Batumelebi

„მზია ამაღლობელი არამხოლოდ მამაცი ჟურნალისტი, არამედ დემოკრატიული და ევროპული მომავლისთვის მებრძოლი ქართველი ერის სიმბოლოა. ამ ტურბულენტურ დროში ის გვიზგავნის მესიჯს ყველა ჩვენთაგანს: „იბრძოლეთ, სანამ გვიანი არ არის”, – წერს ევროპის სახალხო პარტიის [EPP]-ის წარმომადგენელი დეპუტატი რასა იუკნევიჩიანე.

ბათუმელები/ნეტგაზეთის თანადამფუძნებელი და დირექტორი, მზია ამაღლობელი სახაროვის პრემიის ფინალისტების სიაშია.

16 ოქტომბერს ევროპარლამენტში სახაროვის პრემიის ფინალისტების გამოვლენისთვის ჩატარებული კენჭისყრის მიხედვით, მზია ამაღლობელთან ერთ ნომინაციაშია ასევე პატიმარი ჟურნალისტი ბელარუსიდან ანდჟეი პოჩობუტი. მზია და პოჩობუტი ნომინაციაზე ევროპარლამენტის ყველაზე დიდმა პოლიტიკურმა ჯგუფმა (EPP) წარადგინა.

ევროპარლამენტის მიერ გავრცელებული პრესრელიზის თანახმად, ფინალისტების მოკლე სიაში შედიან:

⭕️ “პატიმრობაში მყოფი ჟურნალისტები, რომლებიც იბრძვიან თქვენი და ჩვენი თავისუფლებისთვის”- ანდჟეი პოჩობუტი ბელორუსიიდან და მზია ამაღლობელი საქართველოდან

⭕️ ჟურნალისტები და ჰუმანიტარული დახმარების მუშაკები პალესტინასა და ყველა კონფლიქტურ ზონაში, რომლებსაც წარმოადგენენ პალესტინის ჟურნალისტთა სინდიკატი, წითელი ნახევარმთვარე და UNRWA;

⭕️ სერბი სტუდენტები.

ლუნდის უნივერსიტეტის პროფესორი, ნეირომეცნიერი ზაალ კოკაია „ქართული ოცნების“ მიერ დაანონსებულ განათლების რეფორმას ეხმაურება და წერს, დაანონსებული რეფორმა წინააღმდეგობაში მოდის  ბოლონიის პროცესის საფუძვლების და ევროპული განათლების არაერთ ძირითად პრინციპთან.

ზაალ კოკაიას კომენტარს უცვლელად გთავაზობთ:

„უკვე 35 წელია, რაც შვედეთში, ლუნდის უნივერსიტეტში ვსაქმიანობ. დავიწყე როგორც დოქტორანტმა და დღეს ვარ ამავე უნივერსიტეტში კლინიკური კვლევების კათედრის პროფესორი. ამას იმის საილუსტრაციოდ  ვწერ, რომ ზუსტად ვიცი თუ რა არის ევროპული განათლება, სამეცნიერო კვლევები და ბოლონიის პროცესი, რადგანაც ამ სისტემის ნაწილი ვარ ამდენი წელია.

„უმაღლესი განათლების სისტემის რეფორმის ეროვნული კონცეფცია“, რომელიც გუშინ გამოაქვეყნა საქართველოს ხელისუფლებამ, წინააღმდეგობაში მოდის  ბოლონიის პროცესის საფუძვლების და ევროპული განათლების არაერთ ძირითად პრინციპთან. მე მხოლოდ რამდენიმეზე გავამახვილებ თქვენს ყურადღებას.

ბოლონიის პროცესი მოითხოვს, რომ უნივერსიტეტებმა თავად განსაზღვრონ თავიანთი აკადემიური პროფილი და საგანმანათლებლო პროგრამები. შემოთავაზებული კონცეფციის მიხედვით კი სახელმწიფო გეგმავს დანერგოს პრინციპი „ერთი ქალაქი – ერთი ფაკულტეტი“, რაც ზღუდავს უნივერსიტეტების ინსტიტუციურ ავტონომიას და აკადემიური თავისუფლებას.

როცა საგრანტო დაფინანსება გაუქმდება და ის ჩანაცვლება სახელმწიფო დაკვეთით, ასევე შეიზღუდება უნივერსიტეტების ფინანსური ავტონომია და აკადემიური დამოუკიდებლობა. სამაგიეროდ, ეს მიდგომა  ხელისუფლებას მისცემს უნივერსიტეტებზე ზემოქმედების ბერკეტს, და სავარაუდოდ ამ ცვლილების მთავარი მიზეზი სწორედ ესაა.

ბოლონიის პრინციპები გულისხმობს სამეცნიერო  კვლევის ინსტიტუციურ დამოუკიდებლობასა და აკადემიურ თავისუფლებას.  კონცეფცია კი ითვალისწინებს ახალი სახელმწიფო მოდელით კვლევების დაფინანსების სისტემის ინტეგრირებას უნივერსიტეტებთან.

ეს უეჭველად შეზღუდავს სამეცნიერო საქმიანობის თავისუფლებას და დამოუკიდებელ ფუნდამენტურ კვლევებს, ასევე იმ კვლევებს, რომლებიც არ ჯდება სახელმწიფო პრიორიტეტების ნუსხაში.

უნივერსიტეტებში სტუდენტთა მიღების განსაზღვრა სახელმწიფო დაკვეთით, ასევე არაა თანხვედრაში ბოლონიის პრინციპებთან და ესეც ზღუდავს უნივერსიტეტების ავტონომიას. შემოთავაზებული მიდგომით იკარგება ჰუმანიტარული და ფუნდამენტური მეცნიერებების მნიშვნელობა, რაც ყოვლად დაუშვებელია.

აბსოლიტურად გაუგებარია, თუ რა არის ის გამონაკლისი, რომლის მიხედვითაც უნივრერსიტეტები შეძლებენ უცხოელი სტუდენტების მიღებას. ეს მიდგომა ზოგადად ეწინააღმდეგება გლობალური მობილურობისა და ინტერნაციონალიზაციის ევროპულ პრინციპებს.

და ბოლოს, მოთხოვნა რომ ყველა სრული პროფესორი და ასოცირებული პროფესორი იყოს მთლიან განაკვეთზე დასაქმებული და სხვები კი მხოლოდ საათობრივად, ზღუდავს აკადემიურ მოქნილობას, განსაკუთრებით ახალგაზრდა მკვლევრებისთვის ან საერთაშორისო თანამშრომლებისთვის და აფერხებს ბოლონიის პრინციპების განხორციელებას“, – წერს ზაალ კოკაია.

განათლების რეფორმა “ქართული ოცნების” პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ 16 ოქტომბერს დაანონსა.

„ქართული ოცნების“ პრემიერ-მინისტრმა უმაღლესი განათლების ახალი რეფორმა დააანონსა. რეფორმის მიხედვით, უნივერსიტეტები უნდა გადავიდნენ პრინციპზე „ერთი ქალაქი-ერთი ფაკულტეტი“, რის შედეგადაც ერთ სახელმწიფო უნივერსიტეტში მხოლოდ ერთი ფაკულტეტი იქნება. ხოლო სკოლები 11-წლიან სწავლებაზე უნდა დაბრუნდნენ.

განათლების დაანონსებულ რეფორმას განათლების სფეროს სპეციალისტთა უმრავლესობა უარყოფითად აფასებს.

რეფორმას ვრცელი ფეისბუქ პოსტი მიუძღვნა ისტორიკოსმა ბექა კობახიძემაც, რომელსაც უცვლელად გთავაზობთ:

„განათლების რეფორმაზე ბევრი ითქვა და დაიწერა. შევეცდები დავამატო, რაც ჯერჯერობით არ თქმულა ან მე არ შემხვედრია:

• თერთმეტ კლასზე რომ უნდა გადავიდეს სკოლა და ამის გამო ჩვენი სტუდენტები ევროპაში ვეღარ წავლენ სასწავლებლად, რადგან ბოლონიის პროცესთან თავსებადი აღარ ვიქნებით, ხომ არ გახსენდებათ სად არის 11 კლასიანი განათლება და ვისთან ვხდებით თავსებადები? გორელი მასწავლებლების კვალდაკვალ, სად წავლენ ჩვენი სტუდენტები?
• „ერთ ქალაქში ერთი ფაკულტეტი“ უმიზნებს სამ მთავარ მიმართულებას: სოციალური მეცნიერებები, ჰუმანიტარული მეცნიერებები და სამედიცინო.

