აჭარის მთავრობამ ქობულეთში, მუნიციპალიტეტის მერიის ადმინისტრაციული ცენტრის მიმდებარედ ისტორიული შენობა და მიწის ნაკვეთი, 892 კვ.მეტრი უპირობო ელექტრონული აუქციონით გაყიდა.
შენობის ფართობი 907.80 კვ.მეტრია
ელექტრონულ აუქციონზე დაფიქსირებული მონაცემების მიხედვით, ვაჭრობა სამ დაინტერესებულ პირს შორის გაიმართა და შენობა მაღალი კონკურენციის პირობებში 1 მილიონ 195 000 ლარად, 41-ე ბიჯით გაიყიდა, ქონების საწყისი ფასი 920 000 ლარი იყო, ბიჯი 25 000 ლარი.
აუქციონი 29 აპრილს დასრულდა. ამ დროისთვის არ ვიცით, ვინ არის მყიდველი და გეგმავს თუ არა ის აქ მშენებლობას ძველი შენობის დემონტაჟის ხარჯზე. გამყიდველ სტრუქტურას მისი აღდგენა არ მოუთხოვია, ამიტომ დიდი ალბათობით შენობას დაანგრევენ.
ბოლო დროის პრაქტიკა, როგორც ბათუმში, ასევე ქობულეთში ასეთია, ინვესტორებს არსებული ისტორიული შენობების შენარჩუნება ნაკლებად სურთ და ძირითადად ადგილებს ზღვასთან ახლოს კორპუსების ასაშენებლად ეძებენ.
ქობულეთის სანაპიროს პირველ ზოლში უკვე დაწყებულია მასშტაბური კორპუსების მშენებლობა. მიუხედავად იმისა, რომ ქალაქს განაშენიანების გეგმა აქვს, ის ინვესტორების სურვილის შესაბამისად იცვლება, ისევე როგორც ქალაქის იერ-სახე.
საკრებულოს თითქმის იდენტური ინტენსივობით შეაქვს უკვე დამტკიცებულ დოკუმენტში ცვლილებები, რამდენჯერაც ამას „ფულიანი“ ინვესტორი მოინდომებს.
პოლიტიკურმა პარტიამ, „თავისუფლების მოედანმა“ აჭარის სოფლებში იმოგზაურა. პოლიტიკოსები შეხვდნენ, გაესაუბრნენ ადამიანებს, შეაგროვეს ამბები და დაასკვნეს, რომ „ცვლილება რეალურად ყველას უნდა და ამომრჩეველი სოფელში პოლიტიკოსს მხოლოდ არჩევნებამდე ორი კვირით ადრე არ ელოდება. საჭიროა მეტი კომუნიკაცია რეალური ნდობის მოსაპოვებლად“.
„თავისუფლების მოედანი“ კამპანიის ფარგლებში – „საქართველოს გულისთვის“, რეგიონებში მოგზაურობს. შემდეგი გაჩერება კახეთი და კახეთის სოფლები იქნება, მანამდე კი პარტიის ლიდერმა ლევან ცუცქირიძემ „ბათუმელებს“ აჭარაში მიღებული ინფორმაცია და შთაბეჭდილებები გაუზიარა.
ბატონო ლევან, დავიწყოთ კამპანიით „საქართველოს გულისთვის“, რა დაგხვდათ სოფლებში, როგორც აჭარის მაღალმთიანში, ასევე ქობულეთის სოფლებში, რა ინფორმაცია მიიღეთ?
დამხვდა ძალიან მაგარი ხალხი – ადამიანები, რომლებიც იქ ჯიუტად დგანან, მიუხედავად იმისა, რომ არის გაჭირვება და ბევრი პრობლემა.
ძალიან დიდი სია ჩამოვიტანეთ პრობლემების, დაწყებული ყოველდღიური პრობლემებით, დამთავრებული სახელმწიფოს მიერ ხალხის ჩაგვრით, მანიპულაციით, დახმარებების შერჩევითი, პოლიტიკური ნიშნით გაცემით.
ამის მიუხედავად, მაინც ჯიუტად არიან იქ ადამიანები და ინახავენ ძალიან ძვირფას რამეს – ტრადიციას, კულტურას, ადათებს და სოფლებს აცოცხლებენ. ბევრი სახლი ჩამქრალი დამხვდა, დაცლილი ახალგაზრდებისგან, მაგრამ მაინც ყველგან არის ეს ჟინი – „აქ ვიყოთ“, რომ მნიშვნელოვანია აქ ყოფნა.
დამხვდა ძალიან შრომისმოყვარე ხალხი. იქ სხვანაირად ვერ გადარჩები – გჭირდება ფიზიკური შრომა და ყველაფრის გონივრულად კეთება იმისთვის, რომ თუნდაც პროდუქტი გქონდეს ზამთარში.
შეიძლება შემოდგომის მიწურულს უკვე გზა ჩაიკეტოს მოულოდნელად.
დიახ და ამავდროულად დენის პრობლემა იყოს, ტრანსპორტის, ექიმის და ასე შემდეგ.
რეალურად, იქ სამოქალაქო გმირები დამხვდნენ. ძალიან ბევრი უცნობი სამოქალაქო გმირი ვნახე. ახლა ჩემთვის უკვე ნაცნობები არიან, მაგრამ აქამდე ამ ხალხს არ ვიცნობდი და ძალიან მიხარია მათი გაცნობა.
ასევე, დამხვდა ბევრი მაგალითი „ქართული ოცნების“ კორუფციის, თავმოუბმელობის და უვიცობის.
მაგალითად, შეიძლება ორ სოფელს შორის დამაკავშირებელი გზა რამდენიმე ადგილას არ იყოს დაგებული და არავინ იცის, რატომ არ არის ეს მონაკვეთი დაგებული. ბევრი საქმეა დაწყებული, მიგდებული, დაუსრულებელი… დამხვდა კორუფციის ბევრი მაგალითი: ვნახე სკოლა, სადაც მაქსიმუმ 50 ბავშვი სწავლობს, მაგრამ არის სამსართულიანი კორპუსი აშენებული. მითხრეს სკოლაზე, სადაც იმაზე მეტი ადამიანია გაფორმებული, ვიდრე მოსწავლე სწავლობს.
ამაზე ღიად საუბრობენ?
საუბრობენ, კი. ჩვენ ძალიან ბევრი ვისაუბრეთ და ძალიან გულთბილად დაგვხვდნენ. ეს ძალიან მნიშვნელოვანი იყო ჩემთვის, ვფრთხილობდი. ვიცი, რა გარემოც არის ქვეყანაში, ადამიანებს შეიძლება ჰქონოდათ რაღაც ბარიერი ურთიერთობის. მაგრამ არა, პირიქით, ადამიანები თვითონაც იჩენდნენ ინიციატივას, რომ გამოგვლაპარაკებოდნენ. სახლში შეგვიპატიჟეს, ისეთი მოულოდნელი, დაუგეგმავი სტუმარ-მასპინძლობები იყო, რომ არ ველოდი.
დამხვდა ბევრი უსამართლობაც. მე არ მგონია, რომ სამართლიანობა მხოლოდ კანონები ან მხოლოდ სასამართლოა. ჯანდაცვა, ხელფასები, პენსიები, განათლება – ამ ყველაფრის ხელმისაწვდომობა, სახელმწიფო დოვლათის თანაბარი და სამართლიანი გადანაწილება – ეს ყველაფერი სამართლიანობის საკითხია და ბევრი უსამართლობა ვნახე ამ მხრივ.
ზემო აჭარაში თითქმის ყველგან დგას საპენსიო ასაკის გადახედვის საკითხი. მაღალმთიან პირობებში მცხოვრები ხალხი თვლის, რომ მათ უფრო ადრე უნდა გაეწიოთ ის მხარდაჭერა, რასაც სახელმწიფო პენსიონერებს უწევს. ეს ძალიან სერიოზული საკითხია თითქმის ყველგან. ეს თემა მომისმენია მაღაროელებისგან, ვინც მძიმე შრომაშია, მაგრამ მაღალმთიან სოფლებშიც, ჩემი აზრით, ეს ძალიან მნიშვნელოვანი საკითხია. ჩვენც გვექნება ამაზე ლაპარაკი, როგორ შეიძლება ეს აისახოს ჩვენს პარტიულ ხედვაში თუ სამთავრობო პროგრამაში.
დღეს, პირველ მაისს, ბათუმში ქობულეთიდან იყვნენ ჩამოსული მოქალაქეები საპროტესტო აქციაზე – მამა-პაპისეული მიწის ნაკვეთების რეგისტრაციას ითხოვს მოსახლეობა. მეორე მხრივ, აჭარაში მიწის რეფორმა არ დასრულებულა. ეს საკითხი თუ დაისვა დღის წესრიგში და როგორი იყო თქვენი პასუხი?
დიახ, დაისვა ეს საკითხი უსამართლობის ჭრილში. მე, მაგალითად, გავიგე ასეთი შემთხვევების შესახებ: „აა, შენ ჩვენიანი არა ხარ? – მაშინ პრობლემები გექნება დარეგისტრირებაში“.
მიწის რეგისტრაციის ამბავი ძალიან მნიშვნელოვანია, მაგრამ კიდევ რაც არის – ეს დამეწყრილი ადგილებია. ადამიანები მართლა მამა-პაპისეულ მიწას ტოვებენ, ვეღარ იყენებენ, უწევთ გადასვლა სხვაგან და სრულიად სასაცილო კომპენსაციას სთავაზობს მათ „ქართული ოცნება“. 50 000 ლარი რა არის იმისთვის, რომ ადამიანმა თავიდან დაიწყოს ცხოვრება – დაცინვაა, მაშინ როცა 50-ათასლარიანი საათი უკეთია „ოცნების“ პარლამენტარს.
ესე იგი, მითია, რომ სოფლებში ოპოზიციის მისვლას აზრი არ აქვს და არავინ გამოდის მათთან სალაპარაკოდ?
ალბათ ოპოზიციასაც გააჩნია, მაგრამ მთლიანობაში მითია, რომ ოპოზიციას არ ელაპარაკებიან.
იმაზე მეტად კმაყოფილი ვარ, ვიდრე ველოდი. აინტერესებთ: „აბა, რას შვებით, რა გეგმები გაქვთ, როგორ გადავარჩინოთ ქვეყანა?“
რაც არ შემხვედრია, ეს არის დეზინფორმაცია. არავის არ უთქვამს ჩემთვის… მაგალითად, „გლობალური ომის პარტიაზე“ არ გვილაპარაკია.
შეხვედრა მოსახლეობასთან მაღალმთიანი აჭარის სოფლებში
ანუ, პროპაგანდა სოფლებში ნაკლებად მუშაობს, ეს დაინახეთ?
მე მინახავს „იმედის“ პროპაგანდისგან დაბნეული ადამიანები, მათ შორის „ოცნების“ მომხრეები, როგორც ჩანს, უკვე მათაც უჭირთ, ისაუბრონ არგუმენტებით.
რეალობას მაინც ვერ ცვლის პროპაგანდა. ჩემი აზრით, რეალობა იქ უფრო მკვეთრად იგრძნობა და რაც არ უნდა გელაპარაკოს „ოცნება“, რომ ქვეყანაში ეკონომიკური ბუმი გვაქვს, ხომ შეხვალ მაღაზიაში, შუქი რომ ჩაქრება, ხომ დაფიქრდები?! ექიმი რომ კვირაში ერთხელ ახერხებს ამოსვლას?! სოფელი რომ დაიცალა?! ამ ყველაფერმა არ იცის გარჩევა „ოცნების“ მხარდამჭერის და არა მხარდამჭერის.
ამიტომ მოდის პროპაგანდის ნიაღვარი და მისი ამოცანაც ეს არის, დაგაბნიოს. აი, ეს არის ზუსტად შესაცვლელი, რაშიც მინდა, რომ ჩვენ, „თავისუფლების მოედანმა“, წვლილი შევიტანოთ, ადამიანებმა დაიჯერონ, რომ რაც ახლა ხდება, არ არის კანონზომიერი, რომ შეიძლება უკეთესი.
ამ ყველაფერთან ერთად, სოფლებში ვინმე ამბობს, რომ საორჭოფოა, ევროპა გვინდა თუ არა?
საორჭოფო ვისთვის? ხალხისთვის?! საერთოდ არ გვქონია ამაზე ლაპარაკი. ჩემი აზრით, ეს თემები ადამიანებისთვის უდავოა, რომ ასე უნდა იყოს, რომ ევროპელებთან უნდა გვქონდეს კარგი ურთიერთობა და ევროკავშირში გაწევრიანება კარგია, რომ ეს მოიტანს ქვეყნის ეკონომიკურ გაძლიერებას. ეს კითხვის ნიშნის ქვეშ არ დამდგარა იმ ხალხთან, ვისაც შევხვდი.
თემა არის ის, რომ სახელმწიფომ მიატოვა ხალხი, ზურგი შეაქცია მათ. „ოცნების“ მოდელია, დაიმორჩილოს და დაქვემდებარებული გახადოს მოქალაქე, უნდა გადააქციოს უბრალოდ მოსახლედ, რომელსაც აღარ აქვს პოლიტიკური ნება და მისცემს 300-ლარიან ხელფასს.
ათეულობით ადამიანია დასაქმებული ბალახის მკრეჭავად. მითხრეს მეორე მსოფლიო ომის დროინდელ ერთ-ერთ ობელისკზე, რომელსაც ხუთი მომვლელი ჰყავს, რომ მერე მადლიერები იყვნენ [„ოცნების“].
„ოცნებას“ აწყობს, რომ ადამიანი არ გაძლიერდეს სოფელში, დარჩეს იმ ვითარებაში, რომელშიც არის და არ გახდეს შეძლებული ფერმერი, შეძლებული მეღვინე, ეკოტურიზმის ცენტრის მფლობელი, იმიტომ, რომ ძლიერი ადამიანი თავისუფალია და ვისაც უნდა, იმას მისცემს ხმას.
ამიტომ მათი მოდელი ასეთია: მე მოგცემ ბიუჯეტს, ცოტა ფულს, მაგრამ არაფერს ისეთს არ გავაკეთებ, რაც რადიკალურ გაუმჯობესებას მოუტანს მოსახლეობას.
მაგრამ ძლიერი ბიზნესიც ჩუმად არის. ის მაინც „ოცნებაზეა“ მიბმული და თავის სიტყვას ვერ ამბობს. თქვენი აზრით, რატომ?
მე ეს მიმაჩნია შეგნებულ მავნებლურ პოლიტიკად. იქაც არიან კრიტიკულად განწყობილი ადამიანები, მაგრამ სულ რამდენიმეა ასეთი. ისინი მხარს უჭერენ არა „ოცნებას“, არამედ „მთავრობას“ და ხვალაც შეეცდებიან მომავალ მთავრობასთან ურთიერთობებში იყვნენ. სამწუხაროდ, ასეა იმიტომ, რომ ჩვენ რეალურად დემოკრატია არასდროს გვქონია და დიდი ბიზნესი ამას აღიქვამს საფრთხედ.
აი, მაგალითად, „ფასების კომისია“ – დაიბარეს ხალხი და ქვეყნის წინაშე მოუწყვეს დაკითხვები, დამამცირებელი და სულელური დაკითხვები დაუსვეს ბიზნესმენებს, რომლებსაც სერიოზული შენატანი აქვთ ბიუჯეტში. დაამცირეს ეს ხალხი. მე მგონი, ამასაც ექნება თავისი შედეგები მათთვის.
ეს შეგნებული პოლიტიკაა, რომ წვრილი და საშუალო ბიზნესი ვერ ვითარდება. სოფლის მეურნეობის პოლიტიკა ჩვენ რეალურად არ გაგვაჩნია. დიდი ფული შედის და გადის, მაგრამ ვერ ვხვდებით რა ხდება. შეგნებულად, რადგან ჩვენ რომ გვქონდეს სოფლის მეურნეობის კარგი პოლიტიკა, ეს გამოიწვევდა სოფლების გაძლიერებას, ქალაქების გაძლიერებას. მათი ეკონომიკური პოლიტიკა არის ჩაგვრის პოლიტიკა, რომ ადამიანები დაემორჩილონ.
პროექტებში ორჯერ მეტი ფული იხარჯება და ორჯერ მეტი ფული მიდის ვიღაცის ჯიბეში. თითქოს კორუფციას ვებრძვით, მაგრამ კომპანიებს კითხვებს არ ვუსვამთ. კორუფცია ჩამოვიდა წვრილმან დონეზე. ადრე იყო საუბარი ელიტურ კორუფციაზე, მაგრამ ეს კორუფცია არ არის მარტო ქეშის აღება-მიცემა. ეს არის კორუფციული სისტემა, რომელიც არადემოკრატიული და უსამართლო წესებით განაგებს რესურსებს.
„ოცნების“ მომხრესთან დალაპარაკების შესაძლებლობა თუ მოგეცათ და როგორი იყო საუბარი?
მე ვცდილობდი მეპოვა ასეთი ადამიანები და მესაუბრა. მგონია, რომ ამ ადამიანებთანაც კი, თუ პირველ უნდობლობას გადავლახავთ, აღმოვაჩენთ, რომ ბევრი რამ გვაერთიანებს: პრობლემები საერთოა – ჯანმრთელობა, შემოსავალი, ემიგრაცია…
კი, მქონდა საუბარი და დაიწყო კლიშეებით, რომლებსაც „ოცნება“ ავრცელებს. „რას აკეთებთ ოპოზიცია, სოფლებში რატომ არ დადიხართ?“ – მითხრა ერთმა ქალბატონმა. ვუთხარი: „აი, ქალბატონო, აქ ვარ, თქვენთან ვარ, ვისაუბროთ“. მერე ვისაუბრეთ. მე არ მაქვს პრობლემა „ოცნების“ მხარდამჭერებთან საუბრის.
ამ შეხვედრების შემდეგ კონკრეტული გეგმა უნდა გამოაქვეყნოთ?
რა თქმა უნდა. ვცდილობთ გავიცნოთ ადამიანები, ვისაც უნდა ჩვენი თანამებრძოლი გახდეს. სწორედ ამას ითვალისწინებს ეს კამპანია – „საქართველოს გულისთვის“.
მარტში ვიყავით იმერეთში, იქაც მოვიარეთ სოფლები.
ყველგან ვეუბნებით: დაგვირეკეთ, დაგვეკონტაქტეთ, თუ ჩათვლით, რომ შეგვიძლია დაგეხმაროთ. პარალელურად მზადდება სამხარეო პროგრამა იმერეთისთვის, მერე ბათუმშიც იმავეს გავაკეთებთ.
ეს არ არის ერთჯერადი ამბავი. ჯერ შევხვდეთ ადამიანებს, მოვუსმინოთ, ვნახოთ ის დამეწყრილი მიწები… ეს სულ სხვა გამოცდილებაა. პოლიტიკური პარტია არჩევნებამდე ორი კვირით ადრე კი არ უნდა გამოჩნდეს, არამედ ორი წლით ადრე.
ხშირად მოგვისმენია მოსაზრება, რომ ხალხი ვერ ხედავს რეალურ ძალას ცვლილებისთვის. ცალ-ცალკე ვერაფერს შეძლებენ და ვერც გაერთიანებას მოხერხებენო – ასეთია განწყობა ოპოზიციის მიმართ. თქვენ როგორ ფიქრობთ, ასეა?
ხალხს სჭირდება სიახლე, ახალი პოლიტიკოსები – აი, ეს არის ყველაზე დეფიციტური და ამიტომაა „თავისუფლების მოედანი“ საინტერესო დღეს.
ჩვენ ახლები ვართ და უფრო გვაკვირდებიან. „თავისუფლების მოედანი“ ყოველთვის მზად ვართ თანამშრომლობისთვის სხვებთან, მაგრამ არ ვაპირებთ, რომ ჩვენი პარტია აღარ არსებობდეს და რაღაც ერთი პარტია ჩამოყალიბდეს.
ყველასთან ვთანამშრომლობთ, მაგრამ ვხედავთ დამოკიდებულებას, რომ სიახლე უნდა ხალხს და უფრო მარტივად უჩნდებათ ნდობა.
უთანხმოებები ყოველთვის იქნება, მაგრამ ჩვენ მთელი ძალისხმევა უნდა გამოვიჩინოთ, რომ ცივილურად გადავწყვიტოთ და ვაჩვენოთ დემოკრატიული ოპოზიციის ძლიერება.
როგორ გააკეთებთ ამას?
ჩვენ გვქონდა ეპიზოდები, როცა ჩვენს პარტიაზე იყო საჯარო თავდასხმები და ამისთვის არ გვიპასუხია. საკოორდინაციო ფორმატებში განვიხილეთ ეს საკითხები. მე მჯერა იმის, რასაც ვაკეთებთ – ხალხთან მჭიდრო კავშირის.
ახალი პოლიტიკური აზროვნება არის ძალიან მნიშვნელოვანი. ჩვენ მათ [„ოცნებას“] ვერ მოვუგებთ უფრო ავტორიტარული ორგანიზებით, ჩვენ მოვუგებთ დემოკრატიული და საჯარო, სახალხო პოლიტიკით.
„ოცნება“ არ მინახავს ხალხში გასული დაუგეგმავ შეხვედრებზე. ძალა არის მაშინ, როცა შეგიძლია ხალხის წინაშე პირნათლად წარდგე.
ბოლოსკენ მინდა შეაფასოთ „ოცნების“ მცდელობები, ქვეყნის მასშტაბით საკადრო ცვლილებების უწყვეტი ტალღა, აჭარაში, მათ შორის. ასევე, ახალ-ახალი აკრძალვების მოფიქრება და კანონებად ქცევა, ფასების კომისია, გამოცხადებული ბრძოლა კორუფციასთან და ასე შემდეგ. რას გვაჩვენებს ეს ყველაფერი, რეალურად რა მდგომარეობაშია „ოცნების“ ხელისუფლება?
ერთი მხრივ, ეს ამჟღავნებს იმას, რომ შიგნით არის მუდმივი დაძაბულობა და დაპირისპირება კლანებს შორის და მეორე მხრივ, არაკომპეტენტურობას – ამ ხალხმა სახელმწიფოს მართვა რეალურად არ იცის. იციან მოქრთამვა, დაშინება… მაგრამ მართვა არ დგას ცოდნაზე. ისინი ძალიან რთულ მდგომარეობაში არიან.
„ბუმბულსაც ჰგონია, რომ მძიმეა, სანამ ქარი დაუბერავს“ – ასე არიან. ძალა არ არის მუშტების ბრახუნი, ძალა არის, როცა ხალხთან გაქვს კავშირი. ისინი კარგავენ კავშირს ხალხთან.
პირველი რუსული კანონის დროს უფრო მეტი ბრძოლა გასწია საზოგადოებამ. ახლა რა ხდება?
პირველი რუსული კანონის დროს მოუმზადებელი იყო „ოცნება“, არ ელოდა ასეთ რეაქციას. ეგონათ, რომ რამდენიმე ორგანიზაციას გააუქმებდნენ და მორჩა. ხალხმა დაინახა, რომ ეს იყო ქვეყნის განვითარების პრინციპულ ვექტორზე შეხება.
დიახ, მაშინ არ ელოდა „ოცნება“ წინააღმდეგობას, ჩათვალა, რომ რუსული კანონით დაარტყამდა საზოგადოების ვიწრო ჯგუფს, რომელიც არავის აინტერესებდა. ეს იყო კონსპირაციული წარმოდგენები, რომ მაგალითად, დამოუკიდებელი მედია, სამოქალაქო ორგანიზაციები და ასე შემდეგ, არ არიან ხალხის წიაღიდან წამოსული ჯგუფები, რომლებიც ძვირფასია საზოგადოებისთვის და მის შეხედულებებსა და იდეალებსაც ასახავენ…
აქ მაგრად მოსრიალდნენ, მოულოდნელად. ხალხმა დაინახა, რომ ქვეყნის განვითარების ძალიან პრინციპულ ვექტორზე შეგვეხნენ.
და შემდეგ ისინი მოემზადნენ. რა თქმა უნდა, ამ ბრძოლაში ბევრი დაკარგა კიდევაც „ოცნებამ“ და ჩვენ მივიღეთ დიდი ზიანი – დაიხურა ორგანიზაციები, მედიას ძალიან უჭირს, ადამიანები ციხეში არიან, ფიზიკური და ფსიქოლოგიური თავდასხმები, მოქალაქეებმა ჯანმრთელობა დაკარგეს და სხვა, მაგრამ მათაც დაკარგეს.
