Batumelebi

ბოლო პერიოდში ერთი კოლოფი ფილტრიანი სიგარეტი მინიმუმ ერთი ლარით გაძვირდა. სწორედ ამიტომ მწეველთა ნაწილი ფილტრიანი სიგარეტიდან გასახვევ თამბაქოზე გადავიდა, რაც გაცილებით იაფია. რამდენით შემცირდა ფილტრიანი სიგარეტის რეალიზაცია და რამდენით გაიზარდა გასახვევი თამბაქოს მოხმარება, ოფიციალური სტატისტიკა ამ დროისთვის ჯერ არ არსებობს.

ბათუმში სიგარეტი და თამბაქო ბითუმად, ძირითადად,  წერეთლის ქუჩაზე იყიდება. ფილტრიანი სიგარეტით მოვაჭრეებმა „ბათუმელებს“ უთხრეს, რომ სიგარეტის გაძვირების შემდეგ გაყიდვები თითქმის განახევრდა.

„ბევრი თამბაქოზე გადავიდა, ზოგმა თავიც კი დაანება მოწევას, ალბათ. 50%-ით შემიმცირდა ვაჭრობა გასულ წელთან შედარებით. მარტიდან კიდევ გაძვირდებაო ამბობენ და ეს მაჩვენებელიც განახევრდება და თუ ასე გაგრძელდა, წავალ ალბათ სახლში“, – გვითხრა ფილტრიანი სიგარეტით მოვაჭრემ.

ადგილობრივი [აჭარაში მოყვანილი] თამბაქოს გამყიდველების თქმით, ახლა შედარებით მეტ თამბაქოს ყიდიან, ვიდრე ერთი თვის წინ, მაგრამ ადგილობრივ თამბაქოზე გაცილებით მეტად მოთხოვნა ევროპულ თამბაქოზე გაიზარდა.

ეს დაგვიდასტურა იმ გამყიდველმა, რომელიც აქ ე.წ. ევროპული თამბაქოთი ვაჭრობს: „გაცილებით ბევრი ყიდულობს მას შემდეგ, რაც ფილტრიანი სიგარეტი გაძვირდა. თუმცა, დღეს [15 თებერვალს – ავტ.] 50-თეთრით გაძვირდა თამბაქო. კილოგრამი გუშინ 60 ლარი რომ ღირდა, იმ თამბაქოს დღეს 65 ლარად ვყიდი. ფასები სხვადასხვა თამბაქოზე სხვადასხვაა და კილოგრამი 85 ლარიც ღირს“.

„ვეწეოდი შედარებით დაბალფასიან სიგარეტს, რომელიც ღირდა 3,7 ლარი. დღეში ერთი კოლოფი არ მყოფნიდა და თვეში მიჯდებოდა 150 ლარამდე. ეს სიგარეტი ახლახან ისევ გაძვირდა, ამიტომ მთლიანად გადავედი გასახვევ თამბაქოზე. ახლა დღეში, საშუალოდ, თამბაქოში 1,1 ლარს ვხარჯავ, ანუ თვეში გამოდის 33 ლარი. გასახვევი თამბაქო სამჯერაც რომ გაძვირდეს, მაინც მოგებული ვრჩები ფინანსურად, ვინაიდან თვეში დამეხარჯება 100 ლარამდე, 200 ლარის ნაცვლად“, – გვეუბნება ერთ-ერთი მწეველი.

თამბაქოს კონტროლის ალიანსის ხელმძღვანელი გიორგი ბახტურიძე ამბობს, რომ ოფიციალური სტატისტიკის არარსებობის მიუხედავად, აშკარაა გასახვევ თამბაქოზე მოთხოვნილების ზრდა, ამ უკანასკნელის დაბალი ფასის გამო:

„როცა 2017 წელს ფილტრიანი სიგარეტის აქციზი გაიზარდა, მწეველთა ნაწილი უფილტრო სიგარეტზე გადავიდა, რადგან აქციზის გადასახადი და, შესაბამისად, ფასიც იყო დაბალი. ახლა უფილტრო სიგარეტის აქციზი გაიზარდა და 60 თეთრის ნაცვლად 1 ლარი და 10 თეთრია, ამიტომ უფილტრო სიგარეტიც გაძვირდა. შესაბამისად, მწეველთა ნაწილი უკვე გასახვევ თამბაქოზე გადავიდა. ბაზარზე ასეთი თამბაქოს ფასი საკმაოდ დაბალია, ვინაიდან აქციზის გადასახადს, რაც დაწესებულია კანონით, გასახვევ თამბაქოზე არავინ იხდის“.

თამბაქოს კონტროლის ალიანსში ამბობენ, რომ 1 კილოგრამ თამბაქოზე აქციზის გადასახადი 35 ლარია, თუმცა ამას, ფაქტობრივად, არავინ იხდის, არც ადგილობრივ თამბაქოზე და არც იმპორტირებულზე, რომელიც ქვეყანაში შემოდის ნედლეულის სახით.

