Batumelebi

ქუთაისის საკრებულოს წევრის, მაგდა კოსტავას მამის კომპანია, შპს „იბერია სტარ გრუპი“ ქალაქის ცენტრში, ტაბიძის ქუჩაზე, მე-19 საუკუნეში აგებული ისტორიული შენობის დანგრევას აპირებს და იმ ადგილას კორპუსების ჩადგმას გეგმავს.

მაგდა კოსტავა ქუთაისის საკრებულოში „ქართული ოცნებიდან“ მოხვდა.

ისტორიული ციხის დემონტაჟის ნებართვა ქუთაისის მერიამ უკვე გასცა.

ისტორიული ციხის ადგილას კორპუსების მშენებლობას ეწინააღმდეგება საზოგადოების ნაწილი.

მოქალაქეები ფიქრობენ, რომ ტაბიძის ქუჩაზე მდებარე საგუბერნიო ციხე ქუთაისის ისტორიის ნაწილია და მისი სწორად დატვირთვის შემთხვევაში, იქ შეიძლება მნიშვნელოვანი ტურისტული ატრაქცია გაკეთდეს. ეს ისტორიულ ქალაქს დამატებით შემოსავალს მოუტანს.

• ვინ იყიდა საგუბერნიო ციხე და რის მოწყობას გეგმავს 

საგუბერნიო ციხე წლების განმავლობაში საქართველოს ეკონომიკის სამინისტროს ბალანსზე იყო.

2019 წლის ნოემბერში ეკონომიკის სამინისტრომ აუქციონზე გამოიტანა ტაბიძის ქუჩა №39ა-ში მდებარე სამრეწველო/სასაწყობე ობიექტი (ფართობით – 9 196 კვ.მ). ქონების საწყისი ფასი – 3 490 000 ლარი იყო, ბიჯი 5000 ლარი, საგარანტიო თანხა კი 349 000 ლარი.

აუქციონის პირობების მიხედვით, საპრივატიზებო თანხა მყიდველს ელექტრონული აუქციონის დასრულებიდან 45  დღის  ვადაში უნდა გადაეხადა.

2019 წელს საგუბერნიო ციხე არ გაიყიდა, არცერთი ბიჯი არ დადებულა, ინტერესი არავის გამოუხატავს.

ორი წლის შემდეგ, 2021 წელს, ეკონომიკის სამინისტროს დაქვემდებარებაში მყოფმა უწყებამ, სახელმწიფო ქონების ეროვნულმა სააგენტომ, იგივე ქონება აუქციონზე განახევრებული ფასით, 1 მილიონ 745 000 ლარად და უპირობოდ გაიტანა.

ქონების სააგენტომ მოკლე აღწერილობაში ჩაწერა, რომ ობიექტის სამომავლო განვითარების პროფილი შეიძლება ყოფილიყო სასტუმრო კომპლექსი. ამ ჩანაწერს სარეკომენდაციო ხასიათი ჰქონდა.

საგუბენიო ციხე და მასთან დაკავშირებული ერთ ჰექტრამდე ფართობი „ქართული ოცნებიდან“ ქუთაისის საკრებულოს წევრის, მაგდა კოსტავას მამამ, დავით კოსტავამ 2021 წელს განმეორებით აუქციონზე განახევრებულ ფასად, 1 მილიონ 745 000 ლარად იყიდა.

ქუთაისის ისტორიულ უბანში მდებარე მიწის ნაკვეთის ფართობი 9 196 კვ. მეტრია, რაც იმას ნიშნავს, რომ დავით კოსტავამ 1 კვ. მეტრ ფართობში 190 ლარი გადაიხადა.

ელექტრონული ვაჭრობისას მას კონკურენტი არ ჰყოლია.

აუქციონს ერთადერთი პირობა ჰქონდა – მყიდველი ვალდებული იყო საპრივატიზებო თანხა ელექტრონული აუქციონის დასრულებიდან 30 კალენდარული დღეში გადაეხადა.

ამრიგად, ქუთაისის ცენტრში მდებარე ისტორიული ციხე 2021 წლის ივნისში კერძო მესაკუთრის, დავით კოსტავას საკუთრებაში გადავიდა.

2022 წლის თებერვალში საგუბენო ციხეს მეპატრონე შეეცვალა – ფიზიკური პირიდან იურიდიულზე გადავიდა.

საჯარო რეესტრს კომპანია „იბერია სტარ გრუპმა“ მიმართა და იურიდიული პირის საწესდებო კაპიტალში შეტანის საფუძველზე საკუთრების უფლების რეგისტრაცია მოითხოვა.

„იბერია სტარ გრუპი“ დავით კოსტავას კომპანიაა. ის ამ კომპანიაში წილის 60 % ფლობს, ხოლო 40 % წილის მფლობელი ოთარ კოსტავაა, დავით კოსტავას შვილი. დავით კოსტავა „იბერია სტარ გრუპში“ მფლობელთან ერთად კომპანიის დირექტორის პოსტსაც იკავებს.

2024 წლის მარტში კომპანიამ აუქციონზე შეძენილი ქონება საქართველოს ბანკში იპოთეკით დატვირთა. 2025 წლის მაისში კი საქართველოს ბანკიდან იპოთეკა ლიბერთი ბანკში გადაიტანეს.

• კორპუსები ისტორიული ციხის ნაცვლად

ის, რომ ისტორიული ციხის ადგილას საცხოვრებელი კორპუსების ჩადგმა იგეგმებოდა, მისი გაყიდვიდან მალევე გახდა ცნობილი.

საგუბერნიო ციხეს თითქმის ორი საუკუნის ისტორია კი აქვს, მაგრამ არ აქვს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

შესაბამისად, როცა ისტორიულ შენობას სახელმწიფო არ იცავს, მისი დანგრევა ადვილია.

2021 წელს საგუბერნიო ციხის მფლობელს, „იბერია სტარ გრუპს“ ქუთაისის მერიამ მშენებლობის ნებართვა დაუმტკიცა. დემონტაჟისა და ახალი მშენებლობის დაწყების ნებართვაში ქუთაისის არქიტექტურის, ურბანული დაგეგმარებისა და ძეგლთა დაცვის სააგენტოს უფროსმა რუსუდან ჩინჩალაძემ ბრძანებაში ჩაწერა, რომ პროცესს თავად გააკონტროლებდა: „ბრძანების შესრულების კონტროლს ვივალებ პირადად.“

მიუხედავად ამისა, კომპანიამ მშენებლობა ვერ დაიწყო.

„ბათუმელების“ მიერ მოპოვებული ინფორმაციით, „იბერია სტარ გრუპმა“ სამშენებლო ნებართვა 2025 წლის ოქტომბერში განაახლა.

საგუბერნიო ციხის შენობა რომ ისტორიული ღირებულებისაა, ამის შესახებ წერია მშენებლობის ნებართვის მოსაპოვებლად წარდგენილ სამშენებლო დოკუმენტებშიც. მიუხედავად ამისა, მის შენარჩუნებაზე არავინ იფიქრა.

უფრო მეტიც, ქუთაისის მერიამ დასკვნა, რომ „ყოფილი ციხის ტერიტორია მისი ამჟამინდელი მდგომარეობით, წარმოადგენს დისკომფორტს მომიჯნავე მიწის ნაკვეთების მეპატრონეებისთვის და, ზოგადად, მიმდებარე არეალისთვის“.

• სტალინის საკანი და მეფის რუსეთის დროინდელი ციხე

საგუბერნიო ციხე ქუთაისში, მდინარე რიონის პირას, თეთრი ხიდიდან რამდენიმე ასეული მეტრის დაშორებით, ქალაქის ისტორიულ ნაწილში მდებარეობს.

ქუთაისის საგუბერნიო საპყრობილე – ცნობილი, როგორც ე.წ. „გუბერსკის ციხის“, მე-19 საუკუნეშია აგებული.

ორსართულიანი, ძველი, ქალაქური სტილის შენობა ქუთაისში, ისტორიულ უბანში დგას – საინვესტიციოდ მიმზიდველ და სარფიან ადგილას.

უცნობია შენობის თავდაპირველი დანიშნულება, თუმცა ისტორიული წყაროებით დასტურება, რომ მე-19 საუკუნის ბოლოს შენობა უკვე გამოიყენებოდა, როგორც საგუბერნიო საპყრობილე.

საგუბერნიო ციხე ცნობილია იმით, რომ აქ 1903 წელს სასჯელს იხდიდა იოსებ ჯუღაშვილი, სტალინი.

ციხეში სტალინის საკანი მის დახურვამდე იყო შემორჩენილი.

საგუბერნიო ციხეში სასჯელს იხდიდნენ კატორღამისჯილებიც. ლეო ქიაჩელის რომანში „სისხლი“, მოთხრობილია ამბავი ციხიდან გაქცევის შესახებ. ქართულ ლიტერატურულ ნაწარმოებში აღწერილი ეს ეპიზოდი, სწორედ ქუთაისის ციხეში ხდება და მას საფუძვლად რეალური ამბები უდევს.

მეფის რუსეთის დროს ქუთაისის საგუბერნიო საპყრობილე სავსე იყო პოლიტიკური პატიმრებით, ხოლო 1920-21 წლებში იქ მოუყარეს თავი ე.წ. ბოლშევიკურ ელიტას.

საბჭოთა კავშირის დამყარების შემდეგ, ქუთაისის ციხეში სხვადასხვა დანაშაულისთვის გასამართლებული კრიმინალები იხდიდნენ სასჯელს.

ციხემ სრულად ფუნქციონირება 2005 წელს შეწყვიტა, მას შემდეგ, რაც სასჯელაღსრულების ახალი დაწესებულება გახსნეს ქუთაისში.

მისი პირვანდელი ფუნქციის შეწყვეტის შემდეგ ქუთაისის ციხის უფუნქციოდ დარჩენილი შენობა მხოლოდ ერთხელ, 2014 წელს გაიხსნა სახელოვნებო პროექტისთვის.

„გუბერსკი – ხელოვნება ჩაკეტილ სივრცეში“ – ასე ერქვა პროექტს, რომელიც მოიცავდა გამოფენებს, ინსტალაციებს, სხვადასხვა მუსიკალური ჟანრის კონცერტებს. სახელოვნებო პროექტში ქართველი, გერმანელი, ჰოლანდიელი, შვეიცარიელი, პოლონელი და იტალიელი ხელოვანები მონაწილეობდნენ.

• რას ითხოვს ქუთაისის საზოგადოების ნაწილი

ქუთაისელების უმრავლესობას საგუბერნიო ციხის არც გაყიდვა გაუპროტესტებიათ და არც მის დანგრევას აპროტესტებენ.

მოქალაქეთა ერთი ჯგუფი – სამოქალაქო აქტივისტები, ფოტოგრაფები, ტურიზმის სექტორში მომუშავეები, რომლებსაც ესმით შენობის ისტორიული სტატუსის მნიშვნელობა, მის გადასარჩენად იბრძვიან.

სამოქალაქო აქტივისტი, მასწავლებელი, „თავისუფლების მოედნის“ წევრი მიშიკო მუმლაძე ერთ-ერთია მათ შორის, ვინც „გუბერსკის ციხის“ გადასარჩენად იბრძვის. ის ქუთაისის მერიას მიმართავს, გამოისყიდოს ეკონომიკის სამინისტროს მიერ აუქციონზე გაყიდული შენობა და მის ამჟამინდელ მეპატრონეს ალტერნატიული ადგილი შესთავაზოს.

მიშიკო მუმლაძე ფიქრობს, რომ გუბერსკის ციხის კულტურულ-შემეცნებითი დატვირთვა ქუთაისს, როგორც ქალაქს, მუდმივ შემოსავალს გაუჩენს, ტურისტულ დატვირთავს გაუზრდის და კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის მაგალითად აქცევს.

„შეიძლება შეიქმნას ახალი ქუთაისის კონცეფცია ისე, რომ 3500-წლოვან ქალაქს რაღაც ისტორიული ნაწილი შერჩეს, როგორც ქვეყნის კულტურული მემკვიდრეობა და ტურისტებისთვის მიმზიდველი მიმართულება. ეს ქალაქი აეროპორტით ცოცხლობს, ტურისტულ ბიზნესზე ბევრი ოჯახია მიბმული და ბევრ სფეროში პირდაპირი უცხოური ფული შემოდის. მაგრამ ტურისტი აქ ძირითადად 2 დღე ჩერდება.

მე-19 საუკუნის საგუბერნიო ციხეში ტურისტისთვის საინტერესო ატრაქციების შექმნა ადვილია. აქ მე-20 საუკუნის დასაწყისში რევოლუციონერები იხდიდნენ სასჯელს, თუნდაც სტალინის საკნის შეფუთვა შეიძლება ტურისტულ პროდუქტად.

9 ათას კვ.მეტრზე მეტია ეს ტერიტორია. იქ მდგარი შენობები რომ მოწესრიგდეს, კერძო პირები იქირავებენ. მუზეუმი შეიძლება გაკეთდეს – ყველაფერი შეიძლება გახდეს დამატებითი შემოსავლის წყარო ქუთაისის ბიუჯეტში,“ – ამბობს მიშიკო მუმლაძე.

მაგრამ რა შანსი აქვს მოქალაქეების სურვილს და იდეას დაიცვას ისტორიული შენობა დიდი ფულის წინააღმდეგ?

ოფიციალური პასუხების მიხედვით, არავითარი.

ქუთაისის მერიას ვკითხეთ, გასცა თუ არა ტაბიძის ქ.#39ა-ს სამხრეთით მდებარე საგუბერნიო ციხის დემონტაჟის და მის ნაცვლად ახალი შენობის აშენების ნებართვა.

„ქუთაისში, ტაბიძის ქ. #39ა-ს სამხრეთით მდებარე, შპს „იბერია სტარ გრუპის“ კუთვნილ მიწის ნაკვეთთან დაკავშირებით, ქუთაისის მუნიციპალიტეტის მერიის მიერ გაცემულია ორი ნებართვა: 2025 წლის 12 ივნისს გაიცა მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის ნებართვა (ვადა 84 თვე) და 2025 წლის 22 ოქტომბერს გაიცა  არსებული ამორტიზებული შენობის დემონტაჟის ორგანიზების ნებართვა – (ვადა 12 თვე),“ – მოგვწერეს ქუთაისის მერიიდან.

„ბათუმელებმა“ კითხვებით მიმართა „იბერია სტარ გრუპს“. გვინდოდა კომპანიის მფლობელის, დავით კოსტავასთვის გვეკითხა, ხომ არ აპირებს კომპანია შეცვალოს გადაწყვეტილება და არ დაანგრიოს ისტორიული ციხე.

„იბერია სტარ გრუპს“ 2 თებერვალს მივმართეთ. 4 თებერვალს, კომპანიიდან გვიპასუხეს, რომ „ბატონი დავითი კომენტარს, ზეგ, ანუ 6 თებერვალს გააკეთებს“.

