Batumelebi

ჩარტერული რეისის დაქირავებას ამერიკამდე ყოფილი მოსამართლის, ვალერიან ცერცვაძის პენსიონერი მამაც შეძლებდა. იმის გათვალისწინებით, რომ მურთაზ ცერცვაძის შვილიშვილი, ვალერიან ცერცვაძის შვილი ნიუ-იორკშია დაბადებული და ამერიკის მოქალაქეა, ვერ გამოვრიცხავთ, რომ ამის საჭიროება დამდგარიყო. 

თუმცა, ყოფილ მოსამართლეს, ვალერიან ცერცვაძეს ჩარტერული რეისის დაქირავება არ დასჭირდება, რადგან ის სანქცირებულ მოსამართლეებს შორის მოხვდა, შესაბამისად, აშშ-ში ვერ ჩავა, თუმცა ფაქტია, რომ როგორც პრემიერი ირაკლი ღარიბაშვილი იტყოდა, „შეძლებული ოჯახი“, ყოფილ მოსამართლეს, ვალერიან ცერცვაძესაც ჰყოლია.

ყოფილი მოსამართლის მამის გამდიდრების ისტორია 2011 წლიდან იწყება. ამ დროს შვილი, ვალერიან ცერცვაძე თბილისის სააპელაციო სასამართლოს თავმჯდომარე იყო.

• „შუაგული“ 

ყველაზე შთამბეჭდავი, რისი შექმნაც მურთაზ ცერცვაძემ მოახერხა, ეს სარიტუალო სივრცე „შუაგულია.“ აქ მდიდარი ოჯახები ქორწილებს იხდიან და მათთვის მნიშვნელოვან თარიღებს აღნიშნავენ. აქ არსებული ინფრასტრუქტურით თუ ვიმსჯელებთ, „შუაგულის“ შესაქმნელად დიდი ძალისხმევის გარდა დიდი ფულიც იქნებოდა საჭირო.

6 ჰექტარზე მეტი, თბილისთან ახლოს, სოფელ წილკანში, სადაც ყოფილი მოსამართლის მამა პრესტიჟული სარიტუალო სივრცე შექმნა, მურთაზ ცერცვაძემ 2017 წელს დაირეგისტრირა.

ღია და დახურული სივრცეები წვეულებისთვის, პატარა ტბა, რომელზეც ნავით გასეირნებაა შესაძლებელი, გულის ფორმის კუნძული ტბაში, სცენა კონცერტებისთვის, ცოცხალი მუსიკა, ინდივიდუალური ფანჩატურები ეზოში, საბავშვო სივრცეები და ასე შემდეგ – ამ ყველაფერს მოიჯარე კომპანია „ივენთ გარდენი“ მართავს, რომლის ერთ-ერთი დამფუძნებელი თავად მურთაზ ცერცვაძეც არის და კომპანია, რომელსაც მისი დაარსების დღიდან ყოფილი მოსამართლის მეუღლე, გვანცა მიქუჭაძე მართავს.

საჯარო რეესტრის ამონაწერის მიხედვით მურთაზ ცერცვაძემ ეს ქონება წილკანში 2017 წელს ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე დაირეგისტრირა და მალევე საიჯარო წესით გაასხვისა.

მოიჯარე კომპანიის „ივენთ გარდენის“ 100-ვე პროცენტს შპს „გარდენ სითი“ ფლობს, ამ კომპანიის მფლობელი კი თავად მურთაზ ცერცვაძეა. საინტერესოა ისიც, რომ „გარდენ სითი“ მურთაზ ცერცვაძემ 2016 წელს ემზარ ივანიშვილთან ერთად დააფუძნა.

მალევე ემზარ ივანიშვილმა კომპანიის თავისი წილიც მურთაზ ცერცვაძეს დაუთმო, უსასყიდლოდ.

იმაზე, რომ ეს ქონება და ბიზნესი თავად ყოფილ მოსამართლეს ეკუთვნის, გასულ წლებშიც ბევრჯერ გაჟღერდა. ამას უარყოფდნენ, თუმცა ფაქტია, რომ მიწის ნაკვეთი წილკანში, 62 410 კვ.მეტრი, სადაც „შუაგული“ ფუნქციონირებს, ვალერიან ცერცვაძემ გადაიფორმა 2022 წლის ივლისში, როცა უკვე მოსამართლე აღარ იყო. ის წილკანში იგივე ნაკვეთის მიმდებარედ კიდევ ერთ ნაკვეთს, 6300 კვ. მეტრს ფლობს.

• ყოფილი მოსამართლის ცოლი – „ეფლის“ ოფიციალური პარტნიორი საქართველოში

2015 წლის ქონებრივი დეკლარაციის მიხედვით, ყოფილი მოსამართლის მეუღლე გვანცა მიქუჭაძე „გრინ ეფლის“ მენეჯერის თანამდებობაზე მუშაობდა. შპს „გრინ ეფლი ჯორჯია“ 2011 წელს დაუფუძნებიათ. კომპანიის 33 პროცენტს ყოფილი მოსამართლის მამა, მურთაზ ცერცვაძე, 33 პროცენტს – ბაქარ მიქუჭაძე, ყოფილი მოსამართლის მეუღლის, გვანცა მიქუჭაძის ძმა, 34 პროცენტს კი ვახტანგ ჟუჟუნაძე ფლობდნენ.

კომპანიის წილებში ცვლილება ბევრჯერ აისახა, საბოლოოდ კი ის შპს „აიტექნიკის“ საკუთრებაში გადავიდა. შპს „აიტექნიკის“ 100-ვე პროცენტის მფლობელი ყოფილი მოსამართლის მეუღლე გვანცა მიქუჭაძეა.

რამდენიმე თვის წინ Apple-ის ოფიციალურმა პარტნიორმა „აიტექნიკსმა“ [ამ სახელით ოპერირებს კომპანია] ქართულ ბაზარზე საქმიანობის 12 წელი აღნიშნა.

• ფეშენებელური სახლი აუზით და კორტებით

ყოფილი მოსამართლე ფლობს ასევე ფეშენებელურ სახლს და მიწის ნაკვეთს თბილისში, სოფელ დიღომში. ამ ნაკვეთის [ 2900კვ.მეტრი] შესახებ ვალერიან ცერცვაძემ 2018 წელს შევსებულ ქონებრივ დეკლარაციაშიც ჩაწერა, სადაც მიუთითა, რომ აქ მან 2500 კვ.მეტრი 2011 წელს 55 000 დოლარად იყიდა, დამატებით 400 კვ.მეტრი კი 2017 წელს დაირეგისტრირა.

სამშენებლო დოკუმენტების მიხედვით ვალერიან ცერცვაძემ შეძენილ მიწის ნაკვეთზე მშენებლობა 2013 წელს დაიწყო. 2015 წელს შევსებული დეკლარაციის მიხედვით მან 2014 წლის სამშენებლო ხარჯის სახით 70 000 ლარი მიუთითა.

2015-2016 წლებში ვალერიან ცერცვაძეს მშენებლობის ხარჯის სახით მხოლოდ 25 000 ლარი აქვს მითითებული, 2018 წელს კი – 80 000 დოლარი, თუმცა სახლის მასშტაბით თუ ვიმსჯელებთ, ხარჯი გაცილებით დიდი უნდა იყოს.

