Batumelebi

„თითქმის ერთი თვე ვერ დავდიოდი სკოლაში უფეხსაცმლოების გამო. არც არავინ იყო ისეთი, ვინც დამეხმარებოდა. მეგობარს ვთხოვე ფეხსაცმელი, მაგრამ მეც ერთი მაქვსო, მითხრა. არც სხვებს ჰქონდათ რაიმე.

ვერც ოჯახი დამეხმარა. იმ პერიოდში დედა ავად იყო, ბაბუაც ახალგარდაცვლილი იყო და ფინანსური პრობლემები გვქონდა ოჯახში. მაგრად გაგვიჭირდა. მამამ მითხრა, როცა მექნება ფული, მერე გიყიდი ფეხსაცმელსო.

რა უნდა მექნა? თუ არ წავიდოდი, სკოლაში ძალიან დიდი პრობლემები შემექმნებოდა. შემაჯამებელი მქონდა, ჩათვლები, გამოცდები, თანაც ძალიან ბევრი „არა“ დამიგროვდა.

გაცდენების გამო მეათეში ჩამტოვეს და ექსტერნის ჩაბარება მომიწია. აღარ მინდოდა იგივე განმეორებულიყო“, – ამბობს 16 წლის გიორგი (სახელი შეცვლილია) „ბათუმელებთან“.

ბევრი ფიქრის შემდეგ, გიორგიმ არასასურველი ნაბიჯი გადადგა და ერთ-ერთი ობიექტიდან რკინა მოიპარა. მოპარული მასალა ჯართში ჩააბარა, 120 ლარი აიღო და ამ ფულით ფეხსაცმელი იყიდა.

„სადაც გავიხედე, ყველგან „არ მაქვს“ მესმოდა. სკოლაში ვერ მივდიოდი და უბანში ვბოდიალობდი, რა უნდა გამეკეთებინა? ყველა სკოლაში დადიოდა, მეც ხომ უნდა წავსულიყავი ბოლოს და ბოლოს“, – გვეუბნება გიორგი.

კანონთან კონფლიქტი მისთვის სასიამოვნო არ აღმოჩნდა. პოლიციასთან ურთიერთობას ახლაც უსიამოვნოდ იხსენებს.

„ძალიან უხეშად მელაპარაკა პოლიციელი. პირველად შემეშინდა, მაგრამ ვცდილობდი არ შემემჩნია. მკითხა, სად წაიღე ფული, წილში ვინ გყავდაო. სიმართლე ვუთხარი, არ მყავდა თანამზრახველი და ისიც ვუთხარი, რისთვის მინდოდა.

მერე მშობლებს ვერ სთხოვე ფული, ფეხსაცმელი თუ არ გქონდაო? – მითხრა.

ვუთხარი, რომ მშობლებსაც არ ჰქონდათ. მერე მეპატრონეს მიუბრუნდა და უთხრა, – „ამისთვის დაგვირეკეო?“

რა ექნა იმასაც, ისიც ზარალში ჩავარდა“, – ამბობს გიორგი.

ვკითხეთ, რა უთხრეს სკოლაში, როცა გაიგეს, რომ უფეხსაცმლოების გამო აცდენდა. გიორგი ამბობს, რომ გულგრილობა იგრძნო და გული ეტკინა.

„დამრიგებელმა მითხრა დირექტორთან გაარკვიეო. ისიც თქვა, შვილისთვის როგორ არ უნდა გაიმეტო 50-60 ლარიო. მეწყინა ასე რომ მითხრა. ისე გამოდიოდა, თითქოს ჰქონდათ და არ ემეტებოდათ“, – გვეუბნება გიორგი.

მშობლებს რა რეაქცია ჰქონდათ, როცა გაიგეს? – ვკითხეთ გიორგის.

ამბობს, რომ მშობლები გაოგნებული იყვნენ. „ეეჰ… დედაჩემი სამი დღე აზრზე არ იყო. მამაჩემიც ხმას ვერ იღებდა. მაგრამ, რა უნდა ეთქვათ, ბავშვი ვიყავი“, – გვეუბნება ის.

ნანობ? – ისევ ვკითხეთ გიორგის.

„მაშინ იმიტომ გადავდგი ასეთი ნაბიჯი, რომ ასე მეგონა სწორი. მაშინ არ მიფიქრია, რა იყო სწორი და რა არასწორი. არ ვნანობ, რადგან მაშინ რომ არ მომეპარა სერიოზული პრობლემების წინაშე დავდგებოდი სკოლაში. თუმცა მაგის მერე, მოსაპარად ხელი არ წამიღია და ეს ვისწავლე ცხოვრებაში. მანამდეც ვიცოდი, მაგრამ… ძალიან გამიჭირდა. პატიოსნებას არაფერი სჯობია“, – საბოლოოდ ასკვნის გიორგი.

ამ ინციდენტამდე გიორგის პოლიციასთან ჩხუბის გამოც მოუხდა შეხება.

შეყვარებული იყო, თუმცა რაღაც საკითხზე უთანხმოება მოუვიდა გოგოსთან.

„ერთი ბიჭი შემომივარდა ჩატში და თითქოს ამ გოგონას დაცვას ცდილობდა. არ მომეწონა მისი მიმოწერები და ვუთხარი გარეთ შემხვედროდა.

„მოგვივიდა ჩხუბი. მეც მახლდნენ მეგობრები და იმასაც. სასიკვდილოდ არ გაგვიმეტებია ერთმანეთი, მაგრამ მაგრად ვიცემეთ. შემდეგ უფროსებმა გაგვაშველეს და ხელიც ჩამოვართვით, მეორე დღეს კი კიდევ შევხვდით ერთმანეთს, ახლა უფრო ბევრი ვიყავით და იმაზე მაგრად ვიჩხუბეთ.

პოლიციამ საიდან გაიგო არ ვიცი, ან დარეკა ვინმემ, ან დაგვინახეს. ყველანი წაგვიყვანეს. ვიღაცები გაიქცნენ, მაგრამ მაინც დაგვიჭირეს. არ გავტყდით, პოლიციაში ერთმანეთს ვაფარებდით ხელს, არასრულწლოვნებიც ვიყავით, ამიტომ მალე გამოგვიშვეს“, – გვეუბნება გიორგი.

როცა კლასში ჩატოვეს, ის ბიჭი, ვისთანაც კონფლიქტი ჰქონდა, მისი კლასელი გახდა. ამბობს, რომ ვერც კლასში ეგუებოდნენ ერთმანეთს, თუმცა საქმე პოლიციამდე აღარ მისულა.

„ექსტერნი როცა ჩავაბარე, ისევ ჩემს კლასში დავბრუნდი“, – გვეუბნება გიორგი.

როგორც გვეუბნება, ახლა სკოლას აღარ აცდენს. ოჯახს სოციალური შემწეობა დაენიშნა და მამაც ახერხებს მუშაობას.

ამბობს, რომ ორი მიზანი აქვს, ან ბიზნესს მოკიდებს ხელს და თავისი საქმე ექნება, ან კომპიუტერულ მეცნიერებებს შეისწავლის.

„მინდა ჩემი ფული მქონდეს, რომ არასდროს მომიწიოს სხვებისთვის თხოვნა. ვნახოთ, დრო გვიჩვენებს ყველაფერს“, – გვეუბნება გიორგი.

