Batumelebi

საქართველოს განათლების სამინისტროს ინფორმაციით პირველკლასელთა რეგისტრაციის მე-4 ეტაპის ვადები შეიცვალა. სამინიტროში განმარტეს, რომ გადაწყვეტილება მოქალაქეთა ინტერესების გათვალისწინებით მიიღეს.

მინისტრის, მიხეილ ჩხენკელის ბრძანებით, 2020-2021 სასწავლო წლისთვის საჯარო სკოლებში პირველკლასელთა რეგისტრაციის IV ეტაპი 20 აგვისტოს ნაცვლად 13 ივლისიდან დაიწყება და 31 აგვისტოს დასრულდება.

სამინიტროს განმარტებით ვადები ახალი კორონავირუსის პანდემიისა და ეპიდემიურად არაკეთილსაიმედო მდგომარეობის გათვალისწინებით გახანგრძლივდა.

„სამინისტროში შემოსული დიდი რაოდენობით მოქალაქეთა განცხადებების გათვალისწინებით, რომელთა შვილები ელექტრონული რეგისტრაციით ვერ მოხვდნენ სასურველ ან ვერცერთ ახლომდებარე სკოლაში და გაურკვეველ მდგომარეობაში იმყოფებიან, სამინისტრომ მიზანშეწონილად ჩაითვალა დაჩქარდეს რეგისტრაციის მე-4 ეტაპის დაწყება რათა დარჩენილ ადგილებზე სკოლებს დროულად მიეცეთ შესაძლებლობა  რეგისტრაციის გარეშე დარჩენილი ბავშვები ჩარიცხონ. სწორედ ამიტომ, რეგისტრაციის IV ეტაპი 13 ივლისიდან დაიწყება და  31 აგვისტოს დასრულდება.“ – ნათქვამია სამინიტროს განცხადებაში.

სამინიტროს ინფრომაციით IV ეტაპზე გამოთავისუფლებულ ვაკანტურ ან დარჩენილ თავისუფალ ადგილებზე დარეგისტრირდებიან მოსწავლეები, რომლებიც I, II და III ეტაპებზე ვერ დარეგისტრირდნენ ან სურთ რეგისტრაციის შეცვლა. მოსწავლის რეგისტრაციას ამ ეტაპზე უზრუნველყოფს საჯარო სკოლა მშობლის ან კანონიერი წარმომადგენლის მიერ წარდგენილი აუცილებელი დოკუმენტაციის საფუძველზე.

სამინისტრო განმარტავს ასევე, რომ ქვეყანაში ახალი კორონავირუსის გავრცელების პრევენციის მიზნით  სკოლებში მოქმედებს საქმისწარმოების ახალი წესი, რომლის თანახმად, მშობლებს შეუძლიათ ელექტრონულად გადააგზავნონ განცხადებები თანდართულ დოკუმენტებთან ერთად, ან სკოლის მიერ დადგენილი წესით უსაფრთხოების ნორმების დაცვით, მატერიალურად ჩააბარონ სკოლის ადმინისტრაციას, სკოლა ორი დღის ვადაში დაუდასტურებს მშობელს ელექტრონულ ფოსტაზე განცხადებისა და დოკუმენტაციის მიღებას.

ყველა მოთხოვნილი დოკუმენტის ელექტრონულად წარდგენის შემთხვევაში, სკოლა არ მოითხოვს დოკუმენტებს მატერიალური სახით და კანონმდებლობით დადგენილ ვადებში დაადასტურებს მოსწავლის ჩარიცხვას.

საქართველოს ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებაში მოსწავლის პირველ კლასში ჩასარიცხად წარსადგენი აუცილებელი დოკუმენტების ნუსხა:

• მოსწავლის კანონიერი წარმომადგენლის განცხადება, რომელიც უნდა შეიცავდეს კანონიერი წარმომადგენლის საცხოვრებელი ადგილისა და ტელეფონის ნომრის თაობაზე ინფორმაციას და უნდა აკმაყოფილებდეს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 78-ე მუხლით დადგენილ სხვა მოთხოვნებს, კანონიერი წარმომადგენლის პირადობის დამადასტურებელი მოწმობის ასლი და საქართველოში ბინადრობის დამადასტურებელი დოკუმენტის ასლი [ასეთის არსებობის შემთხვევაში]. დოკუმენტების უცხოურ ენაზე წარდგენის შემთხვევაში, მათ უნდა დაერთოს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით შესრულებული თარგმანი ქართულ ენაზე).
• მოსწავლის დაბადების მოწმობის ან პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტის ასლი და საქართველოში ბინადრობის დამადასტურებელი დოკუმენტის ასლი (ასეთის არსებობის შემთხვევაში). დოკუმენტების უცხოურ ენაზე წარდგენის შემთხვევაში, მათ უნდა დაერთოს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით შესრულებული თარგმანი ქართულ ენაზე).

ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტისა და საქართველოს ფრანგული ინსტიტუტის ორგანიზებით საქართველო წელს პირველად შეუერთდა გონკურის პრემიის გამცემი ქვეყნების რიგებს.

ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის, ივანე ჯავახიშვილის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის, აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (ქუთაისი), ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტისა და საქართველოს ფრანგული მედიათეკის სტუდენტურმა ჟიურიმ დაასახელა საქართველოში გონკურის პრემიის 2020 წლის გამარჯვებული ავტორი ჟან ლუკ კუატალენი, რომანით – „შვილის წილი“. ქართველმა სტუდენტებმა არჩევანი ამ ოთხი ფრანგი ავტორის რომანებს შორის გააკეთეს:

• ამელი ნოტომი – „წყურვილი“  [Amélie Nothomb – „Soif”]
• ჟან პოლ დუბუა – „ყველა ადამიანი ერთნაირად არ ცხოვრობს მსოფლიოში“ [Jean-Paul Dubois – „Tous les hommes n’habitent pas le monde de la même”]
• ოლივიე როლენი – „გარესამყარო“ [Olivier Rolin – „Extérieur monde”]
• ჟან ლუკ კოატალემი – „შვილის წილი“ [Jean-Luc Coatalem – La part du fils]

გონკური ყველაზე პრესტიჟული ლიტერატურული პრემიაა საფრანგეთში. ამ პრემიით წლის საუკეთესო ფრანგულენოვანი რომანი ჯილდოვდება. პრემია პირველად 1903 წლის 21 დეკემბერს გაიცა. დაახლოებით 15 წელია, რაც გონკურის პრემიის გაცემა შეუძლიათ სხვა ქვეყნებსაც. პირველი ამ ქვეყნებს შორის პოლონეთი იყო. მას ნელ-ნელა სხვა ქვეყნებიც შეუერთდნენ. ალფონს დოდეს მიერ დაარსებული პრემია საქართველომ წელს პირველად გასცა.