მათ დაკარგეს მთავარი რამ, ჩემი აზრით, ამ ბრძოლაში. ქართველმა ხალხმა მათ მოუგო ძალიან ბევრ ნაწილში, მოუგო დემოკრატიული ბრძოლა არჩევნებშიც და მას მერეც, ქუჩაში ეს მასობრივი დემონსტრაციები ამის მაჩვენებელი იყო.
ახლა „ქართულმა ოცნებამ“ რომ დაუძახოს თბილისელებს, აბა, გამოდი ჩემს მხარდამჭერადო, რამდენი გამოვა? – 20% მიიღო კალაძემ საერთო ამომრჩევლის თბილისში, ისიც მაშინ, როცა არავინ არ მონაწილეობდა პრაქტიკულად იმ არჩევნებში, ხომ?!
მათ წააგეს ბრძოლა მორალური უპირატესობისთვის, იმიტომ, რომ ასეთი რამის მერე, ასეთი უსინდისობის და არაადამიანობის, უგულობის მერე, შენ ხალხის ნდობა დაკარგული გაქვს, ქვეყნის მართვის მორალური უფლება არ გაქვს.
საერთაშორისო ზიანიც ძალიან დიდი მიიღეს და ახლა გუნდში თავზე ენგრევათ ყველაფერი. ეს დიდი წარმატებაა, რაც არ მოხდებოდა, რომ არ ყოფილიყო წინააღმდეგობა, მსვლელობები, მარშები, პოლიტიკური პატიმრების თავგანწირული ბრძოლა – იმიტომ, რომ ყოველი დღე, რომელსაც ისინი ირჩევენ დარჩნენ ციხეში და არა დაწერონ წერილი – „მაპატიეთ, შემეშალაო“, არის ყოველდღიური თავგანწირვა, რომელსაც მზია, ზვიადი და სხვები და სხვები ეწევიან.
პოლიტიკურ პარტიებსაც მეტი მოგვეთხოვება, რაღაცები უკეთ უნდა გაგვეკეთებინა და რაღაცებს უკეთესად გავაკეთებთ კიდეც.
ჩვენ ამისთვის ვიბრძვით, რომ მეტი შევძლოთ, მეტ ადამიანს შევხვდეთ, მეტი ნდობა გვქონდეს, მეტი ენერგია და ძალა გვქონდეს, რომელიც ამ ხალხიდან მოდის. ამას ფულით და პროპაგანდით ვერ იყიდი. მე დარწმუნებული ვარ, როცა საჭირო იქნება, ჩვენი ხალხი იტყვის თავის სათქმელს და კიდევ უფრო მეტი, ბევრად მეტი ადამიანი გამოხატავს თავის სამოქალაქო პოზიციას ამ ქვეყნის გადასარჩენად.
ბათუმში ბევრი ადამიანი გაათავისუფლეს მერიიდან, მთავრობიდან, პროევროპულ პეტიციაზე ხელმოწერისა და კრიტიკული აზრის გამო. ეს ადამიანებიც კი არ ჩანან აქციებზე…
რთულია ითქვას, როგორ გაიხსნება ეს პოლიტიკური კვანძი და როგორ გადაილახება პოლიტიკური კრიზისი.
რომ გადაილახება, ამაში სრულიად დარწმუნებული ვარ. ასე ვერ გაგრძელდება. ვერცერთ ვარიანტში ასე ვერ გაგრძელდება.
რაც შეეხება ადამიანების უფრო აქტიურად პროტესტში მონაწილეობას – იმის მიუხედავად, რომ ჩემთვის ძალიან სასიხარულო იქნებოდა და სასურველი, რომ ისინი უფრო აქტიურად იყვნენ, მაგრამ მათ სხვა რამის გაკეთებაც შეუძლიათ და უნდა გააკეთონ. ამიტომ პოლიტიკური პარტიების ამოცანა, სხვათა შორის, ისიც არის, რომ პოლიტიკური მონაწილეობის განსხვავებული ფორმები შევთავაზოთ ადამიანებს.
ზოგი შემოუერთდა პოლიტიკურ პარტიებს. ჩვენთანაც არიან ადამიანები, რომლებმაც, ვთქვათ, თავიანთი პოლიტიკური პოზიციის გამო მიიღეს გადაწყვეტილება და დატოვეს საჯარო სამსახური. ზოგი შეიძლება ასე აშკარად არ ჩანდეს, მაგრამ თავისი ცოდნის, გამოცდილების გაზიარებით მიიღოს მონაწილეობა ამ ყველაფერში.
რეალურად, „ოცნებას“ დააკლდა კომპეტენცია, რომ მართოს წესიერად საკითხები და უკვე დასაცინი გახდა, „ოცნების“ ნათქვამზე დღეს ხალხი ქუჩაში იცინის. ეს სიცილი ბრაზში აუცილებლად გადავა. ჩვენი ხალხი იტყვის თავის სათქმელს.
რთულია ითქვას, როგორ გაიხსნება ეს პოლიტიკური კვანძი, მაგრამ რომ გადაილახება, ამაში დარწმუნებული ვარ. პოლიტიკური პარტიების ამოცანაა, რომ მონაწილეობის სხვადასხვა ფორმები შესთავაზოს ხალხს. თუ საჭირო იქნება, იმ ადამიანებსაც მივაკითხავთ, ვინც შიგნიდან დაიწყო ბრძოლა. ზოგი შემოუერთდა ბრძოლას, ზოგი პარტიებშია.
ახლა ისინი [„ოცნება“] ცდილობენ, არ გახდნენ დასაცინი. იმიტომ არის, რომ მუშტებს აბრახუნებენ სულ. ეს მშიშარა ხალხის საქციელია – ეშინიათ, რომ უკვე იმ ეტაპზე არიან, როდესაც ხალხი იტყვის: „აბა, ახლა აქედან…“ ამიტომ ცდილობენ ძალადობის ჩვენებას, რომ მზად არიან ვიღაცაზე ფიზიკურად, ფსიქოლოგიურად იძალადონ. მაგრამ არ არის მშიშარა ქართველი ხალხი. ახლა გავიარე ქობულეთის ქუჩებში და სიცილ-ხარხარი იყო ყველგან „ქართული ოცნების“ განცხადებებზე.
და ეს არის დასასრულის დასაწყისი.
მე ამ კამპანიის ყველა ეტაპის შემდეგ კიდევ უფრო მემატება რწმენა, რომ ხალხი თავის სათქმელს იტყვის. არსაიდან არ დავბრუნებულვარ იმედგაცრუებული.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 2 მაისამდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 332 950 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში + 1 240. ამ მონაცემებში შედის როგორც დაღუპულები, ასევე დაჭრილები]
ტანკი – 11 906 ერთეული [+3]
ჯავშანტექნიკა – 24 500 ერთეული [+4]
საარტილერიო სისტემა – 41 117 ერთეული [+73]
MLRS – 1 763 ერთეული [+6]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 357 ერთეული [+0]
თვითმფრინავი – 435 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 352 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 267 589 ერთეული [+2 305]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 4 579 ერთეული [+0]
გემი/ნავი – 33 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 2 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 93 274 ერთეული [+265]
სპეცტექნიკა – 4 151 ერთეული [+1]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე სტატისტიკური ინფორმაცია 2026 წლის 25 თებერვლის შემდეგ აღარ განუახლებია რუსეთს.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ ტელეგრამ არხზე ბოლოს გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 25 თებერვლამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
670 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
117 299 უპილოტო საფრენი აპარატი
651 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
27 873 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 674 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
33 474 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
55 252 სპეციალური სამხედრო მანქანა
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
ამასთან, აღნიშნულ მონაცემებთან ერთად რუსეთის თავდაცვა, უკრაინის და რუსეთის არმიის ცოცხალი ძალის საერთო დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს. უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ მონაცემებს არ აქვეყნებს არც უკრაინა.
„დღეს ეს 44 900 000 ლარი ეკუთვნით დიუშენით დაავადებულ ბავშვებს. სწავლის ხარისხს და მოსწავლის ქცევას ფორმა ვერ გამოასწორებს“- ამბობს განათლების ექსპერტი სიმონ ჯანაშია.
როგორ უნდა იხარჯებოდეს ბიუჯეტიდან 44 მლნ ლარი ეფექტურად ქვეყანაში, სადაც ბავშვების მშობლები წამლის მოთხოვნით უწყვეტ აქციებს მართავენ, ბავშვების ნაწილს საკმარისი საკვები არ აქვს, მმართველი პარტია კი სასკოლო ფორმების შემოღებას მიიჩნევს განათლების სისტემის მთავარ გამოწვევად? – ამ თემაზე ესაუბრა „ბათუმელები“ სიმონ ჯანაშიას.
ბატონო სიმონ, რამდენიმე წელია მასწავლებლები, მშობლები, ბავშვები და სამოქალაქო აქტივისტები ითხოვენ, რომ სახელმწიფომ სკოლებში ბავშვების კვება დააფინანსოს, მაგრამ „ოცნების“ ხელისუფლებამ არ გამოყო კვების თანხა. ქუჩაში მშობლები ღამეებს ათენებენ და ითხოვენ წამალს შვილების სიცოცხლისთვის, თუმცა მათ არც წამლის შეძენას აპირებენ. სამაგიეროდ, უცებ გაჩნდა ბიუჯეტში 44 900 000 ლარი სკოლის ფორმებისთვის. რას ნიშნავს ეს?
პოლიტიკაში რაც ხდება, ეს აჩვენებს იმას, რომ ამ ქვეყანაში არ არის დემოკრატიული მართვის მექანიზმები. მეორეს მხრივ, არ არსებობს მექანიზმი, რომლითაც საზოგადოება დაუკვეთს ხელისუფლებას თავის პრიორიტეტებს. ეს რომ მუშაობდეს, სკოლის ტანსაცმელი ნამდვილად არ იქნებოდა პრიორიტეტი დღეს. პრიორიტეტი იქნებოდა, მაგალითად, თანასწორობა, ბავშვთა კვება, ბავშვების ჯანმრთელობა და სკოლების მშენებლობების სწრაფად დამთავრება, რადგან სამ ცვლაში უწევთ დღეს ბავშვებს სწავლა.
ესენი საკვების ნაცვლად ბავშვებს სთავაზობენ ფორმებს, მაგრამ სამაგიეროდ აღარ ექნებათ ბავშვებს ალტერნატიული სახელმძღვანელოები, 12-ის ნაცვლად 11 წელს ისწავლიან.
ყველა ცვლილება არის შეზღუდვაზე ორიენტირებული და შემაკავებელიც არაფერი არსებობს.
თითქმის ყველა სფეროს წარმომადგენლებთან კონფლიქტში არიან. პროტესტში არიან მსახიობები, მწერლები, ჟურნალისტებთან ვერ თანამშრომლობენ, ვერ გამონახეს ენა დიპლომატებთან, სამხედროებთან და სპორტსმენების გარდა, ფაქტობრივად ყველა სფეროსთან დაპირისპირებაში არიან. მათ შორის განათლების სფეროსთანაც.
ბავშვებისთვის ამ ფორმების ჩაცმაც არ არის შემთხვევითი, რადგან რაც უფრო ავტორიტარული ხდება სისტემა, მით უფრო მეტად უნდა აჩვენოს საზოგადოებას, რომ აწესებს რაღაც შეზღუდვებს, რომელსაც აუცილებლად ყველა უნდა დაემორჩილოს. ამ ფორმების შემოტანა ამ კონტექსტში ამას ნიშნავს – „ჩვენ ვამყარებთ წესრიგს და ჩვენ ვმართავთ“.
ბავშვების ჩარჩოში მოქცევის სიმბოლოა ეს ფორმა?
რეალურად, ოჯახებს დაუწესეს გადასახადი და ეს 44 მილიონიც არ არის ის თანხა, რომელიც ბიუჯეტიდან დაიხარჯება ფორმებზე. ეს არის ფულის ნაწილი, ნაწილს გადაიხდიან მშობლები, როცა ვალდებულება გაუჩნდებათ, რადგან ითქვა, რომ სახელმწიფო მხოლოდ სოციალურად დაუცველ ოჯახებს მისცემს ფორმას უფასოდ, დანარჩენებმა უნდა იყიდონ, ასე გამოდის.
გამოდის, ხელისუფლებამ მილიონები უნდა დახარჯოს ისეთ რამეში, რაზეც არ ყოფილა მშობლების დაკვეთა?
ასე გამოდის კი, რომ სახელმწიფომ უნდა მიჰყიდოს მშობელს ის, რაც მას არ დაუკვეთავს. თუმცა, მშობელს არც იმის შესაძლებლობა აქვს, რომ გააპროტესტოს.
აქ საუბარი არ არის უბრალოდ დრესკოდზე, რომ მოსწავლეს უნდა ეცვას, ვთქვათ, თეთრი პერანგი ან რაღაც ფერის შარვალი, რომ შემდეგ მშობელმა გადაწყვიტოს სად იყიდოს და როგორ, არამედ ეს არის სტანდარტიზებული ტანსაცმელი, რომელიც ყველამ უნდა ჩაიცვას. როგორც საბჭოთა კავშირში იყო, სწორედ ისე და მაშინაც ეს ფორმები იყო საზოგადოების დისციპლინირების ერთ-ერთი მექანიზმი.
საბჭოთა სკოლაშიც კი ამ ერთფეროვნების გამო, [ბავშვები] სახელოებს ახევდნენ, ჯიბეებს აძრობდნენ ღილებს და ცვლიდნენ ტანსაცმელს, რომ არ ყოფილიყვნენ სისტემის ნაწილი და ეს წინააღმდეგობა აუცილებლად ჩნდება მაშინ, როცა სისტემა უსამართლოა.
თუმცა საზოგადოებას ისე მიაწოდეს ეს ინფორმაცია, როგორც ბავშვებს შორის თანასწორობაზე ზრუნვა. ბულინგი შემცირდებაო – ამბობენ.
სინამდვილეში, ამ ფორმით თანასწორობის დამყარებაც დისციპლინირებაა, რადგან თუ მე არ მინდა ვიყო თანასწორი და სახელმწიფო მაიძულებს და მთხოვს, რომ სხვასთან მიმართებაში მოვიქცე ისე, თითქოს ვართ თანასწორი, ეს ნიშნავს, რომ მე მაიძულებს მოვიქცე ისე, რაც ჩემთვის ბუნებრივი არ არის. ეს არ არის თანასწორობა.
თანასწორობა არის შესაძლებლობის გათანაბრება. მაგალითად, ვიღაცას რომ ასეთი ფორმა აცვია, სხვას არ აქვს შესაძლებლობა ასეთი ფორმა იყიდოს და შენ ეხმარები, მაშინ ეს იქნებოდა თანასწორობისკენ გადადგმული ნაბიჯი. როცა ხედავ, რომ ვიღაც სკოლაში მშიერი მოდის, ვიღაც – არა და შენ მშიერს აწვდი საკვებს, ეს არის თანასწორობისკენ მიმართული ნაბიჯი.
როცა ვიცით, რომ დედაქალაქის და სხვა ქალაქის სკოლების მოსწავლეებს უფრო უკეთესი შედეგები აქვთ, მაგალითად, მისაღებ გამოცდებზე და სხვებს არა, ამიტომ მათთვის აკეთებ გახანგრძლივებულ გაკვეთილებს – აი, ეს არის თანასწორობა.
როცა მასწავლებლების კვალიფიკაცია არათანაბარია და შენ სოფლებში გყავს უფრო მეტი ნაკლები კვალიფიკაციის მასწავლებელი, ეს არის უთანასწორობა. მაგალითად, ფიზიკის და მათემატიკის მასწავლებელი რომ არ არის სკოლაში და ფიზკულტურის მასწავლებელი ასწავლის ფიზიკას, ეს არის უთანასწორობა.
სოფლის და ქალაქის სკოლის ბავშვს, რომ ერთნაირი ფორმა აცვია, ეს არაფერს ცვლის.
ფასადურ „თანასწორობას“ ქმნიან და არა რეალურს?
ფასადურია კი და ზოგადად, თანასწორობის პრობლემა არის არა მხოლოდ სკოლების შიგნით, არამედ სკოლებს შორისაც, რადგან თუ ჩემი შვილი უკეთეს სკოლაში დადის, ვიდრე სხვისი, ფორმების ჩაცმით ვერ ექნებათ მათ თანასწორობა.
სად არის თანასწორობა, როცა ერთს ეუბნები, რომ შეუძლია 12 წელი ისწავლოს და მეორეს არ აძლევ ამის შესაძლებლობას. თუ, მაგალითად, სოფლის სკოლაში ერთი ბავშვი იტყვის, რომ უნდა მე-12 კლასში სწავლის გაგრძელება, ის არ აღმოჩნდება წნეხის ქვეშ?!
მეორეა ის, რომ ასეთი სისტემის შემოღებით შეიძლება ხელი შეუწყო კორუფციასაც. თუ ერთ სკოლაში მასწავლებლები დაიყოლიებენ ბავშვებს, რომ გააგრძელონ სწავლა მე-12 კლასში, მიუხედავად იმისა, ივლიან თუ არა ისინი სკოლაში, მხოლოდ იმიტომ, რომ საათები შეინარჩუნონ მასწავლებლებმა, ეს არ აჩენს კორუფციის ელემენტებს სკოლაში?!
რომელიღაც სკოლაში მეტი ხელფასი რომ ექნება მასწავლებელს და რომელიღაც სკოლაში ნაკლები, ეს არ იქნება უთანასწორობა?!
ცალკე საკითხია, წამალს რომ ითხოვენ ბავშვები და სახელმწიფო ეუბნება ფული არ გვაქვსო. მერე აღმოჩნდება, რომ ფული არ არის პრობლემაა, რადგან მილიონობით ლარს ყრი ფორმებში, რომელზე მოთხოვნაც არ არსებობს.
ფაქტობრივად გადაყრილია ფულია ეს, რაც ფორმებში იხარჯება, რადგან ვერ მოიტანს შედეგს. სწავლის ხარისხს და მოსწავლის ქცევას ფორმა ვერ გამოასწორებს. დაწყებითი საფეხურის მოსწავლეები ნახევარ წელიწადში გაიზრდებიან და თავიდან გაუხდებათ საყიდელი ეს ფორმები.
თანაც ტანსაცმელი არ არის, მაგალითად, წიგნი, რომ ერთის გამოყენებული მისცე სხვას…
სინამდვილეში, ამ ფულს მხოლოდ იმიტომ ხარჯავენ, რომ ერთხელ, სექტემბერში აჩვენონ საზოგადოებას, რომ რაღაც გააკეთეს განათლების სისტემაში. გადაუღებენ ფოტოებს ბავშვებს და მერე აღარავინ მოიკითხავს.
ანუ ჩავარდება ეს პროექტი?
„ნაციონალურ მოძრაობას“ ჰქონდა თავის დროზე ფორმების პროექტი, რომ ყველას ერთნაირი ქურთუკი უნდა ჰქონოდა, ერთნაირი ზურგჩანთა და ასე შემდეგ და მერე ეს იქცა რაღაც კოშმარად, რადგან განათლების სამინისტრო თვეების განმავლობაში დაკავებული იყო ზომების აღებით და შეკვეთებით.
ჯარშიც კი, ზრდასრულ ადამიანებთან რთულია იმის მიღწევა, რომ ყველას მოარგო ფორმა და ისეთ ასაკში, როცა ბავშვი ყოველ წელს, ყოველ სეზონზე იზრდება, რამდენად შეიძლება იმის მიღწევა, რომ ყველას მოარგებ ერთხელ შეკერილი ფორმას?! ამიტომ, გადაყრიან ამ 44 მილიონს და შემდეგ მიივიწყებენ ამ პროექტს.
ისევე, როგორც მასწავლებლის კვალიფიკაციის ამაღლების პროგრამაში ხარჯავდნენ 50 მილიონს წელიწადში, მაგრამ გაიზარდა კვალიფიკაცია?! სადღაც 300 მილიონზე მეტია დახარჯული ამ პროგრამაში და ისე გააუქმეს, ვითომც არაფერი. არ სჯობდა, რომ მასწავლებლების ხელფასების გასაზრდელად დაეხარჯათ ეს თანხები?
რისი გაკეთება შეიძლება 44 მილიონად დღეს ბავშვების სასარგებლოდ?
მახსოვს ასეთი ამბავი, რომ ისრაელის დაარსების წლისთავზე გოლდა მეიერმა [ისრაელის მეოთხე პრემიერ-მინისტრი] თქვა, ჩვენ არ გავმართავთ ღონისძიებებს, სად გვაქვს ამდენი ფული, ქვეყანა გვაქვს ასაშენებელიო. საქართველოში კი უამრავი 44 მლნ-ია, რომელიც უაზროდ იხარჯება.
დღეს ეს თანხა სჭირდებათ დიუშენით დაავადებულ ბავშვებს. ბავშვებმა უნდა მიიღონ წამალი და არა ის, რომ ყოველ წელს ავტომობილების პარკი განვაახლოთ და უაზრო ღონისძიებებში ვყაროთ ფული. ვანში იყო ახლა ამბავი, რომ მანქანები არ ჰყავდათ, მაგრამ ბენზინი იხარჯებოდა და ბევრი ასეთი რამ ხდება ამ ქვეყანაში, როცა ერთ ქუჩას ათასჯერ აგებენ და ერთი და იმავე საქმეში ხარჯავენ მილიონებს.
განათლებაშიც უამრავი საკითხია. არის ბავშვების ნაწილი, რომლებიც რამდენიმე წლით ჩამორჩებიან თანატოლებს და მათთვის დამატებითი გაკვეთილები იქნებოდა ერთ-ერთი საუკეთესო პროგრამა.
უფასო კვების პროგრამები თავისთავად მნიშვნელოვანია, რადგან თუ სოციალური მხარე ძლიერდება, შედეგებიც უკეთესია.
მაგალითად, მეზობელ თურქეთში იყო დანერგილი პირობითი ფულის გადაცემის პროგრამები, რაც გულისხმობს იმას, რომ სახელმწიფო მშობელს უყენებს პირობას, რომ ოჯახს დაეხმარება, ანუ მისცემს სტიპენდიას, თუ ბავშვს არ ამუშავებს, მაგალითად, თხილის პლანტაციაში და ამის გამო არ გააცდენინებს სკოლას. მაგრამ, როცა ქვეყანაში არ არსებობს დემოკრატიული ინსტიტუტები, იქ მმართველის კეთილ ნებაზეა დამოკიდებული რა იქნება და რა არა.
ხოლო იმის რწმენა, რომ შენ თვითონ შეგიძლია რაღაც შეცვალო, ადამიანებს ნაკლებად აქვთ, როცა ხედავენ, რომ პოლიცია შეიძლება სასტიკად გაუსწორდეს ადამიანს ან უმიზეზოდ დააპატიმროს.
როცა ასე, ერთჯერად პროექტებში მილიონები იხარჯება, რამდენად არსებობს იმის ალბათობა, რომ ეს შესაძლოა ვიღაცისთვის იყოს ფულის კეთების საშუალებაა და არა ის, რომ ზრუნავენ ბავშვებზე?
არ არის გამორიცხული რომ კორუფციაც იდგეს ამის უკან. ვნახეთ რა მოხდა სკოლების რეაბილიტაციის პროექტებში, როცა კომპანიებმა ფული მოიპარეს და არ ააშენეს სკოლები, მაგრამ ისევ იღებენ სახელმწიფო შესყიდვებში მონაწილეობას. სკოლის ფორმების შეკერვითაც ვიღაცის კომპანია იქნება დაინტერესებული.
როცა, მაგალითად, გამომცემლობებს სახელმძღვანელოების ბეჭდვის შესაძლებლობა წაართვეს, აღმოჩნდა, რომ იმ სტამბას დაუკვეთეს წიგნების ბეჭდვა, რომელიც ხელისუფლებასთან იყო დაკავშირებული.
თვითონ თანამდებობის პირები აღმოჩნდებიან ხოლმე შემსრულებლების მხარეს. ან გაიყიდება რაღაც უნივერსიტეტი და შემდეგ აღმოჩნდება, რომ მინისტრი ამ უნივერსიტეტის მმართველ საბჭოშია.
ალბათ თვითონაც არ სჯერათ, რომ სკოლის ფორმები გაამართლებს.
„შეიძლება, რომ ქვეყანასთან გავავლოთ ანალოგია: ხვიჩა კვარაცხელიას რა ბედიც ელოდა რუსეთში დარჩენის შემთხვევაში, დაახლოებით იგივე საფრთხის წინაშე საქართველოც, ალეგორიულად რომ შევადაროთ.
