Batumelebi

აშშ-ს რომ არ დაეჭირა მხარი უკრაინისთვის,  ევროპაში ქაოსი დაიწყებოდა – განაცხადა ამერიკის შეერთებული შტატების პრეზიდენტმა ჯო ბაიდენმა „ასოშიეითედ პრესთან“ ინტერვიუში, რომელიც დღეს, 17 ივნისს, გამოქვეყნდა.

ბაიდენს ჟურნალისტმა უკრაინაში მიმდინარე მოვლენებში აშში-ის ჩართვის გადაწყვეტილებასა და შედეგებზე დაუსვა შეკითხვა. ბაიდენმა თქვა, რომ მისთვის თავიდანვე ცხადი იყო, რომ ამ მხარდაჭერას ექნებოდა თავისი ფასი, მაგრამ სხვა არჩევანი უარესი იქნებოდა.

„ნათლად განვაცხადე, რომ ამას ექნებოდა თავისი ფასი. ამისთვის შესაბამისი ფასი იქნებოდა გადასახდელი. მაგრამ სხვა არჩევანი – უმოქმედობა, რაც ჩვენ გვქონდა, იყო უარესი. თუ ის [პუტინი] გადაინაცვლებდა უკრაინაში, აიღებდა უკრაინას და ბელარუსს, სადაც ის არის და სადაც ის წარმოადგენს საფრთხეს ნატოსთვის, ეს ყველაფერი იქნებოდა კიდევ უფრო შემზარავი.

…მე შეერთებული შტატების პრეზიდენტი ვარ. ეს ჩემი პოლიტიკური გადარჩენის საკითხი არაა. ეს საკითხი იმაზეა, თუ რა არის ქვეყნისთვის საუკეთესო.

და რა მოხდება? რა მოხდებოდა, თუ ყველაზე ძლიერი ძალა, ნატო, ორგანიზაციული სტრუქტურა, რომელიც ჩვენ შევქმენით, თავს აარიდებდა რუსულ აგრესიას – ასი ათას სამხედროს, რომელიც საზღვრის მიღმა მიდის, რათა სცადოს, დაიპყროს და გააქროს მთელი ხალხის კულტურა. შემდეგ რა ხდება? ამის შემდეგ რას ვაკეთებთ?

მე ვშიშობდი იმაზე, რაც შემდეგ მოხდებოდა. იქნებოდა ის, რომ იხილავდით ქაოსს ევროპაში. იხილავდით შესაძლებლობას, რომ ისინი [რუსი სამხედროები] გააგრძელებდნენ წინსვლას.

თქვენ უკვე ხედავთ, რასაც აკეთებენ ბელარუსში.

შეხედეთ, რა მოხდებოდა პოლონეთში, ჩეხეთის რესპუბლიკაში და ნატოს ყველა წევრ ქვეყანაში.

მაგალითად, თქვენ იცით, პუტინის მიერ გაცხადებული მიზეზი, თუ რატომ მიიწევდა უკრაინისკენ – რადგან არ სურდა უკრაინის ნატოში გაწევრიანება. მას უნდოდა ნატოს ერთგვარი „ფინეთიზაცია“. ამის ნაცვლად მან მიიღო ფინეთის „ნატოზაცია“ – განაცხადა ბაიდენმა.

აშშ-ის გამოძიების ფედერალური ბიურო და ვაჭრობის დეპარტამენტი იკვლევენ, თუ როგორ მოხვდა ამერიკული ტექნოლოგიური კომპანიების წარმოებული კომპიუტერული ჩიპები იმ სამხედრო ტექნიკაში, რომელსაც რუსეთი უკრაინაში იყენებს.

ამერიკული გამოცემა The Washington Post-ი წერს, რომ ფედერალური ბიუროსა და ვაჭრობის დეპარტამენტის აგენტებმა უკვე დაიწყეს ამერიკული კომპანიების წარმომადგენელთა გამოკითხვა იმის დასადგენად, როგორ აღმოჩნდა დასავლური ჩიპები და კომპონენტები რუსულ სარადარო სისტემებში, დრონებში, ტანკებში, სახმელეთო და საზღვაო შეიარაღებაში.

„ჩვენი მიზანია ბოლომდე მივყვეთ ამ ძაფს, ბოლომდე, ამერიკელ მიმწოდებლებამდე. გავარკვიოთ, როგორ მიაღწია ამ ტექნოლოგიებმა შეიარაღებამდე,“ – უთხრა ვაჭრობის დეპარტამენტის ჩინოვნიკმა გამოცემას.

„ის, რომ რომელიმე კომპანიის ჩიპი სამხედრო ტექნიკაში აღმოჩნდა, ჯერ კიდევ არ ნიშნავს ამ კონკრეტული კომპანიის წინააღმდეგ საქმის წარმოებას“, – დასძინა ოფიციალურმა პირმა. – „ჩვენი გამოძიება ახლა იმას ადგენს, როგორ მიაღწია ამ ჩიპმა შეიარაღებამდე“.

The Washington post-ი აღნიშნავს, რომ უცნობია, კონკრეტულად რა კომპონენტებზეა საუბარი, თუმცა დასძენს, რომ ექსპერტებმა დასავლური წარმოების ელექტროკომპონენტები იპოვეს იმ შეიარაღებაში, რომელსაც რუსეთი უკრაინასთან ომში იყენებს.

გამოცემის ინფორმაციით, უკრაინაში დაზიანებული და ბრძოლაში მოპოვებული რუსული სამხედრო ტექნიკა ბრიტანული კომპანიის CAR-ის ( Conflict armament research) ექსპერტების ჯგუფმა შეისწავლა და 70 ამერიკული და ევროპული კომპანიის მიერ წარმოებული კომპონენტები აღმოაჩინა.

კომპონენტები აღმოჩნდა სამხედრო რადიოსადგურებში, საჰაერო-სადესანტო თავდაცვის სისტემებსა და ფრთოსანი რაკეტების ნარჩენებში, რომლებიც უკრაინელებმა საკუთარ ქალაქებსა და სოფლებში იპოვეს.