სამშენებლო დოკუმენტების მიხედვით ვალერი ცერცვაძის სახლის საერთო ფართობი 413 კვ.მეტრია. მათ შორის მათ შორის საცხოვრებელი ფართი 220.36 კვ.მ. დამხმარე ფართობი 84.04, საზაფხულო ფართობი – 71.81 კვ.მ. ავტოსადგომის ფართობი – 37.6 კვ.მ.), აუზი – საერთო ფართით 40.0 კვ.მ. და შენობა N2 – 41.22 კვ.მ.

ეს ქონება ყოფილ მოსამართლეს „პროკრედიტ ბანკში“ იპოთეკით აქვს დატვირთული.

2018 წლის შემდეგ ვალერიან ცერცვაძეს ქონებრივი დეკლარაცია აღარ შეუვსია. ამ წლების განმავლობაში მან დიღომში დაასრულა ფეშენებელური სახლის მშენებლობა, თავისი დამხმარე ნაგებობებით, ჩოგბურთის კორტებითა და აუზით.

ეზოში ვალერიან ცერცვაძემ სპეციალურად დაგეგმარებული ლანდშაფტური გამწვანება მოაწყო. 

2018 წელს შევსებული დეკლარაციის მიხედვით, ვალერიან ცერცვაძე ბორჯომში, სოფელ სადგერში ფლობდა მიწის ნაკვეთებს, 3 საკადასტრო ერთეულს. რეესტრის მონაცემებით მას ეს ნაკვეთები 2021 წელს გაუსხვისებია.

• ყოფილი მოსამართლის ცოლის, გვანცა მიქუჭაძის ქონება და ბიზნესი

2015 წელს შევსებულ დეკლარაციაში ვალერიან ცერცვაძემ ჩაწერა, რომ მისი მეუღლე გვანცა მიქუჭაძე შპს „გრინ ეფლის“ მენეჯერის თანამდებობაზე მუშაობდა. შემდეგ დეკლარაციებში მას მეუღლის საქმიანობის შესახებ ინფორმაცია არ შეუტანია. საჯარო რეესტრის მონაცემებით კი გვანცა მიქუჭაძე რამდენიმე კომპანიის წილებს ფლობს, რამდენიმეს კი ხელმძღვანელობს.

„აიტექნიკის“ გარდა, გვანცა მიქუჭაძე ფლობს შპს „ჯეველბერი ჯორჯიას“ 50 პროცენტს და თავად ფიქსირდება კომპანიის დირექტორად. დარჩენილი 50 პროცენტის მფლობელი კი შპს „ჯეველბერი ინვესტია“, რომლის მფლობელებიც რუსეთის მოქალაქეები არიან.

შპს „ჯეველბერი ინვესტი“ 2022 წლის ოქტომბერშია დაფუძნებული.

გვანცა მიქუჭაძე შპს ვი.ენ.ჯი გრუპ – ის ამონაწერში პროკურისტად არის დაფიქსირებული [პირი, რომელსაც აქვს გენერალური სავაჭრო მინდობილობა]. ამ კომპანიის 50 პროცენტს ყოფილი მოსამართლის შვილი მარიამ ცერცვაძე, ხოლო დარჩენილ 50 პროცენტს კი ყოფილი მოსამართლის მამა, მურთაზ ცერცვაძე ფლობენ.

2018 წლის დეკლარაციის მიხედვით, ვალერიან ცერცვაძის მეუღლე, გვანცა მიქუჭაძე ფლობს მიწის ნაკვეთს ონის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჟაშქვაში. [600 კვ.მ]. ამავე დეკლარაციაში მითითებულია, რომ გვანცა მიქუჭაძეს შეუსყიდია სახლი 15 000 ლარად, მისამართი დეკლარაციაში მითითებული არ არის.

საჯარო რეესტრის მონაცემებით, 2022- 2023 წლებში გვანცა მიქუჭაძემ წილკანში ორი მიწის ნაკვეთი, ჯამში 16 322 კვ.მეტრი დაირეგისტრირა. მათ შორის ერთი იჯარით არის გაცემული, მოიჯარე „ჯეველბერი ჯორჯიაა“.

დიღომში მიწის ნაკვეთებს გვანცა მიქუჭაძეც ფლობს. მან 2022 წელს გრიგოლ ჩხიკვიძის ქუჩაზე, ორი მიწის ნაკვეთი, ჯამში 1100 კვ.მეტრი დაირეგისტრირა. ამ ნაკვეთზე სამშენებლო პირობების დადგენას ითხოვდნენ ჯერ საოფისე ფართობის მოსაწყობად, შემდეგ კი კორექტირება და მრავალფუნქციური კომპლექსის მშენებლობის ნებართვა მოითხოვეს.

გვანცა მიქუჭაძე ფლობს ასევე რამდენიმე მიწის ნაკვეთს ბორჯომში, სოფელ სადგერში, რამდენიმე მიწის ნაკვეთი კი მას აქ გაუსხვისებია.

• რუსი პარტნიორები

შპს „ჯეველბერი ჯორჯია“ 2019 წლის ივნისში რუსეთის მოქალაქეს ვიტალი იაზვენკოს დაუფუძნებია. აგვისტოში კომპანიის 50 პროცენტის მფლობელი გვანცა მიქუჭაძე გახდა. ისინი გარკვეულ პირობებზე შეთანხმდნენ. მოლაპარაკების საგანი იყო, მაგალითად, გლემპინგ პარკის მოწყობა წილკანში, მურთაზ ცერცვაძის ნაკვეთზე, შესაბამისი აქტივობების გამართვა-პოპულარიზაცია. მეორე მხარემ კი გარკვეული ინვესტიციის გაღების ვალდებულება აიღო.

2023 წლის მაისში კომპანიის წილებში ისევ აისახა ცვლილება, ვიტალი იაზვენკომ თავისი 50 პროცენტი შპს „ჯბ შუაგული“-ს, იგივე „ჯეველბერი ინვესტს“ გადასცა.

• ვინ არის ყოფილი მოსამართლე ვალერიან ცერცვაძე

ვალერიან ცერცვაძე ერთ-ერთია იმ პირთა შორის, რომლებსაც ამერიკის სახელმწიფო დეპარტამენტმა ოჯახებთან ერთად სანქციები დაუწესა. ვალერიან ცერცვაძის მსგავსად, აშშ-ში შესვლა აეკრძალა მოსამართლეებს: ლევან მურუსიძეს, მიხეილ ჩინჩალაძეს, ირაკლი შენგელიას და მათი ოჯახის წევრებს.

ვალერიან ცერცვაძე 2017 წლიდან სასამართლო სისტემაში აღარ მუშაობს. მანამდე თბილისის სააპელაციო სასამართლოს თავმჯდომარე იყო. 2016 წელს ასევე იკავებდა იუსტიციის უმაღლესი სკოლის საბჭოს თავმჯდომარის პოსტს. აღნიშნულ თანამდებობაზე ცერცვაძე მაშინ ლევან მურუსიძემ წარადგინა, ის ერთადერთი კანდიდატი იყო.

___

„ბათუმელებმა“ სტატია მოამზადა USAID სამართლის უზენაესობის პროგრამის მხარდაჭერით. პროგრამას ახორციელებს აღმოსავლეთ-დასავლეთის მართვის ინსტიტუტი (EWMI) ამერიკის შეერთებული შტატების საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს (USAID) მხარდაჭერით.

სტატიის შინაარსზე სრულად პასუხისმგებელია „ბათუმელები“ და მასში გამოთქმული მოსაზრებები შესაძლოა არ ასახავდეს ზემოთ ნახსენები საერთაშორისო ორგანიზაციების შეხედულებას.

საქართველოში სურსათისთვის განკუთვნილი კერამიკული ნაწარმი ბაზარზე ვერ გაიყიდება, თუ ის არ იქნება შემოწმებული მძიმე მეტალებზე – ტყვიასა და კადმიუმზე.