„რომ ჩამოვედი, შვილებს დავურეკე და ვუთხარი, თეატრთან მიდით, ერთი ქალი გელოდებათ-მეთქი, არ იცოდნენ, რომ ჩამოვდიოდი. იმ ღამეს ბავშვებს თვალი არ დაუხუჭავთ. გათენებამდე ასე ვიყავით, ერთი მარჯვნივ იჯდა, მეორე – მარცხნივ, ხელებს არ მიშვებდნენ. ანდრეას ვკითხე, დედა, რატომ არ იძინებ-მეთქი, მეშინია თვალების დახუჭვის, რომ გავახელ და არ დამხვდეო?

მივხვდი, რომ შვილების ეს განცდები არაფრად ღირს. ამიტომ დავბრუნდი ემიგრაციიდან, ეს ჩემი ცხოვრების ჯოჯოხეთური 7 თვე იყო“, – იხსენებს 33 წლის ქალი, ლიკა ჩავლეშვილი, რომელიც ემიგრაციიდან რამდენიმე თვის წინ დაბრუნდა ოზურგეთში. ლიკა ამბობს, რომ ეს მისთვის მძიმე გამოცდილება იყო, რასაც აღარ ისურვებდა.

ემიგრაციაში წასვლამდე სხვადასხვა დროს მუშაობდა ბანკსა და პროფესიულ სასწავლებელში, მაგრამ ლიკას საჭიროებები მას მერე გაიზარდა, რაც ორ შვილთან ერთად მარტო დარჩა. თავიდან ემიგრაციაში მყოფ დას ჩააკითხა საბერძნეთში, რომელიც ავად იყო და ლიკას დახმარება სჭირდებოდა, მერე რახან უკვე საბერძნეთამდე ჩავიდა, გადაწყვიტა, დარჩენილიყო, ემუშავა და  ბინის ფული დაეგროვებინა, მას და მის შვილებს სახლი არ ჰქონდათ:

„ბავშვები ბებოსთან მყავდა დატოვებული, 7 თვეს გასტანა ჩემმა ემიგრაციამ. თავიდან ეტლით მოსარგებლე ორ ქალს ვუვლიდი, მხოლოდ სახეს ამოძრავებდნენ, მეტს ვერაფერს გრძნობდნენ. ხელები ვიყავი ამ ქალებისთვის, ღამითაც მათთვის უნდა გამეწია მეთვალყურეობა. ორ დღეში მივხვდი, რომ ვერ გავძლებდი და სხვა სამსახურის ძებნა დავიწყე. მეორე ოჯახში 90 წლის მოხუცი ჰყავდათ. ეტლიდან დღეში 3-4-ჯერ უნდა გადამესვა სკამზე და მერე ისევ გადმომესვა. თუმცა აქ უფრო მარტივი იყო, რუსული ესმოდათ ოჯახში და ვაგებინებდით ერთმანეთს.

შვილები არასდროს დამიტოვებია და გაუსაძლისი აღმოჩნდა ჩემთვის მათი სიშორე. ძალიან ცოტა მქონდა ხელფასი და ბინის ფულს წლები ვერ დავაგროვებდი, ამას მალევე მივხვდი. გამოდიოდა, რომ უნდა ვქცეულიყავი საფულედ, გავგზავნიდი ბავშვებთან ხელფასს, რომელიც თვის ბოლოს აღარ იქნებოდა და ასე დაუსრულებლად. გადავწყვიტე, დავბრუნებულიყავი შვილებთან და თუნდაც მხოლოდ ერთი ლუკმა პური გვქონოდა ყოველდღე“, – ამბობს ლიკა.

ლიკა ახლა ოზურგეთში ტორტებსა და ნამცხვრებს აცხობს. შეკვეთა ბლომად აქვს, ყველა ცნობს ოზურგეთში მის ტორტებს. ცხობა დებმა ასწავლეს, წლების წინ სწორედ დებს ეხმარებოდა საკონდიტრო ნაწარმის მომზადებაში და ეს საქმე ასე ისწავლა.

ემიგრაციიდან დაბრუნება რომ გადაწყვიტა, ბევრს ფიქრობდა, რა შეიძლებოდა გაეკეთებინა საქართველოში, რითაც შვილების მოვლა-პატრონობასაც შეძლებდა და სამომავლოდ ბინასაც იყიდდა.

ემიგრანტი დისგან საბერძნეთშივე გაიგო ლიკამ მიგრაციის მსოფლიო ორგანიზაციის შესახებ, სადაც განაცხადა, რომ საქართველოში აპირებდა დაბრუნებას. ამის შემდეგ მას თვითმფრინავის ბილეთი უყიდეს და 1000 ევრო გადასცეს.

დაბრუნებამდე 2 დღით ადრე დაურეკეს მიგრაციის მსოფლიო ორგანიზაციიდან და უთხრეს, რომ მცირე ბიზნესსაც დაუფინანსებდნენ 4000 ლარით:

„იმედი მომეცა, რომ საქართველოში ჩამოსული ხელცარიელი არ ვიქნებოდი, რამეს დავიწყებდი და ბევრად მეტს გამოვიმუშავებდი, ვიდრე ბანკში მუშაობისას მიხდიდნენ საქართველოში.

გრანტით ტექნიკა ვიყიდე: დიდი მაცივარი, მიქსერი, მიკროტალღური და ელექტროღუმელი. პირველი ეტაპისთვის ჩემთვის ეს სრულიად საკმარისი იყო.

პირველ აგვისტოს დავიწყე მუშაობა, 6 თვე მაინც სჭირდება ბიზნესს, რომ ფეხზე დადგეს. მინდა, ჩემი საკონდიტრო კაფე მქონდეს, განვვითარდე და ფეხზე დავდგე“, – ამბობს ყოფილი ემიგრანტი.

მიგრაციის საერთაშორისო ორგანიზაცია – გაეროს მიგრაციის სააგენტო (IOM) 1993 წლიდან მოქმედებს საქართველოში, 2003 წლიდან კი სთავაზობს საქართველოს მოქალაქეებს სამშობლოში ნებაყოფლობით დაბრუნებასა და რეინტეგრაციაში დახმარებას. დღემდე IOM დაეხმარა 8096 დაბრუნებულ მიგრანტს რეინტეგრაციაში (6361 ოჯახს).

ნებაყოფლობითი დაბრუნების პროგრამით სარგებლობს საქართველოს მოქალაქე, რომელიც საზღვარგარეთ ყოფნის დროს აღმოჩნდა მოწყვლად მდგომარეობაში, მაგალითად: არ აქვს ლეგალური სტატუსი ან სამგზავრო დოკუმენტები, გახდა თაღლითობის ან ტრეფიკინგის მსხვერპლი, უარი ეთქვა თავშესაფარზე და/ან არ აქვს თავისი ხარჯებით სამშობლოში დაბრუნების შესაძლებლობა.

მიგრაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის (IOM) სამშობლოში ნებაყოფლობითი დაბრუნების და რეინტეგრაციის პროექტი ფინანსება ევროკავშირის, ევროკავშირის წევრი სახელმწიფოებისა და შვეიცარიის მთავრობების მიერ.