გამოცემის ცნობით, კიდევ ერთმა ბრიტანულმა ჯგუფმა (Royal United Services Institute) რადიოჩამხშობ ტექნიკაში აღმოაჩინა ამერიკული კომპანიების – Intel, Analog Devices, Texas Instruments და Onsemi –  წარმოებული კომპიუტერული ჩიპები. ასევე ევროპული, იაპონური და ტაივანური წარმოების ჩიპები.

იმ შეკითხვებს შორის, რომლებსაც აგენტები კომპანიების წარმომადგენლებს უსვამენ, არის: რომელ კონკრეტულ კომპანიებს მიჰყიდეს მათ საკუთარი პროდუქცია და ასევე, ვინ არიან მიწოდების ჯაჭვში ჩართული შუამავლები.

გამოცემა წერს, რომ უკრაინაში აღმოჩენილი ჩიპების ნაწილი ჯერ კიდევ 2014 წლამდე, ყირიმის ანექსიამდეა გამოშვებული, ნაწილი კი – 2020 წელს.

მაგალითად, ჩიპებზე, რომლებიც ლუგანსკის ოლქში, ორ რუსულ სამხედრო რადიომიმღებში იპოვეს, გადაშლილი იყო საიდენტიფიკაციო ნიშნები, რაც ადასტურებს, რომ ვიღაცას „კვალის წაშლა სურდა“. CAR-ის აღმოჩენილ ორ ჩიპზე მითითებულია, რომ ისინი 2019 წელსაა გამოშვებული, მაშინ, როდესაც ყირიმის ანექსიის გამო რუსეთის წინააღმდეგ სანქციების პირველი პაკეტი უკვე მიღებული იყო.

The Washington Post-ი მიუთითებს, რომ წლების განმავლობაში ამერიკული კომპანიებისთვის ლეგალური იყო სტანდარტული კომპიუტერული ჩიპების რუსული სამხედრო მწარმოებლებისთვის მიყიდვა შტატების მთავრობის ნებართვის გარეშე. შესაბამისად, არალეგალური გაყიდვების გამოსავლენად, მნიშვნელოვანია იმის დადგენა, თუ როდის და რა ტიპის ტექნოლოგია მიჰყიდეს რუსეთს ან მის შუამავლებს.

„ათწლეულების განმავლობაში, აშშ მკაცრად აკონტროლებდა მაღალტექნოლოგიური ჩიპების რუსეთისთვის მიყიდვის საკითხს, მათ შორის, იმ ჩიპების, რომლებიც სამხედრო შეიარაღებაში გამოიყენება. ექსპორტიორები ვალდებულნი იყვნენ ხელისუფლებისგან მიეღოთ ნებართვა. ისეთი სტანდარტული ტიპის ელექტრონიკის ექსპორტი, რომელიც კომერციულ პროდუქტებში გამოიყენება, 2014 წლამდე აშშ-ში აკრძალული არ ყოფილა. 2014 წლიდან კი აშშ-ში ექსპორტიორებს რუსეთის სამხედრო მწარმოებლებისთვის სტანდარტული ჩიპების მიყიდვამდეც ლიცენზიის მიღება სჭირდებოდათ“, – აღნიშნავს გამოცემა.

2022 წლის თებერვლიდან, რუსეთის მიერ უკრაინაში შეჭრის შემდეგ, შტატებმა და მოკავშირეებმა რუსეთისთვის ყველა ტიპის ჩიპის მიყიდვა აკრძალეს. 

 მსოფლიოს უდიდესმა კომპანიებმა უარი თქვეს რუსეთისთვის ტექნოლოგიების მიწოდებაზე მას შემდეგ, რაც დასავლეთმა რუსეთისთვის სანქციების დაწესება დაიწყო.

მაისში, სენატში გამოსვლისას, აშშ-ის ვაჭრობის დეპარტამენტის მდივანმა, ჯინა რაიმონდომ განაცხადა, რომ შეერთებული შტატების სანქციებმა რუსეთი იძულებული გახადა, ზოგიერთი სამხედრო ტექნიკისთვის ჭურჭლის სარეცხი მანქანებისა და მაცივრების კომპიუტერული ჩიპები გამოიყენოს.

„გვაქვს ცნობები უკრაინელებისგან, რომ როდესაც ისინი ხელში იგდებენ რუსეთის სამხედრო ტექნიკას, ეს ტექნიკა სავსეა ნახევარგამტარებით, რომლებიც ამოღებულია ჭურჭლის სარეცხი მანქანებიდან და მაცივრებიდან“, – თქვა ჯინა რაიმონდომ.

კომპიუტერის ჩიპები, იგივე ნახევარგამტარები, ის ტვინია, რომელიც თანამედროვე ელექტრონული ტექნიკის უმრავლესობას ამუშავებს. რუსეთი თვითონ ძალიან მცირე რაოდენობით აწარმოებს ამგვარ ჩიპებს და ყოველთვის დამოკიდებული იყო აზიისა და დასავლეთის კომპანიების იმპორტზე.

___

ამავე თემაზე:

ბრიტანეთის გენშტაბის ხელმძღვანელი, ადმირალი ტონი რადაკინი მიიჩნევს, რომ იმ ფონზე, როდესაც რუსეთმა უზარმაზარი დანაკარგი განიცადა, NATO კი ფინეთითა და შვედეთით ძლიერდება, რუსეთმა უკრაინის წინააღმდეგ ომში უკვე სტრატეგიულად წააგო.

„ეს იყო უდიდესი შეცდომა რუსეთის მხრიდან. რუსეთი ვერასოდეს დაიქვემდებარებს უკრაინას,“ – ამბობს ადმირალი BBC-სთან კომენტარში.

რადაკინის აზრით, რუსეთის პრეზიდენტმა ვლადიმერ პუტინმა, შესაძლოა, უახლოეს კვირებში, ტაქტიკურ წარმატებებს მიაღწიოს, თუმცა ამისთვის მას უკვე დასჭირდა თავისი საბრძოლო ძალის 25%-ის გამოყენება.

