ანრი მექვაბიძე, 18 წლის: 11 წელი კარატეში ვვარჯიშობდი, თუმცა მერე შევეშვი და აგერ უკვე მეორე წელია პარკურით დავინტერესდი. მე და ნიკა ბავშვობის მეგობრები ვართ. თავიდან სამნი ვიყავით, ჩვენ ორნი და ჩემი ძმა უჩა, მაგრამ მას ეგ ნაკლებად აინტერესებს და იშვიათად მოდის სავარჯიშოდ.
ნიკა ქვირია, 15 წლის: ადრე ტანვარჯიშზე დავდიოდი, დაახლოებით 5 წელი, თუმცა მას შემდეგ, რაც ფილმ `მე-13 რაიონს~ ვუყურეთ, მე და ნიკამ გადავწყვიტეთ ძალები პარკურში მოგვესინჯა და დღეს არც თუ ურიგოდ გამოგვდის. პატარაობიდანვე გვიყვარდა ეზოში ”გარაჟებზე” ასვლა, იქედან გადმოხტომა, სირბილი, მაგრამ ახლა უკვე სერიოზულად მივუდექით ჩვენს გატაცებას.
ანრი: ჩვენი ჯგუფიც გვაქვს შექმნილი (GFთ-ქართული ფრიანის გუნდი), თუმცა როგორც უკვე გითხარით, ჯერჯერობით მხოლოდ ორნი ვართ.
ნიკა: ადრე ბევრნი ვიყავით, თუმცა ზოგი თბილისში გადავიდა სასწავლებლად და ვარჯიშიც იქ გააგრძელა, ზოგმაც სიგარეტის მოწევა დაიწყო და თავი დაანება.
რთულია ასეთი ილეთების შესრულება?
ანრი: რა თქმა უნდა რთულია, მაგრამ თუ გულით მოეკიდები საქმეს და თავდაუზოგავად ივარჯიშებ, ყველაფერი გამოგივა.
ნიკა: როდესაც ვვარჯიშობთ, ბევრი მოსულა, დაინტერესებულა, მაგრამ შემდეგ დასზარებია. რატომღაც ყველას ჰგონია, რომ ერთი ვარჯიშით ბევრს მიაღწევს, რომ არ გამოსდით, თავს ანებებენ, ნებისყოფა არ ჰყოფნით.
ტრავმა ხშირია პარკურში?
ნიკა: კი, ძალიან ხშირია, მაგრამ მადლობა ღმერთს, ჩვენ სერიოზული არაფერი დაგვშავებია.
ანრი: ზოგს ადრენალინი აქვს მოჭარბებული, მაგრამ მას თუ აჰყევი, შეიძლება სერიოზული ტრავმა მიიღო. თუ ფსიქოლოგიურად მზად არ ხარ ილეთის შესასრულებლად და დარწმუნებული არ ხარ რომ გამოგივა, არც უნდა გარისკო.
ჩემპიონატები თუ ტარდება?
ნიკა: კი, ორი წლის წინ პირველი ჩემპიონატი გორში გაიმართა, თუმცა ჩვენ არ ვიყავით მაშინ მზად, ახლა კი ვფიქრობ, შეგვიძლია საკუთარი თავი კარგად წარმოვაჩინოთ. საქართველოს პარკურის ფედერაციაც არსებობს. თვენახევრის წინ თბილისში პარკურ-პარკი გაიხსნა, სადაც ჩატარდება კიდეც ტურნირები.
ანრი: ზოგი რომ გვიყურებს რასაც ვაკეთებთ, შეუძლებლად მიაჩნიათ, მაგრამ თუ სურვილი და ჟინი გაქვს, შეუძლებელი არაფერია.
ყოველდღე ვარჯიშობთ?
ნიკა: საღამოობით პარკში (6 მაისის პარკი) გავდივართ, ან კოლონადებთან, ან დელფინარიუმთან ქვებზე და ასე ვთქვათ, ვიხვეწებით.
ალბათ, გეცოდინებათ, რომ პარკური აპრობირებულია საფრანგეთის სპეცრაზმებში, როგორც ეფექტური გადაადგილების საშუალება სამხედროთათვის…
ანრი: კი, ეგ ვიცით.
ილეთებს როგორ სწავლობთ?
ნიკა: ინტერნეტში ვუყურებთ ვიდეორგოლებს, არის სასწავლო რგოლებიც და იმის მიხედვით ვვარჯიშობთ.
წელს წყალი უწყვეტად ბათუმის მხოლოდ იმ უბანს მიეწოდება, სადაც მიწისქვეშა ქსელის რეაბილიტაცია ჩატარდა – ეს ქალაქის ცენტრია. რაც შეეხება გარეუბნებს, ბათუმის ამ ნაწილში წყალი პერიოდულად წყდება. მირანდა თურმანიძე, რომელიც ”ფარეხთან” ახლოს ცხოვრობს, ამბობს, რომ მის ოჯახს წყლის საქაჩი აქვს, შესაბამისად, მეტ-ნაკლებად მოგვარებულია ეს პრობლემა: ”მაგრამ მეზობლებს საშინლად მოეწოდებათ – მხოლოდ 8-დან 10-მდე, ანუ ვისაც მატორი არ აქვს, ის მთელი დღე უწყლოდ არის ამ სიცხეში. ამას წინათ დღის 2 საათზე რომ შეწყდა წყალი, მეორე დღის 6 საათამდე არ გვქონდა.
მე-5 სართულებზე უკვე ყველამ დაიდგა მატორი, რაც მე-2-3 სართულების უკმაყოფილებას იწვევს, მაგრამ ჩვენ ვეღარ ვაქცევთ ყურადღებას მათ ბუზღუნს. აღარფერს ვამბობ იმაზე, რომ ძალიან ძვირი ჯდება მატორი – ეს მოწყობილობა 180 ლარი ღირს. ამას ემატება ქსელი, რასაც ყოველთვიურად ემატება სოლიდური გადასახადი ელექტროენერგიისთვის”. ”ფარეხის” უბანში მოსახლეობას წყალი, ძირითადად, პირადი მოხმარებისთვის სჭირდება, ანუ ბათუმის გარეუბნებში მცხოვრებ ოჯახებს არ აქვთ გათვლა ტურისტების მიღებაზე.
სხვა მდგომარეობაა ნინოშვილის დასახლებაში, ანუ ახალი ბულვარის მიმდებარე ტერიტორიაზე. ზღვასთან სიახლოვის გამო ამ უბანში 9-სართულიანი კორპუსების მობინადრეთა უმრავლესობისთვის ტურიზმი შემოსავლის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი წყაროა.
ხიმშიაშვილის ქუჩის 35-ე სახლში მცხოვრები ნანა ბოლქვაძე სწორედ ერთ-ერთი მათგანია, ვის ოჯახსაც წლიური ბიუჯეტის შევსება, ძირითადად, ტურიზმისგან მიღებულ შემოსავლებზე ჰქონდა გათვლილი. ნანა ბოლქვაძე ამბობს, რომ დღემდე მხოლოდ სამი ღამით ჰყავდა ტურისტები.
ნანა ბოლქვაძე: ”15 დღის წინ მთელი 4 დღით შეგვიწყვიტეს წყლის მოწოდება. წყალკანალში გვითხრეს, რომ მათ სისტემაში პრობლემა არ აქვთ, ელექტროენერგიის ძაბვაა დაბალი და მატორს ვერ რთავენ. ენერგოპროში როცა დავრეკეთ, გვითხრეს, რომ გაარკვევდნენ და მერე საერთოდ აღარ გვიპასუხეს ტელეფონზე. სამი დღე ვითმინეთ, მერე ქუჩის გადაკეტვა გადავწყვიტეთ და პატრული გამოვიძახეთ. პატრული შეეხმიანა ბათუმის წყალს. პატრულის ჩარევიდან მეორე დღესვე ჩართეს წყალი, მერე ხუთი დღე ნორმალურად გვქონდა. ახლა როგორი გრაფიკია, ვერ მიხვდები. დილის პირველზე რომ ითიშება, 5-ზე მოდის, ზოგჯერ 9-ზე ან 11-ზე. ასეთ პირობებში ტურისტი არ გაგიჩერდება”.
ნანა ბოლქვაძე ამბობს, რომ მას ტურისტების ორი ჯგუფი უკვე გაექცა სახლიდან.
ნანას მეზობელი ლიკა შარაშიძე წყლის მიწოდების გრაფიკის არარსებობით გამოწვეულ ყოფით პრობლემებზე საუბრობს: ”დღეს შევედი აბაზანაში და დასაპნული დავრჩი, წყალი შეწყდა. ვერ ვხვდებით, როდის არის წყალი და როდის _ არა. პატარა ბავშვი გვყავს და უწყლოდ ძალიან მიჭირს”.
ირაკლი სოფრომაძე, ბათუმის წყლის დირექტორის მოადგილე ტექნიკურ საკითხებში: ”მაგ უბანს წყალი 24-საათიან რეჟიმში 2013 წლის დასაწყისიდან ექნება. უბანი ძველ სისტემაზეა, რაც იმას ნიშნავს, რომ ნასოსებზე არიან დამოკიდებული, ამიტომ იძულებული ვართ, გრაფიკზე გვყავდეს. ნასოსის მართვას კი თავისი სპეციფიკა აქვს. ინჯალოს რეზერვუარის ჩაბარებას ეწერება ხელი ამ დღეებში, ინჯალო როცა ამოქმედდება, კიდევ უფრო ბევრ ადამიანს მიეწოდება წყალი უგრაფიკოდ. სალიბაურის რეზერვუარი ძველ ბათუმს კვებავს”.
ირაკლი სოფრომაძე ”ბათუმელებთან” ხიმშიაშვილის ქუჩაზე წყლის მიწოდების გრაფიკს აზუსტებს: ”ამ უბანში გრაფიკია 8,30-დან 12-საათამდე (წესით, სამ საათამდე უნდა იყოს, მაგრამ ინჯალოს წყალი ვერ კვებავს სისტემას და ამიტომ რეალურად ასეა). საღამოს საათებში კი უბანს წყალი 6-დან 12-საათამდე მიეწოდება”.
საქმეში ფიგურირებს ორი ყირგიზი ქალი – დილდორა თეშებაევა და ნადირახან კორობაევა. ამ უკანასკნელს დილდორას პასპორტი ჰქონდა, რის სანაცვლოდაც 1000 დოლარს ითხოვდა (დილდორა თეშიბაევამ ჟურნალისტ ნანა ლეჟავას განუცხადა, რომ ნადირახან კორობაევა მას პროსტიტუციას აიძულებდა, რაზეც დილდორამ უარი თქვა). დილდორა თაშიბაევამ დასახმარებლად მიმართა თავის მეგობარს – რაულ დუმბაძეს. დუმბაძე და თეშებაევა ერთად მივიდნენ კორებაევას ბინაში პასპორტის წამოსაღებად, მაგრამ, რადგან ფული არ მიიტანეს, მან უარი თქვა პასპორტის მიცემაზე. რაულ დუმბაძემ ქალის შეშინების მიზნით დარეკა თავის ნაცნობ პოლიციელთან. კორობაევამ პასპორტი სადარბაზოში ისროლა.
გარდაცვლილი პატიმრის, რაულ დუმბაძის ადვოკატის, ირაკლი შავაძის ინფორმაციით, ამის შემდეგ ნადირახან კორობაევამ გაითამაშა ინსცენირება, თითქოს ის გაძარცვეს და პოლიციაში იჩივლა. ჩივილის შესახებ რაულ დუმბაძეს კიდევ ერთმა ყირგიზმა ქალმა შეატყობინა. რაული და დილდორა ამბის გასაგებად საკუთარი ფეხით მივიდნენ პოლიციაში, სადაც ორივე მათგანი დააკავეს.
ირაკლი შავაძე:”თავიდან საქმე დაიწყო ძარცვის ფაქტზე, მაგრამ შემდეგ დაკვალიფიცირდა, როგორც ყაჩაღობა… ჩვენებაში ნადირახანი წერს, რომ რაულ დუმბაძემ და კიდევ ერთმა მამაკაცმა პირზე ხელი ააფარეს და ფული წაართვეს _ 1000 დოლარი. მან თავდაპირველად იცრუა და თქვა, რომ მუშაობდა, მაგრამ მისი ეს ჩვენება არ დადასტურდა. ვერც ფულის წარმომავლობა დაამტკიცა, იძახდა მეგობარმა მაჩუქაო. გამოძიებას ჯერ უთხრა, რომ თხილის სატეხით დაემუქრნენ, მაგრამ სასამართლოში ბრტყელტუჩა მოიტანა”.
ბათუმის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლემ, თამარ ბეჟანიშვილმა, რაულ დუმბაძეს 14, დილდორას – 10 წლით პატიმრობა მიუსაჯა.
ადვოკატის ინფორმაციით, მიუხედავად იმისა, რომ ბათუმის მე-3 საპყრობილეში რაულ დუმბაძეს სცემდნენ და იმყოფებოდა ფსიქოლოგიური ზეწოლის ქვეშ, მან დანაშაული არ აღიარა.
გარდაცვლილი პატიმრის დედა- ლუბა დუმბაძე ამბობს, რომ საქმის ქუთაისის სასამართლოში გასაჩივრების შემდეგ, პროკურორები რომეო ტყაბლაძე და ზაზა მეტონიძე მას პროკურატურაში იბარებდნენ და მუდმივად საპროცესოზე ეჩიჩინებოდნენ. ”მეუბნებოდნენ, ოღონდ დასთანხმდი და ერთ კარგ რესტორანში ვიქეიფოთო. თამადა მე უნდა ვიყოო, ბრძანა ზაზა მეტონიძემ”, – წერს გარდაცვლილი პატიმრის დედა, ლუბა დუმბაძე წერილში, რომელიც მიხეილ სააკაშვილს მიწერა.
საბოლოოდ ქუთაისის ციხეში მყოფი რაულ დუმბაძე დათანხმდა საპროცესო გარიგებას. მას 4 წელი და 10 დღე მიუსაჯეს. ირაკლი შავაძე: ”რადგან რაულს 4 წელი პირობითი ჰქონდა, ის დაუტოვეს, ყაჩაღობისთვის მხოლოდ 10 დღე მიუსაჯეს. ერთი წელი მიუსაჯეს დილდორას. სასჯელის გამოცხადების დროს მას მხოლოდ ერთი თვე ჰქონდა დარჩენილი მოსახდელი”.
სამართალი საპროცესო გარიგებასა და მართლმსაჯულებას შორის
გარდაცვლილი პატიმრის ადვოკატი ირაკლი შავაძე ამბობს, რომ რაულ დუმბაძეს ბათუმის საპყრობილეში სცემდნენ, ხოლო ქუთაისის ციხეში მასზე ფსიქოლოგიურ ზეწოლას ახდენდნენ. ლუბა დუმბაძე ამბობს, რომ გარდაცვლილმა ვერ გაუძლო სასჯელაღსრულებით დაწესებულებებში თვეების განმავლობაში მის მიმართ განხორციელებულ ფიზიკურ და ფსიქოლოგიურ ზეწოლას, რამაც მისი ფსიქიკა საბოლოოდ შეარყია.
რაულ დუმბაძის ადვოკატი მიიჩნევს, რომ გარდაცვლილის საქმეზე არ განხორციელებულა მართლმსაჯულება, რადგან პოლიცია, პროკურორები, სასამართლო, ადვოკატი მუშაობდნენ არა იმისთვის, რომ დაედგინათ სიმართლე, არამედ იმისთვის, რომ პატიმრისგან მიეღოთ აღიარებითი ჩვენება იმ დანაშაულის შესახებ, რაც განსასჯელს არ ჩაუდენია. პატიმარი ამაზე დიდხანს აცხადებდა უარს, მაგრამ ბოლოს მაინც დათანხმდა. სწორედ ამიტომ, გარდაცვლილი პატიმრის ოჯახი აპირებს უჩივლოს საქმის პროკურორებს, ასევე ციხის ადმინისტრაციას.
