Batumelebi

დღეს, 2 ივლისს,  საზღვაო ტრანსპორტის განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის შორეული ნაოსნობის კაპიტნები დააჯილდოვეს.

საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტოს მიერ გავრცელებული ინფორმაციის თანახმად, დღეს დააჯილდოვეს შორეული ნაოსნობის კაპიტნები ზურაბ ჩხაიძე, აკაკი ესანჯია, ნუგზარ დოლიძე და ვაჟა გოგუაძე.

ასევე, ჯილდოების გადასცეს უფროს მექანიკოსებს: დავით თეთრაშვილს, ნიკოლოზ ცირეკიძეს, ომარ ლომიძეს, ალი სარიშვილს, ლაშა თავაძესა და სტეფანე ვართანიანს.

დღესვე ცნობილი გახდა, რომ საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტო სხვადასხვა კომპანიებთან ერთად საზღვაო აკადემიის 9 სტუდენტს 2022-2023 სასწავლო წლის სწავლის გადასახადს დაუფინანსებენ.

საკრუინგო კომპანიამ Queensway Navigation Co.-მ „უფროსი მექანიკოსი ჯიმშერ დევაძის სახელობის სტიპენდია“ დაუწესა ბათუმის სახელმწიფო საზღვაო აკადემიის გემის მექანიკის ფაკულტეტის სტუდენტს პაატა გორგილაძეს.

მეზღვაურთა დღე ყოველი წლის 25 ივნისს აღინიშნება. წელს საზეიმო ღონისძიება უამინდობის გამო 2 ივლისს გადაიტანეს.

ბათუმში დღეს, 2 ივლისს,  მეზღვაურთა დღე აღნიშნეს.

საზღვაო სასწავლებლების სტუდენტებმა მემედ აბაშიძის გამზირი ტრადიციული მსვლელობით ჩაიარეს და გვირგვინით შეამკეს იუნკრების საფლავები.

ტრადიციულად მეზღვაურთა დღე  ყოველი წლის 25 ივნისს აღინიშნება, მაგრამ წელს უამინდობის გამო მისი აღნიშვნა 2 ივლისისათვის გადაიდო.

„გამორთე რუსული მუსიკა!“ – საქართველოს საავტორო უფლებათა ასოციაცია რუსული ესტრადის გავრცელების წინააღმდეგ საქართველოში კამპანიას იწყებს, რომლის მიზანია, აუხსნას ადამიანებს, თუ რატომ არ უნდა უსმენდნენ ოკუპირებულ ქვეყანაში ოკუპანტი ქვეყნის მუსიკას. კონკრეტულად რა აქტივობებს მოიცავს კამპანია და როგორ აპირებენ ორგანიზატორები რუსული მუსიკის გამორთვას, ამ თემაზე „ბათუმელები“ საავტორო უფლებების დაცვის თავმჯდომარეს, გიგა კობალაძეს ესაუბრა.

• ბატონო გიგა, რატომ არის მნიშვნელოვანი რუსულ მუსიკაზე უარის თქმა? რატომ არის სახიფათო რუსული ესტრადის მოსმენა საქართველოში?

ბევრი მიზეზი არსებობს, თუ რატომ არ უნდა ვუსმენდეთ რუსულ მუსიკას. დავიწყოთ იქიდან, რომ რუსეთი არის მტრული სახელმწიფო, რომელიც მუსიკას კი არა, მთლიანად კულტურას იყენებს იმისთვის, რომ გავლენა შეინარჩუნოს პოსტსაბჭოთა ქვეყნებზე.

ჩვენთან, სამწუხაროდ, ფართოდ გამოიყენება რუსული მუსიკა სხვადასხვა დაწესებულებაში – რესტორნებში, კაფეებში, ტაქსიში, სამარშრუტო ავტობუსებში და ასე შემდეგ. ეს მუსიკა, ერთი მხრივ, ისმის იმ ინერციით, რომელიც რუსული სივრციდან მოგვყვება და მეორე, რაც კიდევ უფრო ცუდია ჩემი აზრით, როცა რუსულ მუსიკას იყენებენ მარკეტინგის მიზნებით – რუს ტურისტებს რუსულ მუსიკას ახვედრებენ. ეს ერთგვარი მაამებლობაა, რაც იმას ნიშნავს, რომ მტერს ჩვენთან ხელგაშლილი ვხვდებით. ჩემი აზრით, ეს არ არის სწორი.

ყველაზე მთავარი ის არის, რომ ჩვენც, მოსახლეობამ, ხალხმა, როგორც განვითარებულ ქვეყნებში, დავინახოთ საფრთხე და ამ საფრთხის შემცირებას შევუწყოთ ხელი. ეს ნიშნავს იმას, რომ მაქსიმალურად ვეცადოთ და არ გამოვიყენოთ რუსული მუსიკა, განსაკუთრებით საჯარო სივრცეებში და თუ სხვა იყენებს, მას მივუთითოთ ზრდილობის ფარგლებში, რომ გამორთოს რუსული მუსიკა.

• ბევრ ადამიანს ეს კამპანია გააკვირვებს ალბათ, რადგან ჩვენთან უყვართ გამეორება, რომ „კულტურა და პოლიტიკა“ სხვადასხვა რამეა და ერთად არ უნდა განვიხილოთ. თქვენი აზრით, მუსიკა და პოლიტიკა როგორ უკავშირდება ერთმანეთს?

ერთ-ერთი ყველაზე მცდარი მოსაზრებაა ის, რომ კულტურა და პოლიტიკა ცალ-ცალკე შეიძლება იყოს. ეს არ შეიძლება ასე იყოს, რადგან კულტურა არის პოლიტიკის განხორციელების ერთ-ერთი ყველაზე უფრო მძლავრი მექანიზმი და ეს მთელ მსოფლიოში ასეა, განსაკუთრებით რუსეთში, რომელიც კულტურას იყენებს იმისთვის, რომ თავისი გავლენის სივრცეები შეინარჩუნოს.