ადმირალი დასძენს, რომ დაახლოებით 50 ათასი დაღუპული და დაჭრილი სამხედროს ხარჯზე, პუტინმა მხოლოდ ტერიტორიის მცირე ნაწილის დაკავება მოახერხა.

გენერალური შტაბის მეთაურმა ხაზი გაუსვა, რომ დიდი ბრიტანეთი კვლავაც განაგრძობს უკრაინის მხარდაჭერას და მისთვის დიდი რაოდენობით იარაღის მიწოდებას.

გუშინ დიდი ბრიტანეთის თავდაცვის მინისტრმა ბენ უოლესმა განაცხადა, რომ ბრიტანეთმა შეისყიდა და გაარემონტა 20-ზე მეტი თვითმავალი საარტილერიო დანადგარი M109, რომლებსაც ის უკრაინას მიაწვდის.

6 ივნისს კი დიდი ბრიტანეთის თავდაცვის მინისტრმა, უკრაინისთვის M270 ზალპური ცეცხლის რეაქციული სისტემების გადაცემა დააანონსა.

მთავარი ფოტო: ადმირალი ტონი რადაკინი/ფოტო: დიდი ბრიტანეთის სამეფო ფლოტის ფეისბუქგვერდიდან

რუსეთი უკვე დიდი ხანია მიდის ავტორიტარიზმისკენ, თუმცა ომმა ეს პროცესი მნიშვნელოვნად დააჩქარა – მიიჩნევს დიდი ბრიტანეთის დაზვერვა, რომელიც 17 ივნისის რელიზში მთელ ყურადღებას რუსეთში არსებულ ვითარებას უთმობს.

უწყება აღნიშნავს, რომ ბოლო კვირებში დუმამ დაიწყო მუშაობა კანონპროექტზე, რომელიც რუსეთის იმ მოქალაქეებისთვის, ვინც რუსეთის წინააღმდეგ იბრძვის, 20-წლიან პატიმრობას ითვალისწინებს. დაზვერვის ინფორმაციით, უკრაინელ სამხედროებთან ერთად, რუსული არმიის წინააღმდეგ იბრძვის რუსეთის მოქალაქეებისგან შემდგარი „რუსეთის თავისუფლების ლეგიონი“.

„რუსეთის სამხედრო აგრესიის წინააღმდეგ ხმის ამოღებაც კრიმინალიზებულია. მიუხედავად იმისა, რომ გამოკითხვებში რუსების უმრავლესობა მხარს უჭერს „სპეციალურ სამხედრო ოპერაციას“, მოსახლეობის მცირე ნაწილი მაინც ახერხებს პროტესტის გამოხატვას ზოგჯერ აქტიურად, ზოგჯერ კი – პასიურად“, – მიუთითებს ბრიტანეთის დაზვერვა და დასძენს, რომ ომის კრიტიკის გამო რუსეთის არმიის ზოგიერთი მაღალჩინოსანი ხელისუფლებამ აქტიურ მოქმედებებს ჩამოაშორა.

„სკეპტიციზმი, სავარაუდოდ, ასევე, ძლიერია რუსულ ბიზნესელიტასა და ოლიგარქებში. სამიგრაციო განცხადებებით თუ ვიმსჯელებთ, დაახლოებით 15 000 რუსი მილიონერი (აშშ დოლარში) უკვე ცდილობს ქვეყნის დატოვებას“, – აღნიშნავს გაერთიანებული სამეფოს თავდაცვა.

უწყების აზრით, მათ ორი მოტივი ამოძრავებთ – პროტესტი ომის მიმართ და მცდელობა, თავი დააღწიონ დასავლეთის სანქციებით გამოწვეულ ფინანსურ კრიზისს. დაზვერვა ვარაუდობს, რომ თუ ეს პროცესი გაგრძელდება, ის კიდევ უფრო გაზრდის ზარალს, რომელსაც ეს ომი რუსეთის ეკონომიკას მიაყენებს.

რაც შეეხება აქტიური საბრძოლო მოქმედებების ზონას, დიდი ბრიტანეთის დაზვერვა წერს, რომ ბოლო 24 საათის განმავლობაში, რუსეთის ძალები, სავარაუდოდ, ცდილობდნენ, გაეახლებინათ შეტევა პოპასნაიას მიმართულებაზე, საიდანაც ისინი სევეროდენცკში გამაგრებული უკრაინული ძალების ყულფში მოქცევას გეგმავენ.

გუშინდელ სადაზვერვო ცნობარში გაერთიანებული სამეფოს თავდაცვა აღნიშნავდა, რომ სავარაუდოდ, განადგურებულია მდინარე სევერსკი დონეცის ყველა მთავარი ხიდი, რომელიც „სადავო“ ქალაქ სევეროდენცკს უკრაინის კონტროლირებად ტერიტორიებთან აკავშირებს.

საფრანგეთის პრეზიდენტი, ემანუელ მაკრონი აცხადებს, რომ არ გამორიცხავს რუსეთში ჩასვლას, თუმცა ასეთი ვიზიტი, შეიძლება, მხოლოდ „გარკვეული წინაპირობებით“ შედგეს.

მაკრონის კომენტარს ფრანგულ TF1-ზე დაყრდნობით უკრაინული მედია ავრცელებს.

„ვისაც არ ესმის, რატომ განვაგრძობ პუტინთან ლაპარაკს – ამას ვაკეთებდი იმის გამო, რომ ამ პროცესში საფრანგეთის როლს ვხედავ. რუსეთში ვიზიტი? ამისთვის საჭიროა გარკვეული წინაპირობები, გარკვეული ჟესტები პუტინის მხრიდან. მე გავაგრძელებ მასთან საუბარს, უკრაინის პრეზიდენტთან შეთანხმებით და იმ პირობით, რომ ამას რაიმე შედეგი ექნება“.