„ნედლეულის სახით შემოტანილი თუ ადგილობრივი თამბაქო, იქნება დაუჭრელი – ფოთლების სახით თუ დაჭრილი და გასახვევად გამზადებული, როცა ბაზარში იყიდება, მასზე გადასახადი უნდა გადაიხადონ. მართალია, ამ გადასახადს არავინ იხდის, მაგრამ ჩვენ ვფიქრობთ, რომ კონტროლი ამ კუთხით უნდა გამკაცრდეს. არა თუ 35 ლარი, არამედ 1 კილოგრამ გასაყიდ თამბაქოზე გადასახადი 100 ლარი მაინც უნდა დაწესდეს. ჩვენ ვფიქრობთ, რომ მწეველს, რომელიც ფილტრიან სიგარეტს ეწევა, ფასის გამო არ უნდა უღირდეს უფილტრო თუ გასახვევ თამბაქოზე გადასვლა“, – ამბობს გიორგი ბახტურიძე.

მისივე თქმით, ადგილობრივი თამბაქო ძალიან ცოტაა, შესაბამისად, თამბაქოს იმპორტი გასულ წელს წინა წელთან შედარებით გაიზარდა – „თამბაქო შემოდის სხვადასხვა ფორმით, დაფასოებულიც, რაზედაც იხდიან გადასახადს და ნედლეულის სახითაც – ზოგი მიდის ფაბრიკამდე და ზოგიც ბაზარზე უაქციზოდ იყიდება“.

„35 ლარი რომ გადასახადი გადავიხადოთ, მაშინ ერთი კილო თუთუნი, რომელსაც, საშუალოდ, 50 ლარად ვყიდით დღეს, 100 ლარად უნდა გავყიდოთ და არ მგონია ამ ფასად გაიყიდოს. დავანებებთ ალბათ თავს და წავალთ სახლში. ისე, ვინმე რომ ჩაიბარებდეს თამბაქოს, თუნდაც სახელმწიფო, აქ საერთოდ არ დავდგებოდით“, – ამბობენ ადგილობრივი თამბაქოს გამყიდველები.

ფილტრიან სიგარეტზე მართალია აქციზის გადასახადი არ გაზრდილა, თუმცა სიგარეტი მაინც გაძვირდა. გიორგი ბახტურიძის თქმით, ამის მიზეზი, ძირითადად, ადვალური გადასახადის გაძვირებაა.

საქართველოში სიგარეტზე აქციზის გარდა იხდიან ადვალურ გადასახადსაც, რომელიც სიგარეტის ფასიდან გამომდინარეობს. ეს გადასახადი ფილტრიან სიგარეტზე მისი ღირებულების 10% იყო. მთავრობამ იგი სამჯერ, 30%-მდე გაზარდა. ასეა იმპორტირებულ ფილტრიან და უფილტრო სიგარეტზე, ადგილობრივ ნაწარმზე კი ეს გადასახადი კვლავ 10% დატოვა.

გიორგი ბახტურიძის თქმით, სიგარეტი კიდევ გაძვირდება „იქედან გამომდინარე, რომ ზოგს ადვალური გადასახადის და აქციზის გაძვირებამდე ჰქონდა სიგარეტი შემოტანილი, რაც ძველი აქციზით იყიდება. ახალი აქციზით რაც შემოვა, იმაზე ფასებიც გაიზრდება“.

საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის მონაცემებით, საქართველოში 2019 წლის იანვარში თამბაქოს ნაწარმზე ფასები 20 პროცენტით გაიზარდა.

ამავე სამსახურის მონაცემებით:

2018 წელს საქართველოში 202 943 900 აშშ დოლარის ღირებულების თამბაქო და თამბაქოს ნაწარმია [სიგარეტი, სიგარა და სხვ.] შემოტანილი, რაც თითქმის ორჯერ მეტია 2017 წლის მაჩვენებელზე [113 390 900 აშშ დოლარი].

2018 წელს საქართველოდან გატანილია 160 567 700 აშშ დოლარის ღირებულების თამბაქო და თამბაქოს ნაწარმი, რაც თითქმის 3,5-ჯერ მეტია 2017 წლის ექსპორტთან შედარებით [47 033 200 აშშ დოლარი].

თუ იმპორტისა და ექსპორტის მაჩვენებლებს შევადარებთ და გავითვალისწინებთ, რომ საქართველოდან ძირითადად იმპორტირებული თამბაქო და თამბაქოს ნაწარმი გადის, გამოდის, რომ 2017 წელს უშუალოდ საქართველოს ბაზარზე დაახლოებით 66 მილიონი აშშ დოლარის ღირებულების იმპორტირებული თამბაქო და თამბაქოს ნაწარმი დარჩა, ხოლო 2018 წელს გაცილებით ნაკლები  – 42 მილიონი აშშ დოლარის.