კულტურა არის პოლიტიკის ნაწილი და, შესაბამისად, მუსიკაც არის ის იარაღი, რომლითაც მტერი ცდილობს მასთან ყალბი ერთიანობა გაგრძნობინოს: ამით არ გაწყვიტოს კავშირი და შეინარჩუნოს ის გავლენა, რომელიც, სამწუხაროდ, საუკუნის განმავლობაში ჰქონდა.

ამ კამპანიაში თავად მუსიკის სფეროს წარმომადგენლები არიან ჩართულნი, ასევენ შემსრულებლებიც, რადგან საზოგადოებამდე მიიტანონ ეს ინფორმაცია და გააგებინონ, თუ რატომ არის რუსული მუსიკის მოსმენა საფრთხის შემცველი.

• ადამიანი, რომელიც უსმენს მუსიკას, ალბათ გეტყვით, რომ მოსწონს ეს მუსიკა და მისი უფლებაა, რას მოუსმინოს. როგორ აპირებთ მის დარწმუნებას?

ჩვენ არავის ვუკრძალავთ და ვერც ავუკრძალავთ მუსიკის მოსმენას. ჩვენ, უბრალოდ, გვსურს, რომ ავუხსნათ და გავაგებინოთ ადამიანებს – შემდეგ მან უნდა მიიღოს გადაწყვეტილება.

ნებისმიერი შეგნებული ადამიანი, რომელიც რუსეთს აღიქვამს მტრად, რომელიც რუსეთს აღიქვამს სახელმწიფოდ, რომელმაც ძალიან ბევრი უბედურება დაატეხა ჩვენს ქვეყანას თავს, ბუნებრივია, რუსულ მუსიკას არ გამოიყენებს და საბოლოო ჯამში, რუსული მუსიკის მოსმენა უნდა გახდეს სირცხვილი.

ასე გააკეთა ახლახან უკრაინამ, რომელმაც აკრძალა საერთოდ საჯარო სივრცეებში რუსული მუსიკის შესრულება, საკანონმდებლო დონეზეც კი, ასევე მოლდოვამ. კიდევ უფრო ადრე აკრძალეს ბალტიისპირეთის ქვეყნებმა, რადგან ეს ქვეყნები ხედავენ საფრთხეს და მათ მოსახლეობის მხარდაჭერაც აქვთ ამაში – იქ, ბალტიისპირეთის ქვეყნებში, თქვენ  ქუჩაში რუსულ მუსიკას ვერ გაიგონებთ.

თუ მუსიკა არაფერს არ ნიშნავს, მაშინ მაინც და მაინც რუსული მუსიკა რატომ ისმის ჭარბად და არა სხვა ქვეყნების მუსიკა. მაგალითად, ბრაზილიელს რატომ არ ვურთავთ კაფეში ბრაზილიურ მუსიკას, პორტუგალიელს ან იაპონელს, ისინიც ხომ ჩამოდიან საქართველოში, მაგრამ მათ არ ვხვდებით ასე. მხოლოდ და მხოლოდ რუსულ მუსიკაზეა აქცენტი.

• მართალია, თქვენს კამპანიაში ხაზგასმულია, რომ საუბარია „მდარე ხარისხის“ რუსულ მუსიკაზე, მაგრამ არც ისე იოლი განსასაზღვრია, რა იგულისხმება ამაში. ბევრი გეტყვით, რომ უსმენენ ისეთ რუს მუსიკოსებსა და ჯგუფებს, რომლებიც კარგ მუსიკას ქმნიან და რატომ არის ამ მუსიკის მოსმენა პრობლემა, მათ შორის, თუნდაც რუსული კლასიკური მუსიკის. რას უპასუხებდით მათ?

აქ საუბარია მასობრივ მუსიკაზე, რუსულ ესტრადაზე ძირითადად, რომელიც ფართოდ გამოიყენება. გვინდა იმას მივაღწიოთ, რომ ეს ტენდენცია იმ მხრივ გადავტეხოთ, რომ თვითონ ადამიანებმა თქვან ამაზე უარი.

ჩვენ გვჯერა, რომ ადამიანები მიიღებენ ადეკვატურ გადაწყვეტილებას ზუსტად იმ ფართო სურათიდან გამომდინარე, რომ ეს არ არის უბრალოდ მუსიკა, ეს არის იარაღი მტრის ხელში, რომელიც არ უნდა გამოვაყენებინოთ მას.

აქ არ არის საუბარი ჩაიკოვსკიზე ან რახმანინოვზე იმ მარტივი მიზეზის გამო, რომ ასეთი მუსიკა არ გამოიყენება ფართოდ. აქ საუბარია მუსიკაზე, რომელიც არის მასიური გამოყენების და აქედან გამომდინარე აქვს გავლენა, თორემ ჩაიკოვსკი ან რახმანინოვი შეიძლება ძალიან იშვიათად გამოიყენონ. მით უმეტეს, ღირებულებითი თვალსაზრისითაც ძალიან განსხვავდება, ხომ?

• უშუალოდ კამპანიაზე რომ ვისაუბროთ – რის გაკეთებას აპირებთ კონკრეტულად?

კამპანიის ფარგლებში დაგეგმილია ჩვენი მოქალაქეებისა და  ბიზნესსექტორისთვის ინფორმაციის მიწოდების მიზნით სხვადასხვა აქტივობა. ამაში ჩართულნი არიან ჩვენი მუსიკოსები, ტიკტოკერები, ინფლუენსერები. კამპანია საზაფხულო სეზონის პიკზე, აგვისტოში დაიწყება და  გრანდიოზული კონცერტით დასრულდება.

რამდენიმე ღონისძიება უკვე დაგეგმილი გვაქვს, მაგალითად, 8-ში თბილისში გვაქვს კონცერტი, შემდეგ, ივლისის ბოლოს ვაპირებთ აჭარაშიც, სადაც იქნება მოწოდებები „გამორთე რუსული მუსიკა!“ თვითონ მუსიკოსები მოუწოდებენ ამისკენ ხალხს, გულშემატკივრებს, რომ შეამცირონ ან საერთოდ უარი თქვან რუსული მუსიკის გამოყენებაზე.