ემანუელ მაკრონმა დასძინა, რომ ასეთი ვიზიტისთვის, ჯერჯერობით, არცერთი წინაპირობა არ შესრულებულა რუსეთის მხრიდან. მან ასევე აღნიშნა, რომ პრეზიდენტ ვოლოდიმირ ზელენსკისთან მისი ურთიერთობა, რუსულ მხარესთან კონტაქტების გამო, არ გაფუჭებულა.

საფრანგეთის პრეზიდენტი გუშინ გერმანიის, იტალიისა და რუმინეთის სახელმწიფო ლიდერებთან ერთად კიევში იმყოფებოდა. ეს ომის დაწყების შემდეგ, მისი პირველი ვიზიტი იყო უკრაინაში.

ემანუელ მაკრონმა რუსეთთან მოლაპარაკებებზე, გუშინ, კიევში გამართულ ერთობლივი პრესკონფერენციაზეც ისაუბრა.

უკრაინამ თავად უნდა გადაწყვიტოს, როდის დაასრულებს ამ ომს და როდის დაჯდება მოლაპარაკებების მაგიდასთან. მოლაპარაკებების პირობებსა და ფორმატს განსაზღვრავს უკრაინა. გერმანია და საფრანგეთი არ იქნებიან მომლაპარაკებლები უკრაინის ზურგს უკან. ეს არ ხდება და არც მოხდება. ჩვენ ვიქნებით მომთხოვნი შუამავლები, მაგრამ დათმობებს არ მოვითხოვთ,“ – განაცხადა საფრანგეთის პრეზიდენტმა

ის უკრაინას ფინანსური, სამხედრო და ჰუმანიტარული დახმარების გაზრდას დაჰპირდა, ასევე დაჰპირდა, რომ გადასცემს დნმ-ის მობილურს ლაბორატორიას რუსი სამხედროების მიერ ჩადენილი ომის დანაშაულების გამოსაძიებლად.

მთავარი ფოტო: ვოლოდიმირ ზელენსკი და ემანუელ მაკრონი ერთობლივ პრესკონფერენციაზე კიევში/ფოტო: president.gov.ua

კიევში დღეს ერთდროულად ევროპის ოთხი ქვეყნის ლიდერი იმყოფებოდა – საფრანგეთის პრეზიდენტი ემანუელ მაკრონი, გერმანიის კანცლერი ოლაფ შოლცი, იტალიის პრემიერ-მინისტრი მარიო დრაგი და რუმინეთის პრეზიდენტი კლაუს იოჰანისი.

ვიზიტი დღის ბოლოს ერთობლივი პრესკონფერენციით დაასრულდა, თუმცა მანამდე იყო დახვედრა კიევის ვაგზალზე, ირპენის მონახულება და მოლაპარაკებები უკრაინის პრეზიდენტის რეზიდენციაში.

მთავარი ქრონოლოგიურად

• ოლაფ შოლცი, ემანუელ მაკრონი და მარიო დრაგი კიევში ჩადიან, ამავე დღეს ჩადის კიევში რუმინეთის პრეზიდენტი კლაუს იოჰანისი. პოლიტიკოსებს კიევში საჰაეროს განგაში ხვდებათ;
• კიევის ვაგზალზე ჩასვლისა და სასტუმროში მცირეხნიანი შეჩერების შემდეგ, ოთხივე ლიდერმა რუსების მიერ დანგრეული ირპენი მოინახულა. მაკრონმა ნანახს რუსეთის არმიის „ბარბაროსობის კვალი“ უწოდა, შოლცმა „წარმოუდგენელი სისასტიკისა და უაზრო ძალადობის სიმბოლო“;
• დღის 14 საათისთვის კიევში დაიწყო მოლაპარაკებები უკრაინის პრეზიდენტთან ვოლოდიმირ ზელენკისთან. ზელენსკიმ ევროპელი ლიდერები მარიინსკის სასახლეში მიიღო;
• მოლაპარაკებების დასრულების შემდეგ, ცნობილი გახდა, რომ ევროპის ქვეყნების ლიდერებმა ერთხმად დაუჭირეს მხარი უკრაინისთვის კანდიდატის სტატუსის მინიჭებას;
• ცნობილი გახდა უკრაინისთვის დამატებითი სამხედრო დახმარების შესახებ.

დღის ბოლოს ემანუელ მაკრონმა, ოლაფ შოლცმა, მარიო დრაგიმ, კლაუს იოჰანისმა და ვოლოდიმირ ზელენსკიმ ერთობლივი პრესკონფერენცის გამართეს.

რა თქვეს ლიდერებმა – მოკლედ

ემანუელ მაკრონი უკრაინას ფინანსური, სამხედრო და ჰუმანიტარული დახმარების გაზრდას დაჰპირდა, ასევე დაჰპირდა, რომ გადასცემს დნმ-ის მობილურს ლაბორატორიას რუსი სამხედროების მიერ ჩადენილი ომის დანაშაულების გამოსაძიებლად.

პრეზიდენტმა ხაზი გაუსვა, რომ საფრანგეთი, რუსული აგრესიის პირველი დღიდან, მტკიცედ უჭერს მხარს უკრაინას და ის ერთ-ერთი პირველი იყო, ვინც ომის დანაშაულების გამოძიება მოითხოვა.

„ევროპა ომის პირველი დღეებიდანვე თავისუფალი და დამოუკიდებელი უკრაინის მხარეს დადგა, საერთაშორისო სამართლის და გაეროს ქარტიის იმ პრინციპების დაცვის მხარეს, რომელთა უგულებელყოფაც რუსეთმა სრულიად გააზრებულად და ყოველგარი პროვოცირების გარეშე გადაწყვიტა… უკრაინას შეუძლია ჩვენი იმედი ჰქონდეს.

უკრაინამ თავად უნდა გადაწყვიტოს, როდის დაასრულებს ამ ომს და როდის დაჯდება მოლაპარაკებების მაგიდასთან. მოლაპარაკებების პირობებსა და ფორმატს განსაზღვრავს უკრაინა. გერმანია და საფრანგეთი არ იქნებიან მომლაპარაკებლები უკრაინის ზურგს უკან. ეს არ ხდება და არც მოხდება. ჩვენ ვიქნებით მომთხოვნი შუამავლები, მაგრამ დათმობებს არ მოვითხოთ,“ – განაცხადა მაკრონმა.

