Batumelebi

ბათუმში, კოსტავას ქუჩის 13-ში დაგხვდებათ აბრა, რომელსაც აწერია: „1921 წელს აქ დაიბეჭდა საქართველოს პირველი კონსტიტუცია“, თუმცა ამ შენობაში ისტორიიდან შემორჩენილი აღარაფერია. დოკუმენტების მიხედვით, პირველი კონსტიტუცია საქართველოში წითელი არმიის შემოჭრამდე რამდენიმე დღით ადრე, სწორედ აქ, ნესტორ ხვინგიას სახლის სარდაფში დაბეჭდეს.

დამოუკიდებელი საქართველოს პირველი მთავარი დოკუმენტი ნაჩქარევად დაიბეჭდა, თუმცა ამ მოვლენით დაინტერესებული ნებისმიერი მკვლევარი ადასტურებს, რომ პირველი კონსტიტუციის შინაარსი წლობით მუშავდებოდა, კონსტიტუციის შექმნაში კი, ჩართული იყო, როგორც იმდროინდელი ყველა პოლიტიკური პარტია, ისე მეცნიერები და საზოგადოება.

წელს, პირველი კონსტიტუციის მიღებიდან 100 წელი სრულდება. მისი თითოეული მუხლის წაკითხვისას ხვდები, რომ ის მოქალაქეებისთვის ყველა საჭირბოროტო საკითხს არეგულირებდა. ასი წლის წინანდელი კონსტიტუციაში არსებობს მუხლი თანასწორობაზე, ადამიანების სოციალურ დაცვაზე, მათ შორის, იმაზეც, რომ, მაგალითად, ღარიბი ბავშვების სწავლაზე, ჩაცმასა და გამოკვებაზე სახელმწიფოს უნდა ზრუნავდეს.

რა ხდება სახლში, სადაც საქართველოს პირველი კონსტიტუცია დაიბეჭდა? 

„ეს იყო ერთსართულიანი ბელეტაჟი სახლი სარდაფით. ისე გავიზარდეთ, რომ არ ვიცოდით, აქ თუ კონსტიტუცია დაბეჭდეს… მერე გაირკვა, რომ საქართველოს პირველი კონსტიტუცია იმ სახლში დაიბეჭდა, სადაც მე დავიბადე და გავიზარდე,“ – გვიყვება ნინო ლავროვა. ის 1996 წლამდე ცხოვრობდა კოსტავას 13-ში. შემდეგ სახლი საბანკო სესხის გამო გაყიდეს და ახლა აქ 4-სართულიანი სასტუმროა. სახლის მეორე ნაწილში ნინოს დისშვილი – მიშა წულაძე ცხოვრობს. ამ ნაწილის იერ-სახეც შეცვლილია.

ნინო ლავროვა მიხეილ ლავროვის შვილია. მიხეილ ლავროვის ოჯახი ბათუმში, კოსტავას 13-ში გასული საუკუნის 60-იანი წლებიდან ცხოვრობდა.

„მამას ვიღაც ლაზისგან უყიდია ეს სახლი, გვარი არ მახსოვს… მაშინ აქ იტალიური ეზო იყო, მერე, ნელ-ნელა წავიდნენ სხვები და ახლა საერთოდ აღარაა ეზო… წლებია აღარც მივსულვარ, მიჭირს მაქაურობის ნახვა… ბავშვობაში რამდენჯერმე მომისმენია, რომ ჩვენს ქუჩაზე დაიბეჭდა საქართველოს კონსტიტუცია, მაგრამ ეს ჩვენს სახლში თუ მოხდა, არ ვიცოდით. ჩვენი სახლის პირდაპირ იყო სტამბა და გვეგონა, რომ იქ დაბეჭდეს… მამა რკინიგზის ინჟინერი იყო და რუსეთიდან საქართველოში გამოუშვეს სამუშაოდ. ჯერ ოზურგეთში ცხოვრობდა, ოზურგეთელი ცოლი მოიყვანა და შემდეგ წამოვიდნენ ბათუმში საცხოვრებლად… სტამბიდან შემორჩენილი რაიმე ნივთი, ან დოკუმენტი ყოფილიყო სახლში, არ მახსოვს,“ – იხსენებს ნინო ლავროვა.

„ამ სახლს უკან დიდი ეზო იყო, ფეხბურთს ვთამაშობდით ბავშვები… მერე, როცა 90-იანებში სახლი გაიყიდა, ეზოში შენობა გაჩნდა, სარდაფიც აღარაა…“ – გვიყვება კოსტავას ქუჩაზე მცხოვრები ზურაბ ჭყონია. მისი თქმით, ამ ქუჩაზე რამდენიმე სტამბა იყო და ამ დრომდე არ უნახავს დოკუმენტი, რაც დაარწმუნებდა, რომ კოსტავას 13-ში დაბეჭდეს კონსტიტუცია.

„ეს დაფა, სადაც წერია, აქ დაბეჭდეს პირველი კონსტიტუციაო, მოიტანეს 10 წლის წინ და აქ დავკიდებთო, უკვე სასტუმრო იყო გახსნილი, ახალი მესაკუთრე წინააღმდეგი იყო, მაგრამ მაინც ჩამოკიდეს… თქვეს, რომ ასე ირკვევა, აქ იყო სტამბაო, მაგრამ მე დოკუმენტი არ მინახავს“, – დასძინა „ბათუმელებთან“ ზურაბ ჭყონიამ.

მუხლი – 111: „უღარიბეს ბავშვებს საზრდო, ჩასაცმელ-დასახური და სასწავლო ნივთები უფასოდ მიეცეს“ 

„სახელმწიფო მიზნად ისახავს პირველდაწყებით სკოლაში უღარიბეს ბავშვებს საზრდო, ჩასაცმელ-დასახური და სასწავლო ნივთები მიეცეს. ამ მიზნის განსახორციელებლად სახელმწიფო და ადგილობრივი თვითმმართველობანი თავის შემოსავლის ერთ ნაწილს გადასდებენ ყოველწლიურად,“ – ეს საქართველოს პირველი კონსტიტუციის 111-ე მუხლია და არაა ერთადერთი ჩანაწერი ამ დოკუმენტში, რაც სახელმწიფოს კონკრეტულ სოციალურ ვალდებულებას აკისრებს – პირველი კონსტიტუცია უმუშევრად დარჩენილი ადამიანებისთვის ფულადი დახმარების გაცემას ითვალისწინებდა და შრომის ბირჟის შექმნასაც, რომელიც ადამიანებს დასაქმებაში დაეხმარებოდა.

სოციალური უფლებების ნაწილში მარტივად საგრძნობია რეალობა, რომელშიც კონსტიტუცია მიიღეს – სოციალ-დემოკრატები უმრავლესობაში იყვნენ. ცნობილია, რომ პირველი კონსტიტუციის მიღებაში პოლიტიკური ოპოზიცია აქტიურად იყო ჩართული, თუმცა მემარცხენე და სოციალური ხედვები კონსტიტუციაში ყველაზე მეტად მოხვდა. ახლა სპეციალისტების ნაწილი ფიქრობს, რომ ეს მხოლოდ იდეები იყო და რეალურად იმდროინდელი საქართველო კონსტიტუციაში გაწერილ ვალდებულებებს ვერ შეასრულებდა, მეორე ნაწილი კი, ყურადღებას პრაქტიკაზე ამახვილებს, რაც დამოუკიდებელ საქართველოში ხდებოდა კონსტიტუციის მიღებამდე და საბჭოთა ოკუპაციამდე.

„დამფუძნებელ საბჭოში ორი-მესამედი იყვნენ სოციალ-დემოკრატები, ლოგიკურიც არის, რომ მათი პოლიტიკური დოქტრინა მოხვდებოდა კონსტიტუციაში… პირველ კონსტიტუციაში 70 მუხლია, რაც სოციალურ-ეკონომიკურ უფლებებს ეხება. ბავშვთა სიღარიბის ნაწილში წერია, რომ „სახელმწიფო მიზნად ისახავს“. ეს არ იყო ვალდებულება. მაშინ ეკონომიკურად არც ისე წელში გამართული იყო საქართველო, რომ ეს მუხლები შეესრულებია. ფაქტია, რომ სახელმწიფო განსაკუთრებით დიდ სოციალურ ვალდებულებებს იღებდა,“ – გვიყვება სულხან-საბა ორბელიანის უნივერსიტეტის პროფესორი, სამართალმცოდნე დიმიტრი გეგენავა.

„ამას ხშირად ამბობენ, არ უმოქმედია ახალ კონსტიტუციასო, მაგრამ ის, რაც გაიწერა პირველ კონსტიტუციაში, მანამდე გათვალისწინებული იყო სხვადასხვა კანონში 1918 წლის 26 მაისიდან. ბავშვთა სიღარიბესაც ჯერ კიდევ 1919 წელს შეეხო კანონი განათლების რეფორმის შესახებ. ასობით მაგალითი შემიძლია გაჩვენოთ არქივიდან, როგორ ეხმარებოდა იმდროინდელი სამაზრო და საქალაქო თვითმმართველობა ბავშვებს წიგნებით და ტანსაცმლით… იწერებოდა არაორგანიზებულობის შესახებაც, რომ ზოგჯერ იქ მიდიოდა ეს დახმარება, სადაც საჭირო არ იყო, მაგრამ ფაქტია, რომ იყო, ძირითადად იმდროინდელი საჯარო მოხელეები და მათი ცოლები იყვნენ ამაში აქტიურად ჩართული, საზოგადოებრივი ორგანიზაციებიც იყო და სოლიდარობის კამპანიების წარმოებასაც ახერხებდნენ,“ – ამბობს ისტორიკოსი ირაკლი ირემაძე.