ამ თემაზე: სიგარეტის მოვაჭრეები: სიგარეტი გაძვირდა და კიდევ გაძვირდება

სასამართლოს გადაწყვეტილებით 60 წლის მალხაზ ბაკურიძეს ორ მცირეწლოვან შვილთან და მეუღლესთან ერთად 20 აპრილს შინიდან გამოსახლება ემუქრება. მალხაზ ბაკურიძის ვალი ჯამში 65 000 $ -ია.

იპოთეკით დაზარალებულთა შეკრებაზე, მან აღსრულების ეროვნული ბიუროს წარმომადგენელ ქალბატონს მიმართა, რომ შემოსავალი არ აქვს. ავტომობილის მართვის უფლება ჩამოართვეს და ტაქსის მძღოლობას ვეღარ ახერხებს, გამოსახლების შემთხვევაში კი წასასვლელი არსად აქვს. ბიუროს წარმომადგენელმა, ბაკურიძის თქმით, მას მცირეწლოვანი ბავშვების ბავშვთა სახლისთვის მიბარება ურჩია.

მალხაზ ბაკურიძე დემოკრატიის ინსტიტუტის ყოფილი პატიმრების გაძლიერების პროექტის ბენეფიციარია. როგორც ის ყვება, 90-იანი წლების ბოლოს ოჯახმა ბანკისგან 5000 დოლარის სესხება გადაწყვიტა, ამავე ბანკის კრედიტოფიცერმა კი მათ შესთავაზა, რომ დააჩქარებდა სესხის დამტკიცების პროცესს, თუკი ოჯახი მისთვისაც გამოიტანდა დამატებით 2500 $-ს. ბაკურიძეებმა მართლაც 7500 $ სესხი აიღეს.

მალხაზ ბაკურიძის თქმით, როგორც მოგვიანებით გაირკვა, კრედიტოფიცერმა ბევრ სხვა მსესხებელსაც სთხოვა იგივე და ბოლოს ქვეყნიდან გაიქცა.

ბანკმა მხედველობაში არ მიიღო ეს მომენტი და ოჯახს მიუთითა,  რომ მიკროსაფინანსო ორგანიზაციიდან შეეძლოთ თანხის გამოტანა სესხის გადასაფარად.

„პირველად 15 000 $ გამოვიტანეთ. ყოველი გადახდისას მიჰქონდათ მომსახურების საკომისიო, იტოვებდნენ პროცენტს, პროცენტს ხან ვიხდიდით, ხან ვერა. ბოლოს მოვედით იქამდე, სახლი მესამედ დავტვირთეთ იპოთეკით.

დღეს, სასამართლოს გადაწყვეტილებით, ჩემი ვალი შეადგენს $50 000 + 15000, რაშიც შედის სესხის ძირი თანხა და პროცენტი. 9000 $ გადახდილი გვაქვს პროცენტი, თუმცა ეს აღარაფერში ითვლება. საქმე საბოლოოდ აღსრულების ეროვნულ ბიუროს გადაეცა.

ეზო მოვაწესრიგე სპეციალურად, რომ საბავშვო სტუდია მოვაწყო, ან კერძო ბაღს მივაქირავო სახლი. მერიაში, ჩვენი იპოთეკარების სიაა შეტანილი, რომ მოგვცენ საშუალება ავიღოთ დაბალპროცენტიანი სესხი ვალის დასაფარად, რაც ჯერ არ არის დაკმაყოფილებული. თუმცა ამ ვალსაც მერე დაფარვა უნდა და ამიტომაც მინდა სახლი ბაღს მივაქირავო ან სტუდია გავხსნა“, – ამბობს ბაკურიძე.

მას ორი გზა აქვს: მიჰყიდოს ინვესტორებს ქალაქის ცენტრში მდებარე სახლი, გაისტუმროს ვალი და მიიღოს ბინაც, ან სახლი მიაქირავოს კერძო ბაღს, სკოლას. ფიქრობს, რომ დიდ, ხეხილიან ეზოში კოტეჯების ჩადგმაც მომგებიანი იქნებოდა, რადგან ზაფხულობით გაქირავებას თავისუფლად შეძლებდა და სესხს გადაიხდიდა.

„ბათუმს ამახინჯებენ, ვისაც როგორ უნდა ისე აშენებს, ძველი ბათუმი აღარაა, სანაპირო აღარაა, კლიმატი იცვლება, ადრე რომ პირველ სართულზე იყო ნესტი, ახლა მეორეზეც ისეთივე ნესტია. დაირღვა ზღვის და მთის ჰაერის კავშირი. ჩემს სახლში სოფლის იდილიაა, დილით ძაღლი ყეფს, მამალი ყივის – ეს მირჩევნია იმხელა კორპუსებში ცხოვრებას“, – ამბობს გამოსახლების მოლოდინში მყოფი 60 წლის ყოფილი პატიმარი.

მძიმე მდგომარეობაში მყოფ მალხაზ ბაკურიძეს არ სურს სახლის მცირე ფასად ინვესტორისთვის მიყიდვა და ურჩევნია შინ, ბაბუისეულ ეზოში, სადაც მრავალწლოვანი ხეხილი და ბაღია, გასაქირავებლად კოტეჯები ჩადგას, ამის საშუალება მას არ აქვს და დახმარებას ითხოვს.