რუსეთი არის ადგილი, სადაც შენი პოტენციალის მაქსიმალურად გამოვლენის საშუალება არ გაგაჩნია, როგორი ნიჭიერიც არ უნდა იყო, როგორი კარგიც არ უნდა იყო. რუსეთში ყოფნა ნიშნავს, ჩაკეტილ სისტემაში ყოფნას, საიდანაც თავს ვერ აღწევ და ხარ გაყინული რაღაც დონეზე,“ – გვიყვება უფლებადამცველი ბადრი გრიგალაშვილი. მას ვკითხეთ მოსაზრება ასეთ თემაზე: რა მოხდებოდა, მაგალითად, თუ ხვიჩა კვარაცხელია რუსეთში დარჩებოდა?
„ბათუმელებმა“ პოლიტიკოსთან და უფლებადამცველთან, ბადრი გრიგალაშვილთან ჩაწერა ინტერვიუ:
ბატონო ბადრი, თქვენი აზრით, რა მოხდებოდა, თუკი ხვიჩა კვარაცხელია დარჩებოდა რუსეთში, რას მიაღწევდა?
შეიძლება, რომ ქვეყანასთან გავავლოთ ანალოგია: ხვიჩა კვარაცხელიას რა ბედიც ელოდა რუსეთში დარჩენის შემთხვევაში, დაახლოებით იგივე საფრთხის წინაშე საქართველოც, ალეგორიულად რომ შევადაროთ.
ვიცით, რუსული კლუბები მოკვეთილი არიან ევროტურნირებიდან. ეს ნიშნავს, რომ ხვიჩა კვარაცხელია თუკი რუსეთში დარჩებოდა, მას არ ექნებოდა ჩემპიონთა ლიგის პლატფორმა, მისი ტალანტი ჩაიკეტებოდა შიდა ჩემპიონატში, რუსულ ჩემპიონატში და დიდი ალბათობით ის ვერ იქნებოდა იმ უამრავი ბავშვის, ფეხბურთის მოყვარულის მაგალითი მსოფლიო მასშტაბით, როგორიც დღეს არის – უამრავი ადამიანისთვის მისაბაძი.
მნიშვნელოვანია, ციფრებში გადავიყვანოთ ხვიჩა კვარაცხელიას სატრანსფერო ღირებულება. ვიცით, რომ ხვიჩას სატრანსფერო ღირებულება არის დაახლოებით 90-დან 100 მილიონის ფარგლებში. ეს სწორედ იმან მოუტანა, რომ მსოფლიო ვარსკვლავია. რუსეთში დარჩენის შემთხვევაში, მისი საბაზრო ფასი ვერასდროს მიაღწევდა ამ ნიშნულს, რაც მისი „ნაპოლიში“ გადასვლის შემდეგ დაფიქსირდა.
ბადრი გრიგალაშვილი
რაც არ უნდა კარგად ეთამაშა ხვიჩა კვარაცხელიას, რუსეთში დარჩენის შემთხვევაში, შეუძლებელი იქნებოდა იმავე შედეგების მიღწევა?
ცხადია. შეიძლება კარგად თამაშობდეს ადამიანი, მაგრამ თუკი შენ არ გიცნობს მსოფლიო, შენი ღირებულება არ ფასდება, შესაბამის მიზნებს ვერ აღწევ. ყველა ფეხბურთელისთვის საოცნებოა, რომ ჩემპიონთა ლიგაზე ითამაშოს და ისეთი გუნდების წინააღმდეგ, როგორიც, ვთქვათ, მადრიდის „რეალია“, ან მიუნხენის „ბაიერნი“. ნებისმიერი ფეხბურთელი უნდა იყოს მიდრეკილი, ფეხბურთის უდიდეს მწვერვალს მიაღწიოს, როგორც ყველა ქვეყანა უნდა იყოს მიდრეკილი იქითკენ, რომ განვითარების ახალ ეტაპს მიაღწიოს.
განვითარების ტემპიც არის მნიშვნელოვანი ხვიჩას შემთხვევაში, რადგან ევროპული ფეხბურთის ინტენსივობა და ტაქტიკური დონე სულ სხვაა. რუსეთის შემთხვევაში, ვიცით ეს როგორცაა, ხომ? ხვიჩა კვარაცხელია გახდა, „ოქროს ბურთის“ ნომინაციაში ერთ-ერთი წარმომადგენელი, ეს რუსეთიდან ვერანაირად ვერ მოხდებოდა.
რუსეთში შენი პოტენციალის მაქსიმალურად გამოვლენის საშუალება არ გაგაჩნია, როგორი ნიჭიერიც არ უნდა იყო, როგორი კარგიც არ უნდა იყო. რუსეთში ყოფნა ნიშნავს, ჩაკეტილ სისტემაში ყოფნას, საიდანაც თავს, უბრალოდ, ვერ აღწევ და ხარ გაყინული რაღაც დონეზე.
რამდენად ჰგავს ხვიჩა კვარაცხელიას ეს შემთხვევა საქართველოს მოცემულობას – იგივე ელის ქვეყანას, თუ ის რუსეთის გავლენის სფეროში დარჩება?
ჩვენ ვართ საბჭოთა კავშირგამოვლილი ქვეყანა და გვახსოვს ძალიან კარგად, როდესაც საბჭოთა კავშირში ვიყავით, ამ დროს ათასნაირი განვითარების მიმართულება გაჩნდა დასავლეთ ქვეყნებში, იქნება ეს ევროპული ქვეყნები, თუ შეერთებული შტატები. „კოკა-კოლაც“ კი გვიკვირდა დასავლეთიდან შემოსული. ესეც ნიშნულია და კრიტერიუმი იმისა, რომ ვივარაუდოთ: იქ რაღაც სხვა რამ ხდებოდა.
ყოველდღიური საყოფაცხოვრებო ნივთებით დაწყებული, იქნება ეს ჩასაცმელი, მუსიკა თუ სხვა სფერო, აშკარა იყო, რომ ჩვენ საბჭოთა კავშირშიც კი ვისწრაფოდით დასავლური განვითარებისკენ, რადგან აქ რაღაც არ მოგვწონდა, რაღაც არ გვაკმაყოფილებდა.
რუსეთის მთლიანი ეკონომიკა ნომინალში რომ ავიღოთ, მთლიანი შიდა პროდუქტი დაახლოებით 3 ტრილიონია, როცა ევროპის შემთხვევაში არის დაახლოებით 30 ტრილიონამდე ბაზარი.
ავიღოთ თუნდაც სიცოცხლის საშუალო ხანგრძლივობა: რუსეთის შემთხვევაში, ეს არის დაახლოებით 70 წელი, ევროპის შემთხვევაში კი, სხვადასხვა ქვეყნის მიხედვით, 80-85 წელი საშუალოდ. ეს მოიტანა დასავლურმა განვითარებამ, იქ მმართველობის სისტემა გულისხმობს მეტი ინსტიტუციების არსებობას, მეტ თავისუფლებას, ამ თავისუფლებას კი, საბოლოო ჯამში მოაქვს კეთილდღეობა – უკეთესი ხელმისაწვდომობა ჯანდაცვაზე, ხელმისაწვდომობა განათლებაზე, სხვადასხვა სოციალურ სერვისზე, რაც უზრუნველყოფს იმას, რომ მან უფრო მეტ ხანს იცოცხლოს, მიაღწიოს უფრო ბედნიერ ცხოვრებას, იყოს ცხოვრება ნაყოფიერი…
რუსი ოლიგარქების თუ ქართველი მილიონერი დეპუტატებიც ევროპას ირჩევენ, როცა მათ შვილებს კარგი განათლება სჭირდებათ, ან ხარისხიანი ჯანდაცვა…
ეს, ცხადია. როგორი ანტიდასავლურიც არ უნდა იყოს თუნდაც ჩვენი ხელისუფლება, ჩანს, რომ მის წარმომადგენელს საკუთარი შვილისთვის უნდა საუკეთესო: დასასვენებლად იქნება, სასწავლებლად, თუ სამკურნალოდ, ისინი საკუთარ შვილებს აგზავნიან ევროპაში.
ერთია ეკონომიკური ნაწილი ევროპასთან მიმართებით და მეორეა უფლებრივი თავისუფლების ნაწილი. ერთია, კარგად ცხოვრობდე და სიმდიდრე – არაერთი ასეთი ქვეყანა ვიცით, სადაც ადამიანები მდიდრები არიან, თუმცა უფლებრივი თავისუფლება, ადამიანების თანასწორობა არ არის შესაბამის დონეზე. ავტოკრატიაშიც შესაძლებელია ეკონომიკური განვითარება, თუმცა ევროპული ღირებულებები, პირველ რიგში, ეფუძნება მორალურ ჩარჩოს, რაც გულისხმობს, რომ ადამიანი უნდა იყოს თავისუფალი, მას უნდა ჰქონდეს სიცოცხლის, საკუთრების და თავისუფლების უფლებები.
პირველ რიგში, ამ უფლებების ქონა არის ჩემთვის თვითმიზანი, რადგანაც დადასტურებულია, რომ შემდგომში მოაქვს ამას ის, რაც უკეთეს შედეგებში აისახება ეკონომიკური კუთხით. ყველა სხვა ცივილიზაციასთან შედარებით, ევროპა გამორჩეულია იმით, რომ იქ ადამიანი მთავარი ღირებულებაა. ის, რაც არის მორალურად გამართლებული, პრაგმატულადაც სწორია. კავშირი არსებობს, როგორც წესი, უფლებრივ თანასწორობასა და ეკონომიკურ კეთილდღეობას შორის. ამ თავისუფლებას მოაქვს ის, რომ ეკონომიკურადაც ადამიანები უკეთ ცხოვრობენ.
რუსეთში რა უფლებრივ მდგომარეობაზე შეიძლება საუბარი? იქ არის ერთი კაცის დიქტატორული რეჟიმი, სადაც ადამიანს არ აქვს სიტყვის თავისუფლება, სამართლიან სასამართლოზე წვდომა, მის სიცოცხლეს არ აქვს ღირებულება. პუტინი ახოცვინებს საკუთარ ჯარისკაცებს უკრაინაში, ე.წ. სამხედრო სპეციალურ ოპერაციაში, ხომ? გვახსოვს, რომ რუსეთიდან ადამიანები გარბოდნენ, როდესაც ეს ომი დაიწყო, – იქ ადამიანი არ არის ღირებულება და დიად მიზნებს შეიძლება სახელმწიფომ ისინი შესწიროს, ადამიანი იქ, უბრალოდ, სტატისტიკა…
ეს ამ დღეებში კიდევ უფრო მკაფიოდ ხომ არ გამოჩნდა, როცა, მაგალითად, ტუაფსეს დაარტყეს უკრაინელებმა, ფაქტობრივად ნავთობის წვიმაა ქალაქში და მოსახლეობის ევაკუაციაზეც კი არ უზრუნია მთავრობას?
დიახ, მოსახლეობის დაცვა რუსეთში მეორეხარისხოვანია.
ევროპაშიც შეიძლება ბევრი რამ არ მოგვწონდეს. ევროსკეპტიციზმი საკმაოდ ლოგიკურია ბიუროკრატიული ჩარჩოს გამო, რომელიც ევროკავშირმა ბოლო პერიოდში შექმნა და ამ მხრივ კრიტიკა არ უნდა მოგვერიდოს, თუმცა ზოგადი ვექტორი უნდა გვქონდეს გასწორებული.
საბჭოთა კავშირი იყო ჩაკეტილი სივრცე, სადაც ყველა ქვეყანაში ყველაფერი იყო ერთნაირად. დასავლეთის რომელიმე ქვეყანაში შეიძლება არ მოგვწონდეს რამე, მაგრამ ევროპა გამორჩეულია იმით, რომ შენი სივრცე გაქვს, საკუთარი იდენტობა უფრო მეტად რომ გამოავლინო, მეტად გამოკვეთო და იბრძოლო იმისთვის, რომ შენი კუთხე გქონდეს.
ანუ სინამდვილეში პირიქითაა, რასაც „ოცნების“ პროპაგანდა ამბობს: იდენტობას და ქართველობას აკარგვინებს ევროპაო?
ცხადია. მაგალითად, რელიგიის კუთხით რომ ავიღოთ, ევროკავშირშია ქვეყანა, სადაც სახელმწიფო რელიგიაა მართლმადიდებლობა, ასევეა სახელმწიფო, რომელიც ათეიზმისკენაა მიდრეკილი, მაგალითად, საფრანგეთი. ევროპა, პირველ რიგში, არის მრავალფეროვნების სივრცე, მრავალფეროვნების გამოვლინების საშუალება, სადაც უნდა იყოს ჩვენი ადგილი.
რუსეთის შემთხვევაში კი ისეთი ხარ, როგორიც რუსებს უნდათ – შეიძლება შენთან ტანკებით შემოვიდნენ და ამ გზით შეცვალონ შენი ქცევა.
საითკენ მივდივართ ახლა? საგარეოში დაიბარეს ევროკავშირის ელჩი პრაქტიკულად საქართველოს რეალურ საფრთხეზე საუბრის გამო, ამ დროს მუქარის შემცველის განცხადებისთვის არ დაუბარებიათ, მაგალითად, ირანის ელჩი, პირიქით, თბილისის ანძა გაანათა „ოცნებამ“ ირანის დროშის ფერებში.
ჩემი აზრით, ეს ქვეყანა არსაითკენ არ მიდის.
ზოგადად შეიძლება, მხარდამჭერები ვიყოთ ქვეყნის საგარეო პოლიტიკის კუთხით პრაგმატული პოლიტიკის. მეც პრაგმატული პოლიტიკა მგონია სწორი, მით უმეტეს, ჩვენნაირი პატარა ქვეყნისთვის, რომელსაც უამრავი გამოწვევა აქვს და ნაკლები რესურსები, რომ დიდ ქვეყნებთან იყოს თამამად. თუმცა პრაგმატიზმსა და ღალატს შორის ზღვარი უნდა დავიჭიროთ.
ჩემთვის ეს არის მთავარი პრობლემა „ქართულ ოცნებასთან“ მიმართებით. მათი პოლიტიკა მიდრეკილი არაა ბალანსისკენ, რომ არც რუსეთი გავაღიზიანოთ, არც დასავლეთი გავაღიზიანოთ. პირიქით – ყოველ დილით შალვა პაპუაშვილი დადგება და აგინებს ევროკავშირის ელჩებს, ლანძღავენ დასავლურ ქვეყნებს, საუბრობენ იმაზე, მაგალითად, როგორი ცუდია შვედეთის ეკონომიკა, როგორი ცუდი კრიმინალის დონეა ევროპის რომელიღაც ქვეყანაში, ამ დროს ერთ აუგს არ ამბობენ რუსეთზე.
აი, აქ ვხვდები უკვე, რომ „ქართულ ოცნებას“ სხვა მოტივი ამოძრავებს: ძალაუფლების შენარჩუნება უნდათ და მზად არიან, ნებისმიერ კონფრონტაციაზე წავიდნენ დასავლეთთან, რადგან დასავლეთი მათ სთხოვს სამართლიან სასამართლოს, სიტყვის თავისუფლებას, რეფორმებს, რაც „ქართული ოცნების“ ძალაუფლების გამყარებას შეუშლის ხელს. „ოცნება“ საკუთარ ძალაუფლებას აყოლებს იმას, რომ ისინი აფუჭებენ ურთიერთობას დასავლეთთან. ეს ავტომატურად გვტოვებს პირისპირ რუსეთთან.
შეიძლება, მათაც ძალიან არ უხაროდეთ, რომ ეს ქვეყანა უფრო მეტად რუსეთზე ხდება დამოკიდებული, თუმცა მათ სხვა გზა არ დაიტოვეს. მნიშვნელობა არ აქვს, ამას ისინი პუტინის დავალებით აკეთებენ, თუ საკუთარი ძალაუფლების შენარჩუნების მიზნით მოქმედებენ, ფაქტი ერთია: დღეს ვართ უმეგობროდ დარჩენილი. შეერთებულ შტატებთან, გაწყვეტილია სტრატეგიული პარტნიორობა, ევროკავშირთან ურთიერთობაზე არც არის საუბარი. ვიცით, რომ ევროპაში იყო ორბანი, ვისთანაც რაღაც სიახლოვე ჰქონდათ და ისიც აღარ არსებობს. ვინ დაგვრჩა?
ერთია რიტორიკა, რომელიც თქვენ ახსენეთ და რაც ძალიან მნიშვნელოვანია, როცა პარტნიორებს ესაუბრები, მაგრამ „ოცნებამ“ შეაჩერა ევროინტეგრაციის პროცესი საქმით, არ შეასრულა 12 პირობიდან არცერთი, რაც ევროკავშირს ჰქონდა დასახელებული.
ეს იმას ჰგავს, როდესაც ლექტორი სტუდენტს დავალებას აძლევს, სტუდენტი არ ასრულებს არცერთ დავალებას და პრეტენზიას გამოხატავს, კარგ ნიშანს რატომ არ მიწერსო. ჩვენ ყველაფერი გაკეთებული გვქონოდა და ევროკავშირს მაინც არ გადმოედგა ნაბიჯი ჩვენი ინტეგრაციის კუთხით, სათქმელი გვექნებოდა.
თუ ხარ დასავლური სივრცის წევრი, მინიმუმ უნდა გქონდეს სამართლიანი სასამართლო, ასევე, პოლიცია არ უნდა არჩევდეს მტყუან-მართალს ქვეყანაში. შენ კი ელემენტარულ მოთხოვნებსაც კი არ აკმაყოფილებ.
როცა ყოველ დილას ევროკავშირის, ევროპის ლანძღვით იწყებ, ჩანს, რომ სუვერენიტეტს კი არ იცავ, არამედ მხოლოდ იმაზე ზრუნავ, რომ საკუთარ ძალაუფლებას საფრთხე არ შეექმნას და ეს ქვეყანა მოექცეს უფრო მეტ იზოლაციაში.
ამბობთ, რომ ერთი-ერთზე ვრჩებით რუსეთთან. რა მასშტაბის საფრთხეა ეს დღეს საქართველოსთვის?
რუსეთში დარჩენა იქნება ის, რომ ჩვენ დავკარგავთ, ერთი მხრივ, ეკონომიკური შესაძლებლობის დიდ ბაზარს, დავკარგავთ იმას, რომ არ გვექნება თავისუფალი მიმოსვლა ამ ქვეყნებთან და ეს ქვეყანა იქნება ჩაკეტილი.
რეალურად დავკარგავთ იმას, რომ ამ ქვეყნის პოტენციალი, რომელიც მას აქვს: ადამიანები უფრო კარგად ცხოვრობდნენ, ხელფასი იყოს მაღალი, ჰქონდეთ ხელმისაწვდომობა კარგ ჯანდაცვაზე, კარგ განათლებაზე, ეს ყველაფერი დარჩება ოცნებად – მგონი, კარგად ემთხვევა იმ პარტიის სახელს, რომელიც საქართველოს მართავს.
2026 წლის ბიუჯეტის შესრულების ორი კვარტლის შედეგების შეჯამებამდე ჯერ ადრეა, თუმცა ფინანსისტებს აქვთ მოლოდინი, რომ შემოსულობების „სხვა შემოსავლების“ ნაწილი ისევ გაიზრდება და ეს ძირითადად ისევ ჯარიმების „დამსახურება“ იქნება.
ფინანსთა სამინისტროს ხაზინის ანგარიშის მიხედვით, 2026 წლის პირველ კვარტალში სახელმწიფომ „სხვა შემოსავლები“ მნიშვნელოვნად სწორედ ჯარიმებით გაზარდა.
მათ შორის დიდი შენატანი დაფიქსირდა საგზაო წესის დარღვევით გამოწვეული და ადმინისტრაციული ჯარიმებისგან. ასევე, 2026 წლის პირველ კვარტალში 30 მილიონი შევიდა ბიუჯეტში სათამაშო ბიზნესის მოსაკრებლისგან და ესეც „სხვა შემოსავლებში“ აისახება.
საგზაო წესების დარღვევისთვის 2026 წლის პირველ კვარტალში, ქვეყნის მასშტაბით, 79,7 მილიონი ლარი ამოიღეს, რაც წინა წლის იგივე პერიოდის შედეგებთან შედარებით ორჯერ მეტია.
ანგარიშის თანახმად, ჯარიმებიდან 31.9 მილიონი ლარი შევიდა ცენტრალური მთავრობის, 47.8 მილიონი ლარი კი – ადგილობრივი თვითმმართველობების ბიუჯეტში.
იგივეა მონაცემები, თუ „სხვა შემოსავლების“ ნაწილში მზარდ ტენდენციას აჭარის მაგალითზე განვიხილავთ.
ბათუმის მერიას ჯერ პირველი კვარტლის ანგარიში არ წარუდგენია საკრებულოსთვის, თუმცა 2025 წლის ბიუჯეტის ანგარიშის მიხედვით, შემოსულობებში – „სხვა შემოსავლები“, ჯარიმებმა პროგნოზებს გადააჭარბა.
საგზაო მოძრაობის წესების დარღვევისათვის დაჯარიმებული მძღოლებისგან ბათუმის ბიუჯეტში 2025 წელს 13 მილიონ 676 ათასი ლარი შევიდა.
ეს მონაცემი ბათუმის მერიას ქალაქის 2025 წლის ბიუჯეტის შესრულების ანგარიშში აქვს დაფიქსირებული. თუ გავითვალისწინებთ, რომ მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტში აღნიშნული ჯარიმებიდან შემოსული თანხის მხოლოდ 60 პროცენტი შედის, გამოდის, რომ 2025 წელს საგზაო მოძრაობის წესების დარღვევისთვის ბათუმში მძღოლებმა ჯამში 22 მილიონ 793 ათასი ლარის ჯარიმა გადაიხადეს.
ბათუმის 2025 წლის ბიუჯეტის შესრულების ანგარიშში აღნიშნულია, რომ სანქციების [ჯარიმები და საურავები] სახით სულ მობილიზებულია 19 მილიონ 602 ათას 300 ლარი, „რაც საპროგნოზო მაჩვენებლის [10 მილიონი ლარის] 196 პროცენტია“.
შესაბამისად, მერიაში გაზარდეს 2026 წლის ბიუჯეტის პროგნოზებიც, 2026 წლის მარტში კი ქალაქის ბიუჯეტში შეიტანეს ცვლილება, სადაც ჩაწერეს, რომ პროგნოზებს ისევ ზრდიან. არის მოლოდინი, რომ 2 კვარტლის შედეგების შემდეგ მერია პროგნოზებს, ზოგიერთი მიმართულებით, ისევ გაზრდის.
ქვეყნის მასშტაბით გასული წლის პირველ კვარტალში, საგზაო მოძრაობის წესების დარღვევისთვის გამოწერილი ჯარიმები 38.7 მილიონი ლარი იყო. 2026 წლის პირველ კვარტალში კი 79.7 ლარს მიაღწია, შესაბამისად, შემოსავლები ჯარიმებიდან 105%-ით, ანუ 41 მილიონი ლარით გაიზარდა.
2026 წლის ბიუჯეტის 2 კვარტლის შედეგების შეჯამების შემდეგ ჯარიმებიდან შესული თანხა ბიუჯეტში კიდევ რომ გაიზრდება ეს უდავოა, რადგან 2026 წლის პირველი მაისიდან უნდა ამოქმედდეს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში შესული ცვლილებები, რომლის მიხედვითაც მოძრაობის წესების დარღვევისთვის რიგი ჯარიმების ოდენობა იზრდება.
კერძოდ, 100 პროცენტით გაიზარდა და 100 ლარი იქნება მანევრირების წესების დარღვევა და სიჩქარის გადაჭარბება [15-40 კმ/სთ]. 25 პროცენტით გაიზარდა და 50 ლარი იქნება ღვედის გამოუყენებლობა; მობილურით სარგებლობა მართვისას – 50 ლარი; დგომა-გაჩერების წესების დარღვევა (რეგიონებში) – 50 ლარი; დრიფტი [მსუბუქი ზიანით] – 500 ლარი; საცობის/საავარიო ვითარების შექმნა განმეორებით – 300 ლარი; სატვირთოების ტრანზიტი თბილისში – 500 ლარი; ტროტუარზე/გადასასვლელზე დგომა (დიდ ქალაქებში) – 100 ლარი; ტროტუარზე მოძრაობა: 200 ლარი — გაიზარდა 190%-ით.
კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ნაწილი „სხვა შემოსავლებში“ კაზინოებიდან მიღებული შემოსავალია. გასულ წელს ბათუმის ბიუჯეტში სათამაშო ბიზნესიდან უფრო მეტი შევიდა, ვიდრე ქონების გადასახადიდან.