ლიკას ფეისბუქგვერდი აქვს: ლიკას ტორტები ოზურგეთში. 5000 გამომწერი ჰყავს – მისი მომხმარებლები არიან ძირითადად. ლიკას, როგორც მარტოხელა დედას, სახელმწიფო უწყებებისთვის დახმარების თხოვნით არასდროს მიუმართავს. მცირე მეწარმედაა დარეგისტრირებული და ასეთ დროს მარტოხელა დედას შეღავათი სახელმწიფოსგან არ აქვს.

საკონდიტროს გახსნასთან ერთად ლიკას მიზანი შვილებისთვის სახლის ყიდვაა. ახლა კი იმ სახლიდანაც უწევს გადასვლა, სადაც დროებით ცხოვრობს. ეს ლიკას ყოფილი მამამთილის სახლია, რომელიც  ბანკითაა ნაყიდი, ოჯახმა ბინის ფული ვერ გადაიხადა და არჩიეს გაეყიდათ სახლი, მერე კი ბანკის ვალი გადაეხადათ. ლიკამ და მისმა ორმა შვილმა ახლა სადმე სხვა საცხოვრებელი უნდა იპოვონ, მაგრამ როგორ, ეს ჯერ ლიკამ არ იცის.

„ოზურგეთშიც კი 800, 1000 ლარზე ნაკლებად ქალაქის ცენტრში ბინას ვერ იქირავებ. მე არ მაქვს ჩემი მცირე ბიზნესით ამხელა შემოსავალი, რომ ქირის ფული ვიხადო. სოფლებში სახლის დაქირავება გაცილებით მარტივი და იაფია ან გარეუბანში, მაგრამ ასეთ ადგილებში ვერ ვიმუშავებ, აღარ მომივა შეკვეთები. ბინის დაგირავება ძალიან ძვირია, თითქმის ბინის საფასურს უტოლდება, არ ვიცი, რას ვიზამთ, გაზაფხულზე უნდა დავცალოთ ეს ბინა“, – ამბობს ლიკა.

მას მიაჩნია, რომ სახელმწიფოსგან მეტ მხარდაჭერას უნდა გრძნობდნენ მარტოხელა დედები, რაც, თავის მხრივ, ხელს შეუწყობს თავად დედებს, რომლებსაც ხშირად რცხვენიათ იმაზე საუბრის, რომ მარტოხელა დედები არიან.

ლიკას მხოლოდ საკუთარი თავის იმედი აქვს და ფიქრობს, რომ კაფე-საკონდიტროს გახსნა რომ შეძლოს, კარგად იმუშავებდა:

„10 წელია ვცხოვრობ ოზურგეთში, აქ ბევრი ნაცნობი და მეგობარი მყავს, ერთხელ ფეისბუქზე დავპოსტე, კაფე რომ გავხსნა, ჩემთან ფინჯან ცხელ შოკოლადზე თუ შემოივლიდით-მეთქი, უამრავი გამამხნევებელი კომენტარი ჰქონდა პოსტს, შენ ოღონდ მოინდომე და ყველანი მოვალთო, წერდნენ.

ხშირად წარმომიდგენია, როგორი იქნება ჩემი საკონდიტრო, როგორ დავასაქმებ იქ ჩემს მეგობრებს, ჩემსავით მარტოხელა დედებს და მათაც შევუმსუბუქებ ცხოვრებას. სახლში ტორტების ცხობა არაა მარტივი, მერვე სართულამდე ხელით ამომაქვს ტომრებით ფქვილი, შაქარი, ყველაფერი, კორპუსში ლიფტი არ არის… რთულია, ყოველდღე რომ ასე გიწევს შრომა“, – ამბობს ლიკა.

ყოფილი ემიგრანტი იმ რეალობაზე საუბრობს, რაც ქალებს ემიგრაციაში წასვლასა და მძიმე შრომას აიძულებს:

„იღვიძებენ ქალები დილით და შვილისთვის საჭმელს ვერ ყიდულობენ, გადასახადებს ვერ იხდიან, ნორმალურ განათლებას ვერ აძლევენ შვილებს. მე გამიმართლა, რომ კარგად ვიცი ცხობა და ამ საქმით პატარა ბიზნესი მაქვს, მაგრამ ყველას ხომ არ შეუძლია ასე? ხალხის უმრავლესობა მუშაობს მაღაზიაში გამყიდველად, კონსულტანტად, ბანკებში ოპერატორად, მოლარედ და ა.შ.

ხელფასი ყველგან ძალიან ცოტაა. ბავშვებს სჭირდებათ ექიმი, გამოკვება, ტანსაცმელი, განვითარება, ამ ყველაფერს ქართული ხელფასი ვერ სწვდება. რაღაც უნდა შეიცვალოს ჩვენს ქვეყანაში, თორემ ამ ყველაფერს არაფერი ეშველება, სულ უფრო მეტი და მეტი ადამიანი მიდის შრომით ემიგრაციაში.

რაღაცით მაინც უნდა დავემსგავსოთ იმ ქვეყნებს, სადაც ეს ხალხი გარბის, ესე იგი, იქ უკეთესია, ხომ? საბერძნეთში ფასებს რომ შევხედე, გავოგნდი, თურმე სად ვცხოვრობთ, როგორ გაგვაქვს თავი თვიდან თვემდე, როგორ ვცხოვრობთ საერთოდ. რა უნდა ვიყიდო მე 800-ლარიანი ხელფასით, როცა მარკეტიდან 2 სავსე პარკით გამოვდივარ და აღარ არის 200, 300 ლარი. ვისაც არ აქვს შესაძლებლობა, ესე იგი, მშიერი ზის ხომ?

ბავშვებს მშობლები ვერ აჭმევენ ხორცს, ყველს, შოკოლადს, ოჯახებისთვის ეს არის ფუფუნება. ევროპაში 4 ევრო ღირს ხორცი, ჩვენთან – 18 ლარი.

უნდა შეიცვალოს სახელმწიფოში მდგომარეობა, თუ ძვირდება პროდუქტი, უნდა გაიზარდოს ხელფასიც. ხელფასი იგივე გვრჩება, პროდუქტი ძვირდება და ძვირდება.

ემიგრაციაში მყოფი ქალების უმრავლესობას საქართველოში მაღალპროცენტიანი სესხები აქვთ ბანკებში, ბევრი სახლის დაკარგვის საფრთხის გამო წავიდა საბერძნეთში მოხუცებთან სამუშაოდ. მიუხედავად ამ რთული ყოფისა, არავინ არ უნდა გაიმეტოს საკუთარი ოჯახის წევრი შრომით ემიგრაციაში გასაშვებად. ყველამ ერთად უნდა გააკეთოს რაღაც. არ უნდა იყოს ერთი ადამიანის პასუხისმგებლობა ყველაფერი. არავინ არავისთვის არ უნდა იქცეს უბრალოდ საფულედ.

რამდენი ადამიანი ვნახე, რომ 15, 20 წელია იქ არიან ისე, რომ ერთხელაც არ ყოფილან საქართველოში. შენც შეეჩვევი – შვილებს სახლს უყიდი და შრომის შედეგს რომ დაინახავ, დამშვიდდებიო, მეუბნებოდნენ. მაგრამ არ მინდოდა შევჩვეოდი ასეთ ყოფას, არ მინდოდა შვილებისთვის უცხო გავმხდარიყავი ბინის სანაცვლოდ“.