კომენტარის მოპოვების შემთხვევაში „ბათუმელები“ ბიზნესმენის პასუხს მასალაში ასახავს.

• ვინ არის დავით კოსტავა და რას აშენებს „იბერია სტარ გრუპი“

დავით კოსტავა ქუთაისელი ექიმი და ბიზნესმენია. მისი შვილი, მაგდა კოსტავა ქუთაისის საკრებულოს ორი მოწვევის წევრია „ქართული ოცნებიდან“.

სწორედ საკრებულოს იმ შემადგენლობამ, რომლის წევრიც მაგდა კოსტავა იყო 2021-2025 წლებში, დაამტკიცა „იბერია სტარ გრუპის“ პროექტის განაშენიანების დეტალური გეგმა „გუბერსკის ციხის“ დანგრევაზე.

დავით კოსტავა ფლობს კომპანიებს – შპს „ნიულანი“, შპს „იმერ-ტრანსი“, შპს „ქუთმოლი“, შპს „იბერია სტარ გრუპი“, შპს „დაკოსტა“ და შპს „იბერიის ვარსკვლავი“.

კომპანია „იბერია სტარ გრუპის“ [მას ეკუთვნის „გუბერსკის ციხე“] ძირითადი მიმართულება ბიზნეს ცენტრების, მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლების და სასტუმროების მშენებლობაა.

„იბერია სტარ გრუპის“ ვებგვერდზე განთავსებული ინფორმაციის თანახმად, კომპანია 1990 წელს დაარსდა მოსკოვში, ქუთაისის ფილიალით და წლების განმავლობაში სხვადასხვა მიმართულებით საქმიანობდა.

კომპანია „იბერია სტარ გრუპის“ სახელით ბაზარზე 2016 წლიდან ოპერირებს.

• როგორ ეხმარება სახელმწიფო ბიზნესმენ დავით კოსტავას 

საჯაროდ ხელმისაწვდომი დოკუმენტების თანახმად, 2024 წლის 17 სექტემბერს „ქართული ოცნების“ პრემიერმა, ირაკლი კობახიძემ გამოსცა ბრძანება „შპს „იბერია სტარ გრუპის“ საქმიანობის ხელშესაწყობად რიგ ღონისძიებათა განხორციელების თაობაზე.

ამ განკარგულების მიხედვით, „იბერია სტარ გრუპს“  სახელმწიფოსთან ნაკისრი ვალდებულებების შესრულების ვადა 2027 წლის 13 ივნისამდე გადაუვადეს.

დოკუმენტების თანახმად, გუბერსკის ციხის გარდა, დავით კოსტავას 2021 წელს სხვა სახელმწიფო ქონებაც შეუძენია. თუმცა აღებული ვალდებულება ვერც იქ შეასრულა და პრემიერის განკარგულება გახდა საჭირო იმისათვის, რომ ბიზნესმენისთვის ვადა გაეზარდათ.

საუბარია ქუთაისში, ზ. ანჯაფარიძის ქუჩა N120-ში არსებული 6259.00 კვ.მ. არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთსა და მასზე განთავსებულ ნაგებობებზე.

დავით კოსტავამ ეს ქონება 2021 წლის ნოემბერში ელექტრონული აუქციონით იყიდა, კონკურენციის გარეშე ერთი ბიჯით – 659 500 ლარად და პირობით.

აუქციონის პირობის მიხედვით, დავით კოსტავას საპრივატიზებო თანხა ელექტრონული აუქციონის დასრულებიდან  45 კალენდარული დღეში უნდა გადაეხადა. გარდა ამისა, აიღო ვალდებულება პირადად ან მესამე პირის მეშვეობით, შესაბამისი ხელშეკრულების გაფორმებიდან არაუმეტეს 36 თვეში, საპრივატიზებო უძრავ ქონებაზე ან მის ნაწილზე არანაკლებ 200 მოსწავლის/სტუდენტის სწავლებაზე გათვლილი საგანმანათლებლო დაწესებულება გაეხსნა, იმავე ვადაში უნდა შესულიყო შენობა ექსპლუატაციაში და საგანმანათლებლო დაწესებულებას ფუნქციონირება დაეწყო.

დავით კოსტავამ და მისმა კომპანიამ ნაკისრი ვალდებულება ვერ შეასრულა.

„ქართული ოცნების” პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარე, არჩილ გორდულაძე ამბობს, რომ „თუ პარლამენტი თანახმა იქნება”, გრატების შესახებ კანონპროექტში დაამატებს დებულებას, რომ სისხლის სამართლებრივი პასუხისმგებლობა დაეკისროთ იმ პირებს ან პარტიებს, ვინც „საჯაროდ მოუწოდებენ სხვებს, რომ არ ცნონ კონსტიტუციური ორგანოების ლეგიტიმაცია“.

ამ ინიციატივას „ქართული ოცნების“ პრემიერ-მინისტრი ირაკლი კობახიძეც გამოეხმაურა დღეს, 4 თებერვალს და განაცხადა, რომ „მნიშვნელოვანი და დროული ინიციატივაა“.

„ყველამ უნდა სცეს პატივი იმ წესრიგს, რომელიც არის ჩამოყალიბებული“, – თქვა კობახიძემ.

მიაღწევს „ოცნება“ ლეგიტიმაციას ამ გზით და რა შედეგები შეიძლება მოიტანოს მორიგმა რეპრესიებმა? – ამ თემაზე „ბათუმელები“ პოლიტოლოგ მიხეილ სარჯველაძეს ესაუბრა.

• ბატონო მიხეილ, ფაქტობრივად ახალი რეპრესიები დააანონსა „ქართულმა ოცნებამ“, ამბობს, რომ სისხლის სამართლის წესით უნდა დასაჯოს ყველა, ვინც არ აღიარებს „ოცნების“ ხელისუფლებას და მათ არალეგიტიმურს უწოდებს. რამდენად შესაძლებელია აიძულო ადამიანს აღიაროს ის, რის გამოც აქვს პროტესტი?

იურისტი არ ვარ, თუმცა, როგორც ვიცი, სისხლის სამართალში არსებობს ასეთი ფორმულირება, რომელსაც ნებისმიერი იურისტი სწავლობს პირველივე სემესტრში და ალბათ ბატონი გორდულაძეც ისწავლიდა, რომ თუ დანაშაული არ არსებობს, არ არსებობს სასჯელიც.

რის გამო უნდა დასაჯონ ადამიანები – ფიქრების და პოზიციის დაფიქსირების გამო? მაშინ, როცა ეს ადამიანები, მოქალაქეები, ვინც აპროტესტებენ „ქართული ოცნების“ მთავრობას, ამბობენ, რომ მოხდა არჩევნების მანიპულაცია. შესაბამისად, დაირღვა ჩვენი დემოკრატიული უფლებები და ამ მთავრობას ლეგიტიმურად არ აღვიქვამთ.

ეს არის ადამიანის, ნებისმიერი მოქალაქის სრული უფლება, თუკი ის ფიქრობს, რომ მისი უფლებები დაირღვა. პირიქით, „ქართული ოცნების“ ავტოკრატული პოლიტიკის გაპროტესტებით დემონსტრანტები იცავენ საქართველოს კონსტიტუციას. არჩევნების მანიპულაცია და აზრის თავისუფლად გამოხატვის უფლების შეზღუდვა არის დანაშაული.

• „ქართული ოცნება“ არალეგიტიმური ხელისუფლებაა – ეს არის მოქალაქის შეფასება და ამ შეფასების გამო უნდათ, რომ დასაჯონ?

რა თქმა უნდა. არ შეიძლება ადამიანი მისი ფიქრების და სამოქალაქო პოზიციების გამო დასაჯო, როცა ის რეალურად დანაშაულს არ ჩადის. ეს არის იურიდიული ნონსენსი და სრული აბსურდი, როცა ადამიანს დანაშაული არ ჩაუდენია და ამის გამო შეიძლება დასაჯოს სახელმწიფომ.

პარლამენტში გორდულაძის ამ აზრის გამოთქმის დროს, როგორც მახსოვს, მაჭავარიანმა მოიყვანა გერმანიის „რაიხსბიურგერების“ (ანუ, ქართულად რომ ვთარგმნოთ, ეს არის „იმპერიის მოქალაქეების“) პოლიტიკური მოძრაობა, რომ თითქოს გერმანიის მთავრობამ ეს მოძრაობა აკრძალა და რატომ არ შეიძლება, რომ „ქართულმა ოცნებამაც“ იგივე გააკეთოსო.

• მანიპულაციურია ეს მაგალითი?

დიახ, სრული მანიპულაციაა, რადგან საქართველოში იმ ადამიანებისგან განსხვავებით, რომლებიც „ქართული ოცნების“ პოლიტიკას აპროტესტებენ, ეს მოძრაობა, ზოგადად, გერმანიის როგორც დემოკრატიული სახელმწიფოს არსებობას არ აღიარებს. ეს მოძრაობა ამბობს, რომ გერმანიის იმპერია აგრძელებს არსებობას და გერმანია, როგორც დემოკრატიული სახელმწიფო, არ არსებობს. ეს არის ყველაზე დიდი განსხვავება.

გარდა ამისა, გერმანიაში ამ მოძრაობის წევრები უარს ამბობენ, მაგალითად, გადასახადების გადახდაზე და როგორც უკვე ვთქვი, უარყოფენ გერმანიის როგორც სახელმწიფოს არსებობის იდეას. ამიტომ არის ამ მაგალითის მოყვანა მანიპულაციაა „ქართული ოცნების“ მიერ, რადგან ძალიან დიდი განსხვავებაა ამ ჯგუფსა და საქართველოში არსებულ პროტესტს შორის.

საქართველოში მოქალაქეები არ აღიარებენ კონკრეტული პოლიტიკური პარტიის ლეგიტიმაციას, რომელიც არღვევს ადამიანის ფუნდამენტურ უფლებებს და სახელმწიფო აქვს მიტაცებული, გერმანიაში კი ეს ჯგუფი, ზოგადად გერმანიის დემოკრატიული სახელმწიფოს არსებობას უარყოფს. უარყოფენ კონსტიტუციას და უარყოფენ, მათ შორის, ჰოლოკოსტის არსებობას.

• პროტესტში მყოფი საქართველოს მოქალაქეები მოუწოდებენ „ოცნებას“, რომ დაიცვან კონსტიტუცია და ქართული სახელმწიფოს ინტერესები. რეალურად ამ ფაქტის ანტიპოდი მოიყვანეს მაგალითად?

ზუსტად. საქართველოში ხალხი იცავს კონსტიტუციას „ქართული ოცნებისგან“, რომელიც არღვევს და ძირს უთხრის მას – ილაშქრებს კონსტიტუციაში გაწერილი მიზნების წინააღმდეგ, როგორიცაა, მაგალითად, საგარეო პოლიტიკური მიზნები, ევროკავშირსა და ნატოში ინტეგრაცია.

ძირს უთხრიან დემოკრატიას ქვეყანაში, ფუნდამენტურ უფლებას ართმევენ ხალხს – ტროტუარზე დგომის გამო აპატიმრებენ ადამიანებს. შესაბამისად, „ქართულ ოცნებას“ ხელს ვერაფერი შეუშლის, რომ მსგავსი იურიდიული ნონსენსის ფარგლებში მიიღოს დრაკონული კანონები იმის გამო, რომ ქვეყანაში დათესოს შიში და თავიდან მოიშოროს ის ადამიანები, რომლებიც ჯერ კიდევ იცავენ დემოკრატიას.

თუ „ქართული ოცნების“ ლოგიკას მივყვებით, მაშინ ის ფაქტი, რომ, ვთქვათ, ზვიად გამსახურდიას მხარდამჭერები 90-იანი წლების დასაწყისიდან არ აღიარებენ არცერთ მთავრობას, რომელიც ზვიად გამსახურდიას პრეზიდენტობის შემდეგ იყო ქვეყნის სათავეში, „ოცნების“ ლოგიკის მიხედვით, მაშინ ეს ადამიანებიც უნდა დაიჭირონ, რადგან არც ისინი აღიარებენ არცერთი შემდგომი მთავრობის ლეგიტიმურობას.

ეს მაგალითიც კარგად აჩვენებს იმას, რომ რეალურად „ოცნების“ განცხადებები ემსახურება ერთადერთ მიზანს – ამ დრაკონული კანონების მეშვეობით მოაშთოს, დაახრჩოს საქართველოში თავისუფალი აზრი და გააქროს ის ადამიანები, რომლებიც ჯერ კიდევ ცდილობენ არ დაკარგონ თავისუფლება.

• ეს ინიციატივა რას აჩვენებს – „ქართულ ოცნებას“ ძალიან აწუხებს ის ფაქტი, რომ მათ არ აღიარებს საქართველოს მოსახლეობა?

ეს მათთვის მტკივნეულია არა მორალური, არამედ პოლიტიკური თვალსაზრისით.

„ქართული ოცნების“ მიზანია საბოლოოდ და გრძელვადიან პერსპექტივაში დაამყაროს ავტოკრატიული მმართველობა, რომელსაც ნებისმიერი სხვა სახელმწიფო თუ ორგანიზაცია აღიქვამს როგორც ერთადერთ რეალობას. შესაბამისად, მათ მიზნებშია ის, რომ აღარ იარსებოს საქართველოში საპროტესტო მოძრაობამ, აღარ იარსებოს თავისუფალმა აზრმა, რომ ამის შემდეგ „ქართულმა ოცნებამ“ ნებისმიერ ორგანიზაციას თუ სახელმწიფოს უთხრას – „მხოლოდ ჩვენ ვართ, არ არსებობს არავითარი წინააღმდეგობა და სხვა გზა აღარ გაქვთ, გარდა იმისა, რომ ჩვენ გვაღიაროთ“.

• ტერორით მიღებული „აღიარება“ იქნება კი იმის გარანტია, რომ მაგალითად ევროკავშირის ქვეყნები ან აშშ დაელაპარაკება მათ, როგორც ლეგიტიმურ ხელისუფლებას?

მსგავსი ნაბიჯები ემსახურება იმ მიზანს, რომ ერთი მხრივ ქვეყანაში აღარ იყოს შიდა ოპოზიცია, აღარ არსებობდეს შანსი იმისა, რომ გაღვივდეს საპროტესტო მუხტი და მეორე მიზანი არის ის, რომ სწორედ საერთაშორისო თანამეგობრობამ გააგრძელოს მათთან, როგორც სახელმწიფოსთან ერთადერთ, უალტერნატივო წარმომადგენელთან ურთიერთობა. „ქართულ ოცნებას“ უკვე ჰყავს საკუთარი ფსევდო-ოპოზიციური ჯგუფები, რომელთა მეშვებით აპირებს კრიტიკულად განწყობილი მოქალაქეების თუ პოლიტიკური ძალებს ჩანაცვლებას.