არ არსებობს ავტორიტარული ქვეყანა სოციალური და ჰუმანიტარული დარგების სრული კონტროლის გარეშე, რადგან ეს დარგები ქმნიან იდეოლოგიას, კოლექტიურ მეხსიერებას და პროპაგანდასაც. რეჟიმს მენდელეევის ტაბულა არ აინტერესებს, რეჟიმს აინტერესებს „უსამშობლოების“ გამოვლენა.

რაც შეეხება სამედიცინოს:

2009 წლის შემდეგ სწავლის გადასახადი არ გაზრდილა ქვეყანაში, არადა ფასები ოთხჯერ და ხუთჯერ გაიზარდა. უნივერსიტეტები მატერიალური დისბალანსის შევსებას უცხოელი სტუდენტების მოზიდვით ცდილობდნენ.

აი, ეს წყარო უნდა გადაეკეტოთ რომ მოკვდნენ.

• უნივერსიტეტები ბევრად უფრო მასობრივი დაწესებულებებია, ვიდრე ყველა NGO და პარტია ერთად აღებული. მარტო ილიაუნიში 17 000 სტუდენტი სწავლობს, 8 000 საქართველოს უნივერსიტეტში და ა.შ. ამ რაოდენობას მათი ოჯახის წევრებს თუ მივათვლით, ასიათასებზე ავდივართ. ამიტომ, კობახიძის (იმ კობახიძის) დაპირებაა, რომ მათ დისკომფორტს არ შეუქმნის, მშვიდად მისცემს სწავლის დასრულების საშუალებას, რათა ამ დიდი მასის ბრაზი აირიდოს;
• „დაყავი და იბატონე“ – გადმოვარდა ზოგადი დაპირება, რომ სრულ პროფესორს 10 000 ლარი უნდა ქონდეს ხელფასიო. ვისაც ამ კატეგორიაში მოხვედრის იმედი აქვს, ის ყველაფერს გააკეთებს, რომ ეს მამაძაღლობა ბოლომდე მიიყვანონ. შესაბამისად, ამ ნაბიჯით პროფესორთა სოლიდარობის მოსპობას ცდილობენ;

ძალიან მოკლედ და რბილად რომ ვთქვათ გარდუვალი შედეგები:

• უნივერსიტეტებიდან კრიტიკულად მოაზროვნე, ესე იგი საუკეთესო კადრების გაყრა და პარტიულად ერთგული კადრების დატოვება. ეს ნიშნავს საქართველოს მომავლის გაწირვას სიბნელისთვის. წინასწარ მეცინება, რომ „ისტორიკოსმა“ კალაძემ, რომელიც განათლების რეფორმის კომისიაში ყოფილა, მე უნდა გამიშვას უნივერსიტეტიდან;
• „რეგიონებში უნივერსიტეტების გაძლიერება“ თითქოს კარგად ჟღერს, ხო? და სად არის მაგის ინტელექტუალური რესურსი? თბილისში გვიჭირს პროფესიონალი კადრები, რაის წნორის დიპლომატიური აკადემია?!
• ბოლონიის პროცესიდან ჩახსნა და თავსებადობის შექმნა რუსეთთან რომ რუსეთისგან მიღებული ინსტრუქცია არ არის, ამას ვერავინ დამაჯერებს. რუსებს სჭირდებათ, მაგრამ არ ყავთ ინტელექტუალური ელიტა საქართველოში. ქართველი რუსეთუმე არის დუნდუკი და საქმისთვის გამოუსადეგარი. ეს არის გამოსასწორებელი;
• ბოლონიის პროცესიდან ჩახსნა, რასაც უეჭველად გამოიწვევს ეს „რეფორმა“, არ ნიშნავს მხოლოდ იმას რომ ქართველი სტუდენტი ევროპაში ვერ წავა სასწავლებლად, მისთვის დაიხურება უამრავი პროგრამა და ა.შ., ეს ასევე ნიშნავს, რომ ათიათასობით უცხოელი სტუდენტი ვერ ჩამოვა საქართველოში. ეს კი თავის მხრივ გამოიწვევს უნივერსიტეტების გაღარიბებას. ათასობით ქართველი რომ ბინას აქირავებს ამ უცხოელებს და სამშიერო ლუკმას შოულობს, კვებისა და ტურისტული ობიექტები რომ შემოსავალს იღებენ, ეს შემოსავალი შეწყდება;
• გეპეი ხომ იცით რა არის? პოსტსაბჭოთა გეპეი. აი ეგ რომ უნდა იყოს საქართველოს უნივერსიტეტის ნაცვლად და თქვენი შვილი მანდ რომ უნდა წავიდეს, აი ეგ არის კრებსითი შედეგი ამ რეფორმისა;
• გეპეიზე გამახსენდა, მანდ იურიდიულიც აქვთ, ისტორიაც, საერთაშორისო ურთიერთობებიც და კიდევ ბევრი რამ, აი ეგ გეპეელები რას აპირებენ „ერთ ქალაქში ერთი ფაკულტეტი“ პოლიტიკის პირობებში?

და ბოლოს, რასაკვირველია, ამ ყველაფრის საბოლოო მიზანი:

დიქტატურების ანა-ბანაა, რომ შემოსავლის წყარო უნდა იყოს კონტროლირებადი. თუ რეჟიმისგან დამოუკიდებლად შოულობ ფულს, არჩენ ოჯახს და დღის ბოლოს აკრიტიკებ, რანაირი დიქტატურაა? ამიტომ, შემოსავლის დამოუკიდებელი წყაროები უნდა დაიკეტოს.

ვინ არის აუცილებლად გასანადგურებელი: ენჯეო სექტორი, კრიტიკული მედია და უნივერსიტეტები. რატომ ესენი? იმიტომ რომ აქ ორგანიზებულად არიან თავმოყრილნი მოაზროვნე ადამიანები.

ენჯეოს და მედიების მოსაკლავი კანონმდებლობა უკვე მიღებულია. მათ ფორმალურ გაქრობას წინ აღარაფერი უდგას.

ბოლო, ყველაზე მძიმედ მოსანელებელი ლუკმა თავისუფალი უნივერსიტეტებია. ყველა არჩევნების მოლევისა და „სახელმწიფო გადატრიალების ჩახშობის“ ტალღაზე ამ მძიმე საქმესაც მოკიდეს ხელი.

დიდი ბრძოლა იქნება და კაცმა არ იცის როგორ დამთავრდება.

ბოლო მიზანია აქ ველი სრულად მოსუფთავდეს და გაკეთდეს ცენტრალური აზია. სულ რამდენიმე ასეული ათასი ადამიანის ქვეყნიდან გაყრა ან დამორჩილება (ლუკაძაძამიები) სჭირდებათ. ეს რამდენიმე ასეული ათასია სხვაობა საქართველოსა და ცენტრალურ აზიას შორის.

ადამიანები მძიმე არჩევანის წინაშე დადგებიან: როცა შვილთან საჭმელი ვერ მიგაქვს, როცა იავარყვნეს განათლების სისტემა, რა უნდა ქნა იმისთვის რათა არც თავი გაწირო არც შვილი? მუხლი მოიდრიკო და მოინანიო, ან წახვიდე ემიგრაციაში. ეს უნდათ და არც მალავენ (იხ. ზაზა შათირიშვილი).

რაც შემეხება პირადად მე: თუ აქამდე მივიდა საქმე, კერძო სკოლაში ვიმუშავებ (ესეც თუ დატოვეს), ბავშვებს მოვამზადებ, ძველ თბილისში ტურებს ჩავატარებ და ბოლტის ტაქსზე დავჯდები, მაგრამ ჩემი ქვეყნიდან არ წავალ, არავის დავუტოვებ. დაველოდები უკრაინის გამარჯვებას და მას მოყოლებულ „ევრაზიულ გაზაფხულს“, რომელიც რამდენიმე წელიწადში დადგება. არც არაფერს დავივიწყებ და არც არავის ვაპატიებ.