შუახევის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბუთურაულის მცხოვრებლები ამბობენ, რომ მათ სოფელში მეწყრის საშიშროებაა.

„სოფელი ბუთურაული არის სეისმურად აქტიური… დღითიდღე მატულობს მიწის გადაადგილება. ამასთან, ზამთრის თვეა და ესეც ხელს უწყობს მიწის გადაადგილებას. ხალხი პანიკასა და შიშში ცხოვრობს.

გვჭირდება დახმარება, გვსურს საცხოვრებელი ადგილით დაკმაყოფილება, რათა მოხდეს ადამიანების სოფლის ტერიტორიიდან გაყვანა.

არავინ იცის, როდის მოხდება ტრაგედია. ახლა გვჭირდება დახმარება… თუ მოხდა შოვის მსგავსი ტრაგედია, შემდგომში გოდება, გლოვა და მისამძიმრება ნულის ტოლფასია. სიცოცხლეში დაგვიცავით და დაგვეხმარეთ, რათა გადავრჩეთ“ – ეს წერილი „ბათუმელებს“ ბუთურაულიდან მოსწერეს.

წერილის მიღების შემდეგ „ბათუმელები“ ბუთურაულელებს დაუკავშირდა.

46 წლის რომან დიასამიძის თქმით, მთელი სოფელი საფრთხეშია, თუმცა ყველაზე მწვავე მდგომარეობა იმ უბანშია, სადაც თვითონ, 5-სულიან ოჯახთან ერთად ცხოვრობს.

რომანის თქმით, ამ უბანში სულ 20 ოჯახია.

„ძალიან ცუდი მდგომარეობაა ჩვენთან. გასული წლის 13 მარტს გააქტიურდა მეწყრული პროცესები და მას შემდეგ გამგეობა და მთელი მათი სამყარო გვევაჭრება, არა დღესო, არა ხვალო, არა ქირით გაგიყვანთო…

ჩვენი უბანი განსაკუთრებულად ცუდ დღეში ვართ. აგერ, მეზობლის სახლი უკვე უნდა წაიქცეს, ისეთ დღეშია. კრიტიკულ მდგომარეობაში ვართ და არავინ ყურადღებას არ გვაქცევს. გამგებელს ვუთხარით, რიჟვაძესთან შეხვედრა გვინდაო და არ შეგვახვედრა.

გეოლოგი მამუკა ფუტკარაძე იყო ჩვენთან და დასკვნაც დაიდო, რომ გასასახლებლები ვართ აქედან. გეოლოგების დასკვნა არსებობს ამის შესახებ. გვითხრეს, სასწრაფოდ დატოვეთ ტერიტორიაო, მაგრამ… გამგეობა გვევაჭრება და ვერ მივდივართ.

გვეუბნებიან, რომ [კომპენსაცია] წელს 40 000 ლარია და თუ მოიცდით, მომავალ წელს 50 000 ლარი იქნებაო. ჩვენ არც 40 ათასი ლარი გვინდა და არც 50 ათასი. ჩვენ გვინდა, რაც 5-სულიან ოჯახს ეკუთვნის, საცხოვრებელი სახლი უსაფრთხო ადგილზე. ეს ვუთხარით გამგებელს და ეს არ იქნებაო. არც რიჟვაძესთან გვიშვებს და საერთოდ არსად“, – ამბობს რომან დიასამიძე.

მისი თქმით, ოჯახების უმრავლესობა, რომლებიც ქირით გადავიდნენ ბუთურაულიდან, საცხოვრებლის ქირის თანხას თავად იხდიან.

„ქირით წასული არიან და არაფერი გადაუხდიათ მათთვის. დღეს იქნება, ხვალ, ამ კვირაში, იმ კვირაში… 2 ოჯახს გადაუხადეს მხოლოდ ქირა და მორჩა.

არანაირი ყურადღება არ არის არც შუახევიდან, არც ბათუმიდან, არც თბილისიდან.

შოვში რომ მოხდა, ისე თუ მოხდება აქაც, მერე მათ მოსვლას რაღა აზრი ექნება? ავდარი იწყება, თოვლი და წვიმა წამოვა და სახლში ვერავინ დავიძინებთ“.

რომან დიასამიძის თქმით, როცა 112-იდან იღებენ შეტყობინებას – „იყავით ფრთხილად“, პანიკაში ვარდებიან და კიდევ უფრო ეშინიათ.

„ფურცელი გამოგვიგზავნეს გამგეობიდან, დატოვეთ სახლები და გადით ქირით საცხოვრებლადო. ქირით გავიდე, ვნახავ რამეს 500 ლარად?! შევაფარებთ თავს?!

ვართ შიშში, არ გვძინავს. ოჯახის წევრებიდან ერთი ყოველთვის ფხიზლადაა, თუ რაიმე მოხდება, გაიქცეს და სხვები გააღვიძოს.

სულ დახეთქილია მიწა, წყალი მოდის. ჩემი სახლის მისაღებში წყალი შემოდის. მისაღების კედლებიც დაბზარულია. ორი წელია გამგეობას ტრაქტორს ვთხოვ და არ მომცეს. წყლის ასაცილებლად მინდოდა ტრაქტორი ორი საათით და არ არის, გაფუჭებულიაო.

მინდა, ჟურნალისტები მოვიდნენ და სოფელი, ჩვენი უბანი გადაიღონ. მოსახლეობას გვკითხონ, რა მდგომარეობაში ვართ“, – გვეუბნება რომან დიასამიძე.

ბუთურაულის ამავე უბანში ცხოვრობს 18 წლის გიორგი დიასამიძეც.

გიორგის თქმით, მდგომარეობა, რომელიც ახლა მათ აქვთ, დღითიდღე რთულდება და ძალიან უჭირთ სიმშვიდის შენარჩუნება.

გიორგი ხუთსულიანი ოჯახის წევრია, სადაც 2 არასრულწლოვანია.

„მოსწავლეების სკოლაში სიარული, ვფიქრობ, რომ ძალიან დიდი რისკია. ერთი წელია, რაც დავასრულე სკოლა, როცა სკოლის მოსწავლე ვიყავი, დიდი ნალექის მოსვლისას არ მივდიოდი, რადგან მეწყრის მეშინოდა.

დაახლოებით ერთი თვის წინ, სადაც ახლა სკოლაა, მიწის დიდი მასის გადაადგილება მოხდა. ეს პროცესი დროებით შეჩერებულია, მაგრამ უხვი ნალექი რომ მოვიდა, ამის გამო ისევ არის გააქტიურების მაღალი რისკი. რა დროს რა მოხდება, არავინ იცის“, – ამბობს გიორგი და დასძენს, რომ საღამოობით რაღაც გაურკვეველი ხმები ესმით მიწის სიღრმიდან და ვერ ხვდებიან, რა შეიძლება იყოს ეს.

„ბათუმელები“ ამ თემაზე აჭარის გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების სამმართველოს გეოლოგიის სამსახურის უფროსს, მამუკა ფუტკარაძეს ესაუბრა.

„ჩვენი დასკვნის მიხედვით, სოფელ ბუთურაულში მცხოვრები ყველა ოჯახი ექვემდებარება ადგილმონაცვლეობას. მეწყერია იქ და მორჩა. მათი იქ ყოფნა, რა თქმა უნდა, საფრთხის შემცველია“ – გვითხრა მან. 