თუმცა, მსგავსი ანტიდემოკრატიული ქმედებების საფუძველზე „ქართული ოცნების“ საერთაშორისო იზოლაცია დემოკრატიულ სამყაროში უფრო გაიზრდება და გაძლიერდება. თუმცა, ეს ხელს არ შეუშლის საქართველოს ურთიერთობებს, ვთქვათ, ავტორიტარულ ალიანსებთან – პირიქით. სწორედ ამიტომ არის ავტოკრატიის წინააღმდეგ პროტესტი სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი საქართველოში დემოკრატიის და, ზოგადად, საქართველოს, როგორც სუვერენული სახელმწიფოს გადასარჩენად.

„ოცნების“ ხელისუფლება ამოვარდნილია დღის წესრიგიდან, მათ შორის სამხრეთ კავკასიაში თუ შავი ზღვის რეგიონში სწორედ მისი არათანმიმდევრული, ავტოკრატიული და შეთქმულების თეორიებზე დამყარებული საგარეო პოლიტიკის წყალობით.

• დღეს შალვა პაპუაშვილმა ასევე განაცხადა, რომ „ბრიუსელისგან ჩვენ უკვე აღარაფერს აღარ ველოდებითო“. ეს რას ნიშნავს, რას ელოდნენ აქამდე, თუ დარწმუნდნენ იმაში, რომ ევროკავშირთან ურთიერთობის ყველა გზა მოჭრილია? 

„ქართულ ოცნებას“ დიდი ხანია გადაწყვეტილი აქვს, რომ მოახდინოს საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ურთიერთობების საბოტაჟი. მან გაყინა ევროინტეგრაცია. თუმცა, „ქართული ოცნებისთვის“ ეკონომიკური თვალსაზრისით მაინც მნიშვნელოვანია, რომ შეინარჩუნოს ურთიერთობები ევროკავშირთან და ამერიკის შეერთებულ შტატებთან.

სწორედ ამიტომ მათ არ სურთ, რომ პროცესები პარტიის სრული იზოლაციით დასრულდეს. მაგრამ როცა საქმე ეხება პოლიტიკურ ურთიერთობებს და ინტეგრაციას ევროკავშირთან, „ქართული ოცნება“ ყოველთვის საპირისპირო მიმართულებით წავა, რადგან დემოკრატია ძალაუფლების დანაწილებას და ბალანსს გულისხმობს და არა უზურპაციას.

პროპაგანდის ფარგლებში, საქართველოს მოსახლეობის გასაგონად ამბობს ამას ბატონი პაპუაშვილი, რადგან ევროკავშირისთვის დიდი ხანია ცხადია, რომ „ოცნების“ მიზანს დემოკრატიული მმართველობის გაძლიერება არ წარმოადგენს. პირიქით „ქართული ოცნება“ ცდილობს, რომ საქართველოს მოსახლეობამ ევროინტეგრაციის პროცესის შეჩერება ევროკავშირს დააბრალოს. სწორედ ეს არის „ოცნების“ პროპაგანდის მიზანი.

• როგორც თქვენ თქვით, „ქართული ოცნება“ გადადის იმ ეტაპზე, როცა ადამიანების დასჯას აპირებს ფიქრების გამო. რამდენად მიღწევადია ეს?

ეს იქნება სწორედ სამოქალაქო პოზიციის გამოხატვის და ფიქრების გამო დასჯა პირდაპირი მნიშვნელობით. რაც ადამიანის ფუნდამენტური უფლებების დარღვევაა, რა თქმა უნდა. ამ ყველაფრისგან ჩვენ შორს არ ვართ. პირიქით, კიდევ უფრო ვუახლოვდებით იმ ზღვარს, როცა ძალაუფლების სათავეში მყოფი ჯგუფი მაქსიმალურად გააკონტროლებს საკუთარ მოქალაქეებს და შეეცდება, რომ თავისუფალმა აზრმა აღარ იარსებოს ქვეყანაში – არც მედიამ, არც არასამთავრობო სექტორმა და რაც მთავარია, უბრალო მოქალაქეებმა, რომლებიც საკუთარ სახელმწიფოს იცავენ კონკრეტული პარტიის მიერ სახელმწიფოს მიტაცებისგან.

თუ ზოგადი სურათის აღქმა გვსურს, უნდა დავაკვირდეთ ავტორიტარულ ალიანსებს, რომლებიც დემოკრატიულ მმართველობას საფრთხედ აღიქვამენ. „ქართული ოცნების“ პოლიტიკა შემთხვევით არ მოდის თანხვედრაში კრემლის პოლიტიკასთან.

გერმანიაში არსებობს პრორუსული პოზიციების მქონე, ევროსკეპტიკური პარტია „ალტერნატივა გერმანიისთვის“, რომელიც ბოლო ხანებში გერმანიის მთავრობისგან დაჟინებით ითხოვს გაამხილოს იმ არასამთავრობო ორგანიზაციების სახელწოდებები, რომლებთანაც გერმანიის მთავრობა საქართველოში თანამშრომლობს.

გერმანიის მთავრობა აღნიშნულ პარტიას არ აწვდის ამ ორგანიზაციების დასახელებებს, რადგან თვლის, რომ მათ შესაძლოა საფრთხე შეექმნათ.

ჩვენ შეგვიძლია ვივარაუდოთ, რატომ ცდილობს „ალტერნატივა გერმანიისთვის“ მსგავსი ინფორმაციის მიღებას იმ ფონის გათვალისწინებით, რომ სწორედ აღნიშნულმა პარტიამ დაუჭირა მხარი „ქართულ ოცნებას“- რეზოლუციებით ბუნდესტაგში, თუ ევროპარლამენტში.

„ალტერნატივა გერმანიისთვის“, კრემლთან მჭიდრო კონტაქტების ფონზე, მსგავსი ნაბიჯებით საქართველოში, იმ ორგანიზაციების და ადამიანების გაქრობას ემსახურება, რომლებიც ჯერ კიდევ დგანან დემოკრატიის სადარაჯოზე.

ეს ერთ-ერთი მაგალითია, თუმცა მსგავსი ინსტრუმენტების გამოყენება ნებისმიერ ავტორიტარულ რეჟიმს ახასიათებს. მათ შორის, ისეთი აბსურდული კანონების მიღებაც, რომლებიც სწორედ თავისუფალი მოქალაქის გაჩუმებას, შეშინებას ემსახურება და სწორედ ამას ვხედავთ საქართველოში.

________________

ფოტოზე: საპროტესტო აქცია თბილისში. ფოტო: „ნეტგაზეთი“

რუსეთიდან საქართველოში ინტერპოლის წითელი ცირკულარით ძებნილი პირის გ.პ.-ს ექსტრადაცია განხორციელდა. ბრალდებულს თბილისში განზრახ მკვლელობის ჩადენას ედავებიან დამამძიმებელ გარემოებებში.

გამოძიების ვერსიით, 2025 წლის 18 თებერვალს თბილისში, ბეჟან კალანდაძის ქუჩაზე მდებარე საცხოვრებელ ბინაში ბრალდებულმა სიტყვიერი და ფიზიკური შეურაცხყოფა მიაყენა დაზარალებულს და იძალადა, რის შედეგადაც დაზარალებულმა სიცოცხლისთვის სახიფათო დაზიანებები მიიღო და შემთხვევის ადგილზე გარდაიცვალა.

ბრალდებული და დანაშაულის ადგილზე მყოფი სხვა პირები შემთხვევის ადგილიდან მიიმალნენ.

„დამამძიმებელ გარემოებებში განზრახ მკვლელობის ფაქტზე ბრალდებულის მიმართ საერთაშორისო ძებნის მიზნით სამართლებრივი პროცედურები მისი მიმალვიდან მალევე დაიწყო და ინტერპოლის წითელი ცირკულარის საფუძველზე 2025 წლის 4 მარტიდან იძებნებოდა. საქართველოს გენერალური პროკურატურის ინტენსიური საერთაშორისო ძალისხმევის შედეგად, ინტერპოლის წითელი ცირკულარით ძებნილი გ.პ.-ს რუსეთიდან საქართველოში ექსტრადიცია 2026 წლის 2 თებერვალს განხორციელდა.

აღსანიშნავია, რომ აღნიშნულ საქმეზე, განსაკუთრებით მძიმე კატეგორიის დანაშაულის შეუტყობინებლობის ფაქტზე სამართალდამცველებმა სამი პირი მალევე დააკავეს, ხოლო ერთ-ერთმა მიმალვა მოახერხა. სასამართლომ ოთხივე ბრალდებული დამნაშავედ ცნო წარდგენილ ბრალდებაში და სასჯელის სახედ და ზომად ორ პირს 4 წლით და 3 თვით, ერთ პირს 5 წლით, ხოლო მიმალვაში მყოფ პირს 7 წლით თავისუფლების აღკვეთა განუსაზღვრა. მის მიმართ მიმდინარეობს საერთაშორისო ძებნა,“ – აღნიშნულია პროკურატურის მიერ დღეს, 4 თებერვალს გავრცელებულ განცხადებაში.

ექსტრადირებულ პირს პროკურატურა სსკ-ის 109-ე მუხლის „მ“ ქვეპუნქტით ედავება, რაც გულისხმობს განზრახ მკვლელობას დამამძიმებელ გარემოებებში.

ბრალის დადასრურების შემთხვევაში ბრალდებულს 20 წლამდე, ან უვადოდ თავისუფლების აღკვეთა ელის.

ქობულეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულომ განაშენიანების ინტენსივობის კოეფიციენტის გადამეტების მაკომპენსირებელი ღონისძიება განსაზღვრა.

ეს იმას ნიშნავს, რომ თუ მშენებელი კომპანია ზონაში დადგენილი პარამეტრების შეცვლას მოითხოვს, მაგალითად, სამშენებლო პროექტის სიმაღლის გაზრდას ან ფუნქციურ ზონაში დადგენილი სახეობის ცვლილებას, კომპანიას მოუწევს თანხის გადახდა მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტში. თანხის ოდენობას კოეფიციენტის გაზრდით მიღებული ფართობის ღირებულების მიხედვით გამოთვლიან.

მაკომპენსირებელ მოსაკრებლის დაწესების ინიციატივით ქობულეთის საკრებულოს მიმართა მერიამ. საკრებულომ საკითხს მხარი დაუჭირა.

დამტკიცებული დებულების მიხედვით, განაშენიანების ინტენსივობის კოეფიციენტის, კ2-ის გადამეტების შემთხვევაში, საკრებულომ მაკომპენსირებელ ღონისძიებად განსაზღვრა მუნიციპალიტეტისთვის საცხოვრებელი ბინების ე.წ. „თეთრი კარკასის“ მდგომარეობაში არსებული ფართობის ოდენობის შესაბამისი თვითღირებულების გადახდა.

ამ შემთხვევაში საცხოვრებელი ბინების ფართობი განისაზღვრება განაშენიანების ინტენსივობის კოეფიციენტის [კ2] ნამატი საანგარიშო ფართობის 2%-ით. საკომპენსაციო ღირებულება მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტში მშენებლობის ნებართ­ვის აღებამდეა გადასახდელი.

გადასაცემი ფართობის თვითღირებულება უნდა განისაზღვროს იმ აუდიტორული ფირმის დასკვნის საფუძველზე, რომელსაც კანონმდებლობის შესაბამისად მინიჭებული აქვს აუდიტის უფლებამოსილება ან „სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ ექსპერტიზის დასკვნის საფუძველზე.

მაკომპენსირებელი ღონისძიებები, ასევე გამოიყენება მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის ფუნქციის საგამონაკლისო წესით გამოყენების შემთხვევაში, ნამატი საცხოვრებელი ფუნქციის საანგარიშო ფართობის გათვალისწინებით.

მშენებელ კომპანიას ან ფიზიკურ პირს, კოეფიციენტის გადამეტების შემთხვევაში, მერიის შესაბამისი სამსახური განუსაზღვრავს მაკომპენსირებელ ღონისძიებას.

___

როგორ გაინაწილეს მშენებლებმა ქობულეთის სანაპირო ამაზე ვრცლად წაიკითხეთ აქ:

„თუკი საჯაროდ გამოხატული რაიმე პოზიცია არ იქნება მისაღები ხელისუფლებისთვის პოლიტიკური თვალსაზრისით, არაფერი არ უშლის ხელს ამ კანონის მიხედვით „ქართული ოცნების“ რეჟიმს, ჯანმრთელობის მდგომარეობის დაფინანსებისთვის მიღებული უცხოური თანხების შემთხვევაშიც ადამიანს მოსთხოვოს თანხმობის მიღება, ჩათვალოს ეს თანხა გრანტად და მოითხოვოს მთავრობისგან ნებართვის გაცემა,“ – განმარტავს იურისტი ედუარდ მარიკაშვილი. მას „გრანტების შესახებ“ კანონში ცვლილებაზე ვესაუბრეთ, რომელიც შეიძლება შეეხოს საქართველოს ასობით მოქალაქეს, ვისაც საფრანგეთსა თუ გერმანიაში მკურნალობას უფინანსებენ.

იმ შემთხვევაში რა მოხდება, თუ საქართველოში გადმოურიცხავენ პაციენტს ფულს ქართველი ემიგრანტები სამკურნალოდ?

„რა შემთხვევაში და როდის ჩაითვლება, რომ ემიგრანტის მიერ გადმორიცხული თანხა ხმარდება საქართველოში პოლიტიკურ საქმიანობას? – ეს არის პრობლემა და ეს იქნება მთავარი საფრთხე ემიგრანტების მიერ გადმორიცხული თანხების. შეიძლება, მაგალითად, ემიგრანტი რიცხავს თანხას საყოფაცხოვრებო მიზნებისთვის, მაგრამ მიმღები არის ისეთი პირი, რომელიც პრობლემურია ხელისუფლებისთვის… საჯაროდ კრიტიკულია ხელისუფლების მიმართ, ან მოითხოვს, მაგალითად, ქვეყნის ევროპულ კურსზე დაბრუნებას,“ – ამბობს იურისტი.

„ბათუმელებმა“ ინტერვიუ ჩაწერა „საქართველოს დემოკრატიული ინიციატივის” [GDI] თავმჯდომარესთან, იურისტ ედუარდ მარიკაშვილთან.

• ბატონო ედუარდ, შეიძლება თუ არა „ოცნების“ ახალი, რეპრესიული კანონი გრანტების შესახებ შეეხოს საფრანგეთში ან გერმანიაში მყოფ ქართველ პაციენტებსაც, რომლებსაც მკურნალობას უფინანსებს უცხო ქვეყნის მთავრობა? ასევე, ქართველ პაციენტებს, რომლებსაც, ქართველი ემიგრანტები უგროვებენ ფულს?