ერთობლივ პრესკონფერენციაზე ლიდერებმა მოუწოდეს რუსეთს, შეწყვიტოს უკრაინული პორტების ბლოკადა. ემანუელ მაკრონის თქმით, მსოფლიოს სასურსათო კრიზისის საფრთხე რუსეთის აგრესიის პირდაპირი შედეგია.

„მე ჩემს კოლეგებთან ერთად ჩამოვედი კიევში ძალიან ცხადი გზავნილით: უკრაინა ევროპულ ოჯახს ეკუთვნის. ევროპულ საბჭოში მე აუცილებლად გამოვალ ერთიანი პოზიციით და გერმანია მხარს დაუჭერს დადებით გადაწყვეტილებას. ეს ეხება მოლდოვასაც“, – თქვა გერმანიის კანცლერმა პრესკონფერენციაზე.

ოლაფ შოლცმა უკრაინისთვის სამხედრო დახმარებაზეც ისაუბრა:

„გერმანიამ დიდი ხანია დაარღვია თავისი სახელმწიფო ტრადიცია და უკრაინისთვის იარაღის მიწოდება დაიწყო და ჩვენ ამას მომავალშიც გავაგრძელებთ, რამდენ ხანსაც ეს უკრაინას დაჭირდება.

ჩვენ ასევე დავპირდით უკრაინას, რომ მივაწვდით IRIS-ის ჰაერსაწინააღმდეგო სისტემებს, რომლებიც საჰაერო თავდასხმებისგან დაიცავენ მის ქალაქებს. ასევე, შევთანხმდით აშშ-ისთან და დიდ ბრიტანეთთან, რომ უკრაინას გადავცემთ ზალპური ცეცხლის სარაკეტო დანადგარებსაც“.

იტალიის პრემიერ-მინისტრის, მარიო დრაგის თქმით, მშვიდობა უკრაინის პირობებით უნდა დამყარდეს, – „მშვიდობა უნდა დადგეს ისე, როგორც ეს უკრაინას სურს და ის ხანგრძლივი უნდა იყოს“.

მან ხაზი გაუსვა, რომ უკრაინას ევროკავშირში გაწევრიანების პროცეში, იტალიის სრული მხარდაჭერა აქვს:

„ჩვენი შეხვედრის მთავარი გზავნილია, რომ იტალიას სურს უკრაინის ხილვა ევროკავშირის შემადგენლობაში. ჩვენ ერთმნიშვნელოვნად ვუჭეთ მხარს მისთვის კანდიდატის სტატუსის მინიჭებას და შემდეგ ევროკავშირის წევრობას.“

უკრაინის პრეზიდენტმა მადლობა გადაუხადა ოთხი ქვეყნის ლიდერებს და ხაზი გაუსვა მათი ვიზიტის მნიშვნელობას.

„რუსეთს უნდა სურდეს მშვიდობა. სწორედ ამ წუთებში, როდესაც ჩვენ აქ ვიმყოფებით, მარიინსკის სასახლეში, რუსეთის ჯარები განაგრძობენ სასტიკ შეტევებს დონბასში, აძლიერებენ თავის დაჯგუფებებს ხარკოვის ოლქში და ამაგრებენ პლაცდარმებს უკრაინის სამხრეთში. აგრესორმა სახელმწიფომ უნდა გაიზროს, რომ მშვიდობას არ აქვს ალტერნატივა,“ – განაცხადა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ ერთობლივ პრესკონფერენციაზე და იქვე დასძინა, რომ რუსეთი მხოლოდ ახალ საშუალებებს ეძებს, რომ როგორმე ევროპა დააშინოს და უკრაინის მეტი ტერიტორია დაიპყროს.

„არ ვარ დარწმუნებული, რომ დღეს მსოფლიოში არსებობს ლიდერი, რომელსაც შეუძლია, პუტინს ომის შეწყვეტა აიძულოს. არ ვარ დარწმუნებული, რომ დღეს არსებობს ვინმე, ვის მოსასმენადაც რუსეთის პრეზიდენტი მზად იქნება. მეჩვენება, რომ ის ჯერ გადაწყვეტილებას იღებს და მერე უსმენს. “ჯერ გააკეთე და მერე იფიქრე” რეჟიმში ომის დასრულება შეუძლებელია.“

უკრაინის პრეზიდენტმა ასევე აღნიშნა, რომ უკრაინა დასავლეთისგან შეიარაღებას ელოდება, პირველ რიგში კი თანამედროვე რეაქტიული არტილერიისა და ანტისარაკეტო თავდაცვის სისტემებს:

„ასეთი შეიარაღების ყოველი ახალი პარტია – ეს ადამიანების სიცოცხლის გადარჩენაა. ყოველი შეფერხება ან გადადებული გადაწყვეტილება – რუსეთის არმიისთვის მიცემული შესაძლებლობა, დახოცოს ჩვენი მოქალაქეები და გაანადგუროს ჩვენი ქალაქები. არსებობს პირდაპირი კავშირი – რაც უფრო მეტ ძლიერ შეირაღებას მივიღებთ, მით უფრო სწრაფად გავათავისუფლებთ ჩვენს ხალხს, ჩვენს მიწას. უკრაინელი ხალხი – მისი აბსოლუტური უმრავლესობა ელოდება მთელი ჩვენი ტერიტორიის გათავისუფლებას.“

რაზე ილაპარაკა ოთხი ქვეყნის ლიდერმა ვოლოდიმირ ზელენსკისთან

მოლაპარაკებების თემების შესახებ, მოკლე განცხადება პრესკონფერენციამდე თავად უკრაინის პრეზიდენტმა გააკეთა:

• უკრაინის თავდაცვის გაძლიერება
• კოორდინირებული მიდგომა უკრაინისთვის ეკონომიკურ დახმარებასა და ომის შემდგეგ ინფრასტრუქტურის აღდგენაში;
• როგორ აღუდგნენ წინ რუსეთის მიერ გამოწვეულ სურსათის კრიზისს;
• შემდგომი სანქციები რუსეთის წინააღმდეგ – სანქციების მეშვიდე პაკეტი:
• ევროპის მომავალი და უკრაინის ევროინტეგრაცია;
• ფრონტზე არსებული ვითარება – დონბასი, ქვეყნის სამხრეთი და ხარკოვის ოლქი;
• უკრაინის თავდაცვის მთავარი საჭიროებები;
• სამშვიდობო მოლაპარაკებების შესაძლებლობები;
• რუსეთის მიერ უკრაინისთვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურება.