ლუბა დუმბაძე განსაკუთრებით პროკურორების – ზაზა მეტონიძისა და რომეო ტყაბლაძის თვალთმაქცობაზე ამახვილებს ყურადღებას: ”ეს ორი ადამიანი მიჩოქებდა – ოღონდ საპროცესოზე დაგვთანხმდით და მერე ყველაფერს გაგიკეთებთო. ოჯახის წევრებს იფიცებდნენ, შეწყალებას გაგიკეთებთო… საპროცესოს შემდეგ ჩემმა შვილმა პირველად რომ სცადა თვითმკვლელობა, ვთხოვე გაეთვალისწინებინათ მისი მდგომარეობა და შესაწყალებელთა ჯგუფში მოეხვედრებინათ, მაგრამ ხელი მკრეს”.
რამდენად საფუძვლიანია ლუბა დუმბაძის პრეტენზიები? – ამის დასადგენად ”ბათუმელები” რომეო ტყაბლაძესა და ზაზა მეტონიძეს დაუკავშირდა. ერთმა პროკურორმა თქვა, რომ პრესცენტრში უნდა დავრეკოთ, მეორემ როგორც კი შეიტყო, რომ ჟურნალისტი ურეკავდა, ტელეფონი გათიშა.
გარდაცვლილი პატიმრის დედას ლუბა დუმბაძეს პრეტენზიები აქვს ადვოკატ ირაკლი აბაშიძესთან. მისი აზრით, საპროცესო გარიგების გაფორმების პროცესში, ადვოკატი სამართალდამცავების თამაშის წესებს უფრო ითვალისწინებდა, ვიდრე პატიმრის უფლებებს.
ირაკლი აბაშიძე ამ შეფასებას კატეგორიულად არ ეთანხმება: ”ჩემი პატიმართან ურთიერთობის დროს ნამდვილად არ ყოფილა არავითარი ზეწოლა და სხვა დროს არ ვიცი. პირველ საპროცესოს პატიმარმა მოაწერა ხელი, მეც მასთან ერთად ვიყავი და მეც მოვაწერე, მაგრამ მერე უარი თქვეს. მართალია, პატიმარმა რაღაც ეტაპზე, მეორე ინსტანციაში უარი თქვა ჩემს მომსახურებაზეც, მაგრამ ბოლოს ისევ მე მომითხოვა. საპროცესო მერედაც მისი თანხმობით გაფორმდა”. ირაკლი შავაძე ამბობს, რომ ირაკლი აბაშიძისგან პირველი საპროცესოს გაფორმების შესახებ ამბავი ბათუმის საქალაქო სასამართლოს წინ შეიტყო: ”ირაკლის ვკითხე, როგორ მოაწერე ხელი, როცა პატიმარი წინააღმდეგი იყო-მეთქი. განმიცხადა, პროკურატურამ მაჩვენა რაულის ხელმოწერა და მეც მოვაწერეო. ანუ არ დაინტერესდა, რა პირობებში მოიპოვა პროკურატურამ პატიმრისგან თანხმობა, რაც თავისთავად არ შეიძლება”.
ირაკლი შავაძე ამბობს, რომ რაულ დუმბაძის მიერ საპროცესო გარიგებაზე თანხმობის შესახებ როგორც კი გაიგო, ბათუმის ციხეზე წავიდა, დუმბაძესთან ერთად დაკავებულ მეორე პატიმართან _ დილდორა თიშიბაევასთან შესახვედრად: ”რადგან რაული ქუთაისში ჰყავდათ, ამბის გასაგებად დილდორასთან წავედი მე-3 საპყრობილეში. ავედი თუ არა, ირაკლი აბაშიძეც ამოვიდა პოლიციის პიკაპით. მითხრა, რომ დილდორასთან მიდიოდა საპროცესოს გასაფორმებლად”.
ოჯახის ჩარევის შემდეგ ქუთაისის სასამართლოს აღარ წარუდგინეს პირველი საპროცესო გარიგება – ოჯახმა ადვოკატ ირაკლი აბაშიძეზე უარი თქვა. საქმის მოსმენა უკვე დასრულებული იყო და სასამართლოს მხოლოდ გადაწყვეტილებაღა ჰქონდა გამოსაცხადებელი. ”მე საპროცესოს ხელს არ მოვაწერდი, ამიტომ მოსმენა გადადეს… პატიმართან შეხვედრა ვცადე, მაგრამ უკანონოდ შემიზღუდეს ეს უფლება -მითხრეს, რომ აცილება მომცა პატიმარმა… საბოლოოდ გადაწყვეტილების გამოცხადება ოთხჯერ, ანუ იქამდე გადაიდო, სანამ პატიმარს ჩემზე არ ათქმევინეს უარი. საქმეში ისევ ირაკლი აბაშიძე ჩაერთო და საპროცესოც გაფორმდა”, – ამბობს ირაკლი შავაძე.
რაულ დუმბაძე ადრეც იყო ნასამართლევი მარიხუანას მოხმარებისთვის. მისი გათავისუფლებისთვის დედამ 11 ათასი ლარი გადაიხადა. პატიმრის გარდაცვალების შემდეგ ოჯახმა ბათუმში ბინის დარეგისტრირება სცადა, რაზეც რეესტრმა უარი უთხრა. მათ აცნობეს, რომ 2007 წლის 28 დეკემბრის განჩინებით, ”დამატებით სასჯელად დანიშნული აქვს 4 ათასი ლარი”.
ლიბერალიზაციის მომხრეები აცხადებენ, რომ ბრძოლა უშედეგოა, ნარკოტიკების მოხმარება თვითდაზიანებაა, მსუბუქი ნარკოტიკები ჯანმრთელობას მინიმალურ ზიანს აყენებენ, დასჯა სოციალურად რთული ჯგუფების იზოლაციას იწვევს, კანაფის კუსტარული პრეპარატების მოხმარება მასიურია და რეპრესიას მოსახლეობის კრიმინალიზაცია მოსდევს, თუ კანონით არ ისჯება ალკოჰოლის მოხმარება, ასევე უნდა იყოს მსუბუქი ნარკოტიკების მიმართ, ლეგალიზაცია ჩაახშობს ნარკობიზნესს.
მოწინააღმდეგეთა აზრით კი კანაფი ნარკოსამყაროს კარიბჭეა, ნარკოტიკების ლეგალიზაცია გაზრდის მოხმარებას, დამსჯელ ღონისძიებებს შემაკავებელი ეფექტი აქვს, კანონით ნარკოტიკების აკრძალვა მიმართულია არა იმდენად ნარკომანიით დაავადებულთა,რამდენადაც არამომხმარებეთა მიმართ, ე.ი. პროფილაქტიკური მნიშვნელობა აქვს, კანონის მასობრივ დარღვევას, რაც ნარკომანიით დაავადების ზრდაშია ასახული, კანონის გაუქმება კი არა, პრობლემის გადასაჭრელად კონსოლიდაცია უნდა მოყვეს, ალკოჰოლის მოხმარება მის საგემოვნო თვისებებს უკავშირდება – ზიანი მხოლოდ ჭარბ მოხმარებაშია, ლეგალურად და არალეგალურად ნარკოტიკების დაყოფა ხელს არ უშლის ნარკომომხმარებელს ერთიდან მეორეზე გადასვლაში, ლეგალიზაციის გამო მოხმარების პროგნოზირებადი მატება დამნაშავეობის ზრდას გამოიწვევს, იმატებს პრობლემები სამართალდამცავ, სასამართლო ორგანოებში, ლეგალიზაციით დაკარგული ნარკობაზრების ნაცვლად გაძლიერდება სხვა ბაზრები, გაჩნდება ახალი, კანონით აკრძალული ნარკოტიკული საშუალებების უკონტროლო მოხმარების ლეგალიზაცია კაპიტულაციის ტოლფასია.
მსჯელობის საგანია კანონის ლიბერალიზაციის ფორმები: დეპენალიზაციისას ნარკომოხმარება სისხლის სამართლის დანაშაულია, მაგრამ სასჯელის ზომად პატიმრობა არ გამოიყენება. დეკრიმინალიზაციისას – განიხილება ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევად, ლეგალიზაციისას არ ისჯება.
საინტერესოა სხვა ქვეყნების გამოცდილება: გერმანიის, იტალიის, ავსტრიის, დანიის, რუსეთის, ესპანეთის, პორტუგალიის, ჰოლანდიის კანონმდებლობით ნარკოტიკების მოხმარება დეკრიმინალიზებულია, შეერთებულ შტატებში, კანადაში, იზრაელში ნებადართულია კანაფის სამედიცინო მოხმარება. საფრანგეთში მოქმედებს დეპენალიზაციის პრინციპი. ამასთან პორტუგალიაში 2001 წელს ნარკოტიკების მოხმარების დეკრიმინალიზაციას 2008 წელში ჩატარებული ანალიზით ნარკომანიით ავადობის, სიკვდილიანობის შემცირება, მკურნალობისათვის მომართვათა ზრდა მოყვა და თუმცა რუსეთში ზოგადად დეკრიმინალიზაციას, ჰოლანდიაში კანაფის ლეგალიზაციას (1984-1992 წლებში ცეცხლსასროლი იარაღით დაზიანებები გაიზარდა 40%-ით, ძარცვა 69%-ით, ავტომობილების გატაცება 62%-ით) უარყოფითი შედეგები ჰქონდა, ჩეხეთში კანაფის დეკრიმინალიზაციამ საერთო კრიმინოგენული ვითარების გაუმჯობესება გამოიწვია.
სამართლებრივი თვალსაზრისით მნიშვნელოვანია ზოგიერთი ნარკოტიკის ორგანიზმში მოხვედრის გზები და გარდაქმნის თავისებურებები: კანაფის პრეპარატებს ეწევიან, ამიტომ არ არის გამორიცხული პასიური მოხმარება. ამას აღიარებენ სპეციალისტები. კანაფში შემავალი ნარკოტიკული ნივთიერებები კანაბინოიდები ცხიმში კარგად იხსნებიან, ორგანიზმში მოხვედრისას ლაგდებიან ცხიმოვან ქსოვილებში, ერთჯერადი მოხმარებისას 10 დღის, ინტენსიური მოხმარების შემდეგ კვირეებისა და თვეების განმავლობაში გამოიყოფიან სხეულიდან. ჰეროინის, კოდეინის შემცველი საშუალებების ზემოქმედება კლინიკურად მოხმარებიდან 6-8 საათი გრძელდება, შარდში მათი გარდაქმნის პროდუქტების აღმოჩენა შესაძლებელია მხოლოდ 6-8 საათის შემდეგ. აქედან გამომდინარე არ არის გამორიცხული სისხლის სამართლის მცდარი პასუხისმგებლობა კანაფის პასიური მოხმარებისას, კანაფის ინტენსიური მოხმარების შემდეგ მიუხედავად ნარკოტიკის აღკვეთისა და ბოლოს მხოლოდ კლინიკურად-ლაბორატორიული დასტურის გარეშე ნარკოტიკის მოხმარების ფაქტის დადგენისას. (არანარკოტიკული ფსიქოტროპული ნივთიერებების ანალოგიური ეფექტების გამო ცდომა არ არის გამორიცხული).
ყველაფერი ეს კანონმდებლობის ლიბერალიზაციისათვის საკმაო საფუძველია. ნაწილობრივი დეკრიმინალიზაცია მისაღები ნაბიჯია. არა ლეგალიზაცია, (ეს პანდორას ყუთია! დაუშვებელია! გაიხსენეთ ჰოლანდია, ალკოჰოლი, თამბაქო!) არამედ კანაფის დეკრიმინალიზაცია – ვიფიქროთ ამაზე.
შემოსულ წერილებში გამოთქმული მოსაზრება შესაძლოა არ გამოხატავდეს გაზეთ ”ბათუმელების” პოზიციას.
„თუ შტაბიდან გინდათ რეპორტაჟის გაკეთება, ეს უნდა შეთანხმდეს“ – ასეთი იყო რეგიონალური ლიდერების პასუხი „ბათუმელების“ თხოვნაზე. უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი პეტრე ზამბახიძე, უმაღლეს საბჭოში ფრაქცია ”ნაციონალური მოძრაობის” თავმჯდომარე გელა დეკანაძე და ”ნაციონალური მოძრაობის” ბათუმის საქალაქო ორგანიზაციის თავმჯდომარე გიორგი კირთაძე ვერ წყვეტენ, ბათუმში, ”ნაციონალური მოძრაობის” შტაბში ჟურნალისტის შეყვანის საკითხს.
გადაწყვეტილება იმის შესახებ, რომ ”ბათუმელების” ჟურნალისტი ერთი დღის განმავლობაში დააკვირდებოდა წინასაარჩევნოდ მმართველი გუნდის შტაბის მუშაობას, ვერც ”ნაციონალური მოძრაობის” გენერალურ შტაბში მიიღეს.
გადავწყვიტეთ, რომ რეპორტაჟის ნაცვლად ინტერვიუ უმაღლესი საბჭოს წევრ პეტრე ზამბახიძესთან დემოკრატიულობის ჩართულობის ცენტრში ჩაგვეწერა.
პეტრე ზამბახიძე
– ბატონო პეტრე, რამდენადაც ცნობილია, ”ნაციონალური მოძრაობის” მაჟორიტარობის კანდიდატი ბათუმიდან გია ბარამიძე იქნება. ჩვენთვის ცნობილია, რომ განიხილებოდა ბათუმის მერის, რობერტ ჩხაიძის კანდიდატურაც. გია ბარამიძის სასარგებლოდ ვინ მიიღო საბოლოო გადაწყვეტილება?
– ნაციონალური მოძრაობის კანდიდატებს სამი კრიტერიუმით ვარჩევთ, ეს არის კვალიფიკაცია, უნდა ჰქონდეს კარგი წარსული, უნდა იყოს წარმატებული. გია ბარამიძე აკმაყოფილებდა ამ კრიტერიუმებს. მას ბევრი რამ აკავშირებს ბათუმთან, სწავლობდა ბათუმში და აქ ჰყავს ნათესავები. რაც შეეხება რობერტ ჩხაიძეს, ისიც იქნება ალბათ ნაციონალური მოძრაობის კანდიდატი ბათუმში.
აჭარის უმაღლესი საბჭოს არჩევნებისთვის?
– არჩევნების თარიღის გამოცხადების შემდეგ კანონი ითვალისწინებს ერთი თვის ვადაში ცნობილი გახდეს როგორც მაჟორიტართა ვინაობა, ასევე პროპორციული სიის შემადგენლობა. ამას საბოლოოდ პარტია გადაწყვეტს.
იქნება თუ არა ომარ მეგრელიძე ”ნაციონალური მოძრაობის” მაჟორიტარი დეპუტატობის კანდიდატი შუახევში და რა დამსახურებისთვის წარადგენთ მას?
– ვერ დავადასტურებ ამ ინფორმაციას, ვინ იქნება შუახევში კანდიდატი, ეს ჯერ გადაწყვეტილი არ არის.
თქვენი პარტია ატარებს კვლევებს. თქვენ ეკითხებით ბათუმელებს, დაუჭერენ თუ არა მხარს გია ბარამიძის კანდიდატურას. რეალურად საზოგადოების განწყობა გაინტერესებთ, თუ ეს ერთგვარი ხერხია საზოგადოების აზრზე ზემოქმედების? ამ კვლევის ფარგლებში თქვენ მოქალაქეებს კანდიდატის შერჩევის საშუალებას არ აძლევთ?
– ეს კარდაკარის ფარგლებში ხდება. სანამ ამ პროცესს დავიწყებდით, მანამდეც ჩატარდა კვლევები, რამაც აჩვენა, რომ გია ბარამიძეს საკმაოდ მაღალი რეიტინგი ჰქონდა ბათუმში და მას უჭერდნენ მხარს.
ანუ, კარდაკარის ფარგლებში კითხვას: „დაუჭერთ თუ არა ბარამიძეს მხარს კანდიდატად” თუ უარყოფით პასუხს გასცემენ, ეს არაფერს შეცვლის?
– ეს ჩემი კომპეტენცია არ არის, საბოლოოდ გადაწყვეტილებას პარტია მიიღებს. თუ კანდიდატი არ იქნება მხარდაჭერილი, ამაზე იმსჯელებენ, სავარაუდოდ.
უკვე ცნობილია თქვენი საარჩევნო დაპირება _ 1000-ლარიანი ვაუჩერი ყოველ ოჯახს. რამდენად მორალურად მიგაჩნიათ ფულის გაცემის დაპირება? თქვენი ოპონენტები ამბობენ, რომ ეს ამომრჩეველთა მოსყიდვის ტოლფასია.