როცა ემიგრანტებს ეხება საქმე და ემიგრანტებისგან გადმორიცხულ თანხებს, რამდენიმე მიმართულებით უნდა განვითარდეს მსჯელობა: ერთი არის უცხოეთის აგენტების რეგისტრაციის აქტი ე.წ. FARA. ამ შემთხვევაში „ფარა“ საუბრობს იმაზე, რომ უცხოურ პრინციპალად უნდა მივიჩნიოთ პირი, რომლისგანაც მიღებული თანხა შეიძლება დაექვემდებაროს გარკვეულ კონტროლს „ფარას“ ფარგლებში და ასეთი შეიძლება იყოს საქართველოს მოქალაქეც, რომლის მუდმივი საცხოვრებელი ადგილი არის უცხოეთში.

ასე რომ, საქართველოს მოქალაქე, რომელსაც მუდმივი საცხოვრებელი ადგილი აქვს უცხო ქვეყანაში, როცა რიცხავს თანხას საქართველოში საქართველოს მოქალაქისთვის და შემდეგ უკვე ეს პირი ჩართულია პოლიტიკურ საქმიანობაში, მაშინ ეს თანხა ექვემდებარება „ფარას“ ფარგლებში კონტროლს და წარმოშობს ვალდებულებებს.

რაც შეეხება „გრანტების შესახებ“ კანონს: „გრანტების შესახებ“ კანონი საუბრობს უცხოეთის მოქალაქის მიერ გადმორიცხულ თანხაზე და არა პირდაპირ, ხელაღებით ყველა ემიგრანტის მიერ გადმორიცხულ თანხაზე. „გრანტების შესახებ“ კანონი შეეხება იმ გადმორიცხვას საქართველოს მოქალაქის მიმართ, რომლის ინიციატორი, ანუ გადმომრიცხველი არის უცხოეთის მოქალაქე.

შეიძლება, ემიგრანტს ჰქონდეს ორმაგი მოქალაქეობა. თუკი მის მიერ გადმორიცხული თანხა გამიზნულია იმისთვის, რომ პირი, ვინც არის ამ თანხის მიმღები, ჩაერთოს, ან ჩართულია პოლიტიკურ საქმიანობაში – კანონი პირდაპირ ამბობს, რომ ეს არის საქმიანობა, რომელიც მიემართება საქართველოს საშინაო ან საგარეო პოლიტიკის ცვლილებას, ან და საზოგადოების რომელიმე ფენაზე გავლენის მოხდენას – ამ შემთხვევაში ასეთი თანხა ჩაითვლება გრანტად და მისი შეთანხმება მოუწევთ ამ პირებს მთავრობასთან, სანამ გადმორიცხავენ.

გადმომრიცხველს მოუწევს საქართველოს მთავრობასთან შეთანხმება, ვიდრე გადმორიცხავს ამ თანხას საქართველოს მოქალაქესთან.

პრობლემა არის „პოლიტიკური საქმიანობის“ განსაზღვრების საკითხში. „ქართული ოცნების“ წარმომადგენლებიც არ უარყოფენ, რომ იმ ემიგრანტის მიერ გადმორიცხული თანხა, რომელიც უცხოეთის მოქალაქეა, შეიძლება დაექვემდებაროს „გრანტების შესახებ“ კანონით რეგულირებას. მათივე განმარტებით, თუკი ემიგრანტი საყოფაცხოვრებო მიზნებისთვის რიცხავს ამ თანხას, მაშინ ეს ფული არ ექცევა „გრანტების შესახებ“კანონში.

რა შემთხვევაში და როდის ჩაითვლება, რომ ემიგრანტის მიერ გადმორიცხული თანხა ხმარდება საქართველოში პოლიტიკურ საქმიანობას? – ეს არის პრობლემა და ეს იქნება, ასე ვთქვათ, მთავარი საფრთხე ემიგრანტების მიერ გადმორიცხული თანხებისთვის.

• განსაკუთრებით ქართული მართლმსაჯულების დამოუკიდებლობის ხარისხის და პრაქტიკის გათვალისწინებით? 

დიახ.

ამ შემთხვევაში ანტიკორუფციული ბიურო იქნება განმსაზღვრელი: რა საქმიანობა ჩაითვლება საქმიანობად, რომელიც „გავლენას ახდენს საშინაო და საგარეო პოლიტიკაზე ან საზოგადოებრივ ჯგუფებზე“. შეიძლება, მაგალითად, ემიგრანტი რიცხავს თანხას საყოფაცხოვრებო მიზნებისთვის, მაგრამ მიმღები არის ისეთი პირი, რომელიც პრობლემურია ხელისუფლებისთვის.

• მაგალითად, აქციებზე დადის ან ფეისბუქპოსტებით „ოცნებას“ აკრიტიკებს? 

კი, საჯაროდ კრიტიკულია ხელისუფლების მიმართ, ან მოითხოვს, მაგალითად, ქვეყნის ევროპულ კურსზე დაბრუნებას. ასეთი შემთხვევა, სწორედ, რომ შესაძლოა ჩაითვალოს „გრანტების შესახებ“ კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევად და დაექვემდებაროს სახელმწიფოსგან, მთავრობისგან თანხმობას.

• ეს თანხმობა თუ არ იქნება, გამოიწვევს პირდაპირ სისხლისსამართლებრივ პასუხისმგებლობას – 6 წლით ციხეს? 

კი, ასეა. თვითონაც არ უარყოფენ, რომ ზოგ შემთხვევებში, შესაძლოა, ემიგრანტების მიერ გამოგზავნილი თანხები ჩაითვალოს გრანტად, თუ ის უცხოეთის მოქალაქეც არის.

ხელისუფლებაზე იქნება დამოკიდებული, როდის ჩათვლიან, რომ საქართველოში თანხის მიმღები პირი არის აქტიურად პოლიტიკაში ჩართული.

• კანონი მოიაზრებს ძალიან ბევრ ადამიანს. ეს ხდება იმიტომ, რომ რაც შეიძლება მეტ ადამიანს გაუჩნდეს შიში, ხმა რომ ამოვიღო, ციხეში არ აღმოვჩნდეო? 

რა თქმა უნდა. ნორმის განუჭვრეტელობა არის ერთ-ერთი დიდი პრობლემა.

ზოგადად, რეპრესიულ კანონმდებლობას და ავტორიტარულ კანონმდებლობას ახასიათებს განუჭვრეტელობა სწორედ იმიტომ, რომ რაც შეიძლება მეტი შემთხვევა მოიაზროს ისეთი, რომელიც კანონთან კონფლიქტში მოვა. ეს საბჭოთა კანონმდებლობას ახასიათებდა და ავტორიტარულ ქვეყნებს ახასიათებს: რაც შეიძლება მეტი შემთხვევა უნდა არსებობდეს, რაც ჩაითვლება კანონთან კონფლიქტად.

ამას ორი მიზანი აქვს: ერთი, რომ ფართოდ ეხსნება გზა რეჟიმს, რომ ბევრი შემთხვევა მოაქციოს ამ კანონში; მეორე – შერჩევითად მიუდგეს, ისეთი შემთხვევები ამოარჩიოს, რომელიც მისთვის არის ყველაზე პრობლემური და იმ ადამიანების მიმართ გაატაროს რეპრესია.

რაც მთავარია: ბუნდოვანმა და განუჭვრეტელმა კანონმა უნდა შექმნას განცდა საზოგადოებაში, რომ ყველაფერი შეიძლება ამ კანონთან წინააღმდეგობაში მოვიდეს. ადამიანებს უნდა გაუჩნდეთ შიში იმისა, რამე არ გააკეთონ ისე, რომ კანონი დაარღვიონ. რაც უფრო მეტი ბუნდოვანება იქნება, უფრო მეტი ადამიანი დაფიქრდება იმაზე, რომ შეიძლება კანონთან კონფლიქტში მოვიდეს.

ამიტომაც, ურჩევნია, საერთოდ არ ისაუბროს კონკრეტულ პრობლემაზე, ან არ მიიღოს ფული, არ ჩაერთოს რაიმე შრომით, საქმიან ურთიერთობაში რომელიმე ორგანიზაციასთან, რომ შემდეგ პრობლემები არ ჰქონდეს.

• კონკრეტულად რომ გვითხრათ: მაგალითად, საფრანგეთსა თუ გერმანიაში, სადაც ასობით ადამიანის სიცოცხლე გადაარჩიეს ამ ქვეყნების მთავრობის დაფინანსებით, დღეს რა უნდა იფიქროს ქართველმა პაციენტმა? შეიძლება, მოედავონ იმის გამო, რომ, მაგალითად, ფეისბუქში გააკრიტიკოს ქართული ჯანდაცვის სისტემა? 

პირზე, რომელიც ელოდება ან მიღებული აქვს ჯანმრთელობის საკითხზე რაიმე დაფინანსება უცხოური მთავრობისგან, შესაძლოა, გავრცელდეს „გრანტების შესახებ“ კანონი, თუ თანხის მიმღები პირი ამავდროულად რაიმე ფორმით ჩართული იქნება საზოგადოებრივი, ან პოლიტიკური მნიშვნელობის პროცესებში.

კანონში არ არის გამონაკლისი, მაგალითად, ჩარიცხვა ჯანმრთელობის მდგომარეობის გამო.

თუკი საჯაროდ გამოხატული რაიმე პოზიცია არ იქნება მისაღები ხელისუფლებისთვის პოლიტიკური თვალსაზრისით, არაფერი არ უშლის ხელს ამ კანონის მიხედვით „ქართული ოცნების“ რეჟიმს, რომ ჯანმრთელობის მდგომარეობის დაფინანსებისთვის მიღებული უცხოური თანხების შემთხვევაშიც ადამიანს მოსთხოვოს თანხმობის მიღება, ჩათვალოს ეს თანხა გრანტად და მოითხოვოს მთავრობისგან ნებართვის გაცემა.

ერთ-ერთი ყველაზე რეპრესიული კანონია, ჩემი აზრით, რომელიც სიტყვის თავისუფლების და ზოგადად აქტიური მოქალაქეობას, პოზიციის დაფიქსირების კრიმინალიზებას ახდენს. ფაქტობრივად, დანაშაულად აცხადებს ყველა სახის საჯარო აქტივობას იმ ადამიანის მხრიდან, რომელსაც რაიმე ფორმით შეხება აქვს უცხოურ ორგანიზაციასთან, უცხოურ მთავრობასთან, ან უცხოეთში მყოფ ქართველთან, რომელიც არის ამავე დროს უცხო ქვეყნის მოქალაქე. შესაბამისად, ძალიან დიდ წრეზეა საუბარი, ვისი საჯარო პოზიციაც დანაშაულად ცხადდება.

• შესაძლებელია იმის თქმა, რომ მომეტებული საფრთხის ქვეშ არიან კონკრეტული ჯგუფები, მათ შორის, ქართველი პაციენტები ევროპაში? 

რა თქმა უნდა, ისინი უკვე ერთ კრიტერიუმს აკმაყოფილებენ: ეს არის უცხოური მთავრობისგან მიღებული თანხა. რჩება მეორე კრიტერიუმის დაკმაყოფილება. თუკი ისინი რაიმე ფორმით აღმოჩნდებიან იმ მდგომარეობაში, რომ მოუწევთ საჯარო პოზიციის დაფიქსირება პოლიტიკურ, ან საზოგადოებრივ საკითხზე, მათთვის ესღა იქნება დარჩენილი, რომ ამ კანონის ფარგლებში მოექცნენ.

სხვები შეიძლება უფრო კარგ მდგომარეობაში არიან, ვისაც ჯერ უცხოური დაფინანსება რაიმე ფორმით არ მიუღიათ და არ ჰქონიათ ამასთან შეხება, მაგრამ ყოველ შემთხვევაში, შეიძლება, სხვადასხვა დროს ამ ადამიანებსაც მოუწიოთ რაიმე შეხება უცხოურ ორგანიზაციებთან და მათ მიერ საჯარო პოზიციის დაფიქსირება უკვე ავტომატურად გამოიწვევს მათთვისაც პრობლემას.

„ფარას“ კანონი მათზე ვრცელდება. დასაწყისშივე წერია, რომ ნახო, რომ პრინციპალად ითვლება მათ შორის საქართველოს მოქალაქე, რომელსაც აქვს მუდმივი ბინადრობის ნებართვა უცხო ქვეყანაში.

„გრანტების შესახებ“ კანონში გადმოიტანეს „ფარა“. „ფარაშიც“ იგივე წერია, რომ პოლიტიკურ საქმიანობად ითვლება საქმიანობა, რომელიც დაკავშირებულია საქართველოს საშინაო ან საგარეო პოლიტიკის ცვლილებისკენ, ან/და რაიმე ფორმით გავლენას ახდენს საზოგადოების რომელიმე ნაწილზე, მაგალითად, ქალთა უფლებების მდგომარეობის გაუმჯობესებაზე. ბევრი სოციალური ფენა არსებობს. რომ გააკრიტიკო განათლების სისტემა, რომელიც ბავშვებზე ახდენს გავლენას, ან გააკრიტიკო უმაღლესი განათლების რეფორმა – ესეც ხომ ახდენს გავლენას?

თუნდაც პენსიის გაზრდა რომ მოითხოვო და ამ დროს მიღებული გაქვს რაღაც დაფინანსება უცხოეთიდან, ან ერთი კანონი შეიძლება შეგეხოს, ან მეორე.

ცალსახად, ხელაღებით თქმა იმისა, რომ ემიგრანტების მიერ გადმორიცხულ თანხებს ეხება – „ფარა“, ან „გრანტების კანონი“ – არ არის სწორი, თუმცა არაფერი გამორიცხავს იმას, რომ გარკვეულ შემთხვევებში ემიგრანტებისგან ან/და უცხო ორმაგი მოქალაქეობის მქონე პირებისგან გადმორიცხული თანხა მოექცეს ან ერთ ან მეორე კანონში.

• მათ შორის, მკურნალობის დაფინანსება უცხო ქვეყნის მთავრობისგან ან უცხოური ორგანიზაციებისგან? 

დიახ, შეიძლება, თუკი მეორე კრიტერიუმსაც დააკმაყოფილებს – თუკი ამ დაფინანსების მიმღები ჩართული იქნება რაიმე ფორმით პოლიტიკურ საქმიანობაში.

• ამ კანონის აღსრულება როგორ წარმოგიდგენიათ? 

მათ უკვე მონიშნული ჰყავთ ის წრე ადამიანებისა და ორგანიზაციების, ვის მიმართაც უნდა აღასრულონ ეს კანონი. პირველი ტალღა ეს იქნება, თუმცა ეს არ ნიშნავს იმას, რომ ეს კანონი სხვებისთვის პრობლემა არ არის და მათ შეუძლიათ მშვიდად იყვნენ.