გარდა ამისა, დაგეგმილია მივმართოთ იმ კომპანიებს, რომლებიც აქტიურად იყენებენ მუსიკას, ეს იქნება კაფე-ბარები, სატრანსპორტო კომპანიები, მაღაზიები. მათაც ავუხსნათ, მოვუწოდოთ და ვთხოვოთ, რომ უარი თქვან ამ მუსიკის გამოყენებაზე. გვინდა, რომ ეს კამპანია არ შევწყვიტოთ, გავაგრძელოთ მანამ, სანამ ტენდენცია არ შეიცვლება და ერთგვარი უხერხულობა და სირცხვილი არ გახდება რუსული მუსიკის გამოყენება.

• კონკრეტულმა კაფემ ან თუნდაც ბათუმის ნავსადგურში გაჩერებულმა სასეირნო გემის მეპატრონემ შეიძლება თქვას, რომ რუსული მუსიკით მას უნდა მოიზიდოს რუსი ტურისტი, ზოგადად, რუსულენოვანი ტურისტი. იგივე ხდება სამარშრუტო ტაქსებშიც. როგორ აპირებთ მათ დარწმუნებას?

გასაგებია, მაგრამ მათ შეუძლიათ რუს ტურისტს სხვა წესით გააგებინონ, ინგლისურად უთხრან ან სხვა ენაზე. მერწმუნეთ, ნებისმიერ რუსს იმდენი ინგლისური ესმის, რომ გაიგოს, როდის გადის იახტა ან რა ღონისძიება ტარდება ამა თუ იმ რესტორანში ან კაფეში. ასეთი ინგლისური ნებისმიერმა ტურისტმა იცის.

შესაბამისად, ჩვენ ხალხს ავუხსნით ამ ყველაფერს და უარის თქმის შემთხვევაში მათ არაფერი დააკლდებათ, არც მათი ბიზნესი დაზარალდება – პირიქით, მათი მიმზიდველობა გაიზრდება, იმიჯი გაიზრდება და რაც მთავარია, საქმე გაკეთდება. ისინიც საკუთარ წვლილს შეიტანენ იმ საქმეში, რომ მტერთან მაამებლურ პოლიტიკაში არ ვიყოთ და არ შევუქმნათ დამატებითი კომფორტი, რომელიც არ არის საჭირო.

იმ ტაქსის მძღოლმაც, როცა ჩასვამს რუს ტურისტს ავტომანქანაში, არ ჩაურთოს რუსული მუსიკა და ამით არ შეუქმნას დამატებითი კომფორტი, ამაზეა ლაპარაკი. თუ ნებისმიერი ადამიანი გაიაზრებს იმ 200-წლიან ისტორიას, რომელიც ჩვენ რუსეთთან გვაკავშირებს, გაიაზრებს იმ უარყოფით შედეგებს, რაც რუსეთმა ჩვენს სახელმწიფოზე და ხალხზე იქონია, გაიაზრებს, თუ მათ გამო რამდენი რამ დავკარგეთ და განვითარებაზე გვათქმევინეს უარი, ძალიან მარტივი გახდება ის, რომ ცნობიერებაც შეეცვალოთ ადამიანებს. ამიტომ ვაპირებთ სწორედ მათ ცნობიერებაზე მოვახდინოთ ზეგავლენა და პოზიტიურად ვიმოქმედოთ. არ შეიძლება მტერთან ისე ვიქცეოდეთ, როგორც მოყვარესთან, ეს მარტივი პრინციპია და ასე მოქმედებს კაცობრიობა დღემდე.

არ შეიძლება მტერს ფიანდაზად ვეგებოდეთ, როცა ის ყოველდღე გვავიწროებს, ჩვენს ტერიტორიებს იპყრობს ყოველდღე და ჩვენს მოქალაქეებს აწამებს. რომ არაფერი ვთქვათ იმაზე,  განვითარებაში ხელს რომ გვიშლის.

• უკრაინის ომის შემდეგ რუსეთის ძალიან ბევრი მოქალაქე შემოვიდა საქართველოში, ჩვენ ვესაუბრეთ სამომხმარებლო სფეროს წარმომადგენლებს, სადაც ერთმა ადამიანმა გვითხრა, რომ საჭიროა შეთანხმება სექტორებს შორის, რომ არ ელაპარაკონ რუსებს რუსულად. თქვენ რას ფიქრობთ ამაზე? მუსიკის საკითხიც ასე უნდა შეთანხმდეს?

ბუნებრივია, ჩვენი საქმიანობიდან გამომდინარე ჩვენ გვაქვს ურთიერთობა ტურიზმში ჩართულ ბევრ კომპანიასთან. პირველ ეტაპზე  ზუსტად მათთან ვაპირებთ წერილობით კომუნიკაციას – ამ ყველაფრის ახსნას და თხოვნას, რომ შეამცირონ რუსული მუსიკა.

ამ ხალხთან ჩვენ ისედაც გვაქვს ყოველდღიური კომუნიკაცია, რადგან მუსიკას იყენებენ და ლიცენზია აქვთ ჩვენი, შესაბამისად, ამ კომუნიკაციაში შემოგვაქვს დამატებითი კომპონენტი, რომ რუსულ მუსიკაზე თქვან უარი.

დარწმუნებული ვართ, რომ ეს შედეგს გამოიღებს და გამოხმაურებაც, რომელიც ამ კამპანიას აქვს უკვე, არის 15-20%, ვინც ამას ეწინააღმდეგება, თორემ დანარჩენი პროცენტი მზადაა, უარი თქვას რუსულ მუსიკაზე.

ორი კვირაა, რაც ეს კამპანია წამოვიწყეთ და უკვე გვაქვს შემთხვევები, როცა თბილისში ბევრმა კაფემ, რესტორანმა თუ სასტუმრომ უარი თქვა რუსული მუსიკის გამოყენებაზე – აბრებიც კი გამოაკრეს, რომ აქ რუსულ მუსიკას ვერ მოისმენს ტურისტი.