„ჩემი ოჯახი დანგრევის პირასაა. მეუღლე უცხო ქვეყნის მოქალაქეა. ახლა ერთად ვცხოვრობთ, მაგრამ მეუბნება, რომ თუ გაგვასახლებენ, ბავშვებს წაიყვანს თავის ქვეყანაში და წავა. გამოდის, რომ სახლის დაკარგვასთან ერთად ოჯახიც მენგრევა, რა ვქნა?“ – კითხულობს ყოფილი პატიმარი.

მასალა მომზადებულია პროექტის – „ყოფილი პატიმრების, პატიმართა ოჯახებისა და პრობაციონერების მხარდაჭერის პროგრამა“  ფარგლებში.
პროექტს ახორციელებს ა(ა)იპ „დემოკრატიის ინსტიტუტი“ და დაფინანსებულია ევროკავშირის მიერ.
მასალაში გამოთქმული მოსაზრებები ავტორისეულია და შესაძლოა არ გამოხატავდეს დონორი ორგანიზაციის თვალსაზრისს.

2017 წელს საქართველოში 19 წლამდე ასაკის ბავშვებში კიბოთი ავადობის 110 ახალი შემთხვევა გამოვლინდა, რაც ახალი შემთხვევების საერთო რაოდენობის 1%-ს შეადგენს – ასეთია დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის მიერ გამოქვეყნებული სტატისტიკური მონაცემები. აქვე ვკითხულობთ, რომ 2015-2017 წლებში ავადობის მაჩვენებელი 100 000 ბავშვზე 13-18-ის ფარგლებში მერყეობდა, სქესობრივ ჯგუფებში შემთხვევების წილი კი დაახლოებით თანაბარი იყო.

ამ საკობრივ ჯგუფში რეგისტრირებული ონკოლოგიური დაავადებების 52% ლიმფოიდური, ჰემოპოეზური და მონათესავე ქსოვილების კიბოზე მოდიოდა, რომელსაც, ისევე როგორც მსოფლიოში, ნერვული სისტემის ონკოლოგიური დაავადებები მოსდევდა (20%).

დღეს, 15 თებერვალს, ბავშვთა ონკოლოგიური დაავადებების მსოფლიო დღეა. 2019 წელს ბავშვთა კიბოს საერთაშორისო დღის ძირითადი გზავნილია – „არა ტკივილს“ და „არა დანაკარგს“ კიბოს დიაგნოზის მქონე ბავშვებისა და მათი ოჯახებისთვის.

ყოველწლიურად მსოფლიოში 300000-ზე მეტი 19 წლამდე ასაკის ბავშვი და მოზარდი ავადდება კიბოთი, რომელთა შორის ყოველი ათიდან რვა ცხოვრობს დაბალი და საშუალო შემოსავლების ქვეყნებში და მათი გადარჩენის მაჩვენებელი 20%-ის ფარგლებში მერყეობს; მაშინ როცა, მაღალემოსავლიან ქვეყნებში იგივე მაჩვენებელი 80%-ს აღემატება. ჯანმოს ბავშვთა კიბოს გლობალური ინიციატივის ძირითადი სამიზნე ტკივილის ელიმინაცია და 2030 წლისთვის კიბოს დიაგნოზის მქონე ნებისმიერი ბავშვისთვის 60%-იანი გადარჩენის მაჩვენებლის მიღწევაა.

ბავშვთა ასაკში ონკოლოგიური დაავადებები იშვიათად ვლინდება, კიბოთი საერთო ავადობის 0.5-4.6%-ს შეადგენს. გლობალურად ბავშვთა კიბოს საერთო ინციდენტობის მაჩვენებელი 50-დან 200-მდე მერყეობს ას მილიონ ბავშვზე.

ბავშვებში გავრცელებულ ონკოლოგიურ დაავადებათა თითქმის ერთ მესამედს ლეიკემია წარმოადგენს, რომელსაც სიხშირის მიხედვით მოსდევს ლიმფომები და ცენტრალური ნერვული სისტემის ონკოლოგიური დაავადებები. რაც შეეხება, ძუძუს, ფილტვების, მსხვილი ან სწორი ნაწლავების კიბოს, რომლებიც წამყვანი ლოკალიზაციის კიბოს წარმოადგენენ მოზრდილთა კიბოთი ავადობის სტრუქტურაში, ბავშვებში დიდ იშვიათობას წარმოადგენს.

2018 წელს ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციამ (ჯანმო) დააანონსა ახალი ინიციატივა – დაბალ და მაღალგანვითარებულ ქვეყნებს შორის ბავშვთა კიბოს გადარჩენის განსხვავებული მაჩვენებლების წინააღმდეგ ბრძოლა.

_________

მომზადებულია დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის ინფორმაციაზე დაყრდნობით.