ის ხაზს უსვამს იმას, რომ, მართალია, კონსტიტუცია 1921 წელს ნაჩქარევად მიიღეს, მაგრამ შიგ სპონტანურად გაჩენილი იდეები არ ჩაუწერიათ.

ისტორიკოსის თქმით, მსგავს სოციალისტურ მიდგომებზე სოციალ-დემოკრატები ჯერ კიდევ 1890 წლებიდან მსჯელობდნენ.

ირაკლი ირემაძისთვის უფრო სიამაყის მომგვრელია ტენდენცია, რომელიც პირველ კონსტიტუციაში მკაფიოდ ჩანდა – საითკენ მიდიოდა სახელმწიფო, რომ არა გასაბჭოება.

„ერთგვარი ეკონომიკური საფუძვლებიც შექმნეს, სესხის აღება მოხდა ბრიტანეთში და გარკვეული გაჯანსაღება იწყება ამ კუთხით 1920 წლიდან, როცა ევროპა გამოდის ომის კრიზისიდან. საქართველოს მაშინ მართლა ჰქონდა ქვანახშირის და მანგანუმის რესურსი, რომლითაც იტალიელი და გერმანელი ინვესტორებიც იყვნენ დაინტერესებული. სახელმწიფო რჩებოდა წილში ნაწილობრივ და გათვალისწინებული იყო, სხვათა შორის, კონტროლის მექანიზმები, მაგალითად, შრომის ინსპექცია, ბავშვთა შრომის შეზღუდვები და ასე შემდეგ,“ – აღნიშნა „ბათუმელებთან“ ისტორიკოსმა ირაკლი ირემაძემ.

დღეს მოქმედ კონსტიუტუციაში ბავშვთა სიღარიბის დაძლევის შესახებ კონკრეტულად არაფერი წერია.

მუხლი – 39: „ორივე სქესის მოქალაქე თანასწორია, როგორც პოლიტიკური, ისე სამოქალაქო, ეკონომიურ და საოჯახო უფლებით“ 

ეს საქართველოს პირველი კონსტიტუციის 39-ე მუხლში წერია. სამართალმცოდნე დიმიტრი გეგენავა ამბობს, რომ გენდერული თანასწორობა და ქალთა უფლებების დაცვის საკითხები პირველ კონსტიტუციაში გამორჩეული საკითხი იყო.

„ხშირად ევროპიდან დაგვიანებით აღწევდა სიახლეები, მაგრამ ამ საკითხზე ყველა პოლიტიკური მოთამაშე თანხმდებოდა. ეს ერთგვარი ტრენდიც იყო იმდროინდელი ევროპის… საქართველოში ასევე ცდილობდნენ მოეგვარებინათ კონკრეტული პრობლემები, მაგალითად, ნაადრევი ქორწინების. კონსტიტუციაში ჩაწერეს, რომ ქორწინება მეუღლეთა ნებაყოფლობითობას და თანასწორობას ეფუძნება…

დამფუძნებელთა კრების 5 წევრი ქალი იყო, ქალბატონი იყო კრების მდივანიც. წარმომადგენლობითი უფლებამოსილებაც პირველ მუსლიმ ქალსაც ამ პერიოდში ჰქონდა, ეს იყო ფარიხან სოფიევა ყარაჯლარიდან. ფარიხანმა ადგილობრივი არჩევნები მოიგო და დეპუტატი გახდა. ამითაც გამორჩეული ვართ, რომ პირველი მუსლიმი ქალი დეპუტატი საქართველოში იყო,“ – გვიყვება დიმიტრი გეგენავა.

პირველი კონსტიტუცია არეგულირებდა ქალთა შრომის საკითხსაც: „აკრძალულია ქალის მუშაობა დედობისთვის მავნე წარმოებაში, მუშა ქალი მშობიარობის დროს არანაკლებ ორი თვისა თავისუფალია მუშაობისგან ჯამაგირის მოუსპობლად, დამქირავებელს ევალება ძუძუმწოვარ ბავშვთა მოსავლელად შესაფერ გარემოებაში ამყოფოს მუშა ქალები,“ – აღნიშნულია 126-ე მუხლში.

მუხლი – 143: არცერთ სარწმუნოებას არ აქვს უპირატესობა

საქართველოს პირველი კონსტიტუცია რელიგიის სრულ თავისუფლებას ადგენდა, სადაც არცერთ სარწმუნოებას არ უნდა ჰქონოდა უპირატესობა. კონსტიტუციის 143-ე მუხლის მიხედვით, „ხარჯის გაღება სახელმწიფოს ხაზინიდან და ადგილობრივ თვითმმართველობათა თანხიდან სარწმუნოებრივ საქმეთა საჭიროებისათვის აკრძალულია“.

„ეკლესიისთვის მხოლოდ ქველმოქმედებისთვის შეიძლება მიეცათ ფული, ან თუ, მაგალითად, ეპისკოპოსი წავიდოდა ზაქათალაში, უფინანსებდნენ გზის ფულს… ეკლესია ითხოვდა პრივილეგიებს, მაგრამ ცენტრალური დაფინანსება აღარ არსებობდა,“ – ამბობს ისტორიკოსი ირაკლი ირემაძე.

ისტორიკოსი საქართველოს პირველი კონსტიტუციის მიღების პერიოდზე ამახვილებს ყურადღებას, როცა ეკლესიას და სახელმწიფოს შორის დაპირისპირების მთავარი საგანი აგრარული რეფორმა გახდა – ეკლესიას მიწების დიდი ნაწილი ჩამოართვეს და გლეხებს გადასცეს.

„ქონება იყო მიწა და მიწების ერთი-მესამედი ეკლესიას ჰქონდა, ამას ემატებოდა გადასახადები, მექრთამეობა… ტყუილად არ დასდევდნენ მაშინ წვერის გასაკრეჭად მღვდლებს ადამიანები. იმდროინდელი გლეხობა ეკლესიაზე განაწყნებული იყო… დაპირისპირება იყო განძის შენახვის გამოც პატრიარქსა და ჟორდანიას შორის, რადგან ქუთაისსა და ზუგდიდში საგანძური ბაზრობებზე გაყიდეს.

სახელმწიფომ ასევე უთხრა ეკლესიას, რომ ხაზინიდან ვეღარ დააფინანსებდა, მაგალითად, „საღვთო სჯულის“ სწავლებას და ამ საგანს მაშინ ასწავლიდნენ, თუკი მშობელი ფულს გადაიხდიდა. სახელმწიფომ ამ პერიოდში თქვა, რომ „საღვთო სჯული“ სავალდებულო საგანი ვერ იქნებოდა სკოლაში“, – აღნიშნავს „ბათუმელებთან“ ირაკლი ირემაძე.

1921 წლისგან განსხვავებით დღეს სახელმწიფო მართლმადიდებელი ეკლესიისთვის უპირატესობის მინიჭებას იმით ასაბუთებს, რომ ეკლესია საბჭოთა რეპრესიების მსხვერპლი აღმოჩნდა. ისტორიკოსი ირაკლი ირემაძე თვლის, რომ ამ კუთხითაც დღევანდელ კონსტიტუცია სეკულარობის პრინციპს არღვევს.

„ეკლესია, რა თქმა უნდა, დაზარალდა, ეკლესიები დაანგრიეს, ქონება, რაც დაუტოვეს, ისიც ჩამოართვეს, მაგრამ ეს ზარალი უნდა დადგინდეს და ანაზღაურდეს გარკვეულ პერიოდში. ასე განგრძობითად ეკლესიის დაფინანსება არ არის სეკულარული და ლოგიკური,“ – მიიჩნევს ირაკლი ირემაძე.

„სარწმუნოებრივი ხასიათის აქტებს არავითარი გავლენა არა აქვს მოქალაქეობრივ უფლებასა და მდგომარეობაზე… მოქალაქის დევნა და მის პოლიტიკურ, თუ სამოქალაქო უფლებათა შეზღუდვა სარწმუნოების, ან რწმენის გამო არ შეიძლება,“ – წერია საქართველოს პირველი კონსტიტუციის 31-ე მუხლში.

მუხლი – 129: „არ შეიძლება შეიზღუდოს საქართველოს რესპუბლიკის რომელიმე ეროვნული უმცირესობა“ 

პირველ კონსტიტუციაში ცალკე თავი ეთმობოდა ეროვნულ უმცირესობებს.

მუხლი 129: „არ შეიძლება შეიზღუდოს საქართველოს რესპუბლიკის რომელიმე ეროვნული უმცირესობის თავისუფალი სოციალ-ეკონომიკური და კულტურული განვითარება განსაკუთრებით მისი დედა ენით სწავლა-აღზრდა და ეროვნულ-კულტურულ საქმეთა შინაური მართვა -გამგეობა“

ისტორიკოსი ირაკლი ირემაძე მიიჩნევს, რომ ეს მულტიეთნიკურ რეგიონში ცხოვრების, ასევე იმდროინდელი კონფლიქტების გამოძახილი იყო.

„მაშინ გაცილებით უფრო ჭრელი იყო საქართველო, იყო კონფლიქტებიც, მათ შორის, 1905 წელს იყო სომხურ-აზერბაიჯანული კონფლიქტი, ქართულ-ოსური კონფლიქტიც 90-იან წლებში არ დაწყებულა, როგორც ამას ამბობს ბევრი, ეს ბევრად ადრე დაიწყო… ეროვნული უმცირესობებისთვის ცალკე თავის გამოყოფა იყო ასევე დემოკრატიულობაზე ხაზგასმა, რომ მათ აქვთ თანაბარი უფლებები,“ – აღნიშნავს ირაკლი ირემაძე.