საქართველოს მთავრობამ დაამტკიცა ახალი ტექნიკური რეგლამენტი, რომლის მიხედვითაც კერამიკული ნაწარმის გასაყიდად შესაბამისობის დეკლარაცია იქნება საჭირო.

დეკლარაციაში აუცილებლად უნდა იყოს აღნიშნული, რომ სურსათისთვის განკუთვნილ კერამიკულ ნაწარმში ტყვიისა და კადმიუმის მიგრაციის ზღვარი შეესაბამება ტექნიკური რეგლამენტით განსაზღვრულ მოთხოვნებს.

კერამიკული ნაწარმის გასაყიდად საჭირო დეკლარაცია/დოკუმენტაცია ასევე უნდა შეიცავდეს ჩატარებული ანალიზების შედეგებს, გამოკვლევის პირობებსა და იმ ლაბორატორიის დასახელებასა და მისამართს, სადაც განხორციელდა გამოკვლევები.

მთავრობამ რეგლამენტი 2023 წლის 14 ნოემბერს დაამტკიცა და ის 2026 წლის პირველი იანვრიდან ამოქმედდება.

რეგლამენტის მიღების მიზანი „სურსათთან შეხებისათვის  განკუთვნილი კერამიკული ნაწარმის შიდა ბაზრის ეფექტიანი ფუნქციონირება, ადამიანის ჯანმრთელობისა და მომხმარებელთა უფლებების დაცვაა“ – ვკითხულობთ დოკუმენტში.

ტექნიკური რეგლამენტით კერამიკული ნაწარმი არის – „ჩვეულებრივი თიხის ან სილიკატის მაღალი შემცველობის მქონე არაორგანული მასალის ნარევისგან დამზადებული ნაკეთობები, საგნები, ნაწარმი, რომელსაც შესაძლოა დამატებული ჰქონდეს მცირე რაოდენობით ორგანული მასალები. კერამიკულ ნაწარმს თავდაპირველად აძლევენ ფორმას, რომელიც შემდეგში ფიქსირდება გამოწვით. ასეთი ნაკეთობები შესაძლებელია დაფარული იყოს მინანქრით, ემალით და/ან იყოს დეკორირებული/გაფორმებული“.

ტექნიკური რეგლამენტით განსაზღვრულ სურსათთან შეხებისთვის განკუთვნილი კერამიკული ნაწარმის სახელმწიფო კონტროლს სურსათის ეროვნული სააგენტო განახორციელებს.

„ბათუმელები“ შეეცადა დაეზუსტებინა, ეხება თუ არა რეგლამენტი იმ კერამიკის/თიხის ჭურჭელს, რომლებსაც საქართველოში  ადგილზე ამზადებენ და მრავლად იყიდება ბაზრებსა თუ ბაზრობებზე – მაგალითად: სურსათისთვის განკუთვნილი თიხის ქოთნები, კეცები, ქვევრები, თასები, ყანწები და ა.შ. ანუ, დასჭირდება თუ არა ამ ადამიანებს მათ მიერ დამზადებული ნაწარმის ლაბორატორიებში გამოკვლევა, რათა შემდგომ ეს ნაწარმი გაყიდონ.

„ახლა დეტალებზე ვერანაირ კომენტარს ვერ გავაკეთებთ. 2026 წლამდე არის საკმაო დრო და [ეს ადამიანები] ერთი წლით ადრე გაიგებენ დეტალებს… შეიძლება ჩვენი ინიციატივა იყო ეს [პროექტი], მაგრამ აქ მთელი რიგი დეტალები შემდეგში უნდა გაირკვეს, ვიდრე ამოქმედდება [რეგლამენტი]. რაც შეეხება ადმინისტრირებას და კონტროლის მექანიზმებს, ამ თემაზე მოგვიანებით გავაკეთებთ განმარტებას“ – გვითხრეს სააგენტოში.

სურსათის ეროვნულ სააგენტოში მოგვიანებით „ბათუმელებს“ უთხრეს, რომ „ტექნიკური რეგლამენტი მხოლოდ მოჭიქულ კერამიკას შეეხება, რომელიც სურსათისთვის არის განკუთვნილი და არა ჩვეულებრივ თიხის ჭურჭელს“, თუმცა საქართველოში თიხის მოჭიქულ ჭურჭელსაც ამზადებენ. 

სააგენტოში ასევე გვითხრეს, რომ „ტექნიკური რეგლამენტი ძირითადად 2027 წლიდან ამოქმედდება“. საქმე იმაშია, რომ, როგორც დოკუმენტშია აღნიშნული:

„სურსათთან შეხებისათვის განკუთვნილი კერამიკული ნაწარმი, რომელიც განთავსებულია ბაზარზე ამ დადგენილების ამოქმედებამდე და არ შეესაბამება ამავე დადგენილებით განსაზღვრულ მოთხოვნებს, დასაშვებია ბაზარზე განთავსებულ იქნეს ამ დადგენილების ამოქმედებიდან [ანუ 2026 წლის იანვრიდან] ერთი წლის განმავლობაში.“

მთავრობის ახალი დადგენილებით:

„რეგლამენტი განსაზღვრავს სპეციალურ მოთხოვნებს სურსათთან შეხებისათვის განკუთვნილი კერამიკული ნაწარმიდან ტყვიისა და კადმიუმის შესაძლო მიგრაციასთან დაკავშირებით და ეს მოთხოვნები ვრცელდება ბაზარზე განთავსებულ კერამიკულ ნაწარმზე, რომელიც დამზადებულია ან/და ბაზარზე განთავსებულია ერთ-ერთი დანიშნულებით:

• განკუთვნილია სურსათთან შეხებისათვის
• უკვე  შეხებაშია სურსათთან
• გამიზნულია, რომ მოვიდეს შეხებაში სურსათთან

სურსათთან შეხებისათვის განკუთვნილი კერამიკული ნაწარმის  ბაზარზე განთავსება დასაშვებია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ისინი აკმაყოფილებენ ამ ტექნიკური რეგლამენტით განსაზღვრულ მოთხოვნებს.

კერამიკული ნაწარმი მხოლოდ იმ შემთხვევაში აკმაყოფილებს ამ ტექნიკური რეგლამენტით განსაზღვრულ მოთხოვნებს, თუ დადგენილი პირობების მიხედვით გამოყოფილი ტყვიის ან/და კადმიუმის რაოდენობა არ აღემატება „ტყვიისა და კადმიუმის ზღვრულ მნიშვნელობებს კერამიკული ნაწარმისთვის“.

„თუ კერამიკულ ნაწარმში ტყვიის ან კადმიუმის შემცველობა არ აღემატება ამ ტექნიკური რეგლამენტით განსაზღვრულ რაოდენობას 50%-ზე მეტით, უნდა ჩაითვალოს, რომ ეს ნაწარმი აკმაყოფილებს ამ ტექნიკური რეგლამენტის მოთხოვნებს მხოლოდ იმ პირობით, თუ იმავე ფორმის, ზომის, გაფორმებისა (დეკორირებული) და მომინანქრების მქონე სამი სხვა ნაწარმი დაექვემდებარა დადგენილი პირობების მიხედვით გამოკვლევებს და ამ სამი ნაკეთობიდან გამოყოფილი ტყვიის და/ან კადმიუმის საშუალო რაოდენობა არ აღემატება დადგენილ ზღვრულ მნიშვნელობას და, ამასთანავე, არც ერთი მათგანი არ აღემატება ზღვრული მნიშვნელობის 50%-ზე მეტს“ – აღნიშნულია რეგლამენტში.