ჩემზე ბევრად უკეთეს ხალხს ბევრად უარესი ბედი არგუნა ისტორიამ. მათ არ შეშლიათ საქციელი და რადგან ისინი მომწონს ისტორიაში, ახლა ისტორიამ მე არამხოლოდ ისტორიკოსობა, არამედ ამ ისტორიაში რიგითი აქტორობაც დამაკისრა.

არც მე არ უნდა შემეშალოს.

ასე ვუყურებ.

ყველამ ასე უნდა შევხედოთ.

„ცხრა აპრილს მეც იქ ვიდექი“ კი არ უნდა შეთხზა წლების მერე, როცა დგომა და გამბედაობაა მაშინ უნდა იდგე. ციფრულ ეპოქაში ვერავინ ვერაფერს დამალავს და ყველა ცნობილი იქნება ვინ სად იდგა. წლები გავა და შევეცადოთ რომ არ შეგვრცხვეს შვილების, შვილიშვილების, შვილთაშვილების,“- წერს ბექა კობახიძე.

„ესე იგი, პროტესტის უფლება გვერთმევა… რა ვუთხრა ამ ხალხს, არ ილაპარაკოთ, დაჯექით სახლში და კარები დახურეთ, ფანჯარაც მიიხურეთ, რადგან კანონი ისეთია გამოსული, შეიძლება, გარეთ რომ გამოიხედო, ამაზეც პასუხი მოგთხოვონ,“ – ამბობს უფლებადამცველი, არასამთავრობო ორგანიზაცია „თქვენი უფლებებისთვის“ ხელმძღვანელი თამაზ ბაკურიძე.

მას „ქართული ოცნების“ არალეგიტიმური პარლამენტის ახალ საკანონმდებლო ცვლილებაზე ვესაუბრეთ, რომლის მიხედვითაც კიდევ უფრო შეიზღუდა პროტესტის გამოხატვა, მაგალითად, პროტესტის ნიშნად ქუჩის გადაკეტვა უკვე პატიმრობას ითვალისწინებს.

თამაზ ბაკურიძე ბათუმში არაერთი საპროტესტო აქციის ორგანიზატორი იყო, როცა ქუჩა გადაკეტეს. „ოცნების“ რეჟიმის ახალი გადაწყვეტილებით, ქუჩის გადაკეტისთვის პირდაპირ ციხეში მოხვდებით. მნიშვნელობა აღარ აქვს: რას აპროტესტებთ, ან სად მართავთ ამ აქციას.

რა იქნება ახლა, როცა პროტესტის გამოხატვისთვის შესაძლოა ციხეში აღმოვჩნდეთ?

„დღე-დღეზე უნდა ჩაგვეტარებინა საპროტესტო აქცია მიწების საკუთრების უფლებასთან დაკავშირებით, რა გამოდის: ყველა, ვინც გამოდის აქციაზე, უნდა დაიჭირონ, დააპატიმრონ? მე ვეღარ ავიღებ ამ პასუხისმგებლობას, ვერც ადვოკატს დავუქირავებ ამ ხალხს და ვერ ვირბენ საპყრობილეში დილიდან საღამომდე,“ – ამბობს თამაზ ბაკურიძე „ბათუმელებთან“.

უფლებადამცველი რამდენიმე საპროტესტო აქციას იხსენებს, როცა მაღლმთიანი აჭარის სოფლებიდან საგანგებოდ ჩამოვიდა ხალხი, თავისი ხმა ხელისუფლებისთვის რომ მიეწვდინა.

„სასეირნოდ კი არ ჩამოდიან ბათუმში, ჩამოდიან იმისთვის, რომ ხელისუფლება მათ არ უსმენს და უნდა მიაწვდინონ ხმა მთავრობას,“ – გვიყვება თამაზ ბაკურიძე. – „ბათუმში ჩამოსასვლელად გზის ფულს აგროვებს ეს ხალხი. რა ვუპასუხო ამ ხალხს: არ ილაპარაკოთ, დაჯექით სახლში და თქვენი პრობლემები თქვენშივე ჩაკალით? ასე ვკლავთ სიტყვის თავისუფლებას და დემოკრატიას.

პროტესტი ნიშნავს ქუჩაში გამოსვლას, ქუჩის გადაკეტვას, მათ შორის, სამთავრობო უწყებებთან. აბა, სად უნდა ჩატარდეს ეს აქცია? ამას ხელისუფლება ბედავს იმიტომ, რომ საზოგადოება უშვებს… მთავრობა ვისია? მთავრობა არის ხალხის დაქირავებული მონა და არა პირიქით – ხალხია მთავრობის მონა.

მეც დამაკავეს ერთ-ერთ აქციაზე, როცა ბათუმში ოჯახს ასახლებდნენ და აღსრულების პოლიციელს მივმართე: სახლის სახურავზე ადამიანი თავს იწვავს და მას უნდა ვუშველოთ, ხალხს დაანებეთ თავი-მეთქი, დამაკავეს და ბორკილებიც დამადეს. მაშინ მოსამართლემ ჩათვალა, რომ აღსრულების პოლიციის მოქმედება იყო გადამეტებული. გამოდის, რომ ჩვენ ახლა ამას ვაკანონებთ?

„ქართული ოცნების“ წარმომადგენლები როცა ოპოზიციაში იყვნენ, თავადაც იზიარებდნენ, მაგალითად, იპოთეკის გამო დაზარალებული მოქალაქეების პროტესტს,“ – ამბობს თამაზ ბაკურიძე და საქართველოს არაფორმალური მმართველის, ბიძინა ივანიშვილის დაპირებასაც იხსენებს: ხალხმა უნდა მართოს ხელისუფლება და ჩვენ ასეთი ხელისუფლება ვიქნებითო.

„ახლა გამოდის, რომ კანონით იმასაც ვკრძალავთ, რომ ხელისუფლება საერთოდ არ შევაწუხოთ,“ – დასძინა თამაზ ბაკურიძემ. ის „ოცნების“ არალეგიტიმურ მთავრობას ნეპალში მომხდარ ამბებს ახსენებს:

„როცა 50 ან 100 კაცი კეტავს ქუჩას, ეს შეიძლება შეფასდეს ხელოვნურად, მაგრამ როცა ბუნებრივად იკეტება ქუჩა, რას ვშვრებით, ყველას ვაპატიმრებთ? ციხეებში ადგილები არ გეყოფათ. როცა რუსთაველი გადაიკეტება ბუნებრივად, ყველას ხომ ციხეში ვერ გამოამწყვდევთ?

ეს გამოიწვევს უფრო მეტ პროტესტს. ახლა ყველაფერი საზოგადოებაზეა დამოკიდებული.

ნეპალში ხომ ნახეთ რამხელა ამბავი მოხდა იმის გამო, რომ ადამიანებს მესინჯერის გამოყენების უფლება არ მისცეს. ღმერთმა ნუ ქნას, ნეპალის მსგავსი არეულობა მოხდეს, ვერ გადავიტანთ ამ ყველაფერს, მაგრამ შეცდომებზე ვსწავლობთ და გამოცდილებას ვიღებთ: ისეთ რამეს ნუ გავაკეთებთ, რომ ხვალ გასაქცევი საშუალება აღარ დაგვრჩეს“, – მიმართავს „ქართული ოცნების“ მთავრობას უფლებადამცველი თამაზ ბაკურიძე.

ამ თემაზე:

საქართველოს ხელისუფლებას 17 ოქტომბრამდე ჰქონდა ვადა, ეპასუხა სტრასბურგის ადამიანის უფლებათა სასამართლოსთვის მზია ამაღლობელის საქმეზე, თუმცა ევროსასამართლოს ვადის გაგრძელების თხოვნით მიმართა.

სტრასბურგის სასამართლომ დააკმაყოფილა თხოვნა და პასუხისთვის ახალ ვადად 30 ოქტომბერი განისაზღვრა.

ამავე დროს 28 ოქტომბერს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოში დაიწყება მზია ამაღლობელის სააპელაციო სარჩელის განხილვა მის მიმართ პირველი ინსტანციის სასამართლოს გამოტანილ გადაწყვეტილებაზე.