პრესტიჟული ფრანგული ლიტერატურული პრემიის გამცემ ქვეყანად საქართველოს დასახელების იდეა პირველად გონკურის აკადემიის ათი წევრიდან ერთ-ერთს, მწერალს, დრამატურგსა და ფილოსოფოს ერიკ ემანუელ შმიტს მოუვიდა ორი წლის წინ, საქართველოში ყოფნისას.

მონპელიეს მეცნიერებათა და ლიტერატურის აკადემიის წევრი, ილიას უნივერსიტეტის პროფესორი მზაღო დოხტურიშვილი ამ შეხვედრის მონაწილე იყო:

„საქართველოში საფრანგეთის მაშინდელი ელჩის, პასკალ მენიეს შეხვედრაზე შმიტმა შემოგვთავაზა მიგვეღო მონაწილეობა გონკურის პრემიის გაცემაში, რაზედ სიამოვნებით დავთანხმდით. ელჩმა ჩვენს უნივერსიტეტს სთხოვა ორგანიზების გაწევა, იდეა მივაწოდე რექტორ გიგა ზედანიას და გადავწყვიტეთ ილიას უნივერსიტეტს საორგანიზაციო საკითხები მოეგვარებინა, კერძოდ ჩვენ ვგეგმავთ გამარჯვებული ავტორის საქართველოში მოწვევას, დავამზადეთ სპეციალური პრიზი. ჩვენივე უნივერსიტეტი უზრუნველყოფს გამარჯვებული რომანის თარგმნას და გამოცემას.

ყველაფერს ვგეგმავდით საქართველოს ფრანგულ ინსტიტუტთან შეთანხმებით, რომლის დირექტორიც თამარ ხოსრუაშვილია, სწორედ ის აწარმოებდა გონკურის აკადემიასთან უწყვეტ მოლაპარაკებებს“ – ამბობს მზაღო დოხტურიშვილი.

მისი თქმით გონკურის აკადემიის მოთხოვნა იყო, რომ სტუდენტებს აერჩიათ ოთხ ფინალისტ ავტორს შორის გამარჯვებული.

თავდაპირველად აკადემია აცხადებს ფრანგული გამომცემლებისთვის კონკურსს, რომლებიც საკუთარ ავტორებს წარადგენენ, მათ შორის აკადემია 15 საუკეთესო რომანს გამოავლენს, 15 საუკეთესოს შორის კი ბოლოს 4 რომანი რჩება, რომელთაგანაც ერთი გამარჯვებული ვლინდება.

„საქართველოს გონკურის არჩევანი“ – ასე ქვია ქართულ გონკურს, რომლის რჩეული ავტორიც 9 ივლისს, ილიას უნივერსიტეტის ფეისბუგვერდზე, პირდაპირ ეთერში გამოვლინდა.  გონკურის პრემიაზე ჯილდოდ ყოველწლიურად სიმბოლური თანხა, 10 ევრო გაიცემა, მაგრამ ამ პრემიის მფლობელის წიგნები მთელ მსოფლიოში სწრაფად იყიდება და ითარგმნება სხვადასხვა ენაზე.

თბილისის სხვადასხვა მაღაზიიდან ამოიღეს საკვები პროდუქცია, რომელიც ჯანმრთელობისთვის სახიფათო საღებავს „სუდანს“ შეიცავდა. „ბათუმელები“ ქსელიდან ამოღებული პროდუქციის ორ მწარმოებელს ესაუბრა და ჰკითხა, თუ როგორ აღმოჩნდა აკრძალული საღებავი მათ  მიერ წარმოებულ პროდუქციაში.

ერთ-ერთი კომპანია არის „ნენა“, რომელიც რამდენიმე დასახელების საკვებპროდუქციას აწარმოებს. კომპანიის მწარმოებელი „ბათუმელებს“ ფეისბუქზე გამოეხმაურა, სადაც გვწერს, რომ „ამ საკითხის კვლევა, სიღრმისეულად მიმდინარეობს კომპანიის მხრიდანაც“.

„ჩვენ ჩავრთეთ დამოუკიდებელი ექსპერტები ყველა მიმართულებით, რათა მაქსიმალურად სამართლიანად და გამჭვირვალედ მოხდეს ამ შემთხვევის კვლევა.

ძალიან მალე გავაკეთებთ კომპანია „ნენას“ სახელით ოფიციალურ განცხადებას და დავიცავთ როგორც კომპანიის, ასევე მისი მომხმარებლის ინტერესებს“, – მოგვწერეს კომპანიის ფეისბუქის გვერდიდან.

„ბათუმელები“ ესაუბრა თამარ ყოლბაიას, რომელიც „ხათოს აფხაზური აჯიკის“ მფლობელია. ის ამბობს, რომ ჯანმრთელობისთვის საშიში საღებავით პროდუქციის დაბინძურების შესახებ კომპანიამ ინფორმაცია 2020 წლის 5 მარტს მიიღო.

„რადგან პანდემია იყო, პროდუქციის გამოთხოვა დავიწყეთ მაისში და ყველა ქსელიდან ამოვიღეთ, რაც დასტურდება ჩვენ მიერ უკან დაბრუნების ზედნადებებით. 120 ცალი იყო საერთო ჯამში. შემდეგ სურსათის უვნებლობა მოვიდა ჩვენთან და უკან დაბრუნებული პროდუქცია გაანადგურეს წესისამებრ, რისი ოქმიც არსებობს“, – ამბობს თამარ ყოლბაია.

კითხვაზე, თუ როგორ მოხვდა საღებავი აჯიკაში, თამარ ყოლბაია ამბობს, რომ საღებავი იმ ნედლეულს აღმოაჩნდა, რისგანაც დამზადდა აჯიკა.

„ჩვენ გვყავდა მომწოდებელი, რომლის მიერ იმპორტირებულ წიწაკაშიც გამოვლინდა „სუდანი“ და შესაბამისად, ყველა მწარმოებლის პროდუქციაში გამოვლინდა, ვინც მისი შემოტანილი ნედლეული გამოიყენა“.