მუხლი – 141: პირველი კონსტიტუციის მიხედვით, შეგეძლოთ საჯარო მოხელე პასუხისგებაში მიგეცათ

საქართველოს პირველი კონსტიტუციის 141-ე მუხლის მიხედვით, მოქალაქეს შეეძლო საჯარო მოხელისთვის ეჩივლა და მოეთხოვა „მოხელის უკანონო მოქმედებით მიყენებული ზარალის ანაზღაურება“.

ისტორიკოსის ირაკლი ირემაძის თქმით, ამ პერიოდში არაერთ მოქალაქეებს აუნაზღაურეს ზარალი, როცა დგინდებოდა სასოფლო კომისრების მიერ ძალაუფლების გადამეტება.

„მაგალითად, თიანეთის მაზრაში იყო შემთხვევა, როცა დამფუძნებელი კრების წევრის მოხსენების შემდეგ დასაჯეს კომისრები. ზარალი აუნაზღაურეს მოქალაქეებს ახალციხის აჯანყების შემდეგ, ასევე ცხინვალში, როცა 1920 წლის აჯანყებისას დაზარალდნენ ბარის სოფლები,“ – ამბობს ირაკლი ირემაძე.

„თითოეული მოხელე პასუხისმგებელია სასამართლოს წინაშე საერთო წესისამებრ“, – ეწერა პირველ კონსტიტუციაში.

პირველი რესპუბლიკა პრეზიდენტის გარეშე

პირველი კონსტიტუცია პრეზიდენტის ინსტიტუტს არ ცნობდა. საქართველოს პირველი რესპუბლიკა მკაფიოდ საპარლამენტო მოდელს აღიარებდა, სადაც პრეზიდენტის უფლებამოსილებები მთავრობის ხელმძღვანელსა და პარლამენტს შორის იყო გადანაწილებული. მთავრობის მეთაურის გადაყენება კი, ნებისმიერ დროს შეეძლო პარლამენტს.

„ძალიან დიდი აზრთა სხვადასხვაობა იყო, რომელი მოდელი გამოეყენებიათ. ეროვნულ-დემოკრატები ძლიერი აღმასრულებელი ხელისუფლების და პრეზიდენტის ინსტიტუტს ემხრობოდნენ. სოციალ-დემოკრატები კი, საპარლამენტო მმართველობაზე აკეთებდნენ აქცენტს. ეროვნულ-დემოკრატი გიორგი გვაზავა, რომელიც საკონსტიტუციო კომისიის წევრი იყო, შემდეგ ემიგრაციაში წავიდა და სორბონას უნივერსიტეტის პროფესორი გახდა. ის წერდა, რომ სოციალ-დემოკრატების შიშმა გადაგვაყოლა ყველაფერსო, ძალაუფლების უზურპაცია ვერ მოხდება, თუ მას სწორად გადაანაწილებო… მოგვიანებით იყო ვერსიაც, რომ კოტე აფხაზის, ილია ჭავჭავაძის დისშვილის გამო შეიკავეს თავი, რადგან შიშობდნენ, ინდივიდუალური არჩევნების შემთხვევაში შესაძლოა მას მოეგო არჩევნები,“ – გვიყვება პროფესორი დიმიტრი გეგენავა.

დიმიტრი გეგენავა ყურადღებას ამახვილებს იმაზეც, რომ ამ პერიოდში ევროპის ქვეყნებში პოპულარული გახდა საპარლამენტო მმართველობის მოდელი. „ჩვენებმა ძირითადად აქცენტი შვეიცარიის მოდელზე გააკეთეს. ჩემი აზრით, სცადეს ევროპელებზე მეტი ევროპელობა გამოეჩინათ,“ – დასძენს პროფესორი.

„კოტე აფხაზზე ეს მითი მოგვიანებით გაჩნდა, ეს არ იყო რეალური,“ – მიიჩნევს ისტორიკოსი ირაკლი ირემაძე. ისტორიულ წყაროებზე დაყრდნობით მას უფრო ექმნება შთაბეჭდილება, რომ ნოე ჟორდანია იყო წამყვანი ფაქტორი, რის გამოც მაშინ პრეზიდენტის ინსტიტუტის შემოღებაზე უარი თქვეს.

„მთავრობის თავმჯდომარის არჩევაც კი ერთი წლით ხდებოდა… აქ მნიშვნელოვანი იყო თავად ჟორდანიას ფაქტორი. ის იმდენად გამორჩეული ფიგურა იყო, რომ ვერავინ ფიქრობდა მის ჩანაცვლებაზე. ხშირად საუბრობენ იმაზე, რომ ჯართან მიმართებაში ერეოდა ჟორდანიაო, მაგრამ მას საამისოდ არანაირი ბერკეტი არ ჰქონდა. ქვეყნის მთავარსარდალი იყო ცალკე სამხედრო პირი და როცა საომარ მდგომარეობას გამოაცხადებდა პარლამენტი, მთავარსარდალს შეეძლო მიეღო გადაწყვეტილებები. თბილისის დატოვებაზეც გადაწყვეტილება მთავარსარდალმა მიიღო,“ – გვიყვება ირაკლი ირემაძე.

ისტორიკოსი საქართველოს დღევანდელი პოლიტიკური მოცემულობის გათვალისწინებით შენიშნავს კიდევ ერთ ფაქტს – იმდროინდელმა პარლამენტმა უმაღლესი სასესიო სასამართლოს წევრებად ოპოზიციის წარმომადგენლები დანიშნა.

„ახლა სოციალური პასუხისმგებლობისგანაც დაცლილია ჩვენი კონსტიტუცია,“ – დასძინა „ბათუმელებთან“ ირაკლი ირემაძემ.

ნაჩქარევად მიღებული კონსტიტუციის გრძელვადიანი და საყოველთაო განხილვა

პირველი კონსტიტუციის შესწავლით დაინტერესებული პირების თქმით, მის მიღებაში არამხოლოდ პოლიტიკური სუბიექტები, არამედ მეცნიერები და საზოგადოება იყო ჩართული. კომისიაში მუშაობდნენ სწავლული წევრების სტატუსით – ივანე ჯავახიშვილი და გიორგი ნანეიშვილი.

„კონსტიტუციის რამდენიმე პროექტი არსებობდა, თითოეული პარტია თავის პროექტს აქვეყნებდა იმდროინდელ პრესაში… კომისიის თავმჯდომარე, პავლე საყვარელიძე აქვეყნებდა არამხოლოდ იმას, თუ რა იქნებოდა კონსტიტუციაში, არამედ პერიოდულად ბეჭდავდა კომენტარებს, ანუ აღწერდა, რა იქნებოდა და რატომ, რას გამოიწვევდა ამა თუ იმ მუხლის მიღება. დამფუძნებელთა კრება მკაცრად აკონტროლებდა ამ პროცესს და შენიშნავდა კიდეც, გაჭიანურდა პროცესიო. ბიუროკრატიული პრობლემების გამო ჭირდა ინფორმაციის მოძიება და დამუშავება. აშკარად ჩანს, რომ ცდილობდნენ გამოეჩინათ ისეთი სამოქალაქო შეგნება და პოლიტიკური კულტურა, რაც დღეს არ გაგვაჩნია,“ – ამბობს სამართალმცოდნე დიმიტრი გეგენავა.

ისტორიკოსს ირაკლი ირემაძესაც ეამაყება ის, რომ პირველი კონსტიტუციის განხილვაში მაქსიმალურად ბევრი ადამიანი იყო ჩართული და აქტიურად ცდილობდა ხელისუფლება, გაეგო, რომელ ქვეყანას ჰქონდა საუკეთესო მოდელი.

„იყო ანარქისტული კანონპროექტიც, რაც ასევე ქვეყნდებოდა, ისეთი სოციალისტური ხედვები იყო, რის განხორციელება მართლაც შეუძლებელი იქნებოდა, მაგრამ იმ პერიოდში 20-მდე ქვეყნის კონსტიტუცია თარგმნეს, რომ ზუსტად გაეგოთ, რა იქნებოდა საუკეთესო საქართველოსთვის,“ – აღნიშნავს ირაკლი ირემაძე.

„საქართველო არის თავისუფალი, დამოუკიდებელი და განუყოფელი სახელმწიფო…“ – ასე იწყებოდა საქართველოს პირველი კონსტიტუციის პირველი მუხლი. საქართველოს კონსტიტუცია მიღებულია საქართველოს დამფუძნებელი კრების მიერ 1921 წლის 21 თებერვალს.

__

მთავარი ფოტო: სახლი ბათუმში, სადაც პირველი კონსტიტუცია დაიბეჭდა

10 წლის გოგო, რომელიც დღეს, 30 იანვარს, ზუგდიდში, თამარ მეფის ქუჩაზე ორსართულიანი შენობის ნანგრევებიდან მაშველებმა ამოიყვანეს, ავარიული შენობის ერთ ოთახში დედასთან, ვიოლა გვაძბაიასთან ერთად ცხოვრობდა. დაშავებულია დედაც. ორივე მათგანი ზუგდიდის რეფერალურ საავადმყოფოში გადაიყვანეს.

ვიოლა გვაძბაიას დეიდის, სოფიო კეკუას თქმით, ბავშვს გამოკვლევები უკვე ჩაუტარეს, ის შოკურ მდგომარეობაშია, თუმცა მის სიცოცხლეს საფრთხე არ ემუქრება, იგივე მდგომარეობაშია დედაც.