– აქ თანხა არ არის. ეს იგივე სისტემაა, რაც აქამდე არსებობდა. იყო 30-ლარიანი ვაუჩერი, იყო 40-ლარიანი ვაუჩერი… ადამიანებისათვის, რომელთაც არა აქვთ სამსახური, ეს ძალიან მნიშვნელოვანია. ვაუჩერი 4 წელზეა გათვლილი, მისი გამოყენება შესაძლებელია საჭიროების მიხედვით, სანამ თითოეული ადამიანის ოჯახში შეაღწევს დასაქმება. ამ ტიპის პროგრამები მნიშვნელოვანია და მე მასში ვერ ვხედავ ცუდს.
თქვენი სლოგანია – „მეტი სარგებელი ხალხს“. თქვენი გუნდი ჰპირდება მოქალაქეებს, რომ განახევრდება უმუშევართა რაოდენობა. შეგახსენებთ თქვენს დაპირებას გასულ საპარლამენტო არჩევნების დროს. მაშინ თქვენ მოსახლეობას დაჰპირდით: „50 თვე – საქმე ლაპარაკის ნაცვლად”. თქვენს ამ გეგმას საქართველო უნდა ეხსნა სიღარიბისგან, გავიდა ოთხი წელი და უმუშევართა სტატისტიკა უკეთესობისკენ არ შეცვლილა. რატომ ვერ შეასრულეთ დაპირება?
– მე გეტყვით ერთ რამეს, ხელისუფლებამ ყველაფერი გააკეთა იმისათვის, რომ რაც შეიძლება მეტი ინვესტიცია შემოსულიყო ქვეყანაში. ჩვენი მიზანია, დასაქმდეს უფრო მეტი ადამიანი. დღეს ხომ უფრო მეტია დასაქმებული, ვიდრე ეს იყო ადრე.
დასაქმების სტატისტიკის თვალსაზრისით მდგომარეობა უკეთესი არ არის. მათ შორის ვგულისხმობ საქსტატის სტატისტიკასაც…
– შეგეკამათებით, იმიტომ, რომ სტატისტიკას ბევრი ციფრი აქვს, იქ არის ბევრი ფორმულა და კვლევა. სახელმწიფოს მთავარი საზრუნავი ეს არის, რომ ადამიანებს რომელთაც აქვთ შრომის უნარი, ჰქონდეთ შრომის ანაზღაურება, რომ არჩინონ ოჯახები.
ამონარიდს წაგიკითხავთ თქვენი 2008 წლის საარჩევნო პროგრამიდან: ”გავხდებით ნატოს წევრი ქვეყანა, დავიბრუნებთ აფხაზეთსა და ოსეთს. აფხაზებთან და ოსებთან ერთად გაეროს ფორმატში შემუშავდება რუსეთთან ურთიერთობის ახალი ფორმატი.” არც ერთი მათგანი შესრულებული არ არის. დღეს უფრო მეტია ოკუპირებული ტერიტორია, ვიდრე იყო მაშინ. რა პასუხი აქვს თქვენს გუნდს ამ კითხვაზე?
– აბსოლუტურად ყველა ნაბიჯი, რომელიც გადადგმულია, არის ქვეყნის ინტერესებისთვის, რომ საქართველო უფრო მეტად დაუახლოვდეს ნატოს და ევროკავშირს. ბევრი რამ გაკეთდა სავიზო რეჟიმის გამარტივების კუთხით, ასევე მინდა გაგახსენოთ ჰილარი კლინტონის ბოლო განცხადებები, გეგმის ყველა პუნქტი სრულდება თანდათანობით. კონკრეტული თარიღის თქმა და დაპირება, არასწორია, სხვა პარტიებს არ აქვს გეგმები გაცხადებული. საქართველოს ჰყავს მეზობელი, რომელსაც არ უნდა, რომ საქართველო იყოს ნატოს წევრი, მაგრამ მიუხედავად ამისა, საქართველო არის ერთ-ერთი უსაფრთხო ქვეყანა.
თუმცა 2008 წელს ვერ იქნა ქვეყნის უსაფრთხოება დაცული და ეს ხელისუფლების პრეროგატივა მაშინ არ იყო?
– მე მგონი უნდა მიმართოთ იმ დამპყრობელს, ვინც 2008 წელს ეს ჩაიდინა. ეს კითხვა მათ უნდა დაუსვათ. დაიდო უამრავი დასკვნა, რომ რუსეთი არის აგრესორი, რუსეთი თავს დაესხა საქართველოს. ამ კითხვაზე პასუხი უკვე გაცემულია.
თქვენ დაჰპირდით ასევე ამომრჩეველს, რომ საშემოსავლო გადასახადი 25 %- დან 15 %- მდე შემცირდებოდა. დღეს საქართველოს მოქალაქეები იხდიან შემოსავლის 20% -ს . თავის დროზე არასწორი გათვლა მოხდა, თუ რატომ ვერ შეასრულეთ ეს დაპირება?
– ჩვენ შევასრულეთ დაპირება, საშემოსავლო გადასახადი ახლა 20 პროცენტია, მაგრამ კანონის დონეზე უკვე მომზადებულია, რომ საშემოსავლო გადასახადი გახდეს 15%. ეს ეტაპობრივი პროცესია. არავინ დაჰპირებია, რომ 2008 წლიდან ამოქმედდებოდა, ოთხი წელი ხომ ჯერ არ არის გასული.
2008 წლის საარჩევნო პროგრამის ფარგლებში `ნაციონალური მოძრაობა~ დაჰპირდა მოსახლეობას, რომ სრული სიმძლავრით ამოქმედდებოდა ფოთის ინდუსტრიული ზონა. თქვენ მოსახლეობას 35 000 ადამიანის დასაქმებას დაჰპირდით. რატომ ვერ მიიღეთ შედეგი?
– ყველა ამ კითხვაზე პასუხი მე ხომ ვერ მექნება. რა თქმა უნდა, ფოთის ინდუსტრიული ზონა კარგი ინიციატივაა და ჩემი ინფორმაციით, ამ ინიციატივამ გაამართლა.
პრეზიდენტმაც კი განაცხადა, რომ როგორც მოელოდნენ, ისე არ გაამართლა ფოთის ინდუსტრიულმა ზონამ. ”საწარმოების გახსნა ნელ-ნელა მიდის, თითქმის არ მიდის, პატარ-პატარა რაღაცები გაკეთდა, მაგრამ ეს არ არის საკმარისი”, _ აღნიშნა მიხეილ სააკაშვილმა…
– არ მომისმენია სააკაშვილის ეს განცხადება. უპრიანია ვისაუბროთ უმაღლესი საბჭოს მიერ აღებულ ვალდებულებებზე, რადგან მე წარმოვადგენ ამ ორგანოს. თქვენთვისაც და მკითხველისთვისაც სჯობს, რომ ამ კითხვებზე პასუხები მივიღოთ იმ ადამიანებისგან, ვისაც ქვეყნის მასშტაბით აქვს ამის კომპეტენცია.
აუცილებლად შეგახსენებდით დაპირებებს აჭარის უმაღლესი საბჭოს საარჩევნო პროგრამიდან, მაგრამ ასეთი რამ ვერ მოვიპოვეთ. და ბოლოს, გარკვეული გაქვთ თუ არა თქვენი ადგილი, რომელ სიაში იქნება პეტრე ზამბახიძე?
– ჩემთვის მნიშვნელობა არა აქვს ადგილს. მთავარია, ნაციონალური მოძრაობის საარჩევნო პროგრამა მივიდეს ხალხთან.
საინფორმაციო სააგენტოების მიერ გავრცელებული ინფორმაციის მიხედვით შესაძლოა შეიცვალოს რესპუბლიკელ პაატა ზაქარეიშვილის კანდიდატურაც, რომელიც ”ქართულმა ოცნებამ“ მაჟორიტარ კანდიდატად წყალტუბოს რაიონში წარადგინა. „ბათუმელები” პაატა ზაქარეიშვილს ინფორმაციის გადმოწმების მიზნით დაუკავშირდა. „სიმართლე გითხრათ, გავრცელებული ხმების შესახებ მეც მითხრეს, მაგრამ ყოველდღიური ურთიერთობა მაქვს შტაბთან, ჩემთან ეს საკითხი ოფიციალურად არავის დაუსვამს, არც იმის თქმა შემიძლია ვის ინტერესებში შედის ამ ინფორმაციების გავრცელება და რა არის მისი მიზანი.“ – განმარტა ზაქარეიშვილმა.
მაჟორიტარი კანდიდატების სიაში კორექტირების შეტანის შესახებ განცხადება „ქართული ოცნების“ ლიდერმა ბიძინა ივანიშვილმაც გააკეთა.
ინფორმაცია კანდიდატების გამოცვლის შესახებ საინფორმაციო სააგენტო ”ივერონმა” გაავრცელა: „წყალტუბოსა და ხაშურში ქართული ოცნების მაჟორიტარობის კანდიდატები პაატა ზაქარეიშვილი და ვალერი გელაშვილი შესაძლოა კოალიციის სხვა წევრებმა ჩაანაცვლონ.”
“ივერონის” ინფორმაციით, ზაქარეიშვილის და გელაშვილის გარდა კოალიციაში ამ ეტაპზე ყველაზე აქტიურად კიდევ ოთხი მაჟორიტარობის კანდიდატის შეცვლის საკითხი განიხილება. კერძოდ, “ქართული ოცნებიდან” დეპუტატობისთვის სავარაუდოდ აღარ იბრძოლებენ, ხარაგაულში – ნოდარ ებანოიძე, ხულოში – ზია საგინაძე, ქობულეთში – ფატი ხალვაში და ოზურგეთში – ზვიად კვაჭანტირაძე.“
სააგენტოს რედაქტორმა, მალხაზ ომიანმა ”ბათუმელებთან” განმარტა, რომ ინფორმაცია კულუარულ წყაროზე დაყრდნობით მოიპოვა.
საქართველოში თურქული „იშ ბენკი“ ფილიალს ხსნის. ბანკის პირველი ფილიალი ბათუმში რუსთაველის ქუჩაზე გაიხსნება.საქართველოს ეროვნული ბანკის ინფორმაციით, „იშ ბანკმა“ ლიცენზია ბათუმში ბანკის ფილიალის გახსნის თაობაზე 2012 წლის 13 ივლისს მიიღო. ეროვნულ ბანკში ასევე განმარტავენ, რომ თურქულ უნივერსალურ ბანკს საქართველოს ბაზარზე შემოსვლის სურვილი 2010 წლიდან ჰქონდა და მოლაპარაკებები ამ მიმართულებით 2 წლის განმავლობაში მიმდინარეობდა.
„იშ ბანკის“ ვებგვერდზე არსებული ინფორმაციით, ბანკი 1924 წელს დაარსდა. ბანკი აქტიურად საქმიანობს როგორც კორპორაციულ, ისე საცალო ბაზარზე. საფინანსო ინსტიტუტი კაპიტალდაბანდებებს ახორციელებს ვაჭრობისა და სამშენებლო სექტორში.
საქართველოს საბანკო ასოციაციის ხელმძღვანელის ზურაბ გვასალიას ინფორმაციით, „იშ ბანკი” საქართველოს ბაზარზე საკმაოდ აქტიური იქნება: „პირადად შევხვდი „იშ ბანკის“ წარმომადგენლებს და გავეცანი იმ სტრატეგიას, რომლის განვითარებასაც ბანკი საქართველოს ბაზარზე აპირებს. ამ საკითხზე ბანკის წარმომადგენლები უფრო დეტალურად პრეზენტაციაზე ისაუბრებენ“.
ეს არის პირველი შემთხვევაა, როცა მსხვილი ფინანსური ინსტიტუტი ფილიალს თბილისის ნაცვლად რეგიონში ხსნის. გვასალიას განმარტებით, „იშბანკმა“ აჭარა საკუთარი სტრატეგიიდან გამომდინარე შეარჩია: „ბანკის წარმომადგენლებმა მითხრეს, რომ მათთვის განსაკუთრებით მიმზიდველია აჭარა. რეგიონში საინვესტიციო გარემო არის მომგებიანი. თვალში საცემია ტურისტული ზონა. ჩემ ხელთ არსებული ინფორმაციით, დროთა განმავლობაში ფილიალს დედაქალაქშიც გახსნიან. „იშ ბანკს“ 18 ქვეყანაში აქვს ფილიალები და მათი რაოდენობა 1200-ზე მეტია“.
„იშ ბანკის“ ვებგვერდზე არსებული ინფორმაციით, ბანკში 24 ათასი ადამიანი არის დასაქმებული. მისი აქტივები შეადგენს 89 მილიონ დოლარს, რაც თურქეთის ბაზრის 13,9 პროცენტია.
ბანკი დსთ–ს ბაზარზე რუსეთსა და უკრაინაშია წარმოდგენილი. „იშბენკმა“ ამ ქვეყნებში მსხვილი ბანკების აქტივები შეიძინა. როგორი იქნება „იშბენკის“ სტრატეგია საქართველოში, ამ დრომდე კონფიდენციალური რჩება. საქართველოს ეროვნულ ბანკში აცხადებენ, რომ ბანკის ადმინისტრაცია სტრატეგიის შესახებ თავად ისაუბრებს.
თურქული „იშბენკის“ შემოსვლამდე, საქართველოს ბაზარზე, 2012 წლის მაისში გერმანული „კომერცბანკი“ შემოვიდა. ბანკმა ჯერჯერობით, მხოლოდ წარმომადგენლობა გახსნა და ბაზარზე ოპერირება არ დაუწყია. გერმანულ `კომერცბანკს~ წარმომადგენლობა მსოფლიოს 50 ქვეყანაში აქვს და 14 მილიონზე მეტ მომხმარებელს ემსახურება. რაც შეეხება კორპორატიულ კლიენტებს, გერმანიაში მათი რიცხვი უკვე მილიონს აჭარბებს. ამ დროისთვის „კომერცბანკი“ 1200-ზე მეტი ფილიალის მფლობელია. გერმანული ბანკი ადგილობრივ ბაზარზე „ბაზის ბანკთან“ თანამშრომლობს. 2011 წელს „კომერცბანკმა“ „ბაზის ბანკს“ სავაჭრო ოპერაციებისთვის 500 000 ევროს ოდენობით საკრედიტო ხაზი გამოუყო. ახლახან საქართველოს ბაზარი დატოვა ბრიტანულმა ბანკმა HSBC -იმ. ბანკის თბილისის ფილიალის ლიკვიდაციის პროცესი 2012 წლის 18 ივლისს დასრულდა. ბანკი მხოლოდ კორპორაციულ ბაზარზე საქმიანობდა, რაც მისმა ადმინისტრაციამ მომგებიანად არ ჩათვალა.
საქართველოს ეროვნული ბანკის ინფორმაციით 2012 წლის ივლისის სტატისტიკით ბაზარზე 19 ბანკი ოპერირებს. აქედან საკუთარი ფილიალი საქართველოში თურქულ (HALYK BANK,Ziraat Bank), აზერბაიჯანულ (The International Bank of Azerbaijan) და გერმანულ (Procredit Bank) ბანკებს აქვთ.
უმაღლესი საარჩევნო კომისია საარჩევნოდ გამოყოფილ თანხას კაპიტალური ხარჯებისთვის დახარჯავს. როგორც უსკოს კომისიის თავმჯდომარემ, არჩილ მიქელაძემ განმარტა, უსკო შეისყიდის ტექნიკას, მათ შორის მრავალფუნქციურ პრინტერებს, ასევე თანამედროვე ხმის მისაცემ კაბინებს. ამისთვის თანხა ცესკოსაც აქვს გამოყოფილი.
უმაღლესი საარჩევნო კომისიისთვის გამოყოფილი თანხიდან ფული დაიხარჯება რეკლამირებისთვის. ტენდერი ჯერ არ გამოცხადებულა, თუმცა კომისია აქვს უფლება თანხის გაცემის დროს ერთპირთან მოლაპარაკების ფორმაც გამოიყენოს.
ამავე თანხაშია გათვალისწინებული უსკოს კომისიის წევრების ანაზღაურებაც.
ვინაიდან საარჩევენო კომისია არჩევნების პერიოდში არასამუშაო დღეებშიც მუშაობს, კანონი იძლევა საშუალებას უსკოს თანამშრომელებმა მიიღონ გაორმაგებული შრომის ანაზღაურება საარჩევნო პერიოდში.