დღეს, 14 თებერვალს, საღამოს, ბათუმთან ახლოს, დაბა ჩაქვის ტერიტორიაზე ავტოავარიის შედეგად 19 წლის  გოგო დაიღუპა.  გარდაცვლილი ბათუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სტუდენტი იყო.

ინფორმაციას ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ადასტურებენ. მათი ინფორმაციით,  მსუბუქი ავტომანქანა, რომელსაც გოგოს მეგობარი მართავდა, გზიდან გადავიდა და ხრამში გადავარდა, მძღოლმა დაზიანებები მიიღო.

რამ გამოიწვია ავტოსაგზაო შემთხვევა, ჩვენთვის უცნობია – ამ დროისთვის ვერ ვუკავშირდებით შინაგან საქმეთა სამინისტროს პრესსამსახურს.

„ბათუმელების“ ინფორმაციით, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურმა აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროდან ბოლო პერიოდში პირდაპირი წესით გასხვისებულ ქონებებთან დაკავშირებული დოკუმენტები გაითხოვა. გარდა ამისა, საგამოძიებო სამსახური დაინტერესდა  აუქციონის წესით გასხვისებული კიდევ ერთი ქონებით. ამ თემაზე სამინისტროში კითხვებს არ პასუხობენ. „საგამოძიებო სამსახურს ჰკითხეთ“, – გვითხრეს უწყებაში.

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურს კითხვები აქვს ბათუმში, მემედ აბაშიძის #40-ში მდებარე შენობის გასხვისების, ასევე,  შენობის იმ ფორმით რესტავრირებაზე ნებართვის გაცემასთან დაკავშირებით, რა ფორმითაც ეს პროცესი მიმდინარეობს.

ამ კონკრეტული ქონების თაობაზე მოკვლევის დაწყების შესახებ ინფორმაცია აჭარის კულტურული მემკვიდრეობის სააგენტოს ხელმძღვანელმა, ზაურ ახვლედიანმა დაგვიდასტურა. მისივე ინფორმაციით, ამ შენობასთან დაკავშირებით კითხვები მასაც დაუსვეს:

„აინტერესებთ გაყიდვის საკითხი – ეკონომიკის სამინისტრომ [აჭარის] გაასხვისა და ისინი ვარაუდობენ, რომ დაბალ ფასად გაასხვისა და ასევე, დაირღვა თუ არა ნებართვის გაცემის პროცედურები. სამსართულიანი შენობის დემონტაჟი შეიძლებოდა თუ არა ხუთსართულიანის მშენებლობის მიზნით. ამასთან დაკავშირებით მიდის მოკვლევა, დაკითხვაზე ვიყავი ორჯერ“.

ყოფილი საგარეო საქმეთა სამინისტროს შენობას ბათუმში კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი აქვს. ეს ქონება აჭარის ფინანსთა ეკონომიკის სამინისტრომ  ელექტრონული აუქციონის წესით 1 მილიონ 755 ათას ლარად და პირობით გაყიდა. 1128 კვ/მ მიწის ნაკვეთისა და 664,8 კვ/მ შენობის საწყისი გასაყიდი ფასი 1 მილიონ 720 ათასი ლარი იყო, ბიჯი – 35 ათასი ლარი. ქონება ერთი ბიჯით გაიყიდა.

საგარეო საქმეთა სამინისტროს ყოფილი შენობა, ელექტრონულ აუქციონზე ფიზიკურმა პირმა, რუსლან კაკაბაძემ შეიძინა. აუქციონში მხოლოდ ერთი პირი მონაწილეობდა, შესაბამისად, მყიდველმა ქონება ერთი ბიჯით, ანუ 1 მილიონ 755 ათას ლარად იყიდა.

შენობა აუქციონზე ადრეც რამდენჯერმე გაიტანეს, თუმცა არ გაიყიდა. აღნიშნული ქონება ბოლოს აუქციონზე გაცილებით ძვირად – 2 მილიონ 200 ათას აშშ დოლარად იყო გამოტანილი. პირობებს შორის იყო საკუთრებაში გადაცემულ ქონებაზე საზოგადოებრივი დანიშნულების ობიექტის მოწყობა და ამოქმედება; აღნიშნულ პროექტში კი არანაკლებ 1 მილიონი ლარის ინვესტიციის განხორციელება.

აჭარის კულტურული მემკვიდრეობის სააგენტოსთან უკვე შეთანხმებული პროექტის რენდერის [ვიზუალური მასალა] მიხედვით, მესაკუთრე ძეგლის პირვანდელი სახით აღდგენას არ გეგმავს. შენობას შესასვლელში შუშის ფოიე ემატება, სადაც ე.წ. ზამთრის ბაღის მსგავსი სივრცე მოეწყობა და ფუნქციურად კაფეს დატვირთვა ექნება. გარდა ამისა, მინით შეიფუთება ფასადის ნაწილი მემედ აბაშიძის ქუჩის მხრიდან, საერთო ჯამში კი, შენობის მასშტაბები ორი სართულით გაიზრდება. შენობის ამ ფორმით რესტავრირებაზე ნებართვა კულტურული მემკვიდრეობის სააგენტოს ძეგლების საბჭომ გასცა.