ამავე თემაზე:

რა კითხვები აქვს სტრასბურგის სასამართლოს “ოცნებასთან” მზია ამაღლობელის საქმეზე

დღეს, 17 ოქტომბერს, ოზურგეთში სიმონ მახარაძე ნათესავის სახლში დააკავეს.

მისი დაკავების შესახებ საზოგადოებას მისმა ბიძაშვილმა დავით მახარაძემ აცნობა.

მან ვიდეო გაავრცელა ფეისბუქზე, სადაც სიმონ მახარაძის დაკავების დეტალებზე საუბრობს.

„ვინც ხელისუფლებისკენ ხართ და ამართლებთ ამ სისაძაგლეს, ახლა იმ ხალხს მოგმართავთ. ვთქვათ, სიმონ მახარაძე დამნაშავეა და ვთქვათ, 4 ოქტომბერს რაღაც დააშავა და თქვენი სახელისუფლებო, პროპაგანდისტული მედიები ავრცელებთ ამას, რა საჭირო იყო 90-მდე სპეცრაზმელის შემოვარდნა ერთ ადამიანთან?

რატომ ააწიოკეთ ოჯახი? რატომ დაადეს მცირეწლოვან ბავშვებს ავტომატი, რატომ იმუქრებოდნენ ძაღლის მოკვლით, რატომ იყვნენ აგრესიულები სპეცრაზმელები?

მოვა დრო და თქვენც გაგიჭირდებათ, თუმცა ჩვენ მაინც ვიბრძოლებთ. თქვენთვისაც ვიბრძოლებთ. თქვენთვისაც ამოვიღებთ ხმას, რომ დაგჩაგრეს და როდესაც იგივე შეგემთხვევათ, თქვენთვისაც ვიბრძოლებთ ხალხი, რომ ხვალ სუსტი არ დაიჩაგროს.

ღვთის წინაშე აგებთ პასუხს, ვინც ხელისუფლების ამ სისაძაგლეს უჭერთ მხარს და ამართლებთ.

13 წელია ხელისუფლებაშია მოსული ბიძინა ივანიშვილი ხომ? ამ 13 წლის განმავლობაში რაიმე სასიკეთო გააკეთა და აკეთებს ბიძინა ივანიშვილი? – არ აკეთებს.

თქვენი „ქველმოქმედი“ ანადგურებს ამ ქვეყანას. თქვენმა „ქველმოქმედმა“ ივანიშვილმა რატომ ააფეთქა საყდრისი? რატომ მოხდა ბარბარე რაფალიანცის მკვლელობა?  მარტო იმათ რატომ დასდევენ, ვისაც სამშობლო უყვარს?

ჩვენ ვიბრძოლებთ და არასდროს დავუთმობთ ამ ქვეყანას რუსეთს. ეს ქვეყანა რუსეთის ბაღჩა არ არის. ეს ქვეყანა არის ქართველი ხალხის და ქართველმა ხალხმა ომით, ტანჯვით და ბრძოლით მოიტანა აქამდე.

ახლა ვინც ცდილობთ ამ დაკავებულების გაშავებას, თქვენი რიგიც მოვა, გგონიათ, რომ არ მოგადგებიან? – არა, მოგადგებიან, ცოტა დროა დარჩენილი.

როცა გაგიჭირდებათ და პურს, საჭმელს გაგიძვირებენ, ის 20 ლარი აღარ გეყოფათ რასაც გირიგებდნენ. არც ის მათხოვრული სოციალური დახმარება გეყოფათ და არც ის მათხოვრული პენსია გეყოფათ წამლებში, რადგან განადგურებულია ქვეყანა.

იქნებ გაიხედოთ გარეთ და დაინახოთ, ხალხი ნაგვის ურნებში რომ ეძებს საჭმელს, ვისი დამსახურებაა ეს? ქვეყანა დღითი-დღე მიექანება კატასტროფისკენ“ – ამბობს ვიდეოში დავით მახარაძე.

ის საუბრობს საზოგადოების პოლარიზაციასა და ღალატზე.

„სამწუხარო მდგომარეობა დადგა ქვეყანაში, რადგან შიდა მოღალატეები უფრო მეტი გვყავს, ვიდრე გარე მტრები. გაიხედეთ ფანჯრიდან, ომი უკვე დაწყებულია. ბიძინა ივანიშვილს სურს სამოქალაქო ომი და ეს პროცესი დაწყებულია.

გაიხედეთ გორის ავტობანთან 1 კმ და 200 მეტრი აშორებს რუსებს, რომ ეს ავტობანიც ხელში ჩაიგდონ. დანაღმულია ველი, სნაიპერები დგანან. სრული კატასტროფაა საქართველოში და თქვენ იმას დასდევთ, რომ თურმე ვიღაც „აკაცუკმა დანაშაული ჩაიდინა“.

იმ ხალხს აშავებთ, ვისაც სამშობლო უყვარს და მისთვის სიცოცხლეს გაწირავს“ – ამბობს დავით მახარაძე.

აქტივისტების ინფორმაციით, დღეს სპეცოპერაციით კიდევ 7 ადამიანი დააკავეს.

„ქართული ოცნება“ ოპოზიციური პოლიტიკური პარტიების აკრძალვას აპირებს და ამისათვის საკონსტიტუციო სასამართლოს მიმართავენ. „ოცნების“ ლიდერების განცხადებით, არა მარტო აკრძალავენ მათთვის მიუღებელ პარტიებს, არამედ საქმიანობას აუკრძალავენ ყველა იმ პირს, ვინც „ოცნების“ აზრით, „სრულ თანხვედრაში იყო“ რომელიმე აკრძალული პარტიის მიზანთან.

რაზე მეტყველებს საქართველოში ოპოზიციის დაანონსებული აკრძალვა? – ამ თემაზე „ბათუმელები“ სიმონ ჯანაშიას ესაუბრა, „თავისუფლების მოედნის“ წარმომადგენელსა და განათლების ექსპერტს.

• ბატონო სიმონ, „ქართული ოცნება“ აპირებს ფაქტობრივად უუფლებოდ დატოვოს ამ ქვეყნის მოქალაქეები, ვისთვისაც მიუღებელია მათი პოლიტიკა. რას აკანონებენ სინამდვილეში ამ დაანონსებული ცვლილებებით?

„ქართულ ოცნებას“ უკვე რამდენიმე წელია ხელისუფლების შენარჩუნების პრობლემა აქვს, რადგან ვერ არწმუნებს ხალხს, რომ ისინი შეძლებენ ამ საზოგადოების პრობლემების გადაჭრას, გარდა რაღაც საბაზისო საჭიროებების მოგვარებისა. ასევე, ვერ აგვარებენ იმას, რომ საქართველო გახდეს ევროკავშირის წევრი, იმიტომ, რომ ძალაუფლების შენარჩუნების ის გზები, რაც მათ აირჩიეს, არ არის თანხვედრაში ევროკავშირის ღირებულებებთან.

ამიტომ, ვინც კი ხელს უშლის მათ, იქნება ეს შიდა ძალები, ევროპელი ლიდერები თუ სხვა, ყველა უნდა გამოაცხადოს მტრად. გამოიგონეს რაღაც არარსებული ორგანიზაციები, – გლობალური ომის პარტია, „დიფ სთეითი“ და ასე შემდეგ, რომ ამის შიგნით ყველას ეძახონ მტერი.

ცდილობენ „ნაციონალური მოძრაობა“ გამოიყენონ საბაბად, რადგან მასაც ჰქონდა გარკვეული დანაშაულები ჩადენილი და აკრძალონ ყველა პარტია, რომებიც მათ ხელს უშლიან ძალაუფლების შენარჩუნებაში. ყველა მოიშორონ და გაანეიტრალონ.

• „ნაციონალურ მოძრაობას“ ამჟამად „ოცნების“ ძალიან ბევრი დეპუტატი თუ მაღალჩინოსანი წარმოადგენდა წლების წინ. რა სახელი შეიძლება დავარქვათ ამას?