• 2008 წლის ომის შემდგომ ხელისუფლებას ჰქონდა მცდელობა, საჯარო სივრცეში არ ყოფილიყო ჩართული რუსული მუსიკა. მაშინ აჭარაში არაოფიციალურად გააფრთხილეს კიდეც კაფე-ბარები და რესტორნები, რომ არ ჩაერთოთ რუსული მუსიკა. გარკვეული ეფექტი ამას ჰქონდა, თუმცა მცირე ხნით და სიტუაცია მალევე შეიცვალა. გჭირდებათ თუ არა ამაში, მაგალითად, სახელმწიფოს მხარდაჭერა?  

მაშინდელი შემთხვევისგან განსხვავებით, ახლა სულ სხვა გეოპოლიტიკური მოცემულობაა – უკრაინაში ომი მიმდინარეობს, განსაკუთრებით გამოკვეთილია რუსეთის უარყოფითი როლი მსოფლიოში. მთელი მსოფლიო რუსეთის წინააღმდეგია და უფრო ადვილია ეს გაიაზროს თითოეულმა მოქალაქემ. სამოქალაქო აქტივიზმს რაც შეეხება, ყველას შეუძლია ამაში მონაწილეობა მიიღოს, ნებისმიერ ადამიანს შეუძლია, ვთქვათ, ტაქსის მძღოლს სთხოვოს, რომ გამორთოს რუსული, ან კაფეში როცა შეხვდება, იქ სთხოვოს, რომ გამორთონ; გადაიღოს პატარა, რამდენიმეწამიანი ვიდეო და ატვირთოს სოციალურ ქსელში, სადაც იტყვის, რომ „გამორთე რუსული“ და ამის მიზეზს დაასახელებს. რამდენიმე ათეული ვიდეო ჩაწერილია უკვე და ორშაბათიდან დავიწყებთ მათ გავრცელებას სოციალურ ქსელში.

ძალიან ბევრი რამის გაკეთება შეიძლება და ყველას შეუძლია ამაში მონაწილეობა. ეს იმიტომ გამოიღებს შედეგს, რომ ასე იქმნება საზოგადოებრივი აზრი და ასე ვითარდება, ზოგადად, საზოგადოება. ეს მნიშვნელოვანი საქმეა, რომ შევამციროთ მტრის გავლენა ჩვენს ქვეყანაში.

„ყველა დიპლომატისთვის დღესავით ნათელია, რომ ეს ნიშნავს საგარეო პოლიტიკის ცვლილებას. შეიძლება სხვა პროფესიის ადამიანმა მთავრობის ტყუილები დაიჯეროს, გავლენის ქვეშ მოექცეს ან რაღაცის გამო აწყობდეს და ისევ ეგონოს, რომ მთავრობას მართლა უნდა ევროკავშირში.

დარწმუნებული ვარ, არცერთი დიპლომატი, მარტივად რომ ვთქვათ, ამას „არ შეჭამს“. ახლა თუ რომელიმე ადამიანი, რომელიც დიპლომატიურ სამსახურში მუშაობს, ვერ ხვდება, რომ ეს არის მკაფიო საგარეო პოლიტიკის ცვლა პროდასავლურიდან პრორუსულისკენ, მათი ადგილი დიპლომატიაში ვერ იქნება. ეს ნიშნავს, რომ საერთოდ არ ესმით საგარეო პოლიტიკა“.

ასე აფასებს „ბათუმელებთან“ ეკონომიკური პოლიტიკის კვლევის ცენტრის მკვლევარი, შოთა ღვინერია ქართველი მოქმედი დიპლომატების დუმილს ევროსაბჭოს მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებაზე.

საქართველოს ევროკავშირის 27 ქვეყანაში აქვს საელჩო ან ჰყავს საკონსულო წარმომადგენლობა. ევროპული საბჭოს მიერ 23 ივნისს მიღებული გადაწყვეტილებიდან, სადაც საქართველოს კანდიდატის სტატუსის ნაცვლად, ევროპული პერსპექტივა მისცეს, 9 დღე გავიდა.

მოქმედი ქართველი დიპლომატები დუმან.

განსხვავებით კარიერული დიპლომატებისგან, რომლებმაც ევროპული საბჭოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილებიდან მეორე დღესვე, 24 ივნისს, გააკეთეს ერთობლივი განცხადება და თქვეს, რომ „ხელისუფლებამ თანმიმდევრულად გაანეიტრალა ქართული დიპლომატია“.

„დიპლომატიაში ჩვენი მთავარი იარაღი სიტყვაა. ყველა სიტყვას და ყველა სიტყვის სინონიმს აქვს მნიშვნელობა, როგორ გამოიყენებ. მე ჩემი ოცწლიანი დიპლომატიური კარიერის განმავლობაში ბევრი რამ მომწონებია, ბევრი რამ არ მომწონებია. დიპლომატია ასეთი რაღაცაა – არ არსებობს 100 %-ით ყოველთვის ყველაფერს მიაღწიო. როგორც დიპლომატი, ჯარისკაცი იღებ დავალებას და ასრულებ იმ მომენტამდე, როდესაც ის დავალება, რომელსაც იღებ, არ არის მორალურად შეუთავსებელი იმ პრინციპებთან, რომელ პრინციპებსაც ემსახურები.

პოლიტიკური პოზიცია თუ არსებობს, შენ როგორც ჯარისკაცი, ამ პოლიტიკურ პოზიციას ან იცავ ან მიდიხარ დიპლომატიური სამსახურიდან. სხვა ვარიანტი არ არსებობს. ახლა იმიტომ ვარ გაოცებული, რომ არცერთი მოქმედი დიპლომატი არ გამოეხმაურა ამ პროცესებს,“ – ამბობს შოთა ღვინერია, ეკონომიკური პოლიტიკის კვლევის ცენტრის მკვლევარი.

იმუშავა თუ არა სამიზნე ქვეყნებში ქართულმა დიპლომატიამ და როგორ – ეს კითხვა მას შემდეგ გაჩნდა, რაც 23 ივნისს ევროსაბჭოს გადაწყვეტილება გახდა ცნობილი.

„პოლიტიკური ნების არარსებობის პირობებში, დიპლომატები შეზღუდულები არიან თავიანთ მოქმედებაში. უნდა ყოფილიყო პოლიტიკური ნება იმისათვის, რომ დიპლომატებს მაქსიმალურად გამოეყენებინათ არსებული შესაძლებლობა, რომელიც საქართველოს ჰქონდა უკრაინასა და მოლდოვასთან ერთად.