მიუხედავად იმისა, რომ შენობას კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი აქვს, მყიდველისთვის მისი პირვანდელი სახით აღდგენის ვალდებულება სამინისტროს აუქციონის პირობებით არ დაუვალდებულებია.

მყიდველის შესახებ დეტალურად წაიკითხეთ აქ. 

XIX-XX საუკუნის მიჯნაზე აშენებულ კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლს, რომელსაც სახელმწიფო ვერ უვლის, კერძო პირები აღადგენენ. სინაგოგა რამდენიმე წელია უკვე მიტოვებულია და დანგრევის პირასაა. ძეგლის აღდგენის ინიციატორები სამომავლოდ შენობაში მუზეუმის გახსნის იდეასაც განიხილავენ.

სინაგოგის აღდგენის ინიციატორებს შორისაა სამოქალაქო აქტივისტი ირაკლი კუპრაძე. შენობის გადარჩენის მიზნით ის დაფინანსების მოპოვებას დიდი ხანი ცდილობდა. მისივე ინფორმაციით, რამდენიმე კომპანიასთან უშედეგო მოლაპარაკების შემდეგ, „ზოგიერთს ამ ადგილზე ბიზნესცენტრის მშენებლობა უნდოდა“. ძეგლის აღსადგენად საჭირო თანხის მოძიებაზე თანხმობა ჯგუფმა იციკ მოშესგან უკვე მიიღო. ის თბილისში „ისრაელის სახლის“ დამფუძნებელია.

„ის [იციკ მოშე] ამბობს, რომ ეს უნდა იყოს ერთობლივი ნამუშევარი – როგორც ადგილობრივ ხელისუფლებას უნდა ვთხოვოთ ამაში მონაწილეობა, ასევე, იმ კომპანიამაც უნდა აიღოს გარკვეული პასუხისმგებლობა, რომელმაც გვერდით მიმდინარე სამუშაოების დროს დააზიანა ძეგლი“, – ამბობს ირაკლი კუპრაძე.

იციკ მოშესგან თანხმობის მიღების შემდეგ ინიციატორებმა ძეგლის აღდგენასთან დაკავშირებული საკითხები საქართველოს განათლების, სპორტისა და კულტურის სამინისტროშიც განიხილეს: „გავიარეთ, თუ ვინ უნდა ჩაერთოს ამაში, ვინ იმუშავებს აღდგენის პროექტზე, ვისაუბრეთ სპეციალისტების ჩართვაზე და ასე შემდეგ“.

საინიციატივო ჯგუფი ახლა გეგმავს სამუშაო ჯგუფის შექმნას, სადაც სპეციალისტებიც ჩაერთვებიან.

ირაკლი კუპრაძის ინფორმაციით, უახლოეს მომავალში თბილისსა და ბათუმში დაგეგმილია ებრაელთა სათვისტომოების საერთაშორისო კონფერენციები. ამ კონფერენციებზე იციკ მოშე სხვა დაინტერესებულ პირებსაც შესთავაზებს ძეგლის აღდგენაში მონაწილეობას.

შენობა ბათუმში, 9 მარტის ქუჩის #8-ში, 2015 წელს, მას შემდეგ ჩამოინგრა, რაც გვერდით ქართულმა კომპანია „გუმბათი ჯგუფმა“ თურქული კომპანიის – „ინშაათის“ დაკვეთით მაღალსართულიანი კორპუსის მშენებლობა წამოიწყო. ამავე წელს შენობას კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიანიჭეს.

დღეს, 14 თებერვალს, ბათუმში, 26 მაისის და ჩოლოყაშვილის ქუჩების კვეთაში ორი მსუბუქი ავტომანქანა შეეჯახა ერთმანეთს. თვითმხილველების თქმით, ავტომანქანებში მხოლოდ მძღოლები ისხდნენ.

დაშავებული მძღოლები სხვადასხვა დაზიანებით სასწრაფო-სამედიცინო დახმარების სამსახურმა გადაიყვანა “მედცენტრსა” და რეფერალურ საავადმყოფოში.

ადგილზე სამართალდამცველები მუშაობენ. გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 276-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად დაიწყო.

ხელვაჩაურში, ფრიდონ ხალვაშის გამზირზე ჩატარებული სპეცოპერაციის შედეგად [დაახლოებით 20:00 საათი] 2 პირი დააკავეს.

“გატარებული ოპერატიული საგამოძიებო მოქმედების შედეგად, დავაკავეთ ორი პირი. მათ ახლობლის ბინას შეაფარეს თავი… დაკავებულებს 8 წლამდე თავისუფლების აღკვეთა ელით,” – უთხრა ჟურნალისტებს კოტე ანანიაშვილმა, აჭარის პოლიციის დეპარტამენტის უფროსმა.