თამარ ყოლბაია ამბობს, რომ სურსათის უვნებლობის სამსახურმა მწარმოებელ კომპანიებს რეკომენდაცია მისცა ნედლეული კომპანია „ჯეოსგან“ შეიძინონ, რადგან მას ქართულ ბაზარზე  ლაბორატორიულად შემოწმებული ნედლეული შემოაქვს.

„ახლა უკვე ლაბორატორიულად შემოწმებულ პროდუქციას ვყიდულობთ და ვაწარმოებთ ახალ პროდუქტს“, – ამბობს ყოლბაია.

მისი თქმით, კომპანია პროდუქციას დამზადების შემდეგ ვერ შეამოწმებს, რადგან ამის რესურსი არ გააჩნიათ. „ასეთი ანალიზები საქართველოში არ კეთდება და რომც გავაკეთოთ, პასუხები თვენახევარში ჩამოდის. ამიტომ, რადგან სურსათის უვნებლობამ გვირჩია, რომ „ჯეოსგან“ შევიძინოთ ყველა წიწაკა და სხვა მატერიალები, რადგან მას უკვე შემოწმებული შემოაქვს, ჩვენც მისგან ვყიდულობთ“.

აღნიშნული პროდუქციის გარდა ქსელიდან კიდევ სამი დასახელების პროდუქცია ამოიღეს, რომელშიც ჯანმრთელობის საზიანო საღებავი აღმოჩნდა.

Momxmarebeli.ge-ს ინფორმაციით, სურსათში „სუდანის“ ჯგუფის საღებავების გამოყენება აკრძალულია. „ამ საღებავების სისტემატური მოხმარება ჯანმრთელობისთვის მეტად საზიანოა, ვინაიდან ხელს უწყობს სიმსივნის წარმოქმნასა და გენების გადაგვარებას.“

ამავე თემაზე:

პირს, რომელიც რწმენის გამო უარს განაცხადებს პირადობის ელექტრონული [ჩიპიანი] მოწმობის მიღებაზე, შეუძლია მიიღოს პირადობის (ბინადრობის) მოწმობა ინფორმაციის ელექტრონული მატარებლის გარეშე [ანუ უჩიპოდ], მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მას ადრე არ ჰქონია აღებული პირადობის ელექტრონული მოწმობა ან ბიომეტრიული პასპორტი. ასეთ შემთხვევაში უჩიპო მოწმობა გაიცემა არაუმეტეს ერთი თვის ვადით.

იუსტიციის მინისტრის ბრძანებაში [„საქართველოს მოქალაქეთა და საქართველოში მცხოვრებ უცხოელთა რეგისტრაციისა და რეგისტრაციიდან მოხსნის, პირადობის (ბინადრობის) მოწმობის, პასპორტის, სამგზავრო პასპორტისა და სამგზავრო დოკუმენტის გაცემის წესის დამტკიცების შესახებ“] შესაბამისი ცვლილების შეტანას მინისტრმა თეა წულუკიანმა ხელი 2020 წლის 9 ივლისს მოაწერა. ახალი ბრძანების მოქმედება კი ვრცელდება მისი ამოქმედების დროისათვის [ანუ 9 ივლისისთვის] მიმდინარე წარმოებებზეც.

ამ ცვლილებით, „პირადობის (ბინადრობის) ელექტრონული მოწმობის გაცემაზე უფლებამოსილმა სააგენტოს ტერიტორიულმა სამსახურებმა პირადობის (ბინადრობის) მოწმობა ინფორმაციის ელექტრონული მატარებლის გარეშე შეიძლება გასცენ შემდეგ შემთხვევებში:

თუ პირი, რომელზეც უნდა გაიცეს პირადობის მოწმობა, რწმენის გამო უარს აცხადებს პირადობის ელექტრონული მოწმობის მიღებაზე და მას არ ჰქონია აღებული პირადობის ელექტრონული მოწმობა ან ბიომეტრიული პასპორტი.“

შესაბამისი პუნქტი, 2019 წლის დეკემბრიდან, ბრძანებაში შემდეგნაირად იყო ჩამოყალიბებული: „თუ პირი, რომელზეც უნდა გაიცეს პირადობის (ბინადრობის) მოწმობა, რწმენის გამო უარს აცხადებს პირადობის (ბინადრობის) ელექტრონული მოწმობის მიღებაზე და წარმოადგენს დოკუმენტს, რომლის საფუძველზეც დასტურდება მისი აღმსარებლობის კუთვნილების ფაქტი“, – ეს ჩანაწერი ბრძანებიდან ამოღებულ იქნა.

თავის დროზე კი, ეს ჩანაწერი მინისტრის ბრძანებაში საკონსტიტუციო სასამართლოს განჩინების საფუძველზე გაჩნდა, მთავრობას რომ აღესრულებინა ეს განჩინება.

მოსარჩელეები, ნანა სეფაშვილი და ია რეხვიაშვილი სადავოდ ხდიდნენ პირადობის მოწმობის, ასევე ბიომეტრიული პასპორტის გაცემის წესს, რომელიც არ იძლევა აღნიშნული დოკუმენტების არაელექტრონული სახით, ინფორმაციის ელექტრონული მატარებლის – ჩიპის გარეშე მიღების შესაძლებლობას.  საკონსტიტუციო სასამართლომ 2019 წლის 26 დეკემბერს აღნიშნული სარჩელის არსებითად განხილვის გადაწყვეტილება მიიღო.

შესაბამისად, საკონსტიტუციო სასამართლოს საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე, იუსტიციის სამინისტრო 2019 წლის დეკემბრიდან გასცემდა არაელექტრონულ პირადობის მოწმებებს, რომელთა მოქმედების ვადაც ასევე ერთი თვე იყო.

საბოლოოდ, 2020 წლის 4 ივნისს, საკონსტიტუციო სასამართლომ არ დააკმაყოფილა ნანა სეფაშვილის და ია რეხვიაშვილის სარჩელი, რომლითაც ისინი არაელექტრონული ანუ უჩიპო პირადობის გაცემას ითხოვდნენ.

საბოლოო გადაწყვეტილების შემდეგ, როგორც ჩანს, მთავრობამ გადაწყვიტა გააგრძელოს ერთთვიანი უჩიპო პირადობის მოწმობების გაცემა იმ შემთხვევაში, თუ რწმენის გამო მოქალაქე უარს ამბობს აიღოს ჩიპიანი მოწმობა. ოღონდ, ასეთი მოწმობა გაიცემა მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ამ კონკრეტულ მოქალაქეს ადრე არ აუღია ასეთი მოწმობა ან ბიომეტრიული პასპორტი.