• შესაბამისობის დეკლარაცია

„კერამიკულ ნაწარმს, რომელიც ჯერ კიდევ არ არის შეხებაში სურსათთან, მარკეტინგის ყველა ეტაპზე, საცალო ვაჭრობის ეტაპის ჩათვლით, თან უნდა ახლდეს წერილობითი შესაბამისობის დეკლარაცია, რომელიც მიწოდებულ უნდა იქნეს მწარმოებელი ან საცალო ვაჭრობის ბიზნესოპერატორის მიერ.

დეკლარაცია უნდა შეიცავდეს შემდეგ ინფორმაციას:

ა) მზა კერამიკული ნაწარმის მწარმოებელი და იმპორტიორი ბიზნესოპერატორი, მისამართი და საიდენტიფიკაციო მონაცემები;

ბ) კერამიკული ნაწარმის დასახელება;

გ) დეკლარაციის თარიღი;

დ) დადასტურება, რომ კერამიკული ნაწარმი აკმაყოფილებს ამ ტექნიკური რეგლამენტითა და შესაბამისი დადგენილებით დამტკიცებული წესით განსაზღვრულ მოთხოვნებს.“

ტექნიკური რეგლამენტი ადგენს „ტყვიისა და კადმიუმის მიგრაციის განსაზღვრის ძირითად წესებს“, ასევე „ტყვიისა და კადმიუმის მიგრაციის განსაზღვრის ანალიზის მეთოდებს“.

____________________

საქართველოში დოქის დამზადების ტრადიციას 2021 წელს არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა:

დოქის დამზადების ტრადიციას ძეგლის სტატუსი მიენიჭა

იმავე წელს, კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნულმა სააგენტომ არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიანიჭა ასევე „მექვევრეობის ტრადიციას საქართველოში“.

„დავაი, ბიჭო“, „დავაი ახლა-მეთქი, დაახვიეთ!“ , „შენ ენა გეისწორე!“, „ხელი ვის დაარტყი ბიჭო!“, „შენ ყ.. შენ!“ , „მოდი, ბიჭო აქა!“ – ასე მიმართავდნენ დღეს, 30 ნოემბერს, ერთმანეთს აჭარის უმაღლესი საბჭოს წევრები.

უმაღლესი საბჭოს რიგგარეშე სხდომაზე, სადაც დეპუტატებს შორის დაწყებული კამათი ფიზიკურ დაპირისპირებაში გადაიზარდა, აჭარის 2023 წლის ბიუჯეტში ცვლილება უნდა განეხილათ.

ტელევიზიების მიერ გადაღებულ კადრებში კარგად ჩანს, როგორ გაუსწორდნენ ერთმანეთს დეპუტატები. კარგად ჩანს ისიც, ვინ უფრო მეტად აქტიურობდა, ვინ გამოირჩეოდა აგრესიით და ვინ ცდილობდა ვითარების განმუხტვას.

ფიზიკურ დაპირისპირებაში აქტიურად მონაწილეობდნენ: დავით ბაციკაძე -„ოცნებიდან“, ელგუჯა ბაგრატიონი – ენმ -დან, ტიტე აროშიძე- „ოცნებიდან“, ლევან ანთაძე ენმ-დან… გაშველების მცდელობისა და მიწოლის დროს ლევან ანთაძე და გიორგი მანველიძე წაიქცნენ კიდეც, თუმცა ამას ჩხუბის გაგრძელებაში ხელი არავისთვის შეუშლია.

უმაღლეს საბჭოში დაპირისპირება ოპოზიციონერი ელგუჯა ბაგრატიონის გამოსვლას მოჰყვა, რომელმაც მთავრობის მუშაობა გააკრიტიკა.

ოპოზიცია ამბობს, რომ კრიტიკულ შეფასებას მოჰყვა ჯერ შეურაცხმყოფელი რეპლიკები, რის შემდეგაც დაიწყო კამათი, შემდეგ კი – ფიზიკური დაპირისპირება.

ენმ- ის ფრაქციის თავმჯდომარის, ელგუჯა ბაგრატიონის თქმით, დეპუტატი „ოცნებიდან“ – ტიტე აროშიძე მისი გამოსვლის დროს აკეთებდა შეურაცხმყოფელ რეპლიკებს, რასაც დავით ბაციკაძეც შეუერთდა:

„ბიუჯეტში შედიოდა ცვლილება და კითხვები გვქონდა მინისტრთან. საუბარი გვქონდა ბავშვთა შიმშილზე, უსახლკაროების და სხვა ყოფით პრობლემებზე. საარჩევნო წელი გაქვთ მომავალში და ერთხელ მაინც დახარჯეთ ბიუჯეტი ხალხისთვის, უამრავი პრობლემაა-მეთქი. ჩვეულებრივ მიდიოდა პროცესი, ფრაქციის გამოსვლების ნაწილში ვაფასებთ ბიუჯეტში ცვლილებას და მინისტრის მუშაობას. ვისაუბრე კორუფციაზე, ჩავარდნილ ტენდერებზე, შემცირებულ თანხებზე, ვთქვი, რომ ეს არის სეკვესტრი, რაც შევარდნაძის შემდეგ არ გაგონილა“ – უთხრა ელგუჯა ბაგრატიონმა „ბათუმელებს“.

დეპუტატი ვარაუდობს, რომ მისი კოლეგები არა მისმა გამოსვლამ სხდომაზე, არამედ სხვა რამემ გააღიზიანა:

„მოქალაქეები იყვნენ მოსული შესვენების დროს. უსახლკაროები, რომლებიც ნაქირავებში ცხოვრობდნენ, მაგრამ რუსების შემოსვლის შემდეგ გაძვირდა ეს ქირა და ვეღარ იხდიდნენ ქირის თანხას, დარჩნენ ქუჩაში. ორი წელია დავრბივართ და მთავრობასთან შეხვედრას ვითხოვთ, ვერ მოვახერხეთ და რადგან სხდომაა და მინისტრიც აქ არის შემოგვიშვითო.

დავით გაბაიძე [აჭარის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარე] შეხვდა მათ და უთხრა, რომ რეგლამენტი არ ითვალისწინებს მოქალაქეების სხდომაზე დასწრებას და სხდომაზე კითხვების დასმას. ამაზე ვუთხარი, რა რეგლამენტზე ლაპარაკობთ, ხალხი ფეხებზე გკიდიათ, ჯანმრთელობის პრობლემით, პატარა ბავშვებით სოფლებიდან მოსული ქუჩაში დგას-მეთქი. ეს ესმოდა ამ ხალხს და მოჰყვა ტაში ჩემს სიტყვებს. როგორც ჩანს, ეს ვერ აიტანეს და ტიტე გადავიდა უზრდელობაზე, უნამუსო კაცი ხარ, მოქალაქეებით მანიპულირებო“.

ელგუჯა ბაგრატიონმა დააზუსტა, რომ ტიტე აროშიძე არ წამომდგარა და ადგილიდან ისროდა რეპლიკებს მისი გამოსვლის დროს.

„რომ დავასრულე სიტყვა, ვუთხარი, ნუ უზრდელობ-მეთქი. ამას ბაციკაძე აჰყვა. ნუ გადმოდიხარ პირად შეურაცხყოფაზე, ენას ძვალი არა აქვს, მაგრამ მიიღებ ადეკვატურ პასუხს-მეთქი. ამას მოსახლეობა არ იმსახურებს ხალხთან, სირცხვილია, სხვა რამე თუ გაინტერესებს, მაგის ადგილი სხვაგანაა და სხვაგან ვილაპარაკოთ-მეთქი ამ დროს დაცვა ჩადგა და დაიწყო ფიზიკური დაპირისპირებაც“.