ამ ტალღის შემდეგ ყველა ადამიანს შეუქმნის ეს კანონი პრობლემას, რომელიც სხვადასხვა დროს, სხვადასხვა ეტაპზე რაიმე ფორმით განაწყენდება ხელისუფლებაზე, ექნება მიღებული უცხოური დაფინანსება და დააფიქსირებს ამავე დროს საჯარო პოზიციას. არ არის აუცილებელი, მაინცდამაინც გახმაურებულ პოლიტიკურ საკითხებზე იყოს ეს საჯარო კრიტიკული პოზიცია დაფიქსირებული. შეიძლება ეს იყოს ჯანდაცვის პოლიტიკაზე, საპენსიო პოლიტიკაზე, გარემოს დაცვის პოლიტიკაზე…

საჯარო სივრცეში დაფიქსირებული პოზიცია ნიშნავს პოზიციას, რომელსაც აქვს რესურსი – გავლენა მოახდინოს გარკვეულ წრეზე. მაგალითად, სოციალურ ქსელში დაფიქსირებული პოზიცია ასეთად აუცილებლად ჩაითვლება. ასევე, აქციაზე დაფიქსირებული პოზიცია, ან რაიმე შეკრებაზე…

• „ოცნების“ რეჟიმმა რამდენიმე რეპრესიული კანონი აამოქმედა. რა არის მთავარი საფრთხე ამ შემთხვევაში, თქვენი აზრით? 

ახალი ტალღა დაიწყება. ეს არის ახალ მოცემულობაში გადასვლა. დაიწყება რეპრესიის ახალი ტალღა.

ვფიქრობ, რომ ერთი მხრივ ამ კანონს აქვს დამაშინებელი ეფექტი, რა თქმა უნდა, საზოგადოების დიდი ნაწილისთვის, თუმცა მე მგონია, რომ „ქართული ოცნება“ აპირებს ამ კანონის აღსრულებას, განსაკუთრებით მისთვის მიუღებელი პირების მიმართ.

მათ უკვე აქვთ გარკვეული წრე მონიშნული იმისა, ვის მიმართაც უნდა აღასრულონ, ამიტომ ეს იქნება ერთ-ერთი რეპრესიული მნიშვნელოვანი ტალღის დასაწყისი.

________________________

მთავარ ფოტოზე: ქართველი ემიგრანტების საპროტესტო აქცია ფრანკფურტში. 2025 წლის 4 ოქტომბერი

სანამ „ოცნება“ სურსათის მაღალ ფასებზე წუხს და სუს-ი ფასების ზრდის მიზეზებს სწავლობს, საქართველოში სახელმწიფო სერვისებით სარგებლობა გაძვირდა.

სახელმწიფო სერვისები ბოლო რამდენიმე წელი ძვირდება.

მაგალითად, თუ 2022 წელს, პირადობის მოწმობა, რომელიც საქართველოს მოქალაქისათვის აუცილებელი დოკუმენტია, 30 ლარი ღირდა, დღეს, 2026 წელს, მისი ფასი 60 ლარია.

გაძვირდა ბიომეტრიული პასპორტიც.

გაძვირდა ქონების რეგისტრაცია.

გაძვირდა ქონების იპოთეკით დატვირთვა.

გაძვირდა ბიზნესის რეგისტრაცია.

გაძვირდა ავტომობილის რეგისტრაცია.

გთავაზობთ სხვადასხვა სახელმწიფო სერვისის ღირებულებას, რომელიც ბოლო წლებში ან გაორმაგდა, ან 20-30 %-ით გაძვირდა.

პიროვნებასთან დაკავშირებული სერვისების საფასური გაორმაგდა.

პირადობის მოწმობის აღება მიმართვიდან 10 დღის ვადაში 30 ლარი ღირდა. 2025 წელს ფასი გაორმაგდა და ახლა 60 ლარი ღირს.

იმ შემთხვევაში, თუკი დაჩქარებულად გსურთ პირადობის მოწმობის მიღება, ფასები ასეთია: მე-5 სამუშაო დღეს – 80 ლარი; მე-3 სამუშაო დღეს – 100 ლარი; მე-2 სამუშაო დღეს – 120 ლარი; იმავე დღეს – 150 ლარი.

100 ლარიდან 150 ლარამდე გაიზარდა ბიომეტრიული პასპორტის საფასური სრულწლოვანი პირისთვის.

ეს იმ შემთხვევაში, თუკი მე-10 სამუშაო დღეს აიღებთ.  დოკუმენტის დამზადების ვადის დაჩქარების შემთხვევაში მომსახურების საფასური ასეთია: მე-5 სამუშაო დღეს – 180 ლარი, მე-3 სამუშაო დღეს – 225 ლარი, 24 საათში- 300 ლარი, ხოლო იმავე დღეს     350 ლარი.

გაძვირდა ქორწინების მოწმობაც.  

ქორწინების რეგისტრაცია იუსტიციის სახლში არის უფასო, ხოლო სპეციალური სარიტუალო მომსახურების საფასური გაიზარდა.

ქორწინების რეგისტრაცია იუსტიციის სახლის ფილიალში სპეციალური სარიტუალო მომსახურებით 50 ლარიდან 75 ლარამდე გაიზარდა.

ქორწინების რეგისტრაცია ქორწინების სახლში სპეციალური სარიტუალო მომსახურებით სამუშაო დღეებში 135 ლარი ღირს, ხოლო  იგივე სერვისი შაბათ-კვირას – 225 ლარი. შენობის გარეთ ქორწინების რეგისტრაცია 255 ლარი ღირს,  სასჯელაღსრულების დაწესებულებაში (ადგილზე) ქორწინების რიტუალის ჩატარება კი – 255 ლარი.

გაიზარდა განქორწინების საფასურიც.

განქორწინების რეგისტრაციისა და მოწმობის გაცემისათვის მომსახურების საფასური ღირდა 45 ლარი, ახლა ღირს 60 ლარი.

ქონების იპოთეკით დატვირთვა გაძვირდა.

2022 წელს იპოთეკის მოწმობის გაცემა, მასში ცვლილება, ან ნებისმიერი სამართლებრივი ხასიათის შენიშვნის რეგისტრაცია 3 სამუშაო დღეში 75 ლარი ღირდა.

2026 წლის მონაცემებით, 4 სამუშაო დღეში იპოთეკის რეგისტრაცია 150 ლარი ღირს, 1 სამუშაო დღეში – 270 ლარი, ხოლო იმავე დღეს – 350 ლარი.

იმ შემთხვევაში, თუ უფლებამოსილი პირის მიერ ხორციელდება სარეგისტრაციოდ წარდგენილ გარიგებაზე მხარეთა ხელმოწერების დადასტურება, დამატებით გადასახდელია ხელმოწერის დამოწმების საფასური – 7 ლარი.

თითქმის გაორმაგდა და გასამმაგდა ქონების და ბიზნესის რეგისტრაცია.

ქონების რეგისტრაცია – ღირდა 55 ლარი, გახდა – 150 ლარი.

ბიზნესის რეგისტრაცია 110 ლარის ნაცვლად ახლა 200 ლარი ღირს – ვადა 1 სამუშაო დღე. თუ განცხადების შეტანის დღესვე გსურთ რეგისტრაცია, ღირებულება 400 ლარია.

სარეგისტრაციოდ წარდგენილ გარიგებაზე მხარეთა ხელმოწერების დადასტურება რეგისტრაციის საფასურს ემატება 7 ლარი, ხოლო ამონაწერის ინგლისურ ენაზე მომზადება დამატებით 26 ლარი ღირს.

ეკონომიკურ საქმიანობათა რეესტრში ეკონომიკური საქმიანობის რეგისტრაცია, აგრეთვე  რეგისტრირებულ მონაცემებში ცვლილებისა და მათი შეწყვეტის რეგისტრაცია 2021 წელს 2 სამუშაო დღის ვადაში 30 ლარი ღირდა.

იგივე მომსახურება დღეს 2 სამუშაო დღის ვადაში 39 ლარი ღირს.

გაძვირდა მართვის მოწმობაც. 

სატრანსპორტო საშუალების რეგისტრაცია 2022 წელს 100 ლარი ღირდა, 2026 წელს ეს მომსახურება 200 ლარი ღირს.

მართვის მოწმობის აღება კი მოქალაქეს დაახლოებით 155 ლარი უჯდება.

თეორიული გამოცდის ჩაბარების საფასური 40 ლარია, ამაში შედის მოედანზე გეგმიური გასვლაც, ხოლო მართვის მოწმობის მისაღებად ქალაქის პრაქტიკულ გამოცდაზე გასვლა 90 ლარი ღირს. ამას ემატება ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ ცნობის (ფორმა IV 100/ა) საფასური, რომელიც დაახლოებით 20 ლარის ფარგლებშია.

2023 წლამდე მართვის მოწმობის აღება 55 ლარამდე ღირდა. 2023 წლის სექტემბერში მართვის მოწმობის მიღება ორეტაპიანი გახდა, სწორედ ამ დროს დაემატა 90 ლარი, რაც ქუჩაში გამოცდის საფასურია.

2026 წელს ქართველი ჯარისკაცის ხელფასი 195 ლარით გაიზარდა 2025 წელთან შედარებით, „ოცნების“ პრეზიდენტის, მიხეილ ყაველაშვილის კი – 1400 ლარით.

რიგითი ჯარისკაცის ხელფასი [წოდებრივი სარგო] საქართველოში 2025 წელს 1947 ლარი იყო და 2026 წელს გახდა – 2142 ლარი.

არალეგიტიმური პრეზიდენტის, მიხეილ ყაველაშვილის ჯამაგირი კი თვეში უკვე 16 ათასია.

1400-1400 ლარით გაიზარდა წელს ასევე არალეგიტიმური მთავრობის პრემიერ-მინისტრის და პარლამენტის თავმჯდომარის ხელფასები. ირაკლი კობახიძის და შალვა პაპუაშვილის ხელფასი თვეში 16 – 16 ათასი ლარია.

რამდენით გაიზარდა ამ დროს საქართველოში სამხედრო მოსამსახურეების ხელფასი?

„ბათუმელებმა“ გადახედა თავდაცვის მინისტრის 2025 წლის 30 დეკემბერს მიღებულ ბრძანებას, რომლითაც სამხედრო მოსამსახურეებს „ყოველთვიური წოდებრივი სარგო“ მოემატათ, მაგალითად:

• პირველი კლასის რიგითის თვიური წოდებრივი სარგო 2026 წელს 2185 ლარია [ზრდა 199 ლარი]
• სერჟანტის თვიური სარგო გახდა 2481 ლარი [ზრდა 226 ლარი]
• უფროსი სერჟანტის სარგოა თვეში 2638 ლარი [ზრდა 240 ლარი]
• მთავარი სერჟანტის სარგო 3141 ლარი [ზრდა 286 ლარი]
• პოლკოვნიკის – 3879 [ზრდა 353 ლარი]
• გენერალ-მაიორის – 6522 [ზრდა 593 ლარი]
• გენერლის – 9717 [ზრდა 884 ლარი]

ყოველთვიური სარგოს გარდა სამხედრო მოსამსახურეები ასევე იღებენ სხვადასხვა სახის დანამატს.

სამხედრო მოსამსახურეებს შორის გენერლის ხელფასი ყველაზე მაღალია და მისი სარგო ყველაზე მეტად გაიზარდა – 884 ლარით, თუმცა ეს მატებაც ბევრად ჩამორჩება მაღალი პოლიტიკური თანამდებობის პირების ხელფასების ზრდის ტემპს, მაგალითად, პარლამენტის დეპუტატების ხელფასი წელს 1120 ლარით გაიზარდა. დეპუტატის ჯამაგირი თვეში უკვე 12 800 ლარია.

მინისტრების ხელფასი 1190 ლარით გაიზარდა და 13 600 ლარია. ამ რაოდენობის ხელფასს აიღებენ წელს ყოველთვიურად ასევე აჭარის არალეგიტიმური მთავრობის თავმჯდომარე და უმაღლესი საბჭოს ხელმძღვანელი.

ამ თემაზე:

4 თებერვლიდან იცვლება ბათუმის მუნიციპალური ტრანსპორტით მგზავრობის ტარიფი – მგზავრობა ძვირდება.

საკრებულოს გადაწყვეტილებით,  ავტობუსებითა და მიკროავტობუსებით მგზავრობის ფასი 70 თეთრი იქნება. ამ დრომდე ბათუმში მგზავრობის ფასი 30 თეთრი იყო.

„ბათუმის ავტოტრანსპორტის“ ცნობით, მუნიციპალური ტრანსპორტით კვლავ უფასოდ იმგზავრებენ: მასწავლებლები და მოსწავლეები, სტუდენტები (უმაღლესი და პროფესიული), პენსიონერები, იძულებით გადაადგილებული პირები, შშმ პირები, ვეტერანები, დაბალი სარეიტინგო ქულის მქონე ბენეფიციარები (0–70 000), მარტოხელა მშობლები, საბავშვო ბაღებისა და ბიბლიოთეკების თანამშრომლები და ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებებში მომუშავე მანდატურები.

„დღეს ვართ მდგომარეობაში, როდესაც ცეცხლს დარაჯობ რომ არ ჩაქრეს – თუ ჩაქრა, მერე ძნელია მისი მოპოვება, უნდა დაელოდო, როდის გაავდრდება, ელვა რაღაცას რომ წაეკიდოს“, – ამბობს რომან გოცირიძე.

ყოფილ პარლამენტარს რეპრესიულ კანონში „ოცნების“ მიერ მომზადებულ ცვლილებზე, ასევე რეზონანსულ დაკავებებზე ვკითხეთ, რაც ადასტურებს, რომ 13 წელია ქვეყანა კორუფციის ჭაობშია.

ბრალდებულია ორი ყოფილი პრემიერი, ყოფილი თავდაცვის მინისტრი, მისი ყოფილი მოადგილე, ეკონომიკის მინისტრის ყოფილი პირველი მოადგილე, ჯანდაცვის მინისტრის მოადგილე და ასე შემდეგ … 

• ბატონო რომან, ორჯერ მართავდა ქვეყანას პრემიერი, რომელსაც დიდი ოდენობით ფულის ლეგალიზებას ედავებიან, მეორეს კი ბრალად ედება ორზე მეტი პირის მიმართ ჯანმრთელობის განზრახ მძიმე დაზიანების ორგანიზება და სამსახურებრივი უფლებამოსილების გადამეტება. დაკავებებით თუ ვიმსჯელებთ, „ოცნება“ თავადვე აღიარებს, რომ წლებია ქვეყანა კორუფციის ჭაობშია? 

„ოცნება“ მასშტაბური რეპრესიები იგრძნობოდა აბსოლუტურად ნეიტრალური თემებით, ვითომ ამ მთავრობის მუშაობის ეფექტიანობის ჩვენებით, ღარიბაშვილის მთავრობასთან შედარებით.