სოფიო კეკუას ინფორმაციით, ვიოლა გვაძბაია მარტოხელა დედაა და მას შემდეგ, რაც მეუღლეს დაშორდა, შვილთან ერთად ავარიულ შენობაში მარტო ცხოვრობს. ამავე შენობაში ცხოვრობს მისი ძმის ოჯახიც. სწორედ ის სახლი დაინგრა დღეს, რომელშიც მათი ოჯახები იყო შესახლებული:

„დევნილები არიან და 27 წელია ამ ავარიულ შენობაში ცხოვრობენ.“

ვიოლა გვაძბაიას დეიდის, სოფია კეკუას ინფორმაციით, დაზარალებული ქალის ძმის ოჯახმა შესაბამისი შემოწმების შემდეგ ბინა მიიღო, თვითონ კი ამ დროს საქართველოში არ იმყოფებოდა:

„შვილისთვის ელემენტარული საჭიროებები რომ დაეკმაყოფილებინა, თურქეთში წავიდა სამუშაოდ დედასთან ერთად. რადგან  ბავშვის დამტოვებელი არავინ ჰყავდა, ისიც წაიყვანა. ამიტომაც ადგილზე არ იმყოფებოდა, როცა სამინისტროდან შემოწმებაზე იყვნენ მოსულები და ბინაც აღარ მისცეს. მინდობილობა ჰქონდა ძმისთვის დატოვებული, მაგრამ მაინც უარი უთხრეს. მთავრობის წარმომადგენლები ეუბნებოდნენ – ძმასთან იცხოვრეო. ძმას თავისი ოჯახი აქვს.

შენობის ის ნაწილი ჩამოინგრა, სადაც ეს დედა-შვილი ცხოვრობდა, ბავშვს ეძინა და გადარჩა იმით, რომ მატრასი დაეცა. სანამ ეს საშინელება არ მოხდა, 25 წლის მარტოხელა დედა იმის გამო არ დააკმაყოფილა დევნილთა სამინისტრომ ბინით, რომ ლუკმა-პურის ფულის საშოვნელად თურქეთში იყო სამუშაოდ წასული.“

სოფია კეკუას ინფორმაციით, ვიოლა გვაძბაიას დევნილთა სამინისტრომ კომპენსაციის სახით 17 000 ლარის გადახდა შესთავაზა, რომელიმე სოფელში სახლის შესასყიდად.

„ეს თანხა, ფაქტობრივად, არაფერია, დოლარში რომ გადაიყვანო 5 ათასი დოლარი გამოდის. ამ თანხით ვერაფერს შეიძენ, ამიტომაც ვეუბნებოდით, რომ არ დათანხმებოდა სამინისტროს, მაგრამ გამოუვალ მდგომარეობაში იყო და მაინც დასთანხმდა. სახლიც მას უნდა მოეძებნა, განცხადება გაგზავნილი ჰქონდა დაფინანსება რომ მიეღო, თუმცა ჯერ არ მიუღია. ახლა ალბათ ვერაფრის მოძებნას ვეღარ შეძლებს. ვითხოვთ კატეგორიულად, რომ სახელმწიფომ დააკმაყოფილოს მარტოხელა ქალი“, – ამბობს სოფია კეკუა.

ადგილობრივი გამოცემის – Livepress.ge-ის ინფორმაციით, ჩამონგრეულ შენობაში დევნილები ცხოვრობდნენ. როგორც გამოცემასთან ერთ-ერთმა დევნილმა, მედეა გერგედავამ განაცხადა, შენობას ავარიულობის სტატუსი 2014 წელს ჰქონდა მინიჭებული.

გამოცემის ინფორმაციით, ზუგდიდის მერი, გიგა ფარულავა ამბობს, რომ აღნიშნულ შენობაში 5 ოჯახი ცხოვრობდა, რომლებიც ახალი საცხოვრებლით იყვნენ დაკმაყოფილებულები. 10 წლის მოზარდის ოჯახი კი “სოფლად სახლის” პროგრამაში იყო ჩართული, რომლის ფარგლებშიც ისინი ახალი საცხოვრებლით რამდენიმე დღეში უნდა დაეკმაყოფიილებინათ.

ქობულეთის საკრებულო „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ ფრაქციის ორი წევრის, ბონდო თედორაძის და მამული სურმანიძის უფლებამოსილების შეწყვეტაზე საქმის წარმოებას იწყებს.

თვითმმართველობის კოდექსით, მუნიციპალიტეტის საკრებულოს წევრს უფლებამოსილება მისი დასრულების ვადამდე შეიძლება შეუწყდეს თუ ის ზედიზედ 6 თვის განმავლობაში არასაპატიო მიზეზით არ მონაწილეობს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მუშაობაში.

როგორც საკრებულოს თავმჯდომარე, დავით მჭედლიძე განმარტავს, ისინი ექვსი თვეა რაც სხდომებზე არ გამოჩენილან და არც საკრებულოს სხვა საქმიანობაში იღებენ მონაწილეობას.

„ჩემთან შემოვიდა ინფორმაცია, რომ კანონმდებლობით გათვალისწინებული ვადა უკვე გავიდა, რაც  საკრებულოს წევრები არ გამოჩენილან. როდესაც ჩვენ ვიხილავთ მნიშვნელოვან საკითხებს, მათ შორის ბიუჯეტს, მათი მონაწილეობა მნიშვნელოვანია. ექვსი თვე ისინი არ გამოჩენილან და არც რაიმე უცნობებიათ, ახლა შემოიტანეს წერილი ბოიკოტზე, რასაც კანონმდებლობა არ ითვალისწინებს“, – გვითხრა დავით მჭედლიძემ.

ბონდო თედორაძის თქმით, 31 ოქტომბრის საპარლამენტო და აჭარის უმაღლესი საბჭოს არჩევნების შემდეგ, ის საპროტესტო აქციებზე იმყოფება და ბოიკოტის რეჟიმშია. ის აცხადებს, რომ ამის შესახებ მან და მისმა კოლეგამაც საკრებულოში შეტყობინება უკვე გააგზავნეს.

ბათუმის რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სტუდენტებმა კამპანია დაიწყეს საგზაო უსაფრთხოების წესების დაცვაზე ყურადღების გამახვილების მიზნით. კამპანიის ფარგლებში სტუდენტებმა ბათუმში, ფიროსმანის ქუჩის #6-ში, მე-6 საჯარო სკოლასთან ზებრა გადასასვლელი გააფერადეს.

„თამაშის, კლასობანას სტილში მოვხატეთ ზებრა გადასასვლელი. ჩანაფიქრი იყო ის, რომ ზებრა გადასასვლელმა ყველა ასაკის ბავშვის ყურადღება მიიქციოს და სწორედ ამ გადასასვლელით ისარგებლონ. ჩვენი მიზანია მათ ქვეცნობიერში აისახოს, რომ ნებისმიერ შემთხვევაში ზებრა გადასასვლელი უნდა გამოიყენონ“, – გვითხრა პროექტის ერთ-ერთმა მონაწილემ ნიკა ინაიშვილმა.

მათ უსაფრთხოების წესების დაცვის აუცილებლობის საკითხზე ცნობიერების ამაღლების მიზნით  ფეისბუქზე სპეციალური  გვერდიც შექმნეს. ამ გვერდის საშუალებით მათ გააკეთეს ე.წ. ჩელენჯი, ანუ გამოწვევა, რაც გულისხმობს უსაფრთხოების წესების შესწავლას. აქციის ორგანიზატორები ქვეითად მოსიარულეებს მოუწოდებენ, რომ არ დაარღვიონ საგზაო უსაფრთხოების წესები და ზებრა გადასასვლელით ისარგებლონ.

რა ნიშნით ესხმოდნენ თავს სოციალურ მედიაში ქალ პოლიტიკოსებს წინასაარჩევნო პერიოდში, დარღვევების რა სისტემური თავისებურებები გამოვლინდა, ვინ მიმართავდა ყველაზე ხშირად სექსისტური სიძულვილის ენას და რომელი ქალი პოლიტიკოსები ხდებოდნენ უმრავლეს შემთხვევაში მორალური, გონებრივი თუ გარეგნული ნიშნით თავდასხმის სამიზნეები.

ამ და სხვა კითხვებს ამომწურავად პასუხობს წინასაარჩევნო მონიტორინგის ანგარიში: „სექსიზმი და გენდერული სტერეოტიპები სოციალურ მედიაში“.

28 იანვარს სწორედ ამ კვლევის პრეზენტაცია გაიმართა, რომელიც მოიცავს წინასაარჩევნო პერიოდს  2020 წლის 4 აგვისტოდან 30 ნოემბრის ჩათვლით.

საანგარიშო პერიოდში გამოვლინდა სექსიზმის და სტერეოტიპიზაციის 308 შემთხვევა. ქალი პოლიტიკოსები თავდასხმის სამიზნეები ხდებოდნენ როგორც პოლიტიკური კუთვნილების და ქმედების (187 შემთხვევა), ასევე გენდერული იდენტობის გამო (109 შემთხვევა);

ქალი პოლიტიკოსების მიმართ სექსისტური სიძულვილის ენას და სტერეოტიპიზაციას, უმრავლეს შემთხვევაში, იყენებდნენ პოლიტიკურ პარტიებთან დაკავშირებული და ასოცირებული გვერდები, საჯარო ჯგუფები და ინდივიდუალური ფეისბუქანგარიშები. კერძოდ:

• მმართველი პარტიის მხარდამჭერი ანგარიშები
• ხელისუფლების ოპონენტების მადისკრედიტებელი ანგარიშები
• „ნაციონალური მოძრაობის“ მხარდამჭერი ანგარიშები
• ხელისუფლების მადისკრედიტებელი ანგარიშები
• „ლეიბორისტულ პარტიასთან“ დაკავშირებული ანგარიშები
• „პატრიოტთა ალიანსთან“ დაკავშირებული ანგარიშები
• „ქართულ მარშთან“ დაკავშირებული ანგარიშები
• ანტილიბერალურ ჯგუფებთან დაკავშირებული ანგარიშები
• პროპაგანდისტული ანგარიშები, სადაც გაერთიანებულია ის პლატფორმები, რომლებიც, სხვადასხვა კვლევის თანახმად, როგორც საგარეო, ასევე შიდა პოლიტიკის საკითხებზე დეზინფორმაციას ხშირად ავრცელებენ
• კრემლთან დაკავშირებული ანგარიში
• სხვადასხვა

ხელისუფლების ოპონენტების მადისკრედიტებელი გვერდები საანგარიშო პერიოდში ყველაზე ხშირად ესხმოდნენ თავს ქალ პოლიტიკოსებს მორალური კრიტერიუმებით, გონებრივი შესაძლებლობების, გარეგნული მახასიათებლების ნიშნით; იყო გენდერული სტერეოტიპებით გაკიცხვისა და ეიჯიზმის შემთხვევები.