დამატებით ანაზღაურებას მიიღებენ საოლქო კომისიის წევრებიც, გაორმაგებული თანამდედობრივი სარგოს სახით. მათი ხელფასი საშუალოდ შედგანს 650 ლარს, არჩევნების პერიოდში კი ეს თანხა გაორმაგდება.
უსკოს დაფინასებას ვერ მიიღებენ მხოლოდ საუბნო კომისიის წევრები. ასე რომ ბიუჯეტის თანხა მხოლოდ საუბნო კომიის წევრების ხელფასის ხარჯზე დაიზოგება.
უსკოს მიმდინარე წლის ხარჯი დაახლობით ნახევარმილიონ ლარს შეადგენს.
ისეთ შემთხვევაში, როცა ორი არჩევნები ერთმანეთს ემთხვევა, უბნის და ოლქის ფუნქციას ასრულებს საპარლამენტო არჩვნებისთვის შექმნილი უბანი და ოლქი, ანუ საზღვრები დგინდება საპარლამენტო არჩევნებისთვის.
უსკო კი ღებულობს აქტებს, რომელიც საჭიროა აჭარის უმაღლესი საბჭოს არჩევნების ჩატარებისთვის, საარჩევნო ბიულეტინის ფორმის დამტკიცება, დამკვირებლების და სუბიეტების რეგისტრაციაში გატარება და ასე შემდეგ.
შემაჯამებელ ოქმს აჭარის უმაღლესი საბჭოს არჩვნებისთვის უსკო ადგენს.
ამომრჩეველთა სია ”ბათუმელებს” უმაღლეს საარჩევნო კომისიაში მიაწოდეს. წელს პირველად პასუხისმგებლობა სიის დაზუსტებაზე ცესკოს და უსკოს აღარ ეკისრებათ. ეს ფუნქცია ამორჩეველთა სიის დაზუსტების სახელმწიფო კომისიამ აიღო საკუთარ თავზე, რომელსაც მამუკა კაციტაძე ხელმძღვანელობს. ამ კომისიის ფუნქციონირება ბიუჯეტს 5 მილიონი ლარი დაუჯდა. ამომრჩეველთა სიაში კორექტირებების შეტანის ვადა ჯერ კიდევ არ არის ამოწურული.
2012 წლის არჩვნებითვის ამომრჩეველთა რაოდენობა ოლქების მიხედვით.
ბათუმის 79-ე ოლქი- 131 756 ამომრჩეველი
ხელვეჩაურის 83-ე ოლქი – 46 796 ამომრჩეველი
ქობულეთის 81-ე ოლქი -69 353 ამომრჩეველი
შუახევის 82 -ე ოლქი – 15 311 ამომრჩეველი
ქედის 80-ე ოლქი -15 882 ამომრჩეველი
ხულოს 84 -ე ოლქი – 24 891 ამომრჩეველი
2008 საპარლამენტო არჩევნების დროს ამომრჩეველთა ოდენობა ოლქების მიხედვით:
უმაღლეს საარჩევნო კომისიაში აცხადებენ, რომ ამ სუბიექტებმა მხარდამჭერების სია ვერ წარმოადგინეს. არაკვალიფიციურ პოლიტიკურ სუბიექტებს სხვა დოკუმენტების წარდგენასთან ერთად რეგისტრაციისთვის, კანონის თანახმად, სჭირდებათ მინიმუმ 3000 მხარდამჭერის ხელმოწერა.
ლევან ქიძინიძის პარტია მხოლოდ აჭარის უმაღლეს საბჭოს არჩევნებში იღებს მონაწილეობას. პარტიას ოფისი მხოლოდ ბათუმში აქვს, პარტიის წარმომადგენელი ინეზა მორჩილაძე აცხადებს, რომ ხარვეზის შესახებ მათ ეცნობათ და ამ წუთას მხარდამჭერების სიის შეგროვებით არიან დაკავებული, რაც შეეხება ლევან ქიძინიძეს, ის ისევ გერმანიაში ცხოვრობს. ასლან აბაშიძესთან დაპირისპირების შემდეგ ბიზნესმენი ქიძინიძე აჭარაში 2004 წელს დაბრუნდა და კენჭს მშობლიურ რაიონში იყრიდა. მან მაშინ საკმარისი რაოდენობის ხმები ვერ მოაგროვა.
როგორც ხალხის პარტიის რეგიონული ლიდერი ჯუმბერ თავართქილაძე აცხადებს, მათ აქვთ უკვე მზად მხარდაჭერთა სია და წარსადგენი ვადის ამოწურვამდე შეიტანენ.
აჭარის უმაღლეს საბჭოს არჩევნებისთვის უსკოს სულ 17 პოლიტიკურმა სუბიექტმა მიმართა. ესენია: ლეიბორისტური პარტია, ახალი მემარჯვენები, საქართველოს რესპუბლიკური პარტია, ეროვნული ფორუმი, თავისუფალი საქართველო, საქართველოს ევროპელი დემოკრატები (პაატა დავითაიას დაფუძნებული პარტია, რომელიც გასულ არჩვნებზე „ჩვენ თვითონ” -ს სახელწოდებით იყრიდა კენჭს, ქართული ოცნება, დემოკრატიული საქართველო, ქართული დასი, ქრისტიანულ დემოკრატიული მოძრაობა, ქრისტიან-დემოკრატიული სახალხო პარტია, ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა, საქართველოს კონსერვატიული პარტია, მრეწველობა გადაარჩენს საქართველოს.
ეს პარტიები უკვე დარეგისტრირდნენ. ერთი თვის ვადაში პოლიტიკურ სუბიექტებს ბლოკებად ჩამოყალიბების ვადა აქვთ. ჯერჯერობით საჯარო განცხადება ბლოკად გაერთიანებაზე მხოლოდ კოალიცია „ქართულ ოცნებას“ აქვს გაცხადებული.
ნინო ბურჯანაძის პარტია ”დემოკრატიული მოძრაობა ერთიანი საქართველოსთვის” აჭარის უმაღლესი საბჭოს არჩევნებში მონაწილეობას არ მიიღებს.
ბათუმში აზერბაიჯანის საკონსულოს წარმომადგენლების თქმით, ნახიჩევანის რეაბილიტაციის ცენტრი საბჭოთა ქვეყნებში დიდი პოპულარობით სარგებლობდა, თავისი სამკურნალო ეფექტიდან გამომდინარე. ბათუმელი ბავშვები, სწორედ იქ, მაგრამ უკვე თანამედროვე სტანდარტებით აღჭურვილ ცენტრში 11 დღეს დარჩებიან. მართალია, ბავშვებმა ზუსტად არ იცოდნენ ვისი ძალისხმევით მოხვდნენ აზერბაიჯანში გასამგზავრებელთა ჯგუფში, მაგრამ ეს დიდად არც ანაღვლებდათ. თუმცა, ცენტრში დასვენების, მკურნალობისა და გართობის პერსპექტივით გამოწვეული ეიფორია ყველას სახეზე ეხატა. ბევრი მათგანი საერთოდაც პირველად გავიდა ქვეყნის ფარგლებს გარეთ. ერას მოედანზე ბავშვების გასაცილებლად მშობლებთან და ჟურნალისტებთან ერთად, აჭარის მთავრობის თავმჯდომარე ლევან ვარშალომიძე და ბათუმში აზერბაიჯანის გენერალური კონსული ჰუსეინ ნაჯაფოვიც იმყოფებოდნენ. ბავშვებთან ერთად ნახიჩევანში აჭარის ჯანდაცვის სამინისტროს თანამშრომლები გაემგზავრნენ.
ცენტრალურმა არხებმა ზუსტად იცოდნენ, როდის ჩადიოდა ბეშუმში პრეზიდენტი – ისინი თვითმფრინავით ჩაფრინდნენ. ჩვენ როგორც კი ჩავედით, ძალადობა ეგრევე დაიწყო… დაცვამ გასაქანი არ მოგვცა, ხაზგასმით მინდა ვთქვა, რომ ეს არ იყო პრეზიდენტის პირადი დაცვა. მესმის, პირად დაცვას პრეზიდენტის უსაფრთხოების მიზნით, რაღაცა აკრძალვები აქვს, შეიძლება ვერ მოზომოს და ხელი გაგკრას, მაგრამ ჩვენ გადაღებას გვიკრძალავდნენ, გვავიწროებდნენ გაუგებარი ადამიანები, რომლებიც გვეუბნებოდნენ, რომ არიან ”თანამშრომლები”.
კადრი ვერ გადავიღე, პრეზიდენტის ვერც ერთი სინქრონი ვერ ჩავწერე – დაცვამ პრაქტიკულად გადაგვთელა. დამეკარგა მიკროფონის ლოგო, ოპერატორს ვერ ვპოულობდი. თუმცა იმ კონკრეტულ მომენტში ეს ძალადობად არ ჩამითვლია. მერე სიტუაცია დამშვიდდა.
ყველაზე უფრო მაშინ დაიძაბა სიტუაცია, როდესაც ”ქართული ოცნების” მხარდამჭერები წამოვიდნენ, ხოლო საკონცერტო მოედანთან შეკრებილ ადამიანებს გამოეყო ”მე მიყვარს საქართველოს” მაისურიანი 200-მდე ადამიანი, სულ მამაკაცები. მათ შორის ერთი იყო ქალი, რომელმაც მე დამარტყა. სამწუხაროდ, ამ ადამიანის სახე ვერ დავაფიქსირე… შევამჩნიე, რომ ვიღაცა მე-9 არხის ჟურნალისტს უპირებდა დარტყმას. გადავწყვიტე, მივასწრებ და კამერის წინ ეს ადამიანი გაჩერდება-მეთქი. ვკითხე, რატომ ძალადობდა. მობრუნდა ეს კაცი და ჯერ ოპერატორს დაუპირა კამერის წართმევა, მერე მე მხარში მთელი ძალით ჩამარტყა. მერე ქალმა დამარტყა მართლა უმიზეზოდ, გაუგებარი იყო მოტივი. მას ავედევნე, ვინ ხარ-მეთქი და მეორედ ჩამარტყა.
მე იმ შემთხვევებს არ ვყვები, როცა სხვას ეჭიდავებოდნენ და მე მხვდებოდა ხელი. მართლა მტკივნეული და შეურაცხმყოფელი იყო ეს დარტყმები. მართალი გითხრათ, ლოგიკას, თუ რატომ აკეთებდნენ ამას, ან რას ითხოვდნენ ჩვენგან, ვერ მივხვდი.
ერთ შემთხვევაში ძალიან შემეშინდა – სრულიად მშვიდ სიტუაციაში, როცა ”ქართული ოცნების” ხალხმა ტერიტორია დატოვა, დავრჩით ჩვენ, ჟურნალისტები და ქართული ოცნების 15 აქტივისტი. ჩვენც წამოსასვლელად ვემზადებოდით. ამ დროს დაახლოებით 20-30 კაცი ჩამოვიდა მანქანის ირგვლივ და ხელის კვრით გვიყვიროდნენ გაეთრიეთო. ერთი მამაკაცი, რომელიც მთვრალი იყო, მე მიყვიროდა, ჯერ გამოფხიზლდი და მერე მელაპარაკეო. მერე ნათია როყვას მოუქნია ხელი. ამ მომენტში უკვე მივხვდი, რომ ჩვენ გვერჩოდნენ და იძულებული გავხდი, დამეწყო ყვირილი, – პოლიციას ვეძახდი. პოლიცია გვიყურებდა, ეს კაცები როგორ გვდევნიდნენ. მე კი ვეძახდი, რომ დაგვხმარებოდნენ. აი, მაგ დროს მეგონა, რომ გადაგვთელავდნენ, რადგან მამაკაცები იყვნენ აბსოლუტურად უკონტროლო, ერთი კი ძალიან მთვრალი იყო. დაახლოებით მე-9 დაძახებაზე პოლიცია როგორც იქნა დაიძრა. ჩემს ოპერატორს ვთხოვე, კამერა ჩაერთო და დაგვეფიქსირებინა, სამი-ოთხი წუთის განმავლობაში როგორ ვთხოვდით პოლიციას დახმარებას, ამ ადამიანების მოშორებას, მაგრამ ადგილიდან არ იძვროდნენ…
პოლიცია როცა მოვიდა, ისინი არ გაუჩერებია, მე მეუბნებოდნენ, რომ დავმშვიდებულიყავი. მე რატომ ვიყავი დასამშვიდებელი, ვერ ვხვდები… ისინი პოლიციის თანდასწრებითაც გვკრავდნენ ხელს და გვეძახდნენ, აქედან გაეთრიეთო. მოვთხოვე პოლიციას, წრე გაეკეთებინათ ჩვენ დასაცავად. როცა რამდენჯერმე გავიმეორე ერთი და იგივე მოთხოვნა, პოლიციამ მაშინ ჩაკიდა ხელები ერთმანეთს და წრე შემოგვარტყეს. წარმოიდგინეთ ორი ოპერატორი და სამი ჟურნალისტი ეხვეწება პოლიციას, რომ დაიცვან, მერე კი ისინი წრეს გვარტყამენ, რომ არ გვცემონ, ანუ პოლიცია მოქალაქეებს არაფერს ეუბნება.
პოლიციელებმა იციან იმ ადამიანების ვინაობა, ვინც ჩვენ გვცემა, თუმცა არ დაინტერესებულან გაერკვიათ, რატომ გვერჩოდნენ ისინი. არა და მგონია, რომ ამ შემთხვევაში ავტომატურად უნდა დაწყებულიყო გამოძიება ძალადობის ფაქტზე. იქვე მოვითხოვეთ ჩვენება ჩამოერთვათ ჩვენთვის, არც ეს გააკეთეს.
არ ვიცი, რატომ მერჩოდნენ. მგონი გაღიზიანება გამოიწვია იმან, რომ ძალიან ბევრი ადამიანი ვიცანი, მაგალითად, ხელვაჩაურის მიწის კომისიის აღიარების თავმჯდომარეს ვკითხე, რა სტატუსით ესწრებოდა აქციას. ვიცანი კუდის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი, რომელიც სხვა დროს პრეზიდენტთან ერთად მყავს ნანახი და ვკითხე, თქვენ ხომ არ ხართ მოქალაქე, რომელიც ბეშუმში ისვენებს, მაშინ რატომ ამბობთ, რომ მოქალაქეები დევნიან ”ოცნების” აქტივისტებს-მეთქი. პოლიციელებს დავსდევდი და ვეკითხებოდი, როცა ადამიანებს სცემდნენ, რატომ არ აშველებდნენ. ალბათ ამ ყველაფრის გამო გაღიზიანდნენ.
ამ ამბების შემდეგ ერთადერთი განცდა გამიჩნდა – ეს დასაწყისია იმ მარაზმის, რაც ბათუმში 2004 წელს ხდებოდა. მაქვს შიში, რომ შეიძლება ფიზიკურად გაგისწორდნენ. პრაქტიკულად შეუძლებელია იმუშაო ისე, რომ ზუსტად და ობიექტურად ასახო მოვლენები. დავითრგუნე არა იმიტომ, რომ ვიღაცები ჩხუბობდნენ ან ჩვენ გვერჩოდნენ. მივხვდი, რომ დიდ ფარსში ვცხოვრობთ, რადგან მართლა არ არსებობს მექანიზმი, რაც გიცავს. მივხვდი იმას, რომ ვიღაცებმა შეიძლება ისე ბრმად გადაგთელონ, წამითაც არ დაფიქრდნენ, შენც ჩვეულებრივი ადამიანი რომ ხარ, გაქვს ემოციები, შიში… საერთოდ არ სცემენ პატივს ჟურნალისტს, როგორც ადამიანს, რომელიც ნეიტრალურია.
მივხვდი, რომ საქართველოში ყველაფერი პოლარიზებულია და ყველაფერს ვხედავთ შავ-თეთრ ფერებში, რაც ძალიან ცუდია. ასეთი კონტრასტები როცა არის ქვეყანაში, არსებობს იმის საფრთხე, რომ შეტაკება შეიძლება ნებისმიერ წუთს მოხდეს.