2026 წლის პირველ კვარტალში ბიუჯეტში კაზინოებიდან 30 მილიონი ლარი შევიდა, გასულ წელს კი ბათუმის ბიუჯეტში 73 მილიონ 934 100 ლარი შევიდა კაზინოებიდან.
კიდევ რა ავსებს ბიუჯეტს?
აჭარის რესპუბლიკური ბიუჯეტის 2025 წლის ანგარიშის მიხედვით, ბიუჯეტის 2025 წლის შემოსავლების უდიდესი ნაწილი, საერთო შემოსავლების 96,1 პროცენტი მოდის გადასახადებზე, რომელიც მოიცავს მხოლოდ საშემოსავლო გადასახადს.
რაც შეეხება ბათუმის ბიუჯეტს, 2025 წლის ბიუჯეტის ფაქტობრივმა შემოსულობებმა შეადგინა 475 მილიონ 917 300 ლარი, რაც შემოსულობების 2025 წლის გეგმური მაჩვენებლის 100.6%-ია.
შემოსულობებიდან გადასახადების სახით მიღებულ შემოსავლებზე მოდის 136 მილიონ 305 700 ლარი [შემოსულობების 28.6%], გრანტების სახით მიღებულ შემოსავლებზე – 196 მილიონ 732.6 ათასი ლარი, შემოსულობების 41,3% – ეს ძირითადად ტრანსფერია სახელმწიფო ბიუჯეტიდან. არაფინანსური აქტივების კლება კი, გასულ წელს, მხოლოდ 9 მილიონ 645 400 ლარი იყო, შემოსულობების 2,0%. ეს იმას ნიშნავს, რომ ბათუმის მერია, ისევე როგორც მთავრობა, ქონებას ისევ ვერ ყიდის და საინვესტიციო პოლიტიკა ჩიხშია.
დღეს, პირველ მაისს, ბათუმში, სხვადასხვა სოციალური ჯგუფი გაერთიანდა და საპროტესტო აქცია გამართა.
საპროტესტო აქციაში მონაწილეობდნენ უსახლკარო ოჯახები, რომლებმაც მოითხოვეს სოციალური პასუხისმგებლობის ფარგლებში ყველა ოჯახის ბინით უზრუნველყოფა; იპოთეკით და საბანკო დავალიანებით დაზარალებულები; ბათუმის ბულვარში თვითდასაქმებულები; დაუსრულებელი მშენებლობებით დაზარალებულები და მოქალაქეები, რომლებიც ქობულეთში, წინაპრების საკუთრებაში არსებული მიწების აღიარებას ითხოვენ.
აქციაზე ყველა ჯგუფს თავისი გზავნილი ჰქონდა.
აქციის მონაწილეებმა მსვლელობა ბათუმის ბულვარიდან, საოცრებათა პარკიდან დაიწყეს და რუსთაველის ქუჩა სრულად აითვისეს.
საპროტესტო აქციის მონაწილეები მიემართებიან აჭარის მთავრობის სახლისკენ
მოქალაქეები თავდაპირველად აჭარის მთავრობის სახლთან მივიდნენ, საიდანაც ასევე მსვლელობით განაგრძეს გზა აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის შენობისკენ.
„სამი აქცია გავმართეთ, არცერთზე არ მოვიდა აჭარის ტელევიზია. ახლა მივალთ ტელევიზიასთან და გავიგებთ, რატომ არ აშუქებენ ჩვენს აქციებს“, – ასე ახსნა ტელევიზიასთან მისვლის მოტივი უფლებადამცველმა თამაზ ბაკურიძემ.
მას შემდეგ რაც საპროტესტო აქცია ტელევიზიასთან მივიდა და საჯაროდ, მიკროფონით დაუსვეს ქუჩიდან კითხვა ტელევიზიის საინფორმაციო სამსახურის უფროსს, თუ რატომ არ აშუქებდა სოციალური საკითხების შესახებ გამართულ აქციებს, ტელევიზიიდან გადამღები ჯგუფი გამოვიდა და აქციის გაშუქება დაიწყო.
აქციის მონაწილეებმა გადაწყვიტეს, რომ რადგან ტელევიზიამ ამბის გაშუქება დაიწყო, ამით მათი მიზანი საზოგადოებრივ მაუწყებელთან დაკავშირებით მიღწეული იყო და გზა ბათუმის მერიისკენ გააგრძელეს.
ბათუმის მერიასთან მისულმა აქციის მონაწილეებმა ბათუმის მერთან შეხვედრა მოითხოვეს, თუმცა მათ მერი არ შეხვდა.
მოგვიანებით კი მერია დღეს გამართულ აქციას გამოეხმაურა და ვრცელი განმარტება გააკეთა.
„უსახლკარო პირად ან ოჯახად რეგისტრაციის თაობაზე განცხადებების განხილვის პროცესი მოიცავს დეტალურ, მრავალეტაპიან შემოწმებასა და ინდივიდუალურად თითოეულ შემთხვევაზე კოორდინაციას სხვადასხვა სახელმწიფო უწყბასთან ინფორმაციის გამოთხოვისა თუ გადამოწმების მიზნებისთვის.
აღნიშნული პროცესის კომპლექსურობა და ინფორმაციის დიდი მოცულობა განაპირობებს გადაწყვეტილებების მიღებისთვის შესაბამის პერიოდს.
აქვე აღვნიშნავთ, რომ მერიის ადმინისტრაციული შენობა ღიაა მოქალაქეებისთვის. ნებისმიერ მსურველს შეუძლია თავისუფლად ისარგებლოს ცენტრალური შესასვლელით, მიმართოს კანცელარიას განცხადების დასატოვებლად ან მიიღოს ინფორმაცია მისთვის საინტერესო საკითხებზე დადგენილი წესით.
მერიის შიდა სივრცეში აქციის ჩატარების საკითხი რეგულირებულია მოქმედი კანონმდებლობით. შესაბამისად, დაცვის სამსახურის მოქმედება შიდა ტეროტორიაზე აქციის მონაწილეთა გადაადგილების შეზღუდვის თაობაზე ემყარებოდა კანონის მოთხოვნებს და მიზნად ისახავდა საჯარო დაწესებულების უსაფრთხო და შეუფერხებელი ფუნქციონირების უზრუნველყოფას,“ – ნათქვამია ბათუმის მერიის მიერ „ბათუმელებისთვის“ მოწოდებულ განცხადებაში.
ბათუმის მერიასთან გამართული საპროტესტო აქციის შემდეგ მოქალაქეები ისევ მსვლელობით წავიდნენ აჭარის მთავრობისკენ და ზურაბ პატარაძეს, რომელიც ახლახან დაინიშნა, ორი კვირის ვადა მისცეს მათ პრობლემებში გასარკვევად.
მორიგი საპროტესტო აქცია 15 მაისს დაანონსდა.
„ეს არის გამაფრთხილებელი აქცია! ჩვენ ვაძლევთ ხელისუფლებას შანსს, დაინახოს ხალხის ერთობა და გადადგას ქმედითი ნაბიჯები. წინააღმდეგ შემთხვევაში, ეს არის მხოლოდ დასაწყისი დიდი და შეუჩერებელი პროტესტისა. ჩვენ დავამტკიცეთ, რომ ბინა ბრძოლით მოიპოვება და არ გავჩერდებით, სანამ თითოეული მოქალაქის უფლება არ იქნება დაცული!“ – ასეთი იყო დღევანდელი აქციის გზავნილი.
დღეს, პირველ მაისს, ბათუმში ტაქსის მძღოლებმა მეოთხედ გამართეს საპროტესტო აქცია. მძღოლები შრომითი პირობების გაუმჯობესებას მოითხოვენ და დამსაქმებელ კომპანიებს სთხოვენ, გადახედონ ტაქსის გამოძახების ტარიფებს.
ტაქსის მძღოლების თქმით, შრომითი პირობების მხრივ, უკიდურესი მდგომარეობა აქვთ.
„მე პირადად ვარ „იანდექსის“ მძღოლი, მაგრამ არ აქვს მნიშვნელობა რომელ კომპანიაში ხარ დასაქმებული, ფაქტობრივად პირობები ყველგან არის ერთნაირი. ძალიან დამაზიანებელია ჩვენთვისაც და ჩვენი საქმისთვისაც. იმდენად დაბალია ჩვენი გამომუშავება, რომ ტრანსპორტის ხარჯებსაც კი ვერ ვწვდებით.
ბენზინის ფასის ზრდა იყო ალბათ ბოლო წვეთი. პრობლემაა ისიც, რომ არცერთი დამსაქმებელი კომპანიის ოფისი საქართველოში არ მდებარეობს, უცხოეთშია და კომუნიკაცია გვიჭირს.
„იანდექსი“ მილიარდიანი შემოსავლების მქონე კომპანიაა და ჩვენ არ გვაქვს შესაბამისი შრომითი პირობები. სანამ არ დათანხმდებიან ჩვენს პირობებს, მანამდე გაგრძელდება პროტესტი“ – ამბობს პროტესტში მონაწილე ერთ-ერთი მძღოლი ზურაბ ვასაძე.
ბათუმში ტაქსის მძღოლები შრომითი პირობების გაუმჯობესებას ითხოვენ – აქცია
„დილით რომ გამოდიხარ შეშინებული ხარ, იმიტომ, რომ არ იცი როგორი იქნება სამუშაო დღე. შენ თავზე აღარ ფიქრობ, იმაზე ფიქრობ ოჯახში რა მიიტანო, წამალი იქნება ეს თუ საკვები. მერე იმის გეშინია, რომ პოლიციამ არ დაგაჯარიმოს.
გულზე რომ არ წაგივიდეს და წყალი იყიდო ან აფთიაქთან გააჩერო 2-3 წუთით, მაშინვე 100-ლარიანი ჯარიმა მოდის. მთელ მსოფლიოში, ყველგან შგიძლია გაჩერდე 5 წუთით, ავარიულს თუ ჩართავ და ამ ქალაქში ვერსად გაჩერდები ჯარიმის გარეშე.
დილის რვა საათზე რომ გამოხვიდე და მთელი დღე იმუშაო, შეიძლება 50 ლარიც არ დაგვრჩეს. ყველაზე დაბალი, 5 ლარიდან მაინც უნდა იწყებოდეს ტაქსის გამოძახება, რომ რაღაც მაინც დაგვრჩეს ჩვენც“ – ამბობს კიდვ ერთი ტაქსის მძღოლი.
ტაქსის მძღოლების პროტესტი ბათუმში
ტაქსის მძღოლების თქმით, ისეთ პირობებს ქმნის სახელწმიფო და დამსაქმებელი ამ ქვეყანაში, რომ ყველაფერი შესაძლოა მივიდეს სოციალურ აფეთქებამდე:
„გზა წესიერად არ არის გაკეთებული, ჯარიმა ჯარიმაზე, ასე მუშაობა ძალიან რთულია. სახელმწიფო უნდა იყოს ხალხისთვის და არა თავისთვის. თუ ასე გაგრძელდა მივა ყველაფერი სოციალურ აფეთქებამდე, არეულობამდე“.
ტაქსის მძღოლები მოითხოვენ ჯანმრთელობის დაზღვევასაც, რადგან მათი თქმით, დღეს არსებული შემოსავლები მათ არც ჯანდაცვაში ჰყოფნით და არც ოჯახების შენახვაში.
„თუ მთელი შემოსავალი წამალში დავხარჯე, რად გვინდა ასეთი სამუშაო“- ამბობენ ისინი.
პირველ მაისს რუსეთში, ტუაფსეს საზღვაო ტერმინალში უკრაინული დრონების თავდასხმის შედეგად კვლავ ხანძარი გაჩნდა.
რუსული მხარის ინფორმაციით, თავდასხმას მსხვერპლი არ მოჰყოლია, ხოლო ხანძრის ჩასაქრობად ასზე მეტი ადამიანი და 41 სპეცტექნიკაა მობილიზებული.
ბოლო დღეებში ეს უკრაინის მეოთხე თავდასხმაა ტუაფსეს ნავთობის ინფრასტრუქტურაზე. რუსეთის ამ ქალაქში ნავთობტერმინალი და ნავთობგადამამუშავებელი ქარხანაა განთავსებული, უკრაინული დრონების სამიზნე სწორედ ეს ინფრასტრუქტურაა.
უკრაინულმა დრონებმა ტუაფსეში ნავთობის ობიექტებს შეუტიეს 16 და 20 აპრილსაც, 22 აპრილს კი ქალაქში წვიმის წვეთებში ნავთობის კვალი შენიშნეს.
რეგიონის გუბერნატორის თქმით, ტუაფსეში სერიოზული ეკოლოგიური საფრთხე არ არსებობს, თუმცა სპეციალისტები ეკოლოგიურ კატასტროფაზე საუბრობენ.
ავტოტრანსპორტი ხაჯალიიდან სუფსა-გრიგოლეთის მიმართულებით პარალელური, ასე ვთქვათ, ძველი გზით მოძრაობს. გრიგოლეთიდან ხაჯალიას მიმართულებით კი ავტობანზე ტრანსპორტი ჩვეულებრივად გადაადგილდება.
გზაზე შეზღუდვა 2026 წლის 23 აპრილს დაწესდა და გზების დეპარტამენტის ინფორმაციით, ამავე წლის 14 ივნისამდე გაგრძელდება.
„ბათუმელებს“ ადგილზე უთხრეს, რომ ერთ-ერთ სახიდე გადასასვლელზე, სავარაუდოდ, გზა ჩაიწია და ეს მონაკვეთი დემონტაჟს და ხელახლა აღდგენას ექვემდებარება.
საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტის ოფიციალური განცხადებით კი „23 აპრილიდა ხაჯალია-სუფსის საავტომობილო გზაზე 51 დღის განმავლობაში პერიოდული სარეაბილიტაციო სამუშაოები ჩატარდება და საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების შესაბამისი ღონისძიებები განხორციელდება“.
ერთი წლის შემდეგ გზა „ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაოების საგარანტიო ვადის დასრულების გამო“ ორი კვირით გადაიკეტა – „დეპარტამენტისთვის პროექტით შესრულებული სამუშაოების გადაბარების მიზნით“.
გზის იგივე მონაკვეთი 2025 წლის ნოემბერშიც ჩაიკეტა რამდენიმე დღით – „მიმდინარე სამუშაოების გამო“.
ხაჯალია-სუფსის გზა სამტრედია-გრიგოლეთის მშენებარე ავტომაგისტრალის მეოთხე მონაკვეთის[ლოტის] შემადგენელი ნაწილია.
სამტრედია-გრიგოლეთის გზის მშენებლობა თავის დროზე ოთხ მონაკვეთად [ლოტად] დაიწყო და 2025 წლის დეკემბრის მდგომარეობით მხოლოდ ორი მონაკვეთი იყო დასრულებული/გახსნილი:
ლოტი 1 – სამტრედია-ჯაპანა [დაუსრულებელია]
ლოტი 2 – ჯაპანა-ლანჩხუთი [გახსნილია]
ლოტი 3 – ლანჩხუთი-ხაჯალია [დაუსრულებელია, გაიხსნა ლანჩხუთი-ლესას მონაკვეთი / დარჩენილია ლესა-ხაჯალიის მონაკვეთი]
ლოტი 4 – ხაჯალია-სუფსა [გახსნილია. სწორედ ეს მონაკვეთია ამჯერად ჩაკეტილი ცალმხრივად]
აღნიშნული გზის სამტრედია-ჯაპანის მშენებარე მონაკვეთზე [ლოტი 1] 2023 წლის თებერვალში რიონზე გადასასვლელიხიდი ჩაინგრა. მანამდე, 2 წლით ადრე კი, ამ მონაკვეთის დასასრულებლად ბიუჯეტიდან72 მილიონი ლარის გამოყოფა გახდა აუცილებელი, მიუხედავად იმისა, რომ მშენებლობა დონორების მიერ იყო დაფინანსებული.
სურსათის ეროვნული სააგენტოს ცნობით, ბათუმში ხორცის გადამამუშავებელი არალეგალური საწარმო შპს ,,შაჰ ქათამი“ გამოავლინეს.
საწარმო აეროპორტის გზატკეცილზე მდებარეობს.
„სახელმწიფო კონტროლის შედეგად აღმოჩნდა, რომ ბიზნესოპერატორი სავალდებულო აღიარებისა და ეკონომიკურ საქმიანობათა რეესტრში რეგისტრაციის გარეშე საქმიანობდა.
ასევე, დარღვეული იყო მომხმარებლისათვის სურსათის შესახებ ინფორმაციის მიწოდების წესიც.
გამოვლენილი შეუსაბამობების გამო ბიზნესოპერატორი დაჯარიმდა და ობიექტს შეუჩერდა საწარმოო პროცესი“ – წერს სააგენტო.
დღეს, პირველ მაისს, საქართველოში ძალაში შევიდა საკანონმდებლო ცვლილებები საგზაო მოძრაობის წესების შესახებ.
შსს-ს ცნობით, გაიზარდა ჯარიმები ცალკეულ სამართალდარღვევებზე.
კერძოდ:
100 ლარამდე გაიზარდა ჯარიმა სატრანსპორტო საშუალების გზაზე მანევრირების წესების დარღვევისთვის. ამავდროულად, ამ სამართალდარღვევისთვის მართვის მოწმობისთვის მინიჭებული ქულათა რაოდენობა შემცირდება 20 ქულით;
50-დან 100 ლარამდე გაიზარდა სანქცია 15 კმ/სთ-ზე მეტი, მაგრამ არაუმეტეს 40 კმ/სთ-ის სიჩქარის გადაჭარბებისთვის;
50 ლარამდე გაიზარდა სანქცია ავტომობილით მოძრაობისას მძღოლის ან მგზავრის მიერ უსაფრთხოების ღვედის გამოუყენებლობისთვის, ამავდროულად, ამ სამართალდარღვევისთვის მართვის მოწმობისთვის მინიჭებული ქულათა რაოდენობა შემცირდება 10 ქულით;
50 ლარამდე გაიზარდა სანქცია ავტომობილის მართვის დროს მძღოლის მიერ მობილურით სარგებლობისთვის;
დგომა-გაჩერების წესების დარღვევისთვის თბილისის მსგავსად, 50 ლარამდე გაიზარდა ჯარიმის ოდენობა ქუთაისში, ბათუმში, მცხეთაში, რუსთავში, გორში, თელავში, ფოთში, ზუგდიდში, ახალციხეში, ოზურგეთსა და საქართველოს კურორტებზე, ასევე M3, N2, N3 ან T კატეგორიის სატრანსპორტო საშუალებებისთვის;
დრიფტი, რომელსაც მოჰყვა ნივთის ან ადამიანის სხეულის მსუბუქი დაზიანება, 500-ლარიან ჯარიმასთან ერთად გამოიწვევს სატრანსპორტო საშუალების მართვის უფლების შეჩერებას 6 თვის ვადით.
განმეორებით საგზაო მოძრაობის წესების დარღვევა, რომელსაც მოჰყვა საავარიო ვითარების შექმნა ან გამოიწვია საცობის შექმნა, გამოიწვევს დაჯარიმებას 300 ლარის ოდენობით და მართვის მოწმობაზე 30 ქულის შემცირებას;
500-ლარიანი ჯარიმაა გათვალისწინებული თბილისში საერთო სარგებლობის საავტომობილო გზაზე N2 ან/და N3 კატეგორიის სატრანსპორტო საშუალების მოძრაობისთვის, იმ შემთხვევაში, თუ სატვირთო გადაზიდვის დანიშნულების ადგილი თბილისი არ არის.
ახალ სამართალდარღვევად განისაზღვრა სატრანსპორტო საშუალების ტროტუარზე ან ქვეითთა გადასასვლელზე დგომა-გაჩერება, რაც თბილისში, ქუთაისში, ბათუმში, მცხეთაში, რუსთავში, გორში, თელავში, ფოთში, ზუგდიდში, ახალციხეში, ოზურგეთში, ან/და საქართველოს კურორტებზე გამოიწვევს დაჯარიმებას 100 ლარის ოდენობით, ხოლო სხვა მუნიციპალიტეტებში – 10 ლარით.
ტროტუარზე სატრანსპორტო საშუალების მოძრაობისთვის დადგინდა ჯარიმა 200 ლარი, აგრეთვე დამრღვევს მართვის მოწმობაზე შეუმცირდება 30 ქულა.
ცვლილებები ითვალისწინებს ახალ ამკრძალავ ნიშანს − „გაჩერება აკრძალულია სახანძრო ჰიდრანტთან“. აღნიშნული კრძალავს სახანძრო ჰიდრანტთან სატრანსპორტო საშუალების როგორც გაჩერებას, ისე დგომას. დასახელებული მოთხოვნის დაუცველობა გამოიწვევს პირის დაჯარიმებას 200 ლარის ოდენობით, აგრეთვე შესაძლებელი გახდა სატრანსპორტო საშუალების სპეციალურ დაცულ სადგომზე გადაყვანა.
ახლებურად განისაზღვრა BUS LANE-ზე სამარშრუტო სატრანსპორტო საშუალების გარდა სხვა სატრანსპორტო საშუალების მოძრაობის საკითხები, კერძოდ:
BUS LANE-ზე მოძრაობა, არსებულ 100 ლარიან ჯარიმასთან ერთად, დამატებით გამოიწვევს მართვის მოწმობაზე 15 ქულის შემცირებას, ხოლო ქმედების განმეორებისთვის გათვალისწინებულია ჯარიმა 150 ლარის ოდენობით და მართვის მოწმობაზე 30 ქულის შემცირება;
საერთო ნაკადის საპირისპირო მიმართულებით მოწყობილ BUS LANE-ზე მოძრაობა, გაჩერება ან დგომა გამოიწვევს დაჯარიმებას 200 ლარის ოდენობით და მართვის მოწმობაზე 20 ქულის შემცირებას, ხოლო ქმედების განმეორებისთვის გათვალისწინებულია ჯარიმა 300 ლარის ოდენობით და მართვის მოწმობაზე 30 ქულის შემცირება.
შს სამინისტროს ცნობით, ცვლილებების მთავარ მიზანს საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევების პრევენცია წარმოადგენს.
გარემოს ეროვნული სააგენტოს აჭარის რეგიონული ჰიდრომეტეოროლოგიური ობსერვატორიის ინფორმაციით, პირველი მაისის 21 საათიდან 2 მაისის 21 საათამდე ბათუმსა და მთლიანად აჭარაში მოსალოდნელია დროგამოშვებით ღრუბლიანობის მომატება, უმეტეს რაიონში წვიმა.
იქროლებს დასავლეთის მიმართულების ქარი 10-15 მეტრი წამში.
სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის სპეციალური ოპერაციების დეპარტამენტის ხელმძღვანელად რომან ქარცივაძე დაინიშნა.
ახალი უფროსი პირად შემადგენლობას სუს-ის ასევე ახალდანიშნულმა უფროსმა გეკა გელაძემ წარუდგინა.
გეკა გელაძემ ამ თანამდებობაზე მამუკა მდინარაძე შეცვალა, რომელსაც ახალი, სამართალდამცავი ორგანოების კოორდინაციის საკითხებში სახელმწიფო მინისტრის თანამდებობა შეუქმნეს.
სუს-ის სპეციალური ოპერაციების დეპარტამენტის ახალი ხელმძღვანელი რომან ქარცივაძე მანამდე შინაგან საქმეთა სამინისტროს განსაკუთრებულ დავალებათა დეპარტამენტის უფროსი იყო.
რომან ქარცივაძე გეკა გელაძის კადრია. მან 2025 წლის ივნისში გდდ-ს უფროსის პოსტი მას შემდეგ დაიკავა, რაც შსს-ს მინისტრად გეკა გელაძე დანიშნეს. ხოლო მას შემდეგ, რაც მიმდინარე წლის 21 აპრილს, გეკა გელაძე სუსში გადაიყვანეს, თან გაჰყვა მას.
“ქართულმა ოცნებამ” ძალოვან სამინისტროებში ცვლილებები მიმდინარე წლის 21 აპრილს დაანონსა.
კერძოდ, გეკა გელაძე შინაგან საქმეთა სამინისტროდან გადაიყვანეს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურში, სადაც მანამდე მამუკა მდინარაძე მუშაობდა. გეკა გელაძის ადგილას, შინაგან საქმეთა სამინისტროში აჭარის მთავრობიდან გადაიყვანეს სულხან თამაზაშვილი.