მორალური კრიტერიუმების საფუძველზე პოლიტიკოსი ქალების შეურაცხყოფა ყველაზე ხშირი შემთხვევა იყო კვლევისას (115 შემთხვევა), რასაც თითქმის თანაბარი სიხშირით მოსდევდა გონებრივი შესაძლებლობების (57) და გარეგნული მახასიათებლების ნიშნით დაცინვა/შეურაცხყოფა (56). რაოდენობრივად ოდნავ ნაკლები იყო გენდერული სტერეოტიპებით გაკიცხვა (52).

მორალური კრიტერიუმებით თავდასხმებში გამოიყენებოდა სექსისტური სიძულვილის ენის ფორმა, რომელსაც slut-shaming-ი ანუ „სლატშეიმინგი“ ეწოდება. სლატშეიმინგი სიტყვა-სიტყვით „ბოზობით შერცხვენას“ ნიშნავს და მას იყენებდნენ ადრესატების გასაკიცხად სტერეოტიპულ წარმოდგენებთან შეუსაბამო გარეგნობის, ჩაცმულობის თუ ქცევის გამო. პოლიტიკის სფეროში სლატშეიმინგს ქალის სექსუალურ ობიექტად წარმოსაჩენად იყენებენ.

ეს მომდინარეობს იმ სტერეოტიპული და დისკრიმინაციული შეხედულებიდან, რომლის თანახმადაც პოლიტიკა ქალის საქმე არ არის, ამისთვის საჭირო უნარები აკლია და თუ ქალი მაინც არის პოლიტიკაში, ის კაცი პოლიტიკოსის „პროტეჟეა“, რაშიც ძირითადად „საყვარელი“ იგულისხმება. ამ სტერეოტიპული შეხედულებების საფუძველზე „საფარმა“ შეიმუშავა „სლატშეიმინგის“ ქართული რეალობისთვის დამახასიათებელი ინდიკატორი „ვინმეს ქალი“, რომელიც „კაცი პოლიტიკოსის საკუთრებად ქალი პოლიტიკოსის ნებისმიერი ფორმით მოხსენიებას“ ნიშნავს. ამ ფორმით განსაკუთრებით ხშირად „ნაციონალური მოძრაობის“ ქალ წევრებს მოიხსენიებდნენ.

გონებრივი შესაძლებლობების ნიშნით შეურაცხყოფისა და დაცინვის სამიზნეები საანგარიშე პერიოდში იყვნენ სახალხო დამცველი ნინო ლომჯარია და „ნაციონალური მოძრაობის“ მაჟორიტარობის კანდიდატი ნანუკა ჟორჟოლიანი, რომელზეც თავდასხმები გახშირდა მას შემდეგ, რაც ის „ნაციონალურმა მოძრაობამ“ მაჟორიტარობის კანდიდატად დაასახელა.

გარეგნული მახასიათებლების ნიშნით ქალების მიმართ სიძულვილს გამოხატავდნენ ისეთი ფოტოების გამოქვეყნებით, რომლებზეც ქალები გაავებული სახის გამომეტყველებით არიან წარმოჩენილნი. ჟურნალისტმა გელა ზედელაშვილმა სწორედ ასეთი ფოტოკოლაჟი გამოაქვეყნა საკუთარ პროფილზე.

სექსისტური სიძულვილის ენის და გენდერული დისკრიმინაციის ადრესატებს შორის თანაბარი რაოდენობით იყვნენ „ქართული ოცნების“ (7) და „ნაციონალური მოძრაობის“ (7) წარმომადგენლები, რომლებსაც „ევროპული საქართველოს“ წარმომადგენლები (5) მოსდევდნენ.

დარღვევების რაოდენობის მიხედვით, სექსისტური თავდასხმების ყველაზე ხშირი ადრესატები იყვნენ „ევროპული საქართველოს“ (95 შემთხვევა), „ნაციონალური მოძრაობის“ (80) და „ქართული ოცნების“ (29) წარმომადგენლები.

კონკრეტული ადრესატების მიხედვით კი, სექსისტური სიძულვილის ენის და გენდერული სტერეოტიპიზაციის ყველაზე ხშირი სამიზნე „ევროპული საქართველოს“ წარმომადგენელი, მაჟორიტარობის კანდიდატი ელენე ხოშტარიაა (54 შემთხვევა).

საანგარიშო პერიოდში კამპანიური ხასიათი ჰქონდა თავდასხმებს „ევროპული საქართველოს“ მაჟორიტარობის კანდიდატ ელენე ხოშტარიაზე, რაც მის პოლიტიკურ აქტივიზმს უკავშირდებოდა.

ელენე ხოშტარიას მონაწილეობამ რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს მიერ გავრცელებულ განცხადებასთან დაკავშირებულ საპროტესტო აქციაში, ბიძგი მისცა მის წინააღმდეგ კამპანიის აგორებას.

დეზინფორმაციის გზით ხოშტარიას დისკრედიტაციის კამპანია 30 ნოემბერს მანიპულირებული ფოტოს გავრცელებით დაიწყო.

ხელისუფლების ოპონენტების მადისკრედიტებელმა ფეისბუქგვერდებმა [სექტა, მეხუთე რეიხი, რეალობა, მიხეილ უკრაინოლოგი და ანტილიბერალური დოქტრინა] და ინდივიდუალურმა ანგარიშებმა [გაბრიელ კამაევი, Oboladze Gia, Mindo Mandela და Nino Labartkava] გაავრცელეს ფოტო, რომლის მიხედვითაც ელენე ხოშტარია თითქოს პოლიციელს სახეში პულვერიზატორით საღებავს ასხამს.

სინამდვილეში, ხოშტარია კედელზე პულვერიზატორით წარწერის გაკეთებას ცდილობდა, რაშიც მას პოლიციელები უშლიდნენ ხელს. მას პულვერიზატორი კედლისკენ ჰქონდა მიმართული და არა პოლიციელის სახისკენ.

„რეალობას“ პოსტს 39, ხოლო „მიხეილ უკრაინოლოგის“ პოსტს 34 გაზიარება ჰქონდა. პოსტების კომენტარების უმეტესობა ელენე ხოშტარიას მიმართ აგრესიული და შეურაცხმყოფელი იყო.

პარტია „სამართლიანობისთვის“ დამფუძნებლის, ეკა ბესელიას წინააღმდეგ კამპანია სტერეოტიპული გენდერული როლების ნიშნით დაიწყო.

შეხვედრაზე ეკა ბესელიასა და „ლეიბორისტული პარტიის“ ლიდერ შალვა ნათელაშვილს შორის კერძო საუბარს სოციალურ ქსელში „ფლირტის“ ინტერპრეტაცია მიეცა და ვიზუალური მანიპულაციების ტალღა მოჰყვა. 1-ელი დეკემბრის მდგომარეობით, „სექტას“ პოსტს 440 რეაქცია, 184 კომენტარი და 92 გაზიარება ჰქონდა, „მეხუთე რეიხის“ პოსტს კი  – 46 რეაქცია და 23 კომენტარი.

გამოვლინდა დეზინფორმაციის გზით პრეზიდენტ სალომე ზურაბიშვილის დისკრედიტაციის 3 შემთხვევა, რაც მის გენდერულ კუთვნილებას უკავშირდებოდა.

შეურაცხმყოფელი ტერმინოლოგიის დიაპაზონი მერყეობდა სექსისტური კონოტაციით ნათქვამი ნორმატიული ლექსიკიდან უცენზურო, უხამს ლექსიკამდე. ერთსა და იმავე შეურაცხმყოფელ ტერმინს ხშირად არ იყენებდნენ.

გამოიკვეთა იმ კანონმდებლობის კრიტიკის ტენდენცია, რომელიც ხელს უწყობს ქალთა უფლებების გაძლიერებას, ძალადობისგან ქალების დაცვას და ზოგადად, გენდერული უთანასწორობის აღმოფხვრას.

ქალი პოლიტიკოსების შეურაცხყოფის და დაცინვის მიზნით გამოიყენებოდა ფოტო და ვიდეომანიპულაციები. გამოვლინდა ფოტომანიპულაციის გზით დეზინფორმაციის გავრცელების შემთხვევები, რომელთა მიზანი პოლიტიკოსი ქალების დისკრედიტაცია იყო.

პროექტი „გენდერბარომეტრი – სექსისტური განცხადებების მონიტორინგი წინასაარჩევნო პერიოდში“ ხორციელდება გაეროს განვითარების პროგრამის (UNDP) მხარდაჭერით. პროექტს მედიის განვითარების ფონდი (MDF) კავშირ „საფართან“ პარტნიორობით ახორციელებს.

მონიტორინგის მიზანია გამოავლინოს წინასაარჩევნო კამპანიის პერიოდში, სოციალურ ქსელებში, ქალი პოლიტიკოსების და სხვადასხვა საჯარო ინსტიტუტის ქალი წარმომადგენლების მიმართ გამოყენებული სექსისტური, სიძულვილის ენის და გენდერული სტერეოტიპების, ასევე ქალთა მიმართ გენდერული ნიშნით წარმოებული კამპანიები.

