა სიმართლე, ამიტომ ჩავწერეთ მიმართვა, რომელშიც ვთქვით, რომ მორიგი საარტილერიო დუელის დროს ჩვენი თანამებრძოლები დაიღუპნენ, რომ რუსები მუდმივად უხსნიდნენ ცეცხლს უკრაინელთა პოზიციებს და რომ უკრაინელებიც პასუხობდნენ, მაგრამ მათი მხრიდან ნასროლი ჭურვი ოლენოვკაში არ ჩამოვარდნილა“.

„ახლა რას გააკეთებ?“

21 სექტემბერს „დოცენტი“ და სხვები ოლენოვკიდან გამოიყვანეს.

„ასეთი მოვლენების დროს ძალიან მნიშვნელოვანია საერთაშორისო ორგანიზაციების როლი. ჩვენ წითელი ჯვარი არც კოლონიაში მისვლისას გვინახავს და არც გაცვლისას. როდესაც ადამიანი სამხედრო ტყვეთა ბანაკიდან გამოჰყავთ და გაცვლის ადგილას მიჰყავთ, იქ აუცილებლად უნდა იყოს მესამე მხარე, რომ რაიმე ექსცესი არ მოხდეს.“

ოლენოვკიდან „დოცენტი“ თვითმფრინავით ჯერ მოსკოვში ჩაიყვანეს, შემდეგ ბელარუსში – იქ უკვე ცხადი გახდა, რომ ცვლიდნენ.

„წარმოუდგენელი შეგრძნებაა, როდესაც მიდიხარ და ხელები ზურგს უკან აღარ უნდა გეწყოს; როდესაც თავაწეულს შეგიძლია იარო; როდესაც უყურებ ადამიანებს, რომლებსაც უყვარხარ და შენთვის ზიანის მოყენება არ სურთ – ეს ნიშნავს, რომ შენს ოჯახში დაბრუნდი.

მეც და სხვებსაც რუსები შეფარვით გვეკითხებოდნენ – ახლა რას გააკეთებთ? ჩემი პასუხი კი იყო – ჩვენ ზრდასრული ადამიანები ვართ, მე საკუთარ თავს არ ვეკუთვნი, მე კონტრაქტი მაქვს,“ – იხსენებს „დოცენტი“. – „ჩვენ ძალიან კარგად გვესმის, რომ ვიდრე ომია, სამშობლოს დაცვა ჩვენი მოვალეობაა. ვისაც როგორ შეგვიძლია, ვისაც რისი კვალიფიკაცია და ძალა გვაქვს. გარწმუნებთ – „აზოველები“ ასეც მოიქცევიან“.

უკრაინის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალი, ვალერი ზალუჟნი, სოციალური ქსელებით ავრცელებს რუსეთის ავიაციის დანაკარგების შესახებ მონაცემებს და დასძენს, რომ „ეს ომი რუსეთს გაანადგურებს“.

ზალუჟნის განცხადებით, 24 თებერვლიდან დღემდე უკრაინის დამცველებმა ორჯერ მეტი რუსული თვითმფრინავი გაანადგურეს, ვიდრე საბჭოთა კავშირმა დაკარგა ავღანეთში, ათწლიანი ომის განმავლობაში.

„სრულმასშტაბიანი აგრესიის შემდეგ უკრაინის დამცველებმა გაანადგურეს ორჯერ მეტი რუსული თვითმფრინავი, ვიდრე საბჭოთა კავშირმა დაკარგა ავღანეთში, ომის 10 წლის განმავლობაში. 278 რუსული თვითმფრინავი განადგურებულია უკრაინაში, ავღანეთში – კი 118 საბჭოთა თვითმფრინავი“, – წერს ვალერი ზალუჟნი პირად სოციალურ ქსელებში.

ზალუჟნი მიიჩნევს, რომ უკრაინასთან ომი რუსეთისთვის ისევე სამარცხვინოა, როგორც ომი ავღანეთში.

____

დანაკარგები

რუსეთის ყოფილი პრეზიდენტი და უშიშროების საბჭოს მდივნის ახლანდელი მოადგილე, დიმიტრი მედვედევი რუსეთში სიკვდილით დასჯის აღდგენის საჭიროებაზე ალაპარაკდა. მისი თქმით, იმ ადამიანებისთვის, ვინც ომის პერიოდში საკუთარ ქვეყანას ღალატობს, დივერსიებსა და ტერორისტულ აქტებს აწყობს, სხვაგვარი სასჯელი არ შეიძლება არსებობდეს.

„რუსეთის ტერიტორიაზე მოქმედებენ სხვადასხვანაირი ლურჯ-ყვითელი დივერსანტები. ახალგაზრდა უცხოელმა სტუდენტებმა, რომლებმაც ეს-ესაა მიაღწიეს სრულწლოვანებას, მწყობრიდან გამოიყვანეს რამდენიმე სარკინიგზო ობიექტი უფაში ვითომ იმის გამო, რომ ჩვენი ქვეყნის პოლიტიკას არ ეთანხმებიან.