ხოლო მამუკა მდინარაძისათვის შექმნეს ახალი თანამდებობა, რომლის სახელწოდებაც ასე ჟღერს – სამართალდამცავი ორგანოების კოორდინაციის საკითხებში სახელმწიფო მინისტრი.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 1-ელ მაისამდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 331 710 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში + 1 420. ამ მონაცემებში შედის როგორც დაღუპულები, ასევე დაჭრილები]
ტანკი – 11 903 ერთეული [+2]
ჯავშანტექნიკა – 24 496 ერთეული [+3]
საარტილერიო სისტემა – 41 044 ერთეული [+100]
MLRS – 1 757 ერთეული [+1]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 357 ერთეული [+1]
თვითმფრინავი – 435 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 352 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 265 284 ერთეული [+1 924]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 4 579 ერთეული [+0]
გემი/ნავი – 33 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 2 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 93 009 ერთეული [+403]
სპეცტექნიკა – 4 150 ერთეული [+2]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე სტატისტიკური ინფორმაცია 2026 წლის 25 თებერვლის შემდეგ აღარ განუახლებია რუსეთს.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ ტელეგრამ არხზე ბოლოს გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 25 თებერვლამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
670 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
117 299 უპილოტო საფრენი აპარატი
651 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
27 873 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 674 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
33 474 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
55 252 სპეციალური სამხედრო მანქანა
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
ამასთან, აღნიშნულ მონაცემებთან ერთად რუსეთის თავდაცვა, უკრაინის და რუსეთის არმიის ცოცხალი ძალის საერთო დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს. უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ მონაცემებს არ აქვეყნებს არც უკრაინა.
პოლონეთის ყოფილი პრეზიდენტი უკრაინაში იმყოფებოდა 2022 წლის 23 თებერვალს და მან კიევი რუსეთის შეჭრამდე რამდენიმე საათით ადრე დატოვა.
ანდჟეი დუდა ამბობს, რომ მაშინ ცრემლებამდე შეძრა უკრაინის ლიდერის, ვოლოდიმირ ზელენსკის გამბედაობამ, როდესაც მან უარი თქვა კიევის დატოვებაზე რუსეთის სრულმასშტაბიანი შეჭრის დღეებში. დუდამ ამის შესახებ ჟურნალისტ დიმიტრი გორდონთან ინტერვიუში ისაუბრა.
„არასდროს დამავიწყდება, რაც ვოლოდიმირ ზელენსკიმ მითხრა 23 თებერვალს, რუსეთის აგრესიამდე რამდენიმე საათით ადრე, როდესაც აქ, კიევში დავემშვიდობე – როცა მას ჩავეხუტე, იმდენად შეძრული ვიყავი, რომ თვალებზე ცრემლები მომადგა“, – იხსენებს პოლონეთის ყოფილი პრეზიდენტი.
დუდას თქმით, ზელენსკიმ მას უთხრა, რომ კიევში ოჯახთან ერთად რჩებოდა და „ბოლომდე“ ბრძოლას აპირებდა.
„არასდროს დამავიწყდება, რაც მითხრა. მან მითხრა: „ანდჟეი, თუ პუტინი ფიქრობს, რომ უკრაინას ისევე დაიპყრობს, როგორც 2014 წელს ყირიმი დაიპყრო, ბრძოლის გარეშე – როგორც დონეცკსა და ლუგანსკში, სადაც უბრალოდ შევიდა და ბევრი არ უწევდა წინააღმდეგობას – მაშინ ცდება“, – თქვა დუდამ.
პოლონეთის ყოფილმა პრეზიდენტმა აღნიშნა, რომ მას ზელენსკის მიმართ „უსაზღვრო პატივისცემა“ აქვს და მის გადაწყვეტილებას დედაქალაქში დარჩენის შესახებ, უკრაინის წარმატებული თავდაცვისთვის გადამწყვეტ ფაქტორად მიიჩნევს.
„[რუსებს] ვოლოდიმირ ზელენსკის დატყვევება სურდათ და ეს, სავარაუდოდ, მისი სიკვდილით დასრულდებოდა. ამიტომ, ეს მართლაც უზარმაზარი მსხვერპლი იყო, რის გაღებისთვისაც მაშინ ის მზად იყო“, – თქვა დუდამ.
როგორც უკრაინული გამოცემა UNIAN იტყობინება, რუსეთის სრულმასშტაბიანი შეჭრის ეტაპზე, კიევის სწრაფი აღების საფრთხიდან გამომდინარე, უკრაინის მთავრობის ნაწილი ქალაქ ივანო-ფრანკოვსკში გადაიყვანეს. მაშინდელი საგარეო საქმეთა მინისტრის, დმიტრო კულებას განმარტებით, მაშინ არავინ იცოდა, როგორ დასრულდებოდა პროცესები, ამიტომ მთავრობის ნაწილის ზურგში ევაკუაცია, ხელისუფლების შენარჩუნების თვალსაზრისით, სწორ ნაბიჯად ითვლებოდა.
კულებამ აღნიშნა, რომ ივანო-ფრანკოვსკშიც კი უსაფრთხოება ფარდობითი იყო: ყველა თანამდებობის პირი იმყოფებოდა ერთ შენობაში, რომლის განადგურებაც ერთი ან ორი რაკეტით შეიძლებოდა. მთავრობის ნაწილი კი კიევში დარჩა და შეხვედრები ონლაინ რეჟიმში ტარდებოდა.
საკონსტიტუციო სასამართლომ არ დააკმაყოფილა მოქალაქე ბუდუ შეყილაძის სარჩელი, რომელიც მიიჩნევს, რომ საპენსიო ასაკის დადგენის არსებული წესი დისკრიმინაციულია: კაცები პენსიაში 65-ე წლიდან გადიან, ქალები 60 წლის ასაკიდან.
ეს გადაწყვეტილება საკონსტიტუციო სასამართლოში დღეს, 30 აპრილის, მიიღო მეორე კოლეგიამ, მოსამართლეებმა – მანანა კობახიძემ, გიორგი მოდებაძემ და თეიმურაზ ტუღუშმა. მოსამართლე თეიმურაზ ტუღუშს ამ საკითხზე განსხვავებული მოსაზრება აქვს, თუმცა ის ჯერ გამოქვეყნებული არ არის.
ამ სარჩელში ხაზგასმული იყო სტატისტიკური მონაცემი – ქალთა რაოდენობა აღემატება კაცების რაოდენობას, როგორც დაბადების მაჩვენებლით, ისე სიცოცხლის ხანგრძლივობით.
„შესაბამისად, კაცებისთვის საპენსიო ასაკის 5 წლით უფრო გვიან განსაზღვრა წარმოადგენს სქესის ნიშნით დიფერენცირებას, რომელსაც არ გააჩნია გონივრული და ობიექტური გამართლება, რაც ეწინააღმდეგება თანასწორობის უფლებას,“ – ეწერა სარჩელში.
მოპასუხე მხარის განმარტებით კი, სოციალურ-ეკონომიკური პოლიტიკის განხორციელებისას სახელმწიფოს ფართო დისკრეცია გააჩნია. მოპასუხის მითითებით, ქალებს ხშირად უწევთ არაანაზღაურებადი საქმიანობის შესრულება შინამეურნეობაში, ხოლო ორსულობის, მშობიარობისა და ბავშვის მოვლის გამო მათ კარიერაში ჩნდება წყვეტები, რაც ამცირებს საპენსიო დანაზოგს. ამასთან, ადრეული საპენსიო ასაკი განპირობებულია ქალებსა და კაცებს შორის არსებული სახელფასო სხვაობით და იმ სტერეოტიპებით, რომლებიც ქალების მენეჯერულ პოზიციებზე დაწინაურებას აფერხებს. ამდენად, მოპასუხის განმარტებით, სადავო რეგულირება ქალებსა და კაცებს შორის სოციალურ რეალობაში არსებული ფაქტობრივი უთანასწორობის დაბალანსებას ემსახურება.
ნახეთ, რა გადაწყვიტა სასამართლომ ამ სარჩელზე:
საკონსტიტუციო სასამართლომ დაადგინა, რომ გასაჩივრებული ნორმა ითვალისწინებს განსხვავებულ მოპყრობას ქალებსა და კაცებს შორის, ხოლო დიფერენცირების ნიშანს სქესი წარმოადგენს.
საკონსტიტუციო სასამართლომ განმარტა, რომ ისტორიულად ჩამოყალიბებული სოციალური როლების შესაბამისად, ქალთა მნიშვნელოვანი ნაწილი ოჯახში ასრულებს არაანაზღაურებად ზრუნვით და საოჯახო შრომას. ბავშვების აღზრდა, ხანდაზმულებისა და შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა მოვლა, აგრეთვე საოჯახო საქმეების ორგანიზება და შესრულება, საზოგადოების სხვადასხვა ფენის მიერ, ტრადიციულად ქალის მოვალეობად აღიქმება.
ამგვარი გენდერული განაწილება ქალთა შრომას საზოგადოებრივად აუცილებელ, თუმცა ეკონომიკურად უხილავ საქმიანობად აქცევს, რაც მათ შრომით ბაზარზე სრულფასოვან ინტეგრაციას ზღუდავს. შედეგად, ქალებს ნაკლები შესაძლებლობა აქვთ, დასაქმდნენ სრულ განაკვეთზე, დაიკავონ სტაბილური და მაღალანაზღაურებადი პოზიციები ან ჰქონდეთ უწყვეტი პროფესიული კარიერა, რაც ხანდაზმულობისთვის რეგულარულ და საკმარის დანაზოგს უზრუნველყოფდა.
ამასთან, ორსულობის, მშობიარობისა და ბავშვის მოვლის, აგრეთვე ახალშობილის შვილად აყვანის გამო შვებულება, ისევე, როგორც ბავშვის მოვლა, ხშირად იწვევს კარიერულ წყვეტას, დასაქმების ფორმის ცვლილებას ან ნახევარ განაკვეთზე მუშაობას.
აღნიშნული გარემოებები პირდაპირ აისახება ქალთა შემოსავლის მოცულობაზე, პროფესიულ წინსვლასა და შრომითი სტაჟის უწყვეტობაზე. შემცირებული და არასტაბილური შემოსავალი, აგრეთვე შრომითი აქტივობის პერიოდული შეწყვეტა, საბოლოოდ, განაპირობებს შედარებით მცირე დანაზოგს და ზრდის ხანდაზმულობისას ეკონომიკური დაუცველობისა და ღირსეული ცხოვრების პირობების შეზღუდვის რისკს.
საკონსტიტუციო სასამართლომ ასევე განმარტა, რომ უმრავლეს სფეროში ქალსა და კაცს წარმატებული და შედეგიანი საქმიანობის ერთნაირი უნარები აქვთ. აღნიშნულის მიუხედავად, გლობალური მონაცემები ადასტურებს, რომ ქალთა საშუალო ანაზღაურება სისტემურად ჩამორჩება კაცთა საშუალო ანაზღაურებას.
აღნიშნული სხვაობის განმაპირობებელ ფაქტორებს შორის მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია შრომით გარემოში დამკვიდრებულ გენდერულ სტერეოტიპებს, რომლებიც კაცს ლიდერულ, გადაწყვეტილების მიმღებ და მაღალანაზღაურებად პოზიციებთან აკავშირებს. ამასთან, ქალთა დასაქმების მაღალი კონცენტრაცია შედარებით დაბალანაზღაურებად სექტორებში, კიდევ უფრო აძლიერებს სახელფასო უთანასწორობას.
შედეგად, ქალისა და კაცის შემოსავალს შორის სხვაობა არა მხოლოდ ინდივიდუალური არჩევანის, არამედ სტრუქტურული და კულტურული ფაქტორების ერთობლივი მოქმედების შედეგია.
საკონსტიტუციო სასამართლომ დაადგინა, რომ სადავო ნორმით გათვალისწინებული დიფერენცირება მნიშვნელოვანი ლეგიტიმური მიზნის მიღწევას ემსახურებოდა.
ბრიტანეთის მიერ სანქცირებულ ტელეკომპანია „იმედს“ კომუნიკაციის კომისიაში „საქართველოს მომავლის აკადემია“ კიდევ ერთხელუჩივის.
„იმედის“ წინააღმდეგ კომუნიკაციების ეროვნულ კომისიას მომავლის აკადემიამ 29 აპრილს მიმართა და მოითხოვა ტელეკომპანიისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრება „მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი ვალდებულებების დარღვევის გამო.
„საჩივარი ეხება 20 აპრილს საინფორმაციო გადაცემა ქრონიკაში გაშვებულ სიუჟეტებს, რომელიც შეეხებოდა ერთ-ერთი ჩეხური ორგანიზაციის წარმომადგენლის ტრენინგების ჩატარებას ქართული ორგანიზაციებისთვის და ტელეკომპანია „იმედის“ ტყუილს, თითქოს მათში საქარველოს მომავლის აკადემიის წარმომადგენლები მონაწილეობდნენ.
სინამდვილეში კი ჩვენი ორგანიზაციის არცერთი წარმომადგენელი არ ყოფილა ჩართული სიუჟეტებში ნახსენებ ტრენინგებში.
ამავდროულად, ტელეკომპანია „იმედის“ წარმომადგენლებს არ ჰქონიათ რაიმე სახის კომუნიკაციის მცდელობა საქართველოს მომავლის აკადემიის ხელმძღვანელობასთან ინფორმაციის გადამოწმების მიზნით, არც სატელეფონო ზარით და არც წერილობით.
ტელეკომპანიის წარმომადგენლები არც ჩვენს ოფისში გამოჩენილან. შესაბამისად სიუჟეტებში გაკეთებული განცხადება იმის შესახებ, რომ ჩვენ „თავს ვარიდებდით კითხვებს“, ან „არ ვპასუხობდით სატელეფონო ზარებს“ არის ტყუილი,“ – ნათქვამია „საქართველოს მომავლის აკადემიის“ განცხადებაში.
საქართველოს მომავლის აკადემია განმარტავს, რომ მისი ხელმძღვანელობის მზადაა პირდაპირი ეთერის ფორმატში უპასუხოს ტელეკომპანია „იმედის“ ნებისმიერ შეკითხვას ნებისმიერ დროს.
„საქართველოს მომავლის აკადემია აღარ აპირებს უპასუხოდ დატოვოს ქართული ოცნების რეჟიმის მიერ კონტროლირებული პროპაგანდისტული სანქცირებული ტელევიზიების მიზანმიმართული ცილისმწამებლური ბრალდებები და გეგმავს გამოიყენოს ყველა სამართლებრივი გზა, როგორც ქვეყნის შიგნით, ისე ქვეყნის გარეთ.
ჩვენ გავაგრძელებთ ბრძოლას, რათა ქართული ოცნების ავტორიტარული მისწრაფებების საპირწონედ საქართველოში შენარჩუნდეს თავისუფლების კერები და ახალგაზრდებს მიეცეთ ევროპული სამოქალაქო განათლების მიღების შესაძლებლობა,“ – ნათქვამია „საქართველოს მომავლის აკადემიის“ განცხადებაში.
ეს არ არის პირველი შემთხვევა, როდესაც „საქართველოს მომავლის აკადემია“ სამთავრობო პროპაგანდისტულ არხ „იმედს“ უჩივის და ეთერში გავრცელებული მცდარი ფაქტების უარყოფას მოითხოვს.
2025 წლის ოქტომბერ-დეკემბრის პერიოდში „საქართველოს მომავლის აკადემიამ“ ტელეკომპანია „იმედის“ წინააღმდეგ კომუნიკაციების კომისიაში ოთხი საჩივარი შეიტანა. გასაჩივრებული სიუჟეტები ეხებოდა რუსული პროპაგანდის სტილში გავრცელებულ დეზინფორმაციას, რომლის მთავარი მიზანიც ევროპელი პარტნიორებისა და ქართული არასამთავრობო ორგანიზაციების გაშავებით საზოგადოებაში ანტიევროპული და პრორუსული განწყობების გაღვივება იყო.
კომუნიკაციების კომისიამ მომავლის აკადემიის არც ერთ საჩივარი არ დააკმაყოფილა და ოთხივე შემთხვევაში ტელეკომპანია „იმედი“ გაამართლა.
„კომუნიკაციების კომისიამ საკუთარი გადაწყვეტილებებით არა მხოლოდ არ უზრუნველყო მაუწყებლის ანგარიშვალდებულება, არამედ ხელი შეუწყო სანქცირებული ტელეკომპანია იმედის მიერ რუსული სტილის დეზინფორმაციული და პროპაგანდისტული ნარატივების გავრცელებას, რომლებიც ახლა უკვე საერთაშორისო დონეზეც შეფასდა როგორც რუსეთის გავლენის ოპერაციის ნაწილი,“ – ასე შეაფასა კომკომის გადაწყვეტილება „მომავლის აკადემიამ“.
პირველ მაისს, მშრომელთა საერთაშორისო დღეს, ტაქსის მძღოლები მათი შრომითი უფლებების დაცვის მიზნით მსვლელობას გეგმავენ.
„მძიმე სოციალური და ეკონომიური მდგომარეობის გამო საქართველოს დიდ ქალაქებში – ბათუმში, ქუთაისსა და თბილისში, ტაქსის მძღოლები პროტესტის ნიშნად დილის 09:00 საათიდან აპლიკაციას გათიშავენ, ხოლო შემდგომ მსვლელობას მოაწყობენ საქართველოს დიდ ქალაქებში.
მსვლელობა დაიწყება 15:00 საათიდან.
ამავე დროს, 12:00 საათზე თბილისში შეიკრიბებიან კურიერებიც, მძიმე შრომითი და სოციალური მდგომარეობის გასაპროტესტებლად და შეუერთდებიან ტაქსის მძღოლებს.
ამავე დღეს, პირველ მაისს, „გურია ექსპრესში“ გაიფიცებიან დასაქმებულები. დაგეგმილია დამოუკიდებელი და თავისუფალი პროფესიული კავშირების კონფედერაციის დაფუძნება.
პირველი მაისი შრომის საერთაშორისო დღეა და ამ დღეს მთელ მსოფლიოში დასაქმებულები გამოდიან საკუთარ ქალაქებში და ღირსეული შრომის უფლებას ითხოვენ. პირველი მაისის მნიშვნელობა საბჭოთა კავშირის ხელისუფლებამ დაამახინჯა, შემდგომმა საქართველოს ხელისუფლებებმა საერთოდ გააუფასურეს. ყვითელმა პროფკავშირებმა, პროფკავშირებს დაუკარგეს არსი, მნიშვნელობა და ნდობა.
სწორედ ამიტომ, დროა დამოუკიდებელი, ძლიერი მშრომელთა გაერთიანებები შეიქმნას, რომ დავიწყოთ ბრძოლა იმ სოციალური უსამართლობის წინააღმდეგ, რაც ამ ქვეყანაში დროთა განმავლობაში უფრო მეტად მწვავდება.
ჩვენ გვაქვს იმის შესაძლებლობა, რესურსი და უნარები, რომ პირველ მაისს და მშრომელთა მოძრაობებს დავუბრუნოთ თავისი მნიშვნელობა“- ნათქვამია დამოუკიდებელი პროფესიული კავშირის, „ლაბორის“ განცხადებაში.
ბათუმში კერძო კომპანიაში დასაქმებულმა ტაქსის მძღოლებმა უკვე სამჯერ გამართეს საპროტესტო აქცია. ისინი შრომის პირობების გაუმჯობესებას და ასევე ტარიფების გაზრდას მოითხოვდნენ.
თუმცა, როგორც მძღოლები აცხადებდნენ, ამ დრომდე დამსაქმებლების მხრიდან არ ყოფილა შესაბამისი რეაგირება მათ მოთხოვნებზე, ამიტომ, მათივე თქმით, ისინი გააგრძელებენ საკუთარი შრომითი უფლებების დაცვას.
______________________
მთავარ ფოტოზე: ტაქსის მძღოლების საპროტესტო მსვლელობა ბათუმში, 2026 წლის აპრილი.
ამბასადორი აილენდ ბათუმისა და Exclusive Poland-ის თანაპარტნიორობით, ვარშავაში, ექსკლუზიური საინვესტიციო ღონისძიება გაიმართა, რომელიც პროექტის საინვესტიციო შესაძლებლობების წარდგენას მიეძღვნა.
შეხვედრაზე წარმოდგენილი იყო ამბასადორის კუნძულის კონცეფცია, განვითარების პერსპექტივები და ის საინვესტიციო მოდელი, რომელიც პროექტს განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ანიჭებს, ქვეყნისა და მთლიანად შავი ზღვის რეგიონისთვის.
„ჩვენ გვსურდა, ინვესტორებისთვის დეტალურად გაგვეცნო ის ეკონომიკური ფუნდამენტი, რაც საქართველოს დღეს გლობალურ საინვესტიციო რუკაზე გამოარჩევს. ამბასადორი აილენდი სტრატეგიულ აქტივს წარმოადგენს, სადაც ინოვაციური საინჟინრო გადაწყვეტები, ბაზრის გამჭვირვალობა და შავი ზღვის რეგიონის მზარდი შესაძლებლობები ერთიანდება. ვარშავაში გამართულმა დიალოგმა დაადასტურა, რომ საერთაშორისო ინვესტორები ეძებენ სწორედ ასეთ სტაბილურ და მაღალტექნოლოგიურ შესაძლებლობებს, რომელთაც გრძელვადიანი ღირებულების შექმნა შეუძლიათ.” – განაცხადა მარიუშ გაჯევსკიმ Exclusive Poland-ის მმართველმა პარტნიორმა.
ღონისძიების ფარგლებში ინვესტორები გაეცნენ ინფორმაციას ამბასადორის კუნძულის მიმდინარე პროგრესის შესახებ და წარედგინათ დეტალური ინფორმაცია ისეთ საკითხებზე, როგორებიცაა: პროექტის გენერალური გეგმა და დივერსიფიცირებული საინვესტიციო მოდელები, რომლებიც მორგებულია ქართული ბაზრის მზარდ მოთხოვნებზე.
მითების დეტექტორი აქვეყნებს კვლევას, რომლის მიხედვითაც, სოციალურ ქსელში, დიუშენის სამკურნალო მედიკამენტის წინააღმდეგ მიმართული კამპანიის მიღმა AI გენერირებული ტროლები დგანან.
დიუშენის კუნთოვანი დისტროფიით (DMD) დაავადებული ბავშვების მშობლები რამდენიმე თვეა საპროტესტო აქციებს მართავენ თბილისში და სახელმწიფოს სთხოვენ დააფინანსოს დიუშენის სამკურნალო მედიკამენტების ქვეყანაში შემოტანა.
ბოლო 10 დღეა სახელმწიფო კანცელარიის წინ მშობლები ღამეს ათევენ და ირაკლი კობახიძესთან შეხვედრას ითხოვენ.
პროცესის პარალელურად, სოციალურ ქსელში გამოიკვეთა დიუშენის სინდრომის სამკურნალო პრეპარატების წინააღმდეგ მიმართული კამპანია.
მითების დეტექტორის კვლევით, ამ კამპანიაში სახელისუფლებო სარედაქციო პოლიტიკის მედიების და „ქართული ოცნების“ წარმომადგენლების გარდა, ყალბი ანგარიშებიც აქტიურად არიან ჩართულნი.
„სოციალურ ქსელში საეჭვო, კოორდინირებული აქტივობა უკავშირდება რუსთავი 2-ის მიერ 2026 წლის 20 და 23 აპრილს გამოქვეყნებულ პოსტებს დიუშენის სინდრომის თემაზე. აღნიშნული პოსტები მოიცავს როგორც სამეცნიერო კვლევის აღწერას (ვირთაგვაზე შექმნილი მოდელი და ექსპერიმენტული მედიკამენტის ტესტირება), ისე კახა კალაძის განცხადებას, სადაც ის კითხვის ნიშნის ქვეშ აყენებს კონკრეტული პრეპარატის უსაფრთხოებასა და ეფექტიანობას.
ამ პოსტების ანალიზი მიუთითებს, რომ არაავთენტური ანგარიშები კონკრეტული სახელისუფლებო გზავნილების მიმართ მხარდაჭერის გაზრდას პოსტის მოწონებების (ლაიქების) და კოორდინირებული არაავთენტური ქმედების (CIB) გზით ცდილობენ.