ამავე თემაზე:

დღეს, 10 ივლისს, აჭარის უმაღლესი საბჭოს ფრაქცია „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ წევრმა, გია აბულაძემ ბრიფინგი გამართა. მან მოვაჭრეთა მძიმე ფინანსურ მდგომარეობაზე ისაუბრა.

გია აბულაძის თქმით, ფრაქციამ მაისის დასაწყისში წარადგინა ანტიკრიზისული გეგმა, რომლის მეთექვსმეტე პუნქტი ითვალისწინებდა ბაზრებსა და ბაზრობებზე დასაქმებული მოვაჭრეების გათავისუფლებას გადასახადებისგან და ამ თანხის სუბსიდირებას ბიუჯეტიდან, რაც არ გაითვალისწინეს ბიუჯეტის განხილვისას.

მისი თქმით, მოვაჭრეები მძიმე მდგომარეობაში არიან, ფრაქცია „ნაციონალურ მოძრაობას“ მათთან არაერთი შეხვედრა ჰქონდა და თუ მათ მხარს არ დაუჭერს სახელმწიფო, მოვაჭრეები უბრალოდ გაკოტრდებიან შემოდგომაზე.

„შევაგროვეთ მოვაჭრეთა ასობით ხელმოწერა, რითაც ეს ადამიანები ითხოვენ გადასახადისგან გათავისუფლებას. დღეს ამ ხელმოწერებს წარვუდგენთ აჭარის მთავრობას და მოვითხოვთ სასწრაფოდ მიიღონ გადაწყვეტილება მოვაჭრეების გადასარჩენად. თითოეული მოვაჭრე იხდის ყოველთვიურად, ზოგიც – ყოველდღიურად ბაზარში დგომის გადასახადს, ამ თანხაზეა საუბარი. მართალია, ის პირები, ვისიცაა სავაჭრო ცენტრები და ბაზრები, მთლიანად ვერ გაათავისუფლებენ მოვაჭრეებს გადასახადებისგან, რადგან მიმდინარე ხარჯები აქვთ, მაგრამ ვითხოვთ ამ გადასახადების დასაფარად გამოიყოს სუბსიდია ბიუჯეტიდან – დღეიდან ახალ წლამდე, რომ მოვაჭრეებს პანდემიის მძიმე ტვირთი შეუმსუბუქდეთ,“- ამბობს გია აბულაძე.

როგორც ფრაქციის წევრი ამბობს ამბობს, მას აქტიური კავშირი აქვს ბაზრებსა და ბაზრობებზე დასაქმებულ მოვაჭრეებთან და მათ დიდ უმრავლესობას აქვს საბანკო ვალდებულებები, ასევე ბევრი სხვა ფინანსური პრობლემა, რასაც ისინი სახელმწიფო სუბსიდირების გარეშე, დამოუკიდებლად ვერ გაუმკლავდებიან.

ამავე თემაზე: 

„ბათუმის რესპუბლიკური საავადმყოფო, სადაც ახლა კოვიდცენტრია მოწყობილი, არ არის მრავალპროფილური კლინიკა. შესაბამისად, პაციენტებს, რომლებსაც აქვთ კორონავირუსი და ამავდროულად სხვა დაავადებები, მათ ვერ მოემსახურებიან. სასურველია, ერთ სივრცეში მოხდეს პაციენტების მომსახურება,“ – განაცხადა დღეს, 10 ივლისს „ლელოს“ წევრმა და ბათუმის რესპუბლიკური კლინიკის ექიმმა, დავით მამულაძემ. ექიმის თქმით, კლინიკა სასწრაფოდ უნდა აღიჭურვოს სრულად.

ამ ეტაპზე ბათუმის რესპუბლიკურში [ახალ შენობაში] კორონავირუსით დაავადებული 6 პაციენტია მოთავსებული, მათი ჯანმრთელობის მდგომარეობა სტაბილურია.

როგორ უმკურნალებენ კორონავირუსით დაავადებულ პაციენტს, თუკი მას, მაგალითად, კარდიოლოგიური პრობლემებიც აქვს? – ვკითხეთ რესპუბლიკური საავადმყოფოს კლინიკურ მენეჯერს, გია კიკაბიძეს.

„როგორც შევძლებთ, მოვემსახურებით, თუ ჩვენს ძალებს აღემატება, არსებობს კატასტროფის მედიცინა და გადავიყვანთ სხვა კლინიკაში. საავადმყოფოს აღჭურვის პროცესზე ჯანდაცვის სამინისტროში გიპასუხებენ,“ – გვითხრა გია კიკაბიძემ.

კითხვაზე, რომელი კლინიკა მიიღებს ბათუმში კორონავირუსით დაავადებულ პაციენტს, გია კიკაბიძემ ასე გვიპასუხა:

„ვერ გეტყვით, ამაზე ვერ გიპასუხებთ… ჯერჯერობით, ვინც აქ გვყავს, ყველას ჯანმრთელობის მდგომარეობა სტაბილურია,“ – აღნიშნა მან „ბათუმელებთან“.

ვიდრე კონკრეტულ პრობლემაზე კითხვას უპასუხებდა, ზაალ მიქელაძემ, აჭარის ჯანდაცვის მინისტრმა ისაუბრა იმაზე, რომ კორონავირუსის წარმატებული მართვა „პოლიტიკურ ელიტას ძალიან აღიზიანებს“ და „ვიღაცები თითიდან გამოწოვილ მიზეზს ეძებენ, რომ თემა მეტ-ნაკლებად შეატრიალონ“.

აჭარის ჯანდაცვის მინისტრის განმარტებით, ყველა სერვისი ერთ კლინიკაში ვერ იქნება და სამინისტროს კერძო კლინიკებთან კონტრაქტები აქვს გაფორმებული კონკრეტული მომსახურების მისაღებად.