ირპენის შთაბეჭდილებები

რუსეთის არმიის მიერ განადგურებული ირპენის დათვალიერების შემდეგ, ევროპის ლიდერებმა ნანახით აღშფოთება კომენტარებითა და სოციალური მედიის პოსტებით გამოხატეს.

„არ არსებობს სიტყვები იმ წარმოუდგენელი ადამიანური ტრაგედიისა და საშინელი ნგრევის აღსაწერად, რომელიც დღეს ირპენში ვნახეთ. მე კვლავაც მოვუწოდებ ყველას, რომ ყველ რუსი დამნაშავე უნდა დაისაჯოს საერთაშორისო სისხლის სამართლის ნორმების შესაბამისად“, – დაწერა რუმინეთის პრეზიდენტმა.

იტალიის პრემიერმა მარიო დრაგიმ კი პირობა დადო, რომ განადგურებულ ირპენს იტალია ააშენებს.

„ჩვენ ყველაფერს ავაშენებთ. გაანადგურეს ბაღები, საბავშვო ბაღები. ყველაფერი აღდგება. მათ (უკრაინელებმა) უკვე დაიწყეს ეს. მათ ზუსტად იციან, სადაა ობიექტები, რომლებიც ხელახლა უნდა აშენდეს“, – უთხრა მან ჟურნალისტებს და დასძინა, რომ ქალაქის აღდგენაზე მას ადგილობრივებიც ესაუბრნენ. – „მათ გამიზიარეს ტკივილი, იმედები და მითხრეს ისიც, თუ რის გაკეთება უნდათ მომავალში“.

„ბარბაროსობის კვალი“ უწოდა ირპენში ნანახს საფრანგეთის პრეზიდენტმა.

„ირპენი უკრაინაში. ჩვენ ვნახეთ დაცარიელებული ქალაქი და ბარბაროსობის კვალი. ასევე – უკრაინელთა გმირობა, მათ კიევზე რუსეთის არმიის თავდასხმა შეაჩერეს. უკრაინა იბრძვის და მას უნდა ჰქონდეს შესაძლებლობა, გაიმარჯვოს“, – დაწერა ემანუელ მარკონმა ტვიტერზე ირპენის მონახულების შემდეგ.

„როგორც ბუჩა, ირპენიც უკვე დიდი ხანია იქცა რუსეთის ომის წარმოუდგენელი სისასტიკისა და უაზრო ძალადობის სიმბოლოდ. ეს ომი უნდა დასრულდეს“, – ასეთი პოსტი კი ოლაფ შოლცის ტვიტერზე გაჩნდა.

მაშინ, როდესაც მსოფლიო მედიის ყურადღება კიევისკენ იყო მიპყრობილი, ჟურნალ „პოლიტიკოს“ სხვა მნიშვნელოვან საკითხებთან ერთად არც ვოლოდიმირ ზელენსკის ჩაცმულობა გამორჩენია. კრისტოფერ მილერმა, რომელიც გამოცემას აპრილში შეუერთდა და უკრაინის ომს აშუქებს, ტვიტერზე ზელენსკის სამხედრო ჩაცმულობას სპეციალური პოსტი მიუძღვნა.

„ზელენსკი არ ამბობს უარს თავის სამხედრო მწვანე მაისურზე, მაშინაც კი, როდესაც მისი სტუმრები ტრადიციულ კოსტიუმებში არიან გამოწყობილი“.

ევროპელი ლიდერები უკრაინაში დღეს დილით ჩავიდნენ. გერმანული არხის, ZDF-ის ინფორმაციით, ემანუელ მაკრონი, ოლაფ შოლცი და მარიო დრაგი გუშინ ღამით პოლონეთში შეხვდნენ, იქიდან კი უკრაინაში მატარებლის სპეციალური რეისით გაემგზავრნენ. რუმინეთის პრეზიდენტი მათ უკვე უკრაინაში შეუერთდა.

მთავარი ფოტო: ემანურლ მაკრონი, ოლაფ შოლცი და ვოლოდიმირ ზელენსკი/ფოტო: president.gov.ua

წყარო: nv.ua, 24tv.ua, Ukrinform, Ukraynska Pravda.

ბოლო რამდენიმე დღეა უკრაინელი სამხედროები სულ უფრო ხშირად საუბრობენ ოკუპირებული ხერსონის დაბრუნების შესაძლებლობაზე. სწორედ ამ შესაძლებლობებს მიმოიხილავს სააგენტო Reuters-ი 16 ივნისს გამოქვეყნებულ რეპორტაჟში.

„ჩვენ შეგვიძლია 15 წუთში ხერსონში ვიყოთ,“ – ეუბნება ჟურნალისტებს სერგეი, უკრაინის არმიის ოფიცერი. – „სამხრეთი მზადაა, ტექნიკას ველოდებით… ველოდებით ბრძანებას.“

მაშინ, როდესაც კიევში ევროპის ლიდერების ვიზიტი მიმდინარეობს, უკრაინის პრეზიდენტის ოფისის ხელმძღვანელის მრჩეველი, მიხაილო პოდოლიაკი, ხერსონში იმყოფება და იქიდან ცდილობს უკრაინისთვის დამატებითი იარაღის მიწოდების აუცილებლობაში საერთაშორისო საზოგადოების დარწმუნებას.