რესპუბლიკელი დავით ბერძენიშვილი აქციაზე იმყოფებოდა. „ბათუმელების“ შეკითხვას, რატომ არ არის თვითონ გამომსვლელთა შორის, დავით ბერძენიშვილმა უპასუხა, რომ ეს უკვე აპრობირებული ერთგვარი პროექტია: „აქციაზე ხალხს მიმართავს ბიძინა ივანიშვილი. რეგიონული ლიდერები და საზოგადოებისთვის ცნობილი სახეები. მე მინდა ვთქვა, რომ თბილისის შემდეგ ოზურგეთისა და ბათუმის აქცია ყველაზე ინტერაქტიულია და ეს არის ძალიან მნიშვნელოვანი“ – განაცხადა დავით ბერძენიშვილმა.
„თავისუფალ დემოკრატების“ წევრმა სულხან ღლონტმა განცხადა, რომ მას თბილისის შტაბიდან დაუკავშირდა პარტიის გებერალური მდივანი ირაკლი ჩიქოვანი და უთხრა, რომ 5 აგვისტოს აქციაზე მონაწილეებისთვის სიტყვით უნდა მიემართა.
მურმან დუმბაძის „ემსახურე საქართველოს“ და „ქართული ოცნების“ წევრმა მედეა ვასაძემ აქციაზე განაცხადამ, რომ მას ორი პირობა ჰქონდა აქციის ორგანიზატორების მხრიდან: „სიტყვა არ უნდა წაეკითხა და ბიძინა ივანიშვილი სტუმრად არ უნდა მოეხსენებინა“.
რატომ არ იყვნენ გმომსვლელთა შორის რესპუბლიკური პარტიის ადგილობრივი ლიდერები? მურმან დუმბაძე განმარტავს, რომ გამომსვლელები პარტიული ნიშნით არ შერჩეულან . „შეირჩენ ისინი ვინც სიტყვას კარგად ამბობენ. ჩემი პოზიცია იყო, რომ მაჟორიტარი დეპუტატობის კანდიდატი არ ყოფილიყო გამომსვლელთა შორის. კანდიდატები შევარჩიეთ ჩვენ და გადაწყვეტილება მიიღო თბილისში ჟიურიმ. გამოსვლები მოეწონა ბიძინა ივანიშვილსაც, აქციის შემდეგ მან თქვა, რომ ეს იყო უმაღლესი“ -განაცხადა მურმან დუმბაძემ. ვინ არიან ჟიურის წევრები, მურმან დუმბაძემ არ დააკონკრეტა.
წინა დღით კაკო ძნელაძეს დაბადების დღე ჰქონდა. ხმაურიანი ზეიმის კვალი სახელოსნოს არ ეტყობა. „რამდენი წლის გახდით ბატონო კაკო?“ – „54 -ის. გუშინ აქ ვქეიფობდით, დავლიეთ, მეხუმრებოდნენ და ათჯერ ავიწიე ხელებზე. გაგიჟდნენ.“ – ეღიმება და მირჩევს ბუხართან ახლოს დავსხდეთ, აქ უფრო თბილა.
ადრე, ბავშვობაში, კაკო მხატვრულ ტანვარჯიშზე დადიოდა და ერთხელ მესამე ადგილიც აუღია მეორე თანრიგში. კვირაში რამდენჯერმე ზღვაზე დადის, ვარჯიშობს. საერთოდ, კაკო ძნელაძის ნახვა ბათუმში ყველგან შეიძლება: გამოფენებზე, კინოში, დისკუსიებზე, საპროტესტო აქციებზე… მაშინ, როცა მისი კოლეგების უმრავლესობა დუმილს ამჯობინებს, კაკო ამბობს ყველას სათქმელს და მეტწილად ეთანხმებიან. ბოლო დროს თბილისში, ბიძინა ივანიშვილის მიერ დაარსებული ახალი პოლიტიკური მოძრაობის ფორუმზეც ნახეს, მაგრამ კითხვას, აპირებს თუ არა პოლიტიკაში წასვლას, ცივი უარით პასუხობს. პოლიტიკაზე დროის დაკარგვა აღარ უნდა:
„ის ოცი წელი, როცა გამოვდიოდი და ვყვიროდი, ეს ყველაფერი სისულელე ყოფილა, დაანგრია ამან საქართველო, დედა უტირა. უამრავმა ადამიანმა დაკარგა დრო. მე არ მესმის ადამიანების, რომლებიც ამბობენ, რომ ცხოვრების თავიდან დაწყების შემთხვევაში არაფერს შეცვლიდნენ. მშვენიერი ოჯახი მყავს, ამის გარდა დანარჩენს ყველაფერს შევცვლიდი.
ერთ ინდოელ მოგვს ჰკითხეს მოსწავლეებმა, შეიძლება თუ არა ბედისწერის შეცვლაო და ასეთი ცდა ჩაატარეს: ერთი მათხოვარი ნახეს და ხიდის ერთი ბოლოდან მეორე ბოლომდე გასვლა სთხოვეს. ხიდის შუაში განძი დადეს. წამოვიდა მათხოვარი ხიდის დასაწყისიდან და მივიდა ხიდის ბოლოს მდგარ მოსწავლეებთან. ჰკითხეს, როგორ გადმოხვედიო? დავხუჭე თვალები და ისეო, უთხრა მათხოვარმა. არაფერი უნახავს, თვალებდახუჭულმა ჩაუარა განძს! იგივე მომენტია ცხოვრებაში, ბევრი რამისათვის ჩაგვივლია გვერდით ისე, რომ არ შევხებივართ. ამაზე მწყდება გული.“
სახელოსნოს ერთადერთი ფანჯრიდან ჩანს, როგორ ბარდნის. კაკო ჩაის ძველებურ, რკინის სადგამიან ჭიქებში ასხამს.
ბათუმზე ვეკითხები, რა შეიცვალა მისთვის ამ ქალაქში. „ჩაიარა ბათუმის მატარებელმაო“, მეუბნება და იქვე ამატებს: „იცი, მე ვერ ავუხსნი დღეს ახალგაზრდებს, რა არის ბათუმი. ბათუმი მორჩა, როდესაც ბურუნთაბიეს გორა აიღეს. ახლა სხვა ქალაქია“. „მაგრამ ხომ არსებობს სხვა, ახალი ადგილები?“ – ვეკითხები. ცოტა ირონიულად ეღიმება.
სახელოსნოში ირაკლი შემოდის, კაკოს შვილი. ირაკლი ფოტოგრაფია, ვინც იცნობს კაკოს, იცნობს ირაკლის და პირიქით. როცა ირაკლიზე საუბრობს, კაკოს ოდნავ, სულ ოდნავ, ემჩნევა, რომ მისით ამაყობს.
„ირაკლის მეგობრები ჩემი მეგობრებიც არიან. ისე, მე დავბერდი, თუ სამყარო ბერდება, არ ვიცი, მაგრამ რაღაც ინდეფერენტული გახდა ჩემ ირგვლივ სამყარო, ის ფერები აღარ არის, რაც იყო. მე ყველას ვეკითხები ამას და ყველა ასაკის ადამიანი ამბობს, რომ ასეა. გაოცების, განცვიფრების უნარი დაკარგეს ადამიანებმა. რითი უნდა გააოცო? ყველაფერი ხელმისაწვდომია, შრომის გარეშე შეგიძლია ერთ წუთში მიიღო ინფორმაცია და მეორე წუთს დაგავიწყდეს.
ადრე სამყარო ვერტიკალური იყო, სადღაც ზემოთ იდგა საზოგადოების ე.წ. „ელიტა“, ახლა დემოკრატიზაციით, ინტერნეტით ყველაფერი ახლოსაა, თითქოს აქ, ხელის გაწვდენაზე, მაგრამ სინამდვილეში ბევრად უფრო შორს, ვიდრე მაშინ იყო.“
ლენინგრადზე ვსაუბრობთ, იმ წლებზე, როცა კაკო რეპინის აკადემიაში სწავლობდა. ამ პერიოდზე საუბრისას კაკო უცებ ენთება:
„წარმოიდგინე, 1969 წელს პირველად ჩავედი ლენინგრადში, ბავშვი ვიყავი, ვცხოვრობდი აკადემიასთან ახლოს, კომუნალკაში. ამ დროს ბათუმში სამხატვრო სკოლაში ვსწავლობდი, ერმიტაჟის ნახვა ოცნებად გაქვს ქცეული და იქ მიდიხარ! აკადემიასთან იყო შემოქმედებითი სახელოსნო, მაისეენკოს, ანიკუშინის სახელოსნო, ეს ის ანიკუშინია, რომელმაც პეტერბურგში პუშკინის არაჩვეულებრივი ძეგლი გააკეთა. და კარი ღიაა, შეგიძლია შეხვიდე. დიდი ბიჭები ხატავენ, მათ ნახატებს ხედავ და გავიწყდება სხვა დანარჩენი. ძალიან იმოქმედა ამ ყველაფერმა. ისე, სხვა არაფერზე მიფიქრია ფერწერის გარდა. ერმიტაჟში ვუყურებდით ჰოლანდიელებს, რემბრანტს, რუბენსს და სტუდენტები ვხატავდით ასლებს. ვსწავლობდით ორიგინალებიდან. ეს ყველაფერი აკლია ჩვენს სკოლას დღეს, ამიტომ არის დღეს ჩვენი ხელოვნება დეკორატიული, მკვდარი. ფერები არის, მაგრამ არ არის ფერწერა, სიცოცხლე.
გგონია, რომ ეს ყოველთვის იქნება, და შენ ამისგან გააკეთებ! ასე არ არის, მთავრდება ეს სადღაც. და ხვდები, რომ მაშინვე უნდა გაგეკეთებინა. ახლა ძალიან ვნერვიულობ, რომ თენდება და უცებ ღამდება.“
საუბრის ბოლოს კაკო ბოლო ნამუშევრებს მაჩვენებს. ნამუშევრები, რომლებზეც ახლა მუშაობს, წითელი, ანთებული ნეკერჩხალია, ოთხი სურათი, ერთი და იგივე ხე სხვადასხვა რაკურსით. „ეს ხე ბულვარში დგას“ – მიხსნის კაკო. „-ჩემთვის ეს ნეკერჩხალი გზაა, შუქი. ოთხია – მათე, მარკოზი, ლუკა და იოანე, და მთავარი – წითელი ხე, ქრისტეს სხეული.
ერთი ნამუშევარი მინდა გაჩვენო, რომელიც ახლა დავასრულე. გარკვეული პარალელები არსებობს ამ ნამუშევარსა და ვერმეერის სურათთან – „გოგონა ფანჯარასთან“. ეს არის ამ სახელოსნოს ინტერიერი. აქ არის ფანჯარა, სკამი, შიშველი გოგონას ფიგურა ხელში წერილით… ყველაფერს მელანქოლიური შუქი ადგას, რომელიც მაძლევს იმედს, რომ შემოვა რაღაც ახალი და სხვა აქ, ამ სივრცეში.“
ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ოპოზიციონერმა წევრებმა, ავთანდილ ბერიძემ, სულიკო მიქელაძემ და ვახტანგ კახიძემ დღეს, ”ქართული ოცნების” ოფისში გამართულ ბრიფინგზე განაცხადეს, რომ ისინი საკრებულოს სხდომებს ბოიკოტს უცხადებენ და დღეიდან სხდომებზე არ დაესწრებიან.
ავთანდილ ბერიძის განცხადებით, ბოიკოტირების მიზეზი, ხელვაჩაურის გამგეობის და საკრებულოს უმრავლესობის წევრების შორის ბეშუმში მომხდარი ინცინდენტია: ”ესენი არიან ის წითელმაისურიანები, რომლებმა ”ქართული ოცნების” ლიდერს, ბიძინა ივანიშვილს ბეშუმში ხალხთან მისვლის შესაძლებლობა არ მისცეს. ჩვენ ვგმობთ საკრებულოს და გამგეობის კანონსაწინააღმდეგო ქმედებას და პროტესტის ნიშნად პოლიტიკურ ბოიკოტს ვაცხადებთ”.
ოპოზიონერი წევრების ინფორმაციით, საჯარო მოხელეები, რომლებმა ბიძინა ივანიშვილს მოსახლეობასთან შეხვედრა შეაფერხეს, იყვნენ: ხელვაჩაურის საკრებულოს თავმჯდომარე, მალხაზ ფარტენაძე, მუნიციპალიტეტის გამგებელი, თეიმურად დუმბაძე, საკრებულოს თავმჯდომარის მოადგილე, კახაბერ სირაბიძე, ფრაქცია ”ნაციონალური მოძრაობის” თავმჯდომარე, ნუგზარ ბოლქვაძე, საკრებულოს საფინანსო კომისიის თავმჯდომარე, თამაზ ლორთქიფანიძე, ხელვაჩაურის კულტურისა და განათლებისა და სპორტის თავმჯდომარე მიშა ბოლქვაძე და საკრებულოს სამაშველო-სახანძრო სამსახურის ხელმძღვანელი გია ცისკარაძე.
საქართველოს ბერძნულ-რომაული სტილით მოჭიდავე ჭაბუკთა ნაკრების კიდევ ერთმა ბათუმელმა წევრმა ირაკლი შავაძემ ოთხი შეხვედრა მოიგო და ოქროს მედალს დაეუფლა. 50 კილოგრამ წონით კატეგორიაში მოჭიდავე ირაკლი შავაძემ საჩემპიონო გზაზე ოთხი მეტოქე ჩამოიცილა. ბერძენ პეტროს სისმანიდისს აუღელვებლად აჯობა, თურქ აჰმეთ ილიჩილისთან სამსეტიანი დაძაბული ბრძოლა გადახდა, რუს რასულ მაგომედოვსა და სომეხ გეგრამ ტორგომიანს კი ორ-ორ სეტში მოუგო.
ევროპის ჩემპიონი რამაზ ზოიძე და მისი მწვრთნელი მარად არძენაძე დღეს ”ბათუმელების” სტუმრები არიან.
რამაზი თავისუფალ ჭიდაობაში საქართველოს ნაკრების წევრის, მარად ზოიძის ძმაა და როგორც თავად ამბობს, სწორედ ძმის ჭიდაობამ განაპირობა მისი არჩევანი. ”სულ პატარა, ასე 6-7 წლის იყო, როდესაც ძმის ჭიდაობას ესწრებოდა ბაქოში, დიდი საერთაშორისო ტურნირი ტარდებოდა, სადაც 300-მე მეტი ფალავანი გამოდიოდა, მარადი ჭიდაობდა და რამაზიც თან ახლდა. თქვენ წარმოიდგინეთ, უფროს ძმას რჩევებსაც კი აძლევდა. იქვე ერთი ბაქოელი ბიჭი ტრიალებდა და მასპინძლებს იდეა გაუჩნდათ, ორი პატარა ერთმანეთისთვის გაეჯიბრებინათ. წარმოიდგინეთ, ისეთი სპექტაკლი დადგეს რამაზმა და მისმა მეტოქემ, ილეთების ისეთი კასკადი წამოვიდა, რომ მთელი დარბაზი მხოლოდ მათ უყურებდა, ლამის 25 ქულამდე ავიდნენ. ბოლოს მსაჯებმა ერთხმად მიანიჭეს ორივეს გამარჯვება”, – ღიმილით იხსენებს მის პირველ ნაბიჯებს საჭიდაო ხალიჩასთან რამაზის მწვრთნელი, მარად არძენაძე.
ამის შემდეგ იგი უკვე სერიოზულად დაინტერესდა ჭიდაობით და ერთ ვარჯიშსაც არ აცდენდა. დღეს რამაზ ზოიძეს, მიუხედავად მცირე ასაკისა, საკმაოდ ბევრი ტიტული დაუგროვდა. იგი მსოფლიოსა და ევროპის ჩემპიონია ბერძნულ-რომაულ ჭიდაობაში და ევროპის ჩემპიონატი ბრინჯაოს პრიზიორი. გარდა ამისა, საქართველოს ჩემპიონატებისა და საერთაშორისო ტურნირების არაერთგზის გამარჯვებული და პრიზიორია. თუმცა, იოლად არაფერი მოსულა.