„ვუშვებთ, რომ შესაძლოა წარმოიშვას მსგავსი პრობლემა, მაგრამ მთელი სტრუქტურა ამაზე მუშაობს, ამ დროს სად უნდა გადავიდეს პაციენტი კონკრეტული გაიდლაინით, კერძო კლინიკებს აქვთ შესაბამისი ბოქსირებული განყოფილებები,“ – აღნიშნა აჭარის ჯანდაცვის მინისტრმა და კონკრეტული შემთხვევაც გაიხსენა, როცა კორონავირუსით დააავადებული პაციენტი თბილისში სამშობიაროდ ინფექციურიდან სხვა კლინიკაში გადაიყვანეს, სადაც სამშობიარო ბლოკია.

„ნებისმიერ კოლეგას ვთხოვ, ადამიანურად, სამუშაო საათებში იქნებ მეტი დრო დაუთმონ პაციენტებს, ვიდრე პარტიულ აქტივობებს,“ – დასძინა ზაალ მიქელაძემ.

საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურის ცნობით, 9 ივლისს საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურის მაშველებმა შავი ზღვის სანაპირო ზოლზე აკრძალვის მიუხედავად წყალში შესული 8 ადამიანის სიცოცხლე გადაარჩინეს.

საგანგებოს ცნობით, შემთხვევები ქობულეთსა და ბათუმში დაფიქსირდა. ყველა მათგანი ნაპირზე უვნებლად იქნა გამოყვანილი. მათ სიცოცხლეს და ჯანმრთელობას საფრთხე აღარ ემუქრება.

„მთელს სანაპიროზე დღის განმავლობაში 2-4-ბალიანი შტორმი ფიქსირდებოდა და აღმართული იყო წითელი ალამი, რაც ზღვაში შესვლის აკრძალვის დროებითი მანიშნებელია.

საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახური მოგიწოდებთ, დაიცვათ უსაფრთხოების წესები, ყურადღება მიაქციოთ ამკრძალავ ნიშნებს და დაემორჩილოთ მაშველების მითითებებს. არ შეხვიდეთ წყალში არაფხიზელ მდგომარეობაში ან ნაბახუსევზე. დაუშვებელია ბავშვების და მოზარდების უყურადღებოდ დატოვება სანაპიროს ზოლსა და წყალში,“ – აღნიშნულია საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურის მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში.

__________

ფოტო არქივიდან.

ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის ინფორმაციით, ქობულეთში ხორცის ნახევარფაბრიკატების ფალსიფიკაციის ფაქტზე, კომპანიის ხელმძღვანელი პასუხისგებაში მისცეს.

უწყების ცნობით, გამოძიებით დადგინდა, რომ ბრალდებული, რომელიც იყო ქობულეთის მუნიციპალიტეტში მოქმედი ერთ-ერთი კომპანიის ხელმძღვანელი, საამქროში აწარმოებდა თვისობრიობაშეცვლილ ხორცის ნახევარფაბრიკატებს.

„ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად, პროდუქტის შემადგენლობა არ შეესაბამებოდა ეტიკეტზე მითითებულ მონაცემებს, მზა პროდუქტში დაბალი იყო ცხიმის, ცილისა და ფარშის მასური წილის შემცველობა, ასევე ენერგეტიკული ღირებულება,“ – აღნიშნულია განცხადებაში. 

გამოძიება მიმდინარეობს საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 197-ე მუხლის პირველი ნაწილით, რაც სასჯელის სახით ითვალისწინებს თავისუფლების აღკვეთას 1-დან 3 წლამდე ვადით.

____________

ფოტოზე: კადრი ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის მიერ გავრცელებული ვიდეომასალიდან.

„ხშირად ტურისტებს არ აქვთ ინფორმაცია, რომ საქართველოს ნაწილი ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, დასავლეთისკენ როცა მოვდივართ, ყოველთვის ვაჩერებ წეროვანთან და ვუყვები მათ, როგორ ვერ ბრუნდებიან მშობლიურ სოფლებში ადამიანები. ადამიანები, რომლებიც საკუთარ ქვეყანაში დევნილებად იქცნენ“, – ამბობს თამარ ფანჩულიძე, არცთუ ისე ჩვეულებრივი გიდი იმ ნიშნით, რომ მის მსგავსად, ერთდროულად გიდიც და მძღოლიც საქართველოში მხოლოდ რამდენიმე ქალია. თამარი ერთ-ერთი მათგანია.

საჯარო სამსახურში მუშაობდა, დილის ცხრა საათიდან საღამოს ექვსამდე. მერე ეს რიტმი მობეზრდა და გადაწყვიტა საკუთარი ცხოვრების რიტმი თავად დაეგეგმა, ასე გადაწყვიტა გიდობა. თავიდან ტურსააგენტოები აკავშირებდნენ თამარს ტურისტებთან, მერე ამას დამოუკიდებლად აკეთებდა, ახლა კი მძღოლიც თავადაა, გიდიც და ტურისტებიც პირდაპირ მას უკავშირდებიან საქართველოში მოგზაურობის დასაგეგმად.

მშობლიურის გარდა სამი ენა იცის, ინგლისური, რუსული და არაბული. არაბულის სწავლა მას შემდეგ დაიწყო, რაც ბევრი ტურისტი დაუკავშირდა არაბული ქვეყნებიდან, მათ კი ინგლისური ცუდად იცოდნენ.

როგორც თამარი ამბობს, მძღოლობა და გიდობა ერთდროულად მარტივი არ არის, რადგან საჭის მართვას და პარალელურად საუბარს დიდი კონცენტრაცია სჭირდება.

„ვმართავ საჭეს, თან ვლაპარაკობ, ყველა გიდის მსგავსად მეც ერთდროულად ვარ ექთანი, ფოტოგრაფი, გიდი, ბავშვების მომვლელი, პირადი მცველი და შეთავსებით ყველაფერი“, – ამბობს თამარი.

გიდებზე, რომლებიც საჭესაც მართავენ და ამბებსაც საინტერესოდ გადმოსცემენ, მოთხოვნა დიდია, რადგან მცირე, 3-4-კაციანი საოჯახო და მეგობრების ჯგუფებისთვის ეს კომფორტულია.

როგორც თამარი ამბობს, მას შემდეგ, რაც მან საჯარო სამსახური დატოვა, ბევრად მეტს გამოიმუშავებს. მისი ავტომანქანა სუზუკი XL7 გათვლილია 4 ადამიანზე, შეუძლია ბავშვების სავარძლების დამატებაც, ეს ჯიპი გიდი-მძღოლის განუყრელი ატრიბუტია. მართალია, ყოველთვის დაგეგმილი აქვს, სად და რას აჩვენებს ტურისტებს, მაგრამ აღნიშნავს იმასაც, რომ ყოველთვის იტოვებს გზიდან გადახვევის შესაძლებლობას და თუ ტრასიდან 10 კილომეტრში რამე საინტერესო, ლამაზი ან ისტორიული ადგილია, აუცილებლად აჩვენებს ყველას.