ჩვენ ეს მახინჯები ჩვენს ქვეყანაში მივიღეთ, განათლების საშუალება მივეცით და სანაცვლოდ – ტერაქტები და დივერსია. ამავე რიგში არიან „ჩვენებიც“, ვინც სამხედრო კომისარიატებს წვავს და სხვადასხვა სახელმწიფო ობიექტს ანადგურებს, აღარაფერს ვამბობ იმაზე, რომ უკრაინელი ტერორისტები ჩვენს მოქალაქეებს ჩვენს ტერიტორიაზე ხოცავენ,“ – წერს მედვედევი თავის ტელეგრამარხზე.

უშიშროების საბჭოს მდივანი იხსენებს, როგორ ექცეოდნენ „დიდი სამამულო ომის დროს საბოტაჟის მომწყობებს, რომლებიც ასეთ საქმიანობას ფაშისტების ბრძანებით ეწეოდნენ,“ – მათ არავინ ეფერებოდა.

„ასეთი არამზადებისთვის ერთადერთი განაჩენი არსებობს – დახვრეტა სასამართლოსა და გამოძიების გარეშე. პირდაპირ დანაშაულის ადგილზე. იმიტომ, რომ თუ შენ ასეთი დანაშაულის ჩამდენი მოღალატე ხარ, შენ აღარც ასაკი გაქვს, აღარც ეროვნება და აღარც საკუთარი სიცოცხლის დაცვის უფლება.

თანამედროვე რუსეთში სიკვდილით დასჯაზე მორატორიუმია. ძალიან ჰუმანურია. სხვათა შორის, ბირთვული იარაღის მფლობელი სხვა დიდი ქვეყნებისგან განსხვავებით (აშშ, ჩინეთი და ინდოეთი). თუმცა კიდევ ერთხელ გავუსვამ ხაზს – აუცილებლობის შემთხვევაში ეს მორატორიუმი შეიძლება შეიცვალოს კიდეც. ეს არჩევანის საკითხია, რა გზებს ავირჩევთ ჩვენი ხალხის, სახელმწიფოსა და საზოგადოების დასაცავად,“ – აცხადებს მედვედევი.

კრემლისტური მედიის ცნობით, უფის სასამართლომ გუშინ წინასწარი პატიმრობა შეუფარდა ოთხ სტუდენტს, რომლებსაც რკინიგზაზე დივერსიების მოწყობაში ედებათ ბრალი.

სამი დაკავებული 18 წლისაა, ერთი კი 17-ის.

ბრალდების მტკიცებით, უკრაინაში რუსეთის ომისადმი პროტესტის ნიშნად მათ ხუთჯერ სცადეს რკინიგზაზე ელექტროტექნიკური აღჭურვილობის დაზიანება.

დიდი ბრიტანეთის დაზვერვის ინფორმაციით, საკუთარი შეიარაღების ნაკლებობის გამო რუსეთმა ბოლო კვირებში სულ მცირე 100 ტანკისა და დამატებითი ჯავშანმანქანებისთვის ბელარუსის სამხედრო მარაგებს მიმართა.

„ოქტომბრის შუა რიცხვებში, უკრაინელთა კონტრშეტევების ფონზე, რუსეთის ჯავშანტექნიკის დანაკარგი დღეში 40 ერთეულამდე გაიზარდა, რაც ერთი ბატალიონის საბრძოლო აღჭურვილობის ეკვივალენტურია,“ – წერს დიდი ბრიტანეთის დაზვერვა 3 ნოემბრის რელიზში.

უწყება დასძენს, რომ უკრაინაში მყოფი რუსი სამხედროები, სავარაუდოდ, ძალიან იმედგაცრუებულები იქნებიან, რადგან იძულებულნი არიან იბრძოლონ ქვეითი ჯარისთვის განკუთვნილი ძველი საბრძოლო მანქანებით, რომლებსაც ისინი თავად „კონსერვის ქილებს“ უწოდებენ.

„ჯავშანმანქანები და არტილერია ცენტრალურ ადგილს იკავებს რუსეთის ომის წარმოებაში. ახლა მისი ძალები უკრაინაში სერიოზულ სირთულეებს აწყდებიან, როგორც საარტილერიო საბრძოლო მასალების ნაკლებობის გამო, ისე იმის გამო, რომ დაზიანებული ჯავშანმანქანების სათადარიგოებით ჩანაცვლება უჭირთ,“ –  მიუთითებს უწყება.

გაერთიანებული სამეფოს თავდაცვა უკრაინის შესახებ სადაზვერვო ცნობარს ყოველდღიურად აქვეყნებს. გუშინდელ რელიზში უწყების ყურადღების ცენტრში კერძო სამხედრო დაჯგუფება „ვაგნერი“ და მისი მფლობელის, ევგენი პრიგოჟინის ამბიციები იყო.