ჩვენ გვყავს ძალიან კარგი და პროფესიონალი დიპლომატები, რომლებიც მრავალი წლის განმავლობაში მუშაობენ სისტემაში. მათ აქვთ საკმარისი გამოცდილებაც და ცოდნაც იმისათვის, რომ მაქსიმალური ძალისხმევა გამოიჩინონ დასახული მიზნის მისაღწევად.

მიმაჩნია, რომ ამ კონკრეტულ შემთხვევაში არ მოხდა ქართული დიპლომატიის რესურსის სრულფასოვნად გამოყენება. ამიტომ მივიღეთ ის შედეგი, რაც მივიღეთ,“ – ამბობს „ბათუმელებთან“ გიგი გიგიაძე, ეკონომიკური პოლიტიკის კვლევის ცენტრის უფროსი მკვლევარი.

ის კარიერული დიპლომატია. ბოლოს საქართველოს ელჩის თანამდებობას იკავებდა დანიის სამეფოსა და ისლანდიაში. გიგი გიგიაძე ერთადერთი ელჩი იყო, რომელმაც 2020 წლის ოქტომბერში საჯარო მხარდაჭერა გამოუცხადა ე.წ. კარტოგრაფების საქმეზე ბრალდებულებს, ივერი მელაშვილსა და ნატალია ილიჩოვას. 2021 წლის იანვარში გიგიაძე ელჩის პოზიციიდან გამოიწვიეს, როგორც საგარეო უწყებაში განაცხადეს, საროტაციო ვადის გასვლის გამო.

გიგი გიგიაძის მსგავსად, შოთა ღვინერიაც თვლის, რომ პოლიტიკური ნების არ არსებობამ განაპირობა დიპლომატიური კორპუსის პასიურობა.

„წარმოიდგინეთ, გინდათ წასვლა თბილისიდან თელავში. გყავთ გამართული მანქანა. მძღოლს ეუბნებით – „წავედით თელავში“. მანქანაში ჯდები და მიდიხარ თელავის მიმართულებით. სადღაც, რაღაცა მომენტში მძღოლს ეშლება გზა და არასწორად მიდის, ან განგებ აკეთებს ამას და თელავის ნაცვლად ხვდებით სხვა ქალაქში.

ამ შემთხვევაში დიპლომატია არის აი, ის მანქანა, რომელიც თუ გაფუჭდა და იმიტომ ვერ ჩახვედი დანიშნულების ადგილას, ეს არის მანქანის ბრალი; თუ მძღოლმა შეცვალა და წავიდა სხვა მიმართულებით, ამას მანქანას [დიპლომატიას] ხომ ვერ დავაბრალებთ? ზუსტად ასეა – დიპლომატია ამ შემთხვევაში არის მიზნის მიღწევის ერთ-ერთი რესურსი.

დედაქალაქიდან მიღებული დეტალური ინსტრუქციის საფუძველზე, რა დონეზე უნდა იაქტიურონ, რა შედეგს უნდა მიაღწიონ, მოქმედებს ყველა დიპლომატიური უწყება. ამის მიხედვით წყვეტს შემდეგ დიპლომატიური კორპუსი, ვისთან უნდა გამართონ ადგილზე შეხვედრები და რა ინტენსივობით.

24 ივნისს გავრცელებულ მიმართვაში ჩვენ ვთქვით, რომ „ხელისუფლებამ თანმიმდევრულად გაანეიტრალა ქართული დიპლომატია“. ზუსტად ამას ნიშნავს განეიტრალება, რომ მათ არ ჰქონდათ სათანადო ინსტრუქცია, არ ჰქონდათ სათანადო პოლიტიკური მხარდაჭერა. არ ჰქონდათ სათანადო ბერკეტები ხელში.

დიპლომატიაში ყველაზე მთავარი არის შენი სანდოობა. შენ იქ ვერ ჩახვალ და ტყუილების ლაპარაკს ვერ დაიწყებ.

იმის გამო, რომ არ იყო სათანადო „გასაყიდი“ მასალა თბილისში, არ იყო პროგრესი რეფორმების გზაზე, იყო ძალიან ცუდი ფაქტები, რომლების გადაფარვაც დიპლომატიურ უწყებებს არ შეუძლიათ, მოხდა ის, რომ მათ ვერ შეძლეს იმ მაქსიმალური შედეგის დადება, რასაც მიაღწია უკრაინამ და მოლდოვამ.

ეს არ არის ცუდი მუშაობის შედეგი, ეს არის არასწორი პოლიტიკის შედეგი,“ – ამბობს შოთა ღვინერია.

როგორ უნდა ემუშავათ დიპლომატებს 17 ივნისამდე, მანამ სანამ ევროკომისიამ თავის რეკომენდაციას გამოაქვეყნებდა? – ვკითხეთ გიგი გიგიაძეს.

„არის საკითხები, რომელსაც მარტო დიპლომატები ვერ მოერევიან. საუკეთესო მაგალითი იმისა, როგორ უნდა მოქცეულიყო ქვეყანა, არის მოლდოვას პრეზიდენტის, მაია სანდუს ქცევა. მთელი ქვეყანა იყო მობილიზებული. მაია სანდუ 24 საათი ევროკავშირის წევრ ქვეყნებთან მუშაობდა, თავისი ქვეყნის პოზიციას ლობირებდა.

ჩვენ, სამწუხაროდ, ანალოგიური ვითარება არ გვქონდა. ჩვენი ხელისუფლების წარმომადგენლები პირიქით, კონფრონტაციულ რეჟიმში გადავიდნენ. მათ გააუარესეს რიტორიკა ჩვენი ტრადიციული მხარდამჭერების მიმართ. მოხდა იმის სრულიად საპირისპირო, რაც უნდა გაეკეთებინათ.