რამდენიმეწუთიანი დაპირისპირების შემდეგ ჩხუბში ჩართული დეპუტატები სხდომათა დარბაზიდან გაიყვანეს. მოგვიანებით „ოცნების“ უმრავლესობა სხდომაზე დაბრუნდა და ბიუჯეტში ცვლილება დაამტკიცა. ოპოზიცია სხდომათა დარბაზში აღარ დაბრუნებულა.

ტიტე აროშიძე ბრალდებებს უარყოფს. იგი ამბობს, რომ ყველაფერი პირიქით იყო, კერძოდ, მისი თქმით, ელგუჯა ბაგრატიონმა თავისი გამოსვლა „ოცნების“ უმრავლესობის წევრებისა და მთავრობის შეურაცხყოფისთვის გამოიყენა და პირად შეურაცხყოფაზეც გადავიდა:

„როგორც წესი, 2 წუთი აქვს გამომსვლელს. დაახლოებით ნახევარი საათის განმავლობაში ელგუჯა ბაგრატიონი იმეორებდა იმავეს, რაც ილაპარაკა მანამდე კითხვების ნაწილში, დაზუსტებებში და თან პირად შეურაცხყოფაზე გადადიოდა.

მოვუწოდეთ, რომ გაჩერებულიყო. თავმჯდომარემ რამდენჯერმე უთხრა, რომ დრო ამოეწურა. თქვენ იპარავთ, ბიუჯეტს ქურდავთ და ჯიბეებს ისქელებთო – გადავიდა სახელობით ბრალდებებზე. მე ვუთხარი, დამშვიდდი, არ შეიძლება ასე საუბარი, უნამუსობასაც საზღვარი აქვს-მეთქი. აქ დასამალი არაფერია. რასაც მთელი 9 წლის განმავლობაში ნაცმოძრაობა აკეთებდა, იმავეს იმეორებდა ბაგრატიონი ჩვენ მიმართ.

დათო ბაციკაძემაც უთხრა ორი სიტყვა, ამის შემდეგ მივიდა მასთან. დათომ მშვიდად აუხსნა თავიდან რაღაცები, შემდეგ ლევან ანთაძეც მოვიდა და პირად შეურაცხყოფებზე გადმოვიდა, მომიქნია ხელი. მე პირველ რიგში ვარ ადამიანი, მამაკაცი ვარ, პირველ რიგში და ხელის მოქნევას ვერ ვაპატიებ ვერავის“ – თქვა ტიტე აროშიძემ „ბათუმელებთან“ სატელეფონო საუბრისას.

მან გვირჩია, იმის გასარკვევად, თუ ვინ ვის აყენებს შეურაცხყოფას, ტელევიზიების მიერ გადაღებული კადრები ვნახოთ:

„ადამიანი, რომელიც მიდის კოლეგასთან, პირდაპირ ადგება თავზე, რაღაცებს ეძახის, შეურაცხყოფას აყენებს… მე მგონი, ეს მოსათმენი არ არის. ძალიან უსიამოვნოა, მაგრამ სამწუხაროდ ამას ვერ ავცდით.

როდესაც აბრალებს მთავრობის თავმჯდომარეს, ქალაქის მერს, დეპუტატებს ქურდები ხართ, იპარავთ და ჯიბეებს ისქელებთო, ეს, მგონი, არ არის უკვე ზოგადი კრიტიკა, ეს არის პირდაპირი ბრალდება, შეურაცხყოფა, ღირსების შემლახველი განცხადება. ძალიან ცუდია ეს მისთვის, ვინც ნახა, მაგრამ კიდევ ერთხელ ვამბობ, რომ მე ვარ ადამიანი, ვარ პიროვნება და ამის შემდეგ ვარ დეპუტატი“ – ამბობს ტიტე კომახიძე.

დღეს ჩხუბში არც ერთი ქალი დეპუტატი არ მონაწილეობდა, ისინი გაშველებას ცდილობდნენ: „დეპუტატები ხართ, გაჩერდით, დასხედით“ – მოუწოდებდა მათ მედეა ვასაძე.

დღევანდელ დაპირისპირებას აჭარის უმაღლესი საბჭოს სხდომაზე ენმ-ის თავმჯდომარე ლევან ხაბეიშვილიც გამოეხმაურა:

„გადაჭამეს აჭარა, კორუფცია, უსამართლობა, სეკვესტრირებული ბიუჯეტი, გარუსებული ქოცების დეპუტატები. უსახელო-უგვარო და უავტორიტეტო, რუსული პარტიის წარმომადგენლები თავს დაესხნენ ჩვენს თანამებრძოლებს, ლევან ანთაძეს და ელგუჯა ბაგრატიონს ტურებივით დაესიენ, როცა ისინი ადგილობრივების, ხალხის ინტერესებს იცავდნენ აჭარის უმაღლეს საბჭოში.

ცხადია, თავს არავის დავაჩაგვრინებთ და მზად ვართ, ფიზიკურად მოვიგერიოთ პუტინისტების თავდასხმები. ჩემი სოლიდარობა ჩემს თანაგუნდელებს, თანამებრძოლებს და ძმებს. რუსული ოცნების აღსასრული ახლოვდება და ისტერიკა, პანიკა მატულობს…“ – დაწერა ლევან ხაბეიშვილმა ფეისბუქზე.

ბათუმში 27 ნოემბერს ძლიერი შტორმის დროს ზღვასთან ახლოს, პირსზე მდგომი ორი მოზარდიდან ერთ-ერთი დაშავდა.

ინფორმირებული წყაროს ცნობით, მოზარდმა ტალღის დარტყმის შედეგად მენჯ-ბარძაყის მოტეხილობა მიიღო.

შტორმში მოხვედრილი მოზარდების ამსახველი ვიდეო სოციალურ ქსელებშიც გავრცელდა. კადრებში ნათლად ჩანს, ტალღის ძლიერი დარტყმის შედეგად როგორ ეცემა ძირს ორი ადამიანი.

მოზარდები პირსის მოაჯირმა შეაკავა და ასე გადაურჩნენ ზღვაში ჩავარდნას.

მოზარდის დაშავების ფაქტი შსს-შიც დაგვიდასტურეს.

გამოძიება დაწყებულია სსკ-ის 124-ე მუხლით, რაც ჯანმრთელობის ნაკლებად მძიმე ან მძიმე დაზიანებას გულისხმობს გაუფრთხილებლობით.

ბათუმში, შავ ზღვაზე, დაახლოებით 8-ბალიანი შტორმი 27 ნოემბერს დაფიქსირდა. შტორმმა ზიანი მიაყენა ბულვარის და სანაპირო ზოლის ინფრასტრუქტურას, დაიტბორა სანაპიროსთან ახლოს ქუჩების ნაწილიც.

ბათუმის ბულვარმა შტორმული გაფრთხილების შესახებ დღის მეორე ნახევარში გააკეთა განცხადება ფეისბუქში, თუმცა მოქალაქეების ნაწილი მაინც იმყოფებოდა ზღვის სანაპიროსთან ახლოს.

მთავარი ფოტო: შტორმი ბათუმში / 27.11.2023

ბათუმში, ლუკა ასათიანის ქუჩაზე დაზიანებული ველობილიკის გამოცვლის სამუშაობი მიმდინარეობს. ველობილიკის ნაწილს ცვლიან ვაჟა-ფშაველას ქუჩის დასაწყისშიც.