ომი, მობილიზაცია და დასავლური სანქციები – ომის კვლევის ამერიკული ინსტიტუტის (ISW) შეფასებით, რუსეთის ეკონომიკაზე ამ ყველაფრის გავლენის ხანგრძლივი დამაზიანებელი ეფექტი უკვე სახეზეა, ვლადიმერ პუტინის მოწოდებები კი კონკურენტუნარიან რუსულ სამხედრო წარმოებაზე რეალობისგან მოწყვეტილია.

ინსტიტუტის ანალიტიკოსები ეყრდნობიან სააგენტო Reuters-ის ფინანსური ექსპერტების გათვლებს, რომელთა თანახმადაც, მობილიზებულებისთვის გადასახდელი თანხა, სოციალური ბენეფიტების ჩათვლით, კრემლს ექვს თვეში 900 მილიარდი რუბლიდან 3 ტრილიონ რუბლამდე დაუჯდება (დაახლოებით $14,6- $32,4 მილიარდი) და ეს ჯამური თანხა არ ითვალისწინებს სხვა კატეგორიის სამხედრო ძალების – კონტრაქტით დაქირავებული სამხედროების, მოხალისე მებრძოლებისა თუ იმ სამოქალაქო სპეციალისტების გასამრჯელოს, რომლებიც ოკუპირებულ ტერიტორიებზე იმყოფებიან.

ISW-ის ადრინდელი დათვლებით, 400-კაციანი მოხალისეთა ბატალიონი რუსეთს თვეში სულ მცირე $1,2 მილიონი უჯდება.

„კრემლს უკვე სერიოზული პრობლემები აქვს დაპირებული კომპენსაციების გადახდის თვალსაზრისით, რუსეთის საზოგადოებაში კი სოციალური დაძაბულობა იზრდება,“ – წერენ ინსტიტუტის ექსპერტები და მიუთითებენ რუსული ტელეგრამ არხებით გავრცელებულ ვიდეოებზე, რომლებშიც მობილიზებული სამხედროები ფინანსურ საკითხებს აპროტესტებენ.

ISW-ის ანალიტიკოსები მიიჩნევენ, რომ დასავლური სანქციებისა და ეკონომიკური კრიზისის ფონზე, რუსეთის პრეზიდენტის მოწოდებები კონკურენტუნარიანი სამხედრო წარმოების შექმნაზე რეალობისგან სრულიად მოწყვეტილია.

ინსტიტუტის აზრით, პუტინის განცხადებები წინააღმდეგობაში მოდის იმ ფაქტთანაც, რომ ბოლო პერიოდში, რუსეთი აქტიურად ყიდულობს შეიარაღებას ირანისა და ჩრდილოეთ კორეისგან.

„სავარაუდოდ, რუსეთი იარაღის მიწოდებაზე შეთანხმდა ირანთან და ჩრდილოეთ კორეასთან, რადგან მნიშვნელოვნად ამოწურა საჰაერო, სარაკეტო და საარტილერიო დარტყმებისთვის საჭირო საბრძოლო მასალების საკუთარი მარაგები და მათი მარტივად შევსება აღარ შეუძლია. რუსეთის დამოკიდებულება იზოლირებულ და მკაცრად სანქცირებულ სახელმწიფოებზე ვერ ეთანხმება პუტინის მოთხოვნებს, რომელთა თანახმადაც რუსეთის სამხედრო წარმოება მაღალკონკურენტუნარიანი უნდა იყოს და დროის ნებისმიერ მონაკვეთში უნდა შეძლოს რუსეთის შეიარაღებული ძალების საჭიროებების დაკმაყოფილება,“ – აღნიშნავს ISW.

ISW-ის ანგარიშის სხვა მთავარი მიგნებები:

• რუსეთის ოფიციალურმა პირებმა განაცხადეს, რომ საოკუპაციო ძალებმა დაიწყეს ზაპოროჟიეს ატომური ელექტროსადგურის მუშაობის რუსულ კანონმდებლობასთან შესაბამისობაში მოყვანა;
• რუსი და ბელარუსი ოფიციალური პირები განაგრძობდნენ საინფორმაციო ოპერაციას, რომ ბელარუსი მზადაა ჩაერთოს უკრაინის წინააღმდეგ რუსეთის ომში, თუმცა ბელარუსის ომში ჩართვა კვლავაც ნაკლებსავარაუდოა;
• რუსეთის ძალები ამტკიცებდნენ, რომ უკრაინის არმია განაგრძობდა კონტრშეტევას სვატოვოსა და კრემენაიას მიმართულებებზე;
• რუსეთის ძალები განაგრძობდნენ თავდაცვით ოპერაციებს მდინარე დნეპრის გასწვრივ;
• რუსეთის ჯარებმა სახმელეთო შეტევები განახორციელეს ბახმუტისა და დონეცკის სიახლოვეს;
• რუსეთის ძალები განაგრძობდნენ მობილიზაციას და მოხალისეთა ბატალიონების შექმნის მცდელობას;
• რუსეთის საოკუპაციო ძალები კვლავაც იძულებით ასახლებენ ხერსონის ოლქის მოსახლეობას და იძულებით გაჰყავთ უკრაინელი ბავშვები რუსეთში.