საკითხის გამარტივება იქნება, რომ ეს ვიღაცამ მარტო ქართულ დიპლომატიას გადააბრალოს. ვინაიდან აქ ხელისუფლების როლი იყო გადამწყვეტი. ხელისუფლებას უნდა მოეთხოვა შეხვედრები ბრიუსელში, ბერლინში, ყველა დიდ ქვეყანაში. უნდა გაეკეთებინა მაქსიმუმი იმისათვის, რომ ევროპულ საბჭოს სამივე ქვეყნისთვის თანაბარი კრიტერიუმი, თანაბარი წახალისება მიეცა,“ – ამბობს გიგი გიგიაძე.

კარიერული დიპლომატი შოთა ღვინერია კი თვლის, რომ „ქართული ოცნების“ ოფიციალური პოზიცია და მათ მიერ გადადგმული ნაბიჯები აბსოლუტურად აცდენილია ერთმანეთს.

„არსებობს უზარმაზარი უფსკრული იმას შორის, რას ამბობენ ისინი და რას აკეთებენ.  ეს, რა თქმა უნდა, ჩვენი უცხოელი პარტნიორებისთვის შეუმჩნეველი ვერ დარჩება. ერთის მხრივ შეგაქვს განაცხადი კანდიდატის სტატუსზე და ამავდროულად იძახი, რომ შარლ მიშელის შეთანხმება შენთვის არაფერს ნიშნავს, ამავე დროს დგამ იმ შიდაპოლიტიკურ ნაბიჯებს, რომელზეც გეუბნებიან, რომ აზიანებს შენს დემოკრატიას, მიგითითებენ – ეს არ გააკეთო, მაგრამ შენ დემონსტრაციულად აკეთებ საპირისპიროს, აქ უკვე დიპლომატია ვერაფერს გახდება: სახეზეა ის არასწორი მიმართულება და გეზი, რომელიც ჩვენმა ხელისუფლებამ აიღო,“ – ამბობს შოთა ღვინერია.

ინტერვიუები გიგი გიგიაძესა და შოთა ღვინერიასთან 29-30 ივნისსა ჩაწერილი. დღეს, პირველ ივლისს ცნობილი გახდა, რომ თანამდებობა დატოვა თეა კატუკიამ, საქართველოს ელჩმა საფრანგეთში. უკვე ყოფილმა ელჩმა გადადგომის მიზეზად საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს მხრიდან „მუდმივ რეჟიმში განხორციელებული“ ზეწოლა დაასახელა.

„დღეს ჩვენი ქვეყნის ევროპული მომავალი და მისი დემოკრატიული განვითარება მხოლოდ და მხოლოდ საქართველოს მთავრობის პოლიტიკურ არჩევანზე არის დამოკიდებული. აღნიშნულ გადამწყვეტ კონტექსტში კი, მნიშვნელოვანი საკადრო და სტრუქტურული პრობლემები, რამდენადაც თავად გავხდი მოწმე და რომლის წინაშეც დგას საქართველოს დიპლომატიური სამსახური, ხელს უშლის ქვეყანას ეფექტური საგარეო პოლიტიკის გატარებაში ჩვენს წინაშე არსებული გამოწვევების საპასუხოდ,“ – წერს ფეისბუქზე გამოქვეყნებულ განცხადებაში თეა კატუკია.

საგარეო საქმეთა სამინისტრო ცილისწამებას უწოდებს საფრანგეთში საქართველოს ელჩის, თეა კატუკიას გაკეთებულ განცხადებას ზეწოლასთან დაკავშირებით და ამბობს, რომ სამინისტრო მისი მუშაობით უკმაყოფილო იყო.

„რამშტეინის“ შეთანხმებით, დასავლეთი უკრაინას 600 ტანკს, 400 საარტილერიო სისტემას მიაწვდის, უკრაინა მიიღებს არა ათობით, არამედ ასობით ერთეულ სხვადასხვა შეიარაღებას – უთხრა უკრაინის 24-ე არხს პრეზიდენტის ოფისის ხელმძღვანელის მრჩეველმა, მიხაილო პოდოლიაკმა.

პოდოლიაკის თქმით, პარტნიორი ქვეყნების პოლიტიკურმა ელიტებმა გააცნობიერეს, რომ რუსეთმა უკრაინის წინააღდეგ გამოიყენა მთელი ის შეიარაღება, რომელიც ათწლეულების განმავლობაში დააგროვა:

„ეს არის ათასობით ერთეული მძიმე შეიარაღება: არტილერია, ზალპური ცეცხლის სისტემები, ჯავშანტექნიკა. რაც კი მოაგროვა რუსეთმა, ყველაფერს უკრაინის წინააღმდეგ იყენებს, ამიტომაც, დასავლეთი მიხვდა, რომ უკრაინას მეტი შეიარაღება სჭირდება“.

მიხაილო პორდოლიაკი აღნიშნავს, რომ პარტნიორები უკრაინას მიაწვდიან იმდენ შეიარაღებას, რამდენიც მას სჭირდება ეფექტიანი თავდაცვისთვის, დანაკარგების მინიმუმამდე დასაყვანად და კონტრშეტევებისა და ტერიტორიების დეოკუპაციისთვის.

პოდოლიაკი დასძენს, რომ უკრაინა არის ქვეყანა, რომელმაც კარგად იცის შეიარაღების გამოყენება, ამიტომაც დასავლეთს უკრაინისთვის იარაღის მიწოდების არ ეშინია: „მათ ესმით, რომ უკრაინის შეიარაღებული ძალები სწორად გამოიყენებენ ამ იარაღს, რადგან ამ წესებზე უკრაინა შეთანხმებულია“.

პოდოლიაკის თქმით, ბიუროკრატიის ფაქტორების გათვალისწინებით, იარაღის მიწოდების პროცესი სწრაფად მიდის: „თუმცა აქ სხვა პრობლემაცაა. არავინ აგროვებდა იმდენ შეიარაღებას და არ ხარჯავდა იმდენ ფულს იარაღის წარმოებაზე, როგორც რუსეთი. მაგალითად, თუ რუსეთს აქვს მილიონი ერთეული – მსოფლიოს აქვს 100 ათასი, ამიტომაც დასავლეთს ამ შეიარაღების დამატება სჭირდება. ზოგი რამ დასასრულებელია, ზოგი საწყობებიდან ამოაქვთ და ეს ყველაფერი მალე უკრაინაში წამოვა – ორ სამ თვეში.“

30 ივნისს პრეზიდენტმა ბაიდენმა უკრაინისთვის დახმარების ახალი პაკეტის შესახებ გამოაცხადა.მასში შედის ჰაერსაწინააღმდეგო სისტემები, არტილერია, საბრძოლო მასალები, რადარები და HIMARS-ები.