საუბრობს ტურისტების ინტერესებსა და საკუთარ გამოცდილებაზე, თუ რა აინტერესებთ ყველაზე მეტად მათ საქართველოში.

„ქართული სამზარეულო, ბუნება რომ ყველას მოსწონს, ეს არ არის ახალი ამბავი, მაგრამ ხშირად ტურისტებს უკვირთ, როგორ შევძელით საუკუნეების განმავლობაში პატარა საქართველო ყოფილიყო მრავალეროვანი და მრავალრელიგიური ქვეყანა, საქართველოს მულტიკულტურულობა ტურისტებისთვის ჩვენი მიმზიდველობის ერთ-ერთი მთავარი განმსაზღვრელია“, – ამბობს გიდი.

თამარმა იცის, რომ მის მსგავსად გიდ-მძღოლად 4, 5 ქალი მუშაობს საქართველოში, მაგრამ პირადად არც ერთ მათგანს არ იცნობს. ყველაზე რთულად სვანეთისკენ მიმავალ გზას იხსენებს, თუშეთსა და მთიან აჭარაში ტურისტების აყვანას კი სამომავლოდ გეგმავს.

როგორც გიდი-მძღოლი ამბობს, ტურისტები, რომლებიც ერთხელ ჩამოდიან, მეორედაც ბრუნდებიან საქართველოში, ხშირად ერთკვირიანი ტურით მოდიან, მერე კი ხვდებიან, რომ ეს არ არის საკმარისი და შემდეგ, ან იმავე წელს ორი კვირით მოგზაურობენ, ყველაფერი რომ მოასწრონ.

„პანდემიამ კი ყველაფერი არია. ბოლო ტური მარტში მქონდა, მერე საზღვრებიც მალევე ჩაიკეტა, 10 ტური გამიუქმდა. შიდა ტურისტები მე საერთოდ არ მყავს. ინდივიდუალური, 3-4-კაციანი ტურებით ქართველები არ ინტერესდებიან, მთლიანად გაჩერებული ვარ ახლა. გიდები საზღვრების გახსნის მოთხოვნით აპირებენ მალე აქციების გამართვას, მათ აუცილებლად შევუერთდები“, – ამბობს თამარ ფანჩულიძე.

„ბათუმის წყლის“ ინფორმაციით, ავარიული დაზიანების გამო დღეს, 10 ივლისს, 11 საათიდან 18 საათამდე წყლის მიწოდება შეუწყდება ზურაბ გორგილაძის ქუჩას, ლუკა ასათიანისა და ბარათაშვილის ქუჩების მონაკვეთს.

„წყალმომარაგების მიწოდების აღდგენის შემდეგ, შესაძლოა სარემონტო სამუშაოების გამო, წყალი იყოს მცირედით ამღვრეული, რაც გამოწვეულია მილზე არსებული ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო მინერალების ჩამორეცხვით.

გთხოვთ, წყლის მიწოდების აღდენის შემდეგ, ონკანი გააღეთ და წყალი ადინეთ რამდენიმე წუთით, შესაძლო ამღვრეული წყლის გამოშვების მიზნით,“ – აღნიშნულია კომპანიის განცხადებაში.

საერთაშორისო-საკონსულტაციო ორგანიზაცია Cushman and Wakefield Georgia – ის ინფორმაციით, რომელმაც პანდემიამდე და პანდემიის პერიოდში სამშენებლო ბიზნესის ბაზარზე არსებული მონაცემები შეადარა ერთმანეთს, პესიმისტური მოლოდინების მიუხედავად, ბათუმის დეველოპერების აბსოლუტური უმრავლესობა ინარჩუნებს არსებულ საფასე პოლიტიკას.

კვლევაში მონაწილე კომპანიები ირწმუნებიან, რომ გასაყიდი ფასის კლება არ არის მოსალოდნელი. ასეთი პასუხების პარალელურად, დეველოპერების ნაწილი აქტიურად აწარმოებს სხვადასხვა ტიპის კამპანიას, რომლის ფარგლებშიც მყიდველებს სპეციალურ პირობებსა და ფასდაკლებებს სთავაზობენ კონკრეტულ ფართობებზე.

კვლევის მიხედვით, ბათუმის რეზიდენტული ბაზარი საკმაოდ მზარდია და ქალაქს ყოველწლიურად ემატება ათასობით ახალი აპარტამენტი. შესაბამისად, კონკურენციაც მაღალია. კომპანიებს მუდმივად უწევთ დიდი რესურსის გამოყოფა მარკეტინგის მიმართულებით, როგორც საქართველოში, ასევე ქვეყნის საზღვრებს გარეთ. ამის გათვალისწინებით, საინტერესოა, რომ გამოკითხულთა უმრავლესობა არ აპირებს მარკეტინგული მიმართულების ოპტიმიზაციას ან ანტიკრიზისული გეგმის შემუშავებას.

რაც შეეხება საკადრო პოლიტიკას, მიუხედავად არსებული სირთულეებისა, კვლევაში მონაწილე ყველა დეველოპერმა თანამშრომლების შენარჩუნება შეძლო. მათმა 78%-მა, აპრილის ჩათვლით შეძლო დროებით დაქირავებული მუშახელის, თუ მუდმივი თანამშრომლების ანაზღაურების სრულად დაფარვა, ხოლო 22%-მა მხოლოდ ნაწილობრივ შეასრულა ეს მოვალეობა.

კვლევის ფარგლებში დეველოპერულმა კომპანიებმა ის კონკრეტული მიმართულებები გამოკვეთეს, რა მხრივაც ელიან ან საჭიროებენ მხარდაჭერას, როგორც სახელმწიფოს, ასევე საფინანსო სექტორის მხრიდან. ერთ-ერთ მნიშვნელოვანი მხარდაჭერა დღგ-ს, საშემოსავლოსა და ქონების გადასახადთან დაკავშირებული შეღავათებია.