მარად არძენაძე: რამაზი ბუნებრივი ნიჭითაა დაჯილდოებული. პატარაობიდანვე მისი საუკეთესო თვისება შრომისმოყვარეობა იყო და რაც მთავარია, პატარასაც კი შეეძლო საკუთარი შეცდომებიდან სათანადო დასკვნის გაკეთება. წაუგებელი არავინაა, მაგრამ რამაზი ძალიან განიცდიდა, თითოეულ დეტალს აანალიზებდა და შემდეგ იმავე მეტოქეს ორმაგად სჯიდა და აუცილებლად ამარცხებდა. ერთი მეტოქე ჰყავდა, ხაშურელი, გვარად გელაშვილი, ზედიზედ ოთხჯერ წააგო მასთან, თუმცა სათანადო დასკვნების გაკეთების შემდეგ, დღემდე უგებს. იგი ისეთი მოჭიდავეა, რომელზეც იტყვიან ჭიდაობაშიც ჭიდაობსო. ცდილობს მეტოქეს საკუთარი ტაქტიკა მოახვიოს თავს და მის ჭკუაზე ატაროს.
რამაზ, შენი საყვარელი ილეთი რომელია?
– კისრული, მოგვერდი… ბევრია, ასე ვერ გამოვყოფ.
მარად არძენაძე: იმპროვიზაციის დიდი უნარი აქვს და ვერ მიხვდები, რა წუთს რას შესთავაზებს მეტოქეს, შეიძლება ერთს ელოდებოდეს და ისეთი ილეთი გააკეთოს, რომ ჭიდაობა სუფთა მოგებით დაასრულოს. ზარმაცი არაა, შრომა უყვარს და საკუთარ თავზეც ბევრს მუშაობს. ცოტა ფიზიკური დატვირთვები არ სიამოვნებს, მაგრამ როდესაც რამეს ვავალებ, უთქმელად ასრულებს, ეს კი მისი კიდევ ერთი პლუსია.
რამაზ, თავისუფალი სტილით ჭიდაობდი, შემდეგ ბერძნულ-რომაულში გადადი და დიდ წარმატებასაც სწორედ `კლასიკურში~ მიაღწიე. არ გაგიჭირდა?
– არა, რატომ უნდა გამჭირვებოდა. თავისუფალი ჭიდაობა გაცილებით მდიდარია ილეთებით, რომელსაც კლასიკურშიც ვიყენებ.
მარად, როგორც მწვრთნელმა, იქნებ ამიხსნათ, რამ განაპირობა სტილის შეცვლა?
– საქართველოში თავისუფალი სტილით მოჭიდავეთა შორის რამაზი ლიდერი იყო, მაგრამ ევროპის ჩემპიონატისთვის ნაკრებში არ სვამდნენ. ხუთი თვე ჭიდაობის ფედერაცია და მწვრთნელები ბჭობდნენ, მიეცათ თუ არა მისთვის ეს შანსი, მაგრამ საბოლოოდ სხვა არჩიეს. 11 ივლისს (2011 წ.), თემურ ყაზარაშვილის სახელობის საერთაშორისო ტურნირზე იჭიდავა ”კლასიკურში” და პირველი ადგილიც დაიკავა. ამის შემდეგ `ბერძენ-რომაელებმა~ გადაწყვიტეს რამაზი ევროპის ჩემპიონატზე წაეყვანათ და იქ უკვე ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა, რასაც, ფაქტობრივად, არავინ ელოდა. დაახლოებით ორ კვირაში უნგრეთში მსოფლიო ჩემპიონატი ტარდებოდა და რამაზის წაყვანაც გადაწყვეტილი იყო. იქედან მსოფლიო ჩემპიონის რანგში დაბრუნდა. ფინალში რუსი ფალავანი დაამარცხა. შემდეგ ”თავისუფლებმა”, ასე ვთქვათ, უკან მოითხოვეს, მაგრამ უკვე ჩვენ ვუთხარით უარი.
და წელს მსოფლიო ოქროს ევროპულიც შემატა…
– არჩევანში არც შევმცდარვართ, კატოვიცეში რამაზმა ევროპის ჩემპიონატიც მოიგო. თუმცა უკვე 46 კგ. წონით კატეგორიაში. შარშან 42 კგ. წონაში ჭიდაობდა.
მალე მსოფლიო ჩემპიონატზე მოგიწევს ჭიდაობა…
– იგივე მეტოქეები მეყოლებიან, ვინც ევროპაზე შემხვდა, მხოლოდ რამდენიმე დაემატება. ვეცდები, იქაც გავიმარჯვო.
ქართული ჭიდაობის ილეთებს თუ იყენებ?
– რა თქმა უნდა.
მარად არძენაძე: ქართული ჭიდაობის ილეთებს მრავლად იყენებს, თან ერთი ეშმაკობაც აქვს, ”კლასიკურში” ფეხით ილეთის ჩატარება არ შეიძლება, მაგრამ რამაზი, როცა გაუჭირდება ამას ისე ლამაზად აკეთებს, რომ მსაჯებიც კი ვერაფერს ამჩნევენ.
რამაზ, ბათუმში ვარჯიშობ?
– კი, მარადი მასწავლებელთან ვვარჯიშობ, როგორც ადრე. ძალიან კარგი ადამიანია და მისგან ბევრი რამ ვისწავლე. როდესაც შეჯიბრებებია, შეკრებებზე თბილისში მივდივარ, ოლიმპიურ სკოლაში, სადაც ვაჟა კრავეიშვილთან და კობა კიკაძესთან ვემზადები.
მარად არძენაძე: ყველაზე მეტად რამაზის ერთი თვისება მომწონს, რაც მან იცის, ცდილობს სხვებსაც, მასზე უფრო პატარებსაც ასწავლოს და ამას არა მოსაჩვენებლად, არამედ გულით აკეთებს. რამაზ ზოიძე: მეც ხომ მასე მასწავლიდნენ?!
ბათუმში „ქართული ოცნების“ აქციას „ეროვნული ფორუმის“ ყოფილი წევრი გია ემირიძეც ესწრებოდა. „ბათუმელების“ გასულ ნომერში გამოქვეყნდა სტატია, სადაც საუბარი იყო იმის შესახებ, რომ გია ემირიძე კენჭს იყრიდა კუკავს პარტიიდან დაიქნებოდა ამ პარტიის მაჟორიტარი დეპუტატობის კანდიდატი აჭარის უმაღლეს საბჭოს არჩვნებისთვის, ეს ინფორმაცია „ბათუმელებს“ თავისუფალი საქართველოს აჭარის რეგიონულ ორგანიზაციის ოფისიდან მიაწოდეს.
აქციაზე გია ემირიძემ „ბათუმელებს“ განუცხადა, რომ ის „ქართული ოცნების“ რიგით წევრად რჩება და კახა კუკავასთან მხოლოდ მეგობრობა აკავშირებს. „შესაძლებელია ამ პარტიას რაიმე გეგმები აქვს, მაგრამ ჩემთან ამ გეგმების შესახებ არავის უსაუბრია“ -განაცხადა გია ემირიძემ.
ეროვნული ფორუმის ყოფილი წევრის, გია ემირიძის კანდიდატურა აჭარაში „ქართული ოცნების “ ლიდერის პოზიციაზე განიხილებოდა.
სალომე ირემაძე 26 წლისაა და უკვე სამი შვილი ჰყავს. აქედან ერთი სოციალური პირობების გამო ბავშვთა სახლში ჩააბარა, „ერთს კი დეიდა მიზრდის. არავითარი შემოსავალი არ მაქვს, მინდა, რომ ჩემი ცხოვრება შეიცვალოს“.
ქალბატონი ნანა მომავლის იმედით მოვიდა აქციაზე, თუმცა გვარის „ბაჩო ახალაიას შიშით“ არ გვიმხელს: „რა ვქნა დედა, მეშინია ახალაიასი. შვილი დაჭერილი რომ მყავდა, ისე გამილახა ციხეში, რომ ორი ნეკნი ამოუღეს. ახლა გარეთ არის, მაგრამ მაგის მაინც მეშინია, შეიძლება ნარკოტიკი ჩაუდოს, რა ვიცი. ნასამართლევი ხარო და სამსახური ვერსად იშოვა, სადამდე უნდა დაუსაქმებელი და მისი შვილები მშიერი“-ამბობს ის.
შოთა ცინცაძე თავის ტრაგედიაზე ყვება: „მშვიდობა მინდა, მშვიდობა! ერთი შვილი ჯარში გავაგზავნე და მკვდარი ჩამომისვენეს, ოჯახში ყველა უმუშევარი ვართ, მეტი რაღა ვთქვა. მჯერა რომ ეს კაცი ყველაფერს შეცვლის“.
„17 წელია ბელგიაში ვცხოვრობ, ჩამოვედი ბიზნესი დავიწყე, მაგრამ სადღაა, წაიღო ხელისუფლებამ“ -ამბობს მერაბ ნოზაძე. მას იმედი აქვს რომ ხელისუფლების შეცვლის შემდეგ საშუალო ბიზნესი წინ წამოიწევს და წნეხისგან გათავისუფლდება. „ინვესტიციები რაც შემოდის, მხოლოდ ისეთი ვისაც სააკაშვილთან აქვს პირადი ურთიერთობა“.
ციცინო კოხრეიძე და გია ფრანგიშვილიც ცვლილებებს ელიან: „იმიტომ მჯერა, რომ ათი წლის მანძილზე კარგის მეტი არაფერი გაუკეთებია. ახლა კი ყველგან ნეპოტიზმია. 40 წლის შემდეგ კაცი სამსახურში აღარ უნდათ, 45 წლის კაცი რომ ვარ, იმის საშუალება ხომ უნდა მქონდეს რომ სტუდენტი შვილი ვარჩინო“ -ამბობს გია ფრანგიშვილი.
იმედა თედორაძე ქუთაისიდან ჩამოვიდა, ამბობს, რომ ბიძინა ივანიშვილი მისი კერპია და უნდა მან არჩევნებში გაიმარჯვოს: „იმედის საფუძველს მის მიერ გაწეული ქველმოქმედება მაძლევს. 17 წელია უმუშევარი ვარ, რითი ვცხოვრობ და მოვრჩი ბებიაჩემის ქონების გაყიდვას და ვარ ახლა ასე“.
ყველაზე მეტ ცვლილებას რასაც გულნარა სიმონია ხელისუფლების შეცვლით მოელის, მართლმსაჯულებაა: „წლების წინ, როცა სააკაშვილი იგივე იმედებით მოდიოდა დავიჯერეთ, რადგან ახალაგაზრდა კაცი იყო და გვეგონა შეცვლიდა ქვეყანას, მაგრამ ახლა იმედებს ივანიშვილის პატიოსნება მაძლევს“- ამბობს იგი.
შუახევის პოლიციამ “ქართული ოცნების” ახალგაზრდული ფრთის ორი წარმომადგენელი გიორგი ხურციძე და გიორგი ობოლაძე 5 აგვისტოს ღამეს პოლიციაში წაიყვანა.
ამის თაობაზე 5 აგვისტოს “ქართული ოცნების” პრესსპიკერმა მაია ფანჯიკიძემ ბათუმში საგანგებოდ გამართულ ბრიფინგზე განაცახა.
მისი ინფომრაციით შესაძლოა დაკავებული იყოს ასევე “ქართული ოცნების” კიდევ ერთი წევრი, ირაკლი დობორჯგინიძე, რომლის მანქანაში გიორგი ხურციძემ და სხვა ახალგაზრდებმა ფარულად დამონტაჟებული ვიდეოთვალი და მოსასმენი პარატურა აღმოაჩინეს.
“ინცინდენტი მოხდა გუშინ შუახევში, სასტუმროში, სადაც ჩვენი ახალგაზრდული ფრთის წარმომადგენლები იყვნენ გაჩერებული. პოლიცია მივიდა გვიან ღამით, თითქოსდა ქურდობის ფაქტზე, სინამდვილეში, საქმე ეხებოდა ხელისუფლების მიერ ჩვენს ახალგაზრდებში ჩანერგილ პირს, ირაკლი დობორჯგინიძეს და მის ადგილიდან გაყვანას. ირაკლი დობორჯგინიძე ორი თვეა რაც “ქართული ოცნებას” შემოუერთდა და სხვა ახალგაზრდებთან ერთად გადაადგილდებოდა”, -აცხადებს მაია ფანჯიკიძე.
მისივე ინფორმაციით, ირაკლი დობორჯგინიძე შუახევში ასვლიდან მეორე დღეს გაურკვეველი წარმომავლობის მანქანით ამოძრავდა, რომლის სახელმწიფო ნომერია GPG 121.
“ის ახალგაზრდობის წევრებს ისვამდა მანქანაში და საეჭვო კითხვებს უსვამდა, მაგალითად ეწეოდნენ თუ არა პლანს, აძლევდა თუ არა მათ ვინმე ფულს და ა.შ. ახალაგაზრდებმა მასზე ეჭვი აიღეს და მის მანქანაში აღმოუჩინეს ჩამონტაჟებული ვიდეოთვალი და ჩამწერი. ამის გამო მოხდა უსიამოვნება. როცა პოლიცია სასატუმროში მივიდა ის ცალკე ესაუბრა ირაკლი დობორჯგინიძეს, ქურდობის ფაქტზე კი გამოძიება არ ჩატარებულა”, – აცხადებს ფანჯიკიძე.
ირაკლი დობორჯგინიძე სააგენტო “ინფო 9”-ის მიერ გავრცელებულ ვიდეომასალაში ამბობს, რომ მანაქანში სათვალთვალო აპარატურა თავად დაამონტაჟა უსაფრთხოების მიზნით.
როგორც ფანჯიკიძე ამბობს, მათ მიმართეს უწყებათაშორის კომისიას ფაქტთან დაკავშირებით: “ჩვენ მოვითხოვთ, არ დაიკითხოს გიორგი ხურციძე ადვოკატის გარეშე, არ მოხდეს მასზე ზეწოლა, რადგან ის არის ერთ-ერთი აღმომჩენი ვიდეოთვალის და მის მიმართ ხელისუფლებას შეიძლება განსაკუთრებული ინტერესი ჰქონდეს. შესაბამისმა ორგანომ გვითხრას, რა საპროცესო სტატუსით სარგებლობს ირაკლი დობორჯგინიძე და არის თუ არა ის დაკავებული, მიუხედავად მისი სავარაუდო ფუნქციისა, ჩვენთვის სულერთი არ არის, თუ რა სტატუსი ექნება მას. ასევე გვაცნობონ, მიმდინარეობს თუ არა ძიება ვიდეოთვალის დამონტაჟებაზე და უკანონო თვალთვალის ფაქტზე. რაც პირდაპირ მიგვიყვანდა იმ საჯარო მოხელეებამდე რომლებმაც მიიყვანეს დობორჯგინიძე ამ სიტუაციამდე” -განაცხადა მაია ფანჯიკიძემ.
კითხვაზე, თუ რა ინფორმაციას ფლობს “ქართული ოცნება” ირაკლი დობორჯგინიძის წარსულის შესახებ, მაია ფანჯიკიძე ამბობს: “მის შესახებ არაფერი არ ვიცით. ორი თვეა რაც ჩვენს ახალგაზრდებს შემოუერთდა და მხოლოდ ახლა გაჩნდა მის მიმართ ეჭვი. ოფისში ბევრი ახალგაზრდაა ვინც გამოთქვამს ჩვენთან თანამშრომლობის სურვილს”.
ამ დროისთვის უცნობია სამართალდაცავებმა დააკავეს თუ არა “ქართული ოცნების” წევრები, თუ მათი დაკიტხვა კვლავაც მოწმის სტატუსით მიმდინარეობს.
„ნაციონალური მოძრაობის“ ახალგაზრდა მხარდამჭერები ამბობენ, რომ ბეშუმში, შუამთობის დღესასწაულზე პირველად იმყოფებიან. მათი თქმით, მაისურები უფასოდ მიიღეს. ახალგაზრდები ადასტურებენ, რომ ბეშუმამდე უფასოდ იმგზავრეს.
ბათუმში „ქართული ოცნების“ აქციისთვის მოსამზადებელი სამუშაოები მიმდინარეობს. უკვე დასრულდა სცენის მონტაჟი. ბათუმში „ქართული ოცნების“ მაჟორიტარობის კანდიდატის მურმან დუმბაძის განცხადებით, ბათუმის ისტორიაში დღევანდელი მიტინგი ყველაზე მასშტაბური იქნება.