„ბათუმელები“ დღეს, 28 ნოემბერს, მთელი დღის განმავლობაში ცდილობდა შუახევის მუნიციპალიტეტის მერიასთან დაკავშირებას, თუმცა უშედეგოდ. შუახევის მერიიდან კომენტარის მიღების შემთხვევაში მასალა განახლდება.

__________________

ფოტოზე: მეწყრული პროცესები ბუთურაულში. კადრები ვიდეომასალიდან, რომელიც „ბათუმელებს“ სოფლიდან მოაწოდეს.

ბათუმის ბულვარში 27 ნოემბერს შტორმმა ინფრასტრუქტურა დააზიანა. რა ხდება დღეს, 28 ნოემბერს, ბათუმის ბულვარში? – ნახეთ „ბათუმელების“ ფოტორეპორტაჟი.

„სოკარის“ ცნობით, 30 ნოემბრის 12:00 საათიდან 30 ნოემბრის 18:00 საათამდე ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზანაქიძეებში 427 აბონენტს გაზმომარაგება შეუწყდება.

კომპანიის ცნობით, გაზის შეწყვეტის მიზეზი გაზსადენზე დაგეგმილი სარემონტო-საექსპლუატაციო სამუშაოებია.

„ბუნებრივი გაზის მიწოდება ეტაპობრივად დაიწყება და სრულად აღდგება 30 ნოემბრის დღის ბოლომდე“ – იუწყება „სოკარი“.

კომპანია აბონენტებს მოუწოდებს, დაკეტილ მდგომარეობაში იქონიონ ბინებში არსებული გაზის ონკანები და უყურადღებოდ არ დატოვონ გაზის დანადგარები.

„ჯერ სახეში დამარტყა, მერე თმაში წამავლო ხელი და თმით მითრია. მაშინ ოთხი თვის ფეხმძიმე ვიყავი. ამის შემდეგ კიდევ იძალადა ჩემზე“, – ამბობს 31 წლის ქალი „ბათუმელებთან“, რომლის რეალურ სახელს მისივე თხოვნით არ ვასაჯაროებთ. 

ხატია (სახელი შეცვლილია) ამბობს, რომ ქმრის გარდა, სიტყვიერი თუ ფიზიკური თავდასხმის მსხვერპლი არაერთხელ გამხდარა დედამთილისა და მულისგანაც. „აღარ მინდა სოციალურ ქსელებში შემომივარდნენ და აქაც მომაყენონ შეურაცხყოფა“, – გვეუბნება ქალი.

ოჯახი თავდაპირველად ხულოს ერთ-ერთ სოფელში ცხოვრობდა. თუმცა შემდეგ ბათუმში ნაქირავებში გადმოვიდნენ საცხოვრებლად.

„მოგვიანებით ქალაქთან ახლოს, ერთ-ერთ სოფელში ემიგრანტმა დაგვითმო სახლი და იქ ვცხოვრობდით. მთავარია, სახლს მიმიხედოთო, გვითხრა და ქირას აღარ ვიხდიდით“, – გვეუბნება ხატია.

მას შვილი სამი თვის წინ შეეძინა, თუმცა ბავშვი მძიმე მდგომარეობაშია და კლინიკა „მედინას“ რეანიმაციულ განყოფილებაში იმყოფება.

დედა ამბობს, რომ ზუსტ დიაგნოზს ვერ ეუბნებიან, ამიტომ შვილის თურქეთში გადაყვანა სურს.

„თავიდან სხვადასხვა ვერსია იყო, ჯერ ფილტვი არ ეხსნებაო – მითხრეს, ახლა მეუბნებიან, თავზე აქვს დაზიანებები, ჟანგბადი არ მიეწოდებაო. სავარაუდოდ, სტრესული ორსულობის შედეგიაო.

ჩემი შვილის მდგომარეობა დღითიდღე მძიმდება, ამიტომ სასწრაფოდ უნდა გადავიყვანო თურქეთში, თუმცა ამის ფინანსური შესაძლებლობა არ მაქვს. ძალიან ვთხოვ საზოგადოებას, რომ დამეხმაროს, არავინ მყავს. მეც და ბავშვიც მიგვატოვეს“, – ამბობს ხატია.

მისი თქმით, მეუღლესთან კონფლიქტის მიზეზი ის იყო, რომ მას ქმარი ყოველთვის  ფულს სთხოვდა.

„ხან მუშაობდა, ხან – არა. ბოლოს ჩვენი კონფლიქტის მიზეზი ის იყო, რომ თამაშობდა და რასაც იშოვიდა, სულ კაზინოში ყრიდა.

სახლში მხოლოდ მე ვმუშაობდი და ჩემს კისერზე იყო ყველაფერი, კომუნალური გადასახადები, საჭმელი, ყველაფერი მე მომქონდა. სიგარეტის ფულსაც მე მთხოვდა და ამაზე ვჩხუბობდით“, – ამბობს ხატია.

მისი თქმით, როცა მას პირველად სცემა, მეორე დღეს, სამსახურში ყოფნის დროსაც უგზავნიდა მუქარის შეტყობინებებს. „მოგკლავო მწერდა“, – გვეუბნება ხატია.

ქალმა პოლიციას მიმართა და მუქარის წერილებიც აჩვენა.

„განყოფილებაში ყოფნის დროსაც დამირეკა და მემუქრებოდა. პოლიციელებმაც მოისმინეს მუქარის სიტყვები და დააკავეს. ორი დღე იყო დაკავებული. შემაკავებელი ჰქონდა დედამთილსაც, მაგრამ შემდეგ დედამთილი, მული მაიძულებდნენ განცხადება გამომეტანა. მაინც არავინ გყავს და სულ მარტო დარჩებიო.

მეც გამოვიტანე განცხადება.

ეს იყო მარტში. მერე თითქოს ნორმალურად მიდიოდა ყველაფერი, მაგრამ ორი თვის შემდეგ ისევ მოუხშირა თამაშს და დაიწყო ფულის თხოვნა და ისევ დაიწყო უსიამოვნებები“, – გვიყვება ხატია.

ქალის თქმით, ზაფხულში ჯერ მისი დედამთილი წავიდა სახლიდან, შემდეგ კი მისი გერი (ქმრის შვილი პირველი ქორწინებიდან) და ბოლოს – ქმარიც.

„მითხრა, რომ ბახმაროში აპირებდა წასვლას და მუშაობას. ორსულ ქალს მარტო როგორ მტოვებთ-მეთქი, მაგრამ არაფერი გიჭირსო – მითხრა და წავიდა.

არ მირეკავდა, ათ დღეში ერთხელ შეტყობინებას თუ გამომიგზავნიდა. მაღაზიაში ვიყავი, როცა მშობიარობა დამეწყო და არავინ იყო ჩემ გვერდით. მეზობელი დამეხმარა და სამშობიაროში მიმიყვანა.

ჩემს ქმარსაც მისწერეს, უთხრეს, რომ ახალშობილი რეანიმაციაში იყო, მაგრამ არ მოვიდა. არც ნახა, არც მოიკითხა. არავინ მოსულა ჩემი და ბავშვის სანახავად. ცოცხალი ვიყავით თუ არა, არავინ დაინტერესებულა“, – გვეუბნება ხატია.