გარდა ამისა, დეველოპერებმა ისაუბრეს ეროვნული ვალუტის გაუფასურების შეჩერების მნიშვნელობაზე. რესპონდენტების თქმით, აუცილებელია პროექტების ჩაბარების ვადების გადახედვა, ვინაიდან არსებულმა მდგომარეობამ მნიშვნელოვნად შეაფერხა, როგორც მშენებლობის, ასევე გაყიდვების პროცესი. ეს ფინანსური რესურსის გენერირების უმნიშვნელოვანესი წყაროა.

კვლევის მიხედვით, განსაკუთრებული ყურადღება დეველოპერებმა ფინანსური ინსტიტუციების მხრიდან შეღავათების აუცილებლობაზე გაამახვილეს. მათი თქმით, საპროცენტო განაკვეთის გადახედვა სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია, რაც მათ დაეხმარება პოსტკრიზისული პერიოდის სირთულეების დაძლევაში.

იპოთეკურ სესხებთან მიმართებაში, გამოკითხულთა უმეტესობისთვის ცვლილებები გაყიდვებზე მნიშვნელოვან გავლენას ვერ მოახდენს, ვინაიდან ბათუმის რეზიდენტული უძრავი ქონების მყიდველთა უმრავლესობა უცხოელები არიან, მხოლოდ მათი მცირედი ნაწილი სარგებლობს საბანკო მხარდაჭერით.

ბათუმის დეველოპერები პოტენციურ მყიდველებს, ძირითადად, შიდა უპროცენტო განვადებას სთავაზობენ, რაც მათი თქმით, გაყიდვებისთვის მნიშვნელოვანი სტიმულია.

მაისში საქართველოს მთავრობამ ანტიკრიზისული გეგმის ფარგლებში დეველოპერთა მხარდაჭერის გეგმა წარადგინა, რომელიც ასევე მყიდველებისთვის იპოთეკური სესხის საპროცენტო განაკვეთის 4%-ის სუბსიდირებას გულისხმობს. სუბსიდია გაიცემა არაუმეტეს 200 000 ლარიან სესხებზე და შეეხება მხოლოდ მათ, ვინც 2020 წლის 1 ივნისიდან 2021 წლის 1 იანვრამდე სესხს ახალაშენებული ბინის შესაძენად აიღებს. რაც შეეხება დეველოპერებს, მთავრობის დადგენილებით, სახელმწიფო აუქციონის ფარგლებში, სახელმწიფო დევნილებისთვის 1 800 საცხოვრებელ ბინას შეიძენს, რომლის ღირებულებაც 150 000 მლნ ლარი იქნება, თუმცა ამ ბინების გასაყიდი ფასი არ უნდა აღემატებოდეს 1,700 ლარს 1 კვადრატულ მეტრზე. კვლევის ავტორების ვარაუდით, ვინაიდან ბათუმის რეზიდენტულ ბაზარზე გასაყიდი აპარტამენტების კვადრატული მეტრის ფასი გაცილებით მაღალია, ვიდრე სახელმწიფოს მსყიდველუნარიანობა. ნაკლებად სავარაუდოა, რომ ეს დადგენილება ბათუმის დეველოპერებსაც შეეხოს.

____

ამავე თემაზე:

„სანაპიროებზე წყალმცენარეების გაჩენა დაკავშირებულია წყლის რაოდენობის შემცირებასთან, ეს პირდაპირ კავშირშია გლობალურ დათბობასთან,“ – ამბობს „მწვანეთა მოძრაობა – დედამიწის მეგობრების“ ხელმძღვანელი, ნინო ჩხობაძე. მას გლობალური დათბობის შესახებ ვესაუბრეთ, რის შედეგებიც უკვე ჩანს. ნინო ჩხობაძე, როგორც ექსპერტი და მესამე სექტორის წარმომადგენელი, ჩართულია ხელისუფლების მიერ ჩამოყალიბებულ სამუშაო ჯგუფში. ამ ჯგუფმა უნდა განსაზღვროს, რა შეიძლება გააკეთოს საქართველომ ემისიების შესამცირებლად ანუ გლობალური დათბობის წინააღმდეგ.

• ქალბატონო ნინო, პირველ რიგში, ზღვის სანაპირო ზოლზე  წყალმცენარეების მომრავლებაზე მინდა გკითხოთ. როგორც ვიცით, კვლევა დაწყებულია. თქვენი აზრით, რამდენად შეიძლება ეს უკავშირდებოდეს გლობალურ დათბობას? 

პირველ რიგში, ამას სჭირდება შესწავლა. წყალმცენარეების გავრცელებას, ზოგადად, იწვევს სერიოზული დაბინძურება, რაც შესაძლოა მდინარეებიდანაც იყოს შემოსული. ბევრ ტბასაც ძალიან უჭირს, რადგან დაწყებულია დაჭაობების პროცესი. დაბინძურების გარდა, ზღვის სანაპიროებზე წყალმცენარეების გაჩენა დაკავშირებულია წყლის რაოდენობის შემცირებასთან, რაც პირდაპირ კავშირშია გლობალურ დათბობასთან: მაღალი ტემპერატურა, დაბინძურება ფეკალიებით, საკანალიზაციო სისტემით, კარგი გარემოა წყალმცენარეების გასამრავლებლად.

ამავე თემაზე: შავი ზღვის სანაპიროზე უჩვეულოდ ჭარბი რაოდენობის წყალმცენარეა

• რამდენად სწორია მოსაზრება, რომ ტყეებშიც ხანძრის მომრავლება გლობალური დათბობის შედეგია?

კი, ესეც გლობალური დათბობის ერთ-ერთი ინდიკატორია, ისევე, როგორც ჩამომდინარე წყლების შემცირება, მიწისქვეშა წყლის დონის დაწევა, აგროვადების ცვლილებები, რაც უკვე მოხდა აშკარად ჩვენს შემთხვევაში.

• გვითხარით, როგორ შეიძლება იწვევდეს ტყეში ხანძარს გლობალური დათბობა? 

საქართველოს ტყეებისთვის ხანძარი ასეთი სიხშირით არ იყო დამახასიათებელი. ხანძარს დღეს იწვევს ნებისმიერი ნამწვი – ნალექის რაოდენობა არ არის მაღალი, რამაც შესაძლოა გამოიწვიოს აალება. ტყეებში არ გვაქვს ხანძარსაწინააღმდეგო ღონისძიებები გატარებული, რაც ერთადერთი პრევენციაა. მთავარი ამოცანაა სიფრთხილე, რომ ნამწვი არ გადააგდონ, თუნდაც სიგარეტის, რადგან იმდენად გამომშრალია მთელი ეკოსისტემა და იმდენად მაღალია ტემპერატურა, რომ აუცილებლად აალდება. ჩვენ ზამთარშიც გვქონდა ხანძარი ტყეებში. ეს რეალურად იმის შემდეგია, რომ ნალექების რაოდენობა შემცირდა. ზამთარშიც კი იყო სერიოზული გვალვა და ახლაც გვაქვს გვალვა.