მე მგონი, საზოგადოება მშვენივრად ხვდება იმას, რომ რეალურად ეს არის რაღაც ფასადი და სინამდვილეში ხდება საქართველოს კონსტიტუციური წყობის შეცვლა. საქართველოს კონსტიტუციური წყობა ნიშნავს იმას, რომ ადამიანებს აქვთ როგორც გაერთიანების უფლება, ისე საკუთარი აზრის გამოხატვის უფლება, პოლიტიკაში მონაწილეობის უფლება პარტიების გამოყენებით.

ამიტომ, თუ აკრძალავენ პარტიებს და ადამიანებს პოლიტიკურ საქმიანობას აუკრძალავენ, მაშინ რეალურად ჩვენ ვლაპარაკობთ არა იმაზე, რომ კონკრეტული პარტია იკრძალება, არამედ იმაზე, რომ როგორი სახელმწიფო იქნება საქართველო? იქნება კი დემოკრატიული რესპუბლიკა? თუ იქნება რაღაც ავტორიტარული ქვეყანა, სადაც ერთი კონკრეტული პარტია წყვეტს, რომელი პარტიები იქნება დაშვებული და რომელი არა, რომელი ჩაითვლება რადიკალურად და რომელი – დემოკრატად.

ანუ საზოგადოება კი არ გადაწყვეტს დემოკრატიულია თუ არა რომელიმე პარტია, არამედ სახელმწიფო და კერძოდ ის კონკრეტული პარტია, რომელიც მმართველობაშია.

• გამოდის, ხალხს საერთოდ უუქმებენ ხმას?

არა მარტო ხმას, ბევრ რამეს უუქმებენ. მათ შორის გაერთიანების უფლებას, რაც დღეს ხალხს აქვს კონსტიტუციით. ხალხს აქვს უფლება შექმნას ჯგუფები, პოლიტიკური პარტიები – ეს არის თავისუფალი საზოგადოების საფუძველი და ეს არის მოქალაქეობის ნაწილის გაუქმებაც, სინამდვილეში.

ანუ, მე მინდა რაღაც პარტიაში გავერთიანდე და ხელისუფლება ამბობს, რომ არა. ჩვენ გადავწყვიტეთ, იარსებებს თუ არა ასეთი პარტია.

ზღუდავენ გამოხატვის თავისუფლებას, რადგან პოლიტიკური პარტიები არის ინსტრუმენტი საკუთარი პოლიტიკური ინტერესების გამოხატვის. თუ მე მინდა რაღაც შეიცვალოს სახელმწიფოში, გარდა იმისა, რომ შემიძლია ეს პირადად ვთქვა, შეიძლება ეს გააკეთოს ჩემ მიერ ორგანიზებულმა ან ჩემ მიერ მანდატმიცემულმა ჯგუფმა ჩემი სახელით. ამ კანონით კი, მე, როგორც მოქალაქეს, მიკრძალავენ გამოხატვის უფლებას პარტიების გზით.

ასევე, პოლიტიკურ მონაწილეობას მიკრძალავ, ანუ მართმევ უფლებას, რომ ჩავერთო პოლიტიკურ პროცესში იმით, რომ ავირჩიო ჩემი წარმომადგენლები ან მე თვითონ ვიყო არჩეული რომელიღაც წარმომადგენლობით ორგანოში.

მეუბნები, რომ ან მე შემომიერთდი და ჩემს პარტიაში შემოდი, ან იმ პარტიაში შედი, ვისაც მე ვაღიარებ ლეგიტიმურად. ეს არის ავტორიტარული სისტემა.

ვიღაცამ შეიძლება თქვას, რა მოხდა მერე, იყოს ერთი პარტია, ოღონდ იყოს კარგი პარტია, გააკეთოს რაღაც. მაგრამ პრობლემაა ის, რომ რაც უფრო ცოტაა პოლიტიკური პარტიების რაოდენობა, მით უფრო ნაკლებია პოლიტიკური დებატები. აღარ არსებობს პოლიტიკური პროგრამებისა და იდეების შეჯიბრი, არ ხდება ან ვიწროვდება ხელისუფლების კრიტიკა და ასეთ გარემოში რაღაც ჯგუფური აზროვნება ყალიბდება, სადაც არ არსებობს ალტერნატიული აზრი.

• ხელისუფლების კრიტიკის უფლება ერთმევა რეალურად ხალხს, არა?

ესეც ერთ-ერთი პრობლემაა, რადგან როცა არსებობს ალტერნატიული პარტიები, მაშინ უფრო მეტად ანგარიშვალდებულია ხელისუფლება საზოგადოების წინაშე. იცის, რომ თუ არ შეასრულებს საზოგადოების დაკვეთას, მაშინ შეიძლება ეს გააკეთოს სხვამ, რომელსაც აირჩევს საზოგადოება. და თუ ეს სხვები გაუქმებულია, მაშინ არჩევანიც არ არსებობს.

აღარ არსებობს ხელისუფლების შემაკავებელი ძალა, რაც იწვევს საზოგადოების უკონტროლო ძარცვას, ან გადადის ძალადობაზე და აღარ არსებობს ისეთი პოლიტიკური წარმომადგენელი, რომელსაც მიმართავ შენი უფლებების დაცვისთვის, როდესაც ხელისუფლებაში მყოფი ძალა გავიწროებს.

ასეთ მოცემულობაში ხელისუფლება იმდენად ირყვნება, რომ შესაძლებლობა აქვს აკეთოს ყველაფერი, რასაც მოისურვებს. ასეთი რეჟიმები იწვევს არასტაბილურობას და პოლიტიკური მოძრაობები გადადის იატაკქვეშეთში, რაც იწვევს წინააღმდეგობის გაჩენას, არეულობას, რევოლუციებს და ასე შემდეგ.

სინამდვილეში, შეიძლება აქეთკენ უბიძგოს ხელისუფლებამ ხალხს, პარტიების აკრძალვით.

თუ ხელისუფლება პროდასავლური პარტიების უმეტესობას აკრძალავს, მაშინ დასავლეთისკენ სწრაფვა გახდება იატაკქვეშა საქმიანობა.

ერთპარტიულობა დაკავშირებულია კიდევ ერთ პრობლემასთან. წარმოიდგინეთ, რუსებმა რომ მოინდომონ საქართველოს ხელში ჩაგდება, მხოლოდ ერთ პარტიასთან მოუწევთ გამკლავება და საზოგადოების ყველა ინსტიტუტის ხელში ჩაგდება და საზოგადოებისთვის ეს არის ძალიან საშიში.

• გარდა პარტიების აკრძალვისა, „ოცნების“ ერთ-ერთი წარმომადგენელი ასევე საუბრობდა იმაზე, რომ საკონსტიტუციო სასამართლოს შეეძლება წარმომადგენლობითი ორგანოს წევრობა გაუუქმოს პირს, თუკი ამას ხელისუფლება გადაწყვეტს. გამოდის, რომ ხალხს საერთოდ არ უტოვებენ უფლებას, საკუთარი, არჩეული წარმომადგენელი ჰყავდეთ პარლამენტში ან საკრებულოში?

ეს საერთოდ აბსურდია.

ასეთი რაღაცები ხდება ხოლმე რუსეთში, მაგალითად, ნავალნის გაუუქმეს პარტია და გამოაცხადეს ექსტრემისტულ ორგანიზაციად, რადგან არის უცხოეთის აგენტიო. გვეცნობა ხომ ეს ტერმინები?

რუმინეთში აკრძალეს კონკრეტული ადამიანებისთვის პოლიტიკური საქმიანობა. საფრანგეთში აუკრძალეს მაგალითად მარი ლე პენს ხუთი წლით პოლიტიკური საქმიანობა, მაგრამ მას კორუფციაში ედება ბრალი, პარტიისთვის გამოყოფილი ფული გახარჯა არასწორად. მაგრამ ის, რომ მთელი რიგი პარტიები აკრძალო, როგორც ეს თქვა კობახიძემ, ხდება მხოლოდ ავტორიტარულ სისტემებში.

• აქ მარტო პარტიებზე არ არის საუბარი, ფაქტობრივად პარტიის წევრებს ან მათი იდეოლოგიების გამზიარებლებსაც უკრძალავენ საქმიანობას. ეს ხომ ათასობით ადამიანს შეიძლება შეეხოს.