ერთი შეხედვით მასშტაბური კორუფცია იკვეთებოდა იმ განცხადებებში, რასაც კობახიძე აკეთებდა, მაგრამ მეორე მხრივ აღქმული იყო, როგორც ტრაბახი, აი ჩვენ დავიწყებთ წინამორბედი პრემიერის და მთავრობის შეცდომების გამოსწორებას… ამას დაჭერების სერია რომ მოჰყვებოდა, არც კი წარმოედგინა ვინმეს.

მაგალითად, აბსურდული იყო განცხადება იმის თაობაზე, რომ თურმე ერთი ჯიხური საქართველოში ათეთრებს 700 მილიონ დოლარს ორ წელიწადში, თურმე ვიღაცას მანქანით შემოჰქონდა აზერბაიჯანიდან და რუსეთიდან დოლარები, ამ ჯიხურმა გაატარა და შეიტანა ბანკში. ჯიხურის მფლობელი დააკავეს, ოღონდ ბანკში, სადაც მიჰქონდათ, არაფერი გაუკეთებიათ. 

ჩვენს ვალუტის გადამცვლელ პუნქტებში, ლარის, დოლარის, ევროს მთლიანი კონვერტაცია წელიწადში დაახლოებით 10 მილიარდი ლარისაა, ეს დაახლოებით 4 მილიარდი დოლარია. წარმოგიდგენიათ, რომ 700 მილიონს ორ წელიწადში ათეთრებდეს ჯიხური? – მინიშნებები იყო, რომ ეს არის ფულის გათეთრებაზე.

მომავალში გამოჩნდა, რომ ლილუაშვილის ბოსტანში ისროდნენ კენჭებს

ასევე პასუხისმგებელია გომელაური, ვინაიდან საზღვრის დაცვა პირდაპირ შსს-ს დაქვემდებარებაშია, თუმცა ის ჯერჯერობით ასცდა რეპრესიებს. როგორც ჩანს, ის არ წარმოადგენს ივანიშვილისთვის საფრთხეს.

ამას მოჰყვა განცხადება, რომ 700 მილიონი ლარი დაზოგეს სახელმწიფო საწარმოებში. ჩვენთან მთავრობა დაახლოებით 400-მდე საწარმოში მონაწილეობს, როგორც აქციონერი ან პარტნიორი. საოცრებას ამბობდნენ, რომ თურმე 348 მილიონი ლარი დაზოგეს მხოლოდ ტენდერებში, ანუ პირდაპირ ამბობდნენ, რომ ვიღაცები ან იპარავდნენ ამ ფულს, ან არაეფექტიანად იყენებდნენ.

ძირითადად ვის ეხება ეს? – სახელმწიფო საწარმოებს, ეს არის რკინიგზა, ელექტროგადაცემა, გაზის ტრანსპორტირების კომპანია, გაზისა და ნავთობის კომპანია, ენერგეტიკული ობიექტები, როგორიც არის გარდაბნის თბოსადგურები, ენგურჰესი და ა.შ. უმსხვილესი სახელმწიფო საწარმოები, სადაც თურმე იფლანგებოდა ფული.

• როცა ამბობ, რომ ფულს იპარავდნენ შენი მთავრობის მაღალი რანგის მოხელეები, ღარიბაშვილი ორჯერ იყო პრემიერი, სხვადასხვა დროს შს მინისტრი, თავდაცვის მინისტრი, ეს რას ნიშნავს?

ნელ-ნელა უთხრიდნენ ორმოს ღარიბაშვილს და ამას მოჰყვა ეს დაკავებები – ღარიბაშვილის დაკავება, ჯანდაცვის მინისტრის მოადგილის დაკავება. თავდაცვის მინისტრი დაიჭირეს იმის გამო, რომ მან იყიდა ისეთი ჯანდაცვის აპარატურა, რომელიც ღირდა 2 მილიონ ნახევარი და გადაიხადა 3 მილიონ ნახევარი, ანუ ტენდერების გაბერვის თემაა. აგერ გამოჩნდა ჯანდაცვის მინისტრის მოადგილე…

ეს ყველაფერი შეზავებულია შიდა პოლიტიკური ბრძოლის მოტივებით, ივანიშვილის ფსიქოლოგიური მდგომარეობით, შიშებით ვაითუ ღარიბაშვილმა და ლილუაშვილმა ამერიკელებთან კუდი გააქიცინონ ან მიღალატონ. ვინაიდან გომელაური დაასანქცირეს და მაგნიტსკის სიაში შეიყვანეს, ამან გადაარჩინა დაჭერას.

ღარიბაშვილის შვილი ამერიკაში სწავლობს, არც გამოუშვიათ. ლილუაშვილი გადაყენების შემდეგ ამერიკაში წავიდა და დაბრუნდა – ეჭვები, შიდაპარტიული ინტრიგები, რა თქმა უნდა იყო.

მთავარი ლოზუნგი იყო – მე შეგქმენით, ყველანი ქუჩიდან მოგიყვანეთ, რიგითი თანამშრომლები „ქართუდან“: გომელაური, ლილუაშვილი, ღარიბაშვილი, ანუ ვისაც იჭერს, ყველანი მისი გამოზრდილია – ფული გაშოვნინეთ და ახლა, როდესაც სანქციები დამიწესეს, გინდათ მშრალად გამოხვიდეთ? – მე გაგაძღეთ, გაპარვინეთ ფული ბიუჯეტიდან, ამიტომ სამარეში უნდა ჩამყვეთ. 

მოინდომებთ დისტანცირებას, წახვალთ ციხეში – შიშის ზარი დასცა ყველას. ეს შიდა პარტიული შიშის კოშმარის დათესვაა. ეს ყველაფერი ხდება ავტორიტარული რეჟიმის დასამყარებლად.

• ფასების დარეგულირების ამბავი როგორ შეიძლება გაგრძელდეს, აქაც ხომ დიდი ბიზნესი და დიდი ფულია.

ფასების წინააღმდეგ ბრძოლას ორი მიზანი აქვს, ერთი, რომ ფასები თითქმის გაორმაგდა „ოცნების“ პირობებში, ხოლო სურსათზე და ჯანდაცვის სფეროში გაცილებით მეტით, ოღონდ საქსტატი იტყუება.

საოცრებას ვხედავთ – პარლამენტში შეიტანეს კანონპროექტი, რომლითაც საქსტატის ხელმძღვანელის თანამდებობა 8 წლის განმავლობაში შეიძლება ამ ადამიანს ეკავოს. 

საქსტატის ხელმძღვანელი, რომელიც აყალბებს სტატისტიკას – ქვეყნის ეკონომიკას ყალბად ზრდის, ანუ მშპ-ს მაჩვენებელს აყალბებს და უმატებს, ხოლო ფასების ზრდის მაჩვენებელს აკლებს – იმდენად კომფორტულია მათთვის, რომ უნდათ ისევ ეს ადამიანი დასვან მანდ.

მერე დაწევს ინფლაციას და იტყვის – აი, მთავრობის ძალისხმევით ფასი დაიწია. 

• ბიზნესში უკმაყოფილების გზარდა „ოცნებისთვის“ არანაირი რისკი არ არის?

დაერივნენ იმ ბიზნესს, სადაც მართლაც თაღლითობენ.

ყველა ეს ფარმაცევტული დიდი სავაჭრო ქსელი და ნავთობკომპანიები „ოცნების“ კლანის ნაწილია. ეს არის „ოცნების“ ბიზნესი, რომელიც ასაზრდოებს პარტიას, ჩემოდნებით მიაქვთ ფული საარჩევნო კამპანიაში. მაგრამ ივანიშვილმა გაწირა უახლოესი გარემოცვის წევრები, ღარიბაშვილი და ლილუაშვილი… უკვე ბიზნესშიც ტერორის დათესვის კამპანია წამოიწყეს.

პარალელურად გაანადგურეს, თითქმის ნულზე დასვეს ათასობით ადამიანი. საქართველოში დარეგისტრირებულია 36 000 არასამთავრობო ორგანიზაცია, აქედან 3500 მოქმედია, მათ შორის პოლიტიკურად საშიში ხელისუფლებისთვის იყო სულ ათამდე – სამართლებრივ საკითხებს იკვლევენ საია, საერთაშორისო გამჭვირვალობა და კიდევ სამი-ოთხი.

ახლა შემოდის უსაშინელესი კანონი, რომელიც ითვალისწინებს ნებისმიერი ბიზნესის შეზღუდვებს, ზღუდავს რაიმე ფულის გადაცემას ისეთი პირისა ან ორგანიზაციისთვის, რომელსაც ძალიან ირიბად პოლიტიკური მიზანი შეიძლება ჰქონდეს. მაგალითად, აწყობენ საპროტესტო აქციას ფასების მომატების წინააღმდეგ და კერძო პირმა თუ ადგილობრივმა შპს-მ უყიდა დროშები – ეს ითვლება აქტივობის დაფინანსებად.

ეს სოციალური აქტივობაა, მაგრამ თუ ფასების წინააღმდეგ გამოსვლა მოხდება, ეს იმას ნიშნავს, რომ მთავრობას „ებრძვი“, რადგან პასუხისმგებელი ფასების ზრდაზე არის მთავრობა და ეროვნული ბანკი, ანუ ხელისუფლება. ნებისმიერი გამოსვლა – მაგალითად, გარემოსთან დაკავშირებით რომ გამოხვიდე, ან ეკოლოგიურ საკითხზე, ადრესატი ყოველთვის არის ხელისუფლება. ამიტომ ყველაფერი იკრძალება ამ კანონით.

• ადამიანებს სოლიდარობის გამოხატვისაც უნდა ეშინოდეთ?

დაჭერები, ბიზნესზე ზეწოლა, რუსული კანონით არასამთავრობო ორგანიზაციების განადგურება და ფინანსური დახრჩობა… მედიის განადგურება და ფინანსურად განულება. პარტიები დაფინანსების გარეშე – ოფისებს ხურავენ და პარტიის ლიდერები უცხოეთში გარბიან სამუშაოს საშოვნელად. ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოებიდან ათასამდე ოპოზიციური გარბის უცხოეთში, რადგან შიმშილის ზღვარზეა.

ასეთი მდგომარეობაა და პლუს რეპრესიები პარტიული ლიდერების წინააღმდეგ, რომლებიც დღემდე ციხეში არიან. ზოგიერთს, სამწუხაროდ, აიძულეს, რომ წასულიყო, გახარიას მსგავსად და ეს მალე გამოჩნდება. მართლა კი არ უნდოდა გახარიას წასვლა, მაგრამ წავიდა. უთხრეს, რომ დაბრუნდები დაგიჭერთო. ასევეა ზოგიერთი პარტიის სხვა ლიდერი, რომელიც პირად საქმეზე წავიდა უცხოეთში და ეუბნებიან – თუ დაბრუნდები დაგიჭერ. მე არ დავასახელებ, მაგრამ ეს გამოჩნდება.

ანუ ყველა მიმართულებით ტოტალური რეპრესიებია, რომლის მთავარი ამოცანაა ქვეყანაში სწრაფად დაამკვიდრონ ავტორიტარული რეჟიმი. კანონი, რომელსაც ახლა იღებენ, ასეთი კანონი არ არსებობს რუსეთში. არც რუსეთში და არც ბელარუსი არ მისულა აქამდე. უცხოეთიდან რომ გადმოუგზავნოს ფული დედამ შვილს და ამ შვილმა აქციებისათვის დროშები იყიდოს ან ლაბადა, ეს ფულიც კი ჩაითვლება კრიმინალად და შეიძლება 6 წლამდე ციხეში ჩასვან.

• მისი აღსრულება მარტივი არ უნდა იყოს.

შეუძლებელია, რა თქმა უნდა, მაგრამ ტროტუარზე მსვლელობის აღკვეთაც შეუძლებელია. აგერ უნივერსიტეტიდან ტექნიკურ უნივერსიტეტამდე მსვლელობა იყო, მაგრამ ტროტუარის კანონი მათ წინააღმდეგ არ გამოუყენებიათ. რაღაც საშინელებას აკეთებენ, უნივერსიტეტებს ანგრევდნენ და კორპუსების გასაკეთებლად ამზადებდნენ.

არის რაღაცები, რასაც ვერ აღასრულებ, მაგრამ ამას ვიღაცების დაპატიმრება მოჰყვება. რომელიღაც შპს-ს ან სხვა ორგანიზაციებს გააკოტრებენ, ვიღაცებს დაიჭერენ, ანუ სელექციურად რაღაც ბოროტებებს ჩაიდენენ.

•  უნდათ, რომ მეტი შიში გაჩნდეს და ხალხი ქვეყნიდან წავიდეს?

პუტინმა 20 წელი რასაც მოანდომა რუსეთში, ორ წელიწადში უნდა მიაღწიოს ამას ბიძინა ივანიშვილმა და ყველაფერს აკეთებს ამისათვის. ამიტომ ვითარება ძალიან საშიშია.

ჩვენ ბელარუსები არა ვართ და ქართველი არ მოითმენს ამას არის არასერიოზული მსჯელობა. ჩვენ ქართველები 30 წელია ვართ დამოუკიდებლები, მანამდე რუსეთის მონობაში ვიყავით და კიდევ დაახლოებით ათი საუკუნე ხან სპარსელების და ხან ოსმალების. ასე რომ ჩვენი იმუნიტეტი არ არის იმაზე ძლიერი, ვიდრე ესპანელის ან გერმანელის.

ჩვენ საქმე გვაქვს არა ვიღაც ახირებულ მილიარდერთან, არამედ პირდაპირ რუსეთთან. ასე რომ, ვითარება ძალიან-ძალიან მძიმეა. სხვანაირი გამოსავლის მოძიებაა საჭირო, მით უმეტეს, როცა ლიდერები ციხეში არიან და თუკი ვინმე წინ წამოიწევს, იმასაც დააპატიმრებენ…

რა თქმა უნდა, პარტიები ვერ მუშაობენ საერთაშორისო ორგანიზაციებთან და უცხო სახელმწიფოებთან. რა სტატუსით უნდა ჩავიდეს ოპოზიციონერი, პარლამენტის წევრი რომ ყოფილიყო, მაშინ კომისიებში იქნებოდა ევროსაბჭოში, ნატოს საპარლამენტო ასამბლეაში და უამრავ სხვა სტრუქტურაში – კონგრესში.

ბევრი ტექნიკურ-პოლიტიკური და ფინანსური პრობლემაა, რომელიც უკიდურესად ასუსტებს საპროტესტო მოძრაობას. დღეს მთელი საპროტესტო მოძრაობა იმ გმირების მხრებზეა, რომლებიც დაპატიმრების, დაჯარიმებისა და ფიზიკური ანგარიშსწორებისა და ძალადობის ფასად დგანან რუსთაველზე. ამიტომ სხვა გეგმაა შესამუშავებელი.