• კიდევ რაზე აისახა უკვე საქართველოში გლობალური დათბობა?

მაგალითად, მყინვარების დნობაზე, ასევე მიწისქვეშა წყლების დაწევაზე. დღეს, როცა ჭებს თხრიან, უფრო დიდი სიღრმეა ამისთვის საჭირო, ასევე, სადაც იყო მოწყობილი ჭა, იქ თოკების დაგრძელება დასჭირდათ.

• რა კონკრეტული მეთოდები არსებობს გლობალური დათბობის წინააღმდეგ ბრძოლისთვის და რას ვაკეთებთ ამ კუთხით ჩვენ? 

ამ დროისთვის მზადდება სპეციალური ვალდებულებების პაკეტი, თუ როგორ უნდა შემცირდეს ემისია. ორი ტიპის გეგმა უნდა მომზადდეს: ერთი არის გლობალურ პროცესებთან შერბილების კუთხით და მეორე – ადაპტირებასთან დაკავშირებით. პარიზის შეთანხმებიდან გამომდინარე, საქართველომ დეკემბრის ბოლომდე უნდა წარმოადგინოს ეს გეგმა და ასევე ეროვნული ვალდებულებები, შესაბამისი მოქმედების გეგმით. საქართველო იღებს ვალდებულებას ემისიის 35 პროცენტით შემცირებაზე. ეს ჯგუფი მუშაობს გარემოს და სოფლის მეურნეობის სამინისტროში. მე, როგორც ექსპერტი, ჩართული ვარ ამ პროცესში.

• რა უნდა ჩაიწეროს ამ გეგმაში? 

ერთ-ერთი ყველაზე კონკრეტული ღონისძიება არის ენერგოეფექტურობის შესახებ კანონის მიღება, რაც ნაწილობრივ უკვე მიღებულია, ასევე საჭიროა ენერგოუსაფრთხოებასთან დაკავშირებული ღონისძიებების გატარება, ენერგოეფექტური მშენებლობები, რომელიც არ მისცემს საშუალებას დეველოპერებს, ააშენონ იმ ტიპის სახლები, რომლებიც ტემპერატურას კარგავენ, უნდა დაინერგოს ასევე ენერგოეფექტური ტექნოლოგიები საწარმოებში. ჩვენ ასევე უნდა დავიწყოთ წვეთოვანი რწყვა და არა ასე, კვალში მიშვებით. ამ გზით წყალი თითოეულ მცენარესთან მიდის. ეს რაციონალურია და თან ნაკლებ რესურსს მოითხოვს – წყალი ნაკლები იხარჯება.

• როგორია ჰიდროელექტროსადგურების გავლენა ამ პროცესზე? 

გააჩნია, სად და როგორ. ზოგადად, სადგურები არ ითვლება დამაზიანებლად, თუმცა ზოგიერთ შემთხვევაში ისეთი სახე მიიღო, რომ ეს უფრო ზიანის მომტანია და არა შემარბილებელი. დიდი წყალსაცავები არ ითვლება პრიმატდამცავად, დიდი სარკეები არ უნდა გაკეთდეს, ეს არ არის სწორი პოლიტიკა. ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში უნდა განიხილებოდეს, როგორ ზემოქმედებს ეს კლიმატზე და კლიმატი რა ზემოქმედებას მოახდენს გარემოზე. ერთ-ერთი ინდიკატორი, რაც ზემოთ არ დამისახელებია, არის წყალდიდობები, ღვარცოფი, მეწყერი… აჭარა მეწყერსაშიში ზონაა და აქ პრევენციული ღონისძიებების გატარება მნიშვნელოვანი ფაქტორია.

• რას აჩვენებს მსოფლიო პრაქტიკა – რამდენად სწრაფად ვითარდება გლობალური დათბობა და რა ტიპის საფრთხის მოლოდინი უნდა გვქონდეს? 

მიიჩნევა, რომ ეს პროცესი არის ძალიან სწრაფი და გეომეტრიული პროგრესიით ვითარდება. იცვლება მეთოდები, შესაბამისად, ახალი სცენარები იდება. ერთ-ერთი მთავარი საფრთხე, რასაც გლობალურად ელიან, ეს არის ზღვის დონის აწევა 50 სანტიმეტრიდან მეტრ-ნახევრამდეც კი. ჩვენთვის ნებისმიერი სცენარი, მათ შორის, წყლის დონის 50 სანტიმეტრით აწევა, იქნება სერიოზული პრობლემა – ზღვა შემოვა ნაპირზე.

• ნაპირსამაგრი სამუშაოები უკვე დასრულდა შავი ზღვის სანაპიროზე. თქვენი ინფორმაციით, არის გათვალისწინებული ეს რისკები? 

ეს არის ძალიან საინტერესო საკითხი. რამდენადაც მე ვიცი, ეს რისკები შესწავლილი არ არის. ის, რაც მოხდა გრიგოლეთში, ნიშნავდა არასწორ ქმედებას პლაჟების გამაგრების კუთხით… კოლხეთის დაბლობი არის ზღვის დონიდან დაბალ ნიშნულზე და ის იცავს ზღვის შემოსვლას ნაპირზე, თუმცა თუ პლაჟები იქნება ამორტიზებული, იქნება საფრთხე, რომ ზღვა შემოგვივარდეს ხმელეთზე. ამიტომაც, მრავალსართულიანი სახლების მშენებლობა ნაპირზე მიზანშეწონილი არ არის. ნაპირი არ არის მყარი, ის მოძრავია. მინიმუმ 500-მეტრიან ზოლში არანაირი ქმედება არ უნდა განხორციელდეს ზღვის სანაპიროზე. მთავარი არის დაკვირვების სისტემის არსებობა და სანაპირო ზოლის ინტეგრირებული მართვა. ამ კუთხით კანონპროექტი მომზადებულია, ის დაახლოებით 15 წლის წინ შევიდა პარლამენტში, მაგრამ ჯერ კიდევ თაროზე დევს.