ბათუმის მერიის კეთილმოწყობის სამსახურის ინფორმაციით, სამუშაოები ტროტუარებისა და ველობილიკების აღდგენაზე ჩატარებული ტენდერის ფარგლებში მიმდინარეობს, რისთვისაც ბიუჯეტიდან ნახევარი მილიონი ლარია განსაზღვრული.

სამუშაოებს ტენდერში გამარჯვებული კომპანია „ესია ჯგუფი“ ატარებს.

მერიის სამმართველომ „ესია ჯგუფთან“ ხელშეკრულება 500 ათას ლარზე 2023 წლის 11 სექტემბერს გააფორმა –  ველობილიკების რეაბილიტაციასა და ტროტუარების მოწყობაზე.

ხელშეკრულების მიხედვით, უშუალოდ ველობილიკების რეაბილიტაციისთვის 328 ათას 490 ლარი უნდა დაიხარჯოს, თუმცა კონკრეტულად რომელ ქუჩაზე და რა მონაკვეთში უნდა შეკეთდეს ველობილიკი, მითითებული არ არის. კონკრეტული მონაკვეთები ვერც ინფრასტრუქტურის სამმართველოში დაგვისახელეს.

„აღნიშნული ითვალისწინებს წლის განმავლობაში  მოვლა-შენახვის ღონისძიების ჩატარებას დაზიანებულ მონაკვეთებზე, მისამართები კონტრაქტორ კომპანიებს საჭიროებიდან გამომდინარე, ეტაპობრივად მიეწოდება მთელი წლის განმავლობაში“ – უთხრეს „ბათუმელებს“ მერიის სამმართველოში.

თუმცა აღნიშნული ტენდერის ფარგლებში „ესია ჯგუფმა“ სამუშაოები 2023 წლის 20 დეკემბრის ჩათვლით უნდა დაასრულოს.

ამავე თემაზე:

ველობილიკის სრულ რეაბილიტაციას გეგმავს ბათუმის ბულვარიც, სადაც ბილიკი მწვანე ფერის იქნება:

„ჩვენ ერთ საქმეს ვაკეთებთ ვითომ, მაგრამ ყველაზე მთავარს ვაფუჭებთ – შვილებს ვკარგავთ, ახლობლებს ვკარგავთ, მეგობრებს… ყველაფერს ვკარგავთ, აბსოლუტურად. ჩემი შვილი 14 წლის გათხოვდა – აი, ეს გააკეთა ჩემმა აქ წამოსვლამ… ამას ვერანაირი ფული ვერ აანაზღაურებს“- ციტირებს ერთ-ერთი ემიგრანტი ქალის ნათქვამს კვლევა, რომელიც წელს, 10 ნოემბერს გამოქვეყნდა.

კვლევა ჩაატარა არასამთავრობო ორგანიზაციამ „ქალები საერთო მომავლისათვის (WECF) – საქართველო“, გაეროს განვითარების პროგრამის, შვედეთისა და ევროკავშირის მხარდაჭერით.

კვლევა – „საქართველოს შრომითი მიგრანტი ქალების სოციალურ-ეკონომიკური სტაბილურობა“ მიზნად ისახავდა ქართველი შრომითი მიგრანტი ქალების სოციალურ-ეკონომიკური სტაბილურობის საკითხების შესწავლას, დაბრუნებისა და რეინტეგრაციის კონტექსტში.

კვლევა აჩვენებს, რომ საკუთარ ოჯახთან, სახლსა და ქვეყანასთან განშორება უზარმაზარი სტრესია მიგრანტი ქალებისთვის, განსაკუთრებით კი, არასრულწლოვანი შვილების დედებისთვის.

„დედის ემიგრაცია, ერთი მხრივ, აუმჯობესებს შვილების მატერიალური კეთილდღეობისა და განათლების მიღების შესაძლებლობებს, მეორე მხრივ კი, ეს იწვევს ფიზიკური და ემოციური ზრუნვის დეფიციტს, რაც უარყოფითად აისახება დატოვებული ბავშვების სოციალიზაციისა და რეალიზაციის პროცესებზე.

ოჯახისა და სახლისგან შორს ყოფნის ტკივილს თან ერთვის შესრულებული სამუშაოს ფიზიკური და ემოციური სირთულეები, რაც ხშირად უარყოფითად აისახება ქალების ფიზიკურ და მენტალურ ჯანმრთელობაზე“ – ნათქვამია კვლევაში.

აქვე საუბარია იმაზე, რომ ემიგრანტი ქალების სამუშაო სტრესულია, რადგან გულისხმობს მუდმივად სხვის ოჯახში, „სხვისი ცხოვრებით“ ცხოვრებას და თან სდევს შრომითი უფლებების დარღვევა.

გარდა ამისა, ხანგრძლივი ემიგრაცია თითქმის გარდაუვალად იწვევს ოჯახთან და საზოგადოებასთან გაუცხოების პრობლემას, რაც ქალებს თავს „ზედმეტად“ აგრძნობინებთ საქართველოში და რეემიგრაციის მიზეზიც ხშირად ხდება.

ამავე კვლევის მიხედვით, 2020 წლისთვის საქართველოდან 861 ათასი ადამიანი წავიდა, რაც ქვეყნის მოსახლეობის 23 პროცენტია და რომლის 51 პროცენტი არის ქალი.

საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის მიხედვით, კი, 2021 წლისთვის ემიგრანტების რაოდენობამ 99 974 შეადგინა, რომელთა 38 პროცენტი ქალია.

„ემიგრაციიდან დაბრუნებული რესპონდენტები წარმოადგენენ ქალებს, რომლებიც 1-8 წლის წინ დაბრუნდნენ საქართველოში, უსარგებლიათ ან არ უსარგებლიათ ეკონომიკური გაძლიერების სახელმწიფო ან არასახელმწიფო პროგრამებით, მათ შორის, დაბრუნებისა და რეინტეგრაციის ხელშეწყობის პროგრამებით და დასაქმდნენ ან ვერ დასაქმდნენ ემიგრაციიდან დაბრუნების შემდეგ.

როგორც შრომით ემიგრაციაში მყოფი, ისე დაბრუნებული ქალები წარმოადგენენ სხვადასხვა ასაკობრივ ჯგუფს (32-იდან 72 წლის ჩათვლით), არიან როგორც თბილისიდან, ისე საქართველოს სხვადასხვა რეგიონის ქალაქებიდან და სოფლებიდან, მათი ოჯახური მდგომარეობა განსხვავებულია.

ყველა მათგანი ემიგრაციაში დაკავებულია ან დაკავებული იყო დაბალკვალიფიციური, დაბალანაზღაურებადი საქმით, ძირითადად, შინ შრომით (მოხუცისა თუ ბავშვის მოვლა, დალაგება, და ა.შ.)“ – წერია კვლევაში.

რესპონდენტების ემიგრაციის ქვეყნებს წარმოადგენს: ამერიკის შეერთებული შტატები, ესპანეთი, თურქეთი, იტალია, ისრაელი, პორტუგალია, რუსეთი და საბერძნეთი.

ამავე კვლევის მიხედვით, საქართველოში დარჩენილი ოჯახის წევრების საჭიროებები მუდმივად იზრდება და ემიგრანტი ქალები შვილების შემდეგ შვილიშვილების კეთილდღეობისთვის აგრძელებენ შრომას ემიგრაციაში.