მთავარი ფოტო: 24-ე არხის კოლაჟი

„სწრაფად იქნას მიღებული ზომები, რათა გაძლიერდეს მოწყვლადი ჯგუფების უფლებების დაცვა, მათ შორის იმ გზით, რომ უფრო ეფექტურად იქნან პასუხისგებაში მიცემული ძალადობის წამქეზებლები და განმახორციელებლები“ – ეს ერთ-ერთი მითითებაა იმ დავალებების ჩამონათვალიდან, რომლის შესრულებაც წლის ბოლომდე უნდა უზრუნველყოს ხელისუფლებამ იმისათვის, რომ საქართველომ ევროკავშირის კანდიდატი ქვეყნის სტატუსი მიიღოს.

გამოხატავს თუ არა ხელისუფლება ამ პუნქტის შესრულების მზაობას თუნდაც ახლა, როცა სწორედ ამ დავალებების შესრულებაზეა ქვეყნის ბედი დამოკიდებული? ამ თემაზე „ბათუმელები“ კაფე „მზიურის“ მენეჯერს, სამოქალაქო აქტივისტს ანა გოგუაძეს ესაუბრა, რომელსაც რამდენიმე დღე პოლიციელებისა და ჰომოფობიური ჯგუფების გარემოცვაში მოუწია ყოფნა მხოლოდ იმის გამო, რომ ლგბტქ+ თემის სოლიდარობის ნიშნად, კაფეზე ცისარტყელასფერი დროშა გადმოფინა. ანა ეტლით მოსარგებლეა, მან კაფე „მზიური“ თავისუფალ სივრცედ აქცია, სადაც სხვადასხვა სახის საინტერესო აქტივობები, შეხვედრები და კინოჩვენებებიც იმართება.

• ანა, რა განცდა დაგრჩათ კაფესთან განვითარებული პროცესებიდან, აპირებს თუ არა ხელისუფლება, რომ დაიცვას ერთ-ერთი მოწყვლადი ჯგუფის, ლგბტქ თემის უფლებები, ევროკომისიის რეკომენდაციის შემდეგ მაინც?

ვფიქრობ, ის რაც ორი დღე „მზიურში“ ხდებოდა, იშვიათი პრეცედენტი იყო, როცა უშუალოდ ძალადობა არ მომხდარა. არ დაუმტვრევიათ ვთქვათ კაფეს ინვენტარი ან არ მომხდარა ფიზიკური ძალადობა ადამიანებზე.

პოლიციამ შეძლო ამ პროცესის მართვა და კონფლიქტიც იყო არიდებული. ფაქტობრივად, ორი ღამე დაცვის თანამშრომლებმა ეკიპაჟებით გაათენეს კაფეს ეზოში იმისთვის, რომ არ ყოფილიყო შენობა დაზიანებული ან ვინმე არ შეჭრილიყო დროშის მოსახსნელად.

ზოგადად, ძალიან უხერხული სიტუაციაა, რადგან ასობით პოლიციელი ორი დღის განმავლობაში მოცდა იმისთვის, რომ ედარაჯა პატარა კაფეში დროშისთვის.

ვფიქრობ, სურვილის შემთხვევაში შესაძლებელია, რომ ეს პუნქტები დაკმაყოფილდეს. ოღონდ იმ ჭრილში, რაც ამ ორი დღის მანძილზე ვნახე.

მე გუშინ ვიგრძენი, რომ ნება იყო ასე ვთქვათ ძალოვანი სტრუქტურებიდან, დავალება იყო მიცემული, რომ დაეცვათ კანონი.

ჩვენ ამ დროს ვმუშაობდით კაფეში და იყო ძალიან სტრესული მდგომარეობა, მაგრამ თუ პოლიტიკური ნება იქნება, ჩვენ გვაქვს იმის შანსი, რომ ეს პუნქტები შევასრულოთ და ეს ნება გუშინ დავინახე.

• წინა წლებში არ გქონიათ იგივე განცდა?

ხუთი წლის წინ, როცა ჩვენ კაფეში ფილმი გავუშვით, გვაიძულებდნენ რომ ფილმი გამოგვერთო. მაშინ დაცვის პოლიციამ გვითხრა, რომ „დარეკეს 112-ში და კაფეს ტერიტორიაზე ბომბიაო“. აქედან გამომდინარე გვაიძულეს შენობის დატოვება, რადგან სხვა შემთხვევაში იქნებოდა დაუმორჩილებლობის ამბავი.

აქაც იყო ეს მომენტი – გვთხოვდნენ შიგნით გადაკიდეთ დროშა და ფანჯარასთან ნუ არის გამოსაჩენ ადგილზეო, მაგრამ ჩვენ ვუხარით, რომ – „არა“.

ჩვენ ვთქვით, რომ ორი დღე იქნებოდა დროშა გამოფენილი და არა პრაიდის კვირეულის განმავლობაში, ჩვენ ჩვენი პირობა შევასრულეთ და როცა პოლიციელებიც მიხვდნენ, რომ აღარ ჰქონდა მათ თხოვნებს აზრი გაჩერდნენ. იძულებული იყვნენ, რომ ათობით პოლიციელს გაეთენებინა ღამე კაფეს ეზოში.

განსხვავება არის ის, რომ იმავეს ვეღარ იზამდნენ, რაც მაშინ გააკეთეს.

• როცა გთხოვდნენ, რომ „შიგნით დაკიდეთ დროშა და ნუ გამოფენ გარეთ“, ეს ნიშნავს იმას, რომ პოლიცია რეალურად კი არ იცავდა კანონს, არამედ კანონის დაცვის იმიტაციას ქმნიდა?