კვლევა, ისევე როგორც  გენდერთან დაკავშირებული სხვა საკითხები, ხელმისაწვდომია ახალ ვებგვერდზე www.genderbarometer.ge, რომელიც გაეროს განვითრების პროგრამის (UNDP) და შვედეთის მთავრობის მხარდაჭერით შეიქმნა და გენდერული ნიშნით დისკრიმინაციის შემთხვევების მხილებასა და ამ მხრივ საზოგადოებრივი ცნობიერების ამაღლებას ისახავს მიზნად.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ციცინო როხვაძემ 13 მოქალაქისა და ორგანიზაცია „ბათომის“ საჩივარი „რივიერა ბათუმის“ პროექტის წინააღმდეგ წარმოებაში არ მიიღო იქამდე, ვიდრე თითოეული მოსარჩელე არ გადაიხდის ბაჟის მოსაკრებლის სახით 100-100 ლარს. სარჩელით სასამართლოს 14-მა მოქალაქემ მიმართა.

განჩინების მიხედვით, ბაჟი თოთხმეტივე მოსარჩელემ უნდა გადაიხადოს, რადგან  სარჩელის მიხედვით, პროექტის განხორციელების შემთხვევაში, ზიანი თითოეულ მათგანს ინდივიდუალურად ადგება.

„სარჩელში მიუთითებენ, რომ გასაჩივრებული აქტებით დამოუკიდებლად ადგებათ ზიანი მათ ინტერესებს“, –  წერია მოსამართლის განჩინებაში.

ბაჟი არაქონებრივ დავაზე 100 ლარია, მოცემულ შემთხვევაში სარჩელს თან ერთვის 150 ლარის გადახდის ქვითარი. მოსამართლე მიიჩნევს, რომ დამატებით საჭიროა 1250 ლარის გადახდის დამადასტურებელი ქვითრის წარდგენა, რომლითაც დადასტურდება თითოეული მოსარჩელის მიერ სახელმწიფო ბაჟის გადახდა მოცემულ ადმინისტრაციულ საქმეზე. ხარვეზის გამოსწორებისთვის მან  მოსარჩელეებს ათდღიანი ვადა მისცა. ამ ვადაში თუ ისინი შესაბამის ქვითარს არ წარადგენენ, მოსამართლე საქმეს წარმოებაში არ მიიღებს.

ხარვეზის დასაბუთება გაუგებარია საიას იურისტის, გიორგი ანთაძისთვის. ის რივიერაზე მშენებლობის მოწინააღმდეგეების ინტერესებს იცავს სასამართლოში. „ეს არ შეესაბამება არც სამოქალაქო საპროცესო სამართალს და არც ადმინისტრაციულ სამართალს“, – განმარტავს იურისტი და დასძენს, რომ 150 ლარიდან ასი ლარი უშუალოდ აქტის ბათილად ცნობისთვის გადახდილი თანხაა [ამას სამოქალაქო-საპროცესო კოდექსი არაქონებრივი დავის შემთხვევაში ითვალისწინებს], 50 ლარი კი უზრუნველყოფის ღონისძიების.

„სასარჩელო მოთხოვნასთან ერთად დაყენებული გვაქვს მოთხოვნა, რომ სანამ სასამართლო დავა დასრულდება, შეჩერდეს მშენებლობის ნებართვის მოქმედება და მშენებელს აეკრძალოს სამშენებლო სამუშაოების დაწყება, სანამ სასამართლო გაარკვევს სარჩელის საფუძვლიანობას. ეს მნიშვნელოვანია, რადგან თუ მანამდე [დავის დასრულებამდე] ააშენებს ინვესტორი შენობას, ის, რომ დღეისათვის შეუსწავლელია თუნდაც გარემოზე ზემოქმედება, ურბანული და კულტურული მემკვიდრეობის საკითხები… ფაქტობრივად გამოვა, რომ ილუზორული იყო ჩვენი დავა და რეალურ შედეგს ვეღარასოდეს მივიღებთ.

ჩვენ მიგვაჩნია, რომ სწორად იყო გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი, ეს სრულ შესაბამისობაში იყო სასამართლოების პრაქტიკასთან. ყოველთვის თუნდაც მთელი დასახლების მოსახლეობა ყოფილიყო მოსარჩელე, ვინაიდან ერთ საქმეს უკავშირდებოდა, სამოქალაქო-საპროცესო კოდექსი ითვალისწინებს 100 ლარის გადახდას. აქ, ფაქტობრივად, მოსამართლემ შემოგვთავაზა პრაქტიკისგან განსხვავებული განჩინება“, – განმარტა გიორგი ანთაძემ.

იურისტი მიიჩნევს, რომ განჩინება არის უკანონო და დაუსაბუთებელი. თუმცა გასათვალიწინებელია ისიც, რომ მისი გასაჩივრება დავის დაწყების პროცესს დროში მნიშვნელოვნად გააჭიანურებს.  ამიტომაც მოსარჩელეები ბაჟის სახით მოთხოვნილი თანხის გადახდას გეგმავენ. ამაში მათ საია დაეხმარება.

განჩინების მიხედვით, სარჩელის შინაარსობრივ მხარეზე მოსამართლეს პრეტენზია არ აქვს.

____

ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციამ „ბათუმი რივიერას“ საქმეზე 13 მოქალაქისა და ორგანიზაცია „ბათომის“ სარჩელი სასამართლოში 22 იანვარს შეიტანა. საია მშენებლობის ნებართვის ბათილად ცნობასთან ერთად გასაჩივრებული აქტის მოქმედების შეჩერებას მოითხოვს. მანამდე საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრომ არ დააკმაყოფილა „ბათუმი რივიერას“ საქმეზე წარდგენილი ადმინისტრაციული საჩივარი, რომელიც ადგილობრივმა მოსახლეობამ და ორგანიზაცია „ბათომმა“  საიას დახმარებით შეიტანეს.

2019 წლის 20 აგვისტოს ქალაქ ბათუმის საკრებულომ ბათუმის ისტორიულ ნაწილში – იაკობ გოგებაშვილის ქუჩასა და ზღვის სანაპიროს შორის მდებარე ტერიტორიაზე, დაამტკიცა განაშენიანების რეგულირების გეგმა. გეგმის მიხედვით, ქალაქის ისტორიულ ნაწილში შესაძლებელი ხდება მრავალსართულიანი კორპუსების მშენებლობა.

განაშენიანების გეგმის დამტკიცების შემდეგ, 2019 წლის 24 დეკემბერს, სსიპ ტექნიკური და სამშენებლო ზედამხედველობის სააგენტომ გამოსცა ბრძანება, რომლის მიხედვითაც შეითანხმა მრავალფუნქციური მაღალსართულიანი შენობის „სილქ თაუერის“ და ლაგუნას არქიტექტურული პროექტი და კონსტრუქციული სქემა, რაზე დაყრდნობითაც გაიცა მშენებლობის ნებართვა.

საიას განცხადებით საქმის შესწავლისას გამოიკვეთა, რომ მშენებლობის ნებართვა გაიცა კანონმდებლობის უხეში დარღვევით. გადაწყვეტილებების მიღებისას არ არის შეფასებული პროექტის გავლენა გარემოზე, ბულვარზე, ზღვაზე, სანაპიროზე, ადამიანთა ჯანმრთელობაზე, ქალაქის ისტორიულ და კულტურულ მემკვიდრეობასა და ეკონომიკაზე. შესაბამისად, სახეზეა იმ ტიპის დარღვევები, რაც მშენებლობის ნებართვის ბათილობის საფუძველი უნდა გახდეს.

ბათუმის საკრებულოს თავმჯდომარე სულიკო თებიძე დღეს,  29 იანვარს, ბათუმის საკრებულოს სხდომის შემდეგ ჟურნალისტებთან საუბრისას ამტკიცებდა, რომ მიწის ნაკვეთი ბათუმის ბულვარში, სადაც შპს „ამბასადორი ბათუმი“  16-სართულიანი სასტუმროსა და ბალნეოლოგიური ცენტრის აშენებას გეგმავს, ბულვარის შემადგენლობაში არ შედის.

როგორც ჩანს, ბათუმის საკრებულოს თავმჯდომარეს არც ისე კარგად აქვს შესწავლილი საკითხი, რომელიც ბათუმში საზოგადოებას აღელვებს და პროტესტს აქციაზე აფიქსირებს.

ბათუმის საკრებულოს თავმჯდომარე ამავდროულად ამტკიცებს, რომ ამ საკითხზე თავისი ამომრჩევლის პოზიციის შესახებ კარგად იცის:

„ვიცი, ჩემთვის ყველა წვრილმანი ცნობილია,“ – გვითხრა მან.

საკრებულოს თავმჯდომარე დღეს აპელირებდა, რომ დასკვნა იმის შესახებ, რომ ბულვარში 16-სართულიანი შენობის აშენება შესაძლებელია, სპეციალისტებმა მოამზადეს და ის, როგორც არასპეციალისტი, ამის წინააღმდეგ ვერ წავა. როგორც სულიკო თებიძემ გვითხრა, ეს არის მისი, როგორც საკრებულოს თავმჯდომარის და მოქალაქის პოზიცია:

„,ყველა მიმართულებით  ვერ იქნები სპეციალისტი, რომ დასკვნა გააკეთო, მე ვენდობი და გვერდში დავუდგები ყოველთვის შესაბამისი სპეციალისტების დასკვნას. თემა განხილული იყო შესაბამისი სპეციალისტების მიერ და გაიცა შესაბამისი რეკომენდაცია – ეს არ არის ცათამბჯენი, მე ყველა სპეციალობით არა ვარ ჩახედული, მაგრამ ვენდობი და ვეყრდნობი შესაბამისი სპეციალისტების დასკვნებს“.