კვლევის ფარგლებში, გამოვლინდა 75 ყალბი ანგარიში, რომლებიც მათი ქცევის მიხედვით, 2 კატეგორიად შეგვიძლია დავაჯგუფოთ:
1.არაავთენტური ანგარიშები, რომლებიც ფეისბუკ-გვერდებთან „აი, პოლიტიკა“ და „არ აგარევინებთ“ არიან დაკავშირებული და მეტწილად პოსტებზე რეაქციების გამოხატვით შემოიფარგლებიან. აღნიშნული გვერდები, თავის მხრივ, ხელისუფლების მხარდამჭერ, „ნეიტრალური საქართველოს“ ლიდერს ვატო შაქარაშვილს და გია გაჩეჩილაძის მოძრაობას „არ აგარევინებთ“ უკავშირდება.
ეს ანგარიშები წარსულში ასევე გამოიყენებოდა საქართველოს ხელისუფლების მიმართ BBC-ის კრიტიკული გამოძიების წინააღმდეგ სამთავრობო მედიების (რუსთავი 2-ის და ტვ იმედის) ზოგიერთ პოსტზე მოწონებების გზით ჩართულობის გასაზრდელად,“ – ნათქვამია მითების დეტექტორის კვლევაში.
2.„მითების დეტექტორის” მიერ ადრე გამოვლენილი ანგარიშები, რომლებიც სხვადასხვა დროს ჩართული იყვნენ პროევროპული პროტესტის დისკრედიტაციის კამპანიებში,“ – წერს მითების დეტექტორი.
„მითების დეტექტორის“ განმარტებით, მათ მიერ გამოვლენილი ყალბი ანგარიშები შემდეგი ნიშნებით ხასიათდებიან:
„75 ყალბი ანგარიშიდან 47 ხელოვნური ინტელექტის მიერ გენერირებულ იდენტურ ფოტოს მცირედი მოდიფიცირებით იყენებს, 28 ანგარიში კი სხვადასხვა სოციალურ ქსელში რეგისტრირებული მომხმარებლების ფოტოებს იყენებს;
ამ 28 ანგარიშიდან 17 „მითების დეტექტორის“ მიერ წარსულში გამოვლენილ დისკრედიტაციის კამპანიებშიც იყო ჩართული;
75 ანგარიშიდან 47-ს პროფილის ფოტო 2026 წლის აპრილში აქვს ატვირთული, 26-ს კი 2025 წელს, რაც ანგარიშის შექმნის თარიღთან უნდა იყოს დაკავშირებული;
75 ანგარიშიდან 70-ს სამუშაო ადგილად საქართველოში არსებული სხვადასხვა კომპანია აქვს მითითებული.
რაც შეეხება ფეისბუქზე ამ ანგარიშების ქცევას: ყალბი ანგარიშები აქტიურად იწონებენ რუსთავი 2-ის მიერ 20 და 23 აპრილს გამოქვეყნებულ პოსტებს დიუშენის სინდრომის შესახებ. პოსტები ეხება როგორც მიმდინარე სამეცნიერო კვლევებს, ისე კახა კალაძის განცხადებას, რომელიც კითხვის ნიშნის ქვეშ აყენებს კონკრეტული მედიკამენტის უსაფრთხოებასა და ეფექტიანობას“.
„მითების დეტექტორი“ ცალკე გამოჰყოფს ხელოვნური ინტელექტით გენერირებული ანგარიშებს და წერს, რომ რუსთავი 2-ის პოსტებზე ხელოვნურად შექმნილი ჩართულობა აჩენს ეჭვს, რომ საქმე გვაქვს კოორდინირებულ არაავთენტურ ქცევასთან, რომლის ძირითადი მიზანი ონლაინ აქტივობის ხელოვნურად გაზრდაა.
„იმ ანგარიშების პროფილების ფოტოები, რომლებიც ამ პოსტებს „იწონებენ“, არა რეალური ადამიანები, არამედ, სავარაუდოდ, ხელოვნური ინტელექტის გამოყენებით შექმნილი პროფილებია.
მიუხედავად იმისა, რომ ასეთი სურათები რეალისტურ შთაბეჭდილებას ტოვებს, მათში შეინიშნება განმეორებადი ვიზუალური ნიშნები.
სავარაუდოდ, თავდაპირველად შერჩეულია რამდენიმე ძირითადი ფოტო და შემდეგ ამ ფოტოების სხვადასხვა ვარიაციით მიღებულია მრავალი განსხვავებული გამოსახულება. ცვლილებები მოიცავს სახის გამომეტყველების მინიმალურად კორექტირებას (მაგალითად, ღიმილის დამატებას), აქსესუარების (საყურე, სათვალე) დამატება/მოშორებას, თმის ვარცხნილობისა და განათების ცვლილებას. შედეგად ვიზუალურად განსხვავებული, თუმცა ერთმანეთთან აშკარად დაკავშირებული სურათების სერია არის შექმნილი. აღნიშნული ფოტოები ხელოვნური ინტელექტის ამომცნობი ხელსაწყოს – HIVE-ის გამოყენებითაც გადამოწმდა, რომელმაც დაადასტურა, რომ გამოსახულებები ხელოვნური ინტელექტით იყო გენერირებული,“- ნათქვამია კვლევაში.
ქობულეთში ფრინველების არალეგალური სასაკლაო აღმოაჩინეს. ინფორმაციას სურსათის ეროვნული სააგენტო ავრცელებს დღეს, 30 აპრილს.
„ინდივიდუალური მეწარმე ნ. ჟ. საცხოვრებელი სახლის ეზოში, კუსტარულად მოწყობილ სივრცეში ფრინველს კლავდა სავალდებულო აღიარებისა და ვეტერინარული ზედამხედველობის გარეშე.
ბიზნესოპერატორი დაჯარიმდა და შეუჩერდა საწარმოო პროცესი კრიტიკული შეუსაბამობების აღმოფხვრამდე, საქმიანობის აღიარებამდე და რეგისტრაციამდე,“ – აღნიშნულია სურსათის ეროვნული სააგენტოს მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში.
საქართველოს გაზის ტრანსპორტირების კომპანიის ცნობით, ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში ცენტრალური გაზსადენის დაზიანებული მონაკვეთის სალიკვიდაციო სამუშაოები წარმატებით დასრულდა და მიმდინარეობს ბუნებრივი აირის მიწოდების აღდგენის პროცესი.
გუშინ, 29 აპრილს, დილის ექვსი საათიდან, გაზსადენზე დაზიანების გამო, გაზი არ მიეწოდებოდა ბათუმისა და ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტებს. დღეს. 30 აპრილს, ბათუმში ბუნებრივი აირის მიწოდება რიგ ქუჩებზე დაიწყო.
კომპანია „სოკარის“ ცნობით, ბუნებრივი გაზის მიწოდება ეტაპობრივად დაიწყო და სრულად აღდგება 2 მაისის 20:00 საათამდე.
კომპანია „სოკარ ჯორჯია გაზი” აბონენტებს მოუწოდებს, დაკეტილ მდგომარეობაში იქონიონ ბინებში არსებული გაზის ონკანები და უყურადღებოდ არ დატოვონ გაზის დანადგარები.
საკონსტიტუციო სასამართლომ არაკონსტიტუციურად მიიჩნია სამართლებრივი ნორმები, რომლებიც განსაზღვრავს იძულებითი ფსიქიატრიული მკურნალობის საფუძვლებს, სისხლის სამართლის საქმის განმხილველი სასამართლოს უფლებამოსილებას, გამოიყენოს იძულებითი ფსიქიატრიული მკურნალობა.
საკონსტიტუციო სასამართლომ დაადგინა, რომ „არსებული საკანონმდებლო მოწესრიგების პირობებში, იძულებითი ფსიქიატრიული მკურნალობის გაგრძელების საკითხის გადაწყვეტა ფაქტობრივად რჩება მხოლოდ ერთი კონკრეტული სამედიცინო დაწესებულების ფარგლებში – ეფექტიანი სასამართლო კონტროლისა და მოწვეული ექსპერტების ქმედითი ჩართულობის გარეშე, რაც ქმნის იძულებითი მკურნალობის უსაფუძვლო გახანგრძლივების საფრთხეს.
სასამართლო მიიჩნევს, რომ განსახილველი სამართლებრივი ურთიერთობის მომწესრიგებელი კანონმდებლობა არ შეიცავს საკმარის გარანტიებს, სამართლებრივი რეაგირების ეფექტიან მექანიზმებს, რომლებიც რეალურად და ქმედითად უზრუნველყოფს პირის დაცვას იძულებითი მკურნალობის გაუმართლებელი გახანგრძლივებისგან.
ეს გადაწყვეტილება მოსამართლეებმა: ვასილ როინიშვილმა, ევა გოცირიძემ, გიორგი თევდორაშვილმა და გიორგი კვერენჩხილაძემ მიიღეს.
მოქმედი კანონმდებლობით: თუ დადგინდა, რომ ბრალდებული დანაშაულის ჩადენისას შეურაცხადი იყო, სასამართლო მხარის შუამდგომლობით წყვეტს მის მიმართ სისხლისსამართლებრივ დევნას.
ამასთან, საქმის განმხილველი მოსამართლე ვალდებულია „ფსიქიკური ჯანმრთელობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 221 მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული საფუძვლების არსებობისას სასამართლო-ფსიქიატრიული ექსპერტიზის დასკვნის საფუძველზე, იმავე განჩინებით გადაწყვიტოს ამ პირისთვის იძულებითი ფსიქიატრიული მკურნალობის ჩატარების საკითხი.
მოსამართლე განჩინებით განსაზღვრავს იძულებითი ფსიქიატრიული მკურნალობის ვადას. ეს ვადა არ უნდა აღემატებოდეს 4 წელს.
სახალხო დამცველი ამ სარჩელში წერდა ერთ კონკრეტულ ისტორიაზე, სადაც მოქალაქე ძარცვაში იყო ბრალდებული. ექსპერტიზის დასკვნით დადგინდა, რომ მართლსაწინააღმდეგო ქმედების ჩადენის დროს განმცხადებელი დაავადებული იყო პარანოიდული შიზოფრენიით.
თბილისის საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სისხლისსამართლებრივი დევნა არ უნდა დაიწყოს, ხოლო დაწყებული დევნა უნდა შეწყდეს, თუ პირი დანაშაულის ჩადენისას შეურაცხი იყო, რაც დადასტურებულია სასამართლო-ფსიქიატრიული ექსპერტიზის დასკვნით.
„იძულებითი მკურნალობის ვადის განსაზღვრისას, სასამართლომ ყურადღება მიაქცია ბრალდებულის ფსიქიკური ჯანმრთელობის მდგომარეობას, რომელიც, დასკვნის მიხედვით, წარმოადგენდა სოციალურ საშიშროებას და სტაციონარში მოთავსებისთვის განსაზღვრა 2 წლიანი ვადა…
ამრიგად, ქართული კანონმდებლობის შესაბამისად, შეურაცხადობის შემთხვევაში, სისხლისსამართლებრივი დევნა წყდება. შესაბამისად, სასამართლო არ ადგენს, პირის ბრალეულობის საკითხს. მეტიც, იძულებითი მკურნალობის მომწესრიგებელი ნორმების ანალიზი ცხადყოფს, რომ პირის მიერ სავარაუდოდ ჩადენილი ქმედება, არ წარმოადგენს მისთვის იძულებითი სტაციონარული დახმარების დანიშვნის თვითკმარ საფუძველს. იძულებითი ფსიქიატრიული მკურნალობის საჭიროება ეფუძნება მომავალი საფრთხეების შეფასებასა და პრევენციას და არ არის საკმარისი მხოლოდ წარსულში, სავარაუდოდ ჩადენილი ქმედების არსებობა.
მართალია, სსსკ-ის 191-ე მუხლის 21 ნაწილი ითვალისწინებს მოსამართლის ვალდებულებას, განჩინებაში მიუთითოს, რომ იძულებითი ფსიქიატრიული მკურნალობა შეიძლება შეწყდეს დადგენილ ვადაზე ადრე, „ფსიქიკური ჯანმრთელობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 221 მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული საფუძვლების აღმოფხვრისთანავე. მიუხედავად ამისა, მიგვაჩნია, რომ ამგვარი დათქმა არ წარმოადგენს პაციენტის უფლებებისა და მისი სტაციონარში ყოფნის გაუმართლებელი გახანგრძლივებისგან დაცვის ისეთივე ეფექტურ საშუალებას, როგორსაც არანებაყოფლობითი მკურნალობის პირობები ითვალისწინებენ,“ – წერდა სარჩელში სახალხო დამცველი.
მოსარჩელე მხარე განმარტავდა, რომ პირი დაწესებულებაში შესაძლებელია დარჩეს მაშინაც, როდესაც იგი აღარ საჭიროებს მკურნალობას. აღნიშნული იწვევს ადამიანის ღირსების ხელყოფას და არანებაყოფლობით ფსიქიატრიულ მკურნალობას დაქვემდებარებულ პირებთან შედარებით ადგენს დისკრიმინაციულ მოპყრობას.
პარლამენტის მტკიცებით კი, იძულებითი ფსიქიატრიული მკურნალობის პროცედურა იძლევა ინდივიდუალური შეფასების, მკურნალობის საჭიროების დროულად გადახედვისა და შეწყვეტის შესაძლებლობას, რის გამოც იგი არ შეიძლება მივიჩნიოთ ადამიანის ღირსების ხელმყოფ ინსტიტუტად. იმავდროულად, იძულებით მკურნალობას დაქვემდებარებული პირები, მათგან მომდინარე მომეტებული საფრთხის გათვალისწინებით, არ შეიძლება მიჩნეულ იქნენ არანებაყოფლობით მკურნალობას დაქვემდებარებული პირების არსებითად თანასწორ პირებად.
საკონსტიტუციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ იძულებითი ფსიქიატრიული მკურნალობის ბუნების, მისი ადამიანის ფუნდამენტურ უფლებებსა და თავისუფლებებში ჩარევის ინტენსივობის და სახელმწიფოს ინსტიტუციური კონტროლის გათვალისწინებით, აღნიშნული მკურნალობის ხანგრძლივობამ, პაციენტის უფლებრივი მდგომარეობის დაცვისთვის აუცილებელი საპროცესო გარანტიების არარსებობის პირობებში, შეიძლება მიაღწიოს საქართველოს კონსტიტუციის მე-9 მუხლის მე-2 პუნქტით აკრძალული არაადამიანური ან დამამცირებელი მოპყრობის ზღვარს იმ შემთხვევაში, როდესაც იგი არ ეფუძნება პირის ფსიქიკური მდგომარეობის რეალურ საჭიროებას და მიმდინარეობს მაშინ, როდესაც აღარ არსებობს მკურნალობის გაგრძელების ობიექტური აუცილებლობა.
საკონსტიტუციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ პროცედურული გარანტიების არსებობაზე, რომელთა ერთობლიობამაც, რეალურად, უნდა უზრუნველყოს იძულებითი მკურნალობის უსაფუძვლო გახანგრძლივების პრევენცია.
სასამართლომ, ამგვარ აუცილებელ სამართლებრივ გარანტიებად მიიჩნია, სასამართლო კონტროლის არსებობის ვალდებულება.
სასამართლომ სადავო ნორმების ძალადაკარგულად გამოცხადება გადაავადა 2026 წლის პირველ ნოემბრამდე, რათა კანონმდებელს მიეცეს გარკვეული ვადა გადაწყვეტილების იმპლემენტაციისათვის საჭირო საკანონმდებლო ცვლილებების განსახორციელებლად.
ამ პერიოდამდე პარლამენტმა ამ კუთხით არსებული კანონმდებლობა უნდა შეცვალოს.
შინაგან საქმეთა სამინისტროს ცნობით, ცეცხლსასროლი იარაღისა და საბრძოლო მასალის მართლსაწინააღმდეგო შეძენა-შენახვისა და გასაღების ბრალდებით 14 პირი დააკავეს, 2 კი მხილებულია.
უწყების მიერ გავრცელებული ინფორმაციის თანახმად, რამდენიმე პირი ბათუმის პორტისა და სარფის საბაჟოს ტერიტორიაზე დააკავეს ქვეყანაში საბრძოლო მასალის და ასაფეთქებელი ნივთიერების შემოტანის ბრალდებით.
„პოლიციამ ბრალდებულები „ბათუმის პორტისა“ და საბაჟო გამშვებ პუნქტ „სარფის” ტერიტორიაზე დააკავა. მათი მართვის ქვეშ არსებული ავტომობილების დეტალური დათვალიერებისას კი ამოღებულია 2 ხელყუმბარა, 2 კაფსულ-დეტონატორი და სხვადასხვა მოდელის ცეცხლსასროლი იარაღისთვის განკუთვნილი 150-მდე ვაზნა“ – წერს სამინისტრო.
ამავე დროს, შსს-ს ცნობით, პოლიციელების მიერ ბრალდებულების პირადი, საცხოვრებელი სახლებისა და დამხმარე სათავსოების ჩხრეკის შედეგად, ნივთმტკიცებად ამოღებულია სხვადასხვა მოდელის ცეცხლსასროლი იარაღები, საბრძოლო მასალა და ასაფეთქებელი მოწყობილობა.
გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 236-ე მუხლით მიმდინარეობს, რაც 9 წლამდე ვადით თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.
გარემოს ეროვნული სააგენტოს აჭარის რეგიონული ჰიდრომეტეოროლოგიური ობსერვატორიის ინფორმაციით, 30 აპრილის 21 საათიდან პირველი მაისის 21 საათამდე ბათუმსა და მთლიანად აჭარაში მოსალოდნელია ცვალებადი მოღრუბლულობა, უმეტესად უნალექოდ.
იქროლებს ცვალებადი მიმართულების ქარი 10-15 მეტრი წამში.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 30 აპრილამდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 330 290 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში + 1 470. ამ მონაცემებში შედის როგორც დაღუპულები, ასევე დაჭრილები]
ტანკი – 11 901 ერთეული [+7]
ჯავშანტექნიკა – 24 493 ერთეული [+7]
საარტილერიო სისტემა – 40 944 ერთეული [+119]
MLRS – 1 756 ერთეული [+1]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 356 ერთეული [+0]
თვითმფრინავი – 435 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 352 ერთეული [+2]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 263 360 ერთეული [+1 327]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 4 579 ერთეული [+0]
გემი/ნავი – 33 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 2 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 92 606 ერთეული [+375]
სპეცტექნიკა – 4 148 ერთეული [+2]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე სტატისტიკური ინფორმაცია 2026 წლის 25 თებერვლის შემდეგ აღარ განუახლებია რუსეთს.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ ტელეგრამ არხზე ბოლოს გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 25 თებერვლამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
670 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
117 299 უპილოტო საფრენი აპარატი
651 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
27 873 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 674 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
33 474 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
55 252 სპეციალური სამხედრო მანქანა
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
ამასთან, აღნიშნულ მონაცემებთან ერთად რუსეთის თავდაცვა, უკრაინის და რუსეთის არმიის ცოცხალი ძალის საერთო დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს. უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ მონაცემებს არ აქვეყნებს არც უკრაინა.
28 აპრილს ირაკლი კობახიძემ „ტვ პირველთან“ თქვა, რომ ნახევარი კილოგრამი რბილი ხორცი 10 ლარი ღირს. რას ფიქრობს ხალხი ამაზე ბათუმში? – ნახეთ „ბათუმელების“ ქუჩის გამოკითხვა.
„ქართული ოცნება“ ცვლის კანონს „შვილად აყვანისა და მინდობით აღზრდის შესახებ“.
კერძოდ, შვილად აყვანის მსურველ პირებს, თავიანთი სოციალურ ეკონომიკური მდგომარეობის დასადასტურებლად, სოცდაუცველთა ბაზაში რეგისტრაცია აღარ მოუწევთ. ისინი თავად შეაგროვებენ დოკუმენტაციას, წარადგენენ ჯანდაცვის სამინისტროში და შემდეგ პროცედურებს მიჰყვებიან.
ამჟამად მშვილებელთა რეესტრში რეგისტრირებულია 1571 მშვილებელი პირი/ოჯახი.
რა იცვლება
არსებული კანონით შვილად აყვანის მსურველი პირები ვალდებულნი იყვნენ გაევლოთ რეგისტრაცია სოციალურად დაუცველი ოჯახების მონაცემთა ერთიან ბაზაში, სოციალურ აგენტს უნდა შეევსო მათი ანკეტა, შეეფასებინა მშვილებლის/მინდობით აღმზრდელის სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობა, შედეგად ოჯახებს მიეღოთ სარეიტინგო ქულა და შემდეგ ამ ქულების ამონაწერი წარედგინათ ჯანდაცვის სამინისტროში.
საკანონმდებლო ცვლილებით, შვილად აყვანის წესს ბრძანებით განსაზღვრავს საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრი.
აუცილებელი ხდება შვილად აყვანის მსურველმა პირმა შეაგროვოს თავისი სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის ამსახველი ინფორმაცია. კერძოდ, პირის/ოჯახის შემოსავლების, ქონებრივი მდგომარეობისა და სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის ამსახველი დოკუმენტები, მათ შორის, საჯარო და კერძო დაწესებულებებიდან წარმოდგენილი ოფიციალური დოკუმენტაცია.
ამის შემდეგ პროცესი რამდენიმე ეტაპიანია.
პროცესის პირველ ეტაპზე შვილად აყვანის მსურველი პირი უნდა დარეგისტრირდეს მონაცემთა ბაზაში.
მეორე ეტაპზე – შეთავაზებული ბავშვის შვილად აყვანაზე თანხმობის გაცხადებისას, ჯანდაცვის მინისტრის ბრძანებით დადგენილი დოკუმენტაციის საფუძველზე, რომელსაც პირი სამინისტროში წარადგენს, შესაძლებელი იქნება, დადგინდეს მშვილებლის სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის მდგრადობა.
საკანონმდებლო ცვლილების განმარტებითი ბარათის მიხედვით, ეს ბავშვის საუკეთესო ინტერესების უპირატესი გათვალისწინების მიზანს ემსახურება.
მშვილებლად რეგისტრირებული პირი, ვალდებული იქნება გაიაროს შვილად აყვანის სავალდებულო მოსამზადებელი კურსი და მისი გავლის დამადასტურებელი სერტიფიკატი სააგენტოს წარუდგინოს გასაშვილებელი ბავშვის მისთვის შეთავაზებიდან შვილად აყვანის შესახებ დასკვნის შესაბამისი რაიონული (საქალაქო) სასამართლოსთვის წარდგენამდე.
კანონპროექტის ავტორი ჯანდაცვის სამინისტროა.
სამინისტრო განმარტავს ცვლილებების მიზეზს.
„შვილად აყვანისა და მინდობით აღზრდის შესახებ“ საქართველოს კანონში არსებული მიდგომა, რომელიც ადგენს ვალდებულებას, შვილად აყვანის მსურველი პირის მყარი სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის დასადასტურებლად გამოყენებულ იქნეს სოციალურად დაუცველი ოჯახების მონაცემთა ერთიანი ბაზა, შეუსაბამობაშია როგორც საკუთრივ აღნიშნული ბაზის ფორმირების მიზნებთან, ისე – შვილად აყვანისა და მინდობით აღზრდის პროცესის რეალურ საჭიროებებთან.
კანონში ცვლილებების განხორციელების მიზანია, ერთი მხრივ, შემოიღოს გაუმჯობესებული მექანიზმები, რომლებიც რეალურად ასახავს ბავშვის შვილად აყვანის/მინდობით აღზრდის მსურველი პირის სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობისა და მატერიალური კეთილდღეობის დონეს და ხელს შეუწყობს შვილად აყვანის/მინდობის აღზრდის ადმინისტრირების პროცესის გაუმჯობესებას, ხოლო, მეორე მხრივ, სოციალურად დაუცველი ოჯახების მონაცემთა ერთიანი ბაზის გაჯანსაღებას და რეალურ მიზნებთან მის დაახლოებას განაპირობებს,“ – ნათქვამია განმარტებით ბარათში.
კანონპროექტი ძალაში 2026 წლის 1 სექტემბრიდან შევა.
განათლების სამინისტროს შპს „საგანმანათლებლო რესურსები“ 44 900 000 ლარზე გამარტივებულ შესყიდვას ითხოვს. აღნიშნული თანხის დახარჯვას საქართველოს განათლების სამინისტრო სკოლის ფორმების შეკერვაზე აპირებს.
სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოზე განთავსებული ინფორმაციის მიხედვით, 2026-2027 სასწავლო წლისთვის, დაწყებითი საფეხურის მოსწავლეების უნდა შეიკეროს 1 801 000 ერთეული ფორმა. შესყიდვის ღირებულება 44 900 000 ლარით განისაზღვრა.
შესყიდვის მასალების მიხედვით, დაწყებითი საფეხურის მოსწავლეების სასკოლო ფორმის მიწოდების ვადა ორ ეტაპად არის განსაზღვრული.