•  ვინ უნდა შეიმუშაოს ეს სხვა გეგმა?

ბრძოლაში სიმბოლური ხატია, როდესაც დროშით მიდიხარ წინ და ტყვია მოხვდება, დროშა დაეცემა, ვინც შენს უკან არის ის აიღებს და ის მიდის. იმ ადამიანებმა, რომლებიც ლიდერების ცოტა ქვემოთ არიან, იმათ უნდა აიღონ ეს დროშა. რა თქმა უნდა, საზოგადოებამ, პარტიებმა.

ახლა პროცესი არის არაორგანიზებული და ლიდერების გარეშე, რაც ძალიან მნიშვნელოვანია და უცნაურიც კი – წელიწადზე მეტია ჰორიზონტალური და არა ცენტრალიზებული პროტესტია. ეს ძალიან დიდი შიდა უკმაყოფილების გამოხატულებაა, მაშინ, როცა ქუჩაში გამოსვლა სახიფათოა.

ურთიერთობა ამერიკასთან და ევროკავშირთან ძალიან მნიშვნელოვანია, მაგრამ ლიდერები ციხეში არიან. პარლამენტში ოპოზიცია არ არის…

დელეგიტიმაციის მიღწევა შესაძლებელი იყო თუნდაც პარლამენტიდან… სისულელეა, რომ ამბობენ, გახარია კრემლის აგენტია, მაგრამ ბიძინა ივანიშვილს მისი დაჭერა უნდაო. ყველა ოპოზიციაა, ვინც გადალახა ბარიერი, გახარიას პარტიაც, ნაციონალური მოძრაობაც, ლელოც და ვინც ვერ გადალახა, ყველა ოპოზიციაა. ოღონდ იმ განსხვავებით, რომ ერთმანეთს ჭამენ.

ამიტომ უცხოეთთან მუშაობა ძალიან მნიშვნელოვანია, შიდა პროტესტი და გარე პოლიტიკური მოვლენა, თუნდაც იგივე, რაც ხდება ირანში, ყველაფერი ერთმანეთთანაა გადაჯაჭვული. სამწუხაროდ, ჯერჯერობით, ვერ მუშაობენ თუნდაც ამერიკის ადმინისტრაციასთან, კონგრესთან. უკვე წელიწად-ნახევარზე მეტი, მას შემდეგ რაც ივანიშვილი პერსონალურად დასანქცირდა, არაფერი აღარ ხდება. ამიტომ მრავალვექტორული მუშაობაა საჭირო საშინაო, საგარეო, სოციალურ ქსელებში.

ტელევიზიები დასუსტდა, ამიტომ სოციალური ქსელი დიდი რეზერვია, რომელსაც პარტიები ჯერჯერობით ვერ იყენებენ.

•  მაინც ჩაგეკითხებით – ვინ უნდა იმუშაოს?

ქვეყნის გადარჩენის მთავარი ორგანიზატორი პოლიტიკური კლასია. პოლიტიკური პარტიები ფინანსურად განადგურებული არიან და ადამიანები, რომლებიც თუნდაც პარლამენტიდან ხელფასს იღებდნენ ან საკრებულოებში იყვნენ და ოჯახებს არჩენდნენ, დღეს არიან ისეთ მდგომარეობაში, რომ ოჯახის სარჩენი ფული არ აქვთ. რეგიონებში ოფისები დახურეს და უხელფასოდ მუშაობენ. ამიტომ არის სერიოზული ფინანსური კრიზისი, მათ შორის ოჯახებში ფინანსური კრიზისი.

ლიდერები ციხეში არიან და მეორე ნომრებმა ხელში აიღონ ყველაფერი, ეს არაა ადვილი საქმე. სამწუხაროდ, ეს არის რეალობა, ამიტომ ყველამ თავისი აგური უნდა დადოს. დღეს ვართ მდგომარეობაში, როდესაც ცეცხლს დარაჯობ რომ არ ჩაქრეს – თუ ჩაქრა, მერე ძნელია მისი მოპოვება, უნდა დაელოდო, როდის გაავდრდება, ელვა რაღაცას რომ წაეკიდოს.

დღეს ამ ცეცხლს ინახავს საპროტესტო აქციები – პარლამენტის წინ ცეცხლის დამცველები დგანან. ეს პროცესი უნდა გაიშალოს მრავალ მიმართულებით, მათ შორის საგარეო მიმართულებით.

„ოცნებას“ საქართველოს კანონში „ოფიციალური სტატისტიკის შესახებ“ცვლილება შეაქვს. კანონპროექტის მიღების შედეგად საქსტატის აღმასრულებელი დირექტორის თანამდებობაზე ერთი და იგივე პირის დანიშვნა ორზე მეტი ვადით იქნება შესაძლებელი.

კანონში ცვლილება სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის ხელმძღვანელის, გოგიტა თოდრაძის უფლებამოსილების ვადის ამოწურვას ემთხვევა.

პროექტის ავტორების განმარტებით, კანონში ცვლილება „უზრუნველყოფს ინსტიტუციურ სტაბილურობას, გამოცდილი ხელმძღვანელის ცოდნისა და პროფესიული გამოცდილების სრულად გამოყენებას და უწყების საქმიანობის უწყვეტობას, რაც განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მონაცემთა მაღალი ხარისხისა და საერთაშორისო სტანდარტების დაცვის უზრუნველსაყოფად“.

მოქმედი კანონმდებლობით, საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის აღმასრულებელი დირექტორის თანამდებობაზე ერთი და იგივე პირი არ შეიძლება დაინიშნოს ორზე მეტი ვადით.

ცვლილების პროექტის ინიციატორები მიიჩნევენ, რომ ეს ჩანაწერი ზღუდავს გამოცდილი და ეფექტიანი ხელმძღვანელის უწყებაში საქმიანობის გაგრძელების შესაძლებლობას, ართულებს მისი საქმიანობის შედეგების გრძელვადიან და სრულფასოვან შეფასებას და არ წარმოადგენს საუკეთესო პრაქტიკას იმ უწყებისთვის, რომელსაც მაღალი პასუხისმგებლობა ეკისრება მონაცემთა ხარისხისა და საერთაშორისო სტანდარტების დაცვის მიმართულებით.

„ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ცვლილება უზრუნველყოფს, რომ აღმასრულებელი დირექტორის ხელახალი დანიშვნა დამოკიდებული იყოს მის პროფესიულ გამოცდილებაზე, მიღწეულ შედეგებსა და ნდობაზე და არა წინასწარ დადგენილ რაოდენობრივ შეზღუდვაზე. პროექტი მიზნად ისახავს საქსტატის ინსტიტუციური სტაბილურობის გაძლიერებას, პროფესიონალიზმის წახალისებას და ოფიციალური სტატისტიკის სისტემის უწყვეტ განვითარებას“ – ვკითხულობთ ცვლილების პროექტში.

საქსტატის მოქმედი დირექტორი გოგიტა თოდრაძე ამ თანამდებობაზე 2018 წლის მაისიდან მუშაობს, 2026 წლის მაისში მას მეორე ვადა უმთავრდება, მანამდე, სავარაუდოდ, „ოცნება“ კანონში ცვლილებას დაამტკიცებს, რაც მას თანამდებობაზე დარჩენის შესაძლებლობას მისცემს. 2025 წელს შევსებული დეკლარაციის მიხედვით თოდრაძის ხელფასი 2024 წელს 8746 ლარი იყო, 2025 წელს კი კიდევ უფრო გაიზარდა.

საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური [საქსტატი] არის სტატისტიკის წარმოებისა და სტატისტიკური ინფორმაციის გავრცელების მიზნით შექმნილი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი, რომელიც საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად თავის საქმიანობას უნდა ახორციელებდეს დამოუკიდებლად. ეს საქართველოში ოფიციალური სტატისტიკის მწარმოებელი მთავარი ორგანოა, რომელიც კოორდინაციას უწევს სტატისტიკის ეროვნულ სისტემას და ყველა სახის სტატისტიკურ საქმიანობას, გარდა საქართველოს ეროვნული ბანკის საქმიანობისა.

საქსტატს ხელმძღვანელობს აღმასრულებელი დირექტორი, რომელიც იმავდროულად არის საქსტატის საბჭოს თავმჯდომარე. აღმასრულებელ დირექტორს 4 წლის ვადით თანამდებობაზე ნიშნავს საქართველოს პრემიერ-მინისტრი საქართველოს პარლამენტის თანხმობით.

„ოფიციალური სტატისტიკის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების ინიციატორები არიან შოთა ბერეკაშვილი, ანტონ ობოლაშვილი, ირაკლი მეზურნიშვილი, გიორგი ბარვენაშვილი, თორნიკე ბერეკაშვილი და ლევან მაჭავარიანი.

____________

ფოტოზე: გოგიტა თოდრაძე

„ოცნება“ ფიქრობს არ დააგდოს ტემპი, რომ მიაღწიონ ავტოკრატიზაციის საბოლოო, ფინალურ ფაზას, თუმცა სიტუაცია არც ისე საიმედოა, როგორც ჩანს, საზოგადოება არ იღებს ამას. ყველაზე დიდი პრობლემა „ოცნებისთვის“ სწორედ ეს არის: ვერაფრით ვერ მოახერხეს გადატეხონ საზოგადოებრივი წინააღმდეგობა,“ – მიიჩნევს პოლიტოლოგი კორნელი კაკაჩია.

მას პირველ რიგში უნივერსიტეტების ერთი ხელის მოსმით გაერთიანების შესახებ ვკითხეთ და საზოგადოების რეაქციაზე, რაც ამ გადაწყვეტილებას მოჰყვა.

პოლიტოლოგი ყურადღებას ამახვილებს იმაზე, რომ „ოცნება“ ამ შემთხვევაში საკუთარ მხარდამჭერებსაც შეეხო, ამიტომაც, არაა გამორიცხული, საპროტესტო მოძრაობა „სამზარეულოებიდან ქუჩაში გადმოვიდეს“.

კორნელი კაკაჩიას დაკვირვებით, ივანიშვილის მიზანია 2028 წლამდე სრულად მოასუფთაოს პოლიტიკური ველი, მანამდე კი, ის ტრამპის ყურადღების ქვეშ არ უნდა მოხვდეს:

„გააჩნია, როგორ განვითარდება მოვლენები ირანის გარშემო: თუ იქ დაიძაბება სიტუაცია, შეიძლება სამხრეთ კავკასია, ასე ვთქვათ, სტრატეგიულად მნიშვნელოვანიც კი გახდეს. ესეცაა ერთ-ერთი მიზეზი, რატომაც „ქართული ოცნება“ არ ცდილობს მაინცდამაინც ხიდების ბოლომდე ჩატეხას შეერთებულ შტატებთან,“ – მიიჩნევს კორნელი კაკაჩია.

• ბატონო კორნელი, რა გამოჩნდა თქვენთვის რეაქციით, რაც უნივერსიტეტების გაერთიანებაზე „ოცნების“ გადაწყვეტილებას მოჰყვა? 

გამოჩნდა, რომ ამ გადაწყვეტილების წინააღმდეგია არამხოლოდ კრიტიკულად განწყობილი საზოგადოება, არამედ ზოგადად, არც „ოცნების“ მომხრეებიც არიან აღფრთოვანებულები, განსაკუთრებით ტექნიკურ უნივერსიტეტში.

რეალურად „ქართული ოცნება“, საზოგადოების გამყოფი ამ პოლიტიკის წარმოებით ნელ-ნელა დაპირისპირების რეჟიმში შედის უფრო ფართო სოციალურ, პოლიტიკურ და ინტერესთა ჯგუფებთან. თუ აქამდე, გადაიკიდეს დათხოვნილი საჯარო მოხელეები, სამოქალაქო საზოგადოება, დამოუკიდებელი მედია და პოლიტიკური პარტიები, როგორც მოსალოდნელი იყო, ამ ეტაპზე საუნივერსიტეტო საზოგადოებასაც მიადგნენ.

ეს უკვე ახალი ეტაპია.

თუ გადავხედავთ ავტორიტარული ხელისუფლებების ლოგიკას მსოფლიოში, ასე ხდება: იწყებენ პოლიტიკური ოპონენტებით, შემდეგ სამოქალაქო საზოგადოებით, შემდეგ აკადემიური წრეებით, ბოლოს უკვე შემდგომი ფაზა ეხება ყველას: მხატვრებს, პოეტებს, ბიზნესს და თითოეულ მოქალაქემდე მიდის.

აი, ამ პროცესს გავდივართ ახლა. როგორც ვხედავთ, რეპრესიებისგან დაცული არც „ქართული ოცნების“ მომხრეები არიან.

ფაქტობრივად, „ოცნებას“ უნდა, ქვეყანაში დარჩეს მხოლოდ რამდენიმე უნივერსიტეტი, რომელიც იქნება მორჩილი პოლიტიკური დიქტატის, ხელისუფლების მხრიდან. რაც მთავარია: არ უნდა არსებობდეს ხელისუფლებისგან განსხვავებული აზრი და ადამიანები. დღეს აცხადებენ, რომ ეს ცვლილება არ შეეხება პროფესორებს და ამ უნივერსიტეტების თანამშრომლებს, რაც თავიდანვე გამორიცხულია, რადგან ამ პროცესს აქვს საკუთარი პოლიტიკური დღის წესრიგი.

ამასთანავე, სურთ ამ ხელოვნური გაერთიანებით და შემდგომში საშტატო შემცირებებით უზარმაზარი თანხა გამოათავისუფლონ, ისევე, როგორც შენობები. ეს უბრალოდ დროის ამბავია, მაგრამ მთავარი ამბავია – როგორც ეს ბევრ ქვეყანაში მოხდა, სადაც ავტორიტარიზმი დამყარდა – აკადემიური სივრციდან განიდევნოს თავისუფალი აზრი.

• გამოსდის ეს ივანიშვილს? გამოჩნდა, რომ არაერთი რეპრესიული კანონის ამოქმედების მიუხედავად, მაინც ვერ ჩაახშვეს პროტესტი, მათ შორის, ტროტუარებზე პროტესტის აკრძალვით და ტროტუარზე დგომისთვის ადამიანების დაპატიმრებით. დღეს იწყება „გრანტების შესახებ“ კანონპროექტის საკომიტეტო განხილვა… 

ისინი ყველანაირად ცდილობენ ამას, მაგრამ ფაქტია, რომ საზოგადოება უწევს ამას წინააღმდეგობას. იმის ნაცვლად, რომ შეწყდეს პროტესტი ხალხი უკვე საუბრობს იმაზე, როგორ უნდა მოხდეს რეალურად საპროტესტო მოძრაობის გადმოტანა სამზარეულოებიდან ქუჩაში.