დღეს საკრებულოს თავმჯდომარემ გვითხრა ისიც, რომ არის საკითხები, რომლებიც „არც მას მოსწონს“, თუმცა  არ დაგვისახელა, კერძოდ რა არ მოსწონს.

„ჩემთან გამოვიდა საკითხი, რომელზეც კომპეტენტური არ ვარ, როგორ უნდა წავიდე მე ცნობილი სპეციალისტების წინააღმდეგ,“ – აღნიშნა სულიკო თებიძემ.

შპს „ამბასადორი ბათუმი“ ბულვარში 16-სართულიან სასტუმროს და ბალნეოლოგიურ ცენტრს აშენებს. პროექტის ოთხი სართულიდან 16 სართულამდე გაზრდას  მხარი დაუჭირა აჭარის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების საბჭომ, სააგენტოს დირექტორმა კი შესაბამისი დასკვნა გასცა.

ამ მშენებლობას ბათუმში მოქალაქეები ეწინააღმდეგებიან და ბულვარის, როგორც ძეგლის ხელყოფად აფასებენ. ორგანიზაცია „ბათომი“ გადაწყვეტილების სასამართლოში გასაჩივრებას გეგმავს.

ბათუმში, ბაგრატიონისა და 26 მაისის ქუჩების გზაჯვარედინთან, სატვირთო ავტომანქანა შუახნის ქალს დაეჯახა.

სასწრაფო დახმარების სამსახურის ინფორმაციით, ქალი სხვადასხვა მძიმე დაზიანებით ამ დროისთვის ბათუმის რეფერალურ საავადმყოფოშია მოთავსებული.

შემთხვევა დაახლოებით 14:00 საათზე მოხდა.

ადგილზე იმყოფება პოლიცია. მიმდინარეობს გამოძიება.

ადამიანის უფლებების სწავლებისა და მონიტორინგის ცენტრი [EMC] ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბუკნარში რელიგიურ ნიადაგზე მომხდარი დაპირისპირების შესახებ ვრცელ მიმოხილვას და რეკომენდაციებს აქვეყნებს.

სოფელ ბუკნარში კონფლიქტი რელიგიურ ნიადაგზე დაიწყო. სოფლის მოსახლეობის ნაწილი ქრისტიანია, ნაწილი – მუსლიმი. მუსლიმებმა სოფელში სალოცავი გახსნეს. დაპირისპირება გასული წლის დეკემბრის ბოლოს სწორედ სალოცავის  გახსნას მოჰყვა. ბუკნარში მცხოვრები ქრისტიანები ამბობენ, რომ არ დაუშვებენ სოფელში მუსლიმური სალოცავის გახსნას. 2021 წლის 15 იანვარს კონფლიქტი სოფელში ფორმალურ დონეზე ამოიწურა – სოფლის კლუბში მუსლიმები და ქრისტიანები ერთმანეთს აღმასრულებელი და საკანონმდებლო ხელისუფლების წარმომადგენლების თანდასწრებით შეხვდნენ და შერიგდნენ.

ადამიანის უფლებების სწავლებისა და მონიტორინგის ცენტრის [EMC] დოკუმენტში აღნიშნულია, რომ ბუკნარში მუსლიმი თემი სკოლის მასწავლებლების როლს კონფლიქტის გამწვავების კუთხით უარყოფითად აფასებს.

„მათი [სოფელში მცხოვრები მუსლიმი თემის] თქმით, მიუხედავად იმისა, რომ კონფლიქტამდე სკოლაში არ ყოფილა ღია ინდოქტრინაციის ან მიზანმიმართული პროზელიტიზმის ფაქტები, ცალკეული დისკრიმინაციული დამოკიდებულებები მუსლიმი მოსწავლეების წარმატებების აღიარების კუთხით, ზოგიერთი მასწავლებლის მხრიდან, წინა წლებშიც შეინიშნებოდა.

თუმცა ბოლო თვეებში მიმდინარე მოვლენებმა  მუსლიმი ოჯახების ნაწილი იმაზეც დააფიქრა, რომ თავიანთი შვილები ბუკნარის სკოლაში სასწავლებლად არ გაეშვათ.

სკოლის მიმართ ამგვარი დამოკიდებულება და პროტესტი სოციალურ ქსელებში მუსლიმების მიმართ შეურაცხმყოფელმა პოსტებმა გამოიწვია, რომელსაც, ადგილობრივ მცხოვრებთა განცხადებით, ბუკნარის საჯარო სკოლის მასწავლებლები ავრცელებდნენ ან/და მხარს უჭერდნენ.

ფეისბუქპოსტები თათრებისგან/გათათრებისგან „ქრისტიანული სოფლის“ დაცვის მოწოდებებს შეიცავდა.

მუსლიმების აზრით, სოციალურ ქსელებში გაჩენილი ეს მოწოდებები სოფელში სალოცავის ამოქმედების შემდეგ გაჩნდა. მათი მისამართით გამოყენებული ტერმინი „თათარი“ მუსლიმებმა შეურაცხყოფად მიიღეს და მათთვის ასევე გაუგებარი დარჩა, თუ რატომ იყო სოფელი მათგან დასაცავი. მასწავლებლების ან სკოლის დირექტორის მხრიდან, თავიანთ პრეტენზიებზე მათ ადეკვატური პასუხი არ მიუღიათ“ – ვკითხულობთ EMC-ის მიმოხილვაში.

ადამიანის უფლებების სწავლებისა და მონიტორინგის ცენტრი რეკომენდაციებს აძლევს საქართველოს მთავრობას, მათ შორის, განათლების სამინისტროს. რეკომენდაციებში აღნიშნულია, რომ სამინისტრომ საჭიროა სპეციალური გაიდლაინები შეიმუშაოს საჯარო სკოლებში თანასწორი გარემოს შესაქმნელად.

„საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტრომ:

• შეისწავლოს ბუკნარის სკოლაში გაუცხოების შემქმნელი ვითარების მიზეზები და მიიღოს ყველა ზომა მათ აღმოსაფხვრელად;
• შეიმუშაოს სპეციალური გაიდლაინები და პროგრამები საჯარო სკოლებში მულტიკულტურული, თანასწორი გარემოს შესაქმნელად, და აღნიშნული პროგრამები პირველ რიგში კონფლიქტის გამოცდილების მქონე თემების სკოლებში დანერგოს,“ – ვკითხულობთ დოკუმენტში.

ადამიანის უფლებების სწავლებისა და მონიტორინგის ცენტრი მოუწოდებს საქართველოს მთავრობას, შეიმუშაოს რელიგიის თავისუფლებასთან დაკავშირებული პოლიტიკის რეფორმის თანმიმდევრული გეგმა; გააუქმოს რელიგიის საკითხთა სახელმწიფო სააგენტო და რელიგიურ და საზოგადოებრივ ორგანიზაციებს შორის კომუნიკაციისა და პოლიტიკის კოორდინაციის ახალ მოდელებზე იმუშაოს, რომელიც შექმნილი ნეგატიური გამოცდილებების კრიტიკულ ანალიზსა და შესაბამის აქტორებთან დემოკრატიულ კონსულტაციებს დაეფუძნება;  შეიმუშაოს და განახორციელოს სოფელ ბუკნარსა და რელიგიური კონფლიქტების გამოცდილების მქონე ან რისკის წინაშე მდგარ თემებში სოციალური ცვლილებებისკენ მიმართული გრძელვადიანი სამუშაოები.

EMC მიმართავს საქართველოს პარლამენტს – რელიგიის თავისუფლების სფეროში მთავრობის პოლიტიკა დაუქვემდებაროს საგანგებო ზედამხედველობას;

საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს – შეიმუშაოს და დანერგოს რელიგიური და ეთნიკური კონფლიქტების გამოვლენის, თავიდან აცილებისა და სათანადო რეაგირების გაიდლაინი, რომელიც სხვა ქვეყნების საუკეთესო გამოცდილებებსა და ადამიანის უფლებების სტანდარტებს დაეფუძნება და კიდევ უფრო გააძლიეროს რელიგიური შეუწყნარებლობით ჩადენილი დანაშაულების ეფექტიანი გამოძიება და მათზე შიდა უწყებრივი მონიტორინგი;

საქართველოს პროკურატურას – გააძლიეროს რელიგიური შეუწყნარებლობით ჩადენილი დანაშაულების გამოძიების პროცესზე ზედამხედველობა და სამართლიანი და ადეკვატური სამართლებრივი რეაგირება;

ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის მერიასა და საკრებულოს – თავისი კომპეტენციების ფარგლებში, შეიმუშაოს თანასწორობის მხარდამჭერი პროგრამები მულტირელიგიურ და მულტიეთნიკურ სოფლებში და გააღრმაოს თავისი თანამშრომლების ცოდნა რელიგიის თავისუფლების, თანასწორობისა და კონფლიქტების ტრანსფორმაციისა და მართვის სფეროში.

_________________

ბუკნარი – მუსლიმებისა და ქრისტიანების შერიგება. ფოტო: „ბათუმელები“/მანანა ქველიაშვილი

იაპონიის საელჩომ საქართველოს სასწრაფო დახმარების 4  რეანომობილი აჩუქა. რეანომობილები კახეთის, რაჭა-ლეჩხუმის, სამეგრელო-ზემო სვანეთისა და გურიის რეგიონებს მოემსახურება. გრანტის მოცულობა 290 500 აშშ დოლარია.

იაპონიის საელჩო მადლობას უხდის ექიმებს , „რომლებიც ყოველდღიურად დიდ სირთულეებს და საფრთხეებს უმკლავდებიან. თქვენი ძალისხმევა იმსახურებს უდიდეს პატივისცემას და აღფრთოვანებას,“ – აღნიშნულია ფეისბუქპოსტში.