საქართველოში პოლიტიკური პარტიები სუსტია იმის გამო, რომ ადამიანებს არ უნდათ პარტიებში გაწევრიანება იმ მიზეზით, რომ აქვთ სამსახურიდან გაგდების საფრთხე, შეავიწროებენ სახელმწიფო ტენდერებში და ბევრი სხვა მიზეზია. თუ ამ საფრთხეებს დაემატება ახალი აკრძალვები, ეს კიდევ უფრო დაასუსტებს ოპოზიციურ პარტიებს. უფრო სუსტი გახდება პოლიტიკური ცხოვრება და ადამიანებს კიდევ უფრო ნაკლები შესაძლებლობა ექნებათ თავიანთი პრობლემები პოლიტიკური გზებით მოაგვარონ და მიმართავენ სხვა გზებს.

ეს სხვა გზები რა არის? – ეს იქნება ნაცნობობა, კორუფცია, რადიკალიზმი, – მაგალითად, დაშინება ერთმანეთის, ან რაღაც აგრესია და ასე შემდეგ. თუ პოლიტიკა აღარ არეგულირებს, მაშინ არეგულირებს ძალა, კუნთი, იარაღი, ფული, რაღაც გავლენა, წარმომავლობა და ასე შემდეგ, ხომ?!

მაგრამ ამ ყველაფერს რომ თავი დავანებოთ, ვკარგავთ სახელმწიფოებრიობას, რადგან ეს ყველაფერი პირდაპირი გზაა თვითიზოლაციისკენ, იმიტომ, რომ არავის სურს ასეთ სახელმწიფოსთან ურთიერთობა. არც პოლიტიკური ურთიერთობები აწყობთ ასეთ ქვეყნებთან და არც ეკონომიკური.

გეოპოლიტიკურადაც პრობლემურია ეს, რადგან თუ ქვეყნის კურსი მთლიანად იცვლება და შენ აღარ ხარ დემოკრატიული, მაშინ შენი ალიანსებიც იქნება არადემოკრატიულ სახელმწიფოებთან და ვისთვისაც ასეთი რეჟიმები მისაღებია, ისინი არც კულტურულად არიან ჩვენთან ახლოს მაინცდამაინც, ხომ?

• პარტიების გაუქმება და ადამიანებისთვის საქმიანობის აკრძალვა ალბათ სხვა სფეროებზეც გავრცელდება, არა? მაგალითად, თუ აკრძალული პარტიის წევრი უნივერსიტეტში ან სკოლაში ასწავლის, ალბათ ამ სისტემებიდანაც გამოაგდებენ. თქვენ როგორ ფიქრობთ?

ასე იწყებენ ხოლმე ავტორიტარული რეჟიმები, – ჯერ პოლიტიკურ ოპონენტებს იშორებენ თავიდან, შემდეგ მისწვდებიან განათლების სფეროსაც.

30-იან წლებში მეტი არაფერი უკეთებია ბოლშევიკურ, კომუნისტურ პარტიას. ის ცდილობდა ჩამოეშორებინა ყველა, ვინც მანამდე, ან დამოუკიდებელი რესპუბლიკის დროს, სხვა პარტიებში იყვნენ გაწევრიანებული.

მხოლოდ კომუნისტურ პარტიაში გაწევრიანება იყო ლოიალობის წინაპირობა, თუკი დათმობდი საკუთარ პრინციპებს და ღირებულებებს, უარს იტყოდი საკუთარ ახლობლებზე და ასე შემდეგ. შეიძლება მხოლოდ ასე დაწინაურებულიყავი სისტემაში.

• როგორ ფიქრობთ, გაუძლებს ეს ქვეყანა კიდევ ერთ რუსულ ტერორს?

გაუძლებს. ყველა ვარიანტში ვაჯობებთ ამ რეჟიმს, რადგან „ქართული ოცნების“ მომხრეებიც კი არ არიან თანახმა, რომ ასეთი რაღაც მოხდეს. შეიძლება გულში უხაროდეთ, რომ რაღაც საფრთხე გაჩნდა „ნაციონალური მოძრაობისთვის“, მაგრამ არა მგონია მზად იყვნენ იმისთვის, რომ აიღონ და პარტიები გააუქმონ.

ეს ნიშნავს, რომ თვითონაც აღმოჩნდებიან ტყვეობაში და როცა მათ დაემუქრებათ საფრთხე, იქნება ეს განათლების სფერო, სპორტი თუ ბიზნესი, მათი დამცველი არავინ იქნება.

ვერც რეჟიმი გაუძლებს, შეუძლებელია, რომ ასეთ წნეხს გაუძლოს და თან, რაც უფრო მეტად დაჭიმავენ ამ ზამბარას, მით უფრო მტკივნეულად მოხდებათ. რაც უფრო მეტად მიაყენებ კუთხეში და კედელთან ადამიანებს, მით უფრო მეტად გააფთრებულად დაიწყებენ თავის დაცვას. საქართველოში ასე მარტივად არ ეგუებიან რეპრესიებს. აჯანყებებიც ბევრი გვახსოვს.

• თუმცა ცდილობენ ჯარიმებით და ციხით გატეხონ ეს წინააღმდეგობა. ეუთოს თავმჯდომარეც კი დააჯარიმეს ქუჩაში დგომისთვის…

ჩვენი ისტორიის მანძილზე კი არა, მსოფლიოში კი ვერ ვიპოვე მსგავსი პრეცედენტი, რომ დიპლომატი დაეჯარიმებინოთ. ეს არის უპასუხისმგებლობა, რაღაც ბავშვური საქციელი, ნაწყენი ბავშვის შურისძიება, რომ მზად ხარ გადაწვა საკუთარი სახლი, ოღონდ ვიღაცას აჩვენო რომ მაგარი ხარ, რომ გაქვს შეუზღუდავი ძალაუფლება. და ამ დამწვარ სახლში თვითონ არ უნდა იცხოვრონ?!

ამიტომ, „ქართული ოცნების“ გადასაწყვეტი არ არის საქართველო იქნება თუ არა დემოკრატიული. ეს გადაწყვიტეს საქართველოს მოქალაქეებმა მაშინ, როდესაც დავაფუძნეთ დამოუკიდებელი საქართველო. მაშინ ჩავწერეთ კონსტიტუციაში, რომ ეს სახელმწიფო უნდა იყოს დემოკრატიული და დემოკრატია გულისხმობს იმასაც, რომ პოლიტიკაში მონაწილეობა შეუძლია ყველა მოქალაქეს.

ამიტომ, კობახიძე რას იტყვის ან რას გააკეთებს, ეს არ არის ჩვენთვის მნიშვნელოვანი. და რაც უფრო მეტ ასეთ ნაბიჯს გადადგამენ, მით უფრო ეჭვქვეშ დადგება „ქართული ოცნების“ პოლიტიკის ლეგიტიმურობა. საკუთარ მომხრეებშიც კი უკვე ჩნდება ეჭვი, რომ ისინი არალეგიტიმურები არიან და არაფერი დემოკრატიასთან საერთო არ აქვს მათ გადაწყვეტილებებს.

„ოცნების“ პრემიერი, ირაკლი კობახიძე უმაღლესი განათლების სისტემაში ცვლილებებს აანონსებს. ამის შესახებ კობახიძემ განათლების რეფორმის პრეზენტაციისას განაცხადა.

დღეს, 16 ოქტომბერს, კობახიძემ განაცხადა, რომ რესურსების ოპტიმიზაციას და უნივერსიტეტებში სწავლების ხარისხის გათანაბრებას ასე ხედავენ:

„გვინდა, დავამკვიდროთ ერთი ძალიან მკაფიო პრინციპი: ერთი ქალაქი – ერთი ფაკულტეტი, მაგალითად, თბილისში, ერთი ფაკულტეტი იქნება შექმნილი მხოლოდ ერთ სახელმწიფო უნივერსიტეტში, ამისათვის გარდამავალი ეტაპი იქნება უზრუნველყოფილი თითოეული სტუდენტისთვის.

შესაბამისად, ეს გამოიწვევს რეორგანიზაციას და ფაკულტეტების გადანაწილებას უნივერსიტეტებს შორის. ეს გადანაწილება უნდა განხორციელდეს უნივერსიტეტის ტრადიციული ფუნქციებისა და მათი ისტორიული გამოცდილების გათვალისწინებით.