ცოტა ხნის წინ მან გაიგო, რომ დედამთილი თურქეთში წასულა, ქმრისგან კი მხოლოდ ერთი შეტყობინება მიიღო – „საქართველოდან მივდივარ“.

„როგორც მითხრეს, გერმანიაში წავიდა. მე და ჩემი შვილი კი სრულიად მარტოდ დაგვტოვა“, – ამბობს ხატია. ამბობს, რომ შვილის გარდა არავინ ჰყავს, ოჯახის არც ერთი წევრი, ვინც მასზე იზრუნებს და დაეხმარება შვილის მკურნალობაში, ამიტომ ის საზოგადოებას სთხოვს სამი თვის დემეტრეს გადარჩენაში დახმარებას.

ახალგაზრდა ქალმა ბავშვის ნათლიის საბანკო ანგარიშების გამოქვეყნება გვთხოვა.

________________________________________

თუკი გაქვთ სურვილი და შესაძლებლობა დაეხმაროთ ახალგაზრდა დედას შვილის გადარჩენაში, თანხა შეგიძლიათ გადარიცხოთ შემდეგ მისამართზე:

თიბისი – GE32TB7010945164300002

საქართველოს ბანკი – GE71BG0000000020218600

მიმღები: ინდირა მოწყობილი

ნინო ჩოგოვაძე პროფესიით ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებელია. უმაღლესი განათლება ქუთაისში მიიღო, აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნივერსიტეტი დაამთავრა. 90-იანი წლების მიწურულს საქართველოდან ამერიკის შეერთებულ შტატებში ემიგრაციაში წავიდა.

ის ე.წ. პირველი თაობის ემიგრანტია. განსხვავებით დღევანდელი ემიგრაციული ტალღისა 90-იანებში საქართველოდან წამსვლელები ტოტალურ შიმშილს, ომს, კრიმინალს და სრულ უიმედობას გაურბოდნენ.

„ანდაზის მიხედვით წყალწაღებული ხომ ხავსს ეჭიდებოდა, მე ის მოსაჭიდებელი ხავსიც არ მქონდა,“ – უყვება ნინო ჩოგოვაძე „ბათუმელებს“ იმ ბნელ წლებზე, როცა საკუთარი სახლის, შვილის და ქვეყნის დატოვება მოუწია თავის და ოჯახის გადასარჩენად.

„31 წლის ასაკში მომიწია ქვეყნის, ქალაქის და ოჯახის დატოვება. ბევრი ემიგრანტი ადამიანის წასვლის მიზეზი ძალიან ჰგავს ერთმანეთს. ჩემიც მათ შორის, თითქმის იდენტურია.

ასეთი ტერმინი დავამკვიდრე ჩემს მეგობრებში. 90-იანი წლებში საქართველოში დაიწყო ე.წ ქარავანიზაცია. ქარავანი დაიძრა ქვეყნიდან, ეს იყო პურის ფულის მშოვნელთა საზოგადოება. სამწუხაროდ, ამ ქარავანში 70 % გახლდა ქალი. ერთ-ერთი მსხვერპლი ამ ქარავანიზაციის გავხდი მეც. ჩემი მთავარი მიზანიც იყო პურის ფულის შოვნა,“ – იხსენებს ნინო.

ნინო ჩოგოვაძე დეტალურად გვიყვება ჩაბნელებულ, უღარიბეს ქალაქში ცხოვრების წლებზე. დღეებზე, როცა საარსებო წყაროს უშედეგოდ ეძებდა. თავისი გაჭირვების აღსაწერად ნინო ერთ ეპიზოდს იხსენებს. როცა მისი შვილი 6 წლის გახდა, სკოლაში ვერ შეიყვანა, რადგან არ ჰქონდა საშუალება, რომ ბავშვისთვის საჭირო ნივთები – ტანსაცმელი, ფეხსაცმელი, ჩანთა და წიგნები ეყიდა. მეორე წელს, როცა უკვე 7 წლის გახდა, ვერც მაშინ შეიყვანდა მისი მეგობარი, რომ არ დახმარებოდა და სასკოლო ნივთები და ტანსაცმელი არ ეყიდა.

უნივერსიტეტში საუკეთესო სტუდენტი იყო. სწავლის პერიოდში ზედმეტსახელი მქონდა „გუგას დედა“, რადგან ლექციებზე თავის პატარა შვილთან ერთად დადიოდა.

„ზოგჯერ ბავშვს დაცვის თანამშრომლებსაც კი ვუტოვებდი, როცა სხვა გამოსავალი არ მქონდაო,“ – იხსენებს. წლების შემდეგ, ფიქრობს, რომ თავის ქალაქში რომ დარჩენილიყო, ერთ-ერთი საუკეთესო სპეციალისტი იქნებოდა, თავის სათქმელს იტყოდა. თუმცა სულ სხვანაირად გამოვიდა.

„1999 წლის 8 ივლისს გავიდა მატარებელი ქუთაისის რკინიგზის სადგურიდან. როცა მატარებელი დაიძრა, გამცილებლებს გამოეყო გუგა, რომელიც იყო ცხრა წლის და ვიდრე მატარებელი არ დაიმალა, მორბოდა. ასე მოხდა. ახლაც ემოციების გარეშე ვერ ვიხსენებ ამ ამბავს. ჩემი შვილი ვნახე 11 წლის, 2 თვის და 5 დღის შემდეგ,“ – ამბობს ნინო.

ნინოს თქმით, ემიგრაციის პირველი წლები რთული იყო.

„ეს იყო ოჯახების გახლეჩის და დანაკუწების ეპოქა, რომელიც აზიანებს ურთიერთობებს, აზიანებს ფსიქიკას… ყველაფერს აზიანებს.

მერე წამომეწია სკაიპი და გავხდი „სკაიპის დედა“. ასეთი სენტიმენტებით ვიცხოვრეთ წლები. ბევრი წლის შემდეგ გუგა ჩამოვიყვანე. მერე დედაჩემი ჩამოვიყვანე და აღარ ვარ მარტო, მაგრამ იცით რაშია საქმე? სულ ვაკეთებ შედარებას მაუგლისთან.

მაუგლიმ ვერ მოახდინა ადაპტირება ადამიანებთან? იმიტომ, რომ მან განვითარების ყველა ეტაპი გამოტოვა. ასევეა ემიგრაციის წლები, როდესაც ბავშვები არიან უდედოდ. შენ ეს  გამოტოვე, მორჩა, დამთავრდა.

შეიძლება პირდაპირ არ გითხრას. ჩემი შვილი მე ამას არ მეუბნება, მაგრამ ზუსტად ვიცი, რომ ქვეცნობიერში აქვს ეს ფრაზა –  „დედამ მიმატოვა“. ამას ვერაფერი ვერ შეცვლის. მიუხედავად იმისა, რომ დღეს ჩემი შვილი 24 საათი მუშაობს თავის შვილებისთვის – რომ სწავლის ფული გადაიხადოს, სამედიცინო დაზღვევა ჰქონდეთ ბავშვებს, თავად გამოცადა ყველაფერი და იცის“.