„რამდენი ადამიანი მოვა, ამის განსაზღვრა პრაქტიკულად შეუძლებელი, მაგრამ გარწმუნებთ ბათუმის არსებობის ისტორიაში ბათუმში ამ დონის, ამ მუხტისა და ამ რაოდენობის მიტინგი არ ჩატარებულა. საღამოს 7 საათზე უამრავი ადამიანი მოიყრის თავს. რაც შეეხება რაიონებს, რაიონებიდან ადამიანები ჩამოვლენ, მაგრამ ამას არ ექნება ორგანიზებული ხასიათი. ისინი თავიანთი ინიციატივით, საკუთარი პასუხისმგებლობით მოვლენ ამ მიტინგზე,“ – განაცხადა მურმან დუმბაძემ.
”ქართული ოცნების” აქცია ბათუმში 19 საათზე დაიწყება, ანბანის კოშკის მიმდებარე ტერიტორიაზე.
ბეშუმში მომხდარი ინციდენტის შემდეგ, „ქართული ოცნების“ ბათუმის მაჟორიტარი დეპუტატობის კანდიდატმა, მურმან დუმბაძემ ბრიფინგზე იმ პირების ვინაობა დაასახელა, ვინც ბეშუმის შეხლა-შემოხლაში მონაწილეობდა.
„ბათუმელები“ ხულოს, ქედის და ხელვაჩაურის გამგებლებს დაუკავშირდა.
„არანაირ დაპირისპირებას არ ჰქონია ადგილი, არანაირი ექსესები არ მომხდარა,“ – განუცხადა ბათუმელებს ხელვაჩაურის გამგებელმა თემურ დუმბაძემ და ტელეფონი გათიშა.
„შუამთობამ ჩაიარა ნორმალურად, 10 ათას კაცამდე იქნებოდა. ჩატარდა სპორტული და კულტურული ღონისძიებები, ჩამობრძანებული იყო ბატონი პრეზიდენტი, მთავრობის თავმჯდომარე, იყო დელეგაციები. იყო პატარა ექსესები ჩვენი ოპონენტების მხრიდან,“ – განაცხადა ხულოს გამგებელმა თემურ ბოლქვაძემ.
მას შემდეგ რაც „ბათუმელებმა“ გამგებელს მომხდარი დაპირისპირების შესახებ ჰკითხა, გამგებელმა თქვა, რომ აღარ ესმოდა და ტელეფონი გათიშა.
ქედის გამგებელმა ირაკლი ბარამიძემ მომხდარზე სატელეფონო კომენტარი არ გააკეთა.
სოფო ჟღენტი, ტელეკომპანია „მაესტროს” კორესპოდენტი აჭარიდან ამბობს, რომ „ნაციონალური მოძრაობის“ წითელმაისურიანმა მომხრეებმა მას უბიძგეს და ხელი დაარტყეს: „მერე კამერაზე წამოვიდნენ. ვიყვირე – პოლიცია! იქვე მდგომ პოლიციას რეაგირება არ ჰქონია. კადრებშიც ისმის ხმა, როგორ ვთხოვ პოლიციას, რომ წრე შემოგვარტყან და დაგვიცვან ჟურნალისტები. რამდენიმე ხნის მერე გააკეთეს ეს.
იქ იყვნენ „რეალტივის” ჟურნალსიტებიც. მათთვის ხელი არ დაურტყამთ, თუმცა იყო გაწევის მომენტი „ქართული ოცნების” მხარდამჭერის მხრიდან და შევეცადეთ მათი დაცვა და იმ ადამიანების გადაღება, რომლებიც ამას აკეთებდნენ.
მოგვიანებით ის ადამიანიც ჩავწერე, რომელმაც ხელი დამარტყა. „ბოდიში, ანერვულებული ვიყავიო და დაამატა, მოგვარდა ეს ამბავიო”.
სოფო ჟღენტი ამბობს, რომ ჯერ არა აქვს გადაწყვეტილი, მიმართავს თუ არა სამართალდამცავ ორგანოებს: „უნდა ვესაუბრო სპეციალისტებს. მე, პერსონულად, მინდა საქმე აღიძრას ამ ადამიანებზე, რომ ერთხელ და სამუდამოდ ვინმემ აგოს პასუხი ჟურნალისტის, მოქალაქის შეურაცხყოფაზე. არსებობს კანონი, რომელსაც უნდა დავემორჩილოთ.” – ამბობს სოფო ჟღენტი.
მუშაობაში ხელი შეუშალეს ტელეკომპანია „მეცხრე არხის” კორესპოდენტს ბათუმიდან ნათია როყვას. „მეცხრე არხის” მიერ გავრცელებულ კადრებში სჩანს, როგორ თხოვს ჟურნალისტი პოლიციას დაიცვან მოქალაქეების აგრესიისგან.
ნათია როყვა: „ჟურნალსტებზე იყო ფიზიკური ძალადობა, შეჯანჯღარება, შეძახილები: „წადი აქედან, „რუსების აგენტებო“! ხელით რომ შემეხენ, შტატივი გამივარდა, მივედი პატრულთან და ვთხოვე მოახდინეთ რეაგირება ფაქტებზე, რომელიც თქვენი თვალით დაინახეთქო. კომეტარს არ გიკეთებებო. ვუთხარი, კომეტარი კი არ მინდა, გთხოვთ უზრუნველოყოთ ჩემი უსაფრთხოება საჯარო ადგილას.
მომხრებიდან რამდენიმე იყო აშკარად ნასვამი. დავინახე ერთ-ერთი ადგილობრივი საჯარო მოხელე მიუთითებდა მომხრეებს, საით უნდა წასულიყვნენ.”
დღეს ჟურნალსიტებს, საზოგადოებრივი მაუწყებლის, „რუსთავი 2“ -სა და „იმედის” გარდა არ მისცეს პრეზიდენტის გადაღების საშუალება.
ნათია როყვა ამბობს, რომ პრეზიდენტს უთხრა, რომ მისი დაცვა არ აძლევდა მუშაობის საშუალებას, თუმცა მიხეილ სააკაშვილს მისთვის ყურადღება არ მიუქცევია. „იგივე ვუთხარი ლევან ვარშალომიძეს” – ამბობს ნათია როყვა, „ვინა, ვინ გაბედაო – თქვა ვარშალომიძემ, გაირა და წავიდა. “
„ნაციონალური მოძრაობის” მომხრეები ბეშუმში ჩამოდიან სამარშუტო ტაქსებით, მათი გამორჩევა ადვილია წითელი ფერის მაისურებით, რომელსაც მკლავზე ხუთიანი აწერია.
დღეს და ხვალ ბეშუმში სახალხო დღესასწაული, შუამთობა აღინიშნება. არსებობს ინფორმაცია, რომ შუამთობის პირველ დღეს ბეშუმს ბიძინა ივანიშვილი ეწვევა, ხვალ კი კურორტზე საქართველოს პრეზიდენტი, მიხეილ სააკაშვილი უნდა ჩავიდეს.
შეგახსენებთ, რომ ხვალ ბათუმში გაიმართება „ქართული ოცნების” აქცია.
12:20 საათი: ბეშუმში დღეს ჩავიდა საქართველოს პრეზიდენტი, მიხეილ სააკაშვილიც. როგორც ბეშუმში მყოფი „ქართული ოცნების” მომხრეები აცხადებენ, აქ ყოველ წუთს ელიან ბიძინა ივანიშვილის გამოჩენას.
„ბათუმელების” კორესპოდენტის, ეკა ბარამიძის თქმით, ბეშუმში ჩამოდიან ნაციონალური მოძრაობის მომხრეები ქედის, ხულოსა და შუახევის მუნიციპალიტეტებიდან. ძირითადად ახალგაზრდები, წითელი ფერის მაისურებით. ადგილზე იმყოფებიან მუნიციპალიტეტების გამგეობის წევრები და აჭარის განათლების მინისტრი, გია აბულაძეც, რომელსაც ასევე ნაციონალური მოძრაობის მაისური აცვია. მინისტრმა „ბათუმელებთან” აღნიშნა, რომ არ იცის ვინ უწევს ორგანზიებას ნაციონალური მოძრაობის მომხრეების ჩამოყვანას ბეშუმში. „ნაციონალური მოძრაობის” მომხრეები კომენტარზე უარს აცხადებენ, ასევე არ სურთ საკუთარი სახელისა და გვარის დასახელება.
12: 56 საათი: ბიძინა ივანიშვილი ბეშუმში ჩავიდა. როგორც „ბათუმელებს” განუცხადეს, ბეშუმის შესასვლელთან გზა მანქანებით იყო ჩახერგილი და „ქართული ოცნების” ლიდერსა და მის მომხრეებს ცენტრამდე ფეხით მისვლა მოუხდათ.
ივანიშვილმა მოსახლეობას და თავის მხარდამჭრებს შუამთობა მიულოცა. მას თან ახლავს „ქართული ოცნების” ბათუმის მაჟორიტარობის კანდიდატი მურმან დუმბაძე, რეჟისორი ქეთი დოლიძე და „ქართული ოცნების” სხვა წევრები.
13: 10 საათი: „ქართული ოცნების” დაახლოებით 500-კაციანი კოლონა ბეშუმის ცენტრიდან დაიძრა. „ქართული ოცნების” მომხრეებს გზადაგზა მხარდამჭერები უერთდებიან, ზოგიერთი მათგანი „ქართული ოცნების” ლურჯ მაისურებს ითხოვს.
მიხეილ სააკაშვილი კი სამარილოს სერიდან, საიდანაც პირდაპირი ჩართვა ხორციელდებოდა, აჭარის მთავრობის თავმჯდომარის, ლევან ვარშალომიძის სახლის სანახავად წავიდა. „ისევ ისეთი ქოხი აქვს და ვერც დაქორწინდება” – განაცხადა პრეზიდენტმა და ლევან ვარშალომიძეს მოუწოდა: „თვალი გაახილე, გახედე რამდენი ქალია”.
„ქართული ოცნების” ფეხით მიმავალმა მხარდამჭერებმა და პრეზიდენტის კორტეჟმა ეს წუთია ერთმანეთს გვერდი აუარეს.
13:20 საათი: ეს წუთია ნაციონალური მოძრაობის მომხრეებმა „ქართული ოცნების” მომხრები ალყაში მოაქციეს და არ უშვებენ. როგორც „ბათუმელების” კორესპოდენტი, ქეთი ლაბაძე იტყობინება, შეხლა-შემოხლა დაიწყო. ნაციონალური მოძრაობის მომხრეებს გზა გადაღობილი აქვთ და სხვა მომხრეებსაც ეძახიან, რომ შეურთდნენ. ისმის შეძახილები ბიძინა ივანიშვილის მისამართით: „წადი, წადი!” „მიშა, მიშა!”
„დღეს შუამთობის მოსალოცად ჩამოვედით. პრეზიდენტმა ეტყობა გაიგო, რომ აქ ვიქნებოდით და დაგვხვდა წითელი მაისურებით. დაინახეს, რომ გაამართლა მაისურებმა და მათაც მოგვბაძეს”, – აღნიშნა „ბათუმელებთან” კოალიცია „ქართული ოცნების” წევრმა სოზარ სუბარმა.
13:35 საათი: ბიძინა ივანიშვილს სცენასთან არ უშვებენ. მხარდამჭერები ცდილობენ ივანიშვილთან მიახლოებას, მაგრამ „ნაციონალური მოძრაობის” მხარდამჭერები ამის საშუალებას არ აძლევენ. „ქართული ოცნებისა” და „ნაციონალური მოძრაობის” აქტივისიტები ერთმანეთს სიტყვიერ შეურაცხყოფას აყენებენ.
ადგილზე დაიწყო პოლიციის მობილიზება.
13: 41 საათი: როგორც „ბათუმელების” კორესპოდენტი ქეთი ლაბაძე გვატყობინებს, ნაციონალური მოძრაობის მომხრეები იწევენ ჟურნალისტებისკენ. მისი თქმით, აქტივისტებმა ხელი მოუქნიეს ტელეკომპანია „მაესტროს” კორესპოდენტს აჭარაში სოფო ჟღენტს და შეეცადნენ კამერის წართმევას ოპერატორისთვის.
13: 50 საათი: „ბათუმელების” კორესპოდენტი, ეკა ბარამიძე გვატყობინებს, რომ „ქართული ოცნების” ხულოს შტაბის წევრი, თამაზ აბაშიძე სამოქალაქო ტანსაცმელში მყოფმა პირებმა წაიყვანეს.
ჟურნალისტებისთვის საქმიანობაში ხელშეშლა გრძელდება. „ნაციონალური მოძრაობის” აქტივისტები ცდილობენ ადგილზე მყოფ ჟურნალისიტებს კამერები წაართვან.
14:00 საათი: ბეშუმში „ქართული ოცნებისა” და „ნაციონალური მოძრაობის” მომხრეებს შორის მდგომარეობა განიმუხტა. „ქართული ოცნების” მხარდამჭერებმა ტერიტორია დატოვეს. ბიძინა ივანიშვილმა განაცხადა, რომ მის ინტერესებში არ შედის სიტუაციის დაძაბვა. ამ წუთებში ბეშუმს ტოვებს ბიძინა ივანიშვილი. მას მოსახლეობასთან შეხვედრის საშუალება „ნაციონალური მოძრაობის” მომხრეებმა არ მისცეს. ივანიშვილი მხარდამჭერებთან ერთად მიემართება იმ ადგილისკენ, სადაც მათი მანქანების კოლონაა შეჩერებული. მათ „ნაციონალური მოძრაობის” მხარდამჭერები მიაცილებენ.
ბეშუმიდან ასევე გვატყობინებენ, რომ ნაციონალური მოძრაობის ორმა მხარდამჭერმა წითელი მაისური გაიხადა და „ქართული ოცნების“ ლურჯი მაისური ჩაიცვეს. ერთ-ერთი მათგანი ალეკო მიქელაძე ამბობს, რომ „ნაციონალური მოძრაობის“ მაისურის ჩაცმა დაავალეს, მაგრამ არსებული სიტუაცია არ მოეწონა და ამიტომაც მიიღო გადაწყვეტილება „ქართული ოცნების” მხარდამჭერებს შეერთებოდა.
19:10 საათი: “ბათუმელების” კორესპოდენტმა, ქეთი ლაბაძემ გვაცნობა, რომ შქერნალში, სადაც ბეშუმის ერთ-ერთი პოპულარული რესტორანია, დამსვენებლებს არ უშვებენ. მათ ეუბნებიან, რომ აქ მთავრობის წევრები არიან და დალოდებას სთხოვენ. იმყოფება თუ არა შქერნალში საქართველოს პრეზიდენტი, ამის შესახებ რესტორანში ინფორმაციას არ ადასტურებენ.
ბათუმში, პიაცას მოედანზე, სადაც ამჟამად ვალერი მელაძის კონცერტი მიმდინარეობს, გაზეთ „ბათუმელების“ რეპორტიორს, მანანა ქველიაშვილს კონცერტის მსვლელობისას გადაღებული ფოტოები წაუშალეს, მათ შორის პიაცას უკანა მხრიდან შემოსული პრეზიდენტის და აჭარის მთავრობის თავმჯდომარის, ლევან ვარშალომიძის ფოტოები.
„როგორც კი მოვრჩი ფოტოგადაღებას და პრეზიდენტი მეორე სართულზე ავიდა, ჩემთან მოვიდა შავებში ჩაცმული ადამიანი, რომელიც გამეცნო როგორც პრეზიდენტის დაცვის წარმომადგენელი და დაჟინებით მომთხოვა ფოტოების წაშლა. შეკითხვაზე, რის საფუძველზე ითხოვდა ფოტოების წაშლას, ვერ მივიღე, მაგრამ იძულებული გავხდი ფოტოები წამეშალა.“ – ამბობს მანანა ქველიაშვილი.
ეს პირველი შემთხვევა არ არის, როდესაც „ბათუმელების“ ჟურნალისტებს პრეზიდენტის დაცვა ფოტოების წაშლას სთხოვს.
ვალერი მელაძემ ბათუმის პიაცაზე კონცერტის დაწყებამდე აღნიშნა, რომ სოციალურ ქსელებში გამოქვეყნებული ფოტოები, სადაც ვალერი მელაძესა და კახი კალაძეს ქართული ოცნების მაისურები აცვიათ, ნამდვილია, თუმცა ამას პოლიტიკური დატვირთვა არა აქვს.