ბუნებრივია, სტუდენტებისთვის იქნება უზრუნველყოფილი გარდამავალი პერიოდი, ვინც სწავლობს კონკრეტულ უნივერსიტეტში, მას ექნება საშუალება, დაამთავროს ის შესაბამისი უნივერსიტეტი, შესაბამისი სპეციალობით. ძალდატანებით, რა თქმა უნდა, არავითარი ცვლილება არ განხორციელდება, ერთადერთი, სტუდენტებს შეუძლიათ, ნებაყოფლობით აირჩიონ მობილობის წესით სხვა უნივერსიტეტში გადასვლა. გარდამავალი ეტაპი სტუდენტებისთვის იქნება უზრუნველყოფილი, პატივს ვცემთ, რა თქმა უნდა, თითოეული სტუდენტის არჩევანს,“- თქვა კობახიძემ.

მისივე თქმით, უცხოელი სტუდენტები სახელმწიფო უნივერსიტეტებმა უნდა მიიღონ მხოლოდ კანონით განსაზღვრულ მკაცრად გამონაკლის შემთხვევებში და ეს პრინციპი კანონის დონეზე იქნება დანერგილი.

„რაც შეეხება უცხოელი სტუდენტების პრობლემას სახელმწიფო უნივერსიტეტებში, ვფიქრობთ, რომ სახელმწიფო უნივერსიტეტები მთლიანად უნდა იყოს ორიენტირებული სახელმწიფო ამოცანების შესრულებაზე. შესაბამისად, ვფიქრობთ, რომ უცხოელი სტუდენტები სახელმწიფო უნივერსიტეტებმა უნდა მიიღონ მხოლოდ კანონით განსაზღვრულ მკაცრად გამონაკლის შემთხვევებში და ეს პრინციპი კანონის დონეზე იქნება დანერგილი,“- განაცხადა მან.

კობახიძემ ასევე ისაუბრა პროფესურის ანაზღაურებაზეც. მისი თქმით, სრულ განაკვეთზე მომუშავე სრული პროფესორის მინიმალური ანაზღაურება უნდა იყოს 10 ათასი ლარი, რასაც უნდა დაემატოს ჰონორარები, რასაც პროფესორები მიიღებენ სხვადასხვა საქმიანობისთვის, როგორიც არის სახელმძღვანელოების, სტატიების მომზადება და ა.შ.

„ყველა მიმართულებას უნდა ჰყავდეს ერთი ლიდერი, ერთი ხელმძღვანელი, ერთი სრული პროფესორი, რომელთან ერთადაც იმუშავებს 2-3 ასოცირებული პროფესორი და 10-ზე მეტი ასისტენტ-პროფესორი და სწორედ ასე უნდა ჩამოყალიბდეს უნივერსიტეტებში პროფესორ-მასწავლებელთა ძირითადი ბირთვი და ეს პროცესი მოგცემს ჩვენ, მათ შორის უკეთესი პირობების შექმნის შესაძლებლობას პროფესორ-მასწავლებლებისთვის. დღეს თუ საშუალო ანაზღაურება არის 2 ათასი ლარი, უმაღლესი რანგის პროფესორ-მასწავლებლებისთვის ვფიქრობთ, რომ სრულ განაკვეთზე მომუშავე სრული პროფესორის მინიმალური ანაზღაურება უნდა იყოს 10 ათასი ლარი, რასაც უნდა დაემატოს ჰონორარები, რასაც პროფესორები მიიღებენ სხვადასხვა საქმიანობისთვის როგორიც არის სახელმძღვანელოების მომზადება, სტატიების მომზადება და ა.შ. ეს ყველაფერი უზრუნველყოფს ხარისხის თვისებრივად ამაღლებას უმაღლესი განათლების სისტემაში.

რაც შეეხება სხვა პედაგოგებს, მათ შეიძლება, ჰქონდეთ კონკრეტული სტატუსები, მაგრამ ისინი უნივერსიტეტებში უნდა იყვნენ დასაქმებული საათობრივ საწყისებზე და ბევრად უფრო მცირე ანაზღაურებით. აქცენტი უნდა გაკეთდეს სრულ განაკვეთზე მომუშავე პროფესორებზე“, – განაცხადა ირაკლი კობახიძემ.

„ოცნების“ მთავრობის 10 ოქტომბრის დადგენილებით სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურში [სუს] მთელ რიგ თანამდებობებზე ხელფასები პირველი ოქტომბრიდან ისევ გაიზარდა. გაიზარდა წოდებრივი სარგოების ყოველთვიური განაკვეთებიც. სუს-ში ხელფასები და წოდებრივი სარგოები ბოლოს დაახლოებით ორი თვის წინ, 2025 წლის ივლისში დაადგინეს.

ივლისის დადგენილებით, მაგალითად, სუს-ის ადმინისტრაციის [დეპარტამენტის] უფროსის თანამდებობრივი სარგო იყო 9 590 ლარი, ოქტომბრის დადგენილებით კი – 10 550 ლარი [ანუ 960 ლარით მეტი] იქნება.

სუს-ის იურიდიული მთავარი სამმართველოს [წოდების მქონე] უფროსის ხელფასი 6 795 ლარის ნაცვლად იქნება 7 475 ლარი; გენერალური ინსპექციის უფროსის ხელფასიც იქნება 10 550 ლარი, 9 590-ის ნაცვლად; სამსახურის უფროსის ხელფასი 4 145 ლარით განისაზღვრა [იყო 3 765 ლარი]; სპეციალისტის – 2 115 ლარი იქნება [იყო 1 920 ლარი] და ა.შ.

2025 წლის სექტემბერში, სუსში შეიქმნა მასობრივი ინფორმაციის საშუალებებთან და საზოგადოებასთან ურთიერთობის დეპარტამენტი. ამ დეპარტამენტის [წოდების მქონე] უფროსის ხელფასი 9 590 ლარით განისაზღვრა. ოქტომბრის დადგენილებით კი, აღნიშნული დეპარტამენტის უფროსის ხელფასიც გაიზარდა და 10 550 ლარი იქნება.

რაც შეეხება უშუალოდ სუს-ის უფროსის ხელფასს [თანამდებობრივ სარგოს], ის ოქტომბრის დადგენილებით არ შეცვლილა, თუმცა შარშანდელთან შედარებით 1 235 ლარით არის გაზრდილი და 13 580 ლარია – წოდების მქონე მოსამსახურისთვის [წოდების არმქონე უფროსის ხელფასი კი 12 410 ლარითაა განსაზღვრული].

ირაკლი კობახიძემ, 2025 წლის 3 სექტემბრის ბრძანებით, სუს-ის მოქმედ უფროსს, „პოლიციის ლეიტენანტ, მამუკა მდინარაძეს „სახელმწიფო უსაფრთხოების ლეიტენანტის“ წოდება მიანიჭა.

განახლება: 30 ოქტომბრიდან მამუკა მდინარაძე „სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის ლეიტენანტის“ წოდებიდან, „უფროსი ლეიტენანტის“ წოდებაზე დაწინაურდება. შესაბამის ბრძანებას ხელი ირაკლი კობახიძემ 2025 წლის 23 ოქტომბერს მოაწერა.

ოქტომბრის ახალი დადგენილებით გაიზარდა ასევე სუს-ში დასაქმებულთა წოდებრივი სარგოს ყოველთვიური განაკვეთებიც [მაგალითად გენერალ-პოლკოვნიკი 670 ლარს მიიღებს თვეში, 605 ლარის ნაცვლად; გენერალ-ლეიტენანტი – 645 ლარს [იყო 585 ლარი]; ლეიტენანტი 90 ლარს თვეში, 80 ლარის ნაცვლად; და ა.შ]:

თანამდებობრივი და წოდებრივი სარგოების [ანუ ხელფასის] გარდა სუს-ის სახელმწიფო სპეციალური ან/და სამხედრო წოდების მქონე მოსამსახურეები იღებენ წოდებით ნამსახურები კალენდარული წლების მიხედვით ხელფასზე ყოველთვიურ პროცენტულ (წელთა ნამსახურობის) დანამატს შემდეგი ოდენობით:

1-დან 2 წლამდე − ხელფასის 5%;
2-დან 5 წლამდე − 10%;
5-დან 10 წლამდე −15%;
10 წელი და მეტი − 20%.