ფრიდონ ხალვაშის გამზირზე, სამსართულიან სახლში ორი ახალგაზრდა ბიჭი ახლახანს დააკავეს. ამ დრომდე შესასვლელი კარი გამოკეტილია. კართან მდგომმა სამართალდამცველმა გვითხრა, რომ სახლის შიგნით საგამოძიებო მოქმედებები ჯერ კიდევ გრძელდება.

საუბარია ბათუმში, დღეს, 13 თებერვალს მომხდარ შემთხვევაზე – ჩოლოყაშვილის ქუჩაზე სახლი გაძარცვეს, სახლში მყოფი ქალი კი წებოვანი ლენტით სკამზე დაბმული დატოვეს. მას პირიც აკრული ჰქონდა.

გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 178-ე მუხლის შესაბამისად მიმდინარეობს, რაც ძარცვას გულისხმობს.

მოქალაქე გურამ მიქელაძე პეტიციით მიმართავს ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის მერიას და ითხოვს, ოზურგეთში მდებარე მოსკოვის ქუჩას ბენიამინ ჩხიკვიშვილის სახელი ეწოდოს. პეტიცია ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის ვებგვერდზეა გამოქვეყნებული და ამ დროისათვის მას 83 ხელმომწერი ჰყავს.

პეტიციაში ვკითხულობთ:

„ვფიქრობთ ძალიან ბევრი ობიექტური გარემოება არსებობს იმისათვის, რათა ქ. ოზურგეთში მოსკოვის ქუჩას სახელწოდება შეეცვალოს. უკანასკნელი საუკუნეების განმავლობაში უამრავი გეოპოლიტიკური მოვლენების გადაფასების და გადააზრების შემდეგ შესაძლებელია გარკვეული დასკვნების გაკეთება. მიუხედავად პატივისცემისა იმ ქვეყნის, ნეიტრალური და არაიმპერიალუსტური აზროვნების მქონე ადამიანთა მიმართ, რომლის დედაქალაქის სახელსაც ატარებს ჩვენი ქალაქის ერთერთი პატარა ქუჩა, მიზანშეწონილია მოხდეს მისთვის სახელწოდების ცვლილება და დაერქვას ის სახელი, რომელიც ჭეშმარიტად გამოხატავს კონკრეტულ ტერიტორიაზე მომხდარი მოვლენების ანარეკლს. ეს იქნება ჩვენი მუნიციპალიტეტის მიერ განხორციელებული სახელმწიფოებრივი აქტი, რომელიც პასუხობს რეალობას, ღირებულებებს და პატივს მიაგებს იმ ადამიანებს და იმ თაობას, რომლებიც პირველ რიგში ცხოვრობს ამ პატარა ქუჩაზე, ასევე ეს იქნება ჩვენ მიერ უდიდესი პატივისცემის გამოხატულება გურიაში და არა მარტო აქ დაბადებული ეროვნული გმირების და სხვა საზოგადო პოლიტიკურ მოღვაწეთა მიმართ, რომლებმაც არ დაიშურეს ძალისხმევა პრინციპულად დაეცვათ ეროვნული ინტერესები იმპერიალისტური აზროვნების მქონე სისტემის წინააღმდეგ.

ჩვენ მიგვაჩნია, რომ ამ ქუჩას უნდა მიენიჭოს ბენიამინ ჩხიკვიშვილის სახელი.

ბენიამინ ჩხიკვიშვილი დაიბადა 1879 წელს, ოზურგეთის მაზრაში, სოფელ საყვავისტყეში. 1900-იანი წლების დასაყისში ის იყო გურიაში მიმდინარე რევოლუციური მოძრაობის ლიდერი, „გურიის რესპუბლიკის“ პრეზიდენტი, ხელმძღვანელობდა ნასაკირალის ბრძოლას 1905 წელს. 1918-1921 წლებში საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის არსებობის დროს ბენიამინ ჩხიკვიშვილი იკავებდა სხვადასხვა მაღალ თანამდებობას, იყო სოხუმის მერი, თბილისის მერი, ბათუმის ოლქის გუბერნატორი, პარლამენტის წევრი, დამოუკიდებელი საქართველოს ისტორიაში ოზურგეთის პირველი თვითმმართველობის ორგანოს – ოზურგეთის სამაზრო ერობის წევრი. ბენიამინ ჩხიკვიშვილი დახვრიტეს 1924 წელს ანტისაბჭოთა აჯანყების მომზადების გამო. მისი საფლავის ადგილსამყოფელი უცნობია.

ბენიამინ ჩხიკვიშვილი ჩვენთვის ერთი მხრივ არის თავისუფლებისთვის და თანასწორობისთვის ბრძოლის სიმბოლო, ხოლო მეორე მხრივ, მისი პიროვნება და ბიოგრაფია უშუალოდაა დაკავშირებული გურიასთან, ოზურგეთთან და 1905 წლის მოვლენების გამო კონკრეტულად იმ გეოგრაფიულ არეალთან, სადაც მდებარეობს მოსკოვის ქუჩა.