„მაისური მეცვა, მაგრამ ეს მხოლოდ მეგობრული ჟესტი იყო და არ ნიშნავს, რომ პოლიტიკურ აქციებში ჩავებმები“ – განაცხადა მომღერალმა.
კონცერტს პიაცაზე საქართველოს პრეზიდენტი, მიხეილ სააკაშვილიც ესწრება.
მელაძის კონცერტს წარმოადგენს კომპანია “ორბი ჯგუფი”. აღნიშნული კომპანია აშენებს ბათუმში ახალ სასტუმრო-კომპლექსს, რომლის მშენებლობასაც დღეს, 2 აგვისტოს, საქართველოს პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა პირადად ჩაუყარა საფუძველი.
პირველ ლიგაში გატარებული ოთხი წლის შემდეგ, როგორც იქნა, ბათუმის „დინამომ“ უმაღლესი ლიგის საგზური მოიპოვა. პირველ ლიგაში თამაშის უფლება კი ქედის „ბეთლემმა“ და ქობულეთის „შუქურამ მოიპოვეს.
ამავე ლიგაში ითამაშებს ბათუმის „ადელიც“. აღსანიშნავია, რომ „ადელმა“ ადგილი ლიგაში გუნდების გაზრდის ხარჯზე შეინარჩუნა, რაც შეეხება ქობულეთის „შუქურას“, ქობულეთში სტადიონს აშენებენ და საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის გადაწყვეტილებით ერთი საგზური ქობულეთლებსაც სწორედ ამის გამო გამოუყვეს. ქედის „ბეთლემმა“ კი, რომელიც სულ რაღაც ორი წლის წინათ შეიქმნა, პირველ ლიგაში თამაშის უფლება თავად მოიპოვა. გუნდის მთავარი მწვრთნელი, ბათუმის „დინამოს“ ვეტერანი ფეხბურთელი ედიშერ კაკაბაძე გახლავთ, რომელმაც ორწლიანი მუშაობის შემდეგ გუნდი პირველ ლიგაში გადაიყვანა.
კლუბ „საბლაიმის“ მენეჯერის რუსუდან თურქაძის თქმით „კლუბურ სისტემაში ეს დამკვიდრებული წესია, რადგან კლუბში სადაც ქალი უფასოდ შედის და დიდ ხანს ჩერდება, მამაკაცები ამ კლუბში შესასვლელად ფულს იხდიან“.
სამაგიეროდ ორივე მომხმარებელზე თანამბრად ვრცელდება ე.წ „ფეისკონტროლი,“ რაც იმას ნიშნავს, რომ ღამის კლუბში შესვლის მსურველს სათანადოდ უნდა ეცვას. მომხმარებელი სპორტული ტანსაცმელითა და შლოპანცებით კლუბში ვერ მოხვდება, თუმცა როგორც ზოგოერთი კლუბის მენეჯერი ამბობს, „სპორტულ ტანსაცმელსა და შლოპანცებსაც გააჩნია.“ კლუბ „ბამბა რუმსის“ მენეჯერის თქმით შეიძლება შლოპანცი ეცვას, მაგრამ ძალიან კარგად გამოიყურებოდეს. ამ შემთხვევაში მასზე შეზღუდვა არ გავრცელდება.
რაც შეეხება განსაკუთრებულ შემთხვევებს, როცა ღამის კლუბში შესვლა ქალებისთვისაც ფასიანია, ეს იმ დღეებზე ვრცელდება, როცა კლუბს ცნობილი დიჯეი ჩამოჰყავს, ასეთ შემთხვევაში კლუბებში შესვლის ფასი 15 –დან 70 ლარამდე მერყეობს.
ბათუმში მოქმედი ღამის კლუბები მომხმარებელს ძირითადად კომერციულ მუსიკას სთავაზობს „უფრო ხშირია ვოკალური ტრეკები, არის რესტროს და პაპსას საღამოებიც.“ – ამბობს კლუბ „საბლაიმის“ მენეჯერი რუსუდან თურქაძე.
კომპანია „გლობამშენი“ ლუკა ასათიანის 13 ნომერში 8 სართულიან სახლს აშენებს. სახლის მშნებლობის დროს მეზობლად მდებარე ექვსი ოჯახს მნიშვნელოვანი პრობლემები შეექმნა. საძირკველის გათხრის დროს ექვსივე ოჯახის საცხოვრებელი სახლები დაზიანდა. მოქალაქეები ითხოვენ, რომ ჯერ მათი სახლები გამაგრდეს და მშენებელმა შემდეგ გაანახლოს მრავალფუნქციური სახლის მშენებლობა. „ჩვენ ყოველდღიურად საფრთხის წინაშე ვართ, მფლობელი კი ქეიფობს მის მიერ აშენებულ კოშკ-რესტორანში და ჩვენ არ ვაინტერესებთ“ – აცხადებს ლუკა ასათიანის 11 ნომერში მცხოვრები სულიკო ნაჭყებია. იგი მშენებელი კომპანიის მფლობელ, სანდრო შარაშიძეს გულიხმობს, რომელიც საქართველოს პრეზიდენტმა მიხეილ საკაშვილმა დაახლოებით 2 კვირის წინ მოიხსენია, როგორც ადგილობრივი წარმატებული ბიზნესმენი. შარაშიძე ეკუთვნის ახალ ბულვარში აშენებული კოშკი, კომპანია ძირითადად სახლების მშენებლობით არის დაკავებული.
ნოდარ მალაყმაძეც ლუკა ასათიანის ქუჩაზე ცხოვრობს. იგი ამბობს, რომ მშენებელმა კომპანიამ მშენებლობა ისე დაიწყო, რომ მათთან, როგორც მეზობლებთან, ხელშეკრულება არ გაუფორმებია: „თავიდანვე ცხადი იყო, რომ ამ სახლის საძირკველი ისე ვერ გაითხრებოდა, რომ მეზობლებს ზიანი არ მოგვდგომოდა, თანაც მშენებლობა ისე დაიწყეს, რომ ნებართვა არ ჰქონდათ, ვუჩივლეთ და ზედამხედველობის სამსახურმა 5000 ლარით დაჯარიმა“ – ამბობს ნოდარ მალაყმაძე.
ლალი ბაგრატია: „სახლამდე მისავლელი სამანქანო გზაც არ დატოვეს, სახლამდე მანქანით ვეღარ შევდივართ, ბარაკის ტიპის სახლს ხანძარი რომ გაუჩნდეს, სახანძრო მანქანაც ვერ შემოვა.“ კომპანიის გენერალური დირექტორი რეზო დავითაძე აცხადებს, რომ ამ სახლების გამაგრებას მაშინ დაიწყებენ, როცა „ახალი სახლის საძირკველის მშნებლობა მეზობლების დაბზარულ კედლამდე მიაღწევს“. ის ასევე აღიარებს, რომ მშნებლობის დაწყება კანონდარღვევით მოხდა, რის გამოც ჯარიმა გადაიხადეს. მეზობლების უკმაყოფილება გამოიწვია გენერალური დირექტორის ინტერვიუმ, სადაც ის ამბობდა, რომ შესაძლო ზიანისთვის მოქალაეები ყოველთვიურად იღებენ თანხას.
მეზობლებმა მას ამ ხელშეკრულების წარმოდგენა მოთხოვეს, რაც იმ დროის მონაკვეთში, რომელიც „გაზეთ ბათუმელებმა ინციდენტის ადგილას დაჰყო, კომპნიის წარმომადგენელმა ვერ შეძლო. „ბათუმელებს“ ასევე უარი უთხრეს ოფისში ამ დოკუმენტის ჩვენებაზე.
„ქუჩა მსუბუქი კონსტრუქციით გადაიხურება და გაკეთდება იმდაგვარად, რომ ამ ქუჩაზე მცხოვრებლებს მზის სხივი არ მოაკლდეს. სახურავი მსგავსი უნდა იყოს ცის და ღრუბლების, რომ არ შეიქმნას ილუზია, თითქოს ტყვეობაში ხარ. ქუჩას არ დასჭირდება ხელოვნური განათება, მხოლოდ დღის და ღამის ბუნებრივი განათებები იქნება. განიხილება ნოდარ დუმბაძის ქუჩის გადახურვაც, თუმცა ჯერ გადაწყვეტილი არ არის “ – ამბობს მერიის არქიტექტურისა და ურბანული დაგეგმარების სამსახურის უფროსი, ირაკლი სურმანიძე.
ბათუმის საკრებულომ მერიას ქუჩების გადახურვისთვის ბიუჯეტიდან 2 მილიონ 300 ათასი ლარის გამოყოფაზე თანხმობა უკვე მისცა, თუმცა ირაკლი სურმანიძე აცხადებს, რომ დასრულებული პროექტი ამ დროისთვის არ არსებობს. „გვაქვს ქართველებისა და უცხოელების მიერ წარმოდგენილი რამდენიმე ესკიზი და როცა რომელიმე შეირჩევა, მერე გახდება ცნობილი შემსრულებლის ვინაობა“ – ამბობს ის. მისივე განმარტებით, ბიუჯეტიდან გამოყოფილი თანხა არის საორიენტაციო ღირებულებისა და საპროექტო-სახარჯთაღრიცხვო თანხა ცალკე იქნება გამოყოფილი: „რადგან ეს არის წინასახელშეკრულებო მოლაპარაკებების საგანი, მანამდე ვერ გავხდით საჯაროს პროექტის დეტალებს და ვერც იმას ვიტყვით, ვინ არიან ავტორები“.
ქუჩების გადახურვის თემა ბათუმში აქტუალური ხუთი წლის წინაც იყო. ამ საკითხზე 2008 წელს ბათუმის მაშინდელმა მთავარმა არქიტექტორმა ზვიად ბურჭულაძემ „ბათუმელებთან“ ინტერვიუში განაცხადა, რომ მემედ აბაშიძის ქუჩის გადახურვას აპირებდნენ: „იქედან გამომდინარე, რომ ბათუმი წვიმის ქალაქია, გაჩნდება ორი გადახურული ქუჩა-პასაჟი. წინასწარი პროექტის მიხედვით, ერთ-ერთი იქნება მემედ აბაშიძის ქუჩა, სადაც პირველ სართულზე მაღაზიები და ბუტიკები იქნება განთავსებული. მეორე ქუჩა რომელი იქნება, ჯერ არ ვიცით… ეს სამწლიანი პროგრამაა“.
მერიის ხუთი წლის წინანდელი „სამწლიანი პროგრამა“ არქიტექტურის სამსახურმა საკრებულოს სხდომაზე მოუმზადებლად წარმოადგინა, რის გამოც, საკრებულოს თავმჯდომარემ გიორგი კირთაძემ, საკითხის განხილვა მომდევნო სხდომისთვის გადადო.
ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი, ეკოლოგი ნოდარ ჩხეიძე, რომელიც ოთხი წლის წინ აჭარის მთავრობის საკონსულტაციო საბჭოს თავმჯდომარე იყო, ამბობს, რომ ქუჩის გადახურვის პროექტი ლევან ვარშალომიძეს რამდენიმე წლის წინ პირადად შესთავაზა: „მონახაზი მე და გია ბაღოშვილმა გავაკეთეთ, სულ რაღაც რვაასი ათასი ლარი ჯდებოდა, ახლა კი ორ მილიონს იხდიან. ჩვენ არა მემედ აბაშიძის, არამედ ყოფილი ბლაგოევგრადის ქუჩის გადახურვას მივიჩნევდით გამართლებულად, რადგან პატარა ქუჩაა, მხოლოდ ორსართულიანი სახლები დგას და თანაც პირველ და მეორე სართულებზე ძირითადად მაღაზიები და ოფისებია განთავსებული. მზიან ამინდში სახურავის გადახსნაც იქნებოდა შესაძლებელი“.
ნოდარ ჩხეიძე მიიჩნევს, რომ ქუჩის გადახურვა, სადაც ადამიანები მუდმივად ცხოვრობენ, დაუშვებელია: „გადახურვის შემთხვევაში მოსახლეობა მეორადი სინათლის მიმღები ხდება, რაც ძალიან ცუდია. ასეთ დროს ბიოლოგიური რიტმი დაირღვევა, რადგან ადამიანმა ულტრაიისფერი სხივების პროცენტული რაოდენობა პირდაპირი დასხივებით უნდა მიიღოს. ეს იმ ადამიანების უფლებებს დაარღვევს, ვინც გადახურული ქუჩის ქვეშ მუდმივად იცხოვრებს“.
„ბათუმელები“ არქიტექტორ გია რამიშვილსაც ესაუბრა. იგი ამბობს, რომ ბათუმში ქუჩების გადახურვის პირველი მცდელობა 80-იან წლებში იყო: „მოსკოვიდანაც ჩამოვიდა არქიტექტორთა ჯგუფი, მაგრამ იდეა მაშინდელმა ხელისუფლებამ დაიწუნა. ჩემი პოზიციაც უარყოფითია, რადგან ბათუმში ამის აუცილებლობა არ არის. მაშინ ეს ითვლებოდა ძალიან მაღალ სიტყვად არქიტექტურაში, მაგრამ დღეს ეს არის ჩვეულებრივი პასაჟი და ევროპაშიც ძირითადად იხურება სავაჭრო ქუჩები, ბათუმში კი ამის აუცილებლობა არ არის. ვფიქრობ, გაუაზრებელი იდეაა, გარდა ამისა, ბევრ ტექნიკურ სირთულესთან არის კავშირში, თუნდაც იმ შენობების განიავებასთან, რომელიც სახურავის ქვეშ დარჩება. ადამიანებს ქუჩას ვერ გადაუხურავ, რადგან მათი ოთახები მეორადი შუქით განათებული გამოვა“.
ბათუმის ბიუჯეტიდან კიდევ ერთი საათისთვის გამოიყო თანხა. 471 ათას 671 ლარის ღირებულების საათი ზურაბ გორგილაძის #2-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლის კოშკურაში უნდა განთავსდეს. როგორც მერიის ფინანსური სამსახურის უფროსი არჩილ ვანაძე ამბობს, საათის შეძენა ევროპაში იგეგმება, „კერძოდ რომელ ქვეყანაში, ჯერ გადაწყვეტილი არ არის“.
ეს ბათუმში ბოლო ორი წლის მანძილზე შეძენილი მეოთხე ძვირადღირებული საათია. საათების შეძენის აუცილებლობას ბათუმის მერიაში ასე ხსნიან: „მნიშვნელოვანია ტურისტული თვალსაზრისით“. თუმცა ყველაზე ძვირადღირებული საათი, რომელიც ყოფილი ეროვნული ბანკის კოშკურაზეა დამონტაჟებული, ასტროლოგიურია და ამ საათით დროის განსაზღვრა ტურისტებს და ბათუმელებს, განსაკუთრებული ცოდნის გარეშე გაუჭირდებათ. ამ საათის ღირებულება 1 მილიონ 700 ათასი ლარია. მერიაში ამბობენ, რომ საათი გერმანიაშია დამზადებული, მიხეილ სააკაშვილს კი საათის დამზადებასთან დაკავშირებით სხვა ვერსია აქვს. გასულ წელს მან უკრაინელ ჟურნალისტებს განუმარტა, რომ ის იტალიის ქალაქ მანტუაში არსებული საათის ანალოგია: „ეს არის კოპიო, ქართველმა სპეციალისტებმა მე-14 საუკუნის ესკიზის მიხედვით გააკეთეს“ – განაცხადა მაშინ საქართველოს პრეზიდენტმა.
კიდევ ერთი ძვირადღირებული საათი „პიაცას“ კოშკურაზეა დამონტაჟებული. ამ საათში მერიამ 322 ათას 286 ლარი გადაიხადა.
ძვირადღირებული საათების შეძენის პარალელურად ევროპის მოედანზე, ასტროლოგიური საათიდან დაახლოებით 50 მეტრი მოშორებით, მერიის ბიუჯეტიდან 20 000 დოლარად (ექვივალენტი ლარებში) შესყიდულ საათზე დრო გაჩერებულია. საათი რამდენიმე თვეა არ მუშაობს.
საერთო ჯამში, ბოლო წლების მანძილზე ქალაქის მერიამ საათების შესაძენად 2 მილიონ 500 ათასზე მეტი ლარი დახარჯა.