ამასთან, „მოხელეს, რომელსაც უკავია შტატით გათვალისწინებული თანამდებობა და არ გააჩნია წოდება, ამ წოდების მინიჭების შემთხვევაში, ყოველთვიური პროცენტული [წელთა ნამსახურობის] დანამატის დაანგარიშებისას, განსაკუთრებულ შემთხვევებში სუს-ის უფროსის თანხმობით, ნამსახურობაში ჩაეთვლება სამსახურის სისტემაში წოდების გარეშე მუშაობის პერიოდიც“.

საქართველოს 2025 წლის ბიუჯეტის მიხედვით სუს-ის დაფინანსება სელ, 2023 წელს იყო 179,9 მილიონი ლარი, 2024 წელს – 214,4 მილიონი ლარი, 2025 წლისთვის კი 271,5 მილიონი ლარი.

მომუშავეთა რიცხოვნობა ბიუჯეტის მიხედვით არ შეცვლილა და 3 850 კაცს შეადგენს. უშუალოდ ხელფასებისთვის კი [სახელმწიფო უსაფრთხოების უზრუნველყოფის მუხლით, 3 421 მოსამსახურე] სუს-მა სულ, ზემოთ აღნიშნული წლების მიხედვით დახარჯა შესაბამისად – 97,5 მილიონი, 108,5 მილიონი ლარი და 2025 წლისთვის გაწერილია 119,9 მილიონი ლარი.

მამუკა მდინარაძე სუსის უფროსად 2025 წლის აგვისტოში დანიშნეს. მან ამ პოსტზე ანრი ოხანაშვილი ჩაანაცვლა, რომელიც სუსის უფროსად ამავე წლის აპრილიდან მუშაობდა. მანამდე სუს-ის უფროსი გრიგოლ ლილუაშვილი იყო.

ქონებრივი დეკლარაციის მიხედვით, გრიგოლ ლილუაშვილს სუს-ის უფროსად მუშაობის დროს გასულ, 2025 წელს ჯამში ხელფასის სახით ხელზე აღებული აქვს 141 ათას 274 ლარი.

ამ თემაზე:

„ბათუმელებისა“ და „ნეტგაზეთის“ თანადამფუძნებელი და დირექტორი, მზია ამაღლობელი სახაროვის პრემიის ფინალისტების სიაშია.

16 ოქტომბერს ევროპარლამენტში სახაროვის პრემიის ფინალისტების გამოვლენისთვის ჩატარებული ხმის მიცემის მიხედვით, მზია ამაღლობელთან ერთ ნომინაციაშია ბელარუსი პატიმარი ჟურნალისტი ანდჟეი პოჩობუტი.

ამასთან დაკავშირებით ინფორმაციას ევროპარლამენტი აქვეყნებს.

გამოქვეყნებული ინფორმაციის მიხედვით, სახაროვის პრემიის ფინალისტების სიაში არიან:

• ანდჟეი პოჩობუტი ბელორუსიდან და მზია ამაღლობელი საქართველოდან;
• ჟურნალისტები და ჰუმანიტარული დახმარების მუშაკები პალესტინასა და ყველა კონფლიქტურ ზონაში, რომლებსაც წარმოადგენენ პალესტინის ჟურნალისტთა სინდიკატს, წითელი ნახევარმთვარე და UNRWA;
• სერბი სტუდენტები.

განცხადების მიხედვით, გამარჯვებული გამოვლინდება 22 ოქტომბერს, სტრასბურგში დაგეგმილ პლენარულ სხდომაზე, პრეზიდენტების კონფერენციის მიერ, რომელიც ევროპარლამენტის პრეზიდენტის, რობერტა მეცოლას და პოლიტიკური ჯგუფების ლიდერებისგან შედგება.

სახაროვის პრემიის დაჯილდოების ცერემონია 16 დეკემბერს, სტრასბურგში გაიმართება. სახაროვის პრემიის ჯილდო 50 000 ევროა.

ანდრეი სახაროვის სახელობის სახაროვის პრემია ევროკავშირის უმაღლესი ჯილდოა ადამიანის უფლებების სფეროში. მას ევროპარლამენტი ყოველწლიურად გადასცემს ფიზიკურ პირებს, ჯგუფებს ან ორგანიზაციებს ადამიანის უფლებების, გამოხატვის თავისუფლებისა და დემოკრატიული ღირებულებების მხარდაჭერის სფეროში მათი მოღვაწეობის აღიარების მიზნით.

საქართველოში პური 5-10 თეთრით გაძვირდა. პურის გაძვირების მიზეზად ფქვილის ფასის და საწარმოებში ხელფასების მატება დაასახელა BMG – სთან საუბარში პურის მცხობელთა ასოციაციის ხელმძღვანელმა მალხაზ დოლიძემ.

ეკონომისტი რომან გოცირიძე კი მიიჩნევს, რომ პურის ფასი აქამდეც იზრდებოდა, მაგრამ ამაზე საქსტატი დუმდა, ხოლო ახლა პურის მწარმოებელმა რამდენიმე კომპანიამ ფასის ზრდის საკითხი საჯარო გახადა.

„პურზე ფასების ზრდას ხელისუფლება ხელოვნურად აფერხებდა წინასაარჩევნოდ. ამ ერთ წელიწადში ორი არჩევნები მოილია და ახლა მისცა ამის უფლება მეპურეებს, ოღონდ მეტ-ნაკლებად ზომიერ ფარგლებში.

მთავრობა ერევა თავისუფალ ფასწარმოქმნაში და გავლენას ახდენს ბიზნესზე, რათა დაფაროს ფასების ზრდის შიდა მიზეზები. ეს შეკუმშულ ზამბარას ჰგავს, მაინც ვერ დარჩება ასეთ მდგომარეობაში.

კონკრეტულად პურის ფასის ამჟამინდელი მატების მიზეზი არის ზოგადად ინფლაციის ზრდა ქვეყანაში, რომელიც იმაზე მეტია, ვიდრე ამას საქსტატი აჩვენებს. პურის მწარმოებლებს გაეზარდათ ხარჯები,“ – ასე განმარტავს ეკონომისტი რომან გოცირიძე პურის ფასის ზრდის მიზეზს. 

ეკონომისტის აზრით, არა მხოლოდ პურზე, არამედ ზოგადად, ფასების ზრდის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი ეროვნული ბანკის არასწორი ფულად-საკრედიტო პოლიტიკაა.

„გასულ წელს წინასაარჩევნოდ 800 მილიონ დოლარამდე უცხოური ვალუტის რეზერვები გაყიდა, რამაც კრიტიკული ვითარება შექმნა. წელს იგი ავსებს ამ რეზერვებს (სადაც  რუსულ ფულს კვლავ მნიშვნელოვანი როლი უჭირავს). სწრაფი ტემპით რეზერვების შევსება ანუ დოლარის შესყიდვა,   ერთი მხრივ, არ აძლევს ლარს საბაზრო ნიშნულამდე გამყარების საშუალებას, რაც მნიშვნელოვანია იმპორტდამოკიდებული ქვეყნისათვის, მეორე მხრივ, იზრდება ფულის მასა მიმოქცევაში.

ეროვნულმა ბანკმა წლის დასაწყისიდან იყიდა დაახლოებით 1,4 მილიარდი დოლარი, რაც მიმოქცევაში თითქმის 4 მილიარდი ლარის გაშვებას ნიშნავს. გარდა ამისა, ეროვნული ბანკი კვლავ აგრძელებს ე. წ. იაფი ფულის პოლიტიკას და დიდძალ სესხებს აძლევს კომერციულ ბანკებს ყოველკვირეულად (ე. წ. რეფინანსირების სესხები).

ფასების ზრდა ისეთ პირობებში, როცა საგარეო უარყოფითი ფაქტორი თითქმის მინიმალურია, მთლიანად მთავრობის (მათ შორის ბიუჯეტის) და ეროვნული ბანკის ცუდი საფინანსო და საკრედიტო პოლიტიკითაა გამოწვეული,“ – მიიჩნევს რომან გოცირიძე.