„ვამბობდი, რომ პრობლემებს მოვაგვარებ და დავბრუნდები, მაგრამ პრობლემა პრობლემას ემატებოდა ეკონომიკის მხრივ, უკან-უკან წავიდა ქართული ყოფიერება…“ – ამბობს 48 წლის ერთ-ერთი ემიგრანტი კვლევაში.

„ეს სურათი მიუთითებს მძიმე სოციალურ-ეკონომიკურ ფონზე, რომლის გამოც ოჯახები თაობათა ცვლის პროცესშიც კი რჩებიან ფულად გზავნილებზე დამოკიდებულნი.

მართლაც, საქართველოს ეკონომიკაზე ფულადი გზავნილების გავლენა ყოველწლიურად იზრდება.

ეროვნული ბანკის უახლესი მონაცემებით, ემიგრანტების გზავნილებმა 2022 წელს 2.3 მლრდ აშშ დოლარი შეადგინა, რაც მშპ-ს დაახლოებით 9 პროცენტია.

წინა წლებს, განსაკუთრებით პანდემიამდე პერიოდს თუ შევადარებთ, 2019 წელს ეს მაჩვენებელი 916.3 მლნ აშშ დოლარი იყო, მშპ-ს დაახლოებით 5 პროცენტი“ – ნათქვამია კვლევაში.

კვლევის თანახმად, ემიგრანტების საქართველოში დაბრუნების მიზეზებიც განსხვავებულია, თუმცა უფრო ხშირად პირად და ოჯახთან დაკავშირებულ ვალდებულებებს უკავშირდება, ვიდრე ფინანსური თვითკმარობის მიღწევას.

„ზოგიერთ შემთხვევაში, ქალები ბრუნდებიან ფიზიკური ან ემოციური რესურსის ამოწურვის გამო, ზოგჯერ – მოხუცი მშობლის ან შვილიშვილის მოსავლელად. უფრო იშვიათად კი ბრუნდებიან ემიგრაციის „მიზნის“ მიღწევის შემდეგ, რაც შესაძლოა, მაგალითად, ვალების გასტუმრებას, უძრავი ქონების შეძენას გულისხმობდეს.

თუმცა ეს დაბრუნების შემდეგ ფინანსური კაპიტალის არსებობას და მიგრანტი ქალების სოციალურ-ეკონომიკურ სტაბილურობას არ ნიშნავს.

დაბრუნებული მიგრანტი ქალების ეკონომიკური სტაბილურობის ხელის შემშლელად, პირველ რიგში, სამუშაო ადგილების ნაკლებობა და დაბალი ანაზღაურება დასახელდა“ – ვკითხულობთ კვლევაში.

კვლევაში გამოიკვეთა, რომ დაბრუნებული მიგრანტი ქალებისთვის ღირსეული ანაზღაურებით სამუშაო ადგილის პოვნას ხშირად აფერხებს გამოცდილების ნაკლებობა. საერთაშორისო პრაქტიკის მსგავსად, ქართველი ემიგრანტი ქალებიც, ძირითადად, შინ შრომაში არიან ჩართულები – უვლიან ბავშვებს ან მოხუცებს, ალაგებენ სახლებს.

„საშინაო შრომა კი, საქართველოში დაუფასებელი და მინიმალურად ანაზღაურებადია, ვერ უზრუნველყოფს ოჯახების ეკონომიკურ უსაფრთხოებას და დაბრუნებული ემიგრანტი ქალები გამოსავალს ისევ ემიგრაციაში პოულობენ.

„თუ ჩემი ქვეყანა მთავაზობს და სხვა საშუალება ვერ ვნახე, რომ ვიყო ისევ დამლაგებელი… მაშინ მირჩევნია ვიყო დოლარად ანაზღაურებადი დამლაგებელი“- ამბობს 57 წლის ემიგრანტი ქალი კვლევაში.

ხშირად, ბანკის ვალი და მისი გადაუხდელობის გამო საცხოვრებლის დაკარგვის რისკი ის ბოლო წვეთია, რომელიც ემიგრაციაში წასვლის გადაწყვეტილებას განაპირობებს.

საქართველოში ჩატარებული სხვა კვლევებიც ადასტურებს, რომ ვალის გადაუხდელობის გამო საცხოვრებლის დაკარგვა ხშირად უკავშირდება იძულებით ემიგრაციას სარჩოსა და თავშესაფრის საძიებლად.

2019-2022 წლების განმავლობაში სხვა პროგრამებით ჯამში დაახლოებით 350 მიგრანტი დაბრუნდა საქართველოში, საიდანაც 55 პროცენტი იყო ქალი.

„მხოლოდ ევროკავშირის/შენგენის ქვეყნებში, 2021-2022 წლის მონაცემებით, საქართველოს 26 610 მოქალაქეს წარედგინა გადაწყვეტილება ქვეყნის დატოვების შესახებ, საიდანაც, იძულებით თუ ნებაყოფლობით, ჯამში 11 145 საქართველოს მოქალაქე დაბრუნდა, რომელთა 23% ქალი იყო.

დაბრუნებისა და რეინტეგრაციის სახელმწიფო და არასახელმწიფო პროგრამების ფარგლებში, ბოლო სამი წლის განმავლობაში სერვისი მიიღო 1706-მა დაბრუნებულმა მიგრანტმა, საიდანაც 48% იყო ქალი“- ნათქვამია კვლევაში.

კვლევის მიხედვით, ემიგრაციიდან დაბრუნების შემდეგ შრომითი მიგრანტი ქალები კიდევ ერთ გამოწვევას აწყდებიან – ინფორმაციის ნაკლებობას მათთვის განკუთვნილი სახელმწიფო პროგრამების, დასაქმების, განათლებისა თუ დაფინანსების შესაძლებლობების შესახებ.

კვლევაში ნათქვამია, რომ იმისათვის, რომ ქალები ემიგრაციიდან დაბრუნდნენ, საჭიროა ქვეყანაში არსებული სოციალურ-ეკონომიკური სისტემის რეფორმირება, მათ შორის, ზრუნვის ინფრასტრუქტურის გაძლიერება, ჯანდაცვისა და სოციალური დაცვის სერვისებზე, ფინანსურ რესურსებზე ხელმისაწვდომობის გაზრდა.

ჩეჩნეთის ლიდერის, რამზან კადიროვის 16 წლის შვილი ადამი დაინიშნა შეიხ მანსურის სახელობის ბატალიონის კურატორად – აცხადებს რუსეთის სახელმწიფოს დუმის დეპუტატი ადამ დელიმხანოვი, კადიროვის ერთ-ერთი უახლოესი მოკავშირე.

„ეს დანიშვნა კანონზომიერი შედეგია ადამის მოღვაწეობის ჩვენი ხალხის კულტურული, რელიგიური და ოჯახური ღირებულებების დაცვის საქმეში“, – აღნიშნა დელიმხანოვმა.

ბატალიონი, რომლის კურატორობაც 16 წლის ადამ კადიროვს ანდეს, რუსეთის თავდაცვის სამინისტროში შედის. „მედუზა“ აღნიშნავს, რომ მისი მეთაურია რუსლან გერემეევი – 2015 წელს ოპოზიციონერი პოლიტიკოსის, ბორის ნემცოვის მკვლელობის საქმის ფიგურანტი.

ადამ კადიროვი 16 წლის 24 ნოემბერს გახდა. ბოლო თვეებში იგი საკმაოდ ხშირად ხვდება მედიის ყურადღების ცენტრში. მამამისმა, რამზან კადიროვმა, თავად, „სიამაყით“, გამოაქვეყნა ვიდეო, რომელშიც ადამი ყურანის დაწვისთვის დაკავებულ პატიმარს სცემს. მოგვიანებით უმცროსი კადიროვი ჯერ ჩეჩნეთის გმირი გახდა, შემდეგ კი რუსეთის სხვა სუბიექტების ჯილდოები მიიღო.