პირველ ეტაპზე, საქონლის არანაკლებ 30%-ის მოწოდების ვადა არაუგვიანეს 31 ივლისისა განისაზღვრა, მეორე ეტაპი კი – არაუგვიანეს 20 აგვისტოს ჩათვლით.
გამარტივებულ შესყიდვაზე თანხმობის მისაღებად „საგანმანათლებლო რესურსებმა“ სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს მიმართა.
„ოცნების“ მთავრობის განკარგულების პროექტში კი ვკითხულობთ: „სახელმწიფოებრივი და საზოგადოებრივი მნიშვნელობის ღონისძიებების შეზღუდულ ვადებში შეუფერხებლად ჩატარების მიზნით, შპს „საგანმანათლებლო რესურსებს“ მიეცეს უფლება გამარტივებული შესყიდვის საშუალებით განახორციელოს სასკოლო ფორმების სახელმწიფო შესყიდვა“.
„შვილის ყოლა საქართველოში კვლავ რჩება საკმაოდ ძლიერ ღირებულებად, მაგრამ ეს არ ნიშნავს იმას, რომ [წყვილი] გააჩენს ორ ან სამ ბავშვს“, – ამბობს ლელა მენაბდიშვილი, ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის დემოგრაფიისა და სოციოლოგიის ინსტიტუტის მკვლევარი.
რა განაპირობებს საქართველოში შობადობის კრიტიკულად შემცირებას და აქვს თუ არა სახელმწიფოს ოჯახების გაძლიერების პოლიტიკა? – ამ თემაზე ესაუბრა ლელა მენაბდიშვილს „ბათუმელები“.
ლელა მენაბდიშვილი
ქალბატონო ლელა, თქვენი, როგორც სპეციალისტის დაკვირვებით, რა არის საქართველოში შობადობის შემცირების მიზეზი?
შობადობის მაჩვენებელს ყველაზე კარგად ასახავს ერთ ქალზე გაჩენილი ბავშვების რაოდენობა. ანუ, წყვილმა უნდა გააჩინოს მინიმუმ სამი შვილი, რომ შობადობის მატება იყოს ქვეყანაში.
ორი ბავშვი ნიშნავს, რომ მომდევნო თაობა ანაცვლებს წინას. მესამე უკვე არის მატება. როცა ორი ბავშვია, აქ მოსახლეობის აღწარმოება არ ხდება. ჩვენთან სამი შვილი არ არის, ძირითადად არის ორი შვილი.
21-ე საუკუნე ავიღოთ, ამ საუკუნეში პირველი ჩავარდნა გვქონდა 2000-2007 წლებში, როცა ბუნებრივად, შობადობის გზით მოსახლეობა არ იზრდებოდა.
შემდეგი ეტაპი იყო პატრიარქის ინიციატივა, როცა თქვა, რომ მონათლავდა ყოველ მესამე და მომდევნო შვილს და სხვათა შორის, გაამართლა ამ ინიციატივამ – მომდევნო წლებში ქვეყანაში გაიზარდა შობადობის მაჩვენებელი.
გამოდის, მოტივაციისთვის მხოლოდ ეს ინიციატივა ვერ იქნებოდა საკმარისი, რადგან შემდეგ წლებში ხომ ისევ დაიწყო კლება?
ყურადღება უნდა მივაქციოთ იმასაც, რომ პირველი და მეორე ბავშვის რაოდენობა სულ მცირდებოდა. ბუნებრივი კლება ნიშნავს იმას, რომ დაბადებულები უფრო ცოტანი არიან, ვიდრე გარდაცვლილები. ანუ ფაქტობრივად, მოსახლეობა არ იმატებს შობადობის გზით.
მიზეზი ძალიან ბევრია. ყველაზე მეტი კვლევა ამბობს იმას, რომ ბავშვების გაჩენა ადამიანებს ხელს უშლის სამსახურებრივ საქმიანობაში, კარიერულ წინსვლაში. დააკვირდით იმასაც, რომ ქორწინების ასაკმა ძალიან გადაიწია. თუ წინა წლებში ქალის სექსუალური ცხოვრება იწყებოდა ქორწინებით, ახლა ეს სტიგმა მოიხსნა და ქალს შეუძლია ჰქონდეს სქესობრივი ცხოვრება ქორწინების გარეშეც, ისევე როგორც კაცს და ეს აღარ აჩქარებს ქალს.
ქალი ფიქრობს, რომ მოდი, გადავავადებ შვილის გაჩენას, ჯერ ავიწყობ კარიერას, მატერიალურად უზრუნველყოფილი გავხდები და ინდივიდუალურმა ღირებულებებმა წამოიწია წინ.
ეს იმიტომ, რომ რეალურად, ქალი დაუცველია ამ ქვეყანაში და ბუნებრივია, რომ ცდილობს გაძლიერდეს ეკონომიკურად.
დიახ, რა თქმა უნდა, ამანაც იქონია გავლენა. ქალი გახდა უფრო თავისუფალი, დაიწყო განათლების მიღება, წავიდა ევროპაში, ამერიკაში და ცდილობს აიწყოს კარიერა. როცა ქვეყანას გაუჭირდა, მაშინაც ხომ ქალი გავიდა ყველაზე მეტი ქვეყნიდან. ქალი აღარ არის დამოკიდებული კაცზე.
მეორე არის ის, რომ მრავალშვილიანობამ, როგორც ღირებულებამ დაკარგა მნიშვნელობა. შვილის ყოლა კვლავ რჩება საკმაოდ ძლიერ ღირებულებად, მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ გააჩენს ორ ან სამ ბავშვს.
სხვათა შორის, აქამდე ყველა კვლევა აჩვენებდა, რომ სასურველი ბავშვების რაოდენობა იყო სამი. წელს ჩავატარე კვლევა, 100 დასაქმებული ქალი გამოვკითხე და ყველას ჰყავს ერთი ან ორი შვილი და მესამეს გაჩენას აღარ აპირებს.
თავად რას ასახელებდნენ მიზეზად?
ბავშვების აღზრდის სირთულეს.
ეკონომიკური ფაქტორიც ხომ ახდენს ამაზე გავლენას. ძალიან ძვირია ბავშვის კვება, ჰიგიენა, ძვირია ჯანდაცვა…
რაც უფრო მეტი აქვს შემოსავალი მშობელს, მით უფრო მეტს ხარჯავს შვილის გაზრდაზე.
2022 წელს გამოვკითხე ერთი ადამიანი, რომელიც კერძო კომპანიაში ფინანსურ დირექტორად იყო დასაქმებული და 10 000 ლარი ჰქონდა ხელფასი, მაგრამ მითხრა, რომ არ ჰყოფნიდა. იმიტომ, რომ ორი შვილი მყავს, ცოლი არ მუშაობს და მარტო მე ვარ შემომტანიო. ენგელის კანონია ეკონომიკაში, რომელიც გულისხმობს იმას, რომ რაც უფრო მეტია შემოსავალი, მოთხოვნილებაც მეტია.
მსგავსი ხელფასი საქართველოში თანამდებობის პირებს და ერთეულებს აქვთ, მოსახლეობის უმრავლესობა დაბალშემოსავლიანია, სადღაც 700-800 ლარზეც კი მუშაობენ ადამიანები. ეს რამდენად საკმარისია შვილის გასაზრდელად?
ვერ ვიტყვით, რომ საქართველოში სიღარიბე არ არის და გამოკითხულთა უმრავლესობა მიწერს კიდეც, რომ უჭირთ და ფინანსური პრობლემები აქვთ.
გამოკითხვებში მიწერენ, რომ ბინის პრობლემები აქვთ, რომ მუშაობენ და თავისუფალი დრო არ აქვთ. ყველაზე საშინელება ის არის, რომ შემოდგომაზე გამოვკითხე დასაქმებული ქალები და ვკითხე, რამდენ დროს ატარებდნენ საკუთარ შვილებთან. მითხრეს, რომ 3-4 საათს. თუ არ იმუშავებენ, შვილებს ვერ უზრუნველყოფენ. აქ დგას საბავშვო ბაღის პრობლემაც. სახელმწიფო ბაგა-ბაღები არ არსებობს ბავშვი რომ მიიყვანო, კერძო ბაღი ძალიან ძვირია.
ხომ შეიძლება დეკრეტული შვებულება და ანაზღაურება გაიზარდოს? ძალიან რთული სიტუაციაა კერძო კომპანიაში დასაქმებულებისთვის, რადგან დეკრეტულ შვებულებაში გასულ ქალს ადგილს აღარ უნახავენ. ამიტომ, სახელმწიფომ უნდა მიიღოს კანონი, რომ კერძო და საჯარო უწყებებში თანაბარი პირობებით სარგებლობდნენ დასაქმებულები, რადგან ქვეყანაში ასეთი მძიმე მდგომარეობაა, როცა ბუნებრივი მატების ნაცვლად 25 წელიწადში კლება გვაქვს და 1,7-ია შობადობის ჯამობრივი კოეფიციენტი. ფაქტობრივად, აღწარმოება და მშობლების ჩანაცვლებაც კი არ ხდება ამ მაჩვენებლით.
სტატისტიკის ეროვნული სააგენტოს მონაცემებით, დღეს ქვეყანაში 767 185 ქალი და კაცი ცხოვრობს 20-იდან 35 წლის ასაკის. თუმცა, შობადობის მაჩვენებელი გასულ წელს მაინც დაბალი იყო – სადღაც 37 000. რაზეც ვისაუბრეთ, ეს პრობლემები განაპირობებს შობადობის შემცირებას თუ კიდევ სხვა მიზეზიც არსებობს?
ქორწინება საკმაოდ დაბალია იგივე ეკონომიკური პირობების გამო. კაცებს არ შეუძლიათ ოჯახის შექმნა, რადგან არ აქვთ საკმარისი შემოსავალი. გაიხედეთ ქუჩაში, სავსეა ბირჟები კაცებით.
ძალიან დიდი პრობლემა გვაქვს რეგიონებში, ფაქტობრივად დაცარიელებულია. რეგიონის მოსახლეობის თითქმის 35%-ი თბილისში ცხოვრობს. სამი ქალაქი დარჩა – თბილისი, ბათუმი და ქუთაისი, სადაც ყველაზე მეტი მოსახლეობა ცხოვრობს. რეგიონში დარჩნენ მხოლოდ მოხუცები და ვინ შეცვლის მათ? ახალი თაობა აღარ არის. ასობით სკოლაა სოფლებში, რომლებსაც წლებია პირველკლასელი არ მიუღიათ.
2024 წელს 121 425 საქართველოს მოქალაქე გავიდა ქვეყნიდან, 2025-ში 114 374. ალბათ ესეც ახდენს გავლენას შობადობის შემცირებაზე, თქვენ როგორ ფიქრობთ?
ძალიან დიდია ემიგრაციის მაჩვენებელიც. მიდის ხალხი – აქ ვერ ხედავს კეთილდღეობას პერსპექტივაში და იძულებულია წავიდეს. დაბრუნებითაც არავინ ბრუნდება.
2023 წელს, გამოკვლევა რომ ჩავატარეთ დემოგრაფიისა და სოციოლოგიის ინსტიტუტმა რეგიონებში, 2 000 კაცი გამოვკითხეთ თითქმის ყველა რეგიონში და აღმოჩნდა, რომ ამ ოჯახების მეოთხედი იყო წასული ემიგრაციაში. დაბრუნდებიან თუ არა, თუნდაც უახლოესი ხუთი წლის განმავლობაში, არც ამაზე აქვთ პასუხი.
სამაგიეროდ, 2025 წელს საქართველოში 131 501 უცხოელი შემოვიდა. ეს რა გავლენას მოახდენს დემოგრაფიულ სურათზე, თქვენი აზრით?
ბოლო აღწერის მასალები რომ გამოაქვეყნეს თქვეს, რომ საქართველოს მოსახლეობა გაიზარდა და სადღაც 3 მლნ 900 000-მდეა. ეს მატება, ფაქტობრივად, მოხდა უცხოელების ხარჯზე. რუსეთიდან ბევრია ჩამოსული, უკრაინიდანაც არიან შემოსული ომის გამო და სხვა ქვეყნებიდანაც. ბუნებრივია, ეს ადამიანებიც მოხვდნენ ამ აღწერაში. უცხოელების ხარჯზე მოსახლეობის გაზრდა გვინდა?
როგორ ფიქრობთ, ის 37 ათასი ბავშვი, რომელიც წინა წელს დაიბადა, საქართველოს მოქალაქეების შვილები არიან თუ შესაძლოა აქ უცხოელებიც მოიაზრებოდნენ. სადმე არსებობს დიფერენცირებული სტატისტიკა?
სამწუხაროდ, არ გვაქვს ასეთი ინფორმაცია, რადგან ეროვნების ჩაწერა არცერთ დოკუმენტში აღარ ხდება. შესაბამისად, ვერ გავიგებთ დაბადებული ბავშვებიდან რამდენია ვთქვათ ეთნიკურად ქართველი.
ზოგადად, თუ საქართველოში შობადობის ასეთი ტენდენციები გაგრძელდა, ეს იქნება დამღუპველი ქვეყნისთვის. აბსოლუტურად ყველა რეგიონში არის ბუნებრივი კლება და როგორმე უნდა დაეხმაროს სახელმწიფო რეგიონებს, რომ არ მოხდეს ახალგაზრდების გადინება.
გახსოვთ ალბათ ივანიშვილის განცხადება, როცა თქვა, რომ ხელისუფლება აქ ვერ შექმნიდან სამუშაო ადგილებს და საქართველოს მოქალაქეებს შეუძლიათ დასაქმდნენ უცხოეთში. ბოლო წლებში უამრავი რეპრესიული კანონი მიიღეს, აკრძალეს გრანტების მიღება, რაც ეხმარებოდა საქართველოს მოქალაქეებს დასაქმებაში, მცირე ბიზნესის წარმოებაში და ოჯახების შენახვაშიც. ამავდროულად, საუბრობენ იმაზე, რომ შობადობა უნდა გაიზარდოს. თქვენ თუ ხედავთ რეალურ ნაბიჯს, რომელსაც სახელმწიფო მოქალაქის სასარგებლოდ დგამს?
ამ წუთში რეალურ ნაბიჯებს ვერაფერს ვერ ვხედავ, რომ გითხრათ სიმართლე. „უნდა გავმრავლდეთ“ ძახილით ეს პრობლემა არ მოგვარდება, რადგან პრობლემა კომპლექსურია.
სახელმწიფო პოლიტიკა უნდა იყოს ისეთი, რომელიც გაითვალისწინებს ახალგაზრდა ოჯახების ინტერესებს. ახალგაზრდა ოჯახები ითხოვენ, რომ ჰქონდეთ ბინის შეძენის შესაძლებლობა, აღარ უნდათ დედ-მამასთან ცხოვრება და სწორია, რომ უნდათ დამოუკიდებელი ცხოვრება. ამიტომ, უნდა დავწიოთ სესხების პროცენტი და წავახალისოთ ახალგაზრდა ოჯახები, რომ შეძლონ ორი და მეტი ბავშვის გაჩენა.
წავახალისოთ მუნიციპალიტეტებში დარჩენილი ახალგაზრდობა, ხელი შევუწყოთ მეწარმეობის, სოფლის მეურნეობის განვითარებას, რაღაც ისეთი უნდა გააკეთონ სოფლებში, რომ ოჯახები დაინტერესდნენ იქ ცხოვრებით. სამშობლოს სიყვარულიც უნდა ვასწავლოთ ბავშვებს, რადგან სიყვარული არის იმაზე ზრუნვა, რაც შენ გიყვარს ხომ?
ყველამ თუ თავისი წილი აგური არ დადო ამ ქვეყნის მშენებლობაში, არაფერი გამოვა. ჩვენ რომ ვიდგეთ და ვიძახოთ 24 საათი, რომ „ოლიგარქი არაფერს არ გვიკეთებს“ და წავალთ აქედან, გავიქცევით. ის ოლიგარქი აქ დარჩება და იქნება კარგად. ამიტომ, კი არ უნდა გაიქცე, უნდა მობრუნდე, როცა ზურგი გექნება იმის, რომ მყარად დგახარ. შენი განათლებით, შენი ცოდნით უნდა მობრუნდე, რომ შენს ქვეყანას მოახმარო ეს ცოდნა.
როგორ დაბრუნდება, თუ აქ არ შეუქმნის სახელმწიფო განვითარების პირობებს, შვილისთვის წამალს არ მისცემ, დაუძახებს აგენტს, მტერს. ასეთ გარემოში ვინ ისურვებს შვილების ყოლას და ცხოვრებას?
ჩვენც გვეძახდნენ „ჩარეცხილებს“ და სამსახურებიდან გაგვყარეს, მაგრამ მოვტრიალდით და ფეხზე დავდექით. ხელფასს არ გვიხდიდნენ, მაგრამ დემოგრაფიისა და სოციოლოგიის ინსტიტუტი შევინარჩუნეთ. გაქცევა გამოსავალი არ არის.
გამოსავალი არის გზის ძებნა – მოვძებნოთ გონივრული გზა, თორემ თუ ყველა გაიქცევა, აქ დასახლდება სხვა. მე რომ გავიქცე, ჩემი შვილებიც გავიყოლო, ჩვენი ჯიში და ჯილაგი აქ აღარ დარჩება. გადავშენდებით.
ყველა ადამიანს აქვს ღირსეულად ცხოვრების უფლება. ფაქტია, რომ საქართველოში ამის შესაძლებლობას ხალს არ აძლევენ.
კარგ ცხოვრებას სხვა ვერ შეგვიქმნის თუ არ შევქმენით ჩვენ. ცხადია, სახელმწიფომ უნდა დაიცვას თითოეული მოქალაქის უფლება, მაგრამ მოქალაქეც ვალდებულია სასარგებლო იყოს თავისი ქვეყნისთვის. მთავრობა მოდის და მიდის. ნამდვილად არ შეიძლება 8 და 12 წელიწადი იყოს ერთი ხელისუფლება. ხელისუფლებას უნდა ეშინოდეს ხალხის და არა ხალხს ხელისუფლების.
ვისთვის შენდება ამდენი სახლები ქვეყანაში, თუ საქართველოს მოქალაქე ვერ იყიდის? ხომ შეიძლება ბიზნესიც ფიქრობდეს ადამიანებზე.
თიბისი კონცეპტი აგრძელებს იმ პროექტების მხარდაჭერას, რომლებიც ქართულ კულტურულ მემკვიდრეობას ახალ სიცოცხლეს სძენს, უზრუნველყოფს მის შენარჩუნებას და თანამედროვე ფორმით ფართო აუდიტორიისთვის მიწოდებასა და პოპულარიზაციას.
პირველი ქართველი ქალი ჯაზ-მუსიკოსის გიული ჩოხელის ფირფიტის და ლეგენდარული ნანი ბრეგვაძის ვინილის და მისი შემოქმედებისადმი მიძღვნილი წიგნის გამოცემის შემდეგ, თიბისი კონცეპტი ამჯერად, წარმოგიდგენთ ქართული მუსიკის ლირიკის გენიის – ინოლა გურგულიას უნიკალურისაარქივოაუდიოჩანაწერების ვინილების ნაკრებს.
შვიდი ვინილისგან შემდგარი ნაკრები, სხვადასხვა წყაროდან თავმოყრილ, 100 საარქივო აუდიო ჩანაწერს ხუთ ალბომად აერთიანებს. აუდიო ჩანაწერების ნაწილი აქამდე უცნობი იყო ფართო აუდიტორიისთვის. კოლექციის საფუძველი ოჯახში დაცული იშვიათი მაგნიტოფირის ჩანაწერები აღმოჩნდა, სადაც ინოლა გურგულია საკუთარ სიმღერებს ასრულებს. მიუხედავად ტექნიკური ხარვეზებისა, ეს ჩანაწერები განსაკუთრებული ისტორიული და კულტურული ღირებულებით გამოირჩევა.
I ვინილი „გახსოვს?“ – აერთიანებს ადრეულ, შინაურ ჩანაწერებს და ინოლას შემოქმედების საწყის ეტაპს წარმოაჩენს.
II ვინილი – „გამეორებაძნელია“ – მოიცავს კინოს, თეატრისა და ქალაქურ-ხალხურ რეპერტუარს და გამოირჩევა ჟანრობრივი მრავალფეროვნებით.
III ვინილი – „ბედნიერივარ“ – ძირითადად გამოუქვეყნებელ მასალას აერთიანებს. აქვე მოისმენთ ინოლას მიერ მოთხრობილ მისივე ბიოგრაფიის ჩანაწერს.
IV ვინილი – „მოვალდაგიმღერებ“ – ასახავს 2023 წელს აღმოჩენილ ჩანაწერებს.
V ვინილი – „…პირველადიყოსიმღერა“ – მოიცავს შედარებით გვიანდელ ჩანაწერებს და ემოციურად ავტორის შემოქმედებით შეჯამებად აღიქმება.
ინოლა გურგულიას (1929–1977) ქართული მუსიკის ისტორიაში განსაკუთრებული ადგილი აქვს – მომღერალს, კომპოზიტორსა და პოეტს, რომლის შემოქმედებაც დღემდე ინარჩუნებს ემოციურ სიღრმესა და განსაკუთრებულ ესთეტიკას. მისი შემოქმედება, როგორც საავტორო ისე თარგმანებსა და უცხოურ მოტივებზე შექმნილი სიმღერები, უნიკალურ სინთეზს ქმნის ქართულ და მსოფლიო მუსიკალურ კულტურას შორის.
ინოლა გურგულია სიმღერების აღნიშნული ნაკრები წარმოადგენს მნიშვნელოვან კულტურულ მოვლენას, რომელიც არა მხოლოდ ინოლა გურგულიას შემოქმედების ახლებურად აღმოჩენას სთავაზობს მსმენელს, არამედ მომავალ თაობებს უნარჩუნებს ქართული საავტორო სიმღერის ერთ-ერთ ყველაზე ძვირფას მემკვიდრეობას.
თიბისი კონცეპტის მომხმარებლები 15%-იანი ფასდაკლებით შეძლებენ ვინილების ნაკრების შეძენას, მარჯანიშვილის 7-შითიბისი კონცეპტის საკოლექციო მაღაზიაში. ნაკრები, ასევე, ხელმისაწვდომი იქნება მაღაზია „რეტრომანიაში“.
გთხოვთ გაითვალისწინოთ რომ ვინილების ნაკრების რაოდენობა ლიმიტირებულია.
ახალგაზრდა ქალს, რომელიც სტამბოლში, ერთ-ერთ კლინიკაში სიცოცხლისთვის იბრძვის, საზოგადოების დახმარება სჭირდება.
41 წლის თეონა ხოზრევანიძე თურქეთში, სტამბოლში, Hisar ჰოსპიტალში, რეანიმაციულ განყოფილებაშია მოთავსებული.
თეონას ექიმებმა სეფსისის დიაგნოზი დაუსვეს, რომელიც საქართველოში მკურნალობის დროს დაუდგენელი მიზეზით განუვითარდა.
პაციენტის ახლობლების თქმით, პაციენტის მდგომარეობა სწრაფად დამძიმდა, გაუჩერდა თირკმელი – თეონას სამი წლის წინ მამამ თირკმელი გადაუნერგა და ერთი თირკმელით ცხოვრობს.
„იმისათვის, რომ თეონამ იცოცხლოს, საჭიროა სასწრაფო მკურნალობის კურსის ჩატარება, რომელიც ძვირადღირებულია. მაგალითად, დღეისათვის სასწრაფოდ საჭიროა 10 ათასი დოლარი, რომ პირველადი მკურნალობის ხარჯები დავფაროთ.
ოჯახმა ყველაფერი გაიღო მის გადასარჩენად, ცდილობენ რაც დარჩათ გაყიდონ, თუმცა დრო შეზღუდულია და ვერ აგროვებენ საკმარის თანხას, რაც თეონას მკურნალობას ესაჭიროება,“ – უთხრა „ბათუმელებს“ თეონა ხოზრევანიძის ახლობელმა.
ოჯახი დახმარებას საზოგადოებას სთხოვს.