„ხერსონის რეგიონი. რამდენიმე კილომეტრი რუსეთის პოზიციებიდან. ათობით განადგურებული სოფელი. ჩვენი ბიჭები პოზიციებზე არიან, ძლიერი საბრძოლო განწყობით. შეზღუდული რესურსების მიუხედავად, მტერს უკან ვახევინებთ. მხოლოდ ერთი რამე გვჭირდება – შორსმოქმედი შეიარაღება. ნებისმიერ შემთხვევაში, ჩვენ განვდევნით რუსებს უკრაინის სამხრეთიდან,“ – წერს მიხაილო პოდოლიაკი.

სამხედრო ანალიტიკოსები მიუთითებენ, რომ იმ 30 კილომეტრის დაკავება, რომელიც უკრაინის შეიარაღებულ ძალებს ხერსონთან აშორებს, სერიოზული რაოდენობით შეიარაღებისა და პირადი შემადგენლობის დამატების გარეშე ძალიან რთული იქნება.

„ისეთი მსხვილი ქალაქის აღებას, როგორიც ხერსონია, სერიოზული გადაიარაღება სჭირდება,“ – ამბობს სააგენტოსთან სამხედრო ექსპერტი ოლეგ ჟდანოვი. მისი თქმით, ის შეიარაღება, რასაც ახლა უკრაინა დასავლეთისგან იღებს, „ზღვაში წვეთია.“

სააგენტოს ჟურნალისტების ცნობით, ფრონტის ხაზი ზუსტად ნიკოლაევსა და ხერსონს შორის მდებარე 60-კილომეტრიანი ტრასის შუაში გადის. დღეის მდგომარეობით, აშშ-იდან მიღებული M777 ჰაუბიცების მიუხედავად, უკრაინა შეიარაღებისა და სამხედროების რაოდენობით მაინც მნიშვნელოვნად ჩამორჩება მტერს.

როგორც რამდენიმე დღის წინ ნიკოლაევის ოლქის სამხედრო ადმინისტრაციის ხელმძღვანელმა ვიტალი კიმმა ჟურნალისტებს უთხრა, ძლიერი კონტრშეტევა ხერსონში „მხოლოდ დროის საკითხია“.

ხერსონის დაბრუნების შესაძლებლობაზე გუშინ უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალ-მაიორმა, დმიტრო მარჩენკომაც ისაუბრა. მან აღნიშნა, რომ უკრაინის არმიამ მნიშვნელოვანი დრო დაკარგა, თუმცა ეს ხელს ვერ შეუშლის ქვეყნის შეიარაღებულ ძალებს, დაიბრუნონ ოკუპირებული ხერსონი.

„ჩვენ ძალიან მნიშვნელოვანი დრო დავკარგეთ და მივეცით მტერს საშუალება, იქ გამაგრებულიყო. იქ ახლა ძალიან „კარგად აქვთ აწყობილი“ ცალკეული დანაყოფების მუშაობა. ისინი მონოტონურად, ყოველდღიურად ურტყამენ მნიშვნელოვან წერტილებს და ამით ხალხის დემორალიზებასაც ახერხებენ. ჩვენ რომ საკმარისი ძალები და საშუალებები გვქონოდა, რაც სამწუხაროდ, არ გვაქვს (ტექნიკა, შეიარაღება, არტილერია, სისტემები, მხარდაჭერა ციდან), დამიჯერეთ, ისინი ქერჩის ხიდთან გაჩერდებოდნენ“, – განაცხადა მარჩენკომ.

რამდენიმე დღის წინ პრეზიდენტმა ზელენსკიმ განაცხადა, რომ ქვეყნის სამხრეთში უკრაინის შეიარაღებული ძალები განაგრძობენ ოკუპანტების შევიწროებას – მათი საბოლოო მიზანი კი ხერსონის გათავისუფლებაა.

უკრაინული სააგენტო „უნიანი“ წერს, რომ ბოლო ცნობებით, უკრაინის არმია წარმატებულ კოტრშეტევებს ახორციელებს ხერსონის ოლქში. რამდენიმე დღის წინ კი უკრაინის არმიამ დასახლება ტავრიჩესკოე გაათავისუფლა.

____

ხერსონი უკრაინის იმ ქალაქებს შორისაა, რომელიც რუსეთმა ომის პირველივე დღეებში დაიპყრო. ხერსონში მოქალაქეებს რუსულ პასპორტებს ურიგებენ. რუსეთი გეგმავდა ამ რეგიონში რეფერენდუმის ჩატარებას და დამოუკიდებლობის გამოცხადებას, თუმცა ჯერჯერობით ეს ვერ მოახერხა.

ქალაქი ხერსონი სამხრეთ უკრაინაში, ოკუპირებულ ყირიმის სიახლოვესაა.

„გორილკით გამოთვრნენ და მატარებლით შინ წავიდნენ“, – რუსეთის ყოფილი პრეზიდენტი და ახლა უშიშროების საბჭოს მდივნის მოადგილე, დიმიტრი მედვედევი, კიევში მაკრონის, შოლცისა და დრაგის ვიზიტს გამოეხმაურა და უსარგებლო უწოდა. მედვედევის თქმით, ეს არ დააახლოებს უკრაინას მშვიდობასთან. მან ასევე გაიმეორა მუქარა და აღნიშნა, რომ „საათი წიკწიკებს“.

„ბაყაყების, სპაგეტისა და ლებერვურსტის [ღვიძლის ძეხვი გერმანულად – ავტ.] ევროპელ ფანებს უყვართ კიევის მონახულება. ნულოვანი სარგებლით. უკრაინას დაჰპირდნენ ევროკავშირის წევრობას და ძველ ჰაუბიცებს, გორილკით გამოთვრნენ და მატარებლით შინ წავიდნენ, როგორც 100 წლის წინ. მაინც, ეს არ დააახლოებს უკრაინას მშვიდობასთან. საათი წიკწიკებს“, – წერს დიმიტრი მედვედევი.