2019 წლის ივლისში „რეანომობილის“ გაუმართაობის გამო რაჭაში, ამბროლაურში, 16 წლის მოზარდი გარდაიცვალა. მაშინ სოციალურ ქსელში პეტიციაც მომზადდა რაჭისთვის რეანომობილის გადაცემის მოთხოვნით.

იაპონიის საელჩოს ინფორმაციით, კოვიდპანდემიასთან უკეთ გამკლავების მიზნით, იაპონიის მთავრობამ ასევე გამოყო 3 მილიონი დოლარი საქართველოს მთავრობის მხარდასაჭერად.

ამასთანავე, აზიის განვითარების ბანკის (ADB) მეშვეობით, იაპონიის მთავრობამ საქართველოსთვის გამოყო 2.5 მილიონი დოლარი. ასევე, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციასთან (WHO) არსებული COVAX-ის პლატფორმის მეშვეობით, იაპონიის მთავრობა მხარს უჭერს საქართველოს ვაქცინაციის პროცესში.

არასამთავრობო ორგანიზაციები ეხმაურებიან აჭარის კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტოსთან არსებული ძეგლების საბჭოდან საბჭოს წევრის, შოთა გუჯაბიძის თავისუფლებას და აჭარის განათლების, კულტურისა და სპორტის მინისტრს, მაია ხაჯიშვილს მიმართავენ.

„ქალბატონო მაია,

მოგახსენებთ, რომ შოთა გუჯაბიძე არის ბათუმის ისტორიის მკვლევარი, ისეთი მნიშვნელოვანი ორგანიზაციების, როგორიც არის „ICOMOS საქართველო“  და  „ბათომის“ წევრი. შოთა გუჯაბიძე წლების მანძილზე იბრძვის ურბანული მემკვიდრეობის შენარჩუნებისათვის.

იმ ფონზე, რომ სააგენტოს დაქვემდებარებაში არსებული საბჭოს გადაწყვეტილებები, ხშირ შემთხვევაში ეწინააღმდგება ბათუმის ისტორიული ნაწილის განვითარების პრინცეპებს და სრულად არის მორგებული ინვესტორების ინტერესებს, შოთა გუჯაბიძის ყოფნა აღნიშნულ საბჭოში სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია ბათუმისათვის.

ამასთანავე, გვინდა შეგახსენოთ, რომ გადაწყვეტილების მიღების პროცესში საზოგადოების/სამოქალაქო სექტორის ჩართულობა და მონაწილეობა გახლავთ ხელისუფლების ვალდებულება, რაც გამყარებულია ეროვნული კანონმდებლობითა და საქართველოს პარლამენტის მიერ რატიფიცირებული უმნიშვნელოვანესი კონვენციებით.

ამდენად, ჩვენ კულტურული მემკვიდრეობის და გარემოს დაცვის სფეროში არსებული არასამთავრობო ორგანიზაციები და სამოქალაქო აქტივისტები შოთა გუჯაბიძისთვის კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის წევრის უფლებამოსილების შეწყვეტას ვაფასებთ, როგორც დისკრიმინაციის ფაქტს, მისი განსხვავებული პოზიციის გამო და საბჭოს სხვა წევრების დაშინების მცდელობად. ასევე, შეგახსენებთ, რომ შოთა გუჯაბიძის საბჭოდან დათხოვნის სურვილი 2016 წელსაც ჰქონდა სააგენტოს იმჟამინდელ დირექტორს, რაც საზოგადოებრივი და სამოქალაქო წინააღმდეგობის ფონზე ვერ  განხორციელდა.

ვშუამდგომლობთ, თქვენს წინაშე და იმედს ვიტოვებთ, რომ ზემოხსენებულ ფაქტორებთან ერთად გაითვალისწინებთ შოთა გუჯაბიძის საბჭოში მუშაობის მრავალწლიან გამოცდილებას, ბათუმის ურბანული მემკვიდრეობის პროფესიულ ცოდნას და რაც მთავარია მის შეუბღალავ რეპუტაციას. მიიღებთ ქალაქ ბათუმისათვის ერთადერთ სწორ გადაწყვეტილებას და თქვენი კომპეტენციის ფარგლებში უზრუნველყოფთ შოთა გუჯაბიძის საბჭოში ყოფნის საკითხს“.

წერილს ხელს აწერენ:

ცირა ელისაშვილი – „ქალაქზე მზრუნველთა გაერთიანება – ტფილისის ჰამქარი“; ნატო ცინცაბაძე – „ICOMOS საქართველო“; მანანა თევზაძე – „ლურჯი ფარის საქართველოს ეროვნული კომიტეტი“; სოფიო კილასონია – „დიალოგის და განვითარების სახლი“; ნატა ფერაძე – „პარტიზანული მებარეობა“; ლალი პერტენავა – „საზოგადოებრივი ხელოვნების პლატფორმა“; ნინო ჩაჩხიანი – „თბილისის არქიტექტურული ფორუმი“; ნინო გუჯარაიძე – „მწვანე ალტერნატივა“; მარინე მიზანდარი – „საქართველოს ეროვნული ფონდი“; ნინო კაზალიკაშვილი – „პლათფორმა ცვლილებებისთვის“; ილია მახარაძე – „აღმოსავლეთ პარტნიორობის კულტურისა და ხელოვნების საბჭო“; ირაკლი ხვადაგიანი – „საბჭოთა წარსულის კვლევის ლაბორატორია“; ნანა ბაგალიშვილი – „ცოდნის კაფე“; გიორგი მეძმარიაშვილი – „ქართველ არქიტექტორთა ინსტიტუტი“; გიორგი ფხალაძე – „ანას ბაღის მცველები“; ანა ტრაპაიძე – „დიღმის ჭალის მცველები“; ანა მარგველაშვილი – „სათემო განვითარების ცენტრი“. წერილის ხელმომწერები არიან ასევე: თეა გოდოლაძე, სალომე კვარაცხელია, ალექსანდრე სარალიძე, აჩიკო ქინქლაძე, თინათინ ჭავჭანიძე, შალვა ჩუგუნაძე, ანი ქავთარაძე, ცია ლაბაძე, თინიკო გოგუაძე, მაკა შენგელია, ირაკლი კიკილაშვილი, ირაკლი ჯუღელი.

დღესვე განცხადება გაავრცელა 8 არასამთავრობო ორგანიზაციამ, რომლებიც მიიჩნევენ, რომ აჭარის კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტოს დირექტორის, ზაურ ახვლედიანის ბრძანება შოთა გუჯაბიძის გათავისუფლების შესახებ შეიცავს სავარაუდო დისკრიმინაციის ნიშნებს და მიმართულია საბჭოს სხვა წევრების დაშინებისკენ, რათა მომავალში თავი შეიკავონ კრიტიკული მოსაზრებების დაფიქსირებისგან.

განცხადებიში ვკითხულობთ, რომ შოთა გუჯაბიძის ინტერესებს საია დაიცავს.

„სააგენტოს დირექტორის ბრძანების თანახმად, შოთა გუჯაბიძის სტატუსი, სააგენტოს პოლიტიკის მიმართ მისი განსხვავებული, კრიტიკული მოსაზრებების გამო შეუწყვიტეს, რაც სააგენტოს “მიზანმიმართულ დისკრედიტაციად” შეაფასა სააგენტოს დირექტორმა.

„აჭარის კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის საბჭო“, სააგენტოს დირექტორის სათათბირო ორგანოა, რომელიც აჭარის ტერიტორიაზე კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლზე სამუშაოების ნებართვის გაცემის საკითხის განიხილავს.

სწორედ ამ საბჭოს წევრთა უმრავლესობამ, 2021 წლის 21 იანვარს, შპს „ამბასადორი ბათუმისთვის“  ბულვარში 16-სართულიანი შენობის მშენებლობაზე დადებითი რეკომენდაცია  გასცა. გადაწყვეტილებას კი შოთა გუჯაბიძე ღიად დაუპირისპირდა – გადაწყვეტილების უკანონობისა და კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ინტერესებთან შეუთავსებლობის გამო.

დღეს, 28 იანვარს ცნობილი გახდა, რომ სააგენტოს დირექტორმა, ზაურ ახვლედიანმა, შოთა გუჯაბიძის კრიტიკული მოსაზრებების გამო, ისე, რომ არც კი მოუსმენია მისი მოსაზრებები, საბჭოს წევრის უფლებამოსილება შეუწყვიტა, რაც შეიცავს სავარაუდოდ დისკრიმინაციის ნიშნებს. იგი ემსახურება შოთა გუჯაბიძის დასჯას სააგენტოს უკანონო გადაწყვეტილებების მიმართ კრიტიკული მოსაზრებები გამო“.

განცხადებას ხელს აწერს 8 არასამთავრობო ორგანიზაცია: საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია; ადამიანის უფლებების სწავლებისა და მონიტორინგის ცენტრი; დემოკრატიის ინსტიტუტი; თავისუფალ ჟურნალისტთა სახლი; საზოგადოება ბათომი; მწვანე სექტორი ; სამოქალაქო საზოგადოების ინსტიტუტი ბათუმის ფილიალი და დემოკრატიული ჩართულობის ცენტრების ქსელი ბათუმის ოფისი.

რამდენიმე დღის წინ „ბათომმა“ ღია წერილით მიმართა საქართველოს პრემიერ-მინისტრ გიორგი გახარიას და საქართველოს პარლამენტს, არ დაუშვან კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის, ბათუმის ბულვარის ტერიტორიაზე 16-სართულიანი შენობის აგება.