„თითქმის ერთი თვე ვერ დავდიოდი სკოლაში უფეხსაცმლოების გამო. არც არავინ იყო ისეთი, ვინც დამეხმარებოდა. მეგობარს ვთხოვე ფეხსაცმელი, მაგრამ მეც ერთი მაქვსო, მითხრა. არც სხვებს ჰქონდათ რაიმე.

ვერც ოჯახი დამეხმარა. იმ პერიოდში დედა ავად იყო, ბაბუაც ახალგარდაცვლილი იყო და ფინანსური პრობლემები გვქონდა ოჯახში. მაგრად გაგვიჭირდა. მამამ მითხრა, როცა მექნება ფული, მერე გიყიდი ფეხსაცმელსო.

რა უნდა მექნა? თუ არ წავიდოდი, სკოლაში ძალიან დიდი პრობლემები შემექმნებოდა. შემაჯამებელი მქონდა, ჩათვლები, გამოცდები, თანაც ძალიან ბევრი „არა“ დამიგროვდა.

გაცდენების გამო მეათეში ჩამტოვეს და ექსტერნის ჩაბარება მომიწია. აღარ მინდოდა იგივე განმეორებულიყო“, – ამბობს 16 წლის გიორგი (სახელი შეცვლილია) „ბათუმელებთან“.

ბევრი ფიქრის შემდეგ, გიორგიმ არასასურველი ნაბიჯი გადადგა და ერთ-ერთი ობიექტიდან რკინა მოიპარა. მოპარული მასალა ჯართში ჩააბარა, 120 ლარი აიღო და ამ ფულით ფეხსაცმელი იყიდა.

„სადაც გავიხედე, ყველგან „არ მაქვს“ მესმოდა. სკოლაში ვერ მივდიოდი და უბანში ვბოდიალობდი, რა უნდა გამეკეთებინა? ყველა სკოლაში დადიოდა, მეც ხომ უნდა წავსულიყავი ბოლოს და ბოლოს“, – გვეუბნება გიორგი.

კანონთან კონფლიქტი მისთვის სასიამოვნო არ აღმოჩნდა. პოლიციასთან ურთიერთობას ახლაც უსიამოვნოდ იხსენებს.

„ძალიან უხეშად მელაპარაკა პოლიციელი. პირველად შემეშინდა, მაგრამ ვცდილობდი არ შემემჩნია. მკითხა, სად წაიღე ფული, წილში ვინ გყავდაო. სიმართლე ვუთხარი, არ მყავდა თანამზრახველი და ისიც ვუთხარი, რისთვის მინდოდა.

მერე მშობლებს ვერ სთხოვე ფული, ფეხსაცმელი თუ არ გქონდაო? – მითხრა.

ვუთხარი, რომ მშობლებსაც არ ჰქონდათ. მერე მეპატრონეს მიუბრუნდა და უთხრა, – „ამისთვის დაგვირეკეო?“

რა ექნა იმასაც, ისიც ზარალში ჩავარდა“, – ამბობს გიორგი.

ვკითხეთ, რა უთხრეს სკოლაში, როცა გაიგეს, რომ უფეხსაცმლოების გამო აცდენდა. გიორგი ამბობს, რომ გულგრილობა იგრძნო და გული ეტკინა.

„დამრიგებელმა მითხრა დირექტორთან გაარკვიეო. ისიც თქვა, შვილისთვის როგორ არ უნდა გაიმეტო 50-60 ლარიო. მეწყინა ასე რომ მითხრა. ისე გამოდიოდა, თითქოს ჰქონდათ და არ ემეტებოდათ“, – გვეუბნება გიორგი.

მშობლებს რა რეაქცია ჰქონდათ, როცა გაიგეს? – ვკითხეთ გიორგის.

ამბობს, რომ მშობლები გაოგნებული იყვნენ. „ეეჰ… დედაჩემი სამი დღე აზრზე არ იყო. მამაჩემიც ხმას ვერ იღებდა. მაგრამ, რა უნდა ეთქვათ, ბავშვი ვიყავი“, – გვეუბნება ის.

ნანობ? – ისევ ვკითხეთ გიორგის.

„მაშინ იმიტომ გადავდგი ასეთი ნაბიჯი, რომ ასე მეგონა სწორი. მაშინ არ მიფიქრია, რა იყო სწორი და რა არასწორი. არ ვნანობ, რადგან მაშინ რომ არ მომეპარა სერიოზული პრობლემების წინაშე დავდგებოდი სკოლაში. თუმცა მაგის მერე, მოსაპარად ხელი არ წამიღია და ეს ვისწავლე ცხოვრებაში. მანამდეც ვიცოდი, მაგრამ… ძალიან გამიჭირდა. პატიოსნებას არაფერი სჯობია“, – საბოლოოდ ასკვნის გიორგი.

ამ ინციდენტამდე გიორგის პოლიციასთან ჩხუბის გამოც მოუხდა შეხება.

შეყვარებული იყო, თუმცა რაღაც საკითხზე უთანხმოება მოუვიდა გოგოსთან.

„ერთი ბიჭი შემომივარდა ჩატში და თითქოს ამ გოგონას დაცვას ცდილობდა. არ მომეწონა მისი მიმოწერები და ვუთხარი გარეთ შემხვედროდა.

„მოგვივიდა ჩხუბი. მეც მახლდნენ მეგობრები და იმასაც. სასიკვდილოდ არ გაგვიმეტებია ერთმანეთი, მაგრამ მაგრად ვიცემეთ. შემდეგ უფროსებმა გაგვაშველეს და ხელიც ჩამოვართვით, მეორე დღეს კი კიდევ შევხვდით ერთმანეთს, ახლა უფრო ბევრი ვიყავით და იმაზე მაგრად ვიჩხუბეთ.

პოლიციამ საიდან გაიგო არ ვიცი, ან დარეკა ვინმემ, ან დაგვინახეს. ყველანი წაგვიყვანეს. ვიღაცები გაიქცნენ, მაგრამ მაინც დაგვიჭირეს. არ გავტყდით, პოლიციაში ერთმანეთს ვაფარებდით ხელს, არასრულწლოვნებიც ვიყავით, ამიტომ მალე გამოგვიშვეს“, – გვეუბნება გიორგი.

როცა კლასში ჩატოვეს, ის ბიჭი, ვისთანაც კონფლიქტი ჰქონდა, მისი კლასელი გახდა. ამბობს, რომ ვერც კლასში ეგუებოდნენ ერთმანეთს, თუმცა საქმე პოლიციამდე აღარ მისულა.

„ექსტერნი როცა ჩავაბარე, ისევ ჩემს კლასში დავბრუნდი“, – გვეუბნება გიორგი.

როგორც გვეუბნება, ახლა სკოლას აღარ აცდენს. ოჯახს სოციალური შემწეობა დაენიშნა და მამაც ახერხებს მუშაობას.

ამბობს, რომ ორი მიზანი აქვს, ან ბიზნესს მოკიდებს ხელს და თავისი საქმე ექნება, ან კომპიუტერულ მეცნიერებებს შეისწავლის.

„მინდა ჩემი ფული მქონდეს, რომ არასდროს მომიწიოს სხვებისთვის თხოვნა. ვნახოთ, დრო გვიჩვენებს ყველაფერს“, – გვეუბნება გიორგი.