• ემიგრანტები, როგორც აქტიური მოქალაქეები

„ძალიან არ მიყვარს ფრაზა – „არ ვერევი პოლიტიკაში, რა ჩემი საქმეა პოლიტიკა“. ძალიან დიდი ბოდიში, მაგრამ პოლიტიკა ზუსტადაც ჩვენს ცხოვრებაზე აისახება. ჩვენ მივდივართ არჩევნებზე, ჩვენ ვქმნით პოლიტიკურ ამინდს, ჩვენ ვუქმნით ჩვენს შვილებს იმ გარემოებას, რომელშიც მათ უნდა იცხოვრონ. თითოეული ვართ ჩვენი შვილების მომავლის შემქმნელები.

მარტო ის არაა, რომ მე ვთქვათ საბანკო ანგარიში მაქვს გახსნილი ჩემი შვილიშვილისათვის და კოლეჯის თანხას ვაგროვებ. გამიმართლა, რომ კარგ ქვეყანაში ვარ და ამას მოვახერხებ. მშვენიერი და გადასარევია, მაგრამ მარტო ეს არ კმარა. პოლიტიკაა ის, რომ ბავშვს სამოქალაქო ღირებულებები ასწავლო და არა ის ჩოხა ჩააცვა, მერე მან მჯიღი დაიკრას გულზე და ჰიმნი იმღეროს. არა.

ყველა არჩევნებში ვარ ჩართული. კომისიაში ვზივარ, ვეხმარები და ხმებს ვითვლი, ერთ ამბავში ვარ. ვაშინგტონი და ნიუ იორკია ძირითადი ბირთვი, მაგრამ ახლომდებარე შტატებიდანაც – ნიუ ჯერსი, ფილადელფია, ჩამოდიან ემიგრანტები და აძლევენ ხმას. ჩვენთან ნიუ იორკში არჩევნები არ ყალბდება.

2012 წელსაც კი, როდესაც „ქართული ოცნება“ მოვიდა ხელისუფლებაში, მაშინაც გამჭვირვალე იყო არჩევნები. გაყალბებები აქ არ ხდება და ვერ ხდება, ისე როგორც საქართველოში. 2012 წლის გარდა „ქართულ ოცნებას“ არჩევნები ნიუ იორკის შტატში არ მოუგია. სწორედ იმიტომ, რომ აქ ვერ აყალბებენ.

პოლიტიკოსები ჩვენ არ გვისმენენ. ფულის გამგზავნ ბანკებს დავემსგავსეთ. არადა, გარდა იმისა, რომ საქართველოს ეკონომიკაში, ბიუჯეტში ძალიან დიდი წილი შეგვაქვს, გარდა იმისა, რომ აქ ჩამოსული ქალი ლამის 2-3 ოჯახს არჩენს, გარდა ამ ეკონომიური მხარისა, ჩვენ კიდევ სხვა რესურსი ვართ საქართველოსი.

• ემიგრაციის ახალი ტალღა

„ემიგრაციაში წასვლა ძალიან კარგი რამეა, როცა განათლების მისაღებად მიდიხარ. მშვენიერია, რომ იღებ სხვა ქვეყნის გამოცდილებას, აქ თუ კარგ უნივერსიტეტში მოხვდი, მთლად გადასარევია.

მაგრამ ახლა ვინ მიდის ქვეყნიდან? მოაზროვნე, ახალგაზრდა და განვითარების მომტანი ძალა გადის ქვეყნიდან. მე დღემდე გული მწყდება. ზუსტად ვიცი, ვიქნებოდი ერთ-ერთი საუკეთესო პედაგოგი ჩემ ქალაქში.

მიუხედავად იმისა, რომ ჩვენ მომავალი თაობა დავაფინანსეთ და ჩვენმა შვილებმა უკეთესი განათლება მიიღეს, მოხდა ის, რაც მოხდა და ჩვენ, სამწუხაროდ, რუსეთის პროპაგანდა დღემდე გვერევა.

ჩვენ ამ პროპაგანდის მსხვერპლი ვართ. რუსეთს არ აინტერესებს განათლებული საზოგადოება. დღესაც ხედავთ ფრანკლინის კლუბის ახალგაზრდებს როგორ ებრძვიან და დასდევენ, არის წიოკი.

არასტანდარტული განათლების წარმომადგენლებთან იმიტომ იბრძვიან, რომ ეს არის რუსეთის დირექტივა. რუსეთს აწყობს, რელიგიურად დაბნელებული საზოგადოება.

ქარავანიზაციამ გამოიწვია ის, რომ მტერი უფრო მოგვერია. იმიტომ, რომ საშოვარზე გასული ადამიანები, იმდენად ვერ ახერხებენ თუნდაც აქციაზე გამოსვლას და პროტესტის გამოხატვას.

სამწუხაროა და ფაქტია, რომ ბოლო წლებში გაიზარდა მიგრაცია.

მე არ ვარ არალეგალი, მაგრამ ხშირად ვერთვები ამ პროცესებში, როდესაც იწერება საქმეები. თითქმის ყველა, მექსიკიდან ჩამოსული ადამიანი ავსებს პოლიტიკურ თავშესაფარზე მოთხოვნას.

აი, ადამიანი, რომელმაც შემოხაზა 41, 48, ბილბორდებზე იყო გაკრული და ჭკუაზე არ იყო, ჩვეულებრივი აქტივისტია „ქართული ოცნების“, ჩამოდის ამერიკაში მექსიკით და თქვენ რომ წაიკითხოთ მათ საქმეებში რა წერია (მე არ მაქვს უფლება დეტალები მოგიყვეთ), თურმე მიშას გამოსაყვანად რომ დადგა „ვივამედთან“ აქციაზე, ქოცმა თავში ჩაარტყა და ა.შ. ასეთ რამეებს წერენ და ამით იგებენ პროცესებს.

ხანდახან ვბრაზდები, წავიდა, შემოხაზა 41, 48 და ჩამოვიდა ახლა და იძახის მიშა გადავარჩინეო. რაღაცა საოცრებები ხდება.

ისინი იყენებენ საქართველოს პოლიტიკურ ამინდს, რომ ამ ქვეყანაში ჩამოვიდნენ.

2000-იანების დასაწყისში ერთ-ერთ ოფისში ვიმუშავე შვიდი წელი. ეს იყო სათავო ოფისი, საიდანაც იგზავნებოდა თანხები. სულ პირველად ამ ოფისში იყო იბეიზე და ამაზონზე გამოწერა, იმიტომ, რომ  ჩვენ ფეიფალით ვიწერდით და ვუგზავნიდით.

იმ პერიოდში პოლიტიკური ქეისები გადიოდა, მაგრამ „ვარდების რევოლუციის“ შემდეგ გარკვეული პერიოდი რომ გავიდა, ეს პოლიტიკური ქეისები შეწყდა. ქვეყანას სხვა პროექტები ჰქონდა და ესე მარტივად ვეღარ ძვრებოდნენ. ახლა ისევ დაბრუნდა.

რაც შეეხება პოლიტიკოსებს. პოლიტიკოსები, რომლებიც ჩამოდიან ამერიკაში და ემიგრანტებს ხვდებიან, მათ მესიჯებში არ ვართ ჩვენ.

ბრტყელი და ერთმანეთის მსგავსია მათი მესიჯები. თითქმის არცერთთან არ წავედი შეხვედრაზე, შეიძლება მე დიდად ვერაფერი ვერ შევცვალო, მაგრამ რატომღაც ნდობის ფაქტორია ცოტა ჩამოწეული და ეს ძალიან არ მომწონს.