შესაბამისად, საქართველოს ორგანული კანონის ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის მე-16 მუხლის „პ“ ქვეპუნქტის, 24-ე მუხლის „ა.ე.“ ქვეპუნქტის, 86-ე მუხლის; საქართველოს მთავრობის დადგენილების „მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვრებში მდებარე გეოგრაფიული ობიექტების სახელდების წესის“ მე-4 მუხლის „ვ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე მოგმართავთ თხოვნით განიხილოთ პეტიცია ქ. ოზურგეთში მოსკოვის ქუჩისთვის სახელის გადარქმევის და მისთვის ბენიამინ ჩხიკვიშვილის სახელის მინიჭების შესახებ.“

______________

მთავარ ფოტოზე: ბენია ჩხიკვიშვილი. ფოტო: რესპუბლიკა100/fb 

N12 ხაზზე მოძრავი მუნიციპალური ტრანსპორტის მგზავრები ამბობენ, რომ ავტობუსები ხშირად ისეა ხალხით გადაჭედილი, რომ მგზავრობა შეუძლებელია, განსაკუთრებით დილით და საღამოს საათებში. მოქალაქეების თქმით N12 ავტობუსი, ფრიდონ ხალვაშის გამზირზე, გაჩერებაზე ნახევარ საათში ერთხელ მიდის და ეს, მგზავრების რაოდენობიდან გამომდინარე, საკმარისი არ არის.

„ბათუმის ავტოტრანსპორტში“ კი აცხადებენ, რომ ამ ხაზზე ყოველდღიურად 8 ავტობუსი მოძრაობს 14-წუთიანი ინტერვალით და უახლოეს მომავალში ავტობუსის დამატება არ იგეგმება.

თუმცა, კომპანიის ვებგვერდზე „ავტობუსების მოძრაობა LIVE“-ის მიხედვით, დღეს, 13 თებერვალს, ხაზზე მოძრავი მხოლოდ 6 ავტობუსი ჩანს.

„ამ ლაივის განახლება ხდება, ხშირად ზუსტი მონაცემები არ ჩანს… Google-ზე არის პრობლემები, მიწერილი გვაქვს მათთვის წერილი, რომ ხარვეზები აღმოფხვრან,“ – გვითხრა ბესიკ დათიაშვილმა „ბათუმის ავტოტრანსპორტის“ მარკეტინგის სამსახურის უფროსმა.

მისივე თქმით, „ხალვაშის გამზირზე ყოველ 2-3 წუთში მიკროავტობუსები მოძრაობს და მოძრაობაც გადატვირთულია, მაგრამ მგზავრს პრობლემა არ ექმნება გადაადგილებაში. უბრალოდ, პიკის საათებში ლოდინი არავის უნდა, ყველა ცდილობს ერთ ავტობუსში შევიდეს, მერე მთელი დღის განმავლობაში ხშირად ავტობუსები ცარიელი მოძრაობს. სამომავლოდ, როგორც კი საშუალება გვექნება, გვაქვს გეგმაში მაგ ხაზზე ადაპტირებულმა ავტობუსებმაც იაროს, ასეთი მოთხოვნაც არის. ვმუშაობთ ამ საკითხზე“.

„ავტოტრანსპორტში“ ამბობენ, რომ, პიკის საათებში სხვა ხაზებზეც იზრდება მგზავრთა რაოდენობა, მაგრამ ვინაიდან ამ ეტაპზე ავტობუსის დამატების საშუალება არ არის, შესაძლოა არსებულმა ავტობუსებმა შეცვლილი ინტერვალით იმოძრაონ [თუნდაც პიკის საათებში], „მაგრამ ამას თავისი პრობლემები აქვს“ და, ზოგადად, რეგულაციებზეც მუშაობენ.

უახლოეს პერიოდში ბათუმის მერიამ „ზონდას“ სამი ავტობუსი ოზურგეთს, ხოლო ხუთი ავტობუსი ფოთს გადასცა. შესაძლებელი იყო თუ არა ამ ავტობუსების დამატება რომელიმე საქალაქო ხაზზე? – ბესიკ დათიაშვილის თქმით: „არ ვიცით, რას ჩაუტარებენ და როგორ გააკეთებენ, მაგრამ  ჩვენ იმისთვის გავაჩერეთ ეგ ავტობუსები, რომ ბათუმისთვის უკვე გამოუსადეგარი იყო“.

ბათუმში N12 მუნიციპალური ავტობუსი ბონის დასახლებასა [ავტოსადგური „მეტრო“ გოგოლის ქუჩაზე] და ხელვაჩაურს [მახოს ხიდი] შორის მოძრაობდა. 2018 წლის თებერვლიდან კი მარშრუტი მერიამ, პორტთან ესტაკადის მშენებლობის გამო, შეცვალა და ავტობუსი დღემდე მახოს ხიდსა და თბილისის მოედანს შორის მონაკვეთში მოძრაობს.

„ბათუმის ავტოტრანსპორტის“ ინფორმაციით, N12 ავტობუსის დაბრუნება მაიაკოვსკი-გოგოლის ქუჩებზე აღარ განიხილება.