თეონა ხოზრევანიძის დახმარების მსურველებმა შეგიძლიათ ჩარიცხოთ თანხა შემდეგ ანგარიშზე, რომელიც ქვეყნდება ოჯახის თანხმობით:
თიბისი: GE62TB7563845064300125GEL
საქართველოს ბანკი: GE29BG0000000269659900GEL
პირადი ნომერი: 61004026766
მიმღები: ზვიად შაინიძე (თეონა ხოზრევანიძის მეუღლე)
„პირდაპირ ვინმეზე ზეწოლა და წნეხი შეიძლება მართლაც არ არის, მაგრამ ამ წლების განმავლობაში „ქართულმა ოცნებამ“ გასაგებად მიანიშნა იერარქებს, რა შეუძლია. მიუთითა: თვით პატრიარქსაც არ დავინდობთ და ვცადეთ მისი დისკრედიტაცია, თქვენ ხომ წარმოგიდგენიათ, რა მოხდება, თუ შევამჩნევთ, რომ თქვენ არ აკეთებთ იმას, რაც ჩვენ გვსურსო,“ – გვიყვება თეოლოგი მირიან გამრეკელაშვილი. მას სინოდის სხდომასა და პატრიარქობის სამი კანდიდატის შერჩევაზე ვესაუბრეთ.
ახალ პატრიარქს სინოდის 39 წევრიდან მინიმუმ 20-ის მხარდაჭერა სჭირდება. შესაძლებელია უკვე იმის თქმა, ვინ იქნება ახალი პატრიარქი? – მირიან გამრეკელაშვილი ვარაუდობს, რომ პირიქით, მეუფე შიოს გაფართოებულ სხდომაზე შესაძლოა 1 ხმა დააკლდეს და პატრიარქი ვერ გახდეს, რადგან „რუსეთის მხრიდან საფრთხეს ყველა ხედავს“.
„მეუფე შიომ გუნდში დააგროვა რაღაც გამოცდილებები, ინფორმაციები, შეისწავლა ეს ხალხი და მიხვდა, ვის რას შეჰპირდეს, ვის რაზე დაემუქროს… თუ მე მოვალ და არ იქნები მხარდამჭერით დაზღვეული, ამას და ამას გიზამ, ვთქვათ, გადაგიყვან-გადმოგიყვან, ან გეობას დაგაბრალებ. ბევრი რამ შეიძლება იყოს.
იერარქების დიდი ნაწილს შესაძლებელია გულში ურჩევნია შეჩვეული ჭირი რაღაც ახალს. ნებისმიერი სიახლე ბევრ ტკივილთან არის დაკავშირებული. ბევრი თვლის, რომ მეუფე გრიგოლი თუ წამოიწყებს ეკლესიის რაღაცნაირად გაჯანსაღების პროცესს, მათაც მოუწევთ ამას ფეხი აუწყონ, რაღაცები შეცვალონ ეპარქიაში. ბევრს ეს მომენტი არ ხიბლავს, რადგან დამატებითი შრომაა,“ – ამბობს მირიან გამრეკელაშვილი.
არა. არ ვიცით, რა მოხდება, თუმცა რაც სჭირდება მინიმალურად, ის მიიღო და ეს არის ფაქტობრივი მოცემულობა.
ფაქტია, რომ მეუფე შიოსთვის დაიხარჯა ძალიან დიდი რესურსი. სოციალურ ქსელებში იყო დიდი კამპანია, გააკეთეს ცალკე ანგარიშები, ბოტები, ჩატები, რილსები მოამზადეს და აზიარებდნენ მხარდამჭერ მასალას…
ფიქრობთ, რომამანიმოქმედაეპისკოპოსებისარჩევანზე?
არა. ამან არ იმოქმედა. უბრალოდ ამან შექმნა საზოგადოებრივი აზრი, რომ მეუფე შიო ღირსეულია. ეპისკოპოსებზე წესით უნდა ემოქმედა, ასე ვთქვათ, ინდივიდუალური მოგვარების გზას – ყველასთან ინდივიდუალურად მიმდინარეობდა მოლაპარაკებები: თუ დამიჭერ მხარს, მიიღებ ამას და ამას.
სავარაუდოდ, როცა მეუფე შიოს ჯგუფმა მეუფე დანიელის კანდიდატურის წამოყენების საკითხი ჩააგდო – შეგახსენებთ, რომ მართვა-გამგეობის დებულებაში წერია, რომ კანდიდატი უნდა იყოს არაუმეტეს 70 წლისა და გამოიყენეს ეს სიტყვა „უმეტეს“ – გაირკვა, რომ მეუფე დანიელის კანდიდატურის გაყვანას ვერ ახერხებდნენ, სავარაუდოდ, დანიელის ჯგუფი შეუერთდა მეუფე შიოს. მაგის ხარჯზე მიიღო შიომ 20 ხმა.
დანიელის ჯგუფს ჰყავდა სამი გამოკვეთილი ფავორიტი თავიდანვე: თავად მიტროპოლიტი დანიელი, რომელიც დაიბლოკა ასაკის გამო; ისაია, რომელიც დაიბლოკა განათლების გამო და მეუფე ნიკოლოზ ფაჩუაშვილი, რომელიც დაიბლოკა რამდენიმე წლის წინ ჟურნალისტების მიერ გაცხადებული, შეიძლება ითქვას, არაკორექტული ქცევის გამო ახალგაზრდების მიმართ. მაშინ ეს საკითხი ჩაიფარცხა, დღეს ბევრს აღარც კი ახსოვს ეს ამბავი, მაგრამ გასაგებია, რომ იმ შემთხვევაში, თუ ის პატრიარქობის კანდიდატი იქნებოდა, ეს თემა ამოტივტივდებოდა. სავარაუდოდ, ამის ხარჯზე გადალაგდა ხმები ამგვარად.
შვიდ-შვიდი ხმა აიღეს მეუფე იობმა და მეუფე გრიგოლმა და დანარჩენი ოთხი ხმა გადანაწილდა სამ კანდიდატზე: ორი ხმა მიიღო გრიგოლ კაციამ, ერთი – მეუფე დოსითეოს ბოგვერაძემ, არცერთი – მელქისედეკ ხაჩიძემ და ერთიც გაბათილდა, რადგან ბიულეტენი იყო ცარიელი.
ეს მაინც იყო მოსასინჯი კრება და ძალები შესაბამისად გადანაწილდა ისე, როგორც ეს უნდა დაკრისტალიზებულიყო.
ამ კრების სიახლე ის არის, რომ მეუფე დანიელი, მისი კანდიდატურა და მისი გუნდი გამოირიცხა. ახლა ერთმანეთში დაიწყება მოლაპარაკებების სერიები. მაგალითად, მეუფე დოსითეოსი და მელქისედეკის ხმა სავარაუდოდ გადაიხრება გრიგოლისკენ, ან შიოსკენ – ეს არავინ იცის. ყოველ შემთხვევაში იობისკენ გადახრა ნაკლებ სავარაუდოა.
მეუფე შიო ეცდება, რომ გაიმყაროს შედეგები და ამ ორი ბანაკიდან რომელიმეს გადაბირებას ეცდება. შესაბამისად, არც ისინი იქნებიან გულხელდაკრეფილები.
კი, აუცილებლად. ჩემი ვარაუდი ეს არის, რომ ასე მოხდება.
იკვეთება, რომ „ოცნება“ ჩარეულიაამპროცესში? ღიადჩანს „ოცნების“ პროპაგანდისტებისგზავნილები, რომსინოდმამხარიმოსაყდრესუნდადაუჭიროს.
„ოცნების“ პროპაგანდისტები მოქმედებენ. თუ ზემოდან ბრძანება არ არის, თითს არ გაანძრევენ ვინმესთვის, ხომ?
გარდა ამისა, მეუფე შიომ გუნდში დააგროვა რაღაც გამოცდილებები, ინფორმაციები, შეისწავლა ეს ხალხი და მიხვდა, ვის რას შეჰპირდეს, ვის რაზე დაემუქროს. ეს ძალიან მნიშვნელოვანია, როცა კარგად იცნობ მომხრეს და მოწინააღმდეგესაც. მან ვიღაცებს შეიძლება მისცა გარანტია, რომ რაღაც არ მოხდება, თუ ვთქვათ, მე მოვალ, ვიღაცებს კი, პირიქით უთხრა: თუ მე მოვალ და არ იქნები მხარდამჭერით დაზღვეული, ამას და ამას გიზამ, ვთქვათ, გადაგიყვან-გადმოგიყვან, ან გეობას დაგაბრალებ. ბევრი რამ შეიძლება იყოს.
მეუფე იობის წინასაარჩევნო დაპირება არის ის, რომ თუ ის გახდება პატრიარქი, ეცდება, საქართველოში აღადგინოს შუა საუკუნეების დროინდელი, ნაციონალისტურ-კონსერვატორული სიმფონიის მოდელი. ეს გულისხმობს ხელდასხმით მირონცხებულ მეფეს – პატრიარქის მხარდაჭერილ მეფეს და, სავარაუდოდ, საეკლესიო გვარდიის აღდგენას.
ასე რომ, მეუფე იობი თუ გახდება პატრიარქი, მირონცხება მოხდება, აღადგენს მეფეს თუნდაც სიმბოლური თვალსაზრისით და დანარჩენი უკვე მეფემ თავისით უნდა სცადოს, რომ ამ მირონცხებისგან გამოძერწოს რეალური ძალაუფლება. შეძლებს თუ არა ამას, ეს უკვე მასზეა დამოკიდებული.
მეუფე იობი იყო ერთ-ერთი თავგამოდებული, შეიძლება ითქვას, თავგანწირული მხარდამჭერი „ქართული ოცნების“, მაგრამ როდესაც იყო 20 ივნისის მოვლენები [საპროტესტო აქციები, რომელიც მოჰყვა რუსი გავრილოვის საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარის სავარძელში ჩასმას], იობი პირველი ჩაება ეპოქალურად ამ პროცესში. იობის კონსერვატიზმი ეფუძნება ნაციონალისტურ ნარატივს და არა რუსულ ნარატივს. ეს არ არის რუსული ნარატივი. იობი არ არის რუსული კონსერვატიზმის წარმომადგენელი. ის არის ნაციონალისტური კონსერვატიზმის წარმომადგენელი.
ამიტომაც, იობისთვის მიუღებელი აღმოჩნდა ძალადობრივი განუკითხაობა, ხალხის ცემა-ტყეპა უმიზეზოდ, ვინც არ მოსწონს ხელისუფლებას, მისი ცემა, ძალადობა, დაჯარიმება. მაშინ იობმა მთავრობის წინააღმდეგ რამდენიმე გაბედული განცხადება გააკეთა და ამით მოიჭრა გზა „ოცნებასთან“, ჩაკეტა თავისი ეპარქია და გადაწყვიტა, რომ მისთვის დასაყრდენი იყო საპატრიარქოს ტახტის ბრძოლისას არა საერო ხელისუფლება, არამედ მკაცრი რელიგიური, ნაციონალური კონსერვატიზმი და საეკლესიო არმია.
მეუფე შიოს წინასაარჩევნო გზავნილები ასევე არის კონსერვატიზმი, მაგრამ არა ნაციონალისტური კონსერვატიზმი, არამედ ის ეფუძნება, ასე ვთქვათ, რუსულ კულტურულ-პოლიტიკურ იზოლაციონიზმს. იგულისხმება იზოლაციონიზმის შენარჩუნება ევროპასთან, ევროპის ფასეულობით სისტემასთან.
მეუფე შიო ხშირად იმეორებს რუსულ კონსერვატორულ ნარატივში არსებულ პოსტულატებს. ბოლოს ეს შეარბილა, მაგრამ, მაგალითად, ქალის როლზე რომ ნახოთ მისი ქადაგებების სერია და შეადაროთ, რა ხდება რუსულ ეკლესიაში, ნახავთ, რომ იდენტურია. იგივეა უმცირესობებთან მიმართებით – ის რუსეთიდან აკოპირებს ამ გზავნილებს, შემდეგ ფუთავს რელიგიურ-კულტურულ პატრიოტიზმით. მისი აზრით, სამყარო გარდაქმნის პროცესშია და არ იქნება ურიგო, თუ ჩვენ ამ გარდაქმნების მიღმა ვიქნებით.
ალბათ ერთიც და მეორეც. მეუფე შიო ცდილობს, შეუთავსოს სასიამოვნო სავალდებულოს.
შორიდან დაკვირვებით ასე ჩანს, რომ მას გააჩნია გულწრფელი სიმპათია რუსული სივრცის მიმართ, მაგრამ შეიძლება განიცდიდეს გარკვეულ გავლენასაც. რა ტიპის გავლენაა რუსული ეკლესიის და ვის ხარჯზე მოინდომა ეს, ვერავინ ვერ იტყვის.
მეუფე შიო იქ, რუსეთში ფორმირდა და შეიძლება, გულწრფელად მოსწონს და სჯერა, რომ საქართველოსთვის უკეთესი იქნება, თუ ჩვენი ქვეყანა რუსულ კულტურულ სივრცეში დარჩება და მენტალურად დავახლოვდებით.
დიახ, თანხვედრაშია. მეუფე შიოს კიდევ ერთი წინასაარჩევნო დაპირებაა ახლო კავშირი, ახლო კონტაქტი ხელისუფლებასთან.
მეუფე შიო ასევე აპირებს ცვლილებებს ეკლესიის სტრუქტურაში: ახალგაზრდა მღვდლებისგან შექმნა გუნდი, სავარაუდოდ, ესენი არიან დაქორწინებული მღვდლები, რადგან ბერების თემას მეუფე შიო ძალიან სერიოზულად უყურებს და სურს, რომ ეს იყოს გამორჩეული ნაბიჯი ადამიანების ცხოვრებაში, ადვილად არ სურს დაეთანხმოს ადამიანების მხრიდან ბერობის გადაწყვეტილებას, რაც აქამდე ხდებოდა.
ეს განასხვავებს კიდევ მეუფე შიოს მეუფე იობისაგან რადიკალურად. იობი, მაგალითად, ყველას აკურთხებს ბერად, ვინც ამას ეტყვის. მეუფე შიო ცდილობს, რომ ეს აქციოს რაღაც მისტიკური გადაწყვეტილებების კატეგორიად, როგორც ეს ხდება რუსულ ეკლესიაში.
რუსეთში ძალიან ძლიერია ეს ტრადიციული გაგება, თითქოს როდესაც ადამიანი ხდება ბერი, მას შეუძლია წინასწარმეტყველება, ადამიანში სულის დანახვა და ასე შემდეგ. ეს მოდელები ხშირად ფილმებშიც გვხდება, მაგალითად როგორიცაა მხატვრული ფილმი „კუნძული“.
უნდა აღინიშნოს, რომ ორი ეპისკოპოსი, ვისზეც გესაუბრეთ, წარმოადგენს აღმოსავლეთ საქართველოს ეპარქიებს, ხოლო დასავლეთ საქართველოს ეპარქიების წარმომადგენელი გახლავთ ფოთისა და ხობის მიტროპოლიტი გრიგოლი. იგი აშკარად არის რეფორმატორი, რეფორმების მომხრე. მან სცადა თავის ეპარქიაში მოეწყო გარკვეული მოდელი, მაგალითად, საკმაოდ წარმატებული სასწავლებლის შექმნა მოახერხა ისეთ პერიფერიულ ქალაქში, როგორიც არის ფოთი.
ამის მიღმა მეუფე გრიგოლს აქვს ძალიან მკაფიო პოზიციები ბევრ საკითხთან დაკავშირებით. ეს პოზიცია ცნობილია საზოგადოებისთვისაც.
მეუფე გრიგოლი ახსენებს სამოციქულო ტრადიციის შენარჩუნებას. რუსეთის ეკლესია იმყოფება კონსტანტინოპოლის ეკლესიასთან სქიზმაში [განყოფაში], გათიშულობაში საბერძნეთის ეკლესიასთან უკრაინის ავტოკეფალიის საკითხის გამო, თუმცა ითვლება, რომ ეს გათიშულობა არის დროებითი და ოდესმე რუსული მართლმადიდებლური სივრცე და ბერძნულ-კულტურული ეკლესიები კვლავ გაერთიანდებიან.
შეკითხვა ასეთია: თუ რუსეთი წავიდა ვა-ბანკზე, ანუ ამ გათიშულობის საბოლოო გაფორმებაზე, მაშინ ის ეცდება ამ თავის იზოლაციონიზმში თან ჩაიყოლოს რამდენიმე ეკლესია, რომელსაც ის საკუთარ ორბიტაზე მყოფ ეკლესიად განიხილავს, მათ შორის, ალბათ საქართველოსაც. მეუფე გრიგოლი ერთადერთია, ვინც ამ საფრთხეს თავისი სახელი დაარქვა და თავისი წინასაარჩევნო პროგრამის ერთ-ერთ მთავარ ნაწილად აქცია: სწორედ სამოციქულო ტრადიციის შენარჩუნება.
წარმოიდგინეთ, რომ მოხდეს ამგვარი რამ და საქართველოს ეკლესიის წინაშე დადგეს არჩევანი. ამ მომენტში კი, ჩვენი პატრიარქი არ აღმოჩნდეს საკმარისად ძლიერი და დაჰყვეს რუსეთის ნებას. ჩვენი 1700-წლიანი ტრადიცია შეიძლება ერთი ხელის მოსმით დაიკარგოს და ჩვენ აღმოვჩნდეთ მართლმადიდებელი ეკლესიის საერთაშორისო სხეულის მიღმა.
აი, ამგვარი საფრთხე დგას ყველაზე მეტად მეუფე შიოსთან მიმართებაში: თუ მას რუსეთის ეკლესია მოსთხოვს ამის გაკეთებას ოფიციალურად, როგორ იქნება მისი პოზიცია? ამ საკითხზე მას არასოდეს უსაუბრია, თუმცა უთქმელად ჩანს, რომ მეუფე შიო ამ შემთხვევაში გადაიხრება აშკარად მოსკოვისკენ.
მეუფე გრიგოლი ასევე ხედავს საჭიროებას, ეკლესიამ გამოიმუშაოს ერთგვარი სოციალური დოქტრინა: ეკლესიების უმრავლესობას გააჩნია სოციალური დოქტრინა, სადაც ასახულია ტექსტუალური სახით ის, თუ ეკლესია როგორ ხედავს ამა თუ იმ თანამედროვე საკითხს. მაგალითად, რას ნიშნავს ეკლესიისთვის ხელოვნური ინტელექტი, ოჯახი, სიცოცხლის პატივისცემა და ასე შემდეგ.
საქართველოს პატრიარქი ვერანაირად ვერ იქნებოდა იმგვარი დიადი, თავის დროზე მას რომ არ ჰქონოდა სწორება ახალგაზრდა ადამიანებისკენ. ის როგორც კი მოვიდა ეკლესიაში, ერთ-ერთი რაც დაიწყო იყო ახალგაზრდებთან მუშაობა… მეუფე გრიგოლის ხედავს ასე, რომ გვესაჭიროება ქრისტიანები ეკლესიაში, რომელთაც საკუთარი ქრისტიანობა არ აიძულებს, უარი თქვან საკუთარ გარე სამყაროზე. დანარჩენი ორი კი, გვთავაზობს, შევქმნათ გარკვეული ტიპის ქრისტიანული „ბაბლი“.
მეუფე გრიგოლი ამბობს, რომ სამყარო ვითარდება და ეკლესიამ უნდა მოახერხოს ამ სამყაროზე გავლენის მოხდენა.
პატრიარქის ეპოქა იყო ძალიან დიდი, 49 წელი. შემდეგ მეუფე შიოს წილად ხვდა მოსაყდრეობა. იერარქების დიდი ნაწილს შესაძლებელია გულში ურჩევნია შეჩვეული ჭირი რაღაც ახალს. ნებისმიერი სიახლე ბევრ ტკივილთან არის დაკავშირებული. ბევრი თვლის, რომ მეუფე გრიგოლი თუ წამოიწყებს ეკლესიის რაღაცნაირად გაჯანსაღების პროცესს, მათაც მოუწევთ ამას ფეხი აუწყონ, რაღაცები შეცვალონ ეპარქიაში. ბევრს ეს მომენტი არ ხიბლავს – დამატებითი შრომაა.
რუსეთის მხრიდან საფრთხეს ყველა ხედავს. ყველა ამტკიცებს, რომ არ არის პირდაპირი ზეწოლა, მაგრამ „ქართულმა ოცნებამ“ გასაგებად მიანიშნა იერარქებს, რომ ის აგროვებს კომპრომატებს ყველას წინააღმდეგ. მეუფე პეტრეს ინციდენტი, ციანიდის საქმე და სუს-ის კრებსები უნდა განვიხილოთ ერთი საერთო სქემის ნაწილად. თუ ამ ფაქტებს გავიხსენებთ წლების განმავლობაში რაც ხდებოდა, შემდეგ გახდება ბევრი რამ გასაგები.
პირდაპირ ვინმეზე ზეწოლა და წნეხი შეიძლება მართლაც არ არის, მაგრამ წლების განმავლობაში „ქართულმა ოცნებამ“ გასაგებად მიანიშნა იერარქებს, რა შეუძლია. მიუთითა: თვით პატრიარქსაც არ დავინდობთ და ვცადეთ მისი დისკრედიტაცია, თქვენ ხომ წარმოგიდგენიათ, რა მოხდება, თუ შევამჩნევთ, რომ არ აკეთებთ იმას, რაც ჩვენ გვსურსო.
საერთო ჯამში, არავის არ აქვს ჩხუბის და შარის თავი. არავის არ უნდა, თავი იმართლოს, სად და ვისთან ჰქონდა სექსი, ან არ ჰქონია საერთოდ. ეს დელიკატური და უხერხული თემაა და ეს გახადა სწორედ „ოცნების“ მთავრობამ მთავარ სალაპარაკო თემად. ჩვენც დავაშავეთ ყველამ, მათ შორის, ჟურნალისტებმა, ვინც „ოცნებას“ ამაში ავყევით.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის დღევანდელი მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 29 აპრილამდე პერიოდში, რუსეთის არმიის საბრძოლო დანაკარგი არის:
ცოცხალი ძალა – დაახლოებით 1 328 820 ადამიანი [გასულ დღე-ღამეში + 1 180. ამ მონაცემებში შედის როგორც დაღუპულები, ასევე დაჭრილები]
ტანკი – 11 894 ერთეული [+2]
ჯავშანტექნიკა – 24 486 ერთეული [+3]
საარტილერიო სისტემა – 40 825 ერთეული [+54]
MLRS – 1 755 ერთეული [+0]
საზენიტო საბრძოლო სისტემა – 1 356 ერთეული [+2]
თვითმფრინავი – 435 ერთეული [+0]
ვერტმფრენი – 350 ერთეული [+0]
უპილოტო საფრენი აპარატის ოპერატიულ-ტაქტიკური დონე – 262 033 ერთეული [+1 775]
ფრთოსანი რაკეტა [ჩამოაგდეს] – 4 579 ერთეული [+0]
გემი/ნავი – 33 ერთეული [+0]
წყალქვეშა ნავი – 2 ერთეული [+0]
მანქანები და საწვავის ავზები – 92 231 ერთეული [+245]
სპეცტექნიკა – 4 146 ერთეული [+5]
უკრაინის გენერალური შტაბის განცხადებით, საომარი მოქმედებების მაღალი ინტენსივობის გამო მონაცემები იცვლება.
უკრაინის სამხედრო დანაკარგებზე სტატისტიკური ინფორმაცია 2026 წლის 25 თებერვლის შემდეგ აღარ განუახლებია რუსეთს.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ ტელეგრამ არხზე ბოლოს გავრცელებული მონაცემებით, ომის დაწყებიდან 2026 წლის 25 თებერვლამდე პერიოდში სულ განადგურებულია უკრაინის:
670 თვითმფრინავი
283 ვერტმფრენი
117 299 უპილოტო საფრენი აპარატი
651 საზენიტო სარაკეტო სისტემა
27 873 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა
1 674 მრავალჯერადი სარაკეტო გამშვები
33 474 საველე არტილერია და ნაღმმტყორცნი
55 252 სპეციალური სამხედრო მანქანა
ეს ის მონაცემებია, რომელსაც უკრაინა და რუსეთი ოფიციალურად ავრცელებენ, თუმცა ომის პირობებში შეუძლებელია ზუსტად გადამოწმება, რამდენად შეესაბამება მხარეების მიერ გავრცელებული ინფორმაცია დანაკარგების შესახებ რეალურ რიცხვებს.
ამასთან, აღნიშნულ მონაცემებთან ერთად რუსეთის თავდაცვა, უკრაინის და რუსეთის არმიის ცოცხალი ძალის საერთო დანაკარგების შესახებ სტატისტიკას არ აქვეყნებს. უკრაინის არმიის ცოცხალი ძალის დანაკარგების შესახებ მონაცემებს არ აქვეყნებს არც უკრაინა.