რა თქმა უნდა. ისინი ცდილობდნენ ფსიქოლოგიურ ზემოქმედებას, ცდილობდნენ დავერწმუნებინეთ, რომ „აი ხომ ხედავთ, ვერ მუშაობთ, თქვენ გეშლებათ ხელი“. ჩვენ ვუთხარით, რომ გვირჩევნია დავიკეტოთ, ვიდრე ჩამოვხსნათ.

ჩვენ არ ვართ აქ იმისთვის, რომ ვინმეს ვუმასპინძლოთ, ეს არის სტუმრების თავისუფალი ნება, უნდათ მოსვლა, მოვლენ, არ უნდათ, არ მოვლენ. ჩვენ მზად ვართ, რომ საერთოდ არ ვიმუშაოთ ეს ორი დღე-მეთქი, – ვუთხარი პოლიციელებს.

რა თქმა უნდა, რომ გადაგვეკიდა დროშა შიგნით, ამით უფრო მარტივად გამოძვრებოდნენ, ასე ვთქვათ, არ მოუწევდათ ღამის გათენება, არ მოუწევდათ აქციის მონაწილეების კონტროლი, მარტივად და მალე მორჩებოდნენ, მაგრამ როცა ვუთხარით უარი, შემდეგ უფრო გართულდა სიტუაცია.

• ყოველთვის იყო განცდა და ბევრი გარემოებაც მიუთითებდა იმაზე, რომ ჰომოფობიური ჯგუფების წახალისებულია მმართველი პარტიის მიერ. თუკი ხელისუფლებას სურს, რომ შეასრულოს მოწყვლად თემთან დაკავშირებული ეს პუნქტი, რატომ არ ცდილობს გაემიჯნოს მათ?

მანამდე იმდენჯერ მთხოვეს, რომ ჩამოგვეხსნა დროშა და არ მოვხსენი, უცნაურია, რომ აქედან ერთ საათში გამოჩნდნენ ჰომოფობიური ჯგუფები და დაიწყეს პროტესტი. ვერაფერზე ვერ წამოგვიკიდეს და ვერ მოაწყვეს პროვოკაცია, თუმცა ამის სურვილი რომ ყოფილიყო, ამასაც შეძლებდნენ. ვიღაცები კი ყვიროდნენ „ვინ დაგაფინანსათ რომ ეს გაგეკეთებინათ“, „ვიღაცა გმართავთ და გიყენებთ“, მაგრამ როცა მიხვდნენ, რომ ჩვენ გვინდოდა და ამიტომ გავაკეთეთ, ვფიქრობ აღარ ჰქონდათ სხვა გზა.

ვფიქრობ, რომ თუ სახელმწიფოს უნდა დაიცვას ადამიანის უფლებები, დაიცვას კანონი, ეს არის აბსოლუტურად გამოსვლადი.

• თუკი ეს კაფე იქნებოდა ლგბტქ თემის წარმომადგენლების, ან ეს თემი იქნებოდა აქ შეკრებილი, იმავეს არ მოიმოქმედებდა პოლიცია?

მანდ რომ ყოფილიყო ლგბტქ თემის წარმომადგენლების ღონისძიება, ვფიქრობ, ძალიან გართულდებოდა სიტუაცია. ჩვენ იმდენად გულწრფელად გვინდოდა სოლიდარობის გამოხატვა, რომ თვითონ თემის წარმომადგენლებმაც უდიდესი პასუხისმგებლობა გამოიჩინეს და არ ყოფილა მათი მხრიდან რაიმე აქტივობა. ისეთ მდგომარეობაში იყვნენ თვითონ ეს დაჯგუფებები, რომ პროვოკაციის არანაირი შესაძლებლობა არ მიეცათ.

• მაშინ გამოდის, რომ პოლიცია კი არ ცდილობს ლგბტქ თემის წარმომადგენლების და მათი გამოხატვის უფლების დაცვას, უბრალოდ ამის გარემოება არ ყოფილა?

ვფიქრობ, კაფეში რაიმე ღონისძიება რომ ყოფილიყო, უმცირესობების წარმომადგენლებს პოლიცია ვერ (ან არ) დაიცავდა. მაგრამ აბსურდთან მივდივართ, რადგან უამრავი რესურსი დაიხარჯა ორი დღის განმავლობაში დროშის დაცვის გამო.

თუმცა, მაინც იმას ვამბობ, რომ თუ სახელმწიფოს ექნება ნება და სურვილი, ამ ექვსი თვეში ყველა პუნქტს შეასრულებენ. მთავარი ნებაა და ხელოვნურად არ უნდა შეუშალო ამ პროცესს ხელი.

• ფიქრობთ, რომ ჰომოფობიური განწყობები ხელოვნურად არის წახალისებული ქვეყანაში?

ხელოვნურად არის ნამდვილად, რადგან არცერთ ჩვენს სტუმარს, არცერთ გამვლელს არ ჰქონია ნეგატიური რეაქცია დროშაზე. თვითონ პოლიციის თანამშრომლებსაც კი ვატყობდი სახეზე, რომ ამ სისულელეების გამო უწევდათ იქ ყოფნა.

ვფიქრობ, დაძაბულობის შექმნა ხელოვნურად არის დაგეგმილი, არც მოსახლეობას არ აქვს ამაზე ასეთი აგრესია, როგორც იხატება სურათი და არც ძალოვნებს. ხელოვნურად მართული ამბავია. თითქოსდა რელიგიაში შეფარული, თუმცა ამ ადამიანებს, ვინც აგრესიულად არიან განწყობილი, ვფიქრობ არაფერი აქვთ საერთო რელიგიასთან.

მე, პირადად, ვერავინ დამაჯერებს, რომ ის ადამიანები იქ უანგაროდ იდგნენ. ღამემდე და დილის ათიდან იქ მათი დგომა არ მგონია, მათი ანთებული სურვილი იყოს. ვფიქრობ, მათ დაინტერესებული ძალები აფინანსებენ. დაფინანსებული, ორგანიზებული ადამიანები არიან.

მე, პირადად, არ მაქვს იმედი, რომ ხელისუფლება შეასრულებს ევროკომისიის ყველა მითითებას. მინდა რომ შევცდე, მაგრამ არა მგონია.