ისეთი ტემპებით მოძრაობენ ამ რეპრესიული კანონების შემუშავებაში, არ არის გამორიცხული, ეს დღეც დადგეს. ისიც არ უნდა დაგვავიწყდეს რომ ამ ინტერესთა ჯგუფების უკან, რომლებსაც ისინი ერჩიან, ოჯახები და ათასობით მოქალაქე დგას. ბუნებრივია, ნებისმიერი ხელისუფლებისთვის ეს სერიოზული გამოწვევა იქნებოდა. ეტყობა, „ოცნება“ ფიქრობს, არ დააგდოს ტემპი, რომ მიაღწიონ ავტოკრატიზაციის საბოლოო, ფინალურ ფაზას.

თუმცა სიტუაცია არც ისე საიმედოა, როგორც ჩანს, საზოგადოება არ იღებს ამას. ყველაზე დიდი პრობლემა „ოცნებისთვის“ სწორედ ეს არის: ვერაფრით ვერ მოახერხეს გადატეხონ საზოგადოებრივი წინააღმდეგობა.

• დღეს კიდევ ერთი წერილით გააკრიტიკა ტრამპი ივანიშვილთან დაახლოებულმა ფილოსოფოსმა ზაზა შათირიშვილმა. რა ლოგიკით აწყობს ივანიშვილს ტრამპის კრიტიკა? 

წესით არ აწყობს. თუმცა ამ ჟანრის პოლიტიკური პამფლეტების არსებობა უკვე დიაგნოზია. სამწუხაროა, რომ ასეთ იაფფასიან პროპაგანდაზე ჯერ კიდევ ვერ შეიმუშავა მედეგობა საზოგადოების გარკვეულმა ნაწილმა და ამ თვალსაზრისით ჯერ კიდევ მოწყვლადია.

თვითონ ამ წერილს თუ გადავხედავთ, იკითხება, ფაქტობრივად, უიმედობა იმასთან დაკავშირებით, რომ „ქართული ოცნება“ მოახერხებს შეერთებულ შტატებთან ურთიერთობის დალაგებას, როგორც ისინი ჰპირდებოდნენ ამას საზოგადოებას. ეს რეალურად არ ხდება და ახლა უკვე ცდილობენ რაღაცნაირად გამოძვრნენ საკუთარი ნარატივებიდან, რომელიც უკვე წინააღმდეგობაშია იმასთან, რასაც მანამდე აჟღერებდნენ. ფაქტია, რომ მათი საგარეო პოლიტიკის წყალობით, აშშ-თვის საქართველო ამ ეტაპზე სტრატეგიულად უმნიშვნელო გახდა.

ზოგადად, ანტიდასავლური რიტორიკა ჩვეულებრივი ამბავია „ოცნებისთვის“, მაგრამ ევროკავშირის კრიტიკისგან განსხვავებით, რომელსაც ისინი არ თვლიან სერიოზულ სტრატეგიულ აქტორად, ბოლო ხანებში ოდნავ შეამცირეს ანტიამერიკული პროპაგანდა – ეტყობა, მაინც ცოტათი ეშინიათ ტრამპის არაპროგნოზირებადი ხასიათის, არ უნდათ, რომ ზედმეტად მიიქციონ მისი ყურადღება, განსაკუთრებით აშშ-ის ბოლოდროინდელი საგარეო პოლიტიკური აქტიურობის ფონზე ვენესუელაში და ირანის გარშემო.

• რის იმედი აქვს ასეთ მოცემულობაში ივანიშვილს, თქვენი დაკვირვებით? 

მთლიანობაში ამ პოლიტიკის მიზანია, რომ 2028 წლამდე – ყოველ შემთხვევაში „ქართული ოცნების“ გადმოსახედიდან ასე ჩანს – მოსუფთავდეს პოლიტიკური ველი. ამან უნდა უზრუნველყოს ის ფაქტი, რომ ივანიშვილი და მისი გუნდი დარჩეს განუსაზღვრელი ვადით ხელისუფლებაში. ასევე, არაა გამორიცხული, ანტი-ევროპული რიტორიკით 2028 წლისთვის ქვეყანა მიიყვანონ იმ კონდიციებამდე, რომ უკვე თავად ევროკავშირს დაჰბრალდეს საქართველოს ევროინტეგრაციის პროცესიდან ჩამოშორება.

ამასთანავე, ამ ეტაპისთვის ქვეყნის შიგნითაც არ უნდა არსებობდეს მათთვის მიუღებელი პოლიტიკური ალტერნატივა.

• რამდენად შესაძლებელია ამის მიღწევა სამხრეთ კავკასიაში გააქტიურებული პროცესების გათვალისწინებით? თებერვალში სომხეთს და აზერბაიჯანს აშშ–ს ვიცე–პრეზიდენტი ეწვევა. თქვენი აზრით, ტრამპი ვერ ხედავს საქართველოს? 

ტრამპის ადმინისტრაციისთვის შესაძლოა ჩვენი რეგიონი ნაკლებად საინტერესოა, მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ შეერთებული შტატების პოლიტიკა საქართველოს ხელისუფლების მიმართ შემთხვევითია. არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ შეერთებულმა შტატებმა დიპლომატიური არხებით რამდენჯერმე სცადა წერილი გამოეგზავნა თბილისისთვის, სადაც სავარაუდოდ ჩამოწერილი იყო მოთხოვნები, რის შესრულებასაც ელოდება შეერთებული შტატები საქართველოსგან. როგორც ჩანს, ეს მოთხოვნები, მიუღებელია „ქართული ოცნებისთვის.“ ბუნებრივია არც შეერთებული შტატებიდან უნდა მოველოდეთ ორმხრივი ურთიერთობების ნორმალიზაციას, რაც ართულებს „ქართული ოცნების“ მიზანს საერთაშორისო ლეგიტიმაციის მოპოვების თვალსაზრისით.

ამასთანავე, „ოცნება“ ცდილობს, რუსეთ-უკრაინის ომის დასრულების ფონზე, დასავლეთი თანდათანობით შეაგუოს კონსოლიდირებული ავტორიტარიზმის ფონზე არსებულ „ადგილობრივ რეალიებს“. თუმცა ნაკლებად სავარაუდოა, რომ ამ ტაქტიკამ გაამართლოს.

მინიმუმ ევროკავშირის მხრიდან გამორიცხულია, რომ ეს რეალობა მიიღოს – საქართველო ფორმალურად ჯერ კიდევ არის კანდიდატი ქვეყანა და ის საკუთარ რეპუტაციას ეჭვქვეშ არ დააყენებს. ამ პროცესს აკვირდებიან ასევე სხვა კანდიდატი ქვეყნებიც.

ამ ეტაპზე საქართველო ფაქტობრივად ჩაკარგულია – ქვეყანას თითქოს დაკარგული აქვს სტრატეგიული კომპასი. ამას აქვს საკუთარი ფასი: თუ ეს რეალობა არ შეიცვლება, შესაძლოა, საქართველო თანდათანობით გახდეს ე.წ „გარიყული სახელმწიფო“. თუ მოვლენები ამ სცენარით წარიმართება, ეს ასევე აისახება სოციალურ-ეკონომიკურ მდგომარეობაზეც.

ცნობილი აფორიზმის პერიფრაზი რომ გავაკეთოთ, თუ საერთაშორისო პოლიტიკაში მოლაპარაკების მაგიდასთან არ ზიხარ, სავარაუდოდ, მაშინ მენიუში მოიაზრები. საქართველოს დასალეთისგან იზოლაციის ფონზე საქართველოსთვის, როგორც სუსტი სახელმწიფოსთვის ეს ყურადსაღები ფაქტორია.

თუ რუსეთ-უკრაინის ომი დამთავრდა, ბუნებრივია, საქართველო დაკარგავს უკვე იმ ბენეფიტს, რომლითაც ის ომის პერიოდში სარგებლობდა.

საქართველოს მიმართ სტრატეგიული ინტერესი შეერთებულ შტატებს შესაძლოა დღეს არ აქვს, მაგრამ ეს არ ნიშნავს რომ რეგიონის მიმართ მთლიანად დაკარგული აქვს ინტერესი – იგივე სამხრეთ კავკასიაში ეს ჩანს. გააჩნია, როგორ განვითარდება მოვლენები ირანის გარშემო: თუ იქ დაიძაბება სიტუაცია, შეიძლება სამხრეთ კავკასია, ასე ვთქვათ, სტრატეგიულად მნიშვნელოვანიც კი გახდეს. ესეცაა ერთ-ერთი მიზეზი, რატომაც „ქართული ოცნება“ არ ცდილობს მაინცდამაინც ხიდების ბოლომდე ჩატეხას შეერთებულ შტატებთან. იგივე ანაკლიის პორტი და სხვა პროექტები არ უნდა ივანიშვილს, რომ  მოხვდეს ტრამპის ადმინისტრაციის გადამეტებული ყურადღების ქვეშ, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც ლაპარაკია ჩინეთთან სტრატეგიულ ურთიერთობაზე, რომელიც შეერთებული შტატებისთვის დღეს-დღეობით წარმოადგენს სისტემური მეტოქეს.

ამიტომაც, ტრამპის ადმინისტრაციამ ბევრ რაღაცას შეიძლება ყურადღება არ მიაქციოს საქართველოში, მაგრამ თუ ის დარწმუნდება, რომ საქართველო სტრატეგიულ ურთიერთობაში შედის მის სისტემურ მოწინააღმდეგესთან, ეს იქნება ჩინეთი, ირანი და სხვები, ბუნებრივია, ამან შეიძლება გამოიწვიოს მეტი ყურადღების მიქცევა საქართველოსკენ.

„ოცნებაში“ ეს, მგონი, კარგად ესმით.

• არსებობს მოლოდინი რუსეთ–უკრაინის ომში ცეცხლის შეწყვეტაზე. რამდენად შეიძლება ამ ომის დასრულებამ შეცვალოს საერთაშორისო წესრიგი? 

ამ ეტაპზე უმადურია საქმეა ვიმარჩიელოთ, როდის დამთავრდება რუსეთ-უკრაინის ომი და რა შედეგებით. თუმცა ამ ომის დამთავრება იქნება ძალიან მნიშვნელოვანი საქართველოსთვის, ისევე, როგორც სხვა მეზობელი სახელმწიფოებისთვის.

დღეს ვხედავთ „წესებზე დამყარებული საერთაშორისო წესრიგის” ნგრევას, სადაც მრავალმხრივი დიპლომატია ადგილს უთმობს „დიდი სახელმწიფოების პოლიტიკას”. საერთაშორისო წესრიგი, როგორც ჩვენ ვიცნობდით, ფაქტობრივად, შეიძლება ითქვას, რომ აღარ არსებობს. დასავლეთის არაერთმა ლიდერმა უკვე ღიად განაცხადა, რომ ჩვენ შევდივართ რაღაც ახალი ტიპის მსოფლიო წესრიგში, თუ უწესრიგობაში, სადაც უკვე დიდი სახელმწიფოები წყვეტენ ბევრ საკითხს.

არსებული ტენდენცია ძალიან ასუსტებს საერთაშორისო ორგანიზაციებს და საერთაშორისო სამართლის ეროზიას იწვევს, რაც ხელს არ უწყობს განსაკუთრებით პატარა სახელმწიფოების სუვერენიტეტს და დამოუკიდებლობას. სწორედ ამიტომაც კანადის პრემიერმა განაცხადა თავის ცნობილ სიტყვაში: პატარა და საშუალო სახელმწიფოების ალიანსი უნდა შეიქმნას იმისათვის, რომ რაღაცნაირად წინააღმდეგობა გაუწიონ ამ პროცესებსო.

• ამ მოცემულობას სათავისოდ იყენებს ივანიშვილი. რა გამოჩნდა ამ დროს მოლდოვას თამამი ნაბიჯებით ევროინტეგრაციისკენ? 

რაც შეეხება მოლდოვას: ფაქტობრივად, ტრიო [საქართველო, უკრაინა, მოლდოვა] უკვე დიდი ხანია დაშლილია და დუო გახდა – მოლდოვა-უკრაინა. ჯერჯერობით უცნობია, უკრაინის მიღების საკითხი როგორ გადაწყდება ევროკავშირში.

მოლდოვაში არსებობს მოსაზრება: ხომ არ აჯობებს, მოლდოვის ინტეგრაცია ევროკავშირში მოხდეს უფრო ადრე, იქიდან გამომდინარე, რომ ის რუსეთის გეოპოლიტიკური წნეხის ქვეშაა და ამავე დროს მის საკითხს არ ბლოკავს უნგრეთი უკრაინისგან განსხვავებით. ამ ეტაპზე უცნობია რა სტრატეგიულ გადაწყვეტილებას მიიღებენ ბრიუსელში, მაგრამ თუ ეს უახლოეს ხანში მოხდება, ეს იქნება ასევე იქნება ძლიერი სიგნალი მთელი რეგიონისთვის.

• წინა ინტერვიუში აღნიშნეთ წინააღმდეგობის პროცესზე საქართველოში: თივასთან ღვივის ნაპერწკალიო. ახლაც იგივე სიტუაციაა, თუ შეიცვალა რამე? 

ჩვენ ზუსტად აი, ამ პროცესში ვართ. ალბათ უახლოესი რამდენიმე კვირა და მიმდინარე პროცესებზე ქართული საზოგადოების რეაქციები გვაჩვენებს, რეალურად სად ვდგავართ.

გარემოს ეროვნული სააგენტო გაფრთხილებას ავრცელებს მოსალოდნელი ამინდის შესახებ.

სააგენტოს ცნობით, 3 თებერვლიდან 4 თებერვლის დილამდე დასავლეთ საქართველოში მოსალოდნელია ნალექი, ზოგან ძლიერი, ზღვაზე შესაძლებელია 3-4 -ბალიანი შტორმული ღელვა.

ქვეყნის ტერიტორიის უმეტეს ნაწილზე იქროლებს დასავლეთის ძლიერი ქარი.

მაღალმთიან რაიონებში მოსალოდნელია თოვა, ზოგან ძლიერი, ნისლი, ქარბუქი და ზვავსაშიშროება. დიდთოვლობის, ქარბუქის, ხილვადობის გაუარესებისა და ზვავსაშიშროების გამო საავტომობილო გზების ცალკეულ მონაკვეთებზე შესაძლებელია შეიზღუდოს ტრანსპორტის მოძრაობა.

„მოსალოდნელმა ნალექმა შესაძლებელია დასავლეთ საქართველოს მდინარეებზე წყლის დონის მნიშვნელოვანი მატება, ხოლო გორაკ-ბორცვიან და მთიან ზონებში მეწყრულ-ღვარცოფული პროცესების ჩასახვა-გააქტიურება გამოიწვიოს (საფრთხის დონე საშუალო)“ – წერს სააგენტო.