დიმიტრი მედვედევმა 15 ივნისს  ეჭვქვეშ დააყენა უკრაინის არსებობა უახლოეს მომავალში: ვინ თქვა, რომ 2 წლის შემდეგ უკრაინა იარსებებს რუკაზე? რასაც უკრაინის პრეზიდენტის მრჩეველი მიხაილო პოდოლიაკი გამოეხმაურა და მედვედევს უწოდა „პატარა კაცი დიდი კომპლექსებით“. პოდოლიაკის თქმით, „რუსულ იმპერიალიზმს სახე რომ ჰქონოდა, ის მედვედევი იქნებოდა“.

„შხამს ანთხევს უკრაინაზე და ემუქრება მსოფლიოს, როგორც თვითდამკვიდრების ერთადერთი გზა. უკრაინა იყო, არის და იქნება. საკითხავი ისაა, სად იქნება დიმიტრი მედვედევი ორ წელიწადში”, – დაწერა უკრაინის პრეზიდენტის მრჩეველმა.

გაეროს ადამიანის უფლებათა უმაღლესი კომისარი, მიშელ ბაჩელეტი, შეშფოთებულია ცნობებით იმის შესახებ, რომ უკრაინელი ბავშვები იძულებით გადაიყვანეს აღმოსავლეთ უკრაინიდან, დონბასიდან და გაგზავნეს რუსეთში გასაშვილებლად.

ბაჩელეტმა ადამიანის უფლებათა საბჭოს განუცხადა, რომ მისი ოფისი ამჟამად იძიებს ამ ინფორმაციას.

„OHCHR [გაეროს ადამიანის უფლებათა კომისრის ოფისი] ჯერ ვერ ადასტურებს ამ ინფორმაციას ან ბავშვების ზუსტ რაოდენობას, რომლებიც შესაძლოა ამ სიტუაციაში იყვნენ. ამავე დროს, ჩვენ შეშფოთებული ვართ რუსეთის ხელისუფლების შესაძლო გეგმებით იმასთან დაკავშირებით, რომ დაუშვას ბავშვების გადასახლება უკრაინიდან რუსეთის ფედერაციის ოჯახებში. ასეთი ნაბიჯები არ გულისხმობს ოჯახების გაერთიანებას და ბავშვის ინტერესებს“, – განაცხადა მან. 

გაეროს ბავშვთა ფონდის, UNICEF-ის ბოლო მონაცემებით, 24 თებერვალს, სანამ რუსეთი შეიჭრებოდა უკრაინის ტერიტორიაზე, უკრაინის ბავშვთა სახლებში, პანსიონატებსა და სხვა მსგავს დაწესებულებებში 91 000-ზე მეტი უკრაინელი ბავშვი იყო განთავსებული.

UNICEF-ის განცხადებით, აქვთ ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ რუსეთმა შესაძლოა შეცვალოს არსებული კანონმდებლობა, რათა ხელი შეუწყოს დონბასიდან ობლების დაჩქარებულ შვილად აყვანას“.

„UNICEF-ს მიაჩნია, რომ შვილად აყვანა არ უნდა მოხდეს საგანგებო სიტუაციების დროს ან მის შემდეგ დაუყოვნებლივ. ჰუმანიტარული საგანგებო სიტუაციის დროს მშობლებს განშორებული ბავშვები არ შეიძლება ჩაითვალონ ობლად. ამ მხრივ აუცილებელია ოჯახის გაერთიანების ყველა შესაძლებლობის უზრუნველყოფა“, – აცხადებს UNICEF-ი.

ოთხშაბათს, 15 ივნისს, კიევში გამართულ პრესკონფერენციაზე უკრაინის საგამოძიებო კომისიამ, რომელიც მარტში შეიქმნა ადამიანის უფლებათა საბჭოს მიერ წევრი სახელმწიფოების მოთხოვნით, განაცხადა, რომ მის მიერ მიღებული ჩვენებები მიუთითებს იმაზე, რომ ბავშვების მნიშვნელოვანი რაოდენობა გაუჩინარდა დროებით ოკუპირებული ტერიტორიებიდან, განსაკუთრებით ბავშვთა დაწესებულებებიდან.

ამავე დროს, კომისიის სამი გამომძიებლიდან ერთ-ერთმა პრესკონფერენციაზე ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ამ დროისთვის არ არსებობს სანდო მონაცემები დაკარგული ბავშვებისა და მოზარდების რაოდენობის შესახებ. ამასთან, მან დასძინა, რომ ჯერ არ არის შესაძლებელი ინფორმაციის დადასტურება იმის შესახებ, რომ უკრაინელი ობლები რუსეთში წაიყვანეს.

________________

ფოტო: news.un.org

უკრაინის პრეზიდენტის მრჩეველი, მიხაილო პოდოლიაკი ტვიტერზე გამოეხმაურა რუსეთის უშიშროების საბჭოს მდივნის, ნიკოლაი პატრუშევის განცხადებას. პატრუშევმა 15 ივნისს განაცხადა, რომ რუსეთს სურს რაც შეიძლება სწრაფად მიაღწიოს პოლიტიკურ და დიპლომატიურ შეთანხმებას, თუმცა მოლაპარაკებები კიევს აქვს გაყინული.

პოდოლიაკის თქმით, კლასიკური „რუსული სტილია“ თავის მოჩვენება, თითქოს მოლაპარაკებები სურთ.

მან პატრუშევს მიმართა, რუსეთმა ქმედებებით გაამყაროს სიტყვები დიალოგის შესახებ.

„კლასიკური რუსული სტილი“: ანადგურებს ქალაქებს, აწყობს საჯარო სიკვდილით დასჯებს, ამზადებს ანექსიას, თუმცა მაინც თავს აჩვენებს, თითქოს მოლაპარაკება სურს.

თუ პატრუშევს დიალოგი უნდა, სიტყვები ქმედებებით უნდა იყოს გამყარებული: ცეცხლის შეწყვეტა, სამხედროების უკან გაწვევა, უკრაინაში „რუსული მშვიდობის“ პროექტის დახურვა“ , – წერს უკრაინის პრეზიდენტის მრჩეველი.