აქ ჩვენ უფრო ვხედავთ ოპოზიციის  წევრებს შორის ერთმანეთთან პირველობისთვის ბრძოლას და ვითომ გარე მესიჯია – საქართველო უნდა გადავარჩინოთ, ბიძინა უნდა მოვიშოროთ და ამისთვის რატომღაც ყველა ცალ-ცალკე რაღაცებს ლაპარაკობს. ჩემთვის ეს მოსაწყენია.

• მე, როგორც აქტიური მოქალაქე ემიგრანტი

ყველა აქციაზე ქუჩაში ვარ. დაწყებული 2014 წლიდან არცერთი აქცია არ გამომიტოვებია, უკრაინის, ყირიმის დროს და მაშინ ძალიან ციოდა ამერიკაში. მახსოვს, როგორ ჩაფუთნულები მივდიოდით. გამათბობლები ვიყიდეთ ამაზონზე, ხელში გვეჭირა და ჯიბეში ვიდებდით, რომ ვიყინებოდით…

აქაური ემიგრანტები ფინანსურადაც ვეხმარებით აქციებს. ჩემ მეგობარს ორგანიზაცია ჰქონდა, საოკუპაციო ხაზთან მდგომ ადამიანებს თანხებს  ვუგროვებდით, პლედები რომ ეყიდათ და ყავის ფული ჰქონოდათ.

ქვეყანაში მიმდინარე პროცესები ყველა ოჯახის მდგომარეობაზე აისახება და თუ ეს თანმიმდევრულად და თანადროულად არ გამოსწორდა, უფრო მეტი ოჯახი გაიხლიჩება ხვალ და ზეგ.

• დაბრუნება

რომ შემეძლოს დავხატო ჩემი მდგომარეობა, დავხატავდი ჩემოდანზე ჩამომჯდარ ადამიანს, რომელიც გასაქცევადაა გამზადებული. ასე ვარ მე პირადად. ვიცი ბევრი ჩემნაირი. ბინა იყიდეს საქართველოში, რემონტი გააკეთეს და ვეკითხები: რატომ აკეთებ იქ? მეუბნებიან – მივდივართ.

სამწუხაროა, რომ ბევრმა ის თავისი გაკეთებული რემონტი თვალითაც ვერ ნახა. გადასვენების ცერემონიალით გავაცილეთ აეროპორტიდან ის ემიგრანტი ქალები, რომლებსაც თვალით არ ჰყავდათ ნანახი შვილები წლების განმავლობაში.

საავტომობილო გზების დეპარტამენტის ინფორმაციით, 2023 წლის 27 ნოემბრიდან 9 დეკემბრამდე პერიოდში ჩქაროსნული ავტომაგისტრალის სამტრედია-გრიგოლეთის მე-4 მონაკვეთზე დროებით იკრძალება ყველა სახის ავტოტრანსპორტის მოძრაობა.

სამტრედია-გრიგოლეთის ჩქაროსნული ავტომაგისტრალის აღნიშნული 10-კილომეტრიანი მონაკვეთი, 2022 წლის დეკემბერში გაიხსნა. ეს გზა გადის ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე, სოფლების – ხაჯალიას და ახალსოფლის ჩრდილოეთით, კვეთს სოფელ სუფსის გარკვეულ ნაწილს [თუმცა გვერდს უვლის სუფსის ცენტრს] და უერთდება სამტრედია-ლანჩხუთი-გრიგოლეთის არსებულ გზას გრიგოლეთთან.

გზაზე დაწესებული შეზღუდვის განმავლობაში ავტოტრანსპორტი იმოძრავებს ძველი, საერთაშორისო მნიშვნელობის სამტრედია-ლანჩხუთი-გრიგოლეთის საავტომობილო გზის კმ45-კმ55 მონაკვეთის [ხაჯალია-ახალსოფელი-სუფსა-გრიგოლეთი] გავლით.

დეპარტამენტის ინფორმაციით, გზის ამ მონაკვეთზე, „ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაოების საგარანტიო ვადის დასრულების გამო მიმდინარეობს დეპარტამენტისთვის პროექტით შესრულებული სამუშაოების გადაბარების პროცესი“.

„პროცედურის ფარგლებში, 2023 წლის 27 ნოემბრიდან 9 დეკემბრამდე დაგეგმილია ხიდებისა და სხვა ხელოვნური ნაგებობების ინსპექტირება, საჭიროების შემთხვევაში კი, შესაბამისი ღონისძიებების გატარება. გეგმიური ინსპექტირება და შესაბამისი ღონისძიებები ჩატარდება კონტრაქტორი კომპანიის მიერ, ხელშეკრულებით გათვალისწინებული საგარანტიო პერიოდის ფარგლებში.“ – აცხადებს გზების დეპარტამენტი.

ეს მონაკვეთი არის „4-ზოლიანი ასფალტ–ბეტონის გზა, სადაც აშენდა 2 პარალელური გზაგამტარი და 1 სატრანსპორტო კვანძი. სამუშაოები ევროპის საინვესტიციო ბანკის (EIB) მხარდაჭერით მიმდინარეობდა, რომლის ღირებულებამაც 113 მილიონი ლარი შეადგინა.“

კომპანია „სოკარის“ ცნობით, ხვალ, 28 ნოემბერს, ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩელტაში მხოვრებ 76 აბონენტს, გაზის მიწოდება შეუწყდება.

„სოკარის“ ცნობით, გაზი გაითიშება 28 ნოემბერს, 12:00 საათიდან, გაზმომარაგების აღდგენა კი დაიწყება 28 ნოემბერს, 14:00 სთ-დან და სრულად აღდგება დღის ბოლომდე.

გაზის შეწყვეტის მიზეზი გაზსადენზე დაგეგმილი სარემონტო-საექსპლუატაციო სამუშაოებია.

კომპანია აბონენტებს მოუწოდებს, დაკეტილ მდგომარეობაში იქონიონ ბინებში არსებული გაზის ონკანები და უყურადღებოდ არ დატოვონ გაზის დანადგარები.

ბათუმში, 6 ნომერ ავტობუსში, რადიატორი გასკდა და ბავშვი დაიწვა. 6 წლის ბავშვის დედამ „ბათუმელებს“ უთხრა, რომ ბიჭს ორივე ფეხი აქვს დამწვარი. შემთხვევა გასულ შაბათს, 25 ნოემბერს მოხდა.

„ღამის საათებში სახლში მივდიოდით. შემაღლებული სკამები რომ არის, იქ ვისხედით, მოულოდნელად ცხელი წყალი წამოვიდა ხრიალით – თქვეს, რომ რადიატორი გასკდა. ბავშვს ორივე ფეხი დამწვარი აქვს. ავტობუსი სავსე იყო ხალხით“, – თქვა ქალმა.

ბავშვის დედას ვკითხეთ, ბათუმის მერიიდან ან ბათუმის ავტოტრანსპორტიდან თუ შეეხმიანა ვინმე. ქალმა თქვა, რომ არავინ.

„ბათუმელები“ დაუკავშირდა ბათუმის ავტოტრანსპორტის ხელმძღვანელს. ლევან ლაზარიაშვილმა განაცხადა, რომ მსგავსი შემთხვევა